Shri Mahanyasam (purnam) — Oriya Script

କଲଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପନ ମନ୍ତ୍ରାଃ

ବ୍ରହ୍ମ॑ଜଜ୍ଞା॒ନ-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଵିସୀ॑ମ॒ତ-ସ୍ସୁ॒ରୁଚୋ॑ ଵେ॒ନ ଆ॑ଵଃ ।

ସ ବୁ॒ଧ୍ନିଯା॑ ଉପ॒ମା ଅ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଷ୍ଠା-ସ୍ସ॒ତଶ୍ଚ॒ ଯୋନି॒-ମସ॑ତଶ୍ଚ॒ ଵିଵଃ॑ ।

ନାକେ॑ ସୁପ॒ର୍ଣ ମୁପ॒ଯ-ତ୍ପତ॑ନ୍ତଗ୍ଂ ହୃ॒ଦା ଵେନ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ଭ୍ଯଚ॑କ୍ଷ-ତତ୍ଵା ।

ହିର॑ଣ୍ଯପକ୍ଷଂ॒-ଵଁରୁ॑ଣସ୍ଯ ଦୂ॒ତଂ-ଯଁ॒ମସ୍ଯ॒ ଯୋନୌ॑ ଶକୁ॒ନ-ମ୍ଭୁ॑ର॒ଣ୍ଯୁମ୍ ।

ଆପ୍ଯା॑ଯସ୍ଵ॒ ସମେ॑ତୁ ତେ ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ସୋମ॒ ଵୃଷ୍ଣି॑ଯମ୍ । ଭଵା॒ ଵାଜ॑ସ୍ଯ ସଙ୍ଗ॒ଥେ ।

ଯୋ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅ॒ଗ୍ନୌ ଯୋ ଅ॒ଫ୍ସୁ ଯ ଓଷ॑ଧୀଷୁ॒ ଯୋ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵିଶ୍ଵା॒

ଭୁଵ॑ନା-ଽଽଵି॒ଵେଶ॒ ତସ୍ମୈ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ । 1 (ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ)

ଇ॒ଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ॒ ର୍ଵିଚ॑କ୍ରମେ ତ୍ରେ॒ଧା ନିଦ॑ଧେ ପ॒ଦମ୍ । ସମୂ॑ଢମସ୍ଯ ପାଗ୍ଂ ସୁ॒ରେ ।

ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵା॑ ଅଵୀଵୃଧନ୍-ଥ୍ସମୁ॒ଦ୍ରଵ୍ଯ॑ଚସ॒-ଙ୍ଗିରଃ॑ ।

ର॒ଥୀତ॑ମଗ୍ଂ ରଥୀ॒ନାଂ-ଵାଁଜା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସତ୍ପ॑ତି॒-ମ୍ପତି᳚ମ୍ ।

ଆପୋ॒ ଵା ଇ॒ଦଂଗ୍ଂ ସର୍ଵଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵା॑ ଭୂ॒ତାନ୍ଯାପଃ॑ ପ୍ରା॒ଣା ଵା ଆପଃ॑ ପ॒ଶଵ॒ ଆପୋ-ଽନ୍ନ॒ମାପୋ-ଽମୃ॑ତ॒ମାପ॑-ସ୍ସ॒ମ୍ରାଡାପୋ॑ ଵି॒ରାଡାପ॑-ସ୍ସ୍ଵ॒ରାଡାପ॒-ଶ୍ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ଶ୍ଯାପୋ॒ ଜ୍ଯୋତୀ॒ଗ୍॒ଷ୍ଯାପୋ॒ ଯଜୂ॒ଗ୍॒ଷ୍ଯାପ॑-ସ୍ସ॒ତ୍ଯମାପ॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଆପୋ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒ରାପ॒ ଓମ୍ । 2

ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଵା ଆପଃ॑ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମେ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି ।

ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।

ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵା ଆପଃ॑ । ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।

ଵଜ୍ରୋ॒ ଵା ଆପଃ॑ । ଵଜ୍ର॑ମେ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯେଭ୍ଯଃ ପ୍ର॒ହୃତ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି ।

ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।

ଆପୋ॒ ଵୈ ର॑କ୍ଷୋ॒ଘ୍ନୀଃ । ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।

ଆପୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॑ । ଦେ॒ଵାନା॑ମେ॒ଵ ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।

ଆପୋ॒ ଵୈ ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ । ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି ।

ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।

ଆପୋ॒ ଵୈ ଶା॒ନ୍ତାଃ । ଶା॒ନ୍ତାଭି॑ରେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯତି । ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑

ସଵି॒ତୋ-ତ୍ପୁ॑ନା॒ତ୍ଵ-ଚ୍ଛି॑ଦ୍ରେଣ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ॒ ଵସୋ॒ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ ॥ 3

କୂର୍ଚାଗ୍ରୈ ର୍ରାକ୍ଷସା-ନ୍ଘୋରାନ୍ ଛିନ୍ଧି କର୍ମଵିଘାତିନଃ ।

ତ୍ଵାମର୍ପଯାମି କୁମ୍ଭେ-ଽସ୍ମିନ୍ ସାଫଲ୍ଯ-ଙ୍କୁରୁ କର୍ମଣି ।

ଵୃକ୍ଷରାଜ ସମୁଦ୍ଭୂତା-ଶ୍ଶାଖାଯାଃ ପଲ୍ଲଵତ୍ଵ ଚଃ ।

ଯୁଷ୍ମାନ୍ କୁମ୍ଭେଷ୍ଵର୍ପଯାମି ସର୍ଵପାପାପନୁତ୍ତଯେ ।

ନାଲିକେର-ସମୁଦ୍ଭୂତ ତ୍ରିନେତ୍ର ହର ସମ୍ମିତ ।

ଶିଖଯା ଦୁରିତଂ ସର୍ଵ-ମ୍ପାପ-ମ୍ପୀଡା-ଞ୍ଚ ମେ ନୁଦ ।

ସ॒ ହି ରତ୍ନା॑ନି ଦା॒ଶୁଷେ॑ ସୁ॒ଵାତି॑ ସଵି॒ତା ଭଗଃ॑ ।

ତ-ମ୍ଭା॒ଗ-ଞ୍ଚି॒ତ୍ରମୀ॑ମହେ । (ଋଗ୍ଵେଦ ମନ୍ତ୍ରଃ)

ତତ୍ଵା॑ ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନ॒-ସ୍ତଦାଶା᳚ସ୍ତେ॒ ଯଜ॑ମାନୋ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ ।

ଅହେ॑ଡମାନୋ ଵରୁଣେ॒ହ ବୋ॒ଦ୍ଧ୍ଯୁରୁ॑ଶଗ୍ଂସ॒ ମା ନ॒ ଆଯୁଃ॒ ପ୍ରମୋ॑ଷୀଃ ॥

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒ରୋମ୍ । ଅସ୍ମିନ୍ କୁମ୍ଭେ ଵରୁଣମାଵାହଯାମି ।

ଵରୁଣସ୍ଯ ଇଦମାସନମ୍ । ଵରୁଣାଯ ନମଃ । ସକଲାରାଧନୈ-ସ୍ସ୍ଵର୍ଚିତମ୍ ।

ରତ୍ନସିଂହାସନଂ ସମର୍ପଯାମି । ପାଦ୍ଯଂ ସମର୍ପଯାମି ।

ଅର୍ଘ୍ଯଂ ସମର୍ପଯାମି । ଆଚମନୀଯଂ ସମର୍ପଯାମି ।

ମଧୁପର୍କ୍କଂ ସମର୍ପଯାମି । ସ୍ନାନଂ ସମର୍ପଯାମି ।

ସ୍ନାନାନନ୍ତରଂ ଆଚମନୀଯଂ ସମର୍ପଯାମି ।

ଵସ୍ତ୍ରୋତ୍ତରୀଯଂ ସମର୍ପଯାମି । ଉପଵୀତଂ ସମର୍ପଯାମି ।

ଗନ୍ଧା-ନ୍ଧାରଯାମି । ଅକ୍ଷତାନ୍ ସମର୍ପଯାମି ।

ପୁଷ୍ପାଣି ସମର୍ପଯାମି ।

1. ଓଁ-ଵଁରୁଣାଯ ନମଃ

2. ଓ-ମ୍ପ୍ରଚେତସେ ନମଃ

3. ଓଁ ସୁରୂପିଣେ ନମଃ

4. ଓଁ ଅପାମ୍ପତଯେ ନମଃ

5. ଓ-ମ୍ମକରଵାହନାଯ ନମଃ

6. ଜଲାଧିପତଯେ ନମଃ

7. ଓ-ମ୍ପାଶହସ୍ତାଯ ନମଃ

8. ଓ-ନ୍ତୀର୍ଥରାଜାଯ ନମଃ

ଓଁ-ଵଁରୁଣାଯ ନମଃ । ନାନାଵିଧ ପରିମଲ ପତ୍ର ପୁଷ୍ପାଣି ସମର୍ପଯାମି ।

ଧୂପଂ ଆଘ୍ରାପଯାମି । ଦୀପ-ନ୍ଦର୍ଶଯାମି ।

ଧୂପଦୀପାନନ୍ତରଂ ଆଚମନୀଯଂ ସମର୍ପଯାମି ।

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵସ୍ସୁଵଃ । ତଥ୍ସ॑ଵି॒ତୁର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯ॒-ମ୍ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି ।

ଧିଯୋ॒ ଯୋନ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ ।

ଦେଵ ସଵିତଃ ପ୍ରସୁଵଃ । ସତ୍ଯ-ନ୍ତ୍ଵର୍ତେନ ପରିଷିଞ୍ଚାମି ।

(ରାତ୍ରୌ - ଋତ-ନ୍ତ୍ଵା ସତ୍ଯେନ ପରିଷିଞ୍ଚାମି) ।

ଓଁ-ଵଁରୁଣାଯ ନମଃ । ଅମୃତ-ମ୍ଭଵତୁ । ଅମୃତୋପସ୍ତରଣମସି ।

ଓ-ମ୍ପ୍ରାଣାଯ ସ୍ଵାହା । ଓଁ ଅପାନାଯ ସ୍ଵାହା । ଓଁ-ଵ୍ଯାଁନାଯ ସ୍ଵାହା ।

ଓଁ ଉଦାନାଯ ସ୍ଵାହା । ଓଁ ସମାନାଯ ସ୍ଵାହା । ଓ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣେ ସ୍ଵାହା ।

କଦଲୀଫଲ-ନ୍ନିଵେଦଯାମି । ମଦ୍ଧ୍ଯେମଦ୍ଧ୍ଯେ ଅମୃତପାନୀଯଂ ସମର୍ପଯାମି । ଅମୃତାପିଧାନମସି । ନୈଵେଦ୍ଯାନନ୍ତରଂ ଆଚମନୀଯଂ ସମର୍ପଯାମି ।

ତାମ୍ବୂଲଂ ସମର୍ପଯାମି । କର୍ପୂର ନୀରାଜନ-ମ୍ପ୍ରଦର୍ଶଯାମି ।

ନୀରାଜନାନନ୍ତରଂ ଆଚମନୀଯଂ ସମର୍ପଯାମି । ମନ୍ତ୍ର ପୁଷ୍ପଂ ସମର୍ପଯାମି ।

ସୁଵର୍ଣ ପୁଷ୍ପଂ ସମର୍ପଯାମି । ସମସ୍ତୋପଚାରାନ୍ ସମର୍ପଯାମି ॥

1. ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରନ୍ଯାସଃ

ଅଥାତଃ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗରୁଦ୍ରାଣାଂ

ନ୍ଯାସପୂର୍ଵକ-ଞ୍ଜପ-ହୋମା-ର୍ଚନା-ଭିଷେକ-ଵିଧିଂ-ଵ୍ଯାଁ᳚ଖ୍ଯାସ୍ଯାମଃ ।

ଅଥାତଃ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗରୁଦ୍ରାଣାଂ

ନ୍ଯାସପୂର୍ଵକ-ଞ୍ଜପ-ହୋମା-ର୍ଚନାଭିଷେକ-ଙ୍କରିଷ୍ଯମାଣଃ ।

ହରିଃ ଓଁ ଅଥାତଃ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରାଣାମ୍ ॥

ଓଙ୍କାରମନ୍ତ୍ର ସଂଯୁଁକ୍ତ-ନ୍ନିତ୍ଯ-ନ୍ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ଯୋଗିନଃ ।

କାମଦ-ମ୍ମୋକ୍ଷଦ-ନ୍ତସ୍ମୈ ଓଙ୍କାରାଯ ନମୋ ନମଃ ॥

ନମସ୍ତେ ଦେଵ ଦେଵେଶ ନମସ୍ତେ ପରମେଶ୍ଵର ।

ନମସ୍ତେ ଵୃଷଭାରୂଢ ନକାରାଯ ନମୋ ନମଃ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ ॥ ଓ-ନ୍ନମ୍ ॥

ନମ॑ସ୍ତେ ରୁଦ୍ର ମ॒ନ୍ଯଵ॑ ଉ॒ତୋତ॒ ଇଷ॑ଵେ॒ ନମଃ॑ ।

ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ॒ ଧନ୍ଵ॑ନେ ବା॒ହୁଭ୍ଯା॑ମୁ॒ତ ତେ॒ ନମଃ॑ ॥

ଯା ତ॒ ଇଷୁଃ॑ ଶି॒ଵତ॑ମା ଶି॒ଵ-ମ୍ବ॒ଭୂଵ॑ ତେ॒ ଧନୁଃ॑ ।

ଶି॒ଵା ଶ॑ର॒ଵ୍ଯା॑ ଯା ତଵ॒ ତଯା॑ ନୋ ରୁଦ୍ର ମୃଡଯ ।

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ନଂ ଓମ୍ । ପୂର୍ଵାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରାଯ॒ ନମଃ ॥ (ପ୍ରାଚ୍ଯୈ ଦିଶ, East)

ମହାଦେଵ-ମ୍ମହାତ୍ମାନ-ମ୍ମହାପାତକନାଶନମ୍ ।

ମହାପାପହରଂ-ଵଁନ୍ଦେ ମକାରାଯ ନମୋ ନମଃ ॥

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॒ ॥ ଓ-ମ୍ମମ୍ ॥

ଓ-ନ୍ନିଧ॑ନପତଯେ॒ ନମଃ । ନିଧନପତାନ୍ତିକାଯ॒ ନମଃ ।

ଊର୍ଧ୍ଵାଯ॒ ନମଃ । ଊର୍ଧ୍ଵଲିଙ୍ଗାଯ॒ ନମଃ ।

ହିରଣ୍ଯାଯ॒ ନମଃ । ହିରଣ୍ଯଲିଙ୍ଗାଯ॒ ନମଃ ।

ସୁଵର୍ଣାଯ॒ ନମଃ । ସୁଵର୍ଣଲିଙ୍ଗାଯ॒ ନମଃ ।

ଦିଵ୍ଯାଯ॒ ନମଃ । ଦିଵ୍ଯଲିଙ୍ଗାଯ॒ ନମଃ ।

ଭଵାଯଃ॒ ନମଃ । ଭଵଲିଙ୍ଗାଯ॒ ନମଃ ।

ଶର୍ଵାଯ॒ ନମଃ । ଶର୍ଵଲିଙ୍ଗାଯ॒ ନମଃ ।

ଶିଵାଯ॒ ନମଃ । ଶିଵଲିଙ୍ଗାଯ॒ ନମଃ ।

ଜ୍ଵଲାଯ॒ ନମଃ । ଜ୍ଵଲଲିଙ୍ଗାଯ॒ ନମଃ ।

ଆତ୍ମାଯ॒ ନମଃ । ଆତ୍ମଲିଙ୍ଗାଯ॒ ନମଃ ।

ପରମାଯ॒ ନମଃ । ପରମଲିଙ୍ଗାଯ॒ ନମଃ ।

ଏତଥ୍ସୋମସ୍ଯ॑ ସୂର୍ଯ॒ସ୍ଯ ସର୍ଵଲିଙ୍ଗଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଥାପ॒ଯ॒ତି॒ ପାଣିମନ୍ତ୍ର-ମ୍ପଵି॒ତ୍ରମ୍ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ମଂ ଓମ୍ ॥

ଦକ୍ଷିଣାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରାଯ॒ ନମଃ ॥ (ଦକ୍ଷିଣ ଦିଶ, South)

ଶିଵଂ ଶାନ୍ତ-ଞ୍ଜଗନ୍ନାଥଂ-ଲୋଁକାନୁଗ୍ରହକାରଣମ୍ ।

ଶିଵମେକ-ମ୍ପରଂ-ଵଁନ୍ଦେ ଶିକାରାଯ ନମୋ ନମଃ ॥

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॒ ॥ ଓଁ ଶିମ୍ ॥

ଅପୈ॑ତୁମୃ॒ତ୍ଯୁରମୃତ॑-ନ୍ନ॒ ଆଗ॑ନ୍ ଵୈଵସ୍ଵ॒ତୋ ନୋ॒ ଅ॑ଭଯ-ଙ୍କୃଣୋତୁ । ପ॒ର୍ଣଂ-ଵଁନ॒ସ୍ପତେରିଵା॒ଭିନଶ୍ଶୀଯତାଗ୍ଂ ର॒ଯିସ୍ସଚ॑ତା-ନ୍ନ॒ଶ୍ଶଚୀ॒ପତିଃ॑ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଶିଂ ଓମ୍ ॥ ପଶ୍ଚିମାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରାଯ॒ ନମଃ ॥ (ପଶ୍ଚିମ ଦିଶ, West)

ଵାହନଂ-ଵୃଁଷଭୋ ଯସ୍ଯ ଵାସୁକୀ କଣ୍ଠଭୂଷଣମ୍ ।

ଵାମେ ଶକ୍ତିଧରଂ-ଵଁନ୍ଦେ ଵକାରାଯ ନମୋ ନମଃ ॥

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॒ ॥ ଓଁ-ଵାଁମ୍ ॥

ପ୍ରାଣାନା-ଙ୍ଗ୍ରନ୍ଥିରସି ରୁଦ୍ରୋ ମା॑ ଵିଶା॒ନ୍ତକଃ । ତେନାନ୍ନେନା᳚ପ୍ଯାଯ॒ସ୍ଵ ॥ ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ ରୁଦ୍ରାଯ ଵିଷ୍ଣଵେ ମୃତ୍ଯୁ॑ର୍ମେ ପା॒ହି ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଵାଂ ଓମ୍ ॥ ଉତ୍ତରାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରାଯ॒ ନମଃ ॥ (ଉତ୍ତର ଦିଶ, North)

ଯତ୍ର କୁତ୍ର ସ୍ଥିତ-ନ୍ଦେଵଂ ସର୍ଵଵ୍ଯାପିନମୀଶ୍ଵରମ୍ ।

ଯଲ୍ଲିଙ୍ଗ-ମ୍ପୂଜଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ-ଯଁକାରାଯ ନମୋ ନମଃ ॥

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॒ ॥ ଓଁ-ଯଁମ୍ ॥

ଯୋ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅ॒ଗ୍ନୌ ଯୋ ଅ॒ପ୍ସୁ ଯ ଓଷ॑ଧୀଷୁ॒ ଯୋ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନା ଵି॒ଵେଶ॒ ତସ୍ମୈ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଯଂ ଓମ୍ ॥ ଊର୍ଧ୍ଵାଙ୍ଗ ରୁଦ୍ରାଯ॒ ନମଃ ॥ (ଊର୍ଧ୍ଵ ଦିଶ, Up)

2. ପଞ୍ଚମୁଖ ଧ୍ଯାନମ୍

ଓ-ନ୍ନମ୍ ॥ ତତ୍ପୁରୁ॒ଷାଯ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ମହାଦେ॒ଵାଯ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋଦଯା᳚ତ୍ ॥

ସଂଵଁର୍ତାଗ୍ନି ତଟିତ୍ପ୍ରଦୀପ୍ତ କନକ ପ୍ରସ୍ପର୍ଥି ତେଜୋମଯମ୍ ।

ଗମ୍ଭୀରଧ୍ଵନି ସାମଵେଦଜନକ-ନ୍ତାମ୍ରାଧରଂ ସୁନ୍ଦରମ୍ ।

ଅର୍ଧେନ୍ଦୁଦ୍ଯୁତି ଲୋଲପିଙ୍ଗଲ ଜଟାଭାରପ୍ରବଦ୍ଧୋରଗମ୍ ।

ଵନ୍ଦେ ସିଦ୍ଧ ସୁରାସୁରେନ୍ଦ୍ରନମିତ-ମ୍ପୂର୍ଵ-ମ୍ମୁଖଂ ଶୂଲିନଃ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଓ-ନ୍ନମ୍ ॥ ପୂର୍ଵ ମୁଖାଯ॒ ନମଃ ॥

ଅ॒ଘୋରେ᳚ଭ୍ଯୋ-ଽଥଘୋ॒ରେ᳚ଭ୍ଯୋ॒ ଘୋର॒ଘୋର॑ତରେଭ୍ଯଃ ॥ ସର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯସ୍ସର୍ଵ ଶର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯୋ॒ ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ରୁ॒ଦ୍ରରୂ॑ପେଭ୍ଯଃ ॥

କାଲାଭ୍ରଭ୍ରମରାଞ୍ଜନଦ୍ଯୁତିନିଭଂ-ଵ୍ଯାଁଵୃତ୍ତ ପିଙ୍ଗେକ୍ଷଣମ୍

କର୍ଣୋଦ୍ଭାସିତ ଭୋଗିମସ୍ତକ ମଣିପ୍ରୋଦ୍ଗୀର୍ଣ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଙ୍କୁରମ୍ ।

ସର୍ପପ୍ରୋତ କପାଲ ଶୁକ୍ତି ଶକଲ ଵ୍ଯାକୀର୍ଣ ସଚ୍ଛେଖରମ୍

ଵନ୍ଦେ ଦକ୍ଷିଣମୀଶ୍ଵରସ୍ଯ କୁଟିଲ ଭ୍ରୂଭଙ୍ଗ ରୌଦ୍ର-ମ୍ମୁଖମ୍ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଓ-ମ୍ମମ୍ ॥ ଦକ୍ଷିଣ ମୁଖାଯ॒ ନମଃ ॥

ସ॒ଦ୍ଯୋ ଜା॒ତ-ମ୍ପ୍ର॑ପଦ୍ଯା॒ମି॒ ସ॒ଦ୍ଯୋ ଜା॒ତାଯ॒ ଵୈ ନମୋ॒ ନମଃ॑ । ଭ॒ଵେ ଭ॑ଵେ॒ ନାତି॑ ଭଵେ ଭଵସ୍ଵ॒ ମାମ୍ । ଭ॒ଵୋ-ଦ୍ଭ॑ଵାଯ॒ ନମଃ॑ ॥

ପ୍ରାଲେଯାଚଲମିନ୍ଦୁକୁନ୍ଦ ଧଵଲ-ଙ୍ଗୋକ୍ଷୀରଫେନପ୍ରଭମ୍

ଭସ୍ମାଭ୍ଯକ୍ତମନଙ୍ଗ ଦେହ ଦହନ ଜ୍ଵାଲାଵଲୀ ଲୋଚନମ୍ ।

ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରାଦି ମରୁଦ୍ଗଣୈସ୍ପୁତିପଦୈ ରଭ୍ଯର୍ଚିତଂ-ଯୋଁଗିଭିଃ

ଵନ୍ଦେ-ଽହଂ ସକଲ-ଙ୍କଲଙ୍କରହିତଂ ସ୍ଥାଣୋର୍ମୁଖ-ମ୍ପଶ୍ଚିମମ୍ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଓଁ ଶିମ୍ ॥ ପଶ୍ଚିମ ମୁଖାଯ॒ ନମଃ ॥

ଵା॒ମ॒ଦେ॒ଵାଯ॒ ନମୋ᳚ ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠାଯ॒ ନମଃ॑ ଶ୍ରେ॒ଷ୍ଠାଯ॒ ନମୋ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ନମଃ॒ କାଲା॑ଯ॒ ନମଃ॒ କଲ॑ଵିକରଣାଯ॒ ନମୋ॒ ବଲ॑ଵିକରଣାଯ॒ ନମୋ॒ ବଲା॑ଯ॒ ନମୋ॒ ବଲ॑ପ୍ରମଥନାଯ॒ ନମ॒-ସ୍ସର୍ଵ॑ଭୂତଦମନାଯ॒ ନମୋ॑ ମ॒ନୋନ୍ମ॑ନାଯ॒ ନମଃ॑ ॥

ଗୌର-ଙ୍କୁଙ୍କୁମ ପଙ୍କିଲଂ ସ୍ତିଲକଂ-ଵ୍ଯାଁପାଣ୍ଡୁ ଗଣ୍ଡସ୍ଥଲମ୍

ଭ୍ରୂଵିକ୍ଷେପ କଟାକ୍ଷ ଲସତ୍ସଂସକ୍ତ କର୍ଣୋତ୍ଫଲମ୍ ।

ସ୍ନିଗ୍ଧ-ମ୍ବିମ୍ବଫଲାଧର-ମ୍ପ୍ରହସିତ-ନ୍ନୀଲାଲକାଲ-ଙ୍କୃତମ୍

ଵନ୍ଦେ ପୂର୍ଣ ଶଶାଙ୍କ ମଣ୍ଡଲନିଭଂ-ଵଁକ୍ତ୍ରଂ ହରସ୍ଯୋତ୍ତରମ୍ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଓଁ-ଵାଁମ୍ ॥ ଉତ୍ତର ମୁଖାଯ॒ ନମଃ ॥

ଈଶାନ-ସ୍ସର୍ଵ॑ଵିଦ୍ଯା॒ନା॒-ମୀଶ୍ଵର-ସ୍ସର୍ଵ॑ଭୂତା॒ନା॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମାଧି॑ପତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମ॒ଣୋ ଽଧି॑ପତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମା॑ ଶି॒ଵୋ ମେ॑ ଅସ୍ତୁ ସଦାଶି॒ଵୋମ୍ ॥ (କନିଷ୍ଠିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ)

ଵ୍ଯକ୍ତାଵ୍ଯକ୍ତ ଗୁଣେତର-ମ୍ପରତରଂ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶତତ୍ତ୍ଵାତ୍ମକମ୍

ତସ୍ମାଦୁତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ଵମକ୍ଷରମିଦ-ନ୍ଧ୍ଯେଯଂ ସଦା ଯୋଗିଭିଃ ।

ଓଙ୍କାରାଦି ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଜନକଂ ସୂକ୍ଷ୍ମାଦି ସୂକ୍ଷ୍ମ-ମ୍ପରଂ

ଶାନ୍ତ-ମ୍ପଞ୍ଚମମୀଶ୍ଵରସ୍ଯ ଵଦନ-ଙ୍ଖଂଵ୍ଯାଁପ୍ତି ତେଜୋମଯମ୍ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଓଁ-ଵାଁମ୍ ॥ ଊର୍ଧ୍ଵ ମୁଖାଯ॒ ନମଃ ॥

ଦିଙ୍ନମସ୍କାରଃ

ପୂର୍ଵେ ପଶୁପତିଃ ପାତୁ । ଦକ୍ଷିଣେ ପାତୁ ଶଙ୍କରଃ ।

ପଶ୍ଚିମେ ପାତୁ ଵିଶ୍ଵେଶଃ । ନୀଲକଣ୍ଠସ୍ତଦୋତ୍ତରେ ॥

ଈଶାନ୍ଯା-ମ୍ପାତୁ ମେ ଶର୍ଵଃ । ଆଗ୍ନେଯା-ମ୍ପାର୍ଵତୀପତିଃ ।

ନୈଋତ୍ଯା-ମ୍ପାତୁ ମେ ରୁଦ୍ରଃ । ଵାଯଵ୍ଯା-ନ୍ନୀଲଲୋହିତଃ ॥

ଊର୍ଧ୍ଵେ ତ୍ରିଲୋଚନଃ ପାତୁ । ଅଧରାଯା-ମ୍ମହେଶ୍ଵରଃ ।

ଏତାଭ୍ଯୋ ଦଶ ଦିଗ୍ଭ୍ଯସ୍ତୁ । ସର୍ଵତଃ ପାତୁ ଶଙ୍କରଃ ॥

(ନା ରୁଦ୍ରୋ ରୁଦ୍ରମର୍ଚଯେ᳚ତ୍ ।

ନ୍ଯାସପୂର୍ଵକ-ଞ୍ଜପହୋମାର୍ଚନା-ଽଭିଷେକଵିଧି ଵ୍ଯାଖ୍ଯାସ୍ଯାମଃ ।)

3. ଅଙ୍ଗନ୍ଯାସଃ

ଯା ତେ॑ ରୁଦ୍ର ଶି॒ଵା ତ॒ନୂରଘୋ॒ରା-ଽପା॑ପକାଶିନୀ ।

ତଯା॑ ନ ସ୍ତ॒ନୁଵା॒ ଶନ୍ତ॑ମଯା॒ ଗିରି॑ଶନ୍ତା॒ଭି ଚା॑କଶୀହି ।

ଶିଖାଯୈ ନମଃ । 1

ଅ॒ସ୍ମି-ନ୍ମ॑ହ॒ତ୍ଯ॑ର୍ଣ॒ଵେ᳚-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷେ ଭ॒ଵା ଅଧି॑ ।

ତେଷାଗ୍ଂ॑ ସହସ୍ରଯୋଜ॒ନେ-ଽଵ॒ଧନ୍ଵା॑ନି ତନ୍ମସି ।

ଶିରସେ ନମଃ । 2

ସ॒ହସ୍ରା॑ଣି ସହସ୍ର॒ଶୋ ଯେ ରୁ॒ଦ୍ରା ଅଧି॒ ଭୂମ୍ଯା᳚ମ୍ ।

ତେଷାଗ୍ଂ॑ ସହସ୍ର-ଯୋଜ॒ନେ-ଽଵ॒ଧନ୍ଵା॑ନି ତନ୍ମସି ।

ଲଲାଟାଯ ନମଃ । 3

ହ॒ଗ୍ଂ॒ସ-ଶ୍ଶୁ॑ଚି॒ଷ-ଦ୍ଵସୁ॑ରନ୍ତରିକ୍ଷ॒ସଦ୍ଧୋତା॑ ଵେଦି॒ଷଦତି॑ଥି-ର୍ଦୁରୋଣ॒ସତ୍ ।

ନୃ॒ଷଦ୍ଵ॑ର॒-ସଦୃ॑ତ॒-ସଦ୍ଵ୍ଯୋ॑ମ॒ ସଦ॒ବ୍ଜା ଗୋ॒ଜା ଋ॑ତ॒ଜା ଅ॑ଦ୍ରି॒ଜା ଋ॒ତ-ମ୍ବୃ॒ହତ୍ ।

ଭ୍ରୁଵୋର୍ମଦ୍ଧ୍ଯାଯ ନମଃ । 4

ତ୍ର୍ଯ॑ବଙ୍କଂ-ଯଁଜାମହେ ସୁଗ॒ନ୍ଧି-ମ୍ପୁ॑ଷ୍ଟି॒ଵର୍ଧ॑ନମ୍ ।

ଉ॒ର୍ଵା॒ରୁ॒କମି॑ଵ॒ ବନ୍ଧ॑ନାନ୍

ମୃ॒ତ୍ଯୋ-ର୍ମୁ॑କ୍ଷୀଯ॒ ମା-ଽମୃତା᳚ତ୍ ।

ନେତ୍ରାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 5

ନମ॒-ସ୍ସ୍ରୁତ୍ଯା॑ଯ ଚ॒ ପଥ୍ଯା॑ଯ ଚ॒ ନମଃ॑ କା॒ଟ୍ଯା॑ଯ ଚ ନୀ॒ପ୍ଯା॑ଯ ଚ ।

କର୍ଣାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 6

ମା ନ॑ସ୍ତୋ॒କେ ତନ॑ଯେ॒ ମା ନ॒ ଆଯୁ॑ଷି॒ ମା ନୋ॒ ଗୋଷୁ॒ ମା ନୋ॒ ଅଶ୍ଵେ॑ଷୁ ରୀରିଷଃ ।

ଵୀ॒ରାନ୍ମାନୋ॑ ରୁଦ୍ର ଭାମି॒ତୋ ଵ॑ଧୀର୍-ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ନ୍ତୋ॒ ନମ॑ସା ଵିଧେମ ତେ ।

ନାସିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 7

ଅ॒ଵ॒ତତ୍ଯ॒ ଧନୁ॒ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ସହ॑ସ୍ରାକ୍ଷ॒ ଶତେ॑ଷୁଧେ ।

ନି॒ଶୀର୍ଯ॑ ଶ॒ଲ୍ଯାନା॒-ମ୍ମୁଖା॑ ଶି॒ଵୋ ନଃ॑ ସୁ॒ମନା॑ ଭଵ ।

ମୁଖାଯ ନମଃ । 8

ନୀଲ॑ଗ୍ରୀଵା ଶ୍ଶିତି॒କଣ୍ଠା᳚-ଶ୍ଶ॒ର୍ଵା ଅ॒ଧଃ, କ୍ଷ॑ମାଚ॒ରାଃ ।

ତେଷାଗ୍ଂ॑ ସହସ୍ରଯୋଜ॒ନେ-ଽ ଵ॒ଧନ୍ଵା॑ନି ତନ୍ମସି ।

କଣ୍ଠାଯ ନମଃ । 9.1

ନୀଲ॑ଗ୍ରୀଵା-ଶ୍ଶିତି॒କଣ୍ଠା॒ ଦିଵଗ୍ଂ॑ ରୁ॒ଦ୍ରା ଉପ॑ଶ୍ରିତାଃ ।

ତେଷାଗ୍ଂ॑ ସହସ୍ରଯୋଜ॒ନେ-ଽ ଵ॒ଧନ୍ଵା॑ନି ତନ୍ମସି ।

ଉପକଣ୍ଠାଯ ନମଃ । 9.2

ନମ॑ସ୍ତେ ଅ॒ସ୍ତ୍ଵାଯୁ॑ଧା॒ଯା-ନା॑ତତାଯ ଧୃ॒ଷ୍ଣଵେ᳚ ।

ଉ॒ଭାଭ୍ଯା॑ମୁ॒ତ ତେ॒ ନମୋ॑ ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒-ନ୍ତଵ॒ ଧନ୍ଵ॑ନେ ।

ବାହୁଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 10

ଯା ତେ॑ ହେ॒ତି-ର୍ମୀ॑ଢୁଷ୍ଟମ॒ ହସ୍ତେ॑ ବ॒ଭୂଵ॑ ତେ॒ ଧନୁଃ॑ ।

ତଯା॒-ଽସ୍ମାନ୍ ଵି॒ଶ୍ଵତ॒ସ୍ତ୍ଵ-ମ॑ଯ॒କ୍ଷ୍ମଯା॒ ପରି॑ବ୍ଭୁଜ ।

ଉପବାହୁଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 11

ପରି॑ଣୋ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ହେ॒ତି-ର୍ଵୃ॑ଣକ୍ତୁ॒ ପରି॑ତ୍ଵେ॒ଷସ୍ଯ॑ ଦୁର୍ମ॒ତିର॑ଘା॒ଯୋଃ ।

ଅଵ॑ ସ୍ଥି॒ରା ମ॒ଘଵ॑ଦ୍ଭ୍ଯଃ ତନୁଷ୍ଵ॒ ମୀଢ୍ଵ॑ସ୍ତୋ॒କାଯ॒ ତନ॑ଯାଯ ମୃଡଯ ।

ମଣିବନ୍ଧାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 12

ଯେ ତୀ॒ର୍ଥାନି॑ ପ୍ର॒ଚର॑ନ୍ତି ସୃ॒କାଵ॑ନ୍ତୋ ନିଷ॒ଙ୍ଗିଣଃ॑ ।

ତେଷାଗ୍ଂ॑ ସହସ୍ରଯୋଜ॒ନେ-ଽ ଵ॒ଧନ୍ଵା॑ନି ତନ୍ମସି ।

ହସ୍ତାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 13

ସ॒ଦ୍ଯୋ ଜା॒ତ-ମ୍ପ୍ର॑ପଦ୍ଯା॒ମି॒ ସ॒ଦ୍ଯୋ ଜା॒ତାଯ॒ ଵୈ ନମୋ॒ ନମଃ॑ ।

ଭ॒ଵେ ଭ॑ଵେ॒ ନାତି॑ ଭଵେ ଭଵସ୍ଵ॒ ମାମ୍ । ଭ॒ଵୋ-ଦ୍ଭ॑ଵାଯ॒ ନମଃ॑ ॥

ଅଗୁଂଷ୍ଠାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 14.1

ତର୍ଜନୀଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 14.2

ଅ॒ଘୋରେ᳚ଭ୍ଯୋ ଽଥ॒ଘୋରେ᳚ଭ୍ଯୋ॒ ଘୋର॒ଘୋର॑ତରେଭ୍ଯଃ ।

ସର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯ-ସ୍ସର୍ଵ॒ ଶର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯୋ॒ ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ରୁ॒ଦ୍ର ରୂ॑ପେଭ୍ଯଃ ॥

ମଦ୍ଧ୍ଯମାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 14.3

ତତ୍ପୁରୁ॑ଷାଯ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ମହାଦେ॒ଵାଯ॑ ଧୀମହି ।

ତନ୍ନୋ॑ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ ॥

ଅନାମିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 14.4

ଈଶାନ-ସ୍ସର୍ଵ॑ଵିଦ୍ଯା॒ନା॒-ମୀଶ୍ଵର-ସ୍ସର୍ଵ॑ଭୂତା॒ନାଂ॒

ରହ୍ମାଧି॑ପତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମ॒ଣୋ ଽଧି॑ପତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମା॑ ଶି॒ଵୋ ମେ॑ ଅସ୍ତୁ ସଦାଶି॒ଵୋମ୍ ॥

କନିଷ୍ଠିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 14.5

ନମୋ॑ ଵଃ କିରି॒କେଭ୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵାନା॒ଗ୍ଂ॒ ହୃଦ॑ଯେଭ୍ଯଃ ।

ହୃଦଯାଯ ନମଃ । 15

ନମୋ॑ ଗ॒ଣେଭ୍ଯୋ॑ ଗ॒ଣପ॑ତିଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵୋ॒ ନମଃ॑ ।

ପୃଷ୍ଠାଯ ନମଃ । 16

ନମୋ॒ ହିର॑ଣ୍ଯବାହଵେ ସେନା॒ନ୍ଯେ॑ ଦି॒ଶାଞ୍ଚ॒ ପତ॑ଯେ॒ ନମଃ॑ ।

ପାର୍ଶ୍ଵାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 17

ଵିଜ୍ଯ॒-ନ୍ଧନୁଃ॑ କପ॒ର୍ଦିନୋ॒ ଵିଶ॑ଲ୍ଯୋ॒ ବାଣ॑ଵାଗ୍ଂ ଉ॒ତ ।

ଅନେ॑ଶନ୍ନ॒ସ୍ଯେଷ॑ଵ ଆ॒ଭୁର॑ସ୍ଯ ନିଷ॒ଙ୍ଗଥିଃ॑ ।

ଜଠରାଯ ନମଃ । 18

ହି॒ର॒ଣ୍ଯ॒ଗ॒ର୍ଭ ସ୍ସମ॑ଵର୍ତ॒ତାଗ୍ରେ॑ ଭୂ॒ତସ୍ଯ॑ ଜା॒ତଃ ପତି॒ରେକ॑ ଆସୀତ୍ ।

ସଦା॑ଧାର ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦ୍ଯାମୁ॒ତେମା-ଙ୍କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ।

ନାଭ୍ଯୈ ନମଃ । 19

ମୀଢୁ॑ଷ୍ଟମ॒ ଶିଵ॑ତମ ଶି॒ଵୋ ନ॑ସ୍ସୁ॒ମନା॑ ଭଵ ।

ପ॒ର॒ମେ ଵୃ॒କ୍ଷ ଆଯୁ॑ଧ-ନ୍ନି॒ଧାଯ॒ କୃତ୍ତିଂ॒-ଵଁସା॑ନ॒ ଆଚ॑ର॒ ପିନା॑କ॒-ମ୍ବିଭ୍ର॒ଦାଗ॑ହି ।

କଠ୍ଯୈ ନମଃ । 20

ଯେ ଭୂ॒ତାନା॒-ମଧି॑ପତଯୋ ଵିଶି॒ଖାସଃ॑ କପ॒ର୍ଦି॑ନଃ ।

ତେଷାଗ୍ଂ॑ ସହସ୍ରଯୋଜ॒ନେ ଽଵ॒ଧନ୍ଵା॑ନି ତନ୍ମସି ।

ଗୁହ୍ଯାଯ ନମଃ । 21

ଯେ ଅନ୍ନେ॑ଷୁ ଵି॒ଵିଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ତି॒ ପାତ୍ରେ॑ଷୁ॒ ପିବ॑ତୋ॒ ଜନାନ୍॑ ।

ତେଷାଗ୍ଂ॑ ସହସ୍ରଯୋଜ॒ନେ-ଽ ଵ॒ଧନ୍ଵା॑ନି ତନ୍ମସି ।

ଅଣ୍ଡାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 22

ସ॒ ଶି॒ରା ଜା॒ତଵେ॑ଦା ଅ॒କ୍ଷର॑-ମ୍ପର॒ମ-ମ୍ପ॒ଦମ୍ ।

ଵେଦା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ଶିର॑ସି ମା॒ତା॒ ଆ॒ଯୁ॒ଷ୍ମନ୍ତ॑-ଙ୍କରୋତୁ॒ ମାମ୍ ।

ଅପାନାଯ ନମଃ । 23

ମା ନୋ॑ ମ॒ହାନ୍ତ॑ମୁ॒ତ ମା ନୋ॑ ଅର୍ଭ॒କ-ମ୍ମା ନ॒ ଉକ୍ଷ॑ନ୍ତମୁ॒ତ ମା ନ॑ ଉକ୍ଷି॒ତମ୍ ।

ମା ନୋ॑ ଵଧୀଃ ପି॒ତର॒-ମ୍ମୋତ ମା॒ତର॑-ମ୍ପ୍ରି॒ଯା ମା ନ॑ସ୍ତ॒ନୁଵୋ॑ ରୁଦ୍ର ରୀରିଷଃ ।

ଊରୁଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 24

ଏ॒ଷ ତେ॑ ରୁଦ୍ରଭା॒ଗ-ସ୍ତଞ୍ଜୁ॑ଷସ୍ଵ॒ ତେନା॑ଵ॒ସେନ॑ ପ॒ରୋ

ମୂଜ॑ଵ॒ତୋ-ଽତୀ॒ହ୍ଯଵ॑ତତ-ଧନ୍ଵା॒ ପିନା॑କହସ୍ତଃ॒ କୃତ୍ତି॑ଵାସାଃ ।

ଜାନୁଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 25

ସ॒ଗ୍ଂ॒ ସୃ॒ଷ୍ଟ॒ଜିଥ୍ସୋ॑ମ॒ପା ବା॑ହୁ-ଶ॒ର୍ଧ୍ଯୂ᳚ର୍ଧ୍ଵ ଧ॑ନ୍ଵା॒ ପ୍ରତି॑ହିତା-ଭି॒ରସ୍ତା᳚ ।

ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ପରି॑ଦୀଯା॒ ରଥେ॑ନ ରକ୍ଷୋ॒ହା-ଽମିତ୍ରାଗ୍ଂ॑ ଅପ॒ବାଧ॑ମାନଃ ।

ଜଙ୍ଘାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 26

ଵିଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତ-ମ୍ଭୁଵ॑ନ-ଞ୍ଚି॒ତ୍ର-ମ୍ବ॑ହୁ॒ଧା ଜା॒ତ-ଞ୍ଜାଯ॑ମାନ-ଞ୍ଚ॒ ଯତ୍ ।

ସର୍ଵୋ॒ ହ୍ଯେ॑ଷ ରୁ॒ଦ୍ର-ସ୍ତସ୍ମୈ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ ॥

ଗୁଲ୍ଫାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 27

ଯେ ପ॒ଥା-ମ୍ପ॑ଥି॒ରକ୍ଷ॑ଯ ଐଲବୃ॒ଦା ଯ॒ଵ୍ଯୁଧଃ॑ ।

ତେଷାଗ୍ଂ॑ ସହସ୍ରଯୋଜ॒ନେ ଽଵ॒ଧନ୍ଵା॑ନି ତନ୍ମସି ।

ପାଦାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 28

ଅଦ୍ଧ୍ଯ॑ଵୋଚ-ଦଧିଵ॒କ୍ତା ପ୍ର॑ଥ॒ମୋ ଦୈଵ୍ଯୋ॑ ଭି॒ଷକ୍ ।

ଅହୀଗ୍॑ଶ୍ଚ॒ ସର୍ଵା᳚ନ୍ ଜ॒ଭଂଯଁ॒-ନ୍ଥ୍ସର୍ଵା᳚ଶ୍ଚ ଯାତୁ ଧା॒ନ୍ଯଃ॑ ।

କଵଚାଯ ହୁମ୍ । 29

ନମୋ॑ ବି॒ଲ୍ମିନେ॑ ଚ କଵ॒ଚିନେ॑ ଚ॒

ନମଃ॑ ଶ୍ରୁ॒ତାଯ॑ ଚ ଶ୍ରୁତସେ॒ନାଯ॑ ଚ ।

ଉପକଵଚାଯ ହୁମ୍ । 30

ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ॒ ନୀଲ॑ଗ୍ରୀଵାଯ ସହସ୍ରା॒କ୍ଷାଯ॑ ମୀ॒ଢୁଷେ᳚ ।

ଅଥୋ॒ ଯେ ଅ॑ସ୍ଯ॒ ସତ୍ଵା॑ନୋ॒-ଽହ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑-ଽକର॒ନ୍ନମଃ॑ ।

ତୃତୀଯ ନେତ୍ରାଯ ନମଃ । 31

ପ୍ରମୁ॑ଞ୍ଚ॒ ଧନ୍ଵ॑ନ॒ସ୍ତ୍ଵ-ମୁ॒ଭଯୋ॒-ରାର୍ତ୍ନି॑ଯୋ॒ର୍ଜ୍ଯାମ୍ ।

ଯାଶ୍ଚ॑ ତେ॒ ହସ୍ତ॒ ଇଷ॑ଵଃ॒ ପରା॒ ତା ଭ॑ଗଵୋ ଵପ ।

ଅସ୍ତ୍ରାଯ ଫଟ୍ । 32

ଯ ଏ॒ତାଵ॑ନ୍ତଶ୍ଚ॒ ଭୂଯାଗ୍ଂ॑ସଶ୍ଚ॒ ଦିଶୋ॑ ରୁ॒ଦ୍ରା ଵି॑ତସ୍ଥି॒ରେ ।

ତେଷାଗ୍ଂ॑॑ ସହସ୍ରଯୋଜ॒ନେ ଽଵ॒ଧନ୍ଵା॑ନି ତନ୍ମସି ।

ଇତି ଦିଗ୍ବନ୍ଧଃ । 33

-----------ଇତି ପ୍ରଥମ ନ୍ଯାସଃ------------

(ଶିଖାଦି ଅସ୍ତ୍ରପର୍ଯନ୍ତଂ ଏକତ୍ରିଂଶଦଙ୍ଗନ୍ଯାସଃ ଦିଗ୍ବନ୍ଧ ସହିତଃ ପ୍ରଥମଃ)

4. ଦଶାଙ୍ଗ ନ୍ଯାସଃ

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଇତି ନମସ୍କାରା-ନ୍ନ୍ଯସେ᳚ତ୍ ॥

ଓଁ ଓ-ମ୍ମୂର୍ଥ୍ନେ ନମଃ (ମୂର୍ଧ୍ନି) ।

ଓ-ନ୍ନ-ନ୍ନାସିକାଯୈ ନମଃ (ନାସିକାଗ୍ରଃ) ।

ଓ-ମ୍ମୋଂ-ଲଁଲଟାଯ ନମଃ (ଲଲାଟଃ) ।

ଓ-ମ୍ଭ-ମ୍ମୁଖାଯ ନମଃ (ମୁଖାମ୍) ।

ଓ-ଙ୍ଗ-ଙ୍କଣ୍ଠାଯ ନମଃ (କଣ୍ଠଃ) ।

ଓଁ-ଵଂଁ ହୃଦଯାଯ ନମଃ (ହୃଦଯଃ) ।

ଓ-ନ୍ତେ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତାଯ ନମଃ (ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତଃ) ।

ଓଁ ରୁଂ-ଵାଁମ ହସ୍ତାଯ ନମଃ (ଵାମ ହସ୍ତଃ) ।

ଓ-ନ୍ଦ୍ରା-ନ୍ନାଭ୍ଯୈ ନମଃ (ନାଭ୍ହୀ) ।

ଓଁ-ଯଁ-ମ୍ପାଦାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ (ପାଦୌ) ॥

[ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ]

-----------ଇତି ଦ୍ଵିତୀଯ ନ୍ଯାସଃ----------

ମୂର୍ଧାଦି ପାଦାନ୍ତ-ନ୍ଦଶାଙ୍ଗ ନ୍ଯାସଃ ଦ୍ଵିତୀଯଃ

5. ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ନ୍ଯାସଃ

ସ॒ଦ୍ଯୋ ଜା॒ତ-ମ୍ପ୍ର॑ପଦ୍ଯା॒ମି॒ ସ॒ଦ୍ଯୋ ଜା॒ତାଯ॒ ଵୈ ନମୋ॒ ନମଃ॑ ।

ଭ॒ଵେ ଭ॑ଵେ॒ ନାତି॑ଭଵେ ଭଵସ୍ଵ॒ ମାମ୍ । ଭ॒ଵୋ-ଦ୍ଭ॑ଵାଯ॒ ନମଃ॑ ॥

ପାଦାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 1

[ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ]

ଵା॒ମ॒ଦେ॒ଵାଯ॒ ନମୋ᳚ ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠାଯ॒ ନମଃ॑ ଶ୍ରେ॒ଷ୍ଠାଯ॒ ନମୋ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ନମଃ॒

କାଲା॑ଯ॒ ନମଃ॒ କଲ॑ଵିକରଣାଯ॒ ନମୋ॒ ବଲ॑ଵିକରଣାଯ॒ ନମୋ॒ ବଲା॑ଯ॒ ନମୋ॒

ବଲ॑ପ୍ରମଥନାଯ॒ ନମ॒ ସ୍ସର୍ଵ॑ଭୂତଦମନାଯ॒ ନମୋ॑ ମ॒ନୋନ୍ମ॑ନାଯ॒ ନମଃ॑ ।

ଊରୁମଧ୍ଯମାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 2

ଅ॒ଘୋରେ᳚ଭ୍ଯୋ ଽଥ॒ଘୋରେ᳚ଭ୍ଯୋ॒ ଘୋର॒ଘୋର॑ତରେଭ୍ଯଃ ।

ସର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯ-ସ୍ସର୍ଵ॒ ଶର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯୋ॒ ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ରୁ॒ଦ୍ରରୂ॑ପେଭ୍ଯଃ ॥

ହୃଦଯାଯ ନମଃ । 3

ତତ୍ପୁରୁ॑ଷାଯ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ମହାଦେ॒ଵାଯ॑ ଧୀମହି ।

ତନ୍ନୋ॑ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ ॥

ମୁଖାଯ ନମଃ । 4

ଈଶାନ-ସ୍ସର୍ଵ॑ଵିଦ୍ଯା॒ନା॒-ମୀଶ୍ଵରସର୍ଵ॑ ଭୂତା॒ନାଂ॒

ବ୍ରହ୍ମାଧି॑ପତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମ॒ଣୋ-ଽଧି॑ପତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମା॑ ଶି॒ଵୋ ମେ॑ ଅସ୍ତୁ ସଦାଶି॒ଵୋମ୍ ॥

ମୂର୍ଧ୍ନେ ନମଃ । 5

5.1 ହଂସ ଗାଯତ୍ରୀ

ଅସ୍ଯ ଶ୍ରୀ ହଂସଗାଯତ୍ରୀ ମହାମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ, ଅଵ୍ଯକ୍ତ ପରବ୍ରହ୍ମ ଋଷିଃ,

ଅନୁଷ୍ଟୁ-ପ୍ଛନ୍ଦଃ, ପରମହଂସୋ ଦେଵତା ।

ହଂସା-ମ୍ବୀଜମ୍, ହଂସୀଂ ଶକ୍ତିଃ । ହଂସୂ-ଙ୍କୀଲକମ୍ ।

ପରମହଂସ ପ୍ରସାଦ ସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥେ ଜପେ ଵିନିଯୋଗଃ ॥ 1

କରନ୍ଯାସଃ -

ହଂସାଂ ଅଗୁଂଷ୍ଠାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । ହଂସୀ-ନ୍ତର୍ଜନୀଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ।

ହଂସୂଂ - ମଦ୍ଧ୍ଯମାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । ହଂସୈଂ - ଅନାମିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ।

ହଂସୌଂ - କନିଷ୍ଠିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । ହଂସଃ-କରତଲ କରପୃଷ୍ଠାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ । 2

ହୃଦଯାଦି ନ୍ଯାସଃ -

ହଂସାଂ - ହୃଦଯାଯ ନମଃ । ହଂସୀଂ - ଶିରସେ ସ୍ଵାହା ।

ହଂସୂଂ - ଶିଖାଯୈ ଵଷଟ୍ । ହଂସୈଂ - କଵଚାଯ ହୁମ୍ ।

ହଂସୌଂ - ନେତ୍ରତ୍ରଯାଯ ଵୌଷଟ୍ । ହଂସଃ - ଅସ୍ତ୍ରାଯ ଫଟ୍ ॥

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒ରୋମିତି ଦିଗ୍ବନ୍ଧଃ । 3

ଧ୍ଯାନଂ -

ଗମାଗମସ୍ଥ-ଙ୍ଗମନାଦିଶୂନ୍ଯ-ଞ୍ଚି-ଦ୍ରୂପଦୀପ-ନ୍ତିମିରାପହାରମ୍ ।

ପଶ୍ଯାମି ତେ ସର୍ଵଜନାନ୍ତରସ୍ଥ-ନ୍ନମାମି ହଂସ-ମ୍ପରମାତ୍ମରୂପମ୍ ॥ 4

ଦେହୋ ଦେଵାଲଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଜୀଵୋ ଦେଵ-ସ୍ସନାତନଃ ।

ତ୍ଯଜେଦଜ୍ଞାନନିର୍ମାଲ୍ଯଂ ସୋ-ଽହମ୍ଭାଵେନ ପୂଜଯେତ୍ ॥

ହଂ॒ସ ହଂ॒ସାଯ॑ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ପରମହଂ॒ସାଯ॑ ଧୀମହି ।

ତନ୍ନୋ॑ ହଂସଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ ॥ 5

(ଇତି ତ୍ରିଵାର-ଞ୍ଜପିତ୍ଵା)

ହଂସ ହଂ॒ସେତି ଯୋ ବ୍ରୂଯା-ଧଂସୋ (ବ୍ରୂଯାଦ୍ଧଂସୋ) ନାମ ସଦାଶିଵଃ ।

ଏଵ-ନ୍ନ୍ଯାସ ଵିଧି-ଙ୍କୃତ୍ଵା ତତ-ସ୍ସମ୍ପୁଟମାରଭେତ୍ ॥ 6

5.2 ଦିକ୍ ସମ୍ପୁଟନ୍ଯାସଃ (ସମ୍ପୁଟୀକରଣମ୍)

ଇନ୍ଦ୍ରାଦୀ-ନ୍ଦିକ୍ଷୁଵିନ୍ଯସ୍ଯ ।

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଓମ୍ ।

ତ୍ରା॒ତାର॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ ମଵି॒ତାର॒ମିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ହଵେ॑ ହଵେ ସୁ॒ହଵ॒ଗ୍ଂ॒ ଶୂର॒ମିନ୍ଦ୍ର᳚ମ୍ ।

ହୁ॒ଵେ ନୁ ଶ॒କ୍ର-ମ୍ପୁ॑ରୁହୂ॒ତମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନୋ॑ ମ॒ଘଵା॑ ଧା॒ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଓଁ ଓମ୍ ।

ପୂର୍ଵଦିଗ୍ଭାଗେ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 1 (ତୈ.ସଂ.1-6-12-50)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓ-ନ୍ନମ୍ ।

ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ଦେ॒ଵସ୍ଯ॒ ହେଡୋ-ଽଵ॑ ଯାସିସୀଷ୍ଠାଃ ।

ଯଜି॑ଷ୍ଠୋ॒ ଵହ୍ନି॑ତମ॒-ଶ୍ଶୋଶୁ॑ଚାନୋ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି॒ ପ୍ରମୁ॑ମୁଗ୍ଧ୍ଯ॒ସ୍ମତ୍ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ନଂ ଓମ୍ ।

ଆଗ୍ନେଯଦିଗ୍ଭାଗେ ଅଗ୍ନଯେ ନମଃ ॥ 2 (ତୈ.ସଂ.2-5-12-72)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓ-ମ୍ମୋମ୍ ।

ସୁ॒ଗ-ନ୍ନଃ॒ ପନ୍ଥା॒ମଭ॑ଯ-ଙ୍କୃଣୋତୁ । ଯସ୍ମି॒ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେ ଯ॒ମ ଏତି॒ ରାଜା᳚ ।

ଯସ୍ମି॑ନ୍ନେନମ॒ଭ୍ଯଷି॑ଞ୍ଚନ୍ତ ଦେ॒ଵାଃ । ତଦ॑ସ୍ଯ ଚି॒ତ୍ରଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜାମ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ମୋଂ ଓମ୍ ।

ଦକ୍ଷିଣଦିଗ୍ଭାଗେ ଯମାଯ ନମଃ ॥ 3 (ତୈ.ବ୍ରା.3-1-2-11-23)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓ-ମ୍ଭମ୍ ।

ଅସୁ॑ନ୍ଵନ୍ତ॒ମଯ॑ଜମାନମିଚ୍ଛ ସ୍ତେ॒ନସ୍ଯେ॒ତ୍ଯାନ୍ତସ୍କ॑ର॒ସ୍ଯାନ୍ଵେ॑ଷି ।

ଅ॒ନ୍ଯମ॒ସ୍ମଦି॑ଚ୍ଛ॒ ସା ତ॑ ଇ॒ତ୍ଯା ନମୋ॑ ଦେଵି ନିର୍.ଋତେ॒ ତୁଭ୍ଯ॑ମସ୍ତୁ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଭଂ ଓମ୍ ।

ନିର୍-ଋତିଦିଗ୍ଭାଗେ ନିର୍-ଋତଯେ ନମଃ ॥ 4 (ତୈ.ସଂ.4-2-5-21)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓ-ଙ୍ଗମ୍ ।

ତତ୍ତ୍ଵା॑ ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନ॒ସ୍ତଦା ଶା᳚ସ୍ତେ॒ ଯଜ॑ମାନୋ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ ।

ଅହେ॑ଡମାନୋ ଵରୁଣେ॒ହ ବୋ॒ଧ୍ଯୁରୁ॑ଶଗ୍ଂସ॒ ମା ନ॒ ଆଯୁଃ॒ ପ୍ରମୋ॑ଷୀଃ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଗଂ ଓମ୍ ।

ପଶ୍ଚିମଦିଗ୍ଭାଗେ ଵରୁଣାଯ ନମଃ ॥ 5 (ତୈ.ସଂ.2-1-11-65)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ-ଵଁମ୍ ।

ଆ ନୋ॑ ନି॒ଯୁଦ୍ଭିଃ॑ ଶ॒ତିନୀ॑ଭିରଧ୍ଵ॒ରଗ୍ମ୍ । ସ॑ହ॒ସ୍ରିଣୀ॑ଭି॒ରୁପ॑ ଯାହି ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ ।

ଵାଯୋ॑ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ ହ॒ଵିଷି॑ ମାଦଯସ୍ଵ । ଯୂ॒ଯ-ମ୍ପା॑ତ ସ୍ଵ॒ସ୍ତିଭି॒-ସ୍ସଦା॑ ନଃ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଵଂ ଓମ୍ ।

ଵାଯଵ୍ଯଦିଗ୍ଭାଗେ ଵାଯଵେ ନମଃ ॥ 6 (ତୈ.ବ୍ରା.2-8-1-2)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓ-ନ୍ତେମ୍ ।

ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୋ॑ମ ଵ୍ର॒ତେ ତଵ॑ । ମନ॑ସ୍ତ॒ନୂଷୁ॒ ବିଭ୍ର॑ତଃ ।

ପ୍ର॒ଜାଵ॑ନ୍ତୋ ଅଶୀମହି । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଣୀ ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ଭଗା॑ ସୁ॒ପତ୍ନୀ᳚ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ତେଂ ଓମ୍ ।

ଉତ୍ତରଦିଗ୍ଭାଗେ କୁବେରାଯ ନମଃ ॥ 7 (ତୈ.ବ୍ରା.2-4-2-7-18)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ରୁମ୍ ।

ତମୀଶା᳚ନ॒-ଞ୍ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॒ସ୍ପତି᳚-ନ୍ଧିଯ-ଞ୍ଜି॒ନ୍ଵମଵ॑ସେ ହୂମହେ ଵ॒ଯମ୍ ।

ପୂ॒ଷା ନୋ॒ ଯଥା॒ ଵେଦ॑ସା॒ମସ॑ଦ୍ଵୃ॒ଧେ ର॑କ୍ଷି॒ତା ପା॒ଯୁରଦ॑ବ୍ଧ-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତଯେ᳚ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ରୁଂ ଓମ୍ ।

ଈଶାନ୍ଯଦିଗ୍ଭାଗେ ଈଶାନାଯ ନମଃ ॥ 8

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓ-ନ୍ଦ୍ରାମ୍ ।

ଅ॒ସ୍ମେ ରୁ॒ଦ୍ରା ମେ॒ହନା॒ ପର୍ଵ॑ତାସୋ ଵୃତ୍ର॒ହତ୍ଯେ॒ ଭର॑ହୂତୌ ସ॒ଜୋଷାଃ᳚ ।

ଯ-ଶ୍ଶଂସ॑ତେ ସ୍ତୁଵ॒ତେ ଧାଯି॑ ପ॒ଜ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର॑ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଅ॒ସ୍ମାଂ ଅ॑ଵନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଦ୍ରାଂ ଓମ୍ ।

ଊର୍ଧ୍ଵଦିଗ୍ଭାଗେ ଆକାଶାଯ ନମଃ ॥ 9

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ-ଯଁମ୍ ।

ସ୍ଯୋ॒ନା ପୃ॑ଥିଵି॒ ଭଵା॑ନୃକ୍ଷ॒ରା ନି॒ଵେଶ॑ନୀ ।

ଯଚ୍ଛା॑ ନ॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ସ॒ପ୍ରଥାଃ᳚ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଯଂ ଓମ୍ ।

ଅଧୋଦିଗ୍ଭାଗେ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ନମଃ ॥ 10

[ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ]

5.3 ଦଶାଙ୍ଗ ରୌଦ୍ରୀକରଣମ୍

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଓମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଓଁ ଓମ୍ ।

ପୂର୍ଵଦିଗ୍ଭାଗେ ଲଲାଟସ୍ଥାନେ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 1 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-6-12-50)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓ-ନ୍ନମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ଦେ॒ଵସ୍ଯ॒ ହେଡୋ-ଽଵ॑ ଯାସିସୀଷ୍ଠାଃ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ନଂ ଓମ୍ ।

ଆଗ୍ନେଯଦିଗ୍ଭାଗେ ନେତ୍ରଯୋସ୍ଥାନେ ଅଗ୍ନଯେ ନମଃ ॥ 2 ॥ (ତୈ.ସଂ.2-5-12-72)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓ-ମ୍ମୋମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ସୁ॒ଗ-ନ୍ନଃ॒ ପନ୍ଥା॒ମଭ॑ଯ-ଙ୍କୃଣୋତୁ । ଯସ୍ମି॒ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେ ଯ॒ମ ଏତି॒ ରାଜା᳚ ।

ଯସ୍ମି॑ନ୍ନେନମ॒ଭ୍ଯଷି॑ଞ୍ଚନ୍ତ ଦେ॒ଵାଃ । ତଦ॑ସ୍ଯ ଚି॒ତ୍ରଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜାମ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ମୋଂ ଓମ୍ ।

ଦକ୍ଷିଣଦିଗ୍ଭାଗେ କର୍ଣଯୋସ୍ଥାନେ ଯମାଯ ନମଃ ॥ 3 ॥ (ତୈ.ବ୍ରା.3-1-2-11-23)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓ-ମ୍ଭମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଅସୁ॑ନ୍ଵନ୍ତ॒ ମଯ॑ଜମାନମିଚ୍ଛସ୍ତେ॒ନସ୍ଯେ॒ତ୍ଯାନ୍ତସ୍କ॑ର॒ସ୍ଯାନ୍ଵେ॑ଷି ।

ଅ॒ନ୍ଯମ॒ସ୍ମଦି॑ଚ୍ଛ॒ ସା ତ॑ ଇ॒ତ୍ଯା ନମୋ॑ ଦେଵି ନିର୍.ଋତେ॒ ତୁଭ୍ଯ॑ମସ୍ତୁ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଭଂ ଓମ୍ ।

ନିର୍.ଋତିଦିଗ୍ଭାଗେ ମୁଖସ୍ଥାନେ ନିର୍.ଋତଯେ ନମଃ ॥ 4 ॥ (ତୈ.ସଂ.4-2-5-21)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓ-ଙ୍ଗମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ତତ୍ତ୍ଵା॑ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନ॒ସ୍ତଦା ଶା᳚ସ୍ତେ॒ ଯଜ॑ମାନୋ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ ।

ଅହେ॑ଡମାନୋ ଵରୁଣେ॒ହ ବୋ॒ଧ୍ଯୁରୁ॑ଶଗ୍ଂସ॒ ମା ନ॒ ଆଯୁଃ॒ ପ୍ରମୋ॑ଷୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଗଂ ଓମ୍ ।

ପଶ୍ଚିମଦିଗ୍ଭାଗେ ବାହ୍ଵୋସ୍ଥାନେ ଵରୁଣାଯ ନମଃ ॥ 5 ॥ (ତୈ.ସଂ.2-1-11-65)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ-ଵଁମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଵାଯୋ॑ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ ହ॒ଵିଷି॑ ମାଦଯସ୍ଵ । ଯୂ॒ଯ-ମ୍ପା॑ତ ସ୍ଵ॒ସ୍ତିଭି॒-ସ୍ସଦା॑ ନଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଵଂ ଓମ୍ ।

ଵାଯଵ୍ଯଦିଗ୍ଭାଗେ ନାସିକାସ୍ଥାନେ ଵାଯଵେ ନମଃ ॥ 6 ॥ (ତୈ.ବ୍ରା.2-8-1-2)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓ-ନ୍ତେମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୋ॑ମ ଵ୍ର॒ତେ ତଵ॑ । ମନ॑ସ୍ତ॒ନୂଷୁ॒ବିଭ୍ର॑ତଃ ।

ପ୍ର॒ଜାଵ॑ନ୍ତୋ ଅଶୀମହି । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଣୀ ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ଭଗା॑ ସୁ॒ପତ୍ନୀ᳚ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ତେଂ ଓମ୍ ।

ଉତ୍ତରଦିଗ୍ଭାଗେ ଜଠରସ୍ଥାନେ କୁବେରାଯ ନମଃ ॥ 7 ॥ (ତୈ.ବ୍ରା.2-4-2-7-18)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ରୁମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ତମୀଶା᳚ନ॒-ଞ୍ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॒ସ୍ପତି᳚-ନ୍ଧିଯ-ଞ୍ଜି॒ନ୍ଵମଵ॑ସେ ହୂମହେ ଵ॒ଯମ୍ ।

ପୂ॒ଷା ନୋ॒ ଯଥା॒ ଵେଦ॑ସା॒ମସ॑ଦ୍ଵୃ॒ଧେ ର॑କ୍ଷି॒ତା ପା॒ଯୁରଦ॑ବ୍ଧ-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତଯେ᳚ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ରୁଂ ଓମ୍ ।

ଈଶାନ୍ଯଦିଗ୍ଭାଗେ ନାଭିସ୍ଥାନେ ଈଶାନାଯ ନମଃ ॥ 8 ॥

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓ-ନ୍ଦ୍ରାମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଅ॒ସ୍ମେ ରୁ॒ଦ୍ରା ମେ॒ହନା॒ ପର୍ଵ॑ତାସୋ ଵୃତ୍ର॒ହତ୍ଯେ॒ ଭର॑ହୂତୌ ସ॒ଜୋଷାଃ᳚ ।

ଯ-ଶ୍ଶଂସ॑ତେ ସ୍ତୁଵ॒ତେ ଧାଯି॑ ପ॒ଜ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର॑ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଅ॒ସ୍ମାଁ ଅ॑ଵନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଦ୍ରାଂ ଓମ୍ ।

ଊର୍ଧ୍ଵଦିଗ୍ଭାଗେ ମୂର୍ଧ୍ନିସ୍ଥାନେ ଆକାଶାଯ ନମଃ ॥ 9 ॥

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ-ଯଁମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ସ୍ଯୋ॒ନା ପୃ॑ଥିଵି॒ ଭଵା॑ନୃକ୍ଷ॒ରା ନି॒ଵେଶ॑ନୀ ।

ଯଚ୍ଛା॑ ନ॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ସ॒ପ୍ରଥାଃ᳚ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଯଂ ଓମ୍ ।

ଅଧୋଦିଗ୍ଭାଗେ ପାଦସ୍ଥାନେ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ନମଃ ॥ 10 ॥

[ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ]

5.4 ଷୋଡଶାଙ୍ଗ ରୌଦ୍ରୀକରଣଂ

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଅମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଵି॒ଭୂର॑ସି ପ୍ର॒ଵାହ॑ଣୋ॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଅଂ ଓମ୍ ।

ଶିଖାସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 1 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଆମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଵହ୍ନି॑ରସି ହଵ୍ଯ॒ଵାହ॑ନୋ॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଆଂ ଓମ୍ ।

ଶିରସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 2 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଇମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଶ୍ଵା॒ତ୍ରୋ॑ସି॒ ପ୍ରଚେ॑ତା॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଇଂ ଓମ୍ ।

ମୂର୍ଧ୍ନିସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 3 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଈମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ତୁ॒ଥୋ॑ସି ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦା॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଈଂ ଓମ୍ ।

ଲଲାଟସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 4 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଉମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଉ॒ଶିଗ॑ସିକ॒ଵୀ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଉଂ ଓମ୍ ।

ନେତ୍ରଯୋସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 5 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଊମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଅଙ୍ଘା॑ରିରସି॒ ବମ୍ଭା॑ରୀ॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଊଂ ଓମ୍ ।

କର୍ଣଯୋସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 6 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଋମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଅ॒ଵ॒ସ୍ଯୁର॑ସି॒ ଦୁଵ॑ସ୍ଵା॒-ନ୍ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଋଂ ଓମ୍ ।

ମୁଖସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 7 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ୠମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଶୁ॒ନ୍ଧ୍ଯୂର॑ସି ମାର୍ଜା॒ଲୀଯୋ॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ୠଂ ଓମ୍ ।

କଣ୍ଠସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 8 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଌମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ସ॒ମ୍ରାଡ॑ସି କୃ॒ଶାନୂ॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଌଂ ଓମ୍ ।

ବାହ୍ଵୋସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 9 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ୡମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ପ॒ରି॒ଷଦ୍ଯୋ॑ସି॒ ପଵ॑ମାନୋ॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ୡଂ ଓମ୍ ।

ହୃଦିସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 10 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଏମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ପ୍ର॒ତକ୍ଵା॑-ଽସି॒ ନଭ॑ସ୍ଵା॒-ନ୍ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଏଂ ଓମ୍ ।

ନାଭିସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 11 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଐମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଅସ॑ମ୍ମୃଷ୍ଟୋସି ହଵ୍ଯ॒ସୂଦୋ॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଐଂ ଓମ୍ ।

କଟିସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 12 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଓମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଋ॒ତଧା॑ମା-ଽସି॒ ସୁଵ॑ର୍ଜ୍ଯୋତୀ॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଓଁ ଓମ୍ ।

ଊରୁସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 13 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଔମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ବ୍ରହ୍ମ॑ଜ୍ଯୋତିରସି॒ ସୁଵ॑ର୍ଧାମା॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଔଂ ଓମ୍ ।

ଜାନୁସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 14 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଅମ୍ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଅ॒ଜୋ᳚-ଽସ୍ଯେକ॑ପା॒ତ୍ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଅଂ ଓମ୍ ।

ଜଙ୍ଘାସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 15 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ଓଁ ଅଃ ।

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଅହି॑ରସି ବୁ॒ଧ୍ନିଯୋ॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥

ନମଃ॑ ଶ॒ମ୍ଭଵେ॑ ଚ ମଯୋ॒ଭଵେ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶଙ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ

ମଯସ୍କ॒ରାଯ॑ ଚ॒ ନମଃ॑ ଶି॒ଵାଯ॑ ଚ ଶି॒ଵତ॑ରାଯ ଚ॒ ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ । ଅଃ ଓମ୍ ।

ପାଦଯୋ-ସ୍ସ୍ଥାନେ ରୁଦ୍ରାଯ ନମଃ ॥ 16 ॥ (ତୈ.ସଂ.1-3-3-5)

[ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ]

ତ୍ଵଗସ୍ଥିଗତୈ-ସ୍ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ସର୍ଵଭୂତେଷ୍ଵପରାଜିତୋ ଭଵତି । ତତୋ ଭୂତପ୍ରେତ ପିଶାଚ ବଦ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ଯକ୍ଷ ଯମଦୂତ ଶାକିନୀ ଡାକିନୀ ହାକିନୀ ଶତ୍ରୁ ସର୍ପ ଶ୍ଵାପଦ ତସ୍କର ଜ୍ଵରାଦ୍ଯୁପଦ୍ରଵଜୋପଘାତା-ସ୍ସର୍ଵେ ଜ୍ଵଲନ୍ତ-ମ୍ପଶ୍ଯନ୍ତୁ ।

[କର୍ତସ୍ଯ ଵଚନମ୍] ମାଂ ରକ୍ଷନ୍ତୁ ॥

[ପୁରୋହିତ ଵଚନମ୍] ଯଜମାନଗ୍ଂ ରକ୍ଷନ୍ତୁ ॥

-----------ଇତି ତୃତୀଯଃ ନ୍ଯାସଃ------------

ପାଦାତି ମୂର୍ଧାନ୍ତ-ମ୍ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ନ୍ଯାସଃ

6. ଆତ୍ମରକ୍ଷା

6.1 ମନୋ ଜ୍ଯୋତିଃ

ମନୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ ର୍ଜୁଷତା॒-ମାଜ୍ଯଂ॒-ଵିଁଚ୍ଛି॑ନ୍ନଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ସମି॒ମ-ନ୍ଦ॑ଧାତୁ ।

ଯା ଇ॒ଷ୍ଟା ଉ॒ଷସୋ॑ ନି॒ମ୍ରୁଚ॑ଶ୍ଚ॒ ତାସ୍ସନ୍ଦ॑ଧାମି ହ॒ଵିଷା॑ ଘୃ॒ତେନ॑ ।

(ଗୁହ୍ଯାଯ ନମଃ) । 1 (ତୈ. ସଂ. 1.5.10.2)

ଅବୋ᳚ଦ୍ଧ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ॒ମିଧା॒ ଜନା॑ନା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଧେ॒ନୁ-ମି॑ଵାଯ॒ତୀ ମୁ॒ଷାସ᳚ମ୍ ।

ଯ॒ହ୍ଵା ଇ॑ଵ॒ ପ୍ରଵ॒ଯା-ମୁ॒ଜ୍ଜିହା॑ନାଃ॒ ପ୍ରଭା॒ନଵଃ॑ ସିସ୍ରତେ॒ ନାକ॒ମଚ୍ଛ॑ ।

(ନାଭ୍ଯୈ ନମଃ) । 2 (ତୈ. ସଂ. 4.4.4.2)

ଅ॒ଗ୍ନି ର୍ମୂ॒ର୍ଧା ଦି॒ଵଃ କ॒କୁତ୍ପତିଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ଯମ୍ ।

ଅ॒ପାଗ୍ଂ ରେତାଗ୍ଂ॑ସି ଜିନ୍ଵତି । (ହୃଦଯାଯ ନମଃ) । 3 (ତୈ. ସଂ. 1.5.5.1)

ମୂ॒ର୍ଧାନ॑-ନ୍ଦି॒ଵୋ ଅ॑ର॒ତି-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ର-ମୃ॒ତାଯ॑ ଜା॒ତମ॒ଗ୍ନିମ୍ ।

କ॒ଵିଗ୍ଂ ସ॒ମ୍ରାଜ॒-ମତି॑ଥି॒-ଞ୍ଜନା॑ନା-ମା॒ସନ୍ନା ପାତ୍ର॑-ଞ୍ଜନଯନ୍ତ ଦେ॒ଵାଃ । (କଣ୍ଠାଯ ନମଃ) । 4 (ତୈ. ସଂ. 1.4.13.1)

ମର୍ମା॑ଣି ତେ॒ ଵର୍ମ॑ଭିଶ୍ଛା-ଦଯାମି॒ ସୋମ॑ସ୍ତ୍ଵା॒ ରାଜା॒-ଽମୃ॑ତେ ନା॒ଭିଵ॑ସ୍ତାମ୍ ।

ଉ॒ରୋ ର୍ଵରୀ॑ଯୋ॒ ଵରି॑ଵସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ॒ ଜ॑ଯନ୍ତ॒-ନ୍ତ୍ଵା ମନୁ॑ମଦନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ ।

(ମୁଖାଯ ନମଃ) । 5 (ତୈ. ସଂ. 4.6.4.5)

ଜା॒ତଵେ॑ଦା॒ ଯଦି॑ ଵା ପାଵ॒କୋ-ଽସି॑ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରୋ ଯଦି॑ ଵା ଵୈଦ୍ଯୁ॒ତୋ-ଽସି॑ ।

ଶ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯୋ॒ ଯଜ॑ମାନାଯ ଲୋ॒କମ୍ । ଊର୍ଜ॒-ମ୍ପୁଷ୍ଟି॒-ନ୍ଦଦ॑ ଦ॒ଭ୍ଯାଵ॑ ଵୃଥ୍ସ୍ଵ ॥ (ଶିରସେ ନମଃ) ॥ 6 (ତୈ. ବ୍ରା. 3.10.5.1)

6.2 ଆତ୍ମରକ୍ଷା

(ତୈ. ବ୍ରା. 2.3.11.1 - ତୈ. ବ୍ରା. 2.3.11.4)

ବ୍ରହ୍ମା᳚ତ୍ମ॒ନ୍ ଵଦ॑ସୃଜତ । ତଦ॑କାମଯତ । ସମା॒ତ୍ମନା॑ ପଦ୍ଯେ॒ଯେତି॑ ।

ଆତ୍ମ॒ନ୍ନା-ତ୍ମ॒ନ୍ନିତ୍ଯା-ମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ଦଶ॒ମଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ ।

ସ ଦଶ॑ହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ଦଶ॑ହୂତୋ ହ॒ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ନ୍ଦଶ॑ହୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ ।

ଦଶ॑ହୋ॒ତେତ୍ଯା ଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 1

ଆତ୍ମ॒ନ୍ନା-ତ୍ମ॒ନ୍ନିତ୍ଯା-ମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ସପ୍ତ॒ମଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ ।

ସ ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତୋ-ଽଭଵତ୍ । ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତୋ ହ॒ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ସ॒ପ୍ତହୋ॒ତେତ୍ଯା ଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 2

ଆତ୍ମ॒ନ୍ନା-ତ୍ମ॒ନ୍ନିତ୍ଯା-ମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ଷ॒ଷ୍ଠଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ ।

ସ ଷଡ୍ଢୂ॑ତୋ-ଽଭଵତ୍ । ଷଡ୍ଢୂ॑ତୋ ହ॒ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଗ୍ଂ ଷଡ୍ଢୂ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ ।

ଷଡ୍ଢୋ॒ତେତ୍ଯା ଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 3

ଆତ୍ମ॒ନ୍ନା-ତ୍ମ॒ନ୍ନିତ୍ଯା-ମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ପଞ୍ଚ॒ମଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ ।

ସ ପଞ୍ଚ॑ହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ପଞ୍ଚ॑ହୂତୋ ହ॒ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ହୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ପଞ୍ଚ॑ହୋ॒ତେତ୍ଯା ଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 4

ଆତ୍ମ॒ନ୍ନା-ତ୍ମ॒ନ୍ନିତ୍ଯା-ମ॑ନ୍ତ୍ରଯତ । ତସ୍ମୈ॑ ଚତୁ॒ର୍ଥଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶୃଣୋତ୍ ।

ସ ଚତୁ॑ର୍ହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ଚତୁ॑ର୍ହୂତୋ ହ॒ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ହୂତ॒ଗ୍ଂ॒

ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ଚତୁ॑ର୍ହୋ॒ତେତ୍ଯା ଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 5

ତମ॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ତ୍ଵଂ-ଵୈଁ ମେ॒ ନେଦି॑ଷ୍ଠଗ୍ଂ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଶ୍ରୌଷୀଃ ।

ତ୍ଵଯୈ॑ ନାନାଖ୍ଯା॒ତାର॒ ଇତି॑ । ତସ୍ମା॒ନ୍ନୁହୈ॑ନା॒ଗ୍॒-ଶ୍ଚ॑ତୁ ର୍ହୋତାର॒ ଇତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ।

ତସ୍ମା᳚ଚ୍ଛୁଶ୍ରୂ॒ଷୁଃ ପୁ॒ତ୍ରାଣା॒ଗ୍ଂ॒ ହୃଦ୍ଯ॑ତମଃ । ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ॒ ହୃଦ୍ଯ॑ତମଃ ।

ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୋ ଭଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 6 (ଆତ୍ମନେ॒ ନମଃ॑)

------------ଇତି ଚତୁର୍ଥ ନ୍ଯାସଃ------------

ଗୁହ୍ଯାଦି ମସ୍ତକାନ୍ତ ଷଡଙ୍ଗନ୍ଯାସ-ଶ୍ଚତୁର୍ଥଃ

7. ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପାଃ

(ଋଗ୍ ଵେଦ ଖିଲ କାଣ୍ଡଂ 4.11 9.1)

ଯେନେ॒ଦ-ମ୍ଭୂ॒ତ-ମ୍ଭୁଵ॑ନ-ମ୍ଭଵି॒ଷ୍ଯ-ତ୍ପରି॑ଗୃହୀତ-ମ॒ମୃତେ॑ନ॒ ସର୍ଵ᳚ମ୍ । ଯେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ତା॑ଯତେ

(ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ତ୍ରା॑ଯତେ) ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 1

ଯେନ॒ କର୍ମା॑ଣି ପ୍ର॒ଚର॑ନ୍ତି॒ ଧୀରା॒ ଯତୋ॑ ଵା॒ଚା ମନ॑ସା॒ ଚାରୁ॒ଯନ୍ତି॑ ।

ଯ-ଥ୍ସ॒ମ୍ମିତ॒ମନୁ॑ ସଂ॒ଯଁନ୍ତି॑ ପ୍ରା॒ଣିନ॒ସ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 2

ଯେନ॒ କର୍ମା᳚ଣ୍ଯ॒ପସୋ॑ ମନୀ॒ଷିଣୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେ କୃ॑ଣ୍ଵନ୍ତି ଵି॒ଦଥେ॑ଷୁ॒ ଧୀରାଃ᳚ ।

ଯଦ॑ପୂ॒ର୍ଵଂ-ଯଁ॒କ୍ଷ୍ମମ॒ନ୍ତଃ ପ୍ର॒ଜାନା॒-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 3

ଯତ୍ପ୍ର॒ଜ୍ଞାନ॑-ମୁ॒ତ ଚେତୋ॒ ଧୃତି॑ଶ୍ଚ॒ ଯଜ୍ଜ୍ଯୋତି॑ ର॒ନ୍ତର॒ମୃତ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାସୁ॑ ।

ଯସ୍ମା॒ନ୍ନ ଋ॒ତେ କିଞ୍ଚ॒ନ କର୍ମ॑ କ୍ରି॒ଯତେ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 4

ସୁ॒ଷା॒ର॒ଥି-ରଶ୍ଵା॑ନିଵ॒ ଯନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା᳚ନ୍ନେ ନୀ॒ଯତେ॑-ଽଭୀ॒ଶୁ॑ଭି ର୍ଵା॒ଜିନ॑ ଇଵ ।

ହୃତ୍ପ୍ର॑ତିଷ୍ଠଂ॒-ଯଁଦ॑ଜିର॒-ଞ୍ଜଵି॑ଷ୍ଠ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 5

ଯସ୍ମି॒ନ୍ ଋଚ॒ସ୍ସାମ॒-ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି॒ ଯସ୍ମି॑-ନ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠି॒ତା ର॑ଥ॒ନାଭା॑ ଵି॒ଵାରାଃ᳚ ।

ଯସ୍ମିଗ୍ଗ୍॑ଶ୍ଚି॒ତ୍ତଗ୍ଂ ସର୍ଵ॒ମୋତ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାନା॒-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 6

ଯଦତ୍ର॑ ଷ॒ଷ୍ଠ-ନ୍ତ୍ରି॒ଶତଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀରଂ॑-ଯଁ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ଗୁ॒ହ୍ଯ-ନ୍ନଵ॑ ନାଵ॒ମାଯ୍ଯ᳚ମ୍ ।

ଦଶ॒ ପଞ୍ଚ॑ ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତଂ॒-ଯଁତ୍ପର॑-ଞ୍ଚ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 7

ଯଜ୍ଜାଗ୍ର॑ତୋ ଦୂ॒ରମୁ॒ଦୈତି॒ ଦୈଵ॒-ନ୍ତଦୁ॑ ସୁ॒ପ୍ତସ୍ଯ॒ ତଥୈ॒ଵୈତି॑ ।

ଦୂ॒ର॒ଗ॒ମ୍ମ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॒ରେକ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 8

ଯେନେ॒ଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॒-ଞ୍ଜଗ॑ତୋ ବ॒ଭୂଵ॒ ଯେ ଦେ॒ଵାପି॑ ମହ॒ତୋ ଜା॒ତଵେ॑ଦାଃ ।

ତଦେ॒ଵାଗ୍ନି-ସ୍ତମ॑ସୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॒ରେକ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 9

ଯେନ॒ ଦ୍ଯୌଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ଚା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ଞ୍ଚ॒ ଯେ ପର୍ଵ॑ତାଃ ପ୍ର॒ଦିଶୋ॒ ଦିଶ॑ଶ୍ଚ ।

ଯେନେ॒ଦ-ଞ୍ଜଗ॒-ଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାନା॒-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 10

ଯେ ମ॑ନୋ॒ ହୃଦ॑ଯଂ॒-ଯେଁ ଚ॑ ଦେ॒ଵା ଯେ ଦି॒ଵ୍ଯା ଆପୋ॒ ଯେ ସୂର୍ଯ॑ରଶ୍ମିଃ ।

ତେ ଶ୍ରୋତ୍ରେ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷୀ ସ॒ଞ୍ଚର॑ନ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 11

ଅଚି॑ନ୍ତ୍ଯ॒-ଞ୍ଚା ପ୍ର॑ମେଯ॒-ଞ୍ଚ ଵ୍ଯ॒କ୍ତା-ଵ୍ଯକ୍ତ॑ ପର॒-ଞ୍ଚ ଯ॑ତ୍ ।

ସୂକ୍ଷ୍ମା᳚-ଥ୍ସୂକ୍ଷ୍ମତ॑ର-ଞ୍ଜ୍ଞେ॒ଯ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 12

ଏକା॑ ଚ ଦ॒ଶ ଶ॒ତ-ଞ୍ଚ॑ ସ॒ହସ୍ର॑-ଞ୍ଚା॒ଯୁତ॑-ଞ୍ଚ ନି॒ଯୁତ॑-ଞ୍ଚ ପ୍ର॒ଯୁତଂ॒

ଚାର୍ବୁ॑ଦ-ଞ୍ଚ॒ ନ୍ଯ॑ର୍ବୁଦ-ଞ୍ଚ ସମୁ॒ଦ୍ରଶ୍ଚ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯ॒-ଞ୍ଚାନ୍ତ॑ଶ୍ଚ ପରା॒ର୍ଧଶ୍ଚ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑

ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 13

ଯେ ପ॑ଞ୍ଚ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଦଶ ଶ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ହସ୍ର॑-ମ॒ଯୁତ॒-ନ୍ନ୍ଯ॑ର୍ବୁଦ-ଞ୍ଚ ।

ତେ ଅ॑ଗ୍ନି-ଚି॒ତ୍ଯେଷ୍ଟ॑କା॒ସ୍ତଗ୍ଂ ଶରୀ॑ର॒-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 14

ଵେଦା॒ହମେ॒ତ-ମ୍ପୁ॑ରୁଷ-ମ୍ମ॒ହାନ୍ତ॑-ମାଦି॒ତ୍ଯ-ଵ॑ର୍ଣ॒-ନ୍ତମ॑ସଃ॒ ପର॑ସ୍ତାତ୍ ।

ଯସ୍ଯ॒ ଯୋନି॒-ମ୍ପରି॒ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତି॒ ଧୀରା॒ସ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 15

ଯସ୍ଯେ॒ଦ-ନ୍ଧୀରାଃ᳚ ପୁ॒ନନ୍ତି॑ କ॒ଵଯୋ᳚ ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॑ମେ॒ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଵୃଣତ॒ ଇନ୍ଦୁ᳚ମ୍ ।

ସ୍ଥା॒ଵ॒ର-ଞ୍ଜଙ୍ଗ॑ମଂ॒-ଦ୍ଯୌ॑ରାକା॒ଶ-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 16

ପରା᳚-ତ୍ପ॒ରତ॑ର-ଞ୍ଚୈ॒ଵ॒ ଯ॒-ତ୍ପରା᳚ଶ୍ଚୈଵ॒ ଯତ୍ପ॑ରମ୍ ।

ଯ॒ତ୍ପରା᳚-ତ୍ପର॑ତୋ ଜ୍ଞେ॒ଯ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 17

ପରା᳚-ତ୍ପରତ॑ରୋ ବ୍ର॒ହ୍ମା॒ ତ॒ତ୍ପରା᳚-ତ୍ପର॒ତୋ ହ॑ରିଃ ।

ତ॒ତ୍ପରା᳚-ତ୍ପର॑ତୋ ଽଧୀ॒ଶ॒ସ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 18

ଯା ଵେ॑ଦା॒ଦିଷୁ॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ॒ ସ॒ର୍ଵ॒ଵ୍ଯାପି॑ ମହେ॒ଶ୍ଵରୀ ।

ଋଗ୍ ଯ॑ଜୁ-ସ୍ସାମା-ଥର୍ଵୈ॒ଶ୍ଚ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 19

ଯୋ ଵୈ॑ ଦେ॒ଵ-ମ୍ମ॑ହାଦେ॒ଵ॒-ମ୍ପ୍ର॒ଣଵ॑-ମ୍ପର॒ମେଶ୍ଵ॑ରମ୍ ।

ଯ-ସ୍ସର୍ଵେ॑ ସର୍ଵ॑ ଵେଦୈ॒ଶ୍ଚ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 20

ପ୍ରଯ॑ତଃ॒ ପ୍ରଣ॑ଵୋଙ୍କା॒ର॒-ମ୍ପ୍ର॒ଣଵ॑-ମ୍ପୁରୁ॒ଷୋତ୍ତ॑ମମ୍ ।

ଓକାଂ॑ର॒-ମ୍ପ୍ରଣ॑ଵାତ୍ମା॒ନ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 21

ଯୋ-ଽସୌ॑ ସ॒ର୍ଵେଷୁ॑ ଵେଦେ॒ଷୁ॒ ପ॒ଠ୍ଯତେ᳚ ହ୍ଯଜ॒ ଈଶ୍ଵ॑ରଃ । ଅ॒କାଯୋ॑ ନିର୍ଗୁ॑ଣୋ ହ୍ଯା॒ତ୍ମା॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 22

ଗୋଭି॒ ର୍ଜୁଷ୍ଟ॒-ନ୍ଧନେ॑ନ॒ ହ୍ଯାଯୁ॑ଷା ଚ॒ ବଲେ॑ନ ଚ । ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ ପୁଷ୍କରା॒କ୍ଷ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 23

କୈଲା॑ସ॒ ଶିଖ॑ରେ ର॒ମ୍ଯେ॒ ଶ॒ଙ୍କର॑ସ୍ଯ ଶି॒ଵାଲ॑ଯେ ।

ଦେ॒ଵତା᳚ସ୍ତତ୍ର॑ ମୋଦ॒ନ୍ତେ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 24

ତ୍ର୍ଯ॑ବଙ୍କଂ-ଯଁଜାମହେ ସୁଗ॒ନ୍ଧି-ମ୍ପୁ॑ଷ୍ଟି॒ଵର୍ଧ॑ନମ୍ । ଉ॒ର୍ଵା॒ରୁ॒କମି॑ଵ॒ ବନ୍ଧ॑ନା-ନ୍ମୃ॒ତ୍ଯୋ-ର୍ମୁ॑କ୍ଷୀଯ॒ ମା-ଽମୃତା॒-ତ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 25

ଵି॒ଶ୍ଵତ॑-ଶ୍ଚକ୍ଷୁରୁ॒ତ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ମୁଖୋ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ହସ୍ତ ଉ॒ତ ଵି॒ଶ୍ଵତ॑ସ୍ପାତ୍ ।

ସମ୍ବା॒ହୁଭ୍ଯାଂ॒-ନମ॑ତି॒ ସମ୍ପ॑ତତ୍ରୈ॒ ର୍ଦ୍ଯାଵା॑ ପୃଥି॒ଵୀ ଜ॒ନଯ॑-ନ୍ଦେ॒ଵ ଏକ॒ସ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 26

ଚ॒ତୁରୋ॑ ଵେ॒ଦାନ॑ଧୀଯୀ॒ତ॒ ସ॒ର୍ଵ ଶା᳚ସ୍ତ୍ରମ॒ଯଂ-ଵିଁ॑ଦୁଃ । ଇ॒ତି॒ହା॒ସ॒ ପୁ॒ରା॒ଣା॒ନା॒-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 27

ମା ନୋ॑ ମ॒ହାନ୍ତ॑ମୁ॒ତ ମା ନୋ॑ ଅର୍ଭ॒କ-ମ୍ମା ନ॒ ଉକ୍ଷ॑ନ୍ତମୁ॒ତ ମା ନ॑ ଉକ୍ଷି॒ତମ୍ । ମା ନୋ॑ ଵଧୀଃ ପି॒ତର॒-ମ୍ମୋତ ମା॒ତର॑-ମ୍ପ୍ରି॒ଯା ମା ନ॑ସ୍ତ॒ନୁଵୋ॑ ରୁଦ୍ର ରୀରିଷ॒ସ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 28

ମା ନ॑ସ୍ତୋ॒କେ ତନ॑ଯେ॒ ମା ନ॒ ଆଯୁ॑ଷି॒ ମା ନୋ॒ ଗୋଷୁ॒ ମା ନୋ॒ ଅଶ୍ଵେ॑ଷୁ ରୀରିଷଃ ।

ଵୀ॒ରାନ୍ମାନୋ॑ ରୁଦ୍ର ଭାମି॒ତୋଵ॑ଧୀ ର୍ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ନ୍ତୋ॒ ନମ॑ସା ଵିଧେମ ତେ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 29

ଋ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯ-ମ୍ପ॑ର-ମ୍ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ ପୁ॒ରୁଷ॑-ଙ୍କୃଷ୍ଣ॒ପିଙ୍ଗ॑ଲମ୍ ।

ଊ॒ର୍ଧ୍ଵରେ॑ତଂ-ଵିଁ॑ରୂପା॒କ୍ଷଂ॒-ଵିଁ॒ଶ୍ଵରୂ॑ପାଯ॒ ଵୈ ନମୋ॒ ନମ॒ସ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 30

କ-ଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସେ ମୀ॒ଢୁଷ୍ଟ॑ମାଯ॒ ତଵ୍ଯ॑ସେ । ଵୋ॒ଚେମ॒ ଶନ୍ତ॑ମଗ୍ଂ ହୃ॒ଦେ ।

ସର୍ଵୋ॒ ହ୍ଯେ॑ଷ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ତସ୍ମୈ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 31

ବ୍ରହ୍ମ॑ଜଜ୍ଞା॒ନ-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଵିସୀ॑ମ॒ତ-ସ୍ସୁ॒ରୁଚୋ॑ ଵେ॒ନ ଆ॑ଵଃ ।

ସ ବୁ॒ଧ୍ନିଯା॑ ଉପ॒ମା ଅ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଷ୍ଠା-ସ୍ସ॒ତଶ୍ଚ॒ ଯୋନି॒-ମସ॑ତଶ୍ଚ॒ ଵିଵ॒ସ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 32

ଯଃ ପ୍ରା॑ଣ॒ତୋ ନି॑ମିଷ॒ତୋ ମ॑ହି॒ତ୍ଵୈକ॒ ଇଦ୍ରାଜା॒ ଜଗ॑ତୋ ବ॒ଭୂଵ॑ । ଯ ଈଶେ॑ ଅ॒ସ୍ଯ ଦ୍ଵି॒ପଦ॒-ଶ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦଃ॒ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 33

ଯ ଆ᳚ତ୍ମ॒ଦା ବ॑ଲ॒ଦା ଯସ୍ଯ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ ଉ॒ପାସ॑ତେ ପ୍ର॒ଶିଷଂ॒-ଯଁସ୍ଯ॑ ଦେ॒ଵାଃ ।

ଯସ୍ଯ॑ ଛା॒ଯା-ଽମୃତଂ॒-ଯଁସ୍ଯ॑ ମୃ॒ତ୍ଯୁଃ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 34

ଯୋ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅ॒ଗ୍ନୌ ଯୋ ଅ॒ଫ୍ସୁ ଯ ଓଷ॑ଧୀଷୁ॒ ଯୋ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନା-ଽଽଵି॒ଵେଶ॒ ତସ୍ମୈ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 35

ଗ॒ନ୍ଧ॒ଦ୍ଵା॒ରା-ନ୍ଦୁ॑ରାଧ॒ର୍ଷା॒-ନ୍ନି॒ତ୍ଯପୁ॑ଷ୍ଟା-ଙ୍କରୀ॒ଷିଣୀ᳚ମ୍ । ଈ॒ଶ୍ଵରୀଗ୍ଂ॑ ସର୍ଵ॑ ଭୂତା॒ନା॒-ନ୍ତାମି॒ହୋପ॑ହ୍ଵଯେ॒ ଶ୍ରିଯ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 36

ଯ ଇଦଗ୍ଂ॑ ଶିଵ॑ସଙ୍କ॒ଲ୍ପ॒ଗ୍ଂ॒ ସ॒ଦା ଧ୍ଯା॑ଯନ୍ତି॒ ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣାଃ । ତେ ପ॑ର-ମ୍ମୋକ୍ଷ॑-ଙ୍ଗମିଷ୍ଯ॒ନ୍ତି॒ ତନ୍ମେ॒ ମନଃ॑ ଶି॒ଵସ॑ଙ୍କ॒ଲ୍ପମ॑ସ୍ତୁ ॥ 37

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଶିଵସଙ୍କଲ୍ପଗ୍ଂ ହୃଦଯାଯ ନମଃ॑ ॥

7.2 ପୁରୁଷ ସୂକ୍ତଂ

(ତୈ. ଅର. 3.12.1 - ତୈ. ଅର. 3.12.7)

ସ॒ହସ୍ର॑ଶୀର୍ଷା॒ ପୁରୁ॑ଷଃ । ସ॒ହ॒ସ୍ରା॒କ୍ଷ-ସ୍ସ॒ହସ୍ର॑ପାତ୍ । ସ ଭୂମିଂ॑-ଵିଁ॒ଶ୍ଵତୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ଵା । ଅତ୍ଯ॑ତିଷ୍ଠ-ଦ୍ଦଶାଙ୍ଗୁ॒ଲମ୍ । ପୁରୁ॑ଷ ଏ॒ଵେଦଗ୍ଂ ସର୍ଵ᳚ମ୍ । ଯ-ଦ୍ଭୂ॒ତଂ-ଯଁଚ୍ଚ॒ ଭଵ୍ଯ᳚ମ୍ ।

ଉ॒ତାମୃ॑ତ॒ତ୍ଵସ୍ଯେଶା॑ନଃ । ଯଦନ୍ନେ॑ନା-ତି॒ରୋହ॑ତି ।

ଏ॒ତାଵା॑ନସ୍ଯ ମହି॒ମା । ଅତୋ॒ ଜ୍ଯାଯାଗ୍॑ଶ୍ଚ॒ ପୂରୁ॑ଷଃ ॥ 1

ପାଦୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒ ଵିଶ୍ଵା॑ ଭୂ॒ତାନି॑ । ତ୍ରି॒ପାଦ॑ସ୍ଯା॒-ମୃତ॑-ନ୍ଦି॒ଵି । ତ୍ରି॒ପାଦୂ॒ର୍ଧ୍ଵ ଉଦୈ॒-ତ୍ପୁରୁ॑ଷଃ । ପାଦୋ᳚ ଽସ୍ଯେ॒ହା-ଽଽଭ॑ଵା॒-ତ୍ପୁନଃ॑ ।

ତତୋ॒ ଵିଷ୍ଵଂ॒-ଵ୍ଯଁ॑କ୍ରାମତ୍ । ସା॒ଶ॒ନା॒ନ॒ଶ॒ନେ ଅ॒ଭି ॥ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵି॒ରାଡ॑ଜାଯତ । ଵି॒ରାଜୋ॒ ଅଧି॒ ପୂରୁ॑ଷଃ । ସ ଜା॒ତୋ ଅତ୍ଯ॑ରିଚ୍ଯତ । ପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ଭୂମି॒ମଥୋ॑ ପୁ॒ରଃ ॥ 2

ଯତ୍ପୁରୁ॑ଷେଣ ହ॒ଵିଷା᳚ । ଦେ॒ଵା ଯ॒ଜ୍ଞମତ॑ନ୍ଵତ । ଵ॒ସ॒ନ୍ତୋ ଅ॑ସ୍ଯାସୀ॒ଦାଜ୍ଯ᳚ମ୍ । ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମ ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମ ଶ୍ଶ॒ରଦ୍ଧ॒ଵିଃ । ସ॒ପ୍ତାସ୍ଯା॑ସ-ନ୍ପରି॒ଧଯଃ॑ । ତ୍ରି-ସ୍ସ॒ପ୍ତ ସ॒ମିଧଃ॑ କୃ॒ତାଃ । ଦେ॒ଵାଯ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ତ॑ନ୍ଵା॒ନାଃ । ଅବ॑ଧ୍ନ॒-ନ୍ପୁରୁ॑ଷ-ମ୍ପ॒ଶୁମ୍ ॥

ତଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ବ॒ର୍ହିଷି॒ ପ୍ରୌକ୍ଷନ୍ନ୍॑ । ପୁରୁ॑ଷ-ଞ୍ଜା॒ତମ॑ଗ୍ର॒ତଃ ॥ 3

ତେନ॑ ଦେ॒ଵା ଅଯ॑ଜନ୍ତ । ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯା ଋଷ॑ଯଶ୍ଚ॒ ଯେ ।

ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞା-ଥ୍ସ॑ର୍ଵ॒ହୁତଃ॑ । ସମ୍ଭୃ॑ତ-ମ୍ପୃଷଦା॒ଜ୍ଯମ୍ । ପ॒ଶୂଗ୍ସ୍ତାଗ୍ଶ୍ଚ॑କ୍ରେ ଵାଯ॒ଵ୍ଯାନ୍॑ । ଆ॒ର॒ଣ୍ଯା-ନ୍ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଶ୍ଚ॒ ଯେ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞା-ଥ୍ସ॑ର୍ଵ॒ହୁତଃ॑ । ଋଚ॒-ସ୍ସାମା॑ନି ଜଜ୍ଞିରେ ।

ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ଜଜ୍ଞିରେ॒ ତସ୍ମା᳚ତ୍ । ଯଜୁ॒ସ୍ତସ୍ମା॑-ଦଜାଯତ ॥ 4

ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵା॑ ଅଜାଯନ୍ତ । ଯେ କେ ଚୋ॑ଭ॒ଯାଦ॑ତଃ ।

ଗାଵୋ॑ ହ ଜଜ୍ଞିରେ॒ ତସ୍ମା᳚ତ୍ । ତସ୍ମା᳚ଜ୍ଜା॒ତା ଅ॑ଜା॒ଵଯଃ॑ ।

ଯତ୍ପୁରୁ॑ଷଂ॒-ଵ୍ଯଁ॑ଦଧୁଃ । କ॒ତି॒ଧା ଵ୍ଯ॑କଲ୍ପଯନ୍ନ୍ ।

ମୁଖ॒-ଙ୍କିମ॑ସ୍ଯ॒ କୌ ବା॒ହୂ । କାଵୂ॒ରୂ ପାଦା॑ଵୁଚ୍ଯେତେ । ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒ ମୁଖ॑ମାସୀତ୍ । ବା॒ହୂ ରା॑ଜ॒ନ୍ଯଃ॑ କୃ॒ତଃ ॥ 5

ଊ॒ରୂ ତଦ॑ସ୍ଯ॒ ଯ-ଦ୍ଵୈଶ୍ଯଃ॑ । ପ॒ଦ୍ଭ୍ଯାଗ୍ଂ ଶୂ॒ଦ୍ରୋ ଅ॑ଜାଯତ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ମନ॑ସୋ ଜା॒ତଃ । ଚକ୍ଷୋ॒-ସ୍ସୂର୍ଯୋ॑ ଅଜାଯତ । ମୁଖା॒-ଦିନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚା॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ।

ପ୍ରା॒ଣା-ଦ୍ଵା॒ଯୁର॑ଜାଯତ । ନାଭ୍ଯା॑ ଆସୀଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ୍ । ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣୋ ଦ୍ଯୌ-ସ୍ସମ॑ଵର୍ତତ । ପ॒ଦ୍ଭ୍ଯା-ମ୍ଭୂମି॒ ର୍ଦିଶ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ରା᳚ତ୍ । ତଥା॑ ଲୋ॒କାଗ୍ଂ ଅ॑କଲ୍ପଯନ୍ନ୍ ॥ 6

ଵେଦା॒ହମେ॒ତ-ମ୍ପୁରୁ॑ଷ-ମ୍ମ॒ହାନ୍ତ᳚ମ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯଵ॑ର୍ଣ॒-ନ୍ତମ॑ସ॒ସ୍ତୁ ପା॒ରେ ।

ସର୍ଵା॑ଣି ରୂ॒ପାଣି॑ ଵି॒ଚିତ୍ଯ॒ ଧୀରଃ॑ । ନାମା॑ନି କୃ॒ତ୍ଵାଭି॒ଵଦ॒ନ୍ ଯଦାସ୍ତେ᳚ । ଧା॒ତା ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଯମୁ॑ଦାଜ॒ହାର॑ । ଶ॒କ୍ରଃ ପ୍ରଵି॒ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ର॒ଦିଶ॒ଶ୍ଚତ॑ସ୍ରଃ । ତମେ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ମୃତ॑ ଇ॒ହ ଭ॑ଵତି । ନାନ୍ଯଃ ପନ୍ଥା॒ ଅଯ॑ନାଯ ଵିଦ୍ଯତେ ।

ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ଯଜନ୍ତ ଦେ॒ଵାଃ । ତାନି॒ ଧର୍ମା॑ଣି ପ୍ରଥ॒ମାନ୍ଯା॑ସନ୍ନ୍ । ତେ ହ॒ ନାକ॑-ମ୍ମହି॒ମାନ॑-ସ୍ସଚନ୍ତେ । ଯତ୍ର॒ ପୂର୍ଵେ॑ ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯା-ସ୍ସନ୍ତି॑ ଦେ॒ଵାଃ ॥ 7

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ପୁରୁଷସୂକ୍ତଗ୍ଂ ଶିରସେ ସ୍ଵାହା ॥

7.3 ଉତ୍ତର ନାରାଯଣଂ

(ତୈ. ଅର. 3.13.1 - ତୈ. ଅର. 3.13.2)

ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯ-ସ୍ସମ୍ଭୂ॑ତଃ ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ରସା᳚ଚ୍ଚ । ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମଣ॒-ସ୍ସମ॑ଵର୍ତ॒ତାଧି॑ ।

ତସ୍ଯ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ ଵି॒ଦଧ॑-ଦ୍ରୂ॒ପମେ॑ତି । ତତ୍ପୁରୁ॑ଷସ୍ଯ॒ ଵିଶ୍ଵ॒ମାଜା॑ନ॒ମଗ୍ରେ᳚ ।

ଵେଦା॒ହମେ॒ତ-ମ୍ପୁରୁ॑ଷ-ମ୍ମ॒ହାନ୍ତ᳚ମ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯଵ॑ର୍ଣ॒-ନ୍ତମ॑ସଃ॒ ପର॑ସ୍ତାତ୍ ।

ତମେ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ମୃତ॑ ଇ॒ହ ଭ॑ଵତି । ନାନ୍ଯଃ ପନ୍ଥା॑ ଵିଦ୍ଯ॒ତେ-ଽଯ॑ନାଯ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଶ୍ଚରତି॒ ଗର୍ଭେ॑ ଅ॒ନ୍ତଃ । ଅ॒ଜାଯ॑ମାନୋ ବହୁ॒ଧା ଵିଜା॑ଯତେ ।

ତସ୍ଯ॒ ଧୀରାଃ॒ ପରି॑ଜାନନ୍ତି॒ ଯୋନି᳚ମ୍ । ମରୀ॑ଚୀନା-ମ୍ପ॒ଦମି॑ଚ୍ଛନ୍ତି ଵେ॒ଧସଃ॑ ॥ 1

ଯୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒ ଆତ॑ପତି । ଯୋ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପୁ॒ରୋହି॑ତଃ ।

ପୂର୍ଵୋ॒ ଯୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଜା॒ତଃ । ନମୋ॑ ରୁ॒ଚାଯ॒ ବ୍ରାହ୍ମ॑ଯେ । ରୁଚ॑-ମ୍ବ୍ରା॒ହ୍ମ-ଞ୍ଜ॒ନଯ॑ନ୍ତଃ । ଦେ॒ଵା ଅଗ୍ରେ॒ ତଦ॑ବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ଯସ୍ତ୍ଵୈ॒ଵ-ମ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣୋ ଵି॒ଦ୍ଯାତ୍ । ତସ୍ଯ॑ ଦେ॒ଵା ଅସ॒ନ୍ ଵଶେ᳚ । ହ୍ରୀଶ୍ଚ॑ ତେ ଲ॒କ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ॒ ପତ୍ନ୍ଯୌ᳚ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ପା॒ର୍ଶ୍ଵେ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି ରୂ॒ପମ୍ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ଵ୍ଯାତ୍ତ᳚ମ୍ । ଇ॒ଷ୍ଟ-ମ୍ମ॑ନିଷାଣ ।

ଅ॒ମୁ-ମ୍ମ॑ନିଷାଣ । ସର୍ଵ॑-ମ୍ମନିଷାଣ ॥ 2

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଉତ୍ତର ନାରାଯଣଗ୍ଂ ଶିଖାଯୈ ଵଷଟ୍ ॥

7.4 ଅପ୍ରତିରଥଂ

(ତୈ. ସଂ. 4.6.4.1 - ତୈ. ସଂ. 4.6.4.5)

ଆ॒ଶୁ-ଶ୍ଶିଶା॑ନୋ ଵୃଷ॒ଭୋ ନ ଯୁ॒ଧ୍ମୋ ଘ॑ନାଘ॒ନଃ, କ୍ଷୋଭ॑ଣ-ଶ୍ଚର୍ଷଣୀ॒ନାମ୍ ।

ସ॒॒ଙ୍କ୍ରନ୍ଦ॑ନୋ-ଽନିମି॒ଷ ଏ॑କ ଵୀ॒ରଶ୍ଶ॒ତଗ୍ଂ ସେନା॑ ଅଜଯଥ୍ସା॒-କମିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ।

ସ॒ଙ୍କ୍ରନ୍ଦ॑ନେନା ନିମି॒ଷେଣ॑ ଜି॒ଷ୍ଣୁନା॑ ଯୁତ୍କା॒ରେଣ॑ ଦୁଶ୍ଚ୍ଯଵ॒ନେନ॑ ଧୃ॒ଷ୍ଣୁନା᳚ ।

ତଦିନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଜଯତ॒ ତଥ୍ସ॑ହଧ୍ଵଂ॒-ଯୁଁଧୋ॑ ନର॒ ଇଷୁ॑ ହସ୍ତେନ॒ ଵୃଷ୍ଣା᳚ ।

ସ ଇଷୁ॑ହସ୍ତୈ॒-ସ୍ସ ନି॑ଷ॒ଙ୍ଗିଭି॑ ର୍ଵ॒ଶୀ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ର॑ଷ୍ଟା॒ ସଯୁଧ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଗ॒ଣେନ॑ ।

ସ॒ଗ୍ଂ॒ସୃ॒ଷ୍ଟ॒-ଜିଥ୍ସୋ॑ମ॒ପା ବା॑ହୁ ଶ॒ର୍ଧ୍ଯୂ᳚ର୍ଧ୍ଵ-ଧ॑ନ୍ଵା॒ ପ୍ରତି॑ହିତା-ଭି॒ରସ୍ତା᳚ ।

ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ପରି॑ଦୀଯା॒ ରଥେ॑ନ ରକ୍ଷୋ॒ହା-ଽମିତ୍ରାଗ୍ଂ॑ ଅପ॒ ବାଧ॑ମାନଃ । 1

ପ୍ର॒ଭ॒ଞ୍ଜ-ନ୍ଥ୍ସେନାଃ᳚ ପ୍ରମୃ॒ଣୋ ଯୁ॒ଧା ଜଯ॑ନ୍ନ॒ସ୍ମାକ॑-ମେଦ୍ଧ୍ଯଵି॒ତା ରଥା॑ନାମ୍ ।

ଗୋ॒ତ୍ର॒ଭିଦ॑-ଙ୍ଗୋ॒ଵିଦଂ॒-ଵଁଜ୍ର॑ବାହୁ॒-ଞ୍ଜଯ॑ନ୍ତ॒ମଜ୍ମ॑ ପ୍ରମୃ॒ଣନ୍ତ॒-ମୋଜ॑ସା ।

ଇ॒ମଗ୍ଂ ସ॑ଜାତା॒ ଅନୁ॑ଵୀର-ଯଧ୍ଵ॒ମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ॑ ସଖା॒ଯୋ-ଽନୁ॒ ସର॑ଭଧ୍ଵମ୍ ।

ବ॒ଲ॒ଵି॒ଜ୍ଞା॒ଯ-ସ୍ସ୍ଥଵି॑ରଃ॒ ପ୍ରଵୀ॑ର॒-ସ୍ସହ॑ସ୍ଵାନ୍ ଵା॒ଜୀ ସହ॑ମାନ ଉ॒ଗ୍ରଃ ।

ଅ॒ଭିଵୀ॑ରୋ ଅ॒ଭିସ॑ତ୍ଵା ସହୋ॒ଜା ଜୈତ୍ର॑ମିନ୍ଦ୍ର॒ ରଥ॒ମାତି॑ଷ୍ଠ ଗୋ॒ଵିତ୍ । 2

ଅ॒ଭି ଗୋ॒ତ୍ରାଣି॒ ସହ॑ସା॒ ଗାହ॑ମାନୋ-ଽଦା॒ଯୋ ଵୀ॒ର ଶ୍ଶ॒ତ-ମ॑ନ୍ଯୁ॒ରିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ।

ଦୁ॒ଶ୍ଚ୍ଯ॒ଵ॒ନଃ ପୃ॑ତନା॒ଷାଡ॑ ଯୁ॒ଦ୍ଧ୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ମାକ॒ଗ୍ଂ॒ ସେନା॑ ଅଵତୁ॒ ପ୍ରଯୁ॒ଥ୍ସୁ ।

ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଆସା-ନ୍ନେ॒ତା ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ ର୍ଦକ୍ଷି॑ଣା ଯ॒ଜ୍ଞଃ ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ॒ ସୋମଃ॑ ।

ଦେ॒ଵ॒ସେ॒ନାନା॑-ମଭିଭ-ଞ୍ଜତୀ॒ନା-ଞ୍ଜଯ॑ନ୍ତୀନା-ମ୍ମ॒ରୁତୋ॑ ଯ॒ନ୍ତ୍ଵଗ୍ରେ᳚ ।

ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ରାଜ୍ଞ॑ ଆଦି॒ତ୍ଯାନା᳚-ମ୍ମ॒ରୁତା॒ଗ୍ଂ॒ ଶର୍ଧ॑ ଉ॒ଗ୍ରମ୍ ।

ମ॒ହାମ॑ନସା-ମ୍ଭୁଵନଚ୍ଯ॒ଵାନା॒-ଙ୍ଘୋଷୋ॑ ଦେ॒ଵାନା॒-ଞ୍ଜଯ॑ତା॒ ମୁଦ॑ସ୍ଥାତ୍ ।

ଅ॒ସ୍ମାକ॒-ମିନ୍ଦ୍ରଃ॒-ସମୃ॑ତେଷୁ-ଧ୍ଵ॒ଜେ-ଷ୍ଵ॒ସ୍ମାକଂ॒-ଯାଁ ଇଷ॑ଵ॒ସ୍ତା ଜ॑ଯନ୍ତୁ । 3

ଅ॒ସ୍ମାକଂ॑-ଵୀଁ॒ରା ଉତ୍ତ॑ରେ ଭଵନ୍ତ୍ଵ॒ସ୍ମାନୁ॑ ଦେଵା ଅଵତା॒ ହଵେ॑ଷୁ । ଉଦ୍ଧ॑ର୍ଷଯ ମଘଵ॒ନ୍ନା-ଯୁ॑ଧା॒-ନ୍ଯୁଥ୍ସତ୍ଵ॑ନା-ମ୍ମାମ॒କାନା॒-ମ୍ମହାଗ୍ଂ॑ସି ।

ଉଦ୍ଵୃ॑ତ୍ରହନ୍ ଵା॒ଜିନାଂ॒-ଵାଁଜି॑ନା॒-ନ୍ଯୁଦ୍ରଥା॑ନା॒-ଞ୍ଜଯ॑ତାମେତୁ॒ ଘୋଷଃ॑ ।

ଉପ॒ପ୍ରେତ॒ ଜଯ॑ତା ନର-ସ୍ସ୍ଥି॒ରା ଵଃ॑ ସନ୍ତୁ ବା॒ହଵଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵ॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତ୍ଵନା-ଧୃ॒ଷ୍ଯା ଯଥା-ଽସ॑ଥ । ଅଵ॑ସୃଷ୍ଟା॒ ପରା॑ପତ॒ ଶର॑ଵ୍ଯେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ସଗ୍ଂଶିତା । ଗଚ୍ଛା॒ମିତ୍ରା॒-ନ୍ପ୍ରଵି॑ଶ॒ ମୈଷା॒-ଙ୍କଞ୍ଚ॒ନୋଚ୍ଛି॑ଷଃ ।

ମର୍ମା॑ଣି ତେ॒ ଵର୍ମ॑ଭିଶ୍ଛା-ଦଯାମି॒ ସୋମ॑ସ୍ତ୍ଵା॒ ରାଜା॒-ଽମୃତେ॑ନା॒-ଭିଵ॑ସ୍ତାମ୍ । ଉ॒ରୋ ର୍ଵରୀ॑ଯୋ॒ ଵରି॑ଵସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ॒ ଜଯ॑ନ୍ତ॒-ନ୍ତ୍ଵାମନୁ॑ ମଦନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ । ଯତ୍ର॑ ବା॒ଣା-ସ୍ସ॒ମ୍ପତ॑ନ୍ତି କୁମା॒ରା ଵି॑ଶି॒ଖା ଇ॑ଵ ।

ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ନ॒ସ୍ତତ୍ର॑ ଵୃତ୍ର॒ହା ଵି॑ଶ୍ଵା॒ହା ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ 4 ॥

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଆଶୁଶ୍ଶିଶାନୋ-ଽପ୍ରତିରଥ-ଙ୍କଵଚାଯ ହୁମ୍ ।

7.5 ପ୍ରତି ପୂରୁଷଂ

(ତୈ. ସଂ. 1.8.6.1 - ତୈ. ସଂ. 1.8.6.2)

(ତୈ. ବ୍ରା. 1.6.10.1 - ତୈ. ବ୍ରା. 1.6.10.5)

ପ୍ର॒ତି॒ପୂ॒ରୁ॒ଷ ମେକ॑କପାଲା॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପ॒ତ୍ଯେ-କ॒ମତି॑ରିକ୍ତଂ॒-ଯାଁଵ॑ନ୍ତୋ ଗୃ॒ହ୍ଯା᳚-ସ୍ସ୍ମସ୍ତେଭ୍ଯଃ॒ କମ॑କର-ମ୍ପଶୂ॒ନାଗ୍ଂ ଶର୍ମା॑ସି॒ ଶର୍ମ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ ଶର୍ମ॑ ମେ

ଯ॒ଚ୍ଛୈକ॑ ଏ॒ଵ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ନ ଦ୍ଵି॒ତୀଯା॑ଯ ତସ୍ଥ ଆ॒ଖୁସ୍ତେ॑ ରୁଦ୍ର ପ॒ଶୁସ୍ତ-ଞ୍ଜୁ॑ଷସ୍ଵୈ॒ଷ ତେ॑ ରୁଦ୍ର ଭା॒ଗ-ସ୍ସ॒ହ ସ୍ଵସ୍ରାଂ-ଽବି॑କଯା॒ ତଞ୍ଜୁ॑ଷସ୍ଵ ଭେଷ॒ଜ-ଙ୍ଗଵେ-ଽଶ୍ଵା॑ଯ॒

ପୁରୁ॑ଷାଯ ଭେଷ॒ଜମଥୋ॑ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ଯ॑-ମ୍ଭେଷ॒ଜଗ୍ଂ ସୁଭେ॑ଷଜଂ॒-ଯଁଥା-ଽସ॑ତି । 1

ସୁ॒ଗ-ମ୍ମେ॒ଷାଯ॑ ମେ॒ଷ୍ଯା॑ ଅଵା᳚ବଂ ରୁ॒ଦ୍ରମ॑ଦି-ମ॒ହ୍ଯଵ॑ ଦେ॒ଵ-ନ୍ତ୍ର୍ଯ॑ବଙ୍କମ୍ ।

ଯଥା॑ ନ॒-ଶ୍ଶ୍ରେଯ॑ସଃ॒ କର॒ଦ୍ଯଥା॑ ନୋ॒ ଵସ୍ଯ॑ ସଃ॒ କର॒ଦ୍ଯଥା॑ ନଃ ପଶୁ॒ମତଃ॒

କର॒ଦ୍ଯଥା॑ ନୋ ଵ୍ଯଵସା॒ଯଯା᳚ତ୍ । ତ୍ର୍ଯ॑ବଙ୍କଂ-ଯଁଜାମହେ ସୁଗ॒ନ୍ଧି-ମ୍ପୁ॑ଷ୍ଟି॒ଵର୍ଧ॑ନମ୍ ।

ଉ॒ର୍ଵା॒ରୁ॒କମି॑ଵ॒ ବନ୍ଧ॑ନା-ନ୍ମୃ॒ତ୍ଯୋ ର୍ମୁ॑କ୍ଷୀଯ॒ ମା-ଽମୃତା᳚ତ୍ । ଏ॒ଷତେ॑ ରୁଦ୍ର ଭା॒ଗ ସ୍ତଞ୍ଜୁ॑ଷସ୍ଵ॒ ତେନା॑ଵ॒ସେନ॑ ପ॒ରୋ ମୂଜ॑ଵ॒ତୋ-ଽତୀ॒ହ୍ଯଵ॑ତତ

ଧନ୍ଵା॒ ପିନା॑କହସ୍ତଃ॒ କୃତ୍ତି॑ଵାସାଃ ॥ 2

ପ୍ର॒ତି॒ପୂ॒ରୁ॒ଷ-ମେକ॑କପାଲା॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି । ଜା॒ତା ଏ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା ରୁ॒ଦ୍ରା-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦଯତେ । ଏକ॒ମତି॑ରିକ୍ତମ୍ । ଜ॒ନି॒ଷ୍ଯମା॑ଣା ଏ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା ରୁ॒ଦ୍ରା-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦଯତେ । ଏକ॑କପାଲା ଭଵନ୍ତି । ଏ॒କ॒ଧୈଵ ରୁ॒ଦ୍ର-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦଯତେ । ନାଭିଘା॑ରଯତି । ଯଦ॑ଭିଘା॒ରଯେ᳚ତ୍ । ଅ॒ନ୍ତ॒ର॒ଵ॒-ଚା॒ରିଣଗ୍ଂ॑ ରୁ॒ଦ୍ର-ଙ୍କୁ॑ର୍ଯାତ୍ ।

ଏ॒କୋ॒ଲ୍ମୁ॒କେନ॑ ଯନ୍ତି । 3

ତଦ୍ଧି ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ଭାଗ॒ଧେଯ᳚ମ୍ । ଇ॒ମା-ନ୍ଦିଶଂ॑-ଯଁନ୍ତି । ଏ॒ଷା ଵୈ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ଦିକ୍ । ସ୍ଵାଯା॑ ମେ॒ଵ ଦି॒ଶି ରୁ॒ଦ୍ର-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦଯତେ । ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା ଅ॑ପ॒ଶୁକା॑ଯା॒ ଆହୁ॑ତ୍ଯୈ॒ ନାତି॑ଷ୍ଠତ । ଅ॒ସୌ ତେ॑ ପ॒ଶୁରିତି॒ ନିର୍ଦି॑ଶେ॒ଦ୍ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ଯାତ୍ । ଯମେ॒ଵ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ ।

ତମ॑ସ୍ମୈ ପ॒ଶୁ-ନ୍ନିର୍ଦି॑ଶତି । ଯଦି॒ ନ ଦ୍ଵି॒ଷ୍ଯାତ୍ ।

ଆ॒ଖୁସ୍ତେ॑ ପ॒ଶୁରିତି॑ ବ୍ରୂଯାତ୍ । 4

ନ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯା-ନ୍ପ॒ଶୂନ୍ ହି॒ନସ୍ତି॑ । ନାର॒ଣ୍ଯାନ୍ । ଚ॒ତୁ॒ଷ୍ପ॒ଥେ ଜୁ॑ହୋତି । ଏ॒ଷ ଵା ଅ॑ଗ୍ନୀ॒ନା-ମ୍ପଡ୍ବୀ॑ଶୋ॒ ନାମ॑ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ଵତ୍ଯେ॒ଵ ଜୁ॑ହୋତି ।

ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯ॒ମେନ॑ ପ॒ର୍ଣେନ॑ ଜୁହୋତି । ସ୍ରୁଗ୍ଘ୍ଯେ॑ଷା । ଅଥୋ॒ ଖଲୁ॑ । ଅ॒ନ୍ତ॒ମେନୈ॒ଵ ହୋ॑ତ॒ଵ୍ଯ᳚ମ୍ । ଅ॒ନ୍ତ॒ତ ଏ॒ଵ ରୁ॒ଦ୍ର-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦଯତେ । 5

ଏଷ॒ ତେ॑ ରୁଦ୍ରଭା॒ଗ-ସ୍ସ॒ହସ୍ଵସ୍ରାଂ-ଽବି॑କ॒ଯେତ୍ଯା॑ହ । ଶ॒ରଦ୍ଵା ଅ॒ସ୍ଯାମ୍ବି॑କା॒ ସ୍ଵସା᳚ ।

ତଯା॒ ଵା ଏ॒ଷ ହି॑ନସ୍ତି । ଯଗ୍ଂ ହି॒ନସ୍ତି॑ । ତଯୈ॒ଵୈନଗ୍ଂ॑ ସ॒ହ ଶ॑ମଯତି ।

ଭେ॒ଷ॒ଜଙ୍ଗଵ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଯାଵ॑ନ୍ତ ଏ॒ଵ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ । ତେଭ୍ଯୋ॑ ଭେଷ॒ଜ-ଙ୍କ॑ରୋତି । ଅଵା᳚ବଂ ରୁ॒ଦ୍ରମ॑ଦି ମ॒ହୀତ୍ଯା॑ହ । ଆ॒ଶିଷ॑ମେ॒ଵୈ-ତାମା ଶା᳚ସ୍ତେ । 6

ତ୍ର୍ଯ॑ବଙ୍କଂ-ଯଁଜାମହ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ମୃ॒ତ୍ଯୋ ର୍ମୁ॑କ୍ଷୀଯ॒ ମା-ଽମୃତା॒-ଦିତି॒ ଵା ଵୈ ତଦା॑ହ ।

ଉତ୍କି॑ରନ୍ତି । ଭଗ॑ସ୍ଯ ଲୀଫ୍ସନ୍ତେ । ମୂତେ॑ କୃ॒ତ୍ଵା ସ॑ଜନ୍ତି ।

ଯଥା॒ ଜନଂ॑-ଯଁ॒ତେ॑-ଽଵ॒ସ-ଙ୍କ॒ରୋତି॑ । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ । ଏ॒ଷ ତେ॑ ରୁଦ୍ରଭା॒ଗ ଇତ୍ଯା॑ହ ନି॒ରଵ॑ତ୍ଯୈ । ଅପ୍ର॑ତୀକ୍ଷ॒-ମାଯ॑ନ୍ତି । ଅ॒ପଃ ପରି॑ଷିଞ୍ଚତି । ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯା॒ନ୍ତ ର୍ହି॑ତ୍ଯୈ । ପ୍ରଵା ଏ॒ତେ᳚-ଽସ୍ମା-ଲ୍ଲୋ॒କା-ଚ୍ଚ୍ଯ॑ଵନ୍ତେ । ଯେ ତ୍ର୍ଯ॑ବଙ୍କୈ॒-ଶ୍ଚର॑ନ୍ତି । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯ-ଞ୍ଚ॒ରୁ-ମ୍ପୁନ॒ରେତ୍ଯ॒ ନିର୍ଵ॑ପତି । ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ । ଅ॒ସ୍ଯାମେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠନ୍ତି ॥ 7

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ପ୍ରତିପୂରୁଷଂ-ଵିଁଭାଡିତି ନେତ୍ରତ୍ରଯା॑ଯ ଵୌ॒ଷଟ୍ ॥

7.6 ଶତ ରୁଦ୍ରୀଯଂ (ତ୍ଵମଗ୍ନେ ରୁଦ୍ରୋ-ଽନୁଵାକଃ)

ତୈ. ବ୍ରା. 3.11.2.1 - ତୈ. ବ୍ରା. 3.11.2.4

ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅସୁ॑ରୋ ମ॒ହୋ ଦି॒ଵଃ । ତ୍ଵଗ୍ଂ ଶର୍ଧୋ॒ ମାରୁ॑ତ-ମ୍ପୃ॒କ୍ଷ ଈ॑ଶିଷେ ।

ତ୍ଵଂ-ଵାଁତୈ॑ରରୁ॒ଣୈ ର୍ଯା॑ସି ଶଙ୍ଗ॒ଯଃ । ତ୍ଵ-ମ୍ପୂ॒ଷା ଵି॑ଧ॒ତଃ ପା॑ସି॒ ନୁତ୍ମନାଃ᳚ ।

ଦେଵା॑ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ପ୍ରଥ॑ମା ଦ୍ଵି॒ତୀଯେ॑ଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।

ଦ୍ଵିତୀ॑ଯା-ସ୍ତୃ॒ତୀଯେ॑ଷୁ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ତୃତୀ॑ଯା-ଶ୍ଚତୁ॒ର୍ଥେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।

ଚ॒ତୁ॒ର୍ଥାଃ ପ॑ଞ୍ଚ॒ମେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ମା-ଷ୍ଷ॒ଷ୍ଠେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । 1

ଷ॒ଷ୍ଠା-ସ୍ସ॑ପ୍ତ॒ମେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ସ॒ପ୍ତ॒ମା ଅ॑ଷ୍ଟ॒ମେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।

ଅ॒ଷ୍ଟ॒ମା ନ॑ଵ॒ମେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ନ॒ଵ॒ମା ଦ॑ଶ॒ମେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।

ଦ॒ଶ॒ମା ଏ॑କାଦ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଏ॒କ॒ଦ॒ଶା ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।

ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶା-ସ୍ତ୍ର॑ଯୋଦ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ତ୍ର॒ଯୋ॒ଦ॒ଶା-ଶ୍ଚ॑ତୁ ର୍ଦେ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।

ଚ॒ତୁ॒ର୍ଦ॒ଶାଃ ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ଦ॒ଶା-ଷ୍ଷୋ॑ଡ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । 2

ଷୋ॒ଡ॒ଶା-ସ୍ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ସ॒ପ୍ତ॒ଦ॒ଶା ଅ॑ଷ୍ଟାଦ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।

ଅ॒ଷ୍ଟା॒ଦ॒ଶା ଏ॑କାନ୍ନଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।

ଏ॒କା॒ନ୍ନ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶା ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।

ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶା ଏ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।

ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶା ଦ୍ଵା॑ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।

ଦ୍ଵା॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶା ସ୍ତ୍ର॑ଯୋଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।

ତ୍ର॒ଯୋ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶା ଶ୍ଚ॑ତୁର୍ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶାଃ ପ॑ଞ୍ଚଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।

ପ॒ଞ୍ଚ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶା-ଷ୍ଷ॑ଡ୍ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । 3

ଷ॒ଡ୍ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶା ସ୍ସ॑ପ୍ତଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ସ॒ପ୍ତ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶା ଅ॑ଷ୍ଟାଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଅ॒ଷ୍ଟା॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶା ଏ॑କାନ୍ନତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଏ॒କା॒ନ୍ନ॒ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶା ସ୍ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶା ଏ॑କତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଏ॒କ॒ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶା ଦ୍ଵା᳚ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଦ୍ଵା॒ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶା ତ୍ର॑ଯସ୍ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଦେଵା᳚ସ୍ତ୍ରିରେକାଦଶା॒ ସ୍ତ୍ରିସ୍ତ୍ର॑ଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶାଃ । ଉତ୍ତ॑ରେ ଭଵତ । ଉତ୍ତ॑ର ଵର୍ତ୍ମାନ॒ ଉତ୍ତ॑ର ସତ୍ଵାନଃ । ଯତ୍କା॑ମ ଇ॒ଦ-ଞ୍ଜୁ॒ହୋମି॑ । ତନ୍ମେ॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯତାମ୍ । ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ସ୍ଯା॑ମ॒ ପତ॑ଯୋ ରଯୀ॒ଣାମ୍ । ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ଵ॑ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । 4

ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ତ୍ଵମଗ୍ନେ ତ୍ଵମଗ୍ନେ ଶତରୁଦ୍ରୀଯମିତ୍ଯସ୍ତ୍ରାଯ ଫଟ୍ ॥

7.7 ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଜପଃ

ଅଥ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗଜପଃ ॥

ସ॒ଦ୍ଯୋଜା॒ତ-ମ୍ପ୍ର॑ପଦ୍ଯା॒ମି॒ ସ॒ଦ୍ଯୋଜା॒ତାଯ॒ ଵୈ ନମୋ॒ ନମଃ॑ ।

ଭ॒ଵେ ଭ॑ଵେ॒ ନାତି॑ଭଵେ ଭଵସ୍ଵ॒ ମାମ୍ ।

ଭ॒ଵୋଦ୍ଭ॑ଵାଯ॒ ନମଃ॑ ॥ 1

ଅ॒ଘୋରେ᳚ଭ୍ଯୋ-ଽଥ॒ ଘୋରେ᳚ଭ୍ଯୋ॒ ଘୋର॒ଘୋର॑ତରେଭ୍ଯଃ ।

ସର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯ-ସ୍ସର୍ଵ॒ଶର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯୋ॒ ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ରୁ॒ଦ୍ରରୂ॑ପେଭ୍ଯଃ ॥ 3

ତତ୍ପୁରୁ॑ଷାଯ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ମହାଦେ॒ଵାଯ॑ ଧୀମହି ।

ତନ୍ନୋ॑ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ ॥ 4

ଈଶାନ-ସ୍ସର୍ଵ॑ଵିଦ୍ଯା॒ନା॒ମୀଶ୍ଵର-ସ୍ସର୍ଵ॑ଭୂତା॒ନାଂ॒

ବ୍ରହ୍ମାଧି॑ପତି॒ର୍ବ୍ରହ୍ମ॒ଣୋ-ଽଧି॑ପତି॒ର୍ବ୍ରହ୍ମା॑ ଶି॒ଵୋ ମେ॑ ଅସ୍ତୁ ସଦାଶି॒ଵୋମ୍ ॥ 5

7.8 ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମଃ

ହି॒ର॒ଣ୍ଯ॒ଗ॒ର୍ଭ-ସ୍ସମ॑ଵର୍ତ॒-ତାଗ୍ରେ॑ ଭୂ॒ତସ୍ଯ॑ ଜା॒ତଃ ପତି॒ରେକ॑ ଆସୀତ୍ ।

ସଦା॑ଧାର ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦ୍ଯାମୁ॒ତେମା-ଙ୍କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥

ଉରସା ନମଃ ॥ 1 (ତୈ. ସଂ. 4.1.8.3)

ଯଃ ପ୍ରା॑ଣ॒ତୋ ନି॑ମିଷ॒ତୋ ମ॑ହି॒ତ୍ଵୈକ॒ ଇଦ୍ରାଜା॒ ଜଗ॑ତୋ ବ॒ଭୂଵ॑ ।

ଯ ଈଶେ॑ ଅ॒ସ୍ଯ ଦ୍ଵି॒ପଦ॒-ଶ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦଃ॒ କସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵାଯ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥

ଶିରସା ନମଃ ॥ 2 (ତୈ. ସଂ. 4.1.8.4)

ବ୍ରହ୍ମ॑ଜଜ୍ଞା॒ନ-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଵିସୀ॑ମ॒ତ-ସ୍ସୁ॒ରୁଚୋ॑ ଵେ॒ନ ଆ॑ଵଃ ।

ସ ବୁ॒ଧ୍ନିଯା॑ ଉପ॒ମା ଅ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଷ୍ଠା-ସ୍ସ॒ତଶ୍ଚ॒ ଯୋନି॒ମ-ସ॑ତଶ୍ଚ॒ ଵିଵଃ॑ । (

ଦୃଷ୍ଯା ନମଃ । 3 (ତୈ. ସଂ. 4.2.8.2.)

ମ॒ହୀ ଦ୍ଯୌଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ଚ॑ ନ ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ମି॑ମିକ୍ଷତାମ୍ ।

ପି॒ପୃ॒ତାନ୍ନୋ॒ ଭରୀ॑ମଭିଃ ।

ମନସା ନମଃ ॥ 4 (ତୈ. ସଂ. 3.3.10.2)

ଉପ॑ଶ୍ଵାସଯ ପୃଥି॒ଵୀ-ମୁ॒ତ ଦ୍ଯା-ମ୍ପୁ॑ରୁ॒ତ୍ରା ତେ॑ ମନୁତାଂ॒-ଵିଁଷ୍ଠି॑ତ॒-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ ।

ସ ଦୁ॑ନ୍ଦୁଭେ ସ॒ଜୂରିନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଦେ॒ଵୈ-ର୍ଦୂ॒ରାଦ୍ଦଵୀ॑ଯୋ॒ ଅପ॑ସେଧ॒ ଶତ୍ରୂନ୍॑ ।

ଵଚସା ନମଃ ॥ 5 (ତୈ. ସଂ. 4.6.6.6)

ଅଗ୍ନେ॒ ନଯ॑ ସୁ॒ପଥା॑ ରା॒ଯେ ଅ॒ସ୍ମାନ୍ ଵିଶ୍ଵା॑ନି ଦେଵ ଵ॒ଯୁନା॑ନି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ ।

ଯୁ॒ଯୋ॒ଦ୍ଧ୍ଯ॑ସ୍ମ-ଜ୍ଜୁ॑ହୁରା॒ଣ-ମେନୋ॒ ଭୂଯି॑ଷ୍ଠାନ୍ତେ॒ ନମ॑ ଉକ୍ତିଂ-ଵିଁଧେମ ॥

ପଧ୍ଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ॥ 6 (ତୈ. ସଂ. 1.1.14.3)

ଯା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ରୁଦ୍ରି॑ଯା ତ॒ନୂସ୍ତଯା॑ ନଃ ପାହି॒ ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।

ଯା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ-ଽଯାଶ॒ଯା ର॑ଜାଶ॒ଯା ହ॑ରାଶ॒ଯା ତ॒ନୂର୍ଵର୍ଷି॑ଷ୍ଠା ଗହ୍ଵରେ॒ଷ୍ଠୋଗ୍ରଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ-ନ୍ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ॒ଗ୍ଂ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥

କରାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ॥ 7 (ତୈ. ସଂ. 1.2.11.2)

ଇ॒ମଂ-ଯଁ॑ମପ୍ରସ୍ତ॒ରମାହି ସୀଦାଙ୍ଗି॑ରୋଭିଃ ପି॒ତୃଭିଃ॑ ସଂଵିଁଦା॒ନଃ ।

ଆତ୍ଵା॒ ମନ୍ତ୍ରାଃ॑ କଵିଶ॒ସ୍ତା ଵ॑ହନ୍ତ୍ଵେ॒ନା ରା॑ଜନ୍ ହ॒ଵିଷା॑ ମାଦଯସ୍ଵ ॥

କର୍ଣାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ॥ 8 (ତୈ. ସଂ. 2.6.12.6)

ଉରସା ଶିରସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ମନ॑ସା ଵଚସା ତ॒ଥା ।

ପଦ୍ଭ୍ଯା-ଙ୍କରାଭ୍ଯା-ଙ୍କର୍ଣାଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରଣାମୋ-ଽଷ୍ଟାଙ୍ଗ॑ ଉଚ୍ଯତେ ॥

ଉମାମହେଶ୍ଵରାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kalaśa pratiṣṭhāpana mantrāḥ

brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |

sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |

nākḙ supa॒rṇa mupa॒ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣa-tatvā |

hira̭ṇyapakṣaṃ॒-va~rṷṇasya dū॒taṃ-ya~॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum |

āpyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the |

yo ru॒dro a॒gnau yo a॒phsu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒

bhuva̭nā-''vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu | 1 (apa upaspṛśya)

i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re |

indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ |

ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m |

āpo॒ vā i॒daṃgṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo-'mṛ̭ta॒māpa̭-ssa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpa̭-ssva॒rāḍāpa॒-śchandā॒g॒śyāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpa̭-ssa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om | 2

a॒paḥ praṇa̭yati | śra॒ddhā vā āpaḥ̭ | śra॒ddhāme॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |

a॒paḥ praṇa̭yati |

ya॒jño vā āpaḥ̭ | ya॒jñame॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |

vajro॒ vā āpaḥ̭ | vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ pra॒hṛtya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |

a॒paḥ praṇa̭yati |

āpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnīḥ | rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai | a॒paḥ praṇa̭yati |

āpo॒ vai de॒vānā᳚-mpri॒ya-ndhāma̭ | de॒vānā̭me॒va pri॒ya-ndhāma̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |

āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |

a॒paḥ praṇa̭yati |

āpo॒ vai śā॒ntāḥ | śā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati | de॒vo vaḥ̭

savi॒to-tpṷnā॒tva-cchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ || 3

kūrcāgrai rrākṣasā-nghorān chindhi karmavighātinaḥ |

tvāmarpayāmi kumbhe-'smin sāphalya-ṅkuru karmaṇi |

vṛkṣarāja samudbhūtā-śśākhāyāḥ pallavatva caḥ |

yuṣmān kumbheṣvarpayāmi sarvapāpāpanuttaye |

nālikera-samudbhūta trinetra hara sammita |

śikhayā duritaṃ sarva-mpāpa-mpīḍā-ñca me nuda |

sa॒ hi ratnā̭ni dā॒śuṣḙ su॒vāti̭ savi॒tā bhagaḥ̭ |

ta-mbhā॒ga-ñci॒tramī̭mahe | (ṛgveda mantraḥ)

tatvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadāśā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ |

ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ ||

o-mbhūrbhuva॒ssuva॒rom | asmin kumbhe varuṇamāvāhayāmi |

varuṇasya idamāsanam | varuṇāya namaḥ | sakalārādhanai-ssvarcitam |

ratnasiṃhāsanaṃ samarpayāmi | pādyaṃ samarpayāmi |

arghyaṃ samarpayāmi | ācamanīyaṃ samarpayāmi |

madhuparkkaṃ samarpayāmi | snānaṃ samarpayāmi |

snānānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi |

vastrottarīyaṃ samarpayāmi | upavītaṃ samarpayāmi |

gandhā-ndhārayāmi | akṣatān samarpayāmi |

puṣpāṇi samarpayāmi |

1. oṃ-va~ruṇāya namaḥ

2. o-mpracetase namaḥ

3. oṃ surūpiṇe namaḥ

4. oṃ apāmpataye namaḥ

5. o-mmakaravāhanāya namaḥ

6. jalādhipataye namaḥ

7. o-mpāśahastāya namaḥ

8. o-ntīrtharājāya namaḥ

oṃ-va~ruṇāya namaḥ | nānāvidha parimala patra puṣpāṇi samarpayāmi |

dhūpaṃ āghrāpayāmi | dīpa-ndarśayāmi |

dhūpadīpānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi |

o-mbhūrbhuvassuvaḥ | tathsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |

dhiyo॒ yona̭ praco॒dayā᳚t |

deva savitaḥ prasuvaḥ | satya-ntvartena pariṣiñcāmi |

(rātrau - ṛta-ntvā satyena pariṣiñcāmi) |

oṃ-va~ruṇāya namaḥ | amṛta-mbhavatu | amṛtopastaraṇamasi |

o-mprāṇāya svāhā | oṃ apānāya svāhā | oṃ-vyā~nāya svāhā |

oṃ udānāya svāhā | oṃ samānāya svāhā | o-mbrahmaṇe svāhā |

kadalīphala-nnivedayāmi | maddhyemaddhye amṛtapānīyaṃ samarpayāmi | amṛtāpidhānamasi | naivedyānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi |

tāmbūlaṃ samarpayāmi | karpūra nīrājana-mpradarśayāmi |

nīrājanānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi | mantra puṣpaṃ samarpayāmi |

suvarṇa puṣpaṃ samarpayāmi | samastopacārān samarpayāmi ||

1. pañcāṅga rudranyāsaḥ

athātaḥ pañcāṅgarudrāṇāṃ

nyāsapūrvaka-ñjapa-homā-rcanā-bhiṣeka-vidhiṃ-vyā~᳚khyāsyāmaḥ |

athātaḥ pañcāṅgarudrāṇāṃ

nyāsapūrvaka-ñjapa-homā-rcanābhiṣeka-ṅkariṣyamāṇaḥ |

hariḥ oṃ athātaḥ pañcāṅga rudrāṇām ||

oṅkāramantra saṃyu~kta-nnitya-ndhyāyanti yoginaḥ |

kāmada-mmokṣada-ntasmai oṅkārāya namo namaḥ ||

namaste deva deveśa namaste parameśvara |

namaste vṛṣabhārūḍha nakārāya namo namaḥ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ || o-nnam ||

nama̭ste rudra ma॒nyava̭ u॒tota॒ iṣa̭ve॒ namaḥ̭ |

nama̭ste astu॒ dhanva̭ne bā॒hubhyā̭mu॒ta te॒ namaḥ̭ ||

yā ta॒ iṣuḥ̭ śi॒vata̭mā śi॒va-mba॒bhūva̭ te॒ dhanuḥ̭ |

śi॒vā śa̭ra॒vyā̭ yā tava॒ tayā̭ no rudra mṛḍaya |

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || naṃ om | pūrvāṅga rudrāya॒ namaḥ || (prācyai diśa, East)

mahādeva-mmahātmāna-mmahāpātakanāśanam |

mahāpāpaharaṃ-va~nde makārāya namo namaḥ ||

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ || o-mmam ||

o-nnidha̭napataye॒ namaḥ | nidhanapatāntikāya॒ namaḥ |

ūrdhvāya॒ namaḥ | ūrdhvaliṅgāya॒ namaḥ |

hiraṇyāya॒ namaḥ | hiraṇyaliṅgāya॒ namaḥ |

suvarṇāya॒ namaḥ | suvarṇaliṅgāya॒ namaḥ |

divyāya॒ namaḥ | divyaliṅgāya॒ namaḥ |

bhavāyaḥ॒ namaḥ | bhavaliṅgāya॒ namaḥ |

śarvāya॒ namaḥ | śarvaliṅgāya॒ namaḥ |

śivāya॒ namaḥ | śivaliṅgāya॒ namaḥ |

jvalāya॒ namaḥ | jvalaliṅgāya॒ namaḥ |

ātmāya॒ namaḥ | ātmaliṅgāya॒ namaḥ |

paramāya॒ namaḥ | paramaliṅgāya॒ namaḥ |

etathsomasya̭ sūrya॒sya sarvaliṅgagg̭ sthāpa॒ya॒ti॒ pāṇimantra-mpavi॒tram ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || maṃ om ||

dakṣiṇāṅga rudrāya॒ namaḥ || (dakṣiṇa diśa, South)

śivaṃ śānta-ñjagannāthaṃ-lo~kānugrahakāraṇam |

śivameka-mparaṃ-va~nde śikārāya namo namaḥ ||

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ || oṃ śim ||

apai̭tumṛ॒tyuramṛta̭-nna॒ āga̭n vaivasva॒to no॒ a̭bhaya-ṅkṛṇotu | pa॒rṇaṃ-va~na॒spaterivā॒bhinaśśīyatāgṃ ra॒yissaca̭tā-nna॒śśacī॒patiḥ̭ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || śiṃ om || paścimāṅga rudrāya॒ namaḥ || (paścima diśa, West)

vāhanaṃ-vṛ~ṣabho yasya vāsukī kaṇṭhabhūṣaṇam |

vāme śaktidharaṃ-va~nde vakārāya namo namaḥ ||

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ || oṃ-vā~m ||

prāṇānā-ṅgranthirasi rudro mā̭ viśā॒ntakaḥ | tenānnenā᳚pyāya॒sva || o-nnamo bhagavate rudrāya viṣṇave mṛtyṷrme pā॒hi ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || vāṃ om || uttarāṅga rudrāya॒ namaḥ || (uttara diśa, North)

yatra kutra sthita-ndevaṃ sarvavyāpinamīśvaram |

yalliṅga-mpūjayennityaṃ-ya~kārāya namo namaḥ ||

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ || oṃ-ya~m ||

yo ru॒dro a॒gnau yo a॒psu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒ bhuva̭nā vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || yaṃ om || ūrdhvāṅga rudrāya॒ namaḥ || (ūrdhva diśa, Up)

2. pañcamukha dhyānam

o-nnam || tatpuru॒ṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ pracodayā᳚t ||

saṃva~rtāgni taṭitpradīpta kanaka prasparthi tejomayam |

gambhīradhvani sāmavedajanaka-ntāmrādharaṃ sundaram |

ardhendudyuti lolapiṅgala jaṭābhāraprabaddhoragam |

vande siddha surāsurendranamita-mpūrva-mmukhaṃ śūlinaḥ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || o-nnam || pūrva mukhāya॒ namaḥ ||

a॒ghore᳚bhyo-'thagho॒re᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ || sarve᳚bhyassarva śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒drarṷ̄pebhyaḥ ||

kālābhrabhramarāñjanadyutinibhaṃ-vyā~vṛtta piṅgekṣaṇam

karṇodbhāsita bhogimastaka maṇiprodgīrṇa daṃṣṭrāṅkuram |

sarpaprota kapāla śukti śakala vyākīrṇa sacchekharam

vande dakṣiṇamīśvarasya kuṭila bhrūbhaṅga raudra-mmukham ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || o-mmam || dakṣiṇa mukhāya॒ namaḥ ||

sa॒dyo jā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyo jā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ | bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭ bhave bhavasva॒ mām | bha॒vo-dbha̭vāya॒ namaḥ̭ ||

prāleyācalamindukunda dhavala-ṅgokṣīraphenaprabham

bhasmābhyaktamanaṅga deha dahana jvālāvalī locanam |

brahmendrādi marudgaṇaisputipadai rabhyarcitaṃ-yo~gibhiḥ

vande-'haṃ sakala-ṅkalaṅkarahitaṃ sthāṇormukha-mpaścimam ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || oṃ śim || paścima mukhāya॒ namaḥ ||

vā॒ma॒de॒vāya॒ namo᳚ jye॒ṣṭhāya॒ namaḥ̭ śre॒ṣṭhāya॒ namo̭ ru॒drāya॒ namaḥ॒ kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒ bala̭pramathanāya॒ nama॒-ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ ||

gaura-ṅkuṅkuma paṅkilaṃ stilakaṃ-vyā~pāṇḍu gaṇḍasthalam

bhrūvikṣepa kaṭākṣa lasatsaṃsakta karṇotphalam |

snigdha-mbimbaphalādhara-mprahasita-nnīlālakāla-ṅkṛtam

vande pūrṇa śaśāṅka maṇḍalanibhaṃ-va~ktraṃ harasyottaram ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || oṃ-vā~m || uttara mukhāya॒ namaḥ ||

īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒-mīśvara-ssarva̭bhūtā॒nā॒-mbrahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo 'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom || (kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ)

vyaktāvyakta guṇetara-mparataraṃ ṣaṭtriṃśatattvātmakam

tasmāduttama tattvamakṣaramida-ndhyeyaṃ sadā yogibhiḥ |

oṅkārādi samasta mantrajanakaṃ sūkṣmādi sūkṣma-mparaṃ

śānta-mpañcamamīśvarasya vadana-ṅkhaṃvyā~pti tejomayam ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || oṃ-vā~m || ūrdhva mukhāya॒ namaḥ ||

diṅnamaskāraḥ

pūrve paśupatiḥ pātu | dakṣiṇe pātu śaṅkaraḥ |

paścime pātu viśveśaḥ | nīlakaṇṭhastadottare ||

īśānyā-mpātu me śarvaḥ | āgneyā-mpārvatīpatiḥ |

naiṛtyā-mpātu me rudraḥ | vāyavyā-nnīlalohitaḥ ||

ūrdhve trilocanaḥ pātu | adharāyā-mmaheśvaraḥ |

etābhyo daśa digbhyastu | sarvataḥ pātu śaṅkaraḥ ||

(nā rudro rudramarcaye᳚t |

nyāsapūrvaka-ñjapahomārcanā-'bhiṣekavidhi vyākhyāsyāmaḥ |)

3. aṅganyāsaḥ

yā tḙ rudra śi॒vā ta॒nūragho॒rā-'pā̭pakāśinī |

tayā̭ na sta॒nuvā॒ śanta̭mayā॒ giri̭śantā॒bhi cā̭kaśīhi |

śikhāyai namaḥ | 1

a॒smi-nma̭ha॒tya̭rṇa॒ve᳚-'ntari̭kṣe bha॒vā adhi̭ |

teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-'va॒dhanvā̭ni tanmasi |

śirase namaḥ | 2

sa॒hasrā̭ṇi sahasra॒śo ye ru॒drā adhi॒ bhūmyā᳚m |

teṣāgṃ̭ sahasra-yoja॒ne-'va॒dhanvā̭ni tanmasi |

lalāṭāya namaḥ | 3

ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa-dvasṷrantarikṣa॒saddhotā̭ vedi॒ṣadati̭thi-rduroṇa॒sat |

nṛ॒ṣadva̭ra॒-sadṛ̭ta॒-sadvyo̭ma॒ sada॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat |

bhruvormaddhyāya namaḥ | 4

trya̭baṅkaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam |

u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nān

mṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā᳚t |

netrābhyā-nnamaḥ | 5

nama॒-ssrutyā̭ya ca॒ pathyā̭ya ca॒ namaḥ̭ kā॒ṭyā̭ya ca nī॒pyā̭ya ca |

karṇābhyā-nnamaḥ | 6

mā na̭sto॒ke tana̭ye॒ mā na॒ āyṷṣi॒ mā no॒ goṣu॒ mā no॒ aśvḙṣu rīriṣaḥ |

vī॒rānmāno̭ rudra bhāmi॒to va̭dhīr-ha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te |

nāsikābhyā-nnamaḥ | 7

a॒va॒tatya॒ dhanu॒stvagṃ saha̭srākṣa॒ śatḙṣudhe |

ni॒śīrya̭ śa॒lyānā॒-mmukhā̭ śi॒vo naḥ̭ su॒manā̭ bhava |

mukhāya namaḥ | 8

nīla̭grīvā śśiti॒kaṇṭhā᳚-śśa॒rvā a॒dhaḥ, kṣa̭māca॒rāḥ |

teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |

kaṇṭhāya namaḥ | 9.1

nīla̭grīvā-śśiti॒kaṇṭhā॒ divagṃ̭ ru॒drā upa̭śritāḥ |

teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |

upakaṇṭhāya namaḥ | 9.2

nama̭ste a॒stvāyṷdhā॒yā-nā̭tatāya dhṛ॒ṣṇave᳚ |

u॒bhābhyā̭mu॒ta te॒ namo̭ bā॒hubhyā॒-ntava॒ dhanva̭ne |

bāhubhyā-nnamaḥ | 10

yā tḙ he॒ti-rmī̭ḍhuṣṭama॒ hastḙ ba॒bhūva̭ te॒ dhanuḥ̭ |

tayā॒-'smān vi॒śvata॒stva-ma̭ya॒kṣmayā॒ pari̭bbhuja |

upabāhubhyā-nnamaḥ | 11

pari̭ṇo ru॒drasya̭ he॒ti-rvṛ̭ṇaktu॒ pari̭tve॒ṣasya̭ durma॒tira̭ghā॒yoḥ |

ava̭ sthi॒rā ma॒ghava̭dbhyaḥ tanuṣva॒ mīḍhva̭sto॒kāya॒ tana̭yāya mṛḍaya |

maṇibandhābhyā-nnamaḥ | 12

ye tī॒rthāni̭ pra॒cara̭nti sṛ॒kāva̭nto niṣa॒ṅgiṇaḥ̭ |

teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |

hastābhyā-nnamaḥ | 13

sa॒dyo jā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyo jā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |

bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭ bhave bhavasva॒ mām | bha॒vo-dbha̭vāya॒ namaḥ̭ ||

aguṃṣṭhābhyā-nnamaḥ | 14.1

tarjanībhyā-nnamaḥ | 14.2

a॒ghore᳚bhyo 'tha॒ghore᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ |

sarve᳚bhya-ssarva॒ śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒dra rṷ̄pebhyaḥ ||

maddhyamābhyā-nnamaḥ | 14.3

tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi |

tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||

anāmikābhyā-nnamaḥ | 14.4

īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒-mīśvara-ssarva̭bhūtā॒nāṃ॒

rahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo 'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom ||

kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ | 14.5

namo̭ vaḥ kiri॒kebhyo̭ de॒vānā॒gṃ॒ hṛda̭yebhyaḥ |

hṛdayāya namaḥ | 15

namo̭ ga॒ṇebhyo̭ ga॒ṇapa̭tibhyaśca vo॒ namaḥ̭ |

pṛṣṭhāya namaḥ | 16

namo॒ hira̭ṇyabāhave senā॒nyḙ di॒śāñca॒ pata̭ye॒ namaḥ̭ |

pārśvābhyā-nnamaḥ | 17

vijya॒-ndhanuḥ̭ kapa॒rdino॒ viśa̭lyo॒ bāṇa̭vāgṃ u॒ta |

anḙśanna॒syeṣa̭va ā॒bhura̭sya niṣa॒ṅgathiḥ̭ |

jaṭharāya namaḥ | 18

hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt |

sadā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema |

nābhyai namaḥ | 19

mīḍhṷṣṭama॒ śiva̭tama śi॒vo na̭ssu॒manā̭ bhava |

pa॒ra॒me vṛ॒kṣa āyṷdha-nni॒dhāya॒ kṛttiṃ॒-va~sā̭na॒ āca̭ra॒ pinā̭ka॒-mbibhra॒dāga̭hi |

kaṭhyai namaḥ | 20

ye bhū॒tānā॒-madhi̭patayo viśi॒khāsaḥ̭ kapa॒rdi̭naḥ |

teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne 'va॒dhanvā̭ni tanmasi |

guhyāya namaḥ | 21

ye annḙṣu vi॒viddhya̭nti॒ pātrḙṣu॒ piba̭to॒ janāṋ |

teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |

aṇḍābhyā-nnamaḥ | 22

sa॒ śi॒rā jā॒tavḙdā a॒kṣara̭-mpara॒ma-mpa॒dam |

vedā̭nā॒gṃ॒ śira̭si mā॒tā॒ ā॒yu॒ṣmanta̭-ṅkarotu॒ mām |

apānāya namaḥ | 23

mā no̭ ma॒hānta̭mu॒ta mā no̭ arbha॒ka-mmā na॒ ukṣa̭ntamu॒ta mā na̭ ukṣi॒tam |

mā no̭ vadhīḥ pi॒tara॒-mmota mā॒tara̭-mpri॒yā mā na̭sta॒nuvo̭ rudra rīriṣaḥ |

ūrubhyā-nnamaḥ | 24

e॒ṣa tḙ rudrabhā॒ga-stañjṷṣasva॒ tenā̭va॒sena̭ pa॒ro

mūja̭va॒to-'tī॒hyava̭tata-dhanvā॒ pinā̭kahastaḥ॒ kṛtti̭vāsāḥ |

jānubhyā-nnamaḥ | 25

sa॒gṃ॒ sṛ॒ṣṭa॒jithso̭ma॒pā bā̭hu-śa॒rdhyū᳚rdhva dha̭nvā॒ prati̭hitā-bhi॒rastā᳚ |

bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā-'mitrāgṃ̭ apa॒bādha̭mānaḥ |

jaṅghābhyā-nnamaḥ | 26

viśva̭-mbhū॒ta-mbhuva̭na-ñci॒tra-mba̭hu॒dhā jā॒ta-ñjāya̭māna-ñca॒ yat |

sarvo॒ hyḙṣa ru॒dra-stasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu ||

gulphābhyā-nnamaḥ | 27

ye pa॒thā-mpa̭thi॒rakṣa̭ya ailabṛ॒dā ya॒vyudhaḥ̭ |

teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne 'va॒dhanvā̭ni tanmasi |

pādābhyā-nnamaḥ | 28

addhya̭voca-dadhiva॒ktā pra̭tha॒mo daivyo̭ bhi॒ṣak |

ahīg̭śca॒ sarvā᳚n ja॒bhaṃya~॒-nthsarvā᳚śca yātu dhā॒nyaḥ̭ |

kavacāya hum | 29

namo̭ bi॒lminḙ ca kava॒cinḙ ca॒

namaḥ̭ śru॒tāya̭ ca śrutase॒nāya̭ ca |

upakavacāya hum | 30

namo̭ astu॒ nīla̭grīvāya sahasrā॒kṣāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ |

atho॒ ye a̭sya॒ satvā̭no॒-'ha-ntebhyo̭-'kara॒nnamaḥ̭ |

tṛtīya netrāya namaḥ | 31

pramṷñca॒ dhanva̭na॒stva-mu॒bhayo॒-rārtni̭yo॒rjyām |

yāśca̭ te॒ hasta॒ iṣa̭vaḥ॒ parā॒ tā bha̭gavo vapa |

astrāya phaṭ | 32

ya e॒tāva̭ntaśca॒ bhūyāgṃ̭saśca॒ diśo̭ ru॒drā vi̭tasthi॒re |

teṣāgṃ̭̭ sahasrayoja॒ne 'va॒dhanvā̭ni tanmasi |

iti digbandhaḥ | 33

-----------iti prathama nyāsaḥ------------

(śikhādi astraparyantaṃ ekatriṃśadaṅganyāsaḥ digbandha sahitaḥ prathamaḥ)

4. daśāṅga nyāsaḥ

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | iti namaskārā-nnyase᳚t ||

oṃ o-mmūrthne namaḥ (mūrdhni) |

o-nna-nnāsikāyai namaḥ (nāsikāgraḥ) |

o-mmoṃ-la~laṭāya namaḥ (lalāṭaḥ) |

o-mbha-mmukhāya namaḥ (mukhām) |

o-ṅga-ṅkaṇṭhāya namaḥ (kaṇṭhaḥ) |

oṃ-vaṃ~ hṛdayāya namaḥ (hṛdayaḥ) |

o-nte-ndakṣiṇa hastāya namaḥ (dakṣiṇa hastaḥ) |

oṃ ruṃ-vā~ma hastāya namaḥ (vāma hastaḥ) |

o-ndrā-nnābhyai namaḥ (nābhhī) |

oṃ-ya~-mpādābhyā-nnamaḥ (pādau) ||

[apa upaspṛśya]

-----------iti dvitīya nyāsaḥ----------

mūrdhādi pādānta-ndaśāṅga nyāsaḥ dvitīyaḥ

5. pañcāṅga nyāsaḥ

sa॒dyo jā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyo jā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |

bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭bhave bhavasva॒ mām | bha॒vo-dbha̭vāya॒ namaḥ̭ ||

pādābhyā-nnamaḥ | 1

[apa upaspṛśya]

vā॒ma॒de॒vāya॒ namo᳚ jye॒ṣṭhāya॒ namaḥ̭ śre॒ṣṭhāya॒ namo̭ ru॒drāya॒ namaḥ॒

kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒

bala̭pramathanāya॒ nama॒ ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ |

ūrumadhyamābhyā-nnamaḥ | 2

a॒ghore᳚bhyo 'tha॒ghore᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ |

sarve᳚bhya-ssarva॒ śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒drarṷ̄pebhyaḥ ||

hṛdayāya namaḥ | 3

tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi |

tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||

mukhāya namaḥ | 4

īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒-mīśvarasarva̭ bhūtā॒nāṃ॒

brahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo-'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom ||

mūrdhne namaḥ | 5

5.1 haṃsa gāyatrī

asya śrī haṃsagāyatrī mahāmantrasya, avyakta parabrahma ṛṣiḥ,

anuṣṭu-pchandaḥ, paramahaṃso devatā |

haṃsā-mbījam, haṃsīṃ śaktiḥ | haṃsū-ṅkīlakam |

paramahaṃsa prasāda siddhyarthe jape viniyogaḥ || 1

karanyāsaḥ -

haṃsāṃ aguṃṣṭhābhyā-nnamaḥ | haṃsī-ntarjanībhyā-nnamaḥ |

haṃsūṃ - maddhyamābhyā-nnamaḥ | haṃsaiṃ - anāmikābhyā-nnamaḥ |

haṃsauṃ - kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ | haṃsaḥ-karatala karapṛṣṭhābhyā-nnamaḥ | 2

hṛdayādi nyāsaḥ -

haṃsāṃ - hṛdayāya namaḥ | haṃsīṃ - śirase svāhā |

haṃsūṃ - śikhāyai vaṣaṭ | haṃsaiṃ - kavacāya hum |

haṃsauṃ - netratrayāya vauṣaṭ | haṃsaḥ - astrāya phaṭ ||

o-mbhūrbhuva॒ssuva॒romiti digbandhaḥ | 3

dhyānaṃ -

gamāgamastha-ṅgamanādiśūnya-ñci-drūpadīpa-ntimirāpahāram |

paśyāmi te sarvajanāntarastha-nnamāmi haṃsa-mparamātmarūpam || 4

deho devālayaḥ prokto jīvo deva-ssanātanaḥ |

tyajedajñānanirmālyaṃ so-'hambhāvena pūjayet ||

haṃ॒sa haṃ॒sāya̭ vi॒dmahḙ paramahaṃ॒sāya̭ dhīmahi |

tanno̭ haṃsaḥ praco॒dayā᳚t || 5

(iti trivāra-ñjapitvā)

haṃsa haṃ॒seti yo brūyā-dhaṃso (brūyāddhaṃso) nāma sadāśivaḥ |

eva-nnyāsa vidhi-ṅkṛtvā tata-ssampuṭamārabhet || 6

5.2 dik sampuṭanyāsaḥ (sampuṭīkaraṇam)

indrādī-ndikṣuvinyasya |

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ om |

trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |

hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒tamindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | oṃ om |

pūrvadigbhāge indrāya namaḥ || 1 (tai.saṃ.1-6-12-50)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-nnam |

tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvānde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsisīṣṭhāḥ |

yaji̭ṣṭho॒ vahni̭tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | naṃ om |

āgneyadigbhāge agnaye namaḥ || 2 (tai.saṃ.2-5-12-72)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-mmom |

su॒ga-nnaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ |

yasmi̭nnenama॒bhyaṣi̭ñcanta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | moṃ om |

dakṣiṇadigbhāge yamāya namaḥ || 3 (tai.brā.3-1-2-11-23)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-mbham |

asṷnvanta॒maya̭jamānamiccha ste॒nasye॒tyāntaska̭ra॒syānvḙṣi |

a॒nyama॒smadi̭ccha॒ sā ta̭ i॒tyā namo̭ devi nir.ṛte॒ tubhya̭mastu ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | bhaṃ om |

nir-ṛtidigbhāge nir-ṛtaye namaḥ || 4 (tai.saṃ.4-2-5-21)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ṅgam |

tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ |

ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒dhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | gaṃ om |

paścimadigbhāge varuṇāya namaḥ || 5 (tai.saṃ.2-1-11-65)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ-va~m |

ā no̭ ni॒yudbhiḥ̭ śa॒tinī̭bhiradhva॒ragm | sa̭ha॒sriṇī̭bhi॒rupa̭ yāhi ya॒jñam |

vāyo̭ a॒smin ha॒viṣi̭ mādayasva | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | vaṃ om |

vāyavyadigbhāge vāyave namaḥ || 6 (tai.brā.2-8-1-2)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ntem |

va॒yagṃ so̭ma vra॒te tava̭ | mana̭sta॒nūṣu॒ bibhra̭taḥ |

pra॒jāva̭nto aśīmahi | i॒ndrā॒ṇī de॒vī su॒bhagā̭ su॒patnī᳚ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | teṃ om |

uttaradigbhāge kuberāya namaḥ || 7 (tai.brā.2-4-2-7-18)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ rum |

tamīśā᳚na॒-ñjaga̭tasta॒sthuṣa॒spati᳚-ndhiya-ñji॒nvamava̭se hūmahe va॒yam |

pū॒ṣā no॒ yathā॒ veda̭sā॒masa̭dvṛ॒dhe ra̭kṣi॒tā pā॒yurada̭bdha-ssva॒staye᳚ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ruṃ om |

īśānyadigbhāge īśānāya namaḥ || 8

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ndrām |

a॒sme ru॒drā me॒hanā॒ parva̭tāso vṛtra॒hatye॒ bhara̭hūtau sa॒joṣāḥ᳚ |

ya-śśaṃsa̭te stuva॒te dhāyi̭ pa॒jra indra̭jyeṣṭhā a॒smāṃ a̭vantu de॒vāḥ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | drāṃ om |

ūrdhvadigbhāge ākāśāya namaḥ || 9

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ-ya~m |

syo॒nā pṛ̭thivi॒ bhavā̭nṛkṣa॒rā ni॒veśa̭nī |

yacchā̭ na॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | yaṃ om |

adhodigbhāge pṛthivyai namaḥ || 10

[apa upaspṛśya]

5.3 daśāṅga raudrīkaraṇam

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ om |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |

hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒tamindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | oṃ om |

pūrvadigbhāge lalāṭasthāne indrāya namaḥ || 1 || (tai.saṃ.1-6-12-50)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-nnam |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvānde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsisīṣṭhāḥ |

yaji̭ṣṭho॒ vahni̭tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | naṃ om |

āgneyadigbhāge netrayosthāne agnaye namaḥ || 2 || (tai.saṃ.2-5-12-72)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-mmom |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

su॒ga-nnaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ |

yasmi̭nnenama॒bhyaṣi̭ñcanta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | moṃ om |

dakṣiṇadigbhāge karṇayosthāne yamāya namaḥ || 3 || (tai.brā.3-1-2-11-23)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-mbham |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

asṷnvanta॒ maya̭jamānamicchaste॒nasye॒tyāntaska̭ra॒syānvḙṣi |

a॒nyama॒smadi̭ccha॒ sā ta̭ i॒tyā namo̭ devi nir.ṛte॒ tubhya̭mastu ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | bhaṃ om |

nir.ṛtidigbhāge mukhasthāne nir.ṛtaye namaḥ || 4 || (tai.saṃ.4-2-5-21)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ṅgam |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

tattvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ |

ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒dhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | gaṃ om |

paścimadigbhāge bāhvosthāne varuṇāya namaḥ || 5 || (tai.saṃ.2-1-11-65)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ-va~m |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

ā no̭ ni॒yudbhiḥ̭ śa॒tinī̭bhiradhva॒ragm | sa̭ha॒sriṇī̭bhi॒rupa̭ yāhi ya॒jñam |

vāyo̭ a॒smin ha॒viṣi̭ mādayasva | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | vaṃ om |

vāyavyadigbhāge nāsikāsthāne vāyave namaḥ || 6 || (tai.brā.2-8-1-2)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ntem |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

va॒yagṃ so̭ma vra॒te tava̭ | mana̭sta॒nūṣu॒bibhra̭taḥ |

pra॒jāva̭nto aśīmahi | i॒ndrā॒ṇī de॒vī su॒bhagā̭ su॒patnī᳚ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | teṃ om |

uttaradigbhāge jaṭharasthāne kuberāya namaḥ || 7 || (tai.brā.2-4-2-7-18)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ rum |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

tamīśā᳚na॒-ñjaga̭tasta॒sthuṣa॒spati᳚-ndhiya-ñji॒nvamava̭se hūmahe va॒yam |

pū॒ṣā no॒ yathā॒ veda̭sā॒masa̭dvṛ॒dhe ra̭kṣi॒tā pā॒yurada̭bdha-ssva॒staye᳚ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ruṃ om |

īśānyadigbhāge nābhisthāne īśānāya namaḥ || 8 ||

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ndrām |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

a॒sme ru॒drā me॒hanā॒ parva̭tāso vṛtra॒hatye॒ bhara̭hūtau sa॒joṣāḥ᳚ |

ya-śśaṃsa̭te stuva॒te dhāyi̭ pa॒jra indra̭jyeṣṭhā a॒smā~ a̭vantu de॒vāḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | drāṃ om |

ūrdhvadigbhāge mūrdhnisthāne ākāśāya namaḥ || 9 ||

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ-ya~m |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

syo॒nā pṛ̭thivi॒ bhavā̭nṛkṣa॒rā ni॒veśa̭nī |

yacchā̭ na॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | yaṃ om |

adhodigbhāge pādasthāne pṛthivyai namaḥ || 10 ||

[apa upaspṛśya]

5.4 ṣoḍaśāṅga raudrīkaraṇaṃ

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ am |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

vi॒bhūra̭si pra॒vāha̭ṇo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | aṃ om |

śikhāsthāne rudrāya namaḥ || 1 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ām |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

vahni̭rasi havya॒vāha̭no॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | āṃ om |

śirasthāne rudrāya namaḥ || 2 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ im |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

śvā॒tro̭si॒ pracḙtā॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | iṃ om |

mūrdhnisthāne rudrāya namaḥ || 3 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ īm |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

tu॒tho̭si vi॒śvavḙdā॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | īṃ om |

lalāṭasthāne rudrāya namaḥ || 4 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ um |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

u॒śiga̭sika॒vī raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | uṃ om |

netrayosthāne rudrāya namaḥ || 5 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ūm |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

aṅghā̭rirasi॒ bambhā̭rī॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ūṃ om |

karṇayosthāne rudrāya namaḥ || 6 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ṛm |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

a॒va॒syura̭si॒ duva̭svā॒-nraudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ṛṃ om |

mukhasthāne rudrāya namaḥ || 7 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ṝm |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

śu॒ndhyūra̭si mārjā॒līyo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ṝṃ om |

kaṇṭhasthāne rudrāya namaḥ || 8 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ḷm |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

sa॒mrāḍa̭si kṛ॒śānū॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ḷṃ om |

bāhvosthāne rudrāya namaḥ || 9 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ḹm |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

pa॒ri॒ṣadyo̭si॒ pava̭māno॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ḹṃ om |

hṛdisthāne rudrāya namaḥ || 10 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ em |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

pra॒takvā̭-'si॒ nabha̭svā॒-nraudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | eṃ om |

nābhisthāne rudrāya namaḥ || 11 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ aim |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

asa̭mmṛṣṭosi havya॒sūdo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | aiṃ om |

kaṭisthāne rudrāya namaḥ || 12 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ om |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

ṛ॒tadhā̭mā-'si॒ suva̭rjyotī॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | oṃ om |

ūrusthāne rudrāya namaḥ || 13 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ aum |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

brahma̭jyotirasi॒ suva̭rdhāmā॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | auṃ om |

jānusthāne rudrāya namaḥ || 14 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ am |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

a॒jo᳚-'syeka̭pā॒t raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | aṃ om |

jaṅghāsthāne rudrāya namaḥ || 15 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ aḥ |

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

ahi̭rasi bu॒dhniyo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||

namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca

mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | aḥ om |

pādayo-ssthāne rudrāya namaḥ || 16 || (tai.saṃ.1-3-3-5)

[apa upaspṛśya]

tvagasthigatai-ssarvapāpaiḥ pramucyate | sarvabhūteṣvaparājito bhavati | tato bhūtapreta piśāca baddha brahmarākṣasa yakṣa yamadūta śākinī ḍākinī hākinī śatru sarpa śvāpada taskara jvarādyupadravajopaghātā-ssarve jvalanta-mpaśyantu |

[kartasya vacanam] māṃ rakṣantu ||

[purohita vacanam] yajamānagṃ rakṣantu ||

-----------iti tṛtīyaḥ nyāsaḥ------------

pādāti mūrdhānta-mpañcāṅga nyāsaḥ

6. ātmarakṣā

6.1 mano jyotiḥ

mano॒ jyoti̭ rjuṣatā॒-mājyaṃ॒-vi~cchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhātu |

yā i॒ṣṭā u॒ṣaso̭ ni॒mruca̭śca॒ tāssanda̭dhāmi ha॒viṣā̭ ghṛ॒tena̭ |

(guhyāya namaḥ) | 1 (tai. saṃ. 1.5.10.2)

abo᳚ddhya॒gni-ssa॒midhā॒ janā̭nā॒-mprati̭dhe॒nu-mi̭vāya॒tī mu॒ṣāsa᳚m |

ya॒hvā i̭va॒ prava॒yā-mu॒jjihā̭nāḥ॒ prabhā॒navaḥ̭ sisrate॒ nāka॒maccha̭ |

(nābhyai namaḥ) | 2 (tai. saṃ. 4.4.4.2)

a॒gni rmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒kutpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam |

a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati | (hṛdayāya namaḥ) | 3 (tai. saṃ. 1.5.5.1)

mū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā vai᳚śvāna॒ra-mṛ॒tāya̭ jā॒tama॒gnim |

ka॒vigṃ sa॒mrāja॒-mati̭thi॒-ñjanā̭nā-mā॒sannā pātra̭-ñjanayanta de॒vāḥ | (kaṇṭhāya namaḥ) | 4 (tai. saṃ. 1.4.13.1)

marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchā-dayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒-'mṛ̭te nā॒bhiva̭stām |

u॒ro rvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ ja̭yanta॒-ntvā manṷmadantu de॒vāḥ |

(mukhāya namaḥ) | 5 (tai. saṃ. 4.6.4.5)

jā॒tavḙdā॒ yadi̭ vā pāva॒ko-'si̭ | vai॒śvā॒na॒ro yadi̭ vā vaidyu॒to-'si̭ |

śa-mpra॒jābhyo॒ yaja̭mānāya lo॒kam | ūrja॒-mpuṣṭi॒-ndada̭ da॒bhyāva̭ vṛthsva || (śirase namaḥ) || 6 (tai. brā. 3.10.5.1)

6.2 ātmarakṣā

(tai. brā. 2.3.11.1 - tai. brā. 2.3.11.4)

brahmā᳚tma॒n vada̭sṛjata | tada̭kāmayata | samā॒tmanā̭ padye॒yeti̭ |

ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ daśa॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |

sa daśa̭hūto-'bhavat | daśa̭hūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-ndaśa̭hūta॒gṃ॒ santa᳚m |

daśa̭ho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 1

ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ sapta॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |

sa sa॒ptahṷ̄to-'bhavat | sa॒ptahṷ̄to ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒tagṃ sa॒ptahṷ̄ta॒gṃ॒ santa᳚m | sa॒ptaho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 2

ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ ṣa॒ṣṭhagṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |

sa ṣaḍḍhṷ̄to-'bhavat | ṣaḍḍhṷ̄to ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒tagṃ ṣaḍḍhṷ̄ta॒gṃ॒ santa᳚m |

ṣaḍḍho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 3

ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ pañca॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |

sa pañca̭hūto-'bhavat | pañca̭hūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-mpañca̭hūta॒gṃ॒ santa᳚m | pañca̭ho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 4

ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ catu॒rthagṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |

sa catṷrhūto-'bhavat | catṷrhūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-ñcatṷrhūta॒gṃ॒

santa᳚m | catṷrho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 5

tama̭bravīt | tvaṃ-vai~ me॒ nedi̭ṣṭhagṃ hū॒taḥ pratya̭śrauṣīḥ |

tvayai̭ nānākhyā॒tāra॒ iti̭ | tasmā॒nnuhai̭nā॒g॒-śca̭tu rhotāra॒ ityāca̭kṣate |

tasmā᳚cchuśrū॒ṣuḥ pu॒trāṇā॒gṃ॒ hṛdya̭tamaḥ | nedi̭ṣṭho॒ hṛdya̭tamaḥ |

nedi̭ṣṭho॒ brahma̭ṇo bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 6 (ātmane॒ namaḥ̭)

------------iti caturtha nyāsaḥ------------

guhyādi mastakānta ṣaḍaṅganyāsa-ścaturthaḥ

7. śivasaṅkalpāḥ

(ṛg veda khila kāṇḍaṃ 4.11 9.1)

yene॒da-mbhū॒ta-mbhuva̭na-mbhavi॒ṣya-tpari̭gṛhīta-ma॒mṛtḙna॒ sarva᳚m | yena̭ ya॒jñastā̭yate

(ya॒jñastrā̭yate) sa॒ptaho̭tā॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 1

yena॒ karmā̭ṇi pra॒cara̭nti॒ dhīrā॒ yato̭ vā॒cā mana̭sā॒ cāru॒yanti̭ |

ya-thsa॒mmita॒manṷ saṃ॒ya~nti̭ prā॒ṇina॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 2

yena॒ karmā᳚ṇya॒paso̭ manī॒ṣiṇo̭ ya॒jñe kṛ̭ṇvanti vi॒dathḙṣu॒ dhīrāḥ᳚ |

yada̭pū॒rvaṃ-ya~॒kṣmama॒ntaḥ pra॒jānā॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 3

yatpra॒jñāna̭-mu॒ta ceto॒ dhṛti̭śca॒ yajjyoti̭ ra॒ntara॒mṛta̭-mpra॒jāsṷ |

yasmā॒nna ṛ॒te kiñca॒na karma̭ kri॒yate॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 4

su॒ṣā॒ra॒thi-raśvā̭niva॒ yanma̭nu॒ṣyā᳚nne nī॒yatḙ-'bhī॒śṷbhi rvā॒jina̭ iva |

hṛtpra̭tiṣṭhaṃ॒-ya~da̭jira॒-ñjavi̭ṣṭha॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 5

yasmi॒n ṛca॒ssāma॒-yajūgṃ̭ṣi॒ yasmi̭-npratiṣṭhi॒tā ra̭tha॒nābhā̭ vi॒vārāḥ᳚ |

yasmigg̭ści॒ttagṃ sarva॒mota̭-mpra॒jānā॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 6

yadatra̭ ṣa॒ṣṭha-ntri॒śatagṃ̭ su॒vīraṃ̭-ya~॒jñasya̭ gu॒hya-nnava̭ nāva॒māyya᳚m |

daśa॒ pañca̭ tri॒gṃ॒śataṃ॒-ya~tpara̭-ñca॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 7

yajjāgra̭to dū॒ramu॒daiti॒ daiva॒-ntadṷ su॒ptasya॒ tathai॒vaiti̭ |

dū॒ra॒ga॒mma-ñjyoti̭ṣā॒-ñjyoti॒reka॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 8

yene॒daṃ-vi~śva॒-ñjaga̭to ba॒bhūva॒ ye de॒vāpi̭ maha॒to jā॒tavḙdāḥ |

tade॒vāgni-stama̭so॒ jyoti॒reka॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 9

yena॒ dyauḥ pṛ̭thi॒vī cā॒ntari̭kṣa-ñca॒ ye parva̭tāḥ pra॒diśo॒ diśa̭śca |

yene॒da-ñjaga॒-dvyāpta̭-mpra॒jānā॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 10

ye ma̭no॒ hṛda̭yaṃ॒-ye~ ca̭ de॒vā ye di॒vyā āpo॒ ye sūrya̭raśmiḥ |

te śrotre॒ cakṣṷṣī sa॒ñcara̭nta॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 11

aci̭ntya॒-ñcā pra̭meya॒-ñca vya॒ktā-vyakta̭ para॒-ñca ya̭t |

sūkṣmā᳚-thsūkṣmata̭ra-ñjñe॒ya॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 12

ekā̭ ca da॒śa śa॒ta-ñca̭ sa॒hasra̭-ñcā॒yuta̭-ñca ni॒yuta̭-ñca pra॒yutaṃ॒

cārbṷda-ñca॒ nya̭rbuda-ñca samu॒draśca॒ maddhya॒-ñcānta̭śca parā॒rdhaśca॒ tanme॒ manaḥ̭

śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 13

ye pa̭ñca॒ pañca̭ daśa śa॒tagṃ sa॒hasra̭-ma॒yuta॒-nnya̭rbuda-ñca |

te a̭gni-ci॒tyeṣṭa̭kā॒stagṃ śarī̭ra॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 14

vedā॒hame॒ta-mpṷruṣa-mma॒hānta̭-mādi॒tya-va̭rṇa॒-ntama̭saḥ॒ para̭stāt |

yasya॒ yoni॒-mpari॒paśya̭nti॒ dhīrā॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 15

yasye॒da-ndhīrāḥ᳚ pu॒nanti̭ ka॒vayo᳚ bra॒hmāṇa̭me॒ta-ntvā̭ vṛṇata॒ indu᳚m |

sthā॒va॒ra-ñjaṅga̭maṃ॒-dyaṷrākā॒śa-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 16

parā᳚-tpa॒rata̭ra-ñcai॒va॒ ya॒-tparā᳚ścaiva॒ yatpa̭ram |

ya॒tparā᳚-tpara̭to jñe॒ya॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 17

parā᳚-tparata̭ro bra॒hmā॒ ta॒tparā᳚-tpara॒to ha̭riḥ |

ta॒tparā᳚-tpara̭to 'dhī॒śa॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 18

yā vḙdā॒diṣṷ gāya॒trī॒ sa॒rva॒vyāpi̭ mahe॒śvarī |

ṛg ya̭ju-ssāmā-tharvai॒śca॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 19

yo vai̭ de॒va-mma̭hāde॒va॒-mpra॒ṇava̭-mpara॒meśva̭ram |

ya-ssarvḙ sarva̭ vedai॒śca॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 20

praya̭taḥ॒ praṇa̭voṅkā॒ra॒-mpra॒ṇava̭-mpuru॒ṣotta̭mam |

okāṃ̭ra॒-mpraṇa̭vātmā॒na॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 21

yo-'saṷ sa॒rveṣṷ vede॒ṣu॒ pa॒ṭhyate᳚ hyaja॒ īśva̭raḥ | a॒kāyo̭ nirgṷṇo hyā॒tmā॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 22

gobhi॒ rjuṣṭa॒-ndhanḙna॒ hyāyṷṣā ca॒ balḙna ca | pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ puṣkarā॒kṣa॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 23

kailā̭sa॒ śikha̭re ra॒mye॒ śa॒ṅkara̭sya śi॒vāla̭ye |

de॒vatā᳚statra̭ moda॒nte॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 24

trya̭baṅkaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam | u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nā-nmṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā॒-ttanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 25

vi॒śvata̭-ścakṣuru॒ta vi॒śvato̭ mukho vi॒śvato̭ hasta u॒ta vi॒śvata̭spāt |

sambā॒hubhyāṃ॒-nama̭ti॒ sampa̭tatrai॒ rdyāvā̭ pṛthi॒vī ja॒naya̭-nde॒va eka॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 26

ca॒turo̭ ve॒dāna̭dhīyī॒ta॒ sa॒rva śā᳚strama॒yaṃ-vi~̭duḥ | i॒ti॒hā॒sa॒ pu॒rā॒ṇā॒nā॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 27

mā no̭ ma॒hānta̭mu॒ta mā no̭ arbha॒ka-mmā na॒ ukṣa̭ntamu॒ta mā na̭ ukṣi॒tam | mā no̭ vadhīḥ pi॒tara॒-mmota mā॒tara̭-mpri॒yā mā na̭sta॒nuvo̭ rudra rīriṣa॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 28

mā na̭sto॒ke tana̭ye॒ mā na॒ āyṷṣi॒ mā no॒ goṣu॒ mā no॒ aśvḙṣu rīriṣaḥ |

vī॒rānmāno̭ rudra bhāmi॒tova̭dhī rha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 29

ṛ॒tagṃ sa॒tya-mpa̭ra-mbra॒hma॒ pu॒ruṣa̭-ṅkṛṣṇa॒piṅga̭lam |

ū॒rdhvarḙtaṃ-vi~̭rūpā॒kṣaṃ॒-vi~॒śvarṷ̄pāya॒ vai namo॒ nama॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 30

ka-dru॒drāya॒ pracḙtase mī॒ḍhuṣṭa̭māya॒ tavya̭se | vo॒cema॒ śanta̭magṃ hṛ॒de |

sarvo॒ hyḙṣa ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 31

brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |

sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ viva॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 32

yaḥ prā̭ṇa॒to ni̭miṣa॒to ma̭hi॒tvaika॒ idrājā॒ jaga̭to ba॒bhūva̭ | ya īśḙ a॒sya dvi॒pada॒-ścatṷṣpadaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 33

ya ā᳚tma॒dā ba̭la॒dā yasya॒ viśva̭ u॒pāsa̭te pra॒śiṣaṃ॒-ya~sya̭ de॒vāḥ |

yasya̭ chā॒yā-'mṛtaṃ॒-ya~sya̭ mṛ॒tyuḥ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 34

yo ru॒dro a॒gnau yo a॒phsu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒ bhuva̭nā-''vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 35

ga॒ndha॒dvā॒rā-ndṷrādha॒rṣā॒-nni॒tyapṷṣṭā-ṅkarī॒ṣiṇī᳚m | ī॒śvarīgṃ̭ sarva̭ bhūtā॒nā॒-ntāmi॒hopa̭hvaye॒ śriya॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 36

ya idagṃ̭ śiva̭saṅka॒lpa॒gṃ॒ sa॒dā dhyā̭yanti॒ brāhma̭ṇāḥ | te pa̭ra-mmokṣa̭-ṅgamiṣya॒nti॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 37

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || śivasaṅkalpagṃ hṛdayāya namaḥ̭ ||

7.2 puruṣa sūktaṃ

(tai. ara. 3.12.1 - tai. ara. 3.12.7)

u॒tāmṛ̭ta॒tvasyeśā̭naḥ | yadannḙnā-ti॒roha̭ti |

e॒tāvā̭nasya mahi॒mā | ato॒ jyāyāg̭śca॒ pūrṷṣaḥ || 1

pādo᳚-'sya॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | tri॒pāda̭syā॒-mṛta̭-ndi॒vi | tri॒pādū॒rdhva udai॒-tpurṷṣaḥ | pādo᳚ 'sye॒hā-''bha̭vā॒-tpunaḥ̭ |

tato॒ viṣvaṃ॒-vya~̭krāmat | sā॒śa॒nā॒na॒śa॒ne a॒bhi || tasmā᳚-dvi॒rāḍa̭jāyata | vi॒rājo॒ adhi॒ pūrṷṣaḥ | sa jā॒to atya̭ricyata | pa॒ścā-dbhūmi॒matho̭ pu॒raḥ || 2

yatpurṷṣeṇa ha॒viṣā᳚ | de॒vā ya॒jñamata̭nvata | va॒sa॒nto a̭syāsī॒dājya᳚m | grī॒ṣma i॒ddhma śśa॒raddha॒viḥ | sa॒ptāsyā̭sa-npari॒dhayaḥ̭ | tri-ssa॒pta sa॒midhaḥ̭ kṛ॒tāḥ | de॒vāya-dya॒jña-nta̭nvā॒nāḥ | aba̭dhna॒-npurṷṣa-mpa॒śum ||

taṃ-ya~॒jña-mba॒rhiṣi॒ praukṣanṋ | purṷṣa-ñjā॒tama̭gra॒taḥ || 3

tena̭ de॒vā aya̭janta | sā॒ddhyā ṛṣa̭yaśca॒ ye |

chandāgṃ̭si jajñire॒ tasmā᳚t | yaju॒stasmā̭-dajāyata || 4

tasmā॒daśvā̭ ajāyanta | ye ke co̭bha॒yāda̭taḥ |

gāvo̭ ha jajñire॒ tasmā᳚t | tasmā᳚jjā॒tā a̭jā॒vayaḥ̭ |

yatpurṷṣaṃ॒-vya~̭dadhuḥ | ka॒ti॒dhā vya̭kalpayann |

mukha॒-ṅkima̭sya॒ kau bā॒hū | kāvū॒rū pādā̭vucyete | brā॒hma॒ṇo᳚-'sya॒ mukha̭māsīt | bā॒hū rā̭ja॒nyaḥ̭ kṛ॒taḥ || 5

prā॒ṇā-dvā॒yura̭jāyata | nābhyā̭ āsīda॒ntari̭kṣam | śī॒rṣṇo dyau-ssama̭vartata | pa॒dbhyā-mbhūmi॒ rdiśa॒-śśrotrā᳚t | tathā̭ lo॒kāgṃ a̭kalpayann || 6

vedā॒hame॒ta-mpurṷṣa-mma॒hānta᳚m | ā॒di॒tyava̭rṇa॒-ntama̭sa॒stu pā॒re |

ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāḥ | tāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann | te ha॒ nāka̭-mmahi॒māna̭-ssacante | yatra॒ pūrvḙ sā॒ddhyā-ssanti̭ de॒vāḥ || 7

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || puruṣasūktagṃ śirase svāhā ||

7.3 uttara nārāyaṇaṃ

(tai. ara. 3.13.1 - tai. ara. 3.13.2)

a॒dbhya-ssambhṷ̄taḥ pṛthi॒vyai rasā᳚cca | vi॒śvaka̭rmaṇa॒-ssama̭varta॒tādhi̭ |

tasya॒ tvaṣṭā̭ vi॒dadha̭-drū॒pamḙti | tatpurṷṣasya॒ viśva॒mājā̭na॒magre᳚ |

vedā॒hame॒ta-mpurṷṣa-mma॒hānta᳚m | ā॒di॒tyava̭rṇa॒-ntama̭saḥ॒ para̭stāt |

tame॒vaṃ-vi~॒dvāna॒mṛta̭ i॒ha bha̭vati | nānyaḥ panthā̭ vidya॒te-'ya̭nāya | pra॒jāpa̭tiścarati॒ garbhḙ a॒ntaḥ | a॒jāya̭māno bahu॒dhā vijā̭yate |

tasya॒ dhīrāḥ॒ pari̭jānanti॒ yoni᳚m | marī̭cīnā-mpa॒dami̭cchanti ve॒dhasaḥ̭ || 1

yo de॒vebhya॒ āta̭pati | yo de॒vānā᳚-mpu॒rohi̭taḥ |

a॒mu-mma̭niṣāṇa | sarva̭-mmaniṣāṇa || 2

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || uttara nārāyaṇagṃ śikhāyai vaṣaṭ ||

7.4 apratirathaṃ

(tai. saṃ. 4.6.4.1 - tai. saṃ. 4.6.4.5)

ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒dhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścarṣaṇī॒nām |

sa॒॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒raśśa॒tagṃ senā̭ ajayathsā॒-kamindraḥ̭ |

sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ |

tadindrḙṇa jayata॒ tathsa̭hadhvaṃ॒-yu~dho̭ nara॒ iṣṷ hastena॒ vṛṣṇā᳚ |

sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭ rva॒śī saggsra̭ṣṭā॒ sayudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ |

sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒-jithso̭ma॒pā bā̭hu śa॒rdhyū᳚rdhva-dha̭nvā॒ prati̭hitā-bhi॒rastā᳚ |

bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā-'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ | 1

pra॒bha॒ñja-nthsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-meddhyavi॒tā rathā̭nām |

go॒tra॒bhida̭-ṅgo॒vidaṃ॒-va~jra̭bāhu॒-ñjaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā |

i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yadhva॒mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sara̭bhadhvam |

ba॒la॒vi॒jñā॒ya-ssthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān vā॒jī saha̭māna u॒graḥ |

a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit | 2

a॒bhi go॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo vī॒ra śśa॒ta-ma̭nyu॒rindraḥ̭ |

du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒ddhyo᳚-'smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ prayu॒thsu |

indra̭ āsā-nne॒tā bṛha॒spati॒ rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ |

de॒va॒se॒nānā̭-mabhibha-ñjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ |

indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram |

ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānā॒-ṅghoṣo̭ de॒vānā॒-ñjaya̭tā॒ muda̭sthāt |

a॒smāka॒-mindraḥ॒-samṛ̭teṣu-dhva॒je-ṣva॒smākaṃ॒-yā~ iṣa̭va॒stā ja̭yantu | 3

a॒smākaṃ̭-vī~॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu | uddha̭rṣaya maghava॒nnā-yṷdhā॒-nyuthsatva̭nā-mmāma॒kānā॒-mmahāgṃ̭si |

udvṛ̭trahan vā॒jināṃ॒-vā~ji̭nā॒-nyudrathā̭nā॒-ñjaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ |

upa॒preta॒ jaya̭tā nara-ssthi॒rā vaḥ̭ santu bā॒havaḥ̭ | indro̭ va॒-śśarma̭ yacchatvanā-dhṛ॒ṣyā yathā-'sa̭tha | ava̭sṛṣṭā॒ parā̭pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā | gacchā॒mitrā॒-npravi̭śa॒ maiṣā॒-ṅkañca॒nocchi̭ṣaḥ |

marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchā-dayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒-'mṛtḙnā॒-bhiva̭stām | u॒ro rvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭nta॒-ntvāmanṷ madantu de॒vāḥ | yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va |

indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 4 ||

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || āśuśśiśāno-'pratiratha-ṅkavacāya hum |

7.5 prati pūruṣaṃ

(tai. saṃ. 1.8.6.1 - tai. saṃ. 1.8.6.2)

(tai. brā. 1.6.10.1 - tai. brā. 1.6.10.5)

pra॒ti॒pū॒ru॒ṣa meka̭kapālā॒-nnirva̭pa॒tye-ka॒mati̭riktaṃ॒-yā~va̭nto gṛ॒hyā᳚-ssmastebhyaḥ॒ kama̭kara-mpaśū॒nāgṃ śarmā̭si॒ śarma॒ yaja̭mānasya॒ śarma̭ me

ya॒cchaika̭ e॒va ru॒dro na dvi॒tīyā̭ya tastha ā॒khustḙ rudra pa॒śusta-ñjṷṣasvai॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga-ssa॒ha svasrāṃ-'bi̭kayā॒ tañjṷṣasva bheṣa॒ja-ṅgave-'śvā̭ya॒

purṷṣāya bheṣa॒jamatho̭ a॒smabhya̭-mbheṣa॒jagṃ subhḙṣajaṃ॒-ya~thā-'sa̭ti | 1

su॒ga-mme॒ṣāya̭ me॒ṣyā̭ avā᳚baṃ ru॒drama̭di-ma॒hyava̭ de॒va-ntrya̭baṅkam |

yathā̭ na॒-śśreya̭saḥ॒ kara॒dyathā̭ no॒ vasya̭ saḥ॒ kara॒dyathā̭ naḥ paśu॒mataḥ॒

kara॒dyathā̭ no vyavasā॒yayā᳚t | trya̭baṅkaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam |

u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nā-nmṛ॒tyo rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā᳚t | e॒ṣatḙ rudra bhā॒ga stañjṷṣasva॒ tenā̭va॒sena̭ pa॒ro mūja̭va॒to-'tī॒hyava̭tata

dhanvā॒ pinā̭kahastaḥ॒ kṛtti̭vāsāḥ || 2

e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti | 3

tama̭smai pa॒śu-nnirdi̭śati | yadi॒ na dvi॒ṣyāt |

ā॒khustḙ pa॒śuriti̭ brūyāt | 4

eṣa॒ tḙ rudrabhā॒ga-ssa॒hasvasrāṃ-'bi̭ka॒yetyā̭ha | śa॒radvā a॒syāmbi̭kā॒ svasā᳚ |

tayā॒ vā e॒ṣa hi̭nasti | yagṃ hi॒nasti̭ | tayai॒vainagṃ̭ sa॒ha śa̭mayati |

trya̭baṅkaṃ-ya~jāmaha॒ ityā̭ha | mṛ॒tyo rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā॒-diti॒ vā vai tadā̭ha |

utki̭ranti | bhaga̭sya līphsante | mūtḙ kṛ॒tvā sa̭janti |

yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ | tā॒dṛge॒va tat | e॒ṣa tḙ rudrabhā॒ga ityā̭ha ni॒rava̭tyai | apra̭tīkṣa॒-māya̭nti | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | ru॒drasyā॒nta rhi̭tyai | pravā e॒te᳚-'smā-llo॒kā-ccya̭vante | ye trya̭baṅkai॒-ścara̭nti | ā॒di॒tya-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭pati | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhanti || 7

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || pratipūruṣaṃ-vi~bhāḍiti netratrayā̭ya vau॒ṣaṭ ||

7.6 śata rudrīyaṃ (tvamagne rudro-'nuvākaḥ)

tai. brā. 3.11.2.1 - tai. brā. 3.11.2.4

tvama̭gne ru॒dro asṷro ma॒ho di॒vaḥ | tvagṃ śardho॒ mārṷta-mpṛ॒kṣa ī̭śiṣe |

tvaṃ-vā~tai̭raru॒ṇai ryā̭si śaṅga॒yaḥ | tva-mpū॒ṣā vi̭dha॒taḥ pā̭si॒ nutmanāḥ᳚ |

devā̭ de॒veṣṷ śrayaddhvam | pratha̭mā dvi॒tīyḙṣu śrayaddhvam |

dvitī̭yā-stṛ॒tīyḙṣu śrayaddhvam | tṛtī̭yā-ścatu॒rtheṣṷ śrayaddhvam |

ca॒tu॒rthāḥ pa̭ñca॒meṣṷ śrayaddhvam | pa॒ñca॒mā-ṣṣa॒ṣṭheṣṷ śrayaddhvam | 1

ṣa॒ṣṭhā-ssa̭pta॒meṣṷ śrayaddhvam | sa॒pta॒mā a̭ṣṭa॒meṣṷ śrayaddhvam |

a॒ṣṭa॒mā na̭va॒meṣṷ śrayaddhvam | na॒va॒mā da̭śa॒meṣṷ śrayaddhvam |

da॒śa॒mā ḙkāda॒śeṣṷ śrayaddhvam | e॒ka॒da॒śā dvā̭da॒śeṣṷ śrayaddhvam |

dvā॒da॒śā-stra̭yoda॒śeṣṷ śrayaddhvam | tra॒yo॒da॒śā-śca̭tu rde॒śeṣṷ śrayaddhvam |

ca॒tu॒rda॒śāḥ pa̭ñcada॒śeṣṷ śrayaddhvam | pa॒ñca॒da॒śā-ṣṣo̭ḍa॒śeṣṷ śrayaddhvam | 2

ṣo॒ḍa॒śā-ssa̭ptada॒śeṣṷ śrayaddhvam | sa॒pta॒da॒śā a̭ṣṭāda॒śeṣṷ śrayaddhvam |

a॒ṣṭā॒da॒śā ḙkānnavi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |

e॒kā॒nna॒vi॒gṃ॒śā vi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |

vi॒gṃ॒śā ḙkavi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |

e॒ka॒vi॒gṃ॒śā dvā̭vi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |

dvā॒vi॒gṃ॒śā stra̭yovi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |

tra॒yo॒vi॒gṃ॒śā śca̭turvi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | ca॒tu॒rvi॒gṃ॒śāḥ pa̭ñcavi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |

pa॒ñca॒vi॒gṃ॒śā-ṣṣa̭ḍvi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | 3

o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || tvamagne tvamagne śatarudrīyamityastrāya phaṭ ||

7.7 pañcāṅga japaḥ

atha pañcāṅgajapaḥ ||

sa॒dyojā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyojā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |

bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭bhave bhavasva॒ mām |

bha॒vodbha̭vāya॒ namaḥ̭ || 1

a॒ghore᳚bhyo-'tha॒ ghore᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ |

sarve᳚bhya-ssarva॒śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒drarṷ̄pebhyaḥ || 3

tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi |

tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t || 4

īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒mīśvara-ssarva̭bhūtā॒nāṃ॒

brahmādhi̭pati॒rbrahma॒ṇo-'dhi̭pati॒rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom || 5

7.8 aṣṭāṅga praṇāmaḥ

hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒-tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt |

sadā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema ||

urasā namaḥ || 1 (tai. saṃ. 4.1.8.3)

yaḥ prā̭ṇa॒to ni̭miṣa॒to ma̭hi॒tvaika॒ idrājā॒ jaga̭to ba॒bhūva̭ |

ya īśḙ a॒sya dvi॒pada॒-ścatṷṣpadaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema ||

śirasā namaḥ || 2 (tai. saṃ. 4.1.8.4)

brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |

sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒ma-sa̭taśca॒ vivaḥ̭ | (

dṛṣyā namaḥ | 3 (tai. saṃ. 4.2.8.2.)

ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭ na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām |

pi॒pṛ॒tānno॒ bharī̭mabhiḥ |

manasā namaḥ || 4 (tai. saṃ. 3.3.10.2)

upa̭śvāsaya pṛthi॒vī-mu॒ta dyā-mpṷru॒trā tḙ manutāṃ॒-vi~ṣṭhi̭ta॒-ñjaga̭t |

sa dṷndubhe sa॒jūrindrḙṇa de॒vai-rdū॒rāddavī̭yo॒ apa̭sedha॒ śatrūṋ |

vacasā namaḥ || 5 (tai. saṃ. 4.6.6.6)

agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān |

yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇa-meno॒ bhūyi̭ṣṭhānte॒ nama̭ uktiṃ-vi~dhema ||

padhbhyā-nnamaḥ || 6 (tai. saṃ. 1.1.14.3)

yā tḙ agne॒ rudri̭yā ta॒nūstayā̭ naḥ pāhi॒ tasyā᳚ste॒ svāhā᳚ |

yā tḙ agne-'yāśa॒yā ra̭jāśa॒yā ha̭rāśa॒yā ta॒nūrvarṣi̭ṣṭhā gahvare॒ṣṭhograṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒gṃ॒ svāhā᳚ ||

karābhyā-nnamaḥ || 7 (tai. saṃ. 1.2.11.2)

i॒maṃ-ya~̭maprasta॒ramāhi sīdāṅgi̭robhiḥ pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒naḥ |

ātvā॒ mantrāḥ̭ kaviśa॒stā va̭hantve॒nā rā̭jan ha॒viṣā̭ mādayasva ||

karṇābhyā-nnamaḥ || 8 (tai. saṃ. 2.6.12.6)

urasā śirasā dṛṣṭyā mana̭sā vacasā ta॒thā |

padbhyā-ṅkarābhyā-ṅkarṇābhyā-mpraṇāmo-'ṣṭāṅga̭ ucyate ||

umāmaheśvarābhyā-nnamaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कलश प्रतिष्ठापन मन्त्राः

ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।

स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ।

नाके॑ सुप॒र्ण मुप॒य-त्पत॑न्तग्ं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्ष-तत्वा ।

हिर॑ण्यपक्षं॒-वँरु॑णस्य दू॒तं-यँ॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒न-म्भु॑र॒ण्युम् ।

आप्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ।

यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒फ्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒

भुव॑ना-ऽऽवि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु । 1 (अप उपस्पृश्य)

इ॒दं-विँष्णु॒ र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ।

इन्द्रं॒-विँश्वा॑ अवीवृधन्-थ्समु॒द्रव्य॑चस॒-ङ्गिरः॑ ।

र॒थीत॑मग्ं रथी॒नां-वाँजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति᳚म् ।

आपो॒ वा इ॒दंग्ं सर्वं॒-विँश्वा॑ भू॒तान्यापः॑ प्रा॒णा वा आपः॑ प॒शव॒ आपो-ऽन्न॒मापो-ऽमृ॑त॒माप॑-स्स॒म्राडापो॑ वि॒राडाप॑-स्स्व॒राडाप॒-श्छन्दा॒ग्॒श्यापो॒ ज्योती॒ग्॒ष्यापो॒ यजू॒ग्॒ष्याप॑-स्स॒त्यमाप॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ आपो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒राप॒ ओम् । 2

अ॒पः प्रण॑यति । श्र॒द्धा वा आपः॑ । श्र॒द्धामे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।

अ॒पः प्रण॑यति ।

य॒ज्ञो वा आपः॑ । य॒ज्ञमे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।

वज्रो॒ वा आपः॑ । वज्र॑मे॒व भ्रातृ॑व्येभ्यः प्र॒हृत्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।

अ॒पः प्रण॑यति ।

आपो॒ वै र॑क्षो॒घ्नीः । रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अ॒पः प्रण॑यति ।

आपो॒ वै दे॒वाना᳚-म्प्रि॒य-न्धाम॑ । दे॒वाना॑मे॒व प्रि॒य-न्धाम॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।

आपो॒ वै सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।

अ॒पः प्रण॑यति ।

आपो॒ वै शा॒न्ताः । शा॒न्ताभि॑रे॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति । दे॒वो वः॑

सवि॒तो-त्पु॑ना॒त्व-च्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ ॥ 3

कूर्चाग्रै र्राक्षसा-न्घोरान् छिन्धि कर्मविघातिनः ।

त्वामर्पयामि कुम्भे-ऽस्मिन् साफल्य-ङ्कुरु कर्मणि ।

वृक्षराज समुद्भूता-श्शाखायाः पल्लवत्व चः ।

युष्मान् कुम्भेष्वर्पयामि सर्वपापापनुत्तये ।

नालिकेर-समुद्भूत त्रिनेत्र हर सम्मित ।

शिखया दुरितं सर्व-म्पाप-म्पीडा-ञ्च मे नुद ।

स॒ हि रत्ना॑नि दा॒शुषे॑ सु॒वाति॑ सवि॒ता भगः॑ ।

त-म्भा॒ग-ञ्चि॒त्रमी॑महे । (ऋग्वेद मन्त्रः)

तत्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदाशा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।

अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुव॒रोम् । अस्मिन् कुम्भे वरुणमावाहयामि ।

वरुणस्य इदमासनम् । वरुणाय नमः । सकलाराधनै-स्स्वर्चितम् ।

रत्नसिंहासनं समर्पयामि । पाद्यं समर्पयामि ।

अर्घ्यं समर्पयामि । आचमनीयं समर्पयामि ।

मधुपर्क्कं समर्पयामि । स्नानं समर्पयामि ।

स्नानानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि ।

वस्त्रोत्तरीयं समर्पयामि । उपवीतं समर्पयामि ।

गन्धा-न्धारयामि । अक्षतान् समर्पयामि ।

पुष्पाणि समर्पयामि ।

1. ॐ-वँरुणाय नमः

2. ओ-म्प्रचेतसे नमः

3. ॐ सुरूपिणे नमः

4. ॐ अपाम्पतये नमः

5. ओ-म्मकरवाहनाय नमः

6. जलाधिपतये नमः

7. ओ-म्पाशहस्ताय नमः

8. ओ-न्तीर्थराजाय नमः

ॐ-वँरुणाय नमः । नानाविध परिमल पत्र पुष्पाणि समर्पयामि ।

धूपं आघ्रापयामि । दीप-न्दर्शयामि ।

धूपदीपानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि ।

ओ-म्भूर्भुवस्सुवः । तथ्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।

धियो॒ योन॑ प्रचो॒दया᳚त् ।

देव सवितः प्रसुवः । सत्य-न्त्वर्तेन परिषिञ्चामि ।

(रात्रौ - ऋत-न्त्वा सत्येन परिषिञ्चामि) ।

ॐ-वँरुणाय नमः । अमृत-म्भवतु । अमृतोपस्तरणमसि ।

ओ-म्प्राणाय स्वाहा । ॐ अपानाय स्वाहा । ॐ-व्याँनाय स्वाहा ।

ॐ उदानाय स्वाहा । ॐ समानाय स्वाहा । ओ-म्ब्रह्मणे स्वाहा ।

कदलीफल-न्निवेदयामि । मद्ध्येमद्ध्ये अमृतपानीयं समर्पयामि । अमृतापिधानमसि । नैवेद्यानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि ।

ताम्बूलं समर्पयामि । कर्पूर नीराजन-म्प्रदर्शयामि ।

नीराजनानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि । मन्त्र पुष्पं समर्पयामि ।

सुवर्ण पुष्पं समर्पयामि । समस्तोपचारान् समर्पयामि ॥

1. पञ्चाङ्ग रुद्रन्यासः

अथातः पञ्चाङ्गरुद्राणां

न्यासपूर्वक-ञ्जप-होमा-र्चना-भिषेक-विधिं-व्याँ᳚ख्यास्यामः ।

अथातः पञ्चाङ्गरुद्राणां

न्यासपूर्वक-ञ्जप-होमा-र्चनाभिषेक-ङ्करिष्यमाणः ।

हरिः ॐ अथातः पञ्चाङ्ग रुद्राणाम् ॥

ओङ्कारमन्त्र संयुँक्त-न्नित्य-न्ध्यायन्ति योगिनः ।

कामद-म्मोक्षद-न्तस्मै ओङ्काराय नमो नमः ॥

नमस्ते देव देवेश नमस्ते परमेश्वर ।

नमस्ते वृषभारूढ नकाराय नमो नमः ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ ॥ ओ-न्नम् ॥

नम॑स्ते रुद्र म॒न्यव॑ उ॒तोत॒ इष॑वे॒ नमः॑ ।

नम॑स्ते अस्तु॒ धन्व॑ने बा॒हुभ्या॑मु॒त ते॒ नमः॑ ॥

या त॒ इषुः॑ शि॒वत॑मा शि॒व-म्ब॒भूव॑ ते॒ धनुः॑ ।

शि॒वा श॑र॒व्या॑ या तव॒ तया॑ नो रुद्र मृडय ।

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ नं ओम् । पूर्वाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (प्राच्यै दिश, East)

महादेव-म्महात्मान-म्महापातकनाशनम् ।

महापापहरं-वँन्दे मकाराय नमो नमः ॥

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ओ-म्मम् ॥

ओ-न्निध॑नपतये॒ नमः । निधनपतान्तिकाय॒ नमः ।

ऊर्ध्वाय॒ नमः । ऊर्ध्वलिङ्गाय॒ नमः ।

हिरण्याय॒ नमः । हिरण्यलिङ्गाय॒ नमः ।

सुवर्णाय॒ नमः । सुवर्णलिङ्गाय॒ नमः ।

दिव्याय॒ नमः । दिव्यलिङ्गाय॒ नमः ।

भवायः॒ नमः । भवलिङ्गाय॒ नमः ।

शर्वाय॒ नमः । शर्वलिङ्गाय॒ नमः ।

शिवाय॒ नमः । शिवलिङ्गाय॒ नमः ।

ज्वलाय॒ नमः । ज्वललिङ्गाय॒ नमः ।

आत्माय॒ नमः । आत्मलिङ्गाय॒ नमः ।

परमाय॒ नमः । परमलिङ्गाय॒ नमः ।

एतथ्सोमस्य॑ सूर्य॒स्य सर्वलिङ्गग्ग्॑ स्थाप॒य॒ति॒ पाणिमन्त्र-म्पवि॒त्रम् ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ मं ओम् ॥

दक्षिणाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (दक्षिण दिश, South)

शिवं शान्त-ञ्जगन्नाथं-लोँकानुग्रहकारणम् ।

शिवमेक-म्परं-वँन्दे शिकाराय नमो नमः ॥

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ॐ शिम् ॥

अपै॑तुमृ॒त्युरमृत॑-न्न॒ आग॑न् वैवस्व॒तो नो॒ अ॑भय-ङ्कृणोतु । प॒र्णं-वँन॒स्पतेरिवा॒भिनश्शीयताग्ं र॒यिस्सच॑ता-न्न॒श्शची॒पतिः॑ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ शिं ओम् ॥ पश्चिमाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (पश्चिम दिश, West)

वाहनं-वृँषभो यस्य वासुकी कण्ठभूषणम् ।

वामे शक्तिधरं-वँन्दे वकाराय नमो नमः ॥

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ॐ-वाँम् ॥

प्राणाना-ङ्ग्रन्थिरसि रुद्रो मा॑ विशा॒न्तकः । तेनान्नेना᳚प्याय॒स्व ॥ ओ-न्नमो भगवते रुद्राय विष्णवे मृत्यु॑र्मे पा॒हि ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ वां ओम् ॥ उत्तराङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (उत्तर दिश, North)

यत्र कुत्र स्थित-न्देवं सर्वव्यापिनमीश्वरम् ।

यल्लिङ्ग-म्पूजयेन्नित्यं-यँकाराय नमो नमः ॥

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ॐ-यँम् ॥

यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒प्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒ भुव॑ना वि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ यं ओम् ॥ ऊर्ध्वाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (ऊर्ध्व दिश, Up)

2. पञ्चमुख ध्यानम्

ओ-न्नम् ॥ तत्पुरु॒षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि । तन्नो॑ रुद्रः प्रचोदया᳚त् ॥

संवँर्ताग्नि तटित्प्रदीप्त कनक प्रस्पर्थि तेजोमयम् ।

गम्भीरध्वनि सामवेदजनक-न्ताम्राधरं सुन्दरम् ।

अर्धेन्दुद्युति लोलपिङ्गल जटाभारप्रबद्धोरगम् ।

वन्दे सिद्ध सुरासुरेन्द्रनमित-म्पूर्व-म्मुखं शूलिनः ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ओ-न्नम् ॥ पूर्व मुखाय॒ नमः ॥

अ॒घोरे᳚भ्यो-ऽथघो॒रे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ॥ सर्वे᳚भ्यस्सर्व शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्ररू॑पेभ्यः ॥

कालाभ्रभ्रमराञ्जनद्युतिनिभं-व्याँवृत्त पिङ्गेक्षणम्

कर्णोद्भासित भोगिमस्तक मणिप्रोद्गीर्ण दंष्ट्राङ्कुरम् ।

सर्पप्रोत कपाल शुक्ति शकल व्याकीर्ण सच्छेखरम्

वन्दे दक्षिणमीश्वरस्य कुटिल भ्रूभङ्ग रौद्र-म्मुखम् ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ओ-म्मम् ॥ दक्षिण मुखाय॒ नमः ॥

स॒द्यो जा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्यो जा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ । भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑ भवे भवस्व॒ माम् । भ॒वो-द्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥

प्रालेयाचलमिन्दुकुन्द धवल-ङ्गोक्षीरफेनप्रभम्

भस्माभ्यक्तमनङ्ग देह दहन ज्वालावली लोचनम् ।

ब्रह्मेन्द्रादि मरुद्गणैस्पुतिपदै रभ्यर्चितं-योँगिभिः

वन्दे-ऽहं सकल-ङ्कलङ्करहितं स्थाणोर्मुख-म्पश्चिमम् ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ॐ शिम् ॥ पश्चिम मुखाय॒ नमः ॥

वा॒म॒दे॒वाय॒ नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ नमः॑ श्रे॒ष्ठाय॒ नमो॑ रु॒द्राय॒ नमः॒ काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒ बल॑प्रमथनाय॒ नम॒-स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ॥

गौर-ङ्कुङ्कुम पङ्किलं स्तिलकं-व्याँपाण्डु गण्डस्थलम्

भ्रूविक्षेप कटाक्ष लसत्संसक्त कर्णोत्फलम् ।

स्निग्ध-म्बिम्बफलाधर-म्प्रहसित-न्नीलालकाल-ङ्कृतम्

वन्दे पूर्ण शशाङ्क मण्डलनिभं-वँक्त्रं हरस्योत्तरम् ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ॐ-वाँम् ॥ उत्तर मुखाय॒ नमः ॥

ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒-मीश्वर-स्सर्व॑भूता॒ना॒-म्ब्रह्माधि॑पति॒-र्ब्रह्म॒णो ऽधि॑पति॒-र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥ (कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः)

व्यक्ताव्यक्त गुणेतर-म्परतरं षट्त्रिंशतत्त्वात्मकम्

तस्मादुत्तम तत्त्वमक्षरमिद-न्ध्येयं सदा योगिभिः ।

ओङ्कारादि समस्त मन्त्रजनकं सूक्ष्मादि सूक्ष्म-म्परं

शान्त-म्पञ्चममीश्वरस्य वदन-ङ्खंव्याँप्ति तेजोमयम् ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ॐ-वाँम् ॥ ऊर्ध्व मुखाय॒ नमः ॥

दिङ्नमस्कारः

पूर्वे पशुपतिः पातु । दक्षिणे पातु शङ्करः ।

पश्चिमे पातु विश्वेशः । नीलकण्ठस्तदोत्तरे ॥

ईशान्या-म्पातु मे शर्वः । आग्नेया-म्पार्वतीपतिः ।

नैऋत्या-म्पातु मे रुद्रः । वायव्या-न्नीललोहितः ॥

ऊर्ध्वे त्रिलोचनः पातु । अधराया-म्महेश्वरः ।

एताभ्यो दश दिग्भ्यस्तु । सर्वतः पातु शङ्करः ॥

(ना रुद्रो रुद्रमर्चये᳚त् ।

न्यासपूर्वक-ञ्जपहोमार्चना-ऽभिषेकविधि व्याख्यास्यामः ।)

3. अङ्गन्यासः

या ते॑ रुद्र शि॒वा त॒नूरघो॒रा-ऽपा॑पकाशिनी ।

तया॑ न स्त॒नुवा॒ शन्त॑मया॒ गिरि॑शन्ता॒भि चा॑कशीहि ।

शिखायै नमः । 1

अ॒स्मि-न्म॑ह॒त्य॑र्ण॒वे᳚-ऽन्तरि॑क्षे भ॒वा अधि॑ ।

तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।

शिरसे नमः । 2

स॒हस्रा॑णि सहस्र॒शो ये रु॒द्रा अधि॒ भूम्या᳚म् ।

तेषाग्ं॑ सहस्र-योज॒ने-ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।

ललाटाय नमः । 3

ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒ष-द्वसु॑रन्तरिक्ष॒सद्धोता॑ वेदि॒षदति॑थि-र्दुरोण॒सत् ।

नृ॒षद्व॑र॒-सदृ॑त॒-सद्व्यो॑म॒ सद॒ब्जा गो॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒त-म्बृ॒हत् ।

भ्रुवोर्मद्ध्याय नमः । 4

त्र्य॑बङ्कं-यँजामहे सुग॒न्धि-म्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नम् ।

उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑नान्

मृ॒त्यो-र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता᳚त् ।

नेत्राभ्या-न्नमः । 5

नम॒-स्स्रुत्या॑य च॒ पथ्या॑य च॒ नमः॑ का॒ट्या॑य च नी॒प्या॑य च ।

कर्णाभ्या-न्नमः । 6

मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः ।

वी॒रान्मानो॑ रुद्र भामि॒तो व॑धीर्-ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा विधेम ते ।

नासिकाभ्या-न्नमः । 7

अ॒व॒तत्य॒ धनु॒स्त्वग्ं सह॑स्राक्ष॒ शते॑षुधे ।

नि॒शीर्य॑ श॒ल्याना॒-म्मुखा॑ शि॒वो नः॑ सु॒मना॑ भव ।

मुखाय नमः । 8

नील॑ग्रीवा श्शिति॒कण्ठा᳚-श्श॒र्वा अ॒धः, क्ष॑माच॒राः ।

तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।

कण्ठाय नमः । 9.1

नील॑ग्रीवा-श्शिति॒कण्ठा॒ दिवग्ं॑ रु॒द्रा उप॑श्रिताः ।

तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।

उपकण्ठाय नमः । 9.2

नम॑स्ते अ॒स्त्वायु॑धा॒या-ना॑तताय धृ॒ष्णवे᳚ ।

उ॒भाभ्या॑मु॒त ते॒ नमो॑ बा॒हुभ्या॒-न्तव॒ धन्व॑ने ।

बाहुभ्या-न्नमः । 10

या ते॑ हे॒ति-र्मी॑ढुष्टम॒ हस्ते॑ ब॒भूव॑ ते॒ धनुः॑ ।

तया॒-ऽस्मान् वि॒श्वत॒स्त्व-म॑य॒क्ष्मया॒ परि॑ब्भुज ।

उपबाहुभ्या-न्नमः । 11

परि॑णो रु॒द्रस्य॑ हे॒ति-र्वृ॑णक्तु॒ परि॑त्वे॒षस्य॑ दुर्म॒तिर॑घा॒योः ।

अव॑ स्थि॒रा म॒घव॑द्भ्यः तनुष्व॒ मीढ्व॑स्तो॒काय॒ तन॑याय मृडय ।

मणिबन्धाभ्या-न्नमः । 12

ये ती॒र्थानि॑ प्र॒चर॑न्ति सृ॒काव॑न्तो निष॒ङ्गिणः॑ ।

तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।

हस्ताभ्या-न्नमः । 13

स॒द्यो जा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्यो जा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ ।

भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑ भवे भवस्व॒ माम् । भ॒वो-द्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥

अगुंष्ठाभ्या-न्नमः । 14.1

तर्जनीभ्या-न्नमः । 14.2

अ॒घोरे᳚भ्यो ऽथ॒घोरे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ।

सर्वे᳚भ्य-स्सर्व॒ शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्र रू॑पेभ्यः ॥

मद्ध्यमाभ्या-न्नमः । 14.3

तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि ।

तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥

अनामिकाभ्या-न्नमः । 14.4

ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒-मीश्वर-स्सर्व॑भूता॒नां॒

रह्माधि॑पति॒-र्ब्रह्म॒णो ऽधि॑पति॒-र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥

कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः । 14.5

नमो॑ वः किरि॒केभ्यो॑ दे॒वाना॒ग्ं॒ हृद॑येभ्यः ।

हृदयाय नमः । 15

नमो॑ ग॒णेभ्यो॑ ग॒णप॑तिभ्यश्च वो॒ नमः॑ ।

पृष्ठाय नमः । 16

नमो॒ हिर॑ण्यबाहवे सेना॒न्ये॑ दि॒शाञ्च॒ पत॑ये॒ नमः॑ ।

पार्श्वाभ्या-न्नमः । 17

विज्य॒-न्धनुः॑ कप॒र्दिनो॒ विश॑ल्यो॒ बाण॑वाग्ं उ॒त ।

अने॑शन्न॒स्येष॑व आ॒भुर॑स्य निष॒ङ्गथिः॑ ।

जठराय नमः । 18

हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ स्सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् ।

सदा॑धार पृथि॒वी-न्द्यामु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ।

नाभ्यै नमः । 19

मीढु॑ष्टम॒ शिव॑तम शि॒वो न॑स्सु॒मना॑ भव ।

प॒र॒मे वृ॒क्ष आयु॑ध-न्नि॒धाय॒ कृत्तिं॒-वँसा॑न॒ आच॑र॒ पिना॑क॒-म्बिभ्र॒दाग॑हि ।

कठ्यै नमः । 20

ये भू॒ताना॒-मधि॑पतयो विशि॒खासः॑ कप॒र्दि॑नः ।

तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।

गुह्याय नमः । 21

ये अन्ने॑षु वि॒विद्ध्य॑न्ति॒ पात्रे॑षु॒ पिब॑तो॒ जनान्॑ ।

तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।

अण्डाभ्या-न्नमः । 22

स॒ शि॒रा जा॒तवे॑दा अ॒क्षर॑-म्पर॒म-म्प॒दम् ।

वेदा॑ना॒ग्ं॒ शिर॑सि मा॒ता॒ आ॒यु॒ष्मन्त॑-ङ्करोतु॒ माम् ।

अपानाय नमः । 23

मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒क-म्मा न॒ उक्ष॑न्तमु॒त मा न॑ उक्षि॒तम् ।

मा नो॑ वधीः पि॒तर॒-म्मोत मा॒तर॑-म्प्रि॒या मा न॑स्त॒नुवो॑ रुद्र रीरिषः ।

ऊरुभ्या-न्नमः । 24

ए॒ष ते॑ रुद्रभा॒ग-स्तञ्जु॑षस्व॒ तेना॑व॒सेन॑ प॒रो

मूज॑व॒तो-ऽती॒ह्यव॑तत-धन्वा॒ पिना॑कहस्तः॒ कृत्ति॑वासाः ।

जानुभ्या-न्नमः । 25

स॒ग्ं॒ सृ॒ष्ट॒जिथ्सो॑म॒पा बा॑हु-श॒र्ध्यू᳚र्ध्व ध॑न्वा॒ प्रति॑हिता-भि॒रस्ता᳚ ।

बृह॑स्पते॒ परि॑दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हा-ऽमित्राग्ं॑ अप॒बाध॑मानः ।

जङ्घाभ्या-न्नमः । 26

विश्व॑-म्भू॒त-म्भुव॑न-ञ्चि॒त्र-म्ब॑हु॒धा जा॒त-ञ्जाय॑मान-ञ्च॒ यत् ।

सर्वो॒ ह्ये॑ष रु॒द्र-स्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु ॥

गुल्फाभ्या-न्नमः । 27

ये प॒था-म्प॑थि॒रक्ष॑य ऐलबृ॒दा य॒व्युधः॑ ।

तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।

पादाभ्या-न्नमः । 28

अद्ध्य॑वोच-दधिव॒क्ता प्र॑थ॒मो दैव्यो॑ भि॒षक् ।

अहीग्॑श्च॒ सर्वा᳚न् ज॒भंयँ॒-न्थ्सर्वा᳚श्च यातु धा॒न्यः॑ ।

कवचाय हुम् । 29

नमो॑ बि॒ल्मिने॑ च कव॒चिने॑ च॒

नमः॑ श्रु॒ताय॑ च श्रुतसे॒नाय॑ च ।

उपकवचाय हुम् । 30

नमो॑ अस्तु॒ नील॑ग्रीवाय सहस्रा॒क्षाय॑ मी॒ढुषे᳚ ।

अथो॒ ये अ॑स्य॒ सत्वा॑नो॒-ऽह-न्तेभ्यो॑-ऽकर॒न्नमः॑ ।

तृतीय नेत्राय नमः । 31

प्रमु॑ञ्च॒ धन्व॑न॒स्त्व-मु॒भयो॒-रार्त्नि॑यो॒र्ज्याम् ।

याश्च॑ ते॒ हस्त॒ इष॑वः॒ परा॒ ता भ॑गवो वप ।

अस्त्राय फट् । 32

य ए॒ताव॑न्तश्च॒ भूयाग्ं॑सश्च॒ दिशो॑ रु॒द्रा वि॑तस्थि॒रे ।

तेषाग्ं॑॑ सहस्रयोज॒ने ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।

इति दिग्बन्धः । 33

-----------इति प्रथम न्यासः------------

(शिखादि अस्त्रपर्यन्तं एकत्रिंशदङ्गन्यासः दिग्बन्ध सहितः प्रथमः)

4. दशाङ्ग न्यासः

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । इति नमस्कारा-न्न्यसे᳚त् ॥

ॐ ओ-म्मूर्थ्ने नमः (मूर्ध्नि) ।

ओ-न्न-न्नासिकायै नमः (नासिकाग्रः) ।

ओ-म्मों-लँलटाय नमः (ललाटः) ।

ओ-म्भ-म्मुखाय नमः (मुखाम्) ।

ओ-ङ्ग-ङ्कण्ठाय नमः (कण्ठः) ।

ॐ-वंँ हृदयाय नमः (हृदयः) ।

ओ-न्ते-न्दक्षिण हस्ताय नमः (दक्षिण हस्तः) ।

ॐ रुं-वाँम हस्ताय नमः (वाम हस्तः) ।

ओ-न्द्रा-न्नाभ्यै नमः (नाभ्ही) ।

ॐ-यँ-म्पादाभ्या-न्नमः (पादौ) ॥

[अप उपस्पृश्य]

-----------इति द्वितीय न्यासः----------

मूर्धादि पादान्त-न्दशाङ्ग न्यासः द्वितीयः

5. पञ्चाङ्ग न्यासः

स॒द्यो जा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्यो जा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ ।

भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑भवे भवस्व॒ माम् । भ॒वो-द्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥

पादाभ्या-न्नमः । 1

[अप उपस्पृश्य]

वा॒म॒दे॒वाय॒ नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ नमः॑ श्रे॒ष्ठाय॒ नमो॑ रु॒द्राय॒ नमः॒

काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒

बल॑प्रमथनाय॒ नम॒ स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ।

ऊरुमध्यमाभ्या-न्नमः । 2

अ॒घोरे᳚भ्यो ऽथ॒घोरे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ।

सर्वे᳚भ्य-स्सर्व॒ शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्ररू॑पेभ्यः ॥

हृदयाय नमः । 3

तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि ।

तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥

मुखाय नमः । 4

ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒-मीश्वरसर्व॑ भूता॒नां॒

ब्रह्माधि॑पति॒-र्ब्रह्म॒णो-ऽधि॑पति॒-र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥

मूर्ध्ने नमः । 5

5.1 हंस गायत्री

अस्य श्री हंसगायत्री महामन्त्रस्य, अव्यक्त परब्रह्म ऋषिः,

अनुष्टु-प्छन्दः, परमहंसो देवता ।

हंसा-म्बीजम्, हंसीं शक्तिः । हंसू-ङ्कीलकम् ।

परमहंस प्रसाद सिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥ 1

करन्यासः -

हंसां अगुंष्ठाभ्या-न्नमः । हंसी-न्तर्जनीभ्या-न्नमः ।

हंसूं - मद्ध्यमाभ्या-न्नमः । हंसैं - अनामिकाभ्या-न्नमः ।

हंसौं - कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः । हंसः-करतल करपृष्ठाभ्या-न्नमः । 2

हृदयादि न्यासः -

हंसां - हृदयाय नमः । हंसीं - शिरसे स्वाहा ।

हंसूं - शिखायै वषट् । हंसैं - कवचाय हुम् ।

हंसौं - नेत्रत्रयाय वौषट् । हंसः - अस्त्राय फट् ॥

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुव॒रोमिति दिग्बन्धः । 3

ध्यानं -

गमागमस्थ-ङ्गमनादिशून्य-ञ्चि-द्रूपदीप-न्तिमिरापहारम् ।

पश्यामि ते सर्वजनान्तरस्थ-न्नमामि हंस-म्परमात्मरूपम् ॥ 4

देहो देवालयः प्रोक्तो जीवो देव-स्सनातनः ।

त्यजेदज्ञाननिर्माल्यं सो-ऽहम्भावेन पूजयेत् ॥

हं॒स हं॒साय॑ वि॒द्महे॑ परमहं॒साय॑ धीमहि ।

तन्नो॑ हंसः प्रचो॒दया᳚त् ॥ 5

(इति त्रिवार-ञ्जपित्वा)

हंस हं॒सेति यो ब्रूया-धंसो (ब्रूयाद्धंसो) नाम सदाशिवः ।

एव-न्न्यास विधि-ङ्कृत्वा तत-स्सम्पुटमारभेत् ॥ 6

5.2 दिक् सम्पुटन्यासः (सम्पुटीकरणम्)

इन्द्रादी-न्दिक्षुविन्यस्य ।

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ओम् ।

त्रा॒तार॒मिन्द्र॑ मवि॒तार॒मिन्द्र॒ग्ं॒ हवे॑ हवे सु॒हव॒ग्ं॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् ।

हु॒वे नु श॒क्र-म्पु॑रुहू॒तमिन्द्रग्ग्॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॐ ओम् ।

पूर्वदिग्भागे इन्द्राय नमः ॥ 1 (तै.सं.1-6-12-50)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्नम् ।

त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वान्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासिसीष्ठाः ।

यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । नं ओम् ।

आग्नेयदिग्भागे अग्नये नमः ॥ 2 (तै.सं.2-5-12-72)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्मोम् ।

सु॒ग-न्नः॒ पन्था॒मभ॑य-ङ्कृणोतु । यस्मि॒न्नक्ष॑त्रे य॒म एति॒ राजा᳚ ।

यस्मि॑न्नेनम॒भ्यषि॑ञ्चन्त दे॒वाः । तद॑स्य चि॒त्रग्ं ह॒विषा॑ यजाम ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । मों ओम् ।

दक्षिणदिग्भागे यमाय नमः ॥ 3 (तै.ब्रा.3-1-2-11-23)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्भम् ।

असु॑न्वन्त॒मय॑जमानमिच्छ स्ते॒नस्ये॒त्यान्तस्क॑र॒स्यान्वे॑षि ।

अ॒न्यम॒स्मदि॑च्छ॒ सा त॑ इ॒त्या नमो॑ देवि निर्.ऋते॒ तुभ्य॑मस्तु ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । भं ओम् ।

निर्-ऋतिदिग्भागे निर्-ऋतये नमः ॥ 4 (तै.सं.4-2-5-21)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-ङ्गम् ।

तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।

अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । गं ओम् ।

पश्चिमदिग्भागे वरुणाय नमः ॥ 5 (तै.सं.2-1-11-65)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ-वँम् ।

आ नो॑ नि॒युद्भिः॑ श॒तिनी॑भिरध्व॒रग्म् । स॑ह॒स्रिणी॑भि॒रुप॑ याहि य॒ज्ञम् ।

वायो॑ अ॒स्मिन् ह॒विषि॑ मादयस्व । यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑ नः ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । वं ओम् ।

वायव्यदिग्भागे वायवे नमः ॥ 6 (तै.ब्रा.2-8-1-2)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्तेम् ।

व॒यग्ं सो॑म व्र॒ते तव॑ । मन॑स्त॒नूषु॒ बिभ्र॑तः ।

प्र॒जाव॑न्तो अशीमहि । इ॒न्द्रा॒णी दे॒वी सु॒भगा॑ सु॒पत्नी᳚ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । तें ओम् ।

उत्तरदिग्भागे कुबेराय नमः ॥ 7 (तै.ब्रा.2-4-2-7-18)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ रुम् ।

तमीशा᳚न॒-ञ्जग॑तस्त॒स्थुष॒स्पति᳚-न्धिय-ञ्जि॒न्वमव॑से हूमहे व॒यम् ।

पू॒षा नो॒ यथा॒ वेद॑सा॒मस॑द्वृ॒धे र॑क्षि॒ता पा॒युरद॑ब्ध-स्स्व॒स्तये᳚ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । रुं ओम् ।

ईशान्यदिग्भागे ईशानाय नमः ॥ 8

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्द्राम् ।

अ॒स्मे रु॒द्रा मे॒हना॒ पर्व॑तासो वृत्र॒हत्ये॒ भर॑हूतौ स॒जोषाः᳚ ।

य-श्शंस॑ते स्तुव॒ते धायि॑ प॒ज्र इन्द्र॑ज्येष्ठा अ॒स्मां अ॑वन्तु दे॒वाः ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । द्रां ओम् ।

ऊर्ध्वदिग्भागे आकाशाय नमः ॥ 9

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ-यँम् ।

स्यो॒ना पृ॑थिवि॒ भवा॑नृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी ।

यच्छा॑ न॒-श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । यं ओम् ।

अधोदिग्भागे पृथिव्यै नमः ॥ 10

[अप उपस्पृश्य]

5.3 दशाङ्ग रौद्रीकरणम्

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ओम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॐ ओम् ।

पूर्वदिग्भागे ललाटस्थाने इन्द्राय नमः ॥ 1 ॥ (तै.सं.1-6-12-50)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्नम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वान्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासिसीष्ठाः ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । नं ओम् ।

आग्नेयदिग्भागे नेत्रयोस्थाने अग्नये नमः ॥ 2 ॥ (तै.सं.2-5-12-72)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्मोम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

सु॒ग-न्नः॒ पन्था॒मभ॑य-ङ्कृणोतु । यस्मि॒न्नक्ष॑त्रे य॒म एति॒ राजा᳚ ।

यस्मि॑न्नेनम॒भ्यषि॑ञ्चन्त दे॒वाः । तद॑स्य चि॒त्रग्ं ह॒विषा॑ यजाम ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । मों ओम् ।

दक्षिणदिग्भागे कर्णयोस्थाने यमाय नमः ॥ 3 ॥ (तै.ब्रा.3-1-2-11-23)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्भम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

असु॑न्वन्त॒ मय॑जमानमिच्छस्ते॒नस्ये॒त्यान्तस्क॑र॒स्यान्वे॑षि ।

अ॒न्यम॒स्मदि॑च्छ॒ सा त॑ इ॒त्या नमो॑ देवि निर्.ऋते॒ तुभ्य॑मस्तु ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । भं ओम् ।

निर्.ऋतिदिग्भागे मुखस्थाने निर्.ऋतये नमः ॥ 4 ॥ (तै.सं.4-2-5-21)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-ङ्गम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

तत्त्वा॑यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।

अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । गं ओम् ।

पश्चिमदिग्भागे बाह्वोस्थाने वरुणाय नमः ॥ 5 ॥ (तै.सं.2-1-11-65)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ-वँम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

वायो॑ अ॒स्मिन् ह॒विषि॑ मादयस्व । यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑ नः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । वं ओम् ।

वायव्यदिग्भागे नासिकास्थाने वायवे नमः ॥ 6 ॥ (तै.ब्रा.2-8-1-2)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्तेम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

व॒यग्ं सो॑म व्र॒ते तव॑ । मन॑स्त॒नूषु॒बिभ्र॑तः ।

प्र॒जाव॑न्तो अशीमहि । इ॒न्द्रा॒णी दे॒वी सु॒भगा॑ सु॒पत्नी᳚ ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । तें ओम् ।

उत्तरदिग्भागे जठरस्थाने कुबेराय नमः ॥ 7 ॥ (तै.ब्रा.2-4-2-7-18)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ रुम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

तमीशा᳚न॒-ञ्जग॑तस्त॒स्थुष॒स्पति᳚-न्धिय-ञ्जि॒न्वमव॑से हूमहे व॒यम् ।

पू॒षा नो॒ यथा॒ वेद॑सा॒मस॑द्वृ॒धे र॑क्षि॒ता पा॒युरद॑ब्ध-स्स्व॒स्तये᳚ ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । रुं ओम् ।

ईशान्यदिग्भागे नाभिस्थाने ईशानाय नमः ॥ 8 ॥

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्द्राम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

अ॒स्मे रु॒द्रा मे॒हना॒ पर्व॑तासो वृत्र॒हत्ये॒ भर॑हूतौ स॒जोषाः᳚ ।

य-श्शंस॑ते स्तुव॒ते धायि॑ प॒ज्र इन्द्र॑ज्येष्ठा अ॒स्माँ अ॑वन्तु दे॒वाः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । द्रां ओम् ।

ऊर्ध्वदिग्भागे मूर्ध्निस्थाने आकाशाय नमः ॥ 9 ॥

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ-यँम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

स्यो॒ना पृ॑थिवि॒ भवा॑नृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी ।

यच्छा॑ न॒-श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । यं ओम् ।

अधोदिग्भागे पादस्थाने पृथिव्यै नमः ॥ 10 ॥

[अप उपस्पृश्य]

5.4 षोडशाङ्ग रौद्रीकरणं

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ अम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

वि॒भूर॑सि प्र॒वाह॑णो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । अं ओम् ।

शिखास्थाने रुद्राय नमः ॥ 1 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ आम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

वह्नि॑रसि हव्य॒वाह॑नो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । आं ओम् ।

शिरस्थाने रुद्राय नमः ॥ 2 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ इम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

श्वा॒त्रो॑सि॒ प्रचे॑ता॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । इं ओम् ।

मूर्ध्निस्थाने रुद्राय नमः ॥ 3 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ईम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

तु॒थो॑सि वि॒श्ववे॑दा॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ईं ओम् ।

ललाटस्थाने रुद्राय नमः ॥ 4 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ उम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

उ॒शिग॑सिक॒वी रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । उं ओम् ।

नेत्रयोस्थाने रुद्राय नमः ॥ 5 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऊम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

अङ्घा॑रिरसि॒ बम्भा॑री॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऊं ओम् ।

कर्णयोस्थाने रुद्राय नमः ॥ 6 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऋम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

अ॒व॒स्युर॑सि॒ दुव॑स्वा॒-न्रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऋं ओम् ।

मुखस्थाने रुद्राय नमः ॥ 7 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ॠम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

शु॒न्ध्यूर॑सि मार्जा॒लीयो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॠं ओम् ।

कण्ठस्थाने रुद्राय नमः ॥ 8 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऌम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

स॒म्राड॑सि कृ॒शानू॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऌं ओम् ।

बाह्वोस्थाने रुद्राय नमः ॥ 9 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ॡम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

प॒रि॒षद्यो॑सि॒ पव॑मानो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॡं ओम् ।

हृदिस्थाने रुद्राय नमः ॥ 10 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ एम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

प्र॒तक्वा॑-ऽसि॒ नभ॑स्वा॒-न्रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । एं ओम् ।

नाभिस्थाने रुद्राय नमः ॥ 11 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऐम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

अस॑म्मृष्टोसि हव्य॒सूदो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऐं ओम् ।

कटिस्थाने रुद्राय नमः ॥ 12 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ओम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ऋ॒तधा॑मा-ऽसि॒ सुव॑र्ज्योती॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॐ ओम् ।

ऊरुस्थाने रुद्राय नमः ॥ 13 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ औम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ब्रह्म॑ज्योतिरसि॒ सुव॑र्धामा॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । औं ओम् ।

जानुस्थाने रुद्राय नमः ॥ 14 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ अम् ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

अ॒जो᳚-ऽस्येक॑पा॒त् रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । अं ओम् ।

जङ्घास्थाने रुद्राय नमः ॥ 15 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ अः ।

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

अहि॑रसि बु॒ध्नियो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥

नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च

मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । अः ओम् ।

पादयो-स्स्थाने रुद्राय नमः ॥ 16 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)

[अप उपस्पृश्य]

त्वगस्थिगतै-स्सर्वपापैः प्रमुच्यते । सर्वभूतेष्वपराजितो भवति । ततो भूतप्रेत पिशाच बद्ध ब्रह्मराक्षस यक्ष यमदूत शाकिनी डाकिनी हाकिनी शत्रु सर्प श्वापद तस्कर ज्वराद्युपद्रवजोपघाता-स्सर्वे ज्वलन्त-म्पश्यन्तु ।

[कर्तस्य वचनम्] मां रक्षन्तु ॥

[पुरोहित वचनम्] यजमानग्ं रक्षन्तु ॥

-----------इति तृतीयः न्यासः------------

पादाति मूर्धान्त-म्पञ्चाङ्ग न्यासः

6. आत्मरक्षा

6.1 मनो ज्योतिः

मनो॒ ज्योति॑ र्जुषता॒-माज्यं॒-विँच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञग्ं समि॒म-न्द॑धातु ।

या इ॒ष्टा उ॒षसो॑ नि॒म्रुच॑श्च॒ तास्सन्द॑धामि ह॒विषा॑ घृ॒तेन॑ ।

(गुह्याय नमः) । 1 (तै. सं. 1.5.10.2)

अबो᳚द्ध्य॒ग्नि-स्स॒मिधा॒ जना॑ना॒-म्प्रति॑धे॒नु-मि॑वाय॒ती मु॒षास᳚म् ।

य॒ह्वा इ॑व॒ प्रव॒या-मु॒ज्जिहा॑नाः॒ प्रभा॒नवः॑ सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑ ।

(नाभ्यै नमः) । 2 (तै. सं. 4.4.4.2)

अ॒ग्नि र्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पतिः॑ पृथि॒व्या अ॒यम् ।

अ॒पाग्ं रेताग्ं॑सि जिन्वति । (हृदयाय नमः) । 3 (तै. सं. 1.5.5.1)

मू॒र्धान॑-न्दि॒वो अ॑र॒ति-म्पृ॑थि॒व्या वै᳚श्वान॒र-मृ॒ताय॑ जा॒तम॒ग्निम् ।

क॒विग्ं स॒म्राज॒-मति॑थि॒-ञ्जना॑ना-मा॒सन्ना पात्र॑-ञ्जनयन्त दे॒वाः । (कण्ठाय नमः) । 4 (तै. सं. 1.4.13.1)

मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छा-दयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒-ऽमृ॑ते ना॒भिव॑स्ताम् ।

उ॒रो र्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ ज॑यन्त॒-न्त्वा मनु॑मदन्तु दे॒वाः ।

(मुखाय नमः) । 5 (तै. सं. 4.6.4.5)

जा॒तवे॑दा॒ यदि॑ वा पाव॒को-ऽसि॑ । वै॒श्वा॒न॒रो यदि॑ वा वैद्यु॒तो-ऽसि॑ ।

श-म्प्र॒जाभ्यो॒ यज॑मानाय लो॒कम् । ऊर्ज॒-म्पुष्टि॒-न्दद॑ द॒भ्याव॑ वृथ्स्व ॥ (शिरसे नमः) ॥ 6 (तै. ब्रा. 3.10.5.1)

6.2 आत्मरक्षा

(तै. ब्रा. 2.3.11.1 - तै. ब्रा. 2.3.11.4)

ब्रह्मा᳚त्म॒न् वद॑सृजत । तद॑कामयत । समा॒त्मना॑ पद्ये॒येति॑ ।

आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ दश॒मग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।

स दश॑हूतो-ऽभवत् । दश॑हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-न्दश॑हूत॒ग्ं॒ सन्त᳚म् ।

दश॑हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 1

आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ सप्त॒मग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।

स स॒प्तहू॑तो-ऽभवत् । स॒प्तहू॑तो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒तग्ं स॒प्तहू॑त॒ग्ं॒ सन्त᳚म् । स॒प्तहो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 2

आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ ष॒ष्ठग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।

स षड्ढू॑तो-ऽभवत् । षड्ढू॑तो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒तग्ं षड्ढू॑त॒ग्ं॒ सन्त᳚म् ।

षड्ढो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 3

आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ पञ्च॒मग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।

स पञ्च॑हूतो-ऽभवत् । पञ्च॑हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-म्पञ्च॑हूत॒ग्ं॒ सन्त᳚म् । पञ्च॑हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 4

आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ चतु॒र्थग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।

स चतु॑र्हूतो-ऽभवत् । चतु॑र्हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-ञ्चतु॑र्हूत॒ग्ं॒

सन्त᳚म् । चतु॑र्हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 5

तम॑ब्रवीत् । त्वं-वैँ मे॒ नेदि॑ष्ठग्ं हू॒तः प्रत्य॑श्रौषीः ।

त्वयै॑ नानाख्या॒तार॒ इति॑ । तस्मा॒न्नुहै॑ना॒ग्॒-श्च॑तु र्होतार॒ इत्याच॑क्षते ।

तस्मा᳚च्छुश्रू॒षुः पु॒त्राणा॒ग्ं॒ हृद्य॑तमः । नेदि॑ष्ठो॒ हृद्य॑तमः ।

नेदि॑ष्ठो॒ ब्रह्म॑णो भवति । य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 6 (आत्मने॒ नमः॑)

------------इति चतुर्थ न्यासः------------

गुह्यादि मस्तकान्त षडङ्गन्यास-श्चतुर्थः

7. शिवसङ्कल्पाः

(ऋग् वेद खिल काण्डं 4.11 9.1)

येने॒द-म्भू॒त-म्भुव॑न-म्भवि॒ष्य-त्परि॑गृहीत-म॒मृते॑न॒ सर्व᳚म् । येन॑ य॒ज्ञस्ता॑यते

(य॒ज्ञस्त्रा॑यते) स॒प्तहो॑ता॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 1

येन॒ कर्मा॑णि प्र॒चर॑न्ति॒ धीरा॒ यतो॑ वा॒चा मन॑सा॒ चारु॒यन्ति॑ ।

य-थ्स॒म्मित॒मनु॑ सं॒यँन्ति॑ प्रा॒णिन॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 2

येन॒ कर्मा᳚ण्य॒पसो॑ मनी॒षिणो॑ य॒ज्ञे कृ॑ण्वन्ति वि॒दथे॑षु॒ धीराः᳚ ।

यद॑पू॒र्वं-यँ॒क्ष्मम॒न्तः प्र॒जाना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 3

यत्प्र॒ज्ञान॑-मु॒त चेतो॒ धृति॑श्च॒ यज्ज्योति॑ र॒न्तर॒मृत॑-म्प्र॒जासु॑ ।

यस्मा॒न्न ऋ॒ते किञ्च॒न कर्म॑ क्रि॒यते॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 4

सु॒षा॒र॒थि-रश्वा॑निव॒ यन्म॑नु॒ष्या᳚न्ने नी॒यते॑-ऽभी॒शु॑भि र्वा॒जिन॑ इव ।

हृत्प्र॑तिष्ठं॒-यँद॑जिर॒-ञ्जवि॑ष्ठ॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 5

यस्मि॒न् ऋच॒स्साम॒-यजूग्ं॑षि॒ यस्मि॑-न्प्रतिष्ठि॒ता र॑थ॒नाभा॑ वि॒वाराः᳚ ।

यस्मिग्ग्॑श्चि॒त्तग्ं सर्व॒मोत॑-म्प्र॒जाना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 6

यदत्र॑ ष॒ष्ठ-न्त्रि॒शतग्ं॑ सु॒वीरं॑-यँ॒ज्ञस्य॑ गु॒ह्य-न्नव॑ नाव॒माय्य᳚म् ।

दश॒ पञ्च॑ त्रि॒ग्ं॒शतं॒-यँत्पर॑-ञ्च॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 7

यज्जाग्र॑तो दू॒रमु॒दैति॒ दैव॒-न्तदु॑ सु॒प्तस्य॒ तथै॒वैति॑ ।

दू॒र॒ग॒म्म-ञ्ज्योति॑षा॒-ञ्ज्योति॒रेक॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 8

येने॒दं-विँश्व॒-ञ्जग॑तो ब॒भूव॒ ये दे॒वापि॑ मह॒तो जा॒तवे॑दाः ।

तदे॒वाग्नि-स्तम॑सो॒ ज्योति॒रेक॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 9

येन॒ द्यौः पृ॑थि॒वी चा॒न्तरि॑क्ष-ञ्च॒ ये पर्व॑ताः प्र॒दिशो॒ दिश॑श्च ।

येने॒द-ञ्जग॒-द्व्याप्त॑-म्प्र॒जाना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 10

ये म॑नो॒ हृद॑यं॒-येँ च॑ दे॒वा ये दि॒व्या आपो॒ ये सूर्य॑रश्मिः ।

ते श्रोत्रे॒ चक्षु॑षी स॒ञ्चर॑न्त॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 11

अचि॑न्त्य॒-ञ्चा प्र॑मेय॒-ञ्च व्य॒क्ता-व्यक्त॑ पर॒-ञ्च य॑त् ।

सूक्ष्मा᳚-थ्सूक्ष्मत॑र-ञ्ज्ञे॒य॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 12

एका॑ च द॒श श॒त-ञ्च॑ स॒हस्र॑-ञ्चा॒युत॑-ञ्च नि॒युत॑-ञ्च प्र॒युतं॒

चार्बु॑द-ञ्च॒ न्य॑र्बुद-ञ्च समु॒द्रश्च॒ मद्ध्य॒-ञ्चान्त॑श्च परा॒र्धश्च॒ तन्मे॒ मनः॑

शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 13

ये प॑ञ्च॒ पञ्च॑ दश श॒तग्ं स॒हस्र॑-म॒युत॒-न्न्य॑र्बुद-ञ्च ।

ते अ॑ग्नि-चि॒त्येष्ट॑का॒स्तग्ं शरी॑र॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 14

वेदा॒हमे॒त-म्पु॑रुष-म्म॒हान्त॑-मादि॒त्य-व॑र्ण॒-न्तम॑सः॒ पर॑स्तात् ।

यस्य॒ योनि॒-म्परि॒पश्य॑न्ति॒ धीरा॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 15

यस्ये॒द-न्धीराः᳚ पु॒नन्ति॑ क॒वयो᳚ ब्र॒ह्माण॑मे॒त-न्त्वा॑ वृणत॒ इन्दु᳚म् ।

स्था॒व॒र-ञ्जङ्ग॑मं॒-द्यौ॑राका॒श-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 16

परा᳚-त्प॒रत॑र-ञ्चै॒व॒ य॒-त्परा᳚श्चैव॒ यत्प॑रम् ।

य॒त्परा᳚-त्पर॑तो ज्ञे॒य॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 17

परा᳚-त्परत॑रो ब्र॒ह्मा॒ त॒त्परा᳚-त्पर॒तो ह॑रिः ।

त॒त्परा᳚-त्पर॑तो ऽधी॒श॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 18

या वे॑दा॒दिषु॑ गाय॒त्री॒ स॒र्व॒व्यापि॑ महे॒श्वरी ।

ऋग् य॑जु-स्सामा-थर्वै॒श्च॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 19

यो वै॑ दे॒व-म्म॑हादे॒व॒-म्प्र॒णव॑-म्पर॒मेश्व॑रम् ।

य-स्सर्वे॑ सर्व॑ वेदै॒श्च॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 20

प्रय॑तः॒ प्रण॑वोङ्का॒र॒-म्प्र॒णव॑-म्पुरु॒षोत्त॑मम् ।

ओकां॑र॒-म्प्रण॑वात्मा॒न॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 21

यो-ऽसौ॑ स॒र्वेषु॑ वेदे॒षु॒ प॒ठ्यते᳚ ह्यज॒ ईश्व॑रः । अ॒कायो॑ निर्गु॑णो ह्या॒त्मा॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 22

गोभि॒ र्जुष्ट॒-न्धने॑न॒ ह्यायु॑षा च॒ बले॑न च । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ पुष्करा॒क्ष॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 23

कैला॑स॒ शिख॑रे र॒म्ये॒ श॒ङ्कर॑स्य शि॒वाल॑ये ।

दे॒वता᳚स्तत्र॑ मोद॒न्ते॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 24

त्र्य॑बङ्कं-यँजामहे सुग॒न्धि-म्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नम् । उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑ना-न्मृ॒त्यो-र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता॒-त्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 25

वि॒श्वत॑-श्चक्षुरु॒त वि॒श्वतो॑ मुखो वि॒श्वतो॑ हस्त उ॒त वि॒श्वत॑स्पात् ।

सम्बा॒हुभ्यां॒-नम॑ति॒ सम्प॑तत्रै॒ र्द्यावा॑ पृथि॒वी ज॒नय॑-न्दे॒व एक॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 26

च॒तुरो॑ वे॒दान॑धीयी॒त॒ स॒र्व शा᳚स्त्रम॒यं-विँ॑दुः । इ॒ति॒हा॒स॒ पु॒रा॒णा॒ना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 27

मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒क-म्मा न॒ उक्ष॑न्तमु॒त मा न॑ उक्षि॒तम् । मा नो॑ वधीः पि॒तर॒-म्मोत मा॒तर॑-म्प्रि॒या मा न॑स्त॒नुवो॑ रुद्र रीरिष॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 28

मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः ।

वी॒रान्मानो॑ रुद्र भामि॒तोव॑धी र्ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा विधेम ते॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 29

ऋ॒तग्ं स॒त्य-म्प॑र-म्ब्र॒ह्म॒ पु॒रुष॑-ङ्कृष्ण॒पिङ्ग॑लम् ।

ऊ॒र्ध्वरे॑तं-विँ॑रूपा॒क्षं॒-विँ॒श्वरू॑पाय॒ वै नमो॒ नम॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 30

क-द्रु॒द्राय॒ प्रचे॑तसे मी॒ढुष्ट॑माय॒ तव्य॑से । वो॒चेम॒ शन्त॑मग्ं हृ॒दे ।

सर्वो॒ ह्ये॑ष रु॒द्रस्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 31

ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।

स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विव॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 32

यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हि॒त्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ । य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒-श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 33

य आ᳚त्म॒दा ब॑ल॒दा यस्य॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते प्र॒शिषं॒-यँस्य॑ दे॒वाः ।

यस्य॑ छा॒या-ऽमृतं॒-यँस्य॑ मृ॒त्युः कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 34

यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒फ्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒ भुव॑ना-ऽऽवि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 35

ग॒न्ध॒द्वा॒रा-न्दु॑राध॒र्षा॒-न्नि॒त्यपु॑ष्टा-ङ्करी॒षिणी᳚म् । ई॒श्वरीग्ं॑ सर्व॑ भूता॒ना॒-न्तामि॒होप॑ह्वये॒ श्रिय॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 36

य इदग्ं॑ शिव॑सङ्क॒ल्प॒ग्ं॒ स॒दा ध्या॑यन्ति॒ ब्राह्म॑णाः । ते प॑र-म्मोक्ष॑-ङ्गमिष्य॒न्ति॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 37

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ शिवसङ्कल्पग्ं हृदयाय नमः॑ ॥

7.2 पुरुष सूक्तं

(तै. अर. 3.12.1 - तै. अर. 3.12.7)

स॒हस्र॑शीर्षा॒ पुरु॑षः । स॒ह॒स्रा॒क्ष-स्स॒हस्र॑पात् । स भूमिं॑-विँ॒श्वतो॑ वृ॒त्वा । अत्य॑तिष्ठ-द्दशाङ्गु॒लम् । पुरु॑ष ए॒वेदग्ं सर्व᳚म् । य-द्भू॒तं-यँच्च॒ भव्य᳚म् ।

उ॒तामृ॑त॒त्वस्येशा॑नः । यदन्ने॑ना-ति॒रोह॑ति ।

ए॒तावा॑नस्य महि॒मा । अतो॒ ज्यायाग्॑श्च॒ पूरु॑षः ॥ 1

पादो᳚-ऽस्य॒ विश्वा॑ भू॒तानि॑ । त्रि॒पाद॑स्या॒-मृत॑-न्दि॒वि । त्रि॒पादू॒र्ध्व उदै॒-त्पुरु॑षः । पादो᳚ ऽस्ये॒हा-ऽऽभ॑वा॒-त्पुनः॑ ।

ततो॒ विष्वं॒-व्यँ॑क्रामत् । सा॒श॒ना॒न॒श॒ने अ॒भि ॥ तस्मा᳚-द्वि॒राड॑जायत । वि॒राजो॒ अधि॒ पूरु॑षः । स जा॒तो अत्य॑रिच्यत । प॒श्चा-द्भूमि॒मथो॑ पु॒रः ॥ 2

यत्पुरु॑षेण ह॒विषा᳚ । दे॒वा य॒ज्ञमत॑न्वत । व॒स॒न्तो अ॑स्यासी॒दाज्य᳚म् । ग्री॒ष्म इ॒द्ध्म श्श॒रद्ध॒विः । स॒प्तास्या॑स-न्परि॒धयः॑ । त्रि-स्स॒प्त स॒मिधः॑ कृ॒ताः । दे॒वाय-द्य॒ज्ञ-न्त॑न्वा॒नाः । अब॑ध्न॒-न्पुरु॑ष-म्प॒शुम् ॥

तं-यँ॒ज्ञ-म्ब॒र्हिषि॒ प्रौक्षन्न्॑ । पुरु॑ष-ञ्जा॒तम॑ग्र॒तः ॥ 3

तेन॑ दे॒वा अय॑जन्त । सा॒द्ध्या ऋष॑यश्च॒ ये ।

तस्मा᳚-द्य॒ज्ञा-थ्स॑र्व॒हुतः॑ । सम्भृ॑त-म्पृषदा॒ज्यम् । प॒शूग्स्ताग्श्च॑क्रे वाय॒व्यान्॑ । आ॒र॒ण्या-न्ग्रा॒म्याश्च॒ ये । तस्मा᳚-द्य॒ज्ञा-थ्स॑र्व॒हुतः॑ । ऋच॒-स्सामा॑नि जज्ञिरे ।

छन्दाग्ं॑सि जज्ञिरे॒ तस्मा᳚त् । यजु॒स्तस्मा॑-दजायत ॥ 4

तस्मा॒दश्वा॑ अजायन्त । ये के चो॑भ॒याद॑तः ।

गावो॑ ह जज्ञिरे॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚ज्जा॒ता अ॑जा॒वयः॑ ।

यत्पुरु॑षं॒-व्यँ॑दधुः । क॒ति॒धा व्य॑कल्पयन्न् ।

मुख॒-ङ्किम॑स्य॒ कौ बा॒हू । कावू॒रू पादा॑वुच्येते । ब्रा॒ह्म॒णो᳚-ऽस्य॒ मुख॑मासीत् । बा॒हू रा॑ज॒न्यः॑ कृ॒तः ॥ 5

ऊ॒रू तद॑स्य॒ य-द्वैश्यः॑ । प॒द्भ्याग्ं शू॒द्रो अ॑जायत । च॒न्द्रमा॒ मन॑सो जा॒तः । चक्षो॒-स्सूर्यो॑ अजायत । मुखा॒-दिन्द्र॑श्चा॒ग्निश्च॑ ।

प्रा॒णा-द्वा॒युर॑जायत । नाभ्या॑ आसीद॒न्तरि॑क्षम् । शी॒र्ष्णो द्यौ-स्सम॑वर्तत । प॒द्भ्या-म्भूमि॒ र्दिश॒-श्श्रोत्रा᳚त् । तथा॑ लो॒काग्ं अ॑कल्पयन्न् ॥ 6

वेदा॒हमे॒त-म्पुरु॑ष-म्म॒हान्त᳚म् । आ॒दि॒त्यव॑र्ण॒-न्तम॑स॒स्तु पा॒रे ।

सर्वा॑णि रू॒पाणि॑ वि॒चित्य॒ धीरः॑ । नामा॑नि कृ॒त्वाभि॒वद॒न् यदास्ते᳚ । धा॒ता पु॒रस्ता॒-द्यमु॑दाज॒हार॑ । श॒क्रः प्रवि॒द्वा-न्प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः । तमे॒वं-विँ॒द्वान॒मृत॑ इ॒ह भ॑वति । नान्यः पन्था॒ अय॑नाय विद्यते ।

य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम॑यजन्त दे॒वाः । तानि॒ धर्मा॑णि प्रथ॒मान्या॑सन्न् । ते ह॒ नाक॑-म्महि॒मान॑-स्सचन्ते । यत्र॒ पूर्वे॑ सा॒द्ध्या-स्सन्ति॑ दे॒वाः ॥ 7

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ पुरुषसूक्तग्ं शिरसे स्वाहा ॥

7.3 उत्तर नारायणं

(तै. अर. 3.13.1 - तै. अर. 3.13.2)

अ॒द्भ्य-स्सम्भू॑तः पृथि॒व्यै रसा᳚च्च । वि॒श्वक॑र्मण॒-स्सम॑वर्त॒ताधि॑ ।

तस्य॒ त्वष्टा॑ वि॒दध॑-द्रू॒पमे॑ति । तत्पुरु॑षस्य॒ विश्व॒माजा॑न॒मग्रे᳚ ।

वेदा॒हमे॒त-म्पुरु॑ष-म्म॒हान्त᳚म् । आ॒दि॒त्यव॑र्ण॒-न्तम॑सः॒ पर॑स्तात् ।

तमे॒वं-विँ॒द्वान॒मृत॑ इ॒ह भ॑वति । नान्यः पन्था॑ विद्य॒ते-ऽय॑नाय । प्र॒जाप॑तिश्चरति॒ गर्भे॑ अ॒न्तः । अ॒जाय॑मानो बहु॒धा विजा॑यते ।

तस्य॒ धीराः॒ परि॑जानन्ति॒ योनि᳚म् । मरी॑चीना-म्प॒दमि॑च्छन्ति वे॒धसः॑ ॥ 1

यो दे॒वेभ्य॒ आत॑पति । यो दे॒वाना᳚-म्पु॒रोहि॑तः ।

पूर्वो॒ यो दे॒वेभ्यो॑ जा॒तः । नमो॑ रु॒चाय॒ ब्राह्म॑ये । रुच॑-म्ब्रा॒ह्म-ञ्ज॒नय॑न्तः । दे॒वा अग्रे॒ तद॑ब्रुवन्न् । यस्त्वै॒व-म्ब्रा᳚ह्म॒णो वि॒द्यात् । तस्य॑ दे॒वा अस॒न् वशे᳚ । ह्रीश्च॑ ते ल॒क्ष्मीश्च॒ पत्न्यौ᳚ । अ॒हो॒रा॒त्रे पा॒र्श्वे । नक्ष॑त्राणि रू॒पम् । अ॒श्विनौ॒ व्यात्त᳚म् । इ॒ष्ट-म्म॑निषाण ।

अ॒मु-म्म॑निषाण । सर्व॑-म्मनिषाण ॥ 2

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ उत्तर नारायणग्ं शिखायै वषट् ॥

7.4 अप्रतिरथं

(तै. सं. 4.6.4.1 - तै. सं. 4.6.4.5)

आ॒शु-श्शिशा॑नो वृष॒भो न यु॒ध्मो घ॑नाघ॒नः, क्षोभ॑ण-श्चर्षणी॒नाम् ।

स॒॒ङ्क्रन्द॑नो-ऽनिमि॒ष ए॑क वी॒रश्श॒तग्ं सेना॑ अजयथ्सा॒-कमिन्द्रः॑ ।

स॒ङ्क्रन्द॑नेना निमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना᳚ ।

तदिन्द्रे॑ण जयत॒ तथ्स॑हध्वं॒-युँधो॑ नर॒ इषु॑ हस्तेन॒ वृष्णा᳚ ।

स इषु॑हस्तै॒-स्स नि॑ष॒ङ्गिभि॑ र्व॒शी सग्ग्स्र॑ष्टा॒ सयुध॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ ।

स॒ग्ं॒सृ॒ष्ट॒-जिथ्सो॑म॒पा बा॑हु श॒र्ध्यू᳚र्ध्व-ध॑न्वा॒ प्रति॑हिता-भि॒रस्ता᳚ ।

बृह॑स्पते॒ परि॑दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हा-ऽमित्राग्ं॑ अप॒ बाध॑मानः । 1

प्र॒भ॒ञ्ज-न्थ्सेनाः᳚ प्रमृ॒णो यु॒धा जय॑न्न॒स्माक॑-मेद्ध्यवि॒ता रथा॑नाम् ।

गो॒त्र॒भिद॑-ङ्गो॒विदं॒-वँज्र॑बाहु॒-ञ्जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒-मोज॑सा ।

इ॒मग्ं स॑जाता॒ अनु॑वीर-यध्व॒मिन्द्रग्ं॑ सखा॒यो-ऽनु॒ सर॑भध्वम् ।

ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य-स्स्थवि॑रः॒ प्रवी॑र॒-स्सह॑स्वान् वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः ।

अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒माति॑ष्ठ गो॒वित् । 2

अ॒भि गो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ गाह॑मानो-ऽदा॒यो वी॒र श्श॒त-म॑न्यु॒रिन्द्रः॑ ।

दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाड॑ यु॒द्ध्यो᳚-ऽस्माक॒ग्ं॒ सेना॑ अवतु॒ प्रयु॒थ्सु ।

इन्द्र॑ आसा-न्ने॒ता बृह॒स्पति॒ र्दक्षि॑णा य॒ज्ञः पु॒र ए॑तु॒ सोमः॑ ।

दे॒व॒से॒नाना॑-मभिभ-ञ्जती॒ना-ञ्जय॑न्तीना-म्म॒रुतो॑ य॒न्त्वग्रे᳚ ।

इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्याना᳚-म्म॒रुता॒ग्ं॒ शर्ध॑ उ॒ग्रम् ।

म॒हाम॑नसा-म्भुवनच्य॒वाना॒-ङ्घोषो॑ दे॒वाना॒-ञ्जय॑ता॒ मुद॑स्थात् ।

अ॒स्माक॒-मिन्द्रः॒-समृ॑तेषु-ध्व॒जे-ष्व॒स्माकं॒-याँ इष॑व॒स्ता ज॑यन्तु । 3

अ॒स्माकं॑-वीँ॒रा उत्त॑रे भवन्त्व॒स्मानु॑ देवा अवता॒ हवे॑षु । उद्ध॑र्षय मघव॒न्ना-यु॑धा॒-न्युथ्सत्व॑ना-म्माम॒काना॒-म्महाग्ं॑सि ।

उद्वृ॑त्रहन् वा॒जिनां॒-वाँजि॑ना॒-न्युद्रथा॑ना॒-ञ्जय॑तामेतु॒ घोषः॑ ।

उप॒प्रेत॒ जय॑ता नर-स्स्थि॒रा वः॑ सन्तु बा॒हवः॑ । इन्द्रो॑ व॒-श्शर्म॑ यच्छत्वना-धृ॒ष्या यथा-ऽस॑थ । अव॑सृष्टा॒ परा॑पत॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑ सग्ंशिता । गच्छा॒मित्रा॒-न्प्रवि॑श॒ मैषा॒-ङ्कञ्च॒नोच्छि॑षः ।

मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छा-दयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒-ऽमृते॑ना॒-भिव॑स्ताम् । उ॒रो र्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ जय॑न्त॒-न्त्वामनु॑ मदन्तु दे॒वाः । यत्र॑ बा॒णा-स्स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व ।

इन्द्रो॑ न॒स्तत्र॑ वृत्र॒हा वि॑श्वा॒हा शर्म॑ यच्छतु ॥ 4 ॥

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ आशुश्शिशानो-ऽप्रतिरथ-ङ्कवचाय हुम् ।

7.5 प्रति पूरुषं

(तै. सं. 1.8.6.1 - तै. सं. 1.8.6.2)

(तै. ब्रा. 1.6.10.1 - तै. ब्रा. 1.6.10.5)

प्र॒ति॒पू॒रु॒ष मेक॑कपाला॒-न्निर्व॑प॒त्ये-क॒मति॑रिक्तं॒-याँव॑न्तो गृ॒ह्या᳚-स्स्मस्तेभ्यः॒ कम॑कर-म्पशू॒नाग्ं शर्मा॑सि॒ शर्म॒ यज॑मानस्य॒ शर्म॑ मे

य॒च्छैक॑ ए॒व रु॒द्रो न द्वि॒तीया॑य तस्थ आ॒खुस्ते॑ रुद्र प॒शुस्त-ञ्जु॑षस्वै॒ष ते॑ रुद्र भा॒ग-स्स॒ह स्वस्रां-ऽबि॑कया॒ तञ्जु॑षस्व भेष॒ज-ङ्गवे-ऽश्वा॑य॒

पुरु॑षाय भेष॒जमथो॑ अ॒स्मभ्य॑-म्भेष॒जग्ं सुभे॑षजं॒-यँथा-ऽस॑ति । 1

सु॒ग-म्मे॒षाय॑ मे॒ष्या॑ अवा᳚बं रु॒द्रम॑दि-म॒ह्यव॑ दे॒व-न्त्र्य॑बङ्कम् ।

यथा॑ न॒-श्श्रेय॑सः॒ कर॒द्यथा॑ नो॒ वस्य॑ सः॒ कर॒द्यथा॑ नः पशु॒मतः॒

कर॒द्यथा॑ नो व्यवसा॒यया᳚त् । त्र्य॑बङ्कं-यँजामहे सुग॒न्धि-म्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नम् ।

उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑ना-न्मृ॒त्यो र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता᳚त् । ए॒षते॑ रुद्र भा॒ग स्तञ्जु॑षस्व॒ तेना॑व॒सेन॑ प॒रो मूज॑व॒तो-ऽती॒ह्यव॑तत

धन्वा॒ पिना॑कहस्तः॒ कृत्ति॑वासाः ॥ 2

प्र॒ति॒पू॒रु॒ष-मेक॑कपाला॒-न्निर्व॑पति । जा॒ता ए॒व प्र॒जा रु॒द्रा-न्नि॒रव॑दयते । एक॒मति॑रिक्तम् । ज॒नि॒ष्यमा॑णा ए॒व प्र॒जा रु॒द्रा-न्नि॒रव॑दयते । एक॑कपाला भवन्ति । ए॒क॒धैव रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । नाभिघा॑रयति । यद॑भिघा॒रये᳚त् । अ॒न्त॒र॒व॒-चा॒रिणग्ं॑ रु॒द्र-ङ्कु॑र्यात् ।

ए॒को॒ल्मु॒केन॑ यन्ति । 3

तद्धि रु॒द्रस्य॑ भाग॒धेय᳚म् । इ॒मा-न्दिशं॑-यँन्ति । ए॒षा वै रु॒द्रस्य॒ दिक् । स्वाया॑ मे॒व दि॒शि रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । रु॒द्रो वा अ॑प॒शुका॑या॒ आहु॑त्यै॒ नाति॑ष्ठत । अ॒सौ ते॑ प॒शुरिति॒ निर्दि॑शे॒द्य-न्द्वि॒ष्यात् । यमे॒व द्वेष्टि॑ ।

तम॑स्मै प॒शु-न्निर्दि॑शति । यदि॒ न द्वि॒ष्यात् ।

आ॒खुस्ते॑ प॒शुरिति॑ ब्रूयात् । 4

न ग्रा॒म्या-न्प॒शून् हि॒नस्ति॑ । नार॒ण्यान् । च॒तु॒ष्प॒थे जु॑होति । ए॒ष वा अ॑ग्नी॒ना-म्पड्बी॑शो॒ नाम॑ । अ॒ग्नि॒वत्ये॒व जु॑होति ।

म॒द्ध्य॒मेन॑ प॒र्णेन॑ जुहोति । स्रुग्घ्ये॑षा । अथो॒ खलु॑ । अ॒न्त॒मेनै॒व हो॑त॒व्य᳚म् । अ॒न्त॒त ए॒व रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । 5

एष॒ ते॑ रुद्रभा॒ग-स्स॒हस्वस्रां-ऽबि॑क॒येत्या॑ह । श॒रद्वा अ॒स्याम्बि॑का॒ स्वसा᳚ ।

तया॒ वा ए॒ष हि॑नस्ति । यग्ं हि॒नस्ति॑ । तयै॒वैनग्ं॑ स॒ह श॑मयति ।

भे॒ष॒जङ्गव॒ इत्या॑ह । याव॑न्त ए॒व ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ । तेभ्यो॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति । अवा᳚बं रु॒द्रम॑दि म॒हीत्या॑ह । आ॒शिष॑मे॒वै-तामा शा᳚स्ते । 6

त्र्य॑बङ्कं-यँजामह॒ इत्या॑ह । मृ॒त्यो र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता॒-दिति॒ वा वै तदा॑ह ।

उत्कि॑रन्ति । भग॑स्य लीफ्सन्ते । मूते॑ कृ॒त्वा स॑जन्ति ।

यथा॒ जनं॑-यँ॒ते॑-ऽव॒स-ङ्क॒रोति॑ । ता॒दृगे॒व तत् । ए॒ष ते॑ रुद्रभा॒ग इत्या॑ह नि॒रव॑त्यै । अप्र॑तीक्ष॒-माय॑न्ति । अ॒पः परि॑षिञ्चति । रु॒द्रस्या॒न्त र्हि॑त्यै । प्रवा ए॒ते᳚-ऽस्मा-ल्लो॒का-च्च्य॑वन्ते । ये त्र्य॑बङ्कै॒-श्चर॑न्ति । आ॒दि॒त्य-ञ्च॒रु-म्पुन॒रेत्य॒ निर्व॑पति । इ॒यं-वाँ अदि॑तिः । अ॒स्यामे॒व प्रति॑तिष्ठन्ति ॥ 7

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ प्रतिपूरुषं-विँभाडिति नेत्रत्रया॑य वौ॒षट् ॥

7.6 शत रुद्रीयं (त्वमग्ने रुद्रो-ऽनुवाकः)

तै. ब्रा. 3.11.2.1 - तै. ब्रा. 3.11.2.4

त्वम॑ग्ने रु॒द्रो असु॑रो म॒हो दि॒वः । त्वग्ं शर्धो॒ मारु॑त-म्पृ॒क्ष ई॑शिषे ।

त्वं-वाँतै॑ररु॒णै र्या॑सि शङ्ग॒यः । त्व-म्पू॒षा वि॑ध॒तः पा॑सि॒ नुत्मनाः᳚ ।

देवा॑ दे॒वेषु॑ श्रयद्ध्वम् । प्रथ॑मा द्वि॒तीये॑षु श्रयद्ध्वम् ।

द्विती॑या-स्तृ॒तीये॑षु श्रयद्ध्वम् । तृती॑या-श्चतु॒र्थेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।

च॒तु॒र्थाः प॑ञ्च॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् । प॒ञ्च॒मा-ष्ष॒ष्ठेषु॑ श्रयद्ध्वम् । 1

ष॒ष्ठा-स्स॑प्त॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् । स॒प्त॒मा अ॑ष्ट॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।

अ॒ष्ट॒मा न॑व॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् । न॒व॒मा द॑श॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।

द॒श॒मा ए॑काद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । ए॒क॒द॒शा द्वा॑द॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।

द्वा॒द॒शा-स्त्र॑योद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । त्र॒यो॒द॒शा-श्च॑तु र्दे॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।

च॒तु॒र्द॒शाः प॑ञ्चद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । प॒ञ्च॒द॒शा-ष्षो॑ड॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । 2

षो॒ड॒शा-स्स॑प्तद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । स॒प्त॒द॒शा अ॑ष्टाद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।

अ॒ष्टा॒द॒शा ए॑कान्नवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।

ए॒का॒न्न॒वि॒ग्ं॒शा वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।

वि॒ग्ं॒शा ए॑कवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।

ए॒क॒वि॒ग्ं॒शा द्वा॑वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।

द्वा॒वि॒ग्ं॒शा स्त्र॑योवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।

त्र॒यो॒वि॒ग्ं॒शा श्च॑तुर्वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒शाः प॑ञ्चवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।

प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒शा-ष्ष॑ड्वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । 3

ष॒ड्वि॒ग्ं॒शा स्स॑प्तवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । स॒प्त॒वि॒ग्ं॒शा अ॑ष्टावि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । अ॒ष्टा॒वि॒ग्ं॒शा ए॑कान्नत्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । ए॒का॒न्न॒त्रि॒ग्ं॒शा स्त्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । त्रि॒ग्ं॒शा ए॑कत्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । ए॒क॒त्रि॒ग्ं॒शा द्वा᳚त्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । द्वा॒त्रि॒ग्ं॒शा त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । देवा᳚स्त्रिरेकादशा॒ स्त्रिस्त्र॑यस्त्रिग्ंशाः । उत्त॑रे भवत । उत्त॑र वर्त्मान॒ उत्त॑र सत्वानः । यत्का॑म इ॒द-ञ्जु॒होमि॑ । तन्मे॒ समृ॑द्ध्यताम् । व॒यग्ग्स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् । भूर्भुव॒स्व॑स्स्वाहा᳚ । 4

ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ त्वमग्ने त्वमग्ने शतरुद्रीयमित्यस्त्राय फट् ॥

7.7 पञ्चाङ्ग जपः

अथ पञ्चाङ्गजपः ॥

स॒द्योजा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्योजा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ ।

भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑भवे भवस्व॒ माम् ।

भ॒वोद्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥ 1

अ॒घोरे᳚भ्यो-ऽथ॒ घोरे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ।

सर्वे᳚भ्य-स्सर्व॒शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्ररू॑पेभ्यः ॥ 3

तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि ।

तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥ 4

ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒मीश्वर-स्सर्व॑भूता॒नां॒

ब्रह्माधि॑पति॒र्ब्रह्म॒णो-ऽधि॑पति॒र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥ 5

7.8 अष्टाङ्ग प्रणामः

हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ-स्सम॑वर्त॒-ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् ।

सदा॑धार पृथि॒वी-न्द्यामु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥

उरसा नमः ॥ 1 (तै. सं. 4.1.8.3)

यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हि॒त्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ ।

य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒-श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥

शिरसा नमः ॥ 2 (तै. सं. 4.1.8.4)

ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।

स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒म-स॑तश्च॒ विवः॑ । (

दृष्या नमः । 3 (तै. सं. 4.2.8.2.)

म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं-यँ॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षताम् ।

पि॒पृ॒तान्नो॒ भरी॑मभिः ।

मनसा नमः ॥ 4 (तै. सं. 3.3.10.2)

उप॑श्वासय पृथि॒वी-मु॒त द्या-म्पु॑रु॒त्रा ते॑ मनुतां॒-विँष्ठि॑त॒-ञ्जग॑त् ।

स दु॑न्दुभे स॒जूरिन्द्रे॑ण दे॒वै-र्दू॒राद्दवी॑यो॒ अप॑सेध॒ शत्रून्॑ ।

वचसा नमः ॥ 5 (तै. सं. 4.6.6.6)

अग्ने॒ नय॑ सु॒पथा॑ रा॒ये अ॒स्मान् विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान् ।

यु॒यो॒द्ध्य॑स्म-ज्जु॑हुरा॒ण-मेनो॒ भूयि॑ष्ठान्ते॒ नम॑ उक्तिं-विँधेम ॥

पध्भ्या-न्नमः ॥ 6 (तै. सं. 1.1.14.3)

या ते॑ अग्ने॒ रुद्रि॑या त॒नूस्तया॑ नः पाहि॒ तस्या᳚स्ते॒ स्वाहा᳚ ।

या ते॑ अग्ने-ऽयाश॒या र॑जाश॒या ह॑राश॒या त॒नूर्वर्षि॑ष्ठा गह्वरे॒ष्ठोग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्ं॒ स्वाहा᳚ ॥

कराभ्या-न्नमः ॥ 7 (तै. सं. 1.2.11.2)

इ॒मं-यँ॑मप्रस्त॒रमाहि सीदाङ्गि॑रोभिः पि॒तृभिः॑ संविँदा॒नः ।

आत्वा॒ मन्त्राः॑ कविश॒स्ता व॑हन्त्वे॒ना रा॑जन् ह॒विषा॑ मादयस्व ॥

कर्णाभ्या-न्नमः ॥ 8 (तै. सं. 2.6.12.6)

उरसा शिरसा दृष्ट्या मन॑सा वचसा त॒था ।

पद्भ्या-ङ्कराभ्या-ङ्कर्णाभ्या-म्प्रणामो-ऽष्टाङ्ग॑ उच्यते ॥

उमामहेश्वराभ्या-न्नमः ॥