⚠️ AI-generated translation — the Odia meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.
The Odia meaning of each verse is shown below the verse.
Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
Available in: Odia.
Mantra 3
कलश प्रतिष्ठापन मन्त्राः
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ।
नाके॑ सुप॒र्ण मुप॒य-त्पत॑न्तग्ं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्ष-तत्वा ।
हिर॑ण्यपक्षं॒-वँरु॑णस्य दू॒तं-यँ॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒न-म्भु॑र॒ण्युम् ।
आप्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ।
यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒फ्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒
भुव॑ना-ऽऽवि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु । 1 (अप उपस्पृश्य)
इ॒दं-विँष्णु॒ र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ।
इन्द्रं॒-विँश्वा॑ अवीवृधन्-थ्समु॒द्रव्य॑चस॒-ङ्गिरः॑ ।
र॒थीत॑मग्ं रथी॒नां-वाँजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति᳚म् ।
आपो॒ वा इ॒दंग्ं सर्वं॒-विँश्वा॑ भू॒तान्यापः॑ प्रा॒णा वा आपः॑ प॒शव॒ आपो-ऽन्न॒मापो-ऽमृ॑त॒माप॑-स्स॒म्राडापो॑ वि॒राडाप॑-स्स्व॒राडाप॒-श्छन्दा॒ग्॒श्यापो॒ ज्योती॒ग्॒ष्यापो॒ यजू॒ग्॒ष्याप॑-स्स॒त्यमाप॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ आपो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒राप॒ ओम् । 2
अ॒पः प्रण॑यति । श्र॒द्धा वा आपः॑ । श्र॒द्धामे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
य॒ज्ञो वा आपः॑ । य॒ज्ञमे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।
वज्रो॒ वा आपः॑ । वज्र॑मे॒व भ्रातृ॑व्येभ्यः प्र॒हृत्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै र॑क्षो॒घ्नीः । रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै दे॒वाना᳚-म्प्रि॒य-न्धाम॑ । दे॒वाना॑मे॒व प्रि॒य-न्धाम॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै शा॒न्ताः । शा॒न्ताभि॑रे॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति । दे॒वो वः॑
सवि॒तो-त्पु॑ना॒त्व-च्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ ॥ 3
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ।
नाके॑ सुप॒र्ण मुप॒य-त्पत॑न्तग्ं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्ष-तत्वा ।
हिर॑ण्यपक्षं॒-वँरु॑णस्य दू॒तं-यँ॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒न-म्भु॑र॒ण्युम् ।
आप्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ।
यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒फ्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒
भुव॑ना-ऽऽवि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु । 1 (अप उपस्पृश्य)
इ॒दं-विँष्णु॒ र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ।
इन्द्रं॒-विँश्वा॑ अवीवृधन्-थ्समु॒द्रव्य॑चस॒-ङ्गिरः॑ ।
र॒थीत॑मग्ं रथी॒नां-वाँजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति᳚म् ।
आपो॒ वा इ॒दंग्ं सर्वं॒-विँश्वा॑ भू॒तान्यापः॑ प्रा॒णा वा आपः॑ प॒शव॒ आपो-ऽन्न॒मापो-ऽमृ॑त॒माप॑-स्स॒म्राडापो॑ वि॒राडाप॑-स्स्व॒राडाप॒-श्छन्दा॒ग्॒श्यापो॒ ज्योती॒ग्॒ष्यापो॒ यजू॒ग्॒ष्याप॑-स्स॒त्यमाप॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ आपो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒राप॒ ओम् । 2
अ॒पः प्रण॑यति । श्र॒द्धा वा आपः॑ । श्र॒द्धामे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
य॒ज्ञो वा आपः॑ । य॒ज्ञमे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।
वज्रो॒ वा आपः॑ । वज्र॑मे॒व भ्रातृ॑व्येभ्यः प्र॒हृत्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै र॑क्षो॒घ्नीः । रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै दे॒वाना᳚-म्प्रि॒य-न्धाम॑ । दे॒वाना॑मे॒व प्रि॒य-न्धाम॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै शा॒न्ताः । शा॒न्ताभि॑रे॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति । दे॒वो वः॑
सवि॒तो-त्पु॑ना॒त्व-च्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ ॥ 3
kalaśa pratiṣṭhāpana mantrāḥ
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |
nākḙ supa॒rṇa mupa॒ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣa-tatvā |
hira̭ṇyapakṣaṃ॒-va~rṷṇasya dū॒taṃ-ya~॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum |
āpyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the |
yo ru॒dro a॒gnau yo a॒phsu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒
bhuva̭nā-''vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu | 1 (apa upaspṛśya)
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re |
indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ |
ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m |
āpo॒ vā i॒daṃgṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo-'mṛ̭ta॒māpa̭-ssa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpa̭-ssva॒rāḍāpa॒-śchandā॒g॒śyāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpa̭-ssa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om | 2
a॒paḥ praṇa̭yati | śra॒ddhā vā āpaḥ̭ | śra॒ddhāme॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
ya॒jño vā āpaḥ̭ | ya॒jñame॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
vajro॒ vā āpaḥ̭ | vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ pra॒hṛtya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnīḥ | rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai de॒vānā᳚-mpri॒ya-ndhāma̭ | de॒vānā̭me॒va pri॒ya-ndhāma̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai śā॒ntāḥ | śā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati | de॒vo vaḥ̭
savi॒to-tpṷnā॒tva-cchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ || 3
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |
nākḙ supa॒rṇa mupa॒ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣa-tatvā |
hira̭ṇyapakṣaṃ॒-va~rṷṇasya dū॒taṃ-ya~॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum |
āpyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the |
yo ru॒dro a॒gnau yo a॒phsu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒
bhuva̭nā-''vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu | 1 (apa upaspṛśya)
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re |
indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ |
ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m |
āpo॒ vā i॒daṃgṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo-'mṛ̭ta॒māpa̭-ssa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpa̭-ssva॒rāḍāpa॒-śchandā॒g॒śyāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpa̭-ssa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om | 2
a॒paḥ praṇa̭yati | śra॒ddhā vā āpaḥ̭ | śra॒ddhāme॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
ya॒jño vā āpaḥ̭ | ya॒jñame॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
vajro॒ vā āpaḥ̭ | vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ pra॒hṛtya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnīḥ | rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai de॒vānā᳚-mpri॒ya-ndhāma̭ | de॒vānā̭me॒va pri॒ya-ndhāma̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai śā॒ntāḥ | śā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati | de॒vo vaḥ̭
savi॒to-tpṷnā॒tva-cchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ || 3
କଳଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପନ ମନ୍ତ୍ର। ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରଥମେ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖି, ଦିଗମାନଙ୍କର ସୁରୁଚି ଦ୍ୱାରା ବେନ ଋଷି ତାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ତାହାର ଉପମା ଓ ସ୍ଥିତି; ସେ ସତ୍ର ଓ ଅସତ୍ର ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥାନ ଅଟନ୍ତି। ଆକାଶରେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷୀ ଉଡ଼ିଯାଉଥିବା ସମୟରେ ହୃଦୟରେ ବେନ ତାହାକୁ ଦର୍ଶନ କଲେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ, ବରୁଣଙ୍କ ଦୂତ, ଯମଙ୍କ ଯୋନିରେ ଥିବା ପକ୍ଷୀ, ଭୁରଣ୍ୟୁ ନାମକ ପକ୍ଷୀ। ହେ ସୋମ, ତୁମେ ଆପ୍ୟାୟିତ ହୁଅ; ତୁମର ବୃଷ୍ଣିୟ (ବଳ) ସବୁ ଦିଗରୁ ଆସୁ; ତୁମେ ବଳର ସଙ୍ଗମ ସ୍ଥଳରେ ଭାଗୀ ହୁଅ। ଯେ ରୁଦ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ଅଛନ୍ତି, ଯେ ଜଳରେ ଅଛନ୍ତି, ଯେ ଓଷଧିମାନଙ୍କରେ ଅଛନ୍ତି, ଯେ ରୁଦ୍ର ସମସ୍ତ ଭୁବନମାନଙ୍କରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ହେଉ। (ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି) ଏହି ବିଷ୍ଣୁ ତିନି ଭାଗରେ ପାଦ ସ୍ଥାପନ କରି ବିଚରଣ କଲେ; ତାହାର ପାଦର ଚିହ୍ନ ସମୂହ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅଛି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଗୀର (ସ୍ତୁତି) ସମୁଦ୍ରପରି ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ବର୍ଦ୍ଧିତ କଲା; ସେ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ବଳର ସତ୍ପତି ଓ ପତି। ଜଳ ହିଁ ଏହି ସମସ୍ତ; ସମସ୍ତ ଭୂତ ଜଳ; ପ୍ରାଣ ଜଳ; ପଶୁ ଜଳ; ଅନ୍ନ ଜଳ; ଅମୃତ ଜଳ; ସମ୍ରାଟ ଜଳ; ବିରାଟ ଜଳ; ସ୍ୱରାଟ ଜଳ; ଛନ୍ଦସ୍ୟ ଜଳ; ଜ୍ୟୋତିଷ୍ୟ ଜଳ; ଯଜୁଷ୍ୟ ଜଳ; ସତ୍ୟ ଜଳ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ଜଳ; ଭୂଃ ଭୁବଃ ସୁବଃ ଜଳ; ଓଁ। ଜଳକୁ ପ୍ରଣୟନ କରନ୍ତି। ଜଳ ହିଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା; ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପ୍ରଣୟନ କରି ପ୍ରଚରଣ କରନ୍ତି। ଜଳକୁ ପ୍ରଣୟନ କରନ୍ତି। ଜଳ ହିଁ ଯଜ୍ଞ; ଯଜ୍ଞକୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପ୍ରଣୟନ କରି ପ୍ରଚରଣ କରନ୍ତି। ଜଳକୁ ପ୍ରଣୟନ କରନ୍ତି। ଜଳ ହିଁ ବଜ୍ର; ବଜ୍ରକୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରହାର କରି ପ୍ରଣୟନ କରି ପ୍ରଚରଣ କରନ୍ତି। ଜଳକୁ ପ୍ରଣୟନ କରନ୍ତି। ଜଳ ହିଁ ରାକ୍ଷସନାଶିନୀ; ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଅପହତି ପାଇଁ। ଜଳକୁ ପ୍ରଣୟନ କରନ୍ତି। ଜଳ ହିଁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଧାମ; ଦେବତାମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଧାମକୁ ପ୍ରଣୟନ କରି ପ୍ରଚରଣ କରନ୍ତି। ଜଳକୁ ପ୍ରଣୟନ କରନ୍ତି। ଜଳ ହିଁ ସମସ୍ତ ଦେବତା; ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପ୍ରଣୟନ କରି ପ୍ରଚରଣ କରନ୍ତି। ଜଳକୁ ପ୍ରଣୟନ କରନ୍ତି। ଜଳ ହିଁ ଶାନ୍ତ; ଶାନ୍ତ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଏହାର ଶୁଚ (ଶୋକ) ଶମନ କରନ୍ତି। ହେ ବସୁ, ଦେବ ସବିତା ଅଚ୍ଛିଦ୍ର ପବିତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଶ୍ମିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆପଣମାନଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ। AI
कूर्चाग्रै र्राक्षसा-न्घोरान् छिन्धि कर्मविघातिनः ।
त्वामर्पयामि कुम्भे-ऽस्मिन् साफल्य-ङ्कुरु कर्मणि ।
वृक्षराज समुद्भूता-श्शाखायाः पल्लवत्व चः ।
युष्मान् कुम्भेष्वर्पयामि सर्वपापापनुत्तये ।
नालिकेर-समुद्भूत त्रिनेत्र हर सम्मित ।
शिखया दुरितं सर्व-म्पाप-म्पीडा-ञ्च मे नुद ।
स॒ हि रत्ना॑नि दा॒शुषे॑ सु॒वाति॑ सवि॒ता भगः॑ ।
त-म्भा॒ग-ञ्चि॒त्रमी॑महे । (ऋग्वेद मन्त्रः)
तत्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदाशा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।
अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुव॒रोम् । अस्मिन् कुम्भे वरुणमावाहयामि ।
वरुणस्य इदमासनम् । वरुणाय नमः । सकलाराधनै-स्स्वर्चितम् ।
रत्नसिंहासनं समर्पयामि । पाद्यं समर्पयामि ।
अर्घ्यं समर्पयामि । आचमनीयं समर्पयामि ।
मधुपर्क्कं समर्पयामि । स्नानं समर्पयामि ।
स्नानानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि ।
वस्त्रोत्तरीयं समर्पयामि । उपवीतं समर्पयामि ।
गन्धा-न्धारयामि । अक्षतान् समर्पयामि ।
पुष्पाणि समर्पयामि ।
1. ॐ-वँरुणाय नमः
2. ओ-म्प्रचेतसे नमः
3. ॐ सुरूपिणे नमः
4. ॐ अपाम्पतये नमः
5. ओ-म्मकरवाहनाय नमः
6. जलाधिपतये नमः
7. ओ-म्पाशहस्ताय नमः
8. ओ-न्तीर्थराजाय नमः
ॐ-वँरुणाय नमः । नानाविध परिमल पत्र पुष्पाणि समर्पयामि ।
धूपं आघ्रापयामि । दीप-न्दर्शयामि ।
धूपदीपानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि ।
ओ-म्भूर्भुवस्सुवः । तथ्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ योन॑ प्रचो॒दया᳚त् ।
देव सवितः प्रसुवः । सत्य-न्त्वर्तेन परिषिञ्चामि ।
(रात्रौ - ऋत-न्त्वा सत्येन परिषिञ्चामि) ।
ॐ-वँरुणाय नमः । अमृत-म्भवतु । अमृतोपस्तरणमसि ।
ओ-म्प्राणाय स्वाहा । ॐ अपानाय स्वाहा । ॐ-व्याँनाय स्वाहा ।
ॐ उदानाय स्वाहा । ॐ समानाय स्वाहा । ओ-म्ब्रह्मणे स्वाहा ।
कदलीफल-न्निवेदयामि । मद्ध्येमद्ध्ये अमृतपानीयं समर्पयामि । अमृतापिधानमसि । नैवेद्यानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि ।
ताम्बूलं समर्पयामि । कर्पूर नीराजन-म्प्रदर्शयामि ।
नीराजनानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि । मन्त्र पुष्पं समर्पयामि ।
सुवर्ण पुष्पं समर्पयामि । समस्तोपचारान् समर्पयामि ॥
1. पञ्चाङ्ग रुद्रन्यासः
अथातः पञ्चाङ्गरुद्राणां
न्यासपूर्वक-ञ्जप-होमा-र्चना-भिषेक-विधिं-व्याँ᳚ख्यास्यामः ।
अथातः पञ्चाङ्गरुद्राणां
न्यासपूर्वक-ञ्जप-होमा-र्चनाभिषेक-ङ्करिष्यमाणः ।
हरिः ॐ अथातः पञ्चाङ्ग रुद्राणाम् ॥
ओङ्कारमन्त्र संयुँक्त-न्नित्य-न्ध्यायन्ति योगिनः ।
कामद-म्मोक्षद-न्तस्मै ओङ्काराय नमो नमः ॥
नमस्ते देव देवेश नमस्ते परमेश्वर ।
नमस्ते वृषभारूढ नकाराय नमो नमः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ ॥ ओ-न्नम् ॥
नम॑स्ते रुद्र म॒न्यव॑ उ॒तोत॒ इष॑वे॒ नमः॑ ।
नम॑स्ते अस्तु॒ धन्व॑ने बा॒हुभ्या॑मु॒त ते॒ नमः॑ ॥
या त॒ इषुः॑ शि॒वत॑मा शि॒व-म्ब॒भूव॑ ते॒ धनुः॑ ।
शि॒वा श॑र॒व्या॑ या तव॒ तया॑ नो रुद्र मृडय ।
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ नं ओम् । पूर्वाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (प्राच्यै दिश, East)
महादेव-म्महात्मान-म्महापातकनाशनम् ।
महापापहरं-वँन्दे मकाराय नमो नमः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ओ-म्मम् ॥
ओ-न्निध॑नपतये॒ नमः । निधनपतान्तिकाय॒ नमः ।
ऊर्ध्वाय॒ नमः । ऊर्ध्वलिङ्गाय॒ नमः ।
हिरण्याय॒ नमः । हिरण्यलिङ्गाय॒ नमः ।
सुवर्णाय॒ नमः । सुवर्णलिङ्गाय॒ नमः ।
दिव्याय॒ नमः । दिव्यलिङ्गाय॒ नमः ।
भवायः॒ नमः । भवलिङ्गाय॒ नमः ।
शर्वाय॒ नमः । शर्वलिङ्गाय॒ नमः ।
शिवाय॒ नमः । शिवलिङ्गाय॒ नमः ।
ज्वलाय॒ नमः । ज्वललिङ्गाय॒ नमः ।
आत्माय॒ नमः । आत्मलिङ्गाय॒ नमः ।
परमाय॒ नमः । परमलिङ्गाय॒ नमः ।
एतथ्सोमस्य॑ सूर्य॒स्य सर्वलिङ्गग्ग्॑ स्थाप॒य॒ति॒ पाणिमन्त्र-म्पवि॒त्रम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ मं ओम् ॥
दक्षिणाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (दक्षिण दिश, South)
शिवं शान्त-ञ्जगन्नाथं-लोँकानुग्रहकारणम् ।
शिवमेक-म्परं-वँन्दे शिकाराय नमो नमः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ॐ शिम् ॥
अपै॑तुमृ॒त्युरमृत॑-न्न॒ आग॑न् वैवस्व॒तो नो॒ अ॑भय-ङ्कृणोतु । प॒र्णं-वँन॒स्पतेरिवा॒भिनश्शीयताग्ं र॒यिस्सच॑ता-न्न॒श्शची॒पतिः॑ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ शिं ओम् ॥ पश्चिमाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (पश्चिम दिश, West)
वाहनं-वृँषभो यस्य वासुकी कण्ठभूषणम् ।
वामे शक्तिधरं-वँन्दे वकाराय नमो नमः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ॐ-वाँम् ॥
प्राणाना-ङ्ग्रन्थिरसि रुद्रो मा॑ विशा॒न्तकः । तेनान्नेना᳚प्याय॒स्व ॥ ओ-न्नमो भगवते रुद्राय विष्णवे मृत्यु॑र्मे पा॒हि ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ वां ओम् ॥ उत्तराङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (उत्तर दिश, North)
यत्र कुत्र स्थित-न्देवं सर्वव्यापिनमीश्वरम् ।
यल्लिङ्ग-म्पूजयेन्नित्यं-यँकाराय नमो नमः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ॐ-यँम् ॥
यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒प्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒ भुव॑ना वि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ यं ओम् ॥ ऊर्ध्वाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (ऊर्ध्व दिश, Up)
2. पञ्चमुख ध्यानम्
ओ-न्नम् ॥ तत्पुरु॒षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि । तन्नो॑ रुद्रः प्रचोदया᳚त् ॥
संवँर्ताग्नि तटित्प्रदीप्त कनक प्रस्पर्थि तेजोमयम् ।
गम्भीरध्वनि सामवेदजनक-न्ताम्राधरं सुन्दरम् ।
अर्धेन्दुद्युति लोलपिङ्गल जटाभारप्रबद्धोरगम् ।
वन्दे सिद्ध सुरासुरेन्द्रनमित-म्पूर्व-म्मुखं शूलिनः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ओ-न्नम् ॥ पूर्व मुखाय॒ नमः ॥
अ॒घोरे᳚भ्यो-ऽथघो॒रे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ॥ सर्वे᳚भ्यस्सर्व शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्ररू॑पेभ्यः ॥
कालाभ्रभ्रमराञ्जनद्युतिनिभं-व्याँवृत्त पिङ्गेक्षणम्
कर्णोद्भासित भोगिमस्तक मणिप्रोद्गीर्ण दंष्ट्राङ्कुरम् ।
सर्पप्रोत कपाल शुक्ति शकल व्याकीर्ण सच्छेखरम्
वन्दे दक्षिणमीश्वरस्य कुटिल भ्रूभङ्ग रौद्र-म्मुखम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ओ-म्मम् ॥ दक्षिण मुखाय॒ नमः ॥
स॒द्यो जा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्यो जा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ । भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑ भवे भवस्व॒ माम् । भ॒वो-द्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥
प्रालेयाचलमिन्दुकुन्द धवल-ङ्गोक्षीरफेनप्रभम्
भस्माभ्यक्तमनङ्ग देह दहन ज्वालावली लोचनम् ।
ब्रह्मेन्द्रादि मरुद्गणैस्पुतिपदै रभ्यर्चितं-योँगिभिः
वन्दे-ऽहं सकल-ङ्कलङ्करहितं स्थाणोर्मुख-म्पश्चिमम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ॐ शिम् ॥ पश्चिम मुखाय॒ नमः ॥
वा॒म॒दे॒वाय॒ नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ नमः॑ श्रे॒ष्ठाय॒ नमो॑ रु॒द्राय॒ नमः॒ काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒ बल॑प्रमथनाय॒ नम॒-स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ॥
गौर-ङ्कुङ्कुम पङ्किलं स्तिलकं-व्याँपाण्डु गण्डस्थलम्
भ्रूविक्षेप कटाक्ष लसत्संसक्त कर्णोत्फलम् ।
स्निग्ध-म्बिम्बफलाधर-म्प्रहसित-न्नीलालकाल-ङ्कृतम्
वन्दे पूर्ण शशाङ्क मण्डलनिभं-वँक्त्रं हरस्योत्तरम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ॐ-वाँम् ॥ उत्तर मुखाय॒ नमः ॥
ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒-मीश्वर-स्सर्व॑भूता॒ना॒-म्ब्रह्माधि॑पति॒-र्ब्रह्म॒णो ऽधि॑पति॒-र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥ (कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः)
व्यक्ताव्यक्त गुणेतर-म्परतरं षट्त्रिंशतत्त्वात्मकम्
तस्मादुत्तम तत्त्वमक्षरमिद-न्ध्येयं सदा योगिभिः ।
ओङ्कारादि समस्त मन्त्रजनकं सूक्ष्मादि सूक्ष्म-म्परं
शान्त-म्पञ्चममीश्वरस्य वदन-ङ्खंव्याँप्ति तेजोमयम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ॐ-वाँम् ॥ ऊर्ध्व मुखाय॒ नमः ॥
दिङ्नमस्कारः
पूर्वे पशुपतिः पातु । दक्षिणे पातु शङ्करः ।
पश्चिमे पातु विश्वेशः । नीलकण्ठस्तदोत्तरे ॥
ईशान्या-म्पातु मे शर्वः । आग्नेया-म्पार्वतीपतिः ।
नैऋत्या-म्पातु मे रुद्रः । वायव्या-न्नीललोहितः ॥
ऊर्ध्वे त्रिलोचनः पातु । अधराया-म्महेश्वरः ।
एताभ्यो दश दिग्भ्यस्तु । सर्वतः पातु शङ्करः ॥
(ना रुद्रो रुद्रमर्चये᳚त् ।
न्यासपूर्वक-ञ्जपहोमार्चना-ऽभिषेकविधि व्याख्यास्यामः ।)
3. अङ्गन्यासः
या ते॑ रुद्र शि॒वा त॒नूरघो॒रा-ऽपा॑पकाशिनी ।
तया॑ न स्त॒नुवा॒ शन्त॑मया॒ गिरि॑शन्ता॒भि चा॑कशीहि ।
शिखायै नमः । 1
अ॒स्मि-न्म॑ह॒त्य॑र्ण॒वे᳚-ऽन्तरि॑क्षे भ॒वा अधि॑ ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
शिरसे नमः । 2
स॒हस्रा॑णि सहस्र॒शो ये रु॒द्रा अधि॒ भूम्या᳚म् ।
तेषाग्ं॑ सहस्र-योज॒ने-ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
ललाटाय नमः । 3
ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒ष-द्वसु॑रन्तरिक्ष॒सद्धोता॑ वेदि॒षदति॑थि-र्दुरोण॒सत् ।
नृ॒षद्व॑र॒-सदृ॑त॒-सद्व्यो॑म॒ सद॒ब्जा गो॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒त-म्बृ॒हत् ।
भ्रुवोर्मद्ध्याय नमः । 4
त्र्य॑बङ्कं-यँजामहे सुग॒न्धि-म्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नम् ।
उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑नान्
मृ॒त्यो-र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता᳚त् ।
नेत्राभ्या-न्नमः । 5
नम॒-स्स्रुत्या॑य च॒ पथ्या॑य च॒ नमः॑ का॒ट्या॑य च नी॒प्या॑य च ।
कर्णाभ्या-न्नमः । 6
मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः ।
वी॒रान्मानो॑ रुद्र भामि॒तो व॑धीर्-ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा विधेम ते ।
नासिकाभ्या-न्नमः । 7
अ॒व॒तत्य॒ धनु॒स्त्वग्ं सह॑स्राक्ष॒ शते॑षुधे ।
नि॒शीर्य॑ श॒ल्याना॒-म्मुखा॑ शि॒वो नः॑ सु॒मना॑ भव ।
मुखाय नमः । 8
नील॑ग्रीवा श्शिति॒कण्ठा᳚-श्श॒र्वा अ॒धः, क्ष॑माच॒राः ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
कण्ठाय नमः । 9.1
नील॑ग्रीवा-श्शिति॒कण्ठा॒ दिवग्ं॑ रु॒द्रा उप॑श्रिताः ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
उपकण्ठाय नमः । 9.2
नम॑स्ते अ॒स्त्वायु॑धा॒या-ना॑तताय धृ॒ष्णवे᳚ ।
उ॒भाभ्या॑मु॒त ते॒ नमो॑ बा॒हुभ्या॒-न्तव॒ धन्व॑ने ।
बाहुभ्या-न्नमः । 10
या ते॑ हे॒ति-र्मी॑ढुष्टम॒ हस्ते॑ ब॒भूव॑ ते॒ धनुः॑ ।
तया॒-ऽस्मान् वि॒श्वत॒स्त्व-म॑य॒क्ष्मया॒ परि॑ब्भुज ।
उपबाहुभ्या-न्नमः । 11
परि॑णो रु॒द्रस्य॑ हे॒ति-र्वृ॑णक्तु॒ परि॑त्वे॒षस्य॑ दुर्म॒तिर॑घा॒योः ।
अव॑ स्थि॒रा म॒घव॑द्भ्यः तनुष्व॒ मीढ्व॑स्तो॒काय॒ तन॑याय मृडय ।
मणिबन्धाभ्या-न्नमः । 12
ये ती॒र्थानि॑ प्र॒चर॑न्ति सृ॒काव॑न्तो निष॒ङ्गिणः॑ ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
हस्ताभ्या-न्नमः । 13
स॒द्यो जा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्यो जा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ ।
भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑ भवे भवस्व॒ माम् । भ॒वो-द्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥
अगुंष्ठाभ्या-न्नमः । 14.1
वा॒म॒दे॒वाय॒ नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ नमः॑ श्रे॒ष्ठाय॒ नमो॑ रु॒द्राय॒ नमः॒ काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒ बल॑प्रमथनाय॒ नम॒-स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ।
तर्जनीभ्या-न्नमः । 14.2
अ॒घोरे᳚भ्यो ऽथ॒घोरे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ।
सर्वे᳚भ्य-स्सर्व॒ शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्र रू॑पेभ्यः ॥
मद्ध्यमाभ्या-न्नमः । 14.3
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि ।
तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥
अनामिकाभ्या-न्नमः । 14.4
ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒-मीश्वर-स्सर्व॑भूता॒नां॒
रह्माधि॑पति॒-र्ब्रह्म॒णो ऽधि॑पति॒-र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥
कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः । 14.5
नमो॑ वः किरि॒केभ्यो॑ दे॒वाना॒ग्ं॒ हृद॑येभ्यः ।
हृदयाय नमः । 15
नमो॑ ग॒णेभ्यो॑ ग॒णप॑तिभ्यश्च वो॒ नमः॑ ।
पृष्ठाय नमः । 16
नमो॒ हिर॑ण्यबाहवे सेना॒न्ये॑ दि॒शाञ्च॒ पत॑ये॒ नमः॑ ।
पार्श्वाभ्या-न्नमः । 17
विज्य॒-न्धनुः॑ कप॒र्दिनो॒ विश॑ल्यो॒ बाण॑वाग्ं उ॒त ।
अने॑शन्न॒स्येष॑व आ॒भुर॑स्य निष॒ङ्गथिः॑ ।
जठराय नमः । 18
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ स्सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् ।
सदा॑धार पृथि॒वी-न्द्यामु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ।
नाभ्यै नमः । 19
मीढु॑ष्टम॒ शिव॑तम शि॒वो न॑स्सु॒मना॑ भव ।
प॒र॒मे वृ॒क्ष आयु॑ध-न्नि॒धाय॒ कृत्तिं॒-वँसा॑न॒ आच॑र॒ पिना॑क॒-म्बिभ्र॒दाग॑हि ।
कठ्यै नमः । 20
ये भू॒ताना॒-मधि॑पतयो विशि॒खासः॑ कप॒र्दि॑नः ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
गुह्याय नमः । 21
ये अन्ने॑षु वि॒विद्ध्य॑न्ति॒ पात्रे॑षु॒ पिब॑तो॒ जनान्॑ ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
अण्डाभ्या-न्नमः । 22
स॒ शि॒रा जा॒तवे॑दा अ॒क्षर॑-म्पर॒म-म्प॒दम् ।
वेदा॑ना॒ग्ं॒ शिर॑सि मा॒ता॒ आ॒यु॒ष्मन्त॑-ङ्करोतु॒ माम् ।
अपानाय नमः । 23
मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒क-म्मा न॒ उक्ष॑न्तमु॒त मा न॑ उक्षि॒तम् ।
मा नो॑ वधीः पि॒तर॒-म्मोत मा॒तर॑-म्प्रि॒या मा न॑स्त॒नुवो॑ रुद्र रीरिषः ।
ऊरुभ्या-न्नमः । 24
ए॒ष ते॑ रुद्रभा॒ग-स्तञ्जु॑षस्व॒ तेना॑व॒सेन॑ प॒रो
मूज॑व॒तो-ऽती॒ह्यव॑तत-धन्वा॒ पिना॑कहस्तः॒ कृत्ति॑वासाः ।
जानुभ्या-न्नमः । 25
स॒ग्ं॒ सृ॒ष्ट॒जिथ्सो॑म॒पा बा॑हु-श॒र्ध्यू᳚र्ध्व ध॑न्वा॒ प्रति॑हिता-भि॒रस्ता᳚ ।
बृह॑स्पते॒ परि॑दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हा-ऽमित्राग्ं॑ अप॒बाध॑मानः ।
जङ्घाभ्या-न्नमः । 26
विश्व॑-म्भू॒त-म्भुव॑न-ञ्चि॒त्र-म्ब॑हु॒धा जा॒त-ञ्जाय॑मान-ञ्च॒ यत् ।
सर्वो॒ ह्ये॑ष रु॒द्र-स्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु ॥
गुल्फाभ्या-न्नमः । 27
ये प॒था-म्प॑थि॒रक्ष॑य ऐलबृ॒दा य॒व्युधः॑ ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
पादाभ्या-न्नमः । 28
अद्ध्य॑वोच-दधिव॒क्ता प्र॑थ॒मो दैव्यो॑ भि॒षक् ।
अहीग्॑श्च॒ सर्वा᳚न् ज॒भंयँ॒-न्थ्सर्वा᳚श्च यातु धा॒न्यः॑ ।
कवचाय हुम् । 29
नमो॑ बि॒ल्मिने॑ च कव॒चिने॑ च॒
नमः॑ श्रु॒ताय॑ च श्रुतसे॒नाय॑ च ।
उपकवचाय हुम् । 30
नमो॑ अस्तु॒ नील॑ग्रीवाय सहस्रा॒क्षाय॑ मी॒ढुषे᳚ ।
अथो॒ ये अ॑स्य॒ सत्वा॑नो॒-ऽह-न्तेभ्यो॑-ऽकर॒न्नमः॑ ।
तृतीय नेत्राय नमः । 31
प्रमु॑ञ्च॒ धन्व॑न॒स्त्व-मु॒भयो॒-रार्त्नि॑यो॒र्ज्याम् ।
याश्च॑ ते॒ हस्त॒ इष॑वः॒ परा॒ ता भ॑गवो वप ।
अस्त्राय फट् । 32
य ए॒ताव॑न्तश्च॒ भूयाग्ं॑सश्च॒ दिशो॑ रु॒द्रा वि॑तस्थि॒रे ।
तेषाग्ं॑॑ सहस्रयोज॒ने ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
त्वामर्पयामि कुम्भे-ऽस्मिन् साफल्य-ङ्कुरु कर्मणि ।
वृक्षराज समुद्भूता-श्शाखायाः पल्लवत्व चः ।
युष्मान् कुम्भेष्वर्पयामि सर्वपापापनुत्तये ।
नालिकेर-समुद्भूत त्रिनेत्र हर सम्मित ।
शिखया दुरितं सर्व-म्पाप-म्पीडा-ञ्च मे नुद ।
स॒ हि रत्ना॑नि दा॒शुषे॑ सु॒वाति॑ सवि॒ता भगः॑ ।
त-म्भा॒ग-ञ्चि॒त्रमी॑महे । (ऋग्वेद मन्त्रः)
तत्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदाशा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।
अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुव॒रोम् । अस्मिन् कुम्भे वरुणमावाहयामि ।
वरुणस्य इदमासनम् । वरुणाय नमः । सकलाराधनै-स्स्वर्चितम् ।
रत्नसिंहासनं समर्पयामि । पाद्यं समर्पयामि ।
अर्घ्यं समर्पयामि । आचमनीयं समर्पयामि ।
मधुपर्क्कं समर्पयामि । स्नानं समर्पयामि ।
स्नानानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि ।
वस्त्रोत्तरीयं समर्पयामि । उपवीतं समर्पयामि ।
गन्धा-न्धारयामि । अक्षतान् समर्पयामि ।
पुष्पाणि समर्पयामि ।
1. ॐ-वँरुणाय नमः
2. ओ-म्प्रचेतसे नमः
3. ॐ सुरूपिणे नमः
4. ॐ अपाम्पतये नमः
5. ओ-म्मकरवाहनाय नमः
6. जलाधिपतये नमः
7. ओ-म्पाशहस्ताय नमः
8. ओ-न्तीर्थराजाय नमः
ॐ-वँरुणाय नमः । नानाविध परिमल पत्र पुष्पाणि समर्पयामि ।
धूपं आघ्रापयामि । दीप-न्दर्शयामि ।
धूपदीपानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि ।
ओ-म्भूर्भुवस्सुवः । तथ्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ योन॑ प्रचो॒दया᳚त् ।
देव सवितः प्रसुवः । सत्य-न्त्वर्तेन परिषिञ्चामि ।
(रात्रौ - ऋत-न्त्वा सत्येन परिषिञ्चामि) ।
ॐ-वँरुणाय नमः । अमृत-म्भवतु । अमृतोपस्तरणमसि ।
ओ-म्प्राणाय स्वाहा । ॐ अपानाय स्वाहा । ॐ-व्याँनाय स्वाहा ।
ॐ उदानाय स्वाहा । ॐ समानाय स्वाहा । ओ-म्ब्रह्मणे स्वाहा ।
कदलीफल-न्निवेदयामि । मद्ध्येमद्ध्ये अमृतपानीयं समर्पयामि । अमृतापिधानमसि । नैवेद्यानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि ।
ताम्बूलं समर्पयामि । कर्पूर नीराजन-म्प्रदर्शयामि ।
नीराजनानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि । मन्त्र पुष्पं समर्पयामि ।
सुवर्ण पुष्पं समर्पयामि । समस्तोपचारान् समर्पयामि ॥
1. पञ्चाङ्ग रुद्रन्यासः
अथातः पञ्चाङ्गरुद्राणां
न्यासपूर्वक-ञ्जप-होमा-र्चना-भिषेक-विधिं-व्याँ᳚ख्यास्यामः ।
अथातः पञ्चाङ्गरुद्राणां
न्यासपूर्वक-ञ्जप-होमा-र्चनाभिषेक-ङ्करिष्यमाणः ।
हरिः ॐ अथातः पञ्चाङ्ग रुद्राणाम् ॥
ओङ्कारमन्त्र संयुँक्त-न्नित्य-न्ध्यायन्ति योगिनः ।
कामद-म्मोक्षद-न्तस्मै ओङ्काराय नमो नमः ॥
नमस्ते देव देवेश नमस्ते परमेश्वर ।
नमस्ते वृषभारूढ नकाराय नमो नमः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ ॥ ओ-न्नम् ॥
नम॑स्ते रुद्र म॒न्यव॑ उ॒तोत॒ इष॑वे॒ नमः॑ ।
नम॑स्ते अस्तु॒ धन्व॑ने बा॒हुभ्या॑मु॒त ते॒ नमः॑ ॥
या त॒ इषुः॑ शि॒वत॑मा शि॒व-म्ब॒भूव॑ ते॒ धनुः॑ ।
शि॒वा श॑र॒व्या॑ या तव॒ तया॑ नो रुद्र मृडय ।
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ नं ओम् । पूर्वाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (प्राच्यै दिश, East)
महादेव-म्महात्मान-म्महापातकनाशनम् ।
महापापहरं-वँन्दे मकाराय नमो नमः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ओ-म्मम् ॥
ओ-न्निध॑नपतये॒ नमः । निधनपतान्तिकाय॒ नमः ।
ऊर्ध्वाय॒ नमः । ऊर्ध्वलिङ्गाय॒ नमः ।
हिरण्याय॒ नमः । हिरण्यलिङ्गाय॒ नमः ।
सुवर्णाय॒ नमः । सुवर्णलिङ्गाय॒ नमः ।
दिव्याय॒ नमः । दिव्यलिङ्गाय॒ नमः ।
भवायः॒ नमः । भवलिङ्गाय॒ नमः ।
शर्वाय॒ नमः । शर्वलिङ्गाय॒ नमः ।
शिवाय॒ नमः । शिवलिङ्गाय॒ नमः ।
ज्वलाय॒ नमः । ज्वललिङ्गाय॒ नमः ।
आत्माय॒ नमः । आत्मलिङ्गाय॒ नमः ।
परमाय॒ नमः । परमलिङ्गाय॒ नमः ।
एतथ्सोमस्य॑ सूर्य॒स्य सर्वलिङ्गग्ग्॑ स्थाप॒य॒ति॒ पाणिमन्त्र-म्पवि॒त्रम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ मं ओम् ॥
दक्षिणाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (दक्षिण दिश, South)
शिवं शान्त-ञ्जगन्नाथं-लोँकानुग्रहकारणम् ।
शिवमेक-म्परं-वँन्दे शिकाराय नमो नमः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ॐ शिम् ॥
अपै॑तुमृ॒त्युरमृत॑-न्न॒ आग॑न् वैवस्व॒तो नो॒ अ॑भय-ङ्कृणोतु । प॒र्णं-वँन॒स्पतेरिवा॒भिनश्शीयताग्ं र॒यिस्सच॑ता-न्न॒श्शची॒पतिः॑ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ शिं ओम् ॥ पश्चिमाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (पश्चिम दिश, West)
वाहनं-वृँषभो यस्य वासुकी कण्ठभूषणम् ।
वामे शक्तिधरं-वँन्दे वकाराय नमो नमः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ॐ-वाँम् ॥
प्राणाना-ङ्ग्रन्थिरसि रुद्रो मा॑ विशा॒न्तकः । तेनान्नेना᳚प्याय॒स्व ॥ ओ-न्नमो भगवते रुद्राय विष्णवे मृत्यु॑र्मे पा॒हि ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ वां ओम् ॥ उत्तराङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (उत्तर दिश, North)
यत्र कुत्र स्थित-न्देवं सर्वव्यापिनमीश्वरम् ।
यल्लिङ्ग-म्पूजयेन्नित्यं-यँकाराय नमो नमः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ॐ-यँम् ॥
यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒प्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒ भुव॑ना वि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ यं ओम् ॥ ऊर्ध्वाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (ऊर्ध्व दिश, Up)
2. पञ्चमुख ध्यानम्
ओ-न्नम् ॥ तत्पुरु॒षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि । तन्नो॑ रुद्रः प्रचोदया᳚त् ॥
संवँर्ताग्नि तटित्प्रदीप्त कनक प्रस्पर्थि तेजोमयम् ।
गम्भीरध्वनि सामवेदजनक-न्ताम्राधरं सुन्दरम् ।
अर्धेन्दुद्युति लोलपिङ्गल जटाभारप्रबद्धोरगम् ।
वन्दे सिद्ध सुरासुरेन्द्रनमित-म्पूर्व-म्मुखं शूलिनः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ओ-न्नम् ॥ पूर्व मुखाय॒ नमः ॥
अ॒घोरे᳚भ्यो-ऽथघो॒रे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ॥ सर्वे᳚भ्यस्सर्व शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्ररू॑पेभ्यः ॥
कालाभ्रभ्रमराञ्जनद्युतिनिभं-व्याँवृत्त पिङ्गेक्षणम्
कर्णोद्भासित भोगिमस्तक मणिप्रोद्गीर्ण दंष्ट्राङ्कुरम् ।
सर्पप्रोत कपाल शुक्ति शकल व्याकीर्ण सच्छेखरम्
वन्दे दक्षिणमीश्वरस्य कुटिल भ्रूभङ्ग रौद्र-म्मुखम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ओ-म्मम् ॥ दक्षिण मुखाय॒ नमः ॥
स॒द्यो जा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्यो जा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ । भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑ भवे भवस्व॒ माम् । भ॒वो-द्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥
प्रालेयाचलमिन्दुकुन्द धवल-ङ्गोक्षीरफेनप्रभम्
भस्माभ्यक्तमनङ्ग देह दहन ज्वालावली लोचनम् ।
ब्रह्मेन्द्रादि मरुद्गणैस्पुतिपदै रभ्यर्चितं-योँगिभिः
वन्दे-ऽहं सकल-ङ्कलङ्करहितं स्थाणोर्मुख-म्पश्चिमम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ॐ शिम् ॥ पश्चिम मुखाय॒ नमः ॥
वा॒म॒दे॒वाय॒ नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ नमः॑ श्रे॒ष्ठाय॒ नमो॑ रु॒द्राय॒ नमः॒ काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒ बल॑प्रमथनाय॒ नम॒-स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ॥
गौर-ङ्कुङ्कुम पङ्किलं स्तिलकं-व्याँपाण्डु गण्डस्थलम्
भ्रूविक्षेप कटाक्ष लसत्संसक्त कर्णोत्फलम् ।
स्निग्ध-म्बिम्बफलाधर-म्प्रहसित-न्नीलालकाल-ङ्कृतम्
वन्दे पूर्ण शशाङ्क मण्डलनिभं-वँक्त्रं हरस्योत्तरम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ॐ-वाँम् ॥ उत्तर मुखाय॒ नमः ॥
ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒-मीश्वर-स्सर्व॑भूता॒ना॒-म्ब्रह्माधि॑पति॒-र्ब्रह्म॒णो ऽधि॑पति॒-र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥ (कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः)
व्यक्ताव्यक्त गुणेतर-म्परतरं षट्त्रिंशतत्त्वात्मकम्
तस्मादुत्तम तत्त्वमक्षरमिद-न्ध्येयं सदा योगिभिः ।
ओङ्कारादि समस्त मन्त्रजनकं सूक्ष्मादि सूक्ष्म-म्परं
शान्त-म्पञ्चममीश्वरस्य वदन-ङ्खंव्याँप्ति तेजोमयम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ॐ-वाँम् ॥ ऊर्ध्व मुखाय॒ नमः ॥
दिङ्नमस्कारः
पूर्वे पशुपतिः पातु । दक्षिणे पातु शङ्करः ।
पश्चिमे पातु विश्वेशः । नीलकण्ठस्तदोत्तरे ॥
ईशान्या-म्पातु मे शर्वः । आग्नेया-म्पार्वतीपतिः ।
नैऋत्या-म्पातु मे रुद्रः । वायव्या-न्नीललोहितः ॥
ऊर्ध्वे त्रिलोचनः पातु । अधराया-म्महेश्वरः ।
एताभ्यो दश दिग्भ्यस्तु । सर्वतः पातु शङ्करः ॥
(ना रुद्रो रुद्रमर्चये᳚त् ।
न्यासपूर्वक-ञ्जपहोमार्चना-ऽभिषेकविधि व्याख्यास्यामः ।)
3. अङ्गन्यासः
या ते॑ रुद्र शि॒वा त॒नूरघो॒रा-ऽपा॑पकाशिनी ।
तया॑ न स्त॒नुवा॒ शन्त॑मया॒ गिरि॑शन्ता॒भि चा॑कशीहि ।
शिखायै नमः । 1
अ॒स्मि-न्म॑ह॒त्य॑र्ण॒वे᳚-ऽन्तरि॑क्षे भ॒वा अधि॑ ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
शिरसे नमः । 2
स॒हस्रा॑णि सहस्र॒शो ये रु॒द्रा अधि॒ भूम्या᳚म् ।
तेषाग्ं॑ सहस्र-योज॒ने-ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
ललाटाय नमः । 3
ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒ष-द्वसु॑रन्तरिक्ष॒सद्धोता॑ वेदि॒षदति॑थि-र्दुरोण॒सत् ।
नृ॒षद्व॑र॒-सदृ॑त॒-सद्व्यो॑म॒ सद॒ब्जा गो॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒त-म्बृ॒हत् ।
भ्रुवोर्मद्ध्याय नमः । 4
त्र्य॑बङ्कं-यँजामहे सुग॒न्धि-म्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नम् ।
उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑नान्
मृ॒त्यो-र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता᳚त् ।
नेत्राभ्या-न्नमः । 5
नम॒-स्स्रुत्या॑य च॒ पथ्या॑य च॒ नमः॑ का॒ट्या॑य च नी॒प्या॑य च ।
कर्णाभ्या-न्नमः । 6
मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः ।
वी॒रान्मानो॑ रुद्र भामि॒तो व॑धीर्-ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा विधेम ते ।
नासिकाभ्या-न्नमः । 7
अ॒व॒तत्य॒ धनु॒स्त्वग्ं सह॑स्राक्ष॒ शते॑षुधे ।
नि॒शीर्य॑ श॒ल्याना॒-म्मुखा॑ शि॒वो नः॑ सु॒मना॑ भव ।
मुखाय नमः । 8
नील॑ग्रीवा श्शिति॒कण्ठा᳚-श्श॒र्वा अ॒धः, क्ष॑माच॒राः ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
कण्ठाय नमः । 9.1
नील॑ग्रीवा-श्शिति॒कण्ठा॒ दिवग्ं॑ रु॒द्रा उप॑श्रिताः ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
उपकण्ठाय नमः । 9.2
नम॑स्ते अ॒स्त्वायु॑धा॒या-ना॑तताय धृ॒ष्णवे᳚ ।
उ॒भाभ्या॑मु॒त ते॒ नमो॑ बा॒हुभ्या॒-न्तव॒ धन्व॑ने ।
बाहुभ्या-न्नमः । 10
या ते॑ हे॒ति-र्मी॑ढुष्टम॒ हस्ते॑ ब॒भूव॑ ते॒ धनुः॑ ।
तया॒-ऽस्मान् वि॒श्वत॒स्त्व-म॑य॒क्ष्मया॒ परि॑ब्भुज ।
उपबाहुभ्या-न्नमः । 11
परि॑णो रु॒द्रस्य॑ हे॒ति-र्वृ॑णक्तु॒ परि॑त्वे॒षस्य॑ दुर्म॒तिर॑घा॒योः ।
अव॑ स्थि॒रा म॒घव॑द्भ्यः तनुष्व॒ मीढ्व॑स्तो॒काय॒ तन॑याय मृडय ।
मणिबन्धाभ्या-न्नमः । 12
ये ती॒र्थानि॑ प्र॒चर॑न्ति सृ॒काव॑न्तो निष॒ङ्गिणः॑ ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
हस्ताभ्या-न्नमः । 13
स॒द्यो जा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्यो जा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ ।
भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑ भवे भवस्व॒ माम् । भ॒वो-द्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥
अगुंष्ठाभ्या-न्नमः । 14.1
वा॒म॒दे॒वाय॒ नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ नमः॑ श्रे॒ष्ठाय॒ नमो॑ रु॒द्राय॒ नमः॒ काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒ बल॑प्रमथनाय॒ नम॒-स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ।
तर्जनीभ्या-न्नमः । 14.2
अ॒घोरे᳚भ्यो ऽथ॒घोरे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ।
सर्वे᳚भ्य-स्सर्व॒ शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्र रू॑पेभ्यः ॥
मद्ध्यमाभ्या-न्नमः । 14.3
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि ।
तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥
अनामिकाभ्या-न्नमः । 14.4
ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒-मीश्वर-स्सर्व॑भूता॒नां॒
रह्माधि॑पति॒-र्ब्रह्म॒णो ऽधि॑पति॒-र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥
कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः । 14.5
नमो॑ वः किरि॒केभ्यो॑ दे॒वाना॒ग्ं॒ हृद॑येभ्यः ।
हृदयाय नमः । 15
नमो॑ ग॒णेभ्यो॑ ग॒णप॑तिभ्यश्च वो॒ नमः॑ ।
पृष्ठाय नमः । 16
नमो॒ हिर॑ण्यबाहवे सेना॒न्ये॑ दि॒शाञ्च॒ पत॑ये॒ नमः॑ ।
पार्श्वाभ्या-न्नमः । 17
विज्य॒-न्धनुः॑ कप॒र्दिनो॒ विश॑ल्यो॒ बाण॑वाग्ं उ॒त ।
अने॑शन्न॒स्येष॑व आ॒भुर॑स्य निष॒ङ्गथिः॑ ।
जठराय नमः । 18
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ स्सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् ।
सदा॑धार पृथि॒वी-न्द्यामु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ।
नाभ्यै नमः । 19
मीढु॑ष्टम॒ शिव॑तम शि॒वो न॑स्सु॒मना॑ भव ।
प॒र॒मे वृ॒क्ष आयु॑ध-न्नि॒धाय॒ कृत्तिं॒-वँसा॑न॒ आच॑र॒ पिना॑क॒-म्बिभ्र॒दाग॑हि ।
कठ्यै नमः । 20
ये भू॒ताना॒-मधि॑पतयो विशि॒खासः॑ कप॒र्दि॑नः ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
गुह्याय नमः । 21
ये अन्ने॑षु वि॒विद्ध्य॑न्ति॒ पात्रे॑षु॒ पिब॑तो॒ जनान्॑ ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
अण्डाभ्या-न्नमः । 22
स॒ शि॒रा जा॒तवे॑दा अ॒क्षर॑-म्पर॒म-म्प॒दम् ।
वेदा॑ना॒ग्ं॒ शिर॑सि मा॒ता॒ आ॒यु॒ष्मन्त॑-ङ्करोतु॒ माम् ।
अपानाय नमः । 23
मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒क-म्मा न॒ उक्ष॑न्तमु॒त मा न॑ उक्षि॒तम् ।
मा नो॑ वधीः पि॒तर॒-म्मोत मा॒तर॑-म्प्रि॒या मा न॑स्त॒नुवो॑ रुद्र रीरिषः ।
ऊरुभ्या-न्नमः । 24
ए॒ष ते॑ रुद्रभा॒ग-स्तञ्जु॑षस्व॒ तेना॑व॒सेन॑ प॒रो
मूज॑व॒तो-ऽती॒ह्यव॑तत-धन्वा॒ पिना॑कहस्तः॒ कृत्ति॑वासाः ।
जानुभ्या-न्नमः । 25
स॒ग्ं॒ सृ॒ष्ट॒जिथ्सो॑म॒पा बा॑हु-श॒र्ध्यू᳚र्ध्व ध॑न्वा॒ प्रति॑हिता-भि॒रस्ता᳚ ।
बृह॑स्पते॒ परि॑दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हा-ऽमित्राग्ं॑ अप॒बाध॑मानः ।
जङ्घाभ्या-न्नमः । 26
विश्व॑-म्भू॒त-म्भुव॑न-ञ्चि॒त्र-म्ब॑हु॒धा जा॒त-ञ्जाय॑मान-ञ्च॒ यत् ।
सर्वो॒ ह्ये॑ष रु॒द्र-स्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु ॥
गुल्फाभ्या-न्नमः । 27
ये प॒था-म्प॑थि॒रक्ष॑य ऐलबृ॒दा य॒व्युधः॑ ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
पादाभ्या-न्नमः । 28
अद्ध्य॑वोच-दधिव॒क्ता प्र॑थ॒मो दैव्यो॑ भि॒षक् ।
अहीग्॑श्च॒ सर्वा᳚न् ज॒भंयँ॒-न्थ्सर्वा᳚श्च यातु धा॒न्यः॑ ।
कवचाय हुम् । 29
नमो॑ बि॒ल्मिने॑ च कव॒चिने॑ च॒
नमः॑ श्रु॒ताय॑ च श्रुतसे॒नाय॑ च ।
उपकवचाय हुम् । 30
नमो॑ अस्तु॒ नील॑ग्रीवाय सहस्रा॒क्षाय॑ मी॒ढुषे᳚ ।
अथो॒ ये अ॑स्य॒ सत्वा॑नो॒-ऽह-न्तेभ्यो॑-ऽकर॒न्नमः॑ ।
तृतीय नेत्राय नमः । 31
प्रमु॑ञ्च॒ धन्व॑न॒स्त्व-मु॒भयो॒-रार्त्नि॑यो॒र्ज्याम् ।
याश्च॑ ते॒ हस्त॒ इष॑वः॒ परा॒ ता भ॑गवो वप ।
अस्त्राय फट् । 32
य ए॒ताव॑न्तश्च॒ भूयाग्ं॑सश्च॒ दिशो॑ रु॒द्रा वि॑तस्थि॒रे ।
तेषाग्ं॑॑ सहस्रयोज॒ने ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
kūrcāgrai rrākṣasā-nghorān chindhi karmavighātinaḥ |
tvāmarpayāmi kumbhe-'smin sāphalya-ṅkuru karmaṇi |
vṛkṣarāja samudbhūtā-śśākhāyāḥ pallavatva caḥ |
yuṣmān kumbheṣvarpayāmi sarvapāpāpanuttaye |
nālikera-samudbhūta trinetra hara sammita |
śikhayā duritaṃ sarva-mpāpa-mpīḍā-ñca me nuda |
sa॒ hi ratnā̭ni dā॒śuṣḙ su॒vāti̭ savi॒tā bhagaḥ̭ |
ta-mbhā॒ga-ñci॒tramī̭mahe | (ṛgveda mantraḥ)
tatvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadāśā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ |
ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ ||
o-mbhūrbhuva॒ssuva॒rom | asmin kumbhe varuṇamāvāhayāmi |
varuṇasya idamāsanam | varuṇāya namaḥ | sakalārādhanai-ssvarcitam |
ratnasiṃhāsanaṃ samarpayāmi | pādyaṃ samarpayāmi |
arghyaṃ samarpayāmi | ācamanīyaṃ samarpayāmi |
madhuparkkaṃ samarpayāmi | snānaṃ samarpayāmi |
snānānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi |
vastrottarīyaṃ samarpayāmi | upavītaṃ samarpayāmi |
gandhā-ndhārayāmi | akṣatān samarpayāmi |
puṣpāṇi samarpayāmi |
1. oṃ-va~ruṇāya namaḥ
2. o-mpracetase namaḥ
3. oṃ surūpiṇe namaḥ
4. oṃ apāmpataye namaḥ
5. o-mmakaravāhanāya namaḥ
6. jalādhipataye namaḥ
7. o-mpāśahastāya namaḥ
8. o-ntīrtharājāya namaḥ
oṃ-va~ruṇāya namaḥ | nānāvidha parimala patra puṣpāṇi samarpayāmi |
dhūpaṃ āghrāpayāmi | dīpa-ndarśayāmi |
dhūpadīpānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi |
o-mbhūrbhuvassuvaḥ | tathsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yona̭ praco॒dayā᳚t |
deva savitaḥ prasuvaḥ | satya-ntvartena pariṣiñcāmi |
(rātrau - ṛta-ntvā satyena pariṣiñcāmi) |
oṃ-va~ruṇāya namaḥ | amṛta-mbhavatu | amṛtopastaraṇamasi |
o-mprāṇāya svāhā | oṃ apānāya svāhā | oṃ-vyā~nāya svāhā |
oṃ udānāya svāhā | oṃ samānāya svāhā | o-mbrahmaṇe svāhā |
kadalīphala-nnivedayāmi | maddhyemaddhye amṛtapānīyaṃ samarpayāmi | amṛtāpidhānamasi | naivedyānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi |
tāmbūlaṃ samarpayāmi | karpūra nīrājana-mpradarśayāmi |
nīrājanānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi | mantra puṣpaṃ samarpayāmi |
suvarṇa puṣpaṃ samarpayāmi | samastopacārān samarpayāmi ||
1. pañcāṅga rudranyāsaḥ
athātaḥ pañcāṅgarudrāṇāṃ
nyāsapūrvaka-ñjapa-homā-rcanā-bhiṣeka-vidhiṃ-vyā~᳚khyāsyāmaḥ |
athātaḥ pañcāṅgarudrāṇāṃ
nyāsapūrvaka-ñjapa-homā-rcanābhiṣeka-ṅkariṣyamāṇaḥ |
hariḥ oṃ athātaḥ pañcāṅga rudrāṇām ||
oṅkāramantra saṃyu~kta-nnitya-ndhyāyanti yoginaḥ |
kāmada-mmokṣada-ntasmai oṅkārāya namo namaḥ ||
namaste deva deveśa namaste parameśvara |
namaste vṛṣabhārūḍha nakārāya namo namaḥ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ || o-nnam ||
nama̭ste rudra ma॒nyava̭ u॒tota॒ iṣa̭ve॒ namaḥ̭ |
nama̭ste astu॒ dhanva̭ne bā॒hubhyā̭mu॒ta te॒ namaḥ̭ ||
yā ta॒ iṣuḥ̭ śi॒vata̭mā śi॒va-mba॒bhūva̭ te॒ dhanuḥ̭ |
śi॒vā śa̭ra॒vyā̭ yā tava॒ tayā̭ no rudra mṛḍaya |
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || naṃ om | pūrvāṅga rudrāya॒ namaḥ || (prācyai diśa, East)
mahādeva-mmahātmāna-mmahāpātakanāśanam |
mahāpāpaharaṃ-va~nde makārāya namo namaḥ ||
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ || o-mmam ||
o-nnidha̭napataye॒ namaḥ | nidhanapatāntikāya॒ namaḥ |
ūrdhvāya॒ namaḥ | ūrdhvaliṅgāya॒ namaḥ |
hiraṇyāya॒ namaḥ | hiraṇyaliṅgāya॒ namaḥ |
suvarṇāya॒ namaḥ | suvarṇaliṅgāya॒ namaḥ |
divyāya॒ namaḥ | divyaliṅgāya॒ namaḥ |
bhavāyaḥ॒ namaḥ | bhavaliṅgāya॒ namaḥ |
śarvāya॒ namaḥ | śarvaliṅgāya॒ namaḥ |
śivāya॒ namaḥ | śivaliṅgāya॒ namaḥ |
jvalāya॒ namaḥ | jvalaliṅgāya॒ namaḥ |
ātmāya॒ namaḥ | ātmaliṅgāya॒ namaḥ |
paramāya॒ namaḥ | paramaliṅgāya॒ namaḥ |
etathsomasya̭ sūrya॒sya sarvaliṅgagg̭ sthāpa॒ya॒ti॒ pāṇimantra-mpavi॒tram ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || maṃ om ||
dakṣiṇāṅga rudrāya॒ namaḥ || (dakṣiṇa diśa, South)
śivaṃ śānta-ñjagannāthaṃ-lo~kānugrahakāraṇam |
śivameka-mparaṃ-va~nde śikārāya namo namaḥ ||
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ || oṃ śim ||
apai̭tumṛ॒tyuramṛta̭-nna॒ āga̭n vaivasva॒to no॒ a̭bhaya-ṅkṛṇotu | pa॒rṇaṃ-va~na॒spaterivā॒bhinaśśīyatāgṃ ra॒yissaca̭tā-nna॒śśacī॒patiḥ̭ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || śiṃ om || paścimāṅga rudrāya॒ namaḥ || (paścima diśa, West)
vāhanaṃ-vṛ~ṣabho yasya vāsukī kaṇṭhabhūṣaṇam |
vāme śaktidharaṃ-va~nde vakārāya namo namaḥ ||
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ || oṃ-vā~m ||
prāṇānā-ṅgranthirasi rudro mā̭ viśā॒ntakaḥ | tenānnenā᳚pyāya॒sva || o-nnamo bhagavate rudrāya viṣṇave mṛtyṷrme pā॒hi ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || vāṃ om || uttarāṅga rudrāya॒ namaḥ || (uttara diśa, North)
yatra kutra sthita-ndevaṃ sarvavyāpinamīśvaram |
yalliṅga-mpūjayennityaṃ-ya~kārāya namo namaḥ ||
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ || oṃ-ya~m ||
yo ru॒dro a॒gnau yo a॒psu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒ bhuva̭nā vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || yaṃ om || ūrdhvāṅga rudrāya॒ namaḥ || (ūrdhva diśa, Up)
2. pañcamukha dhyānam
o-nnam || tatpuru॒ṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ pracodayā᳚t ||
saṃva~rtāgni taṭitpradīpta kanaka prasparthi tejomayam |
gambhīradhvani sāmavedajanaka-ntāmrādharaṃ sundaram |
ardhendudyuti lolapiṅgala jaṭābhāraprabaddhoragam |
vande siddha surāsurendranamita-mpūrva-mmukhaṃ śūlinaḥ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || o-nnam || pūrva mukhāya॒ namaḥ ||
a॒ghore᳚bhyo-'thagho॒re᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ || sarve᳚bhyassarva śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒drarṷ̄pebhyaḥ ||
kālābhrabhramarāñjanadyutinibhaṃ-vyā~vṛtta piṅgekṣaṇam
karṇodbhāsita bhogimastaka maṇiprodgīrṇa daṃṣṭrāṅkuram |
sarpaprota kapāla śukti śakala vyākīrṇa sacchekharam
vande dakṣiṇamīśvarasya kuṭila bhrūbhaṅga raudra-mmukham ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || o-mmam || dakṣiṇa mukhāya॒ namaḥ ||
sa॒dyo jā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyo jā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ | bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭ bhave bhavasva॒ mām | bha॒vo-dbha̭vāya॒ namaḥ̭ ||
prāleyācalamindukunda dhavala-ṅgokṣīraphenaprabham
bhasmābhyaktamanaṅga deha dahana jvālāvalī locanam |
brahmendrādi marudgaṇaisputipadai rabhyarcitaṃ-yo~gibhiḥ
vande-'haṃ sakala-ṅkalaṅkarahitaṃ sthāṇormukha-mpaścimam ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || oṃ śim || paścima mukhāya॒ namaḥ ||
vā॒ma॒de॒vāya॒ namo᳚ jye॒ṣṭhāya॒ namaḥ̭ śre॒ṣṭhāya॒ namo̭ ru॒drāya॒ namaḥ॒ kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒ bala̭pramathanāya॒ nama॒-ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ ||
gaura-ṅkuṅkuma paṅkilaṃ stilakaṃ-vyā~pāṇḍu gaṇḍasthalam
bhrūvikṣepa kaṭākṣa lasatsaṃsakta karṇotphalam |
snigdha-mbimbaphalādhara-mprahasita-nnīlālakāla-ṅkṛtam
vande pūrṇa śaśāṅka maṇḍalanibhaṃ-va~ktraṃ harasyottaram ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || oṃ-vā~m || uttara mukhāya॒ namaḥ ||
īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒-mīśvara-ssarva̭bhūtā॒nā॒-mbrahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo 'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom || (kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ)
vyaktāvyakta guṇetara-mparataraṃ ṣaṭtriṃśatattvātmakam
tasmāduttama tattvamakṣaramida-ndhyeyaṃ sadā yogibhiḥ |
oṅkārādi samasta mantrajanakaṃ sūkṣmādi sūkṣma-mparaṃ
śānta-mpañcamamīśvarasya vadana-ṅkhaṃvyā~pti tejomayam ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || oṃ-vā~m || ūrdhva mukhāya॒ namaḥ ||
diṅnamaskāraḥ
pūrve paśupatiḥ pātu | dakṣiṇe pātu śaṅkaraḥ |
paścime pātu viśveśaḥ | nīlakaṇṭhastadottare ||
īśānyā-mpātu me śarvaḥ | āgneyā-mpārvatīpatiḥ |
naiṛtyā-mpātu me rudraḥ | vāyavyā-nnīlalohitaḥ ||
ūrdhve trilocanaḥ pātu | adharāyā-mmaheśvaraḥ |
etābhyo daśa digbhyastu | sarvataḥ pātu śaṅkaraḥ ||
(nā rudro rudramarcaye᳚t |
nyāsapūrvaka-ñjapahomārcanā-'bhiṣekavidhi vyākhyāsyāmaḥ |)
3. aṅganyāsaḥ
yā tḙ rudra śi॒vā ta॒nūragho॒rā-'pā̭pakāśinī |
tayā̭ na sta॒nuvā॒ śanta̭mayā॒ giri̭śantā॒bhi cā̭kaśīhi |
śikhāyai namaḥ | 1
a॒smi-nma̭ha॒tya̭rṇa॒ve᳚-'ntari̭kṣe bha॒vā adhi̭ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
śirase namaḥ | 2
sa॒hasrā̭ṇi sahasra॒śo ye ru॒drā adhi॒ bhūmyā᳚m |
teṣāgṃ̭ sahasra-yoja॒ne-'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
lalāṭāya namaḥ | 3
ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa-dvasṷrantarikṣa॒saddhotā̭ vedi॒ṣadati̭thi-rduroṇa॒sat |
nṛ॒ṣadva̭ra॒-sadṛ̭ta॒-sadvyo̭ma॒ sada॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat |
bhruvormaddhyāya namaḥ | 4
trya̭baṅkaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam |
u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nān
mṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā᳚t |
netrābhyā-nnamaḥ | 5
nama॒-ssrutyā̭ya ca॒ pathyā̭ya ca॒ namaḥ̭ kā॒ṭyā̭ya ca nī॒pyā̭ya ca |
karṇābhyā-nnamaḥ | 6
mā na̭sto॒ke tana̭ye॒ mā na॒ āyṷṣi॒ mā no॒ goṣu॒ mā no॒ aśvḙṣu rīriṣaḥ |
vī॒rānmāno̭ rudra bhāmi॒to va̭dhīr-ha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te |
nāsikābhyā-nnamaḥ | 7
a॒va॒tatya॒ dhanu॒stvagṃ saha̭srākṣa॒ śatḙṣudhe |
ni॒śīrya̭ śa॒lyānā॒-mmukhā̭ śi॒vo naḥ̭ su॒manā̭ bhava |
mukhāya namaḥ | 8
nīla̭grīvā śśiti॒kaṇṭhā᳚-śśa॒rvā a॒dhaḥ, kṣa̭māca॒rāḥ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |
kaṇṭhāya namaḥ | 9.1
nīla̭grīvā-śśiti॒kaṇṭhā॒ divagṃ̭ ru॒drā upa̭śritāḥ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |
upakaṇṭhāya namaḥ | 9.2
nama̭ste a॒stvāyṷdhā॒yā-nā̭tatāya dhṛ॒ṣṇave᳚ |
u॒bhābhyā̭mu॒ta te॒ namo̭ bā॒hubhyā॒-ntava॒ dhanva̭ne |
bāhubhyā-nnamaḥ | 10
yā tḙ he॒ti-rmī̭ḍhuṣṭama॒ hastḙ ba॒bhūva̭ te॒ dhanuḥ̭ |
tayā॒-'smān vi॒śvata॒stva-ma̭ya॒kṣmayā॒ pari̭bbhuja |
upabāhubhyā-nnamaḥ | 11
pari̭ṇo ru॒drasya̭ he॒ti-rvṛ̭ṇaktu॒ pari̭tve॒ṣasya̭ durma॒tira̭ghā॒yoḥ |
ava̭ sthi॒rā ma॒ghava̭dbhyaḥ tanuṣva॒ mīḍhva̭sto॒kāya॒ tana̭yāya mṛḍaya |
maṇibandhābhyā-nnamaḥ | 12
ye tī॒rthāni̭ pra॒cara̭nti sṛ॒kāva̭nto niṣa॒ṅgiṇaḥ̭ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |
hastābhyā-nnamaḥ | 13
sa॒dyo jā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyo jā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |
bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭ bhave bhavasva॒ mām | bha॒vo-dbha̭vāya॒ namaḥ̭ ||
aguṃṣṭhābhyā-nnamaḥ | 14.1
vā॒ma॒de॒vāya॒ namo᳚ jye॒ṣṭhāya॒ namaḥ̭ śre॒ṣṭhāya॒ namo̭ ru॒drāya॒ namaḥ॒ kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒ bala̭pramathanāya॒ nama॒-ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ |
tarjanībhyā-nnamaḥ | 14.2
a॒ghore᳚bhyo 'tha॒ghore᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ |
sarve᳚bhya-ssarva॒ śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒dra rṷ̄pebhyaḥ ||
maddhyamābhyā-nnamaḥ | 14.3
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi |
tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||
anāmikābhyā-nnamaḥ | 14.4
īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒-mīśvara-ssarva̭bhūtā॒nāṃ॒
rahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo 'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom ||
kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ | 14.5
namo̭ vaḥ kiri॒kebhyo̭ de॒vānā॒gṃ॒ hṛda̭yebhyaḥ |
hṛdayāya namaḥ | 15
namo̭ ga॒ṇebhyo̭ ga॒ṇapa̭tibhyaśca vo॒ namaḥ̭ |
pṛṣṭhāya namaḥ | 16
namo॒ hira̭ṇyabāhave senā॒nyḙ di॒śāñca॒ pata̭ye॒ namaḥ̭ |
pārśvābhyā-nnamaḥ | 17
vijya॒-ndhanuḥ̭ kapa॒rdino॒ viśa̭lyo॒ bāṇa̭vāgṃ u॒ta |
anḙśanna॒syeṣa̭va ā॒bhura̭sya niṣa॒ṅgathiḥ̭ |
jaṭharāya namaḥ | 18
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt |
sadā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema |
nābhyai namaḥ | 19
mīḍhṷṣṭama॒ śiva̭tama śi॒vo na̭ssu॒manā̭ bhava |
pa॒ra॒me vṛ॒kṣa āyṷdha-nni॒dhāya॒ kṛttiṃ॒-va~sā̭na॒ āca̭ra॒ pinā̭ka॒-mbibhra॒dāga̭hi |
kaṭhyai namaḥ | 20
ye bhū॒tānā॒-madhi̭patayo viśi॒khāsaḥ̭ kapa॒rdi̭naḥ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne 'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
guhyāya namaḥ | 21
ye annḙṣu vi॒viddhya̭nti॒ pātrḙṣu॒ piba̭to॒ janāṋ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |
aṇḍābhyā-nnamaḥ | 22
sa॒ śi॒rā jā॒tavḙdā a॒kṣara̭-mpara॒ma-mpa॒dam |
vedā̭nā॒gṃ॒ śira̭si mā॒tā॒ ā॒yu॒ṣmanta̭-ṅkarotu॒ mām |
apānāya namaḥ | 23
mā no̭ ma॒hānta̭mu॒ta mā no̭ arbha॒ka-mmā na॒ ukṣa̭ntamu॒ta mā na̭ ukṣi॒tam |
mā no̭ vadhīḥ pi॒tara॒-mmota mā॒tara̭-mpri॒yā mā na̭sta॒nuvo̭ rudra rīriṣaḥ |
ūrubhyā-nnamaḥ | 24
e॒ṣa tḙ rudrabhā॒ga-stañjṷṣasva॒ tenā̭va॒sena̭ pa॒ro
mūja̭va॒to-'tī॒hyava̭tata-dhanvā॒ pinā̭kahastaḥ॒ kṛtti̭vāsāḥ |
jānubhyā-nnamaḥ | 25
sa॒gṃ॒ sṛ॒ṣṭa॒jithso̭ma॒pā bā̭hu-śa॒rdhyū᳚rdhva dha̭nvā॒ prati̭hitā-bhi॒rastā᳚ |
bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā-'mitrāgṃ̭ apa॒bādha̭mānaḥ |
jaṅghābhyā-nnamaḥ | 26
viśva̭-mbhū॒ta-mbhuva̭na-ñci॒tra-mba̭hu॒dhā jā॒ta-ñjāya̭māna-ñca॒ yat |
sarvo॒ hyḙṣa ru॒dra-stasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu ||
gulphābhyā-nnamaḥ | 27
ye pa॒thā-mpa̭thi॒rakṣa̭ya ailabṛ॒dā ya॒vyudhaḥ̭ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne 'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
pādābhyā-nnamaḥ | 28
addhya̭voca-dadhiva॒ktā pra̭tha॒mo daivyo̭ bhi॒ṣak |
ahīg̭śca॒ sarvā᳚n ja॒bhaṃya~॒-nthsarvā᳚śca yātu dhā॒nyaḥ̭ |
kavacāya hum | 29
namo̭ bi॒lminḙ ca kava॒cinḙ ca॒
namaḥ̭ śru॒tāya̭ ca śrutase॒nāya̭ ca |
upakavacāya hum | 30
namo̭ astu॒ nīla̭grīvāya sahasrā॒kṣāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ |
atho॒ ye a̭sya॒ satvā̭no॒-'ha-ntebhyo̭-'kara॒nnamaḥ̭ |
tṛtīya netrāya namaḥ | 31
pramṷñca॒ dhanva̭na॒stva-mu॒bhayo॒-rārtni̭yo॒rjyām |
yāśca̭ te॒ hasta॒ iṣa̭vaḥ॒ parā॒ tā bha̭gavo vapa |
astrāya phaṭ | 32
ya e॒tāva̭ntaśca॒ bhūyāgṃ̭saśca॒ diśo̭ ru॒drā vi̭tasthi॒re |
teṣāgṃ̭̭ sahasrayoja॒ne 'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
tvāmarpayāmi kumbhe-'smin sāphalya-ṅkuru karmaṇi |
vṛkṣarāja samudbhūtā-śśākhāyāḥ pallavatva caḥ |
yuṣmān kumbheṣvarpayāmi sarvapāpāpanuttaye |
nālikera-samudbhūta trinetra hara sammita |
śikhayā duritaṃ sarva-mpāpa-mpīḍā-ñca me nuda |
sa॒ hi ratnā̭ni dā॒śuṣḙ su॒vāti̭ savi॒tā bhagaḥ̭ |
ta-mbhā॒ga-ñci॒tramī̭mahe | (ṛgveda mantraḥ)
tatvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadāśā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ |
ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ ||
o-mbhūrbhuva॒ssuva॒rom | asmin kumbhe varuṇamāvāhayāmi |
varuṇasya idamāsanam | varuṇāya namaḥ | sakalārādhanai-ssvarcitam |
ratnasiṃhāsanaṃ samarpayāmi | pādyaṃ samarpayāmi |
arghyaṃ samarpayāmi | ācamanīyaṃ samarpayāmi |
madhuparkkaṃ samarpayāmi | snānaṃ samarpayāmi |
snānānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi |
vastrottarīyaṃ samarpayāmi | upavītaṃ samarpayāmi |
gandhā-ndhārayāmi | akṣatān samarpayāmi |
puṣpāṇi samarpayāmi |
1. oṃ-va~ruṇāya namaḥ
2. o-mpracetase namaḥ
3. oṃ surūpiṇe namaḥ
4. oṃ apāmpataye namaḥ
5. o-mmakaravāhanāya namaḥ
6. jalādhipataye namaḥ
7. o-mpāśahastāya namaḥ
8. o-ntīrtharājāya namaḥ
oṃ-va~ruṇāya namaḥ | nānāvidha parimala patra puṣpāṇi samarpayāmi |
dhūpaṃ āghrāpayāmi | dīpa-ndarśayāmi |
dhūpadīpānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi |
o-mbhūrbhuvassuvaḥ | tathsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yona̭ praco॒dayā᳚t |
deva savitaḥ prasuvaḥ | satya-ntvartena pariṣiñcāmi |
(rātrau - ṛta-ntvā satyena pariṣiñcāmi) |
oṃ-va~ruṇāya namaḥ | amṛta-mbhavatu | amṛtopastaraṇamasi |
o-mprāṇāya svāhā | oṃ apānāya svāhā | oṃ-vyā~nāya svāhā |
oṃ udānāya svāhā | oṃ samānāya svāhā | o-mbrahmaṇe svāhā |
kadalīphala-nnivedayāmi | maddhyemaddhye amṛtapānīyaṃ samarpayāmi | amṛtāpidhānamasi | naivedyānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi |
tāmbūlaṃ samarpayāmi | karpūra nīrājana-mpradarśayāmi |
nīrājanānantaraṃ ācamanīyaṃ samarpayāmi | mantra puṣpaṃ samarpayāmi |
suvarṇa puṣpaṃ samarpayāmi | samastopacārān samarpayāmi ||
1. pañcāṅga rudranyāsaḥ
athātaḥ pañcāṅgarudrāṇāṃ
nyāsapūrvaka-ñjapa-homā-rcanā-bhiṣeka-vidhiṃ-vyā~᳚khyāsyāmaḥ |
athātaḥ pañcāṅgarudrāṇāṃ
nyāsapūrvaka-ñjapa-homā-rcanābhiṣeka-ṅkariṣyamāṇaḥ |
hariḥ oṃ athātaḥ pañcāṅga rudrāṇām ||
oṅkāramantra saṃyu~kta-nnitya-ndhyāyanti yoginaḥ |
kāmada-mmokṣada-ntasmai oṅkārāya namo namaḥ ||
namaste deva deveśa namaste parameśvara |
namaste vṛṣabhārūḍha nakārāya namo namaḥ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ || o-nnam ||
nama̭ste rudra ma॒nyava̭ u॒tota॒ iṣa̭ve॒ namaḥ̭ |
nama̭ste astu॒ dhanva̭ne bā॒hubhyā̭mu॒ta te॒ namaḥ̭ ||
yā ta॒ iṣuḥ̭ śi॒vata̭mā śi॒va-mba॒bhūva̭ te॒ dhanuḥ̭ |
śi॒vā śa̭ra॒vyā̭ yā tava॒ tayā̭ no rudra mṛḍaya |
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || naṃ om | pūrvāṅga rudrāya॒ namaḥ || (prācyai diśa, East)
mahādeva-mmahātmāna-mmahāpātakanāśanam |
mahāpāpaharaṃ-va~nde makārāya namo namaḥ ||
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ || o-mmam ||
o-nnidha̭napataye॒ namaḥ | nidhanapatāntikāya॒ namaḥ |
ūrdhvāya॒ namaḥ | ūrdhvaliṅgāya॒ namaḥ |
hiraṇyāya॒ namaḥ | hiraṇyaliṅgāya॒ namaḥ |
suvarṇāya॒ namaḥ | suvarṇaliṅgāya॒ namaḥ |
divyāya॒ namaḥ | divyaliṅgāya॒ namaḥ |
bhavāyaḥ॒ namaḥ | bhavaliṅgāya॒ namaḥ |
śarvāya॒ namaḥ | śarvaliṅgāya॒ namaḥ |
śivāya॒ namaḥ | śivaliṅgāya॒ namaḥ |
jvalāya॒ namaḥ | jvalaliṅgāya॒ namaḥ |
ātmāya॒ namaḥ | ātmaliṅgāya॒ namaḥ |
paramāya॒ namaḥ | paramaliṅgāya॒ namaḥ |
etathsomasya̭ sūrya॒sya sarvaliṅgagg̭ sthāpa॒ya॒ti॒ pāṇimantra-mpavi॒tram ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || maṃ om ||
dakṣiṇāṅga rudrāya॒ namaḥ || (dakṣiṇa diśa, South)
śivaṃ śānta-ñjagannāthaṃ-lo~kānugrahakāraṇam |
śivameka-mparaṃ-va~nde śikārāya namo namaḥ ||
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ || oṃ śim ||
apai̭tumṛ॒tyuramṛta̭-nna॒ āga̭n vaivasva॒to no॒ a̭bhaya-ṅkṛṇotu | pa॒rṇaṃ-va~na॒spaterivā॒bhinaśśīyatāgṃ ra॒yissaca̭tā-nna॒śśacī॒patiḥ̭ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || śiṃ om || paścimāṅga rudrāya॒ namaḥ || (paścima diśa, West)
vāhanaṃ-vṛ~ṣabho yasya vāsukī kaṇṭhabhūṣaṇam |
vāme śaktidharaṃ-va~nde vakārāya namo namaḥ ||
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ || oṃ-vā~m ||
prāṇānā-ṅgranthirasi rudro mā̭ viśā॒ntakaḥ | tenānnenā᳚pyāya॒sva || o-nnamo bhagavate rudrāya viṣṇave mṛtyṷrme pā॒hi ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || vāṃ om || uttarāṅga rudrāya॒ namaḥ || (uttara diśa, North)
yatra kutra sthita-ndevaṃ sarvavyāpinamīśvaram |
yalliṅga-mpūjayennityaṃ-ya~kārāya namo namaḥ ||
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ॒ || oṃ-ya~m ||
yo ru॒dro a॒gnau yo a॒psu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒ bhuva̭nā vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || yaṃ om || ūrdhvāṅga rudrāya॒ namaḥ || (ūrdhva diśa, Up)
2. pañcamukha dhyānam
o-nnam || tatpuru॒ṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ pracodayā᳚t ||
saṃva~rtāgni taṭitpradīpta kanaka prasparthi tejomayam |
gambhīradhvani sāmavedajanaka-ntāmrādharaṃ sundaram |
ardhendudyuti lolapiṅgala jaṭābhāraprabaddhoragam |
vande siddha surāsurendranamita-mpūrva-mmukhaṃ śūlinaḥ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || o-nnam || pūrva mukhāya॒ namaḥ ||
a॒ghore᳚bhyo-'thagho॒re᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ || sarve᳚bhyassarva śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒drarṷ̄pebhyaḥ ||
kālābhrabhramarāñjanadyutinibhaṃ-vyā~vṛtta piṅgekṣaṇam
karṇodbhāsita bhogimastaka maṇiprodgīrṇa daṃṣṭrāṅkuram |
sarpaprota kapāla śukti śakala vyākīrṇa sacchekharam
vande dakṣiṇamīśvarasya kuṭila bhrūbhaṅga raudra-mmukham ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || o-mmam || dakṣiṇa mukhāya॒ namaḥ ||
sa॒dyo jā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyo jā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ | bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭ bhave bhavasva॒ mām | bha॒vo-dbha̭vāya॒ namaḥ̭ ||
prāleyācalamindukunda dhavala-ṅgokṣīraphenaprabham
bhasmābhyaktamanaṅga deha dahana jvālāvalī locanam |
brahmendrādi marudgaṇaisputipadai rabhyarcitaṃ-yo~gibhiḥ
vande-'haṃ sakala-ṅkalaṅkarahitaṃ sthāṇormukha-mpaścimam ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || oṃ śim || paścima mukhāya॒ namaḥ ||
vā॒ma॒de॒vāya॒ namo᳚ jye॒ṣṭhāya॒ namaḥ̭ śre॒ṣṭhāya॒ namo̭ ru॒drāya॒ namaḥ॒ kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒ bala̭pramathanāya॒ nama॒-ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ ||
gaura-ṅkuṅkuma paṅkilaṃ stilakaṃ-vyā~pāṇḍu gaṇḍasthalam
bhrūvikṣepa kaṭākṣa lasatsaṃsakta karṇotphalam |
snigdha-mbimbaphalādhara-mprahasita-nnīlālakāla-ṅkṛtam
vande pūrṇa śaśāṅka maṇḍalanibhaṃ-va~ktraṃ harasyottaram ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || oṃ-vā~m || uttara mukhāya॒ namaḥ ||
īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒-mīśvara-ssarva̭bhūtā॒nā॒-mbrahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo 'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom || (kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ)
vyaktāvyakta guṇetara-mparataraṃ ṣaṭtriṃśatattvātmakam
tasmāduttama tattvamakṣaramida-ndhyeyaṃ sadā yogibhiḥ |
oṅkārādi samasta mantrajanakaṃ sūkṣmādi sūkṣma-mparaṃ
śānta-mpañcamamīśvarasya vadana-ṅkhaṃvyā~pti tejomayam ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || oṃ-vā~m || ūrdhva mukhāya॒ namaḥ ||
diṅnamaskāraḥ
pūrve paśupatiḥ pātu | dakṣiṇe pātu śaṅkaraḥ |
paścime pātu viśveśaḥ | nīlakaṇṭhastadottare ||
īśānyā-mpātu me śarvaḥ | āgneyā-mpārvatīpatiḥ |
naiṛtyā-mpātu me rudraḥ | vāyavyā-nnīlalohitaḥ ||
ūrdhve trilocanaḥ pātu | adharāyā-mmaheśvaraḥ |
etābhyo daśa digbhyastu | sarvataḥ pātu śaṅkaraḥ ||
(nā rudro rudramarcaye᳚t |
nyāsapūrvaka-ñjapahomārcanā-'bhiṣekavidhi vyākhyāsyāmaḥ |)
3. aṅganyāsaḥ
yā tḙ rudra śi॒vā ta॒nūragho॒rā-'pā̭pakāśinī |
tayā̭ na sta॒nuvā॒ śanta̭mayā॒ giri̭śantā॒bhi cā̭kaśīhi |
śikhāyai namaḥ | 1
a॒smi-nma̭ha॒tya̭rṇa॒ve᳚-'ntari̭kṣe bha॒vā adhi̭ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
śirase namaḥ | 2
sa॒hasrā̭ṇi sahasra॒śo ye ru॒drā adhi॒ bhūmyā᳚m |
teṣāgṃ̭ sahasra-yoja॒ne-'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
lalāṭāya namaḥ | 3
ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa-dvasṷrantarikṣa॒saddhotā̭ vedi॒ṣadati̭thi-rduroṇa॒sat |
nṛ॒ṣadva̭ra॒-sadṛ̭ta॒-sadvyo̭ma॒ sada॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat |
bhruvormaddhyāya namaḥ | 4
trya̭baṅkaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam |
u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nān
mṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā᳚t |
netrābhyā-nnamaḥ | 5
nama॒-ssrutyā̭ya ca॒ pathyā̭ya ca॒ namaḥ̭ kā॒ṭyā̭ya ca nī॒pyā̭ya ca |
karṇābhyā-nnamaḥ | 6
mā na̭sto॒ke tana̭ye॒ mā na॒ āyṷṣi॒ mā no॒ goṣu॒ mā no॒ aśvḙṣu rīriṣaḥ |
vī॒rānmāno̭ rudra bhāmi॒to va̭dhīr-ha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te |
nāsikābhyā-nnamaḥ | 7
a॒va॒tatya॒ dhanu॒stvagṃ saha̭srākṣa॒ śatḙṣudhe |
ni॒śīrya̭ śa॒lyānā॒-mmukhā̭ śi॒vo naḥ̭ su॒manā̭ bhava |
mukhāya namaḥ | 8
nīla̭grīvā śśiti॒kaṇṭhā᳚-śśa॒rvā a॒dhaḥ, kṣa̭māca॒rāḥ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |
kaṇṭhāya namaḥ | 9.1
nīla̭grīvā-śśiti॒kaṇṭhā॒ divagṃ̭ ru॒drā upa̭śritāḥ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |
upakaṇṭhāya namaḥ | 9.2
nama̭ste a॒stvāyṷdhā॒yā-nā̭tatāya dhṛ॒ṣṇave᳚ |
u॒bhābhyā̭mu॒ta te॒ namo̭ bā॒hubhyā॒-ntava॒ dhanva̭ne |
bāhubhyā-nnamaḥ | 10
yā tḙ he॒ti-rmī̭ḍhuṣṭama॒ hastḙ ba॒bhūva̭ te॒ dhanuḥ̭ |
tayā॒-'smān vi॒śvata॒stva-ma̭ya॒kṣmayā॒ pari̭bbhuja |
upabāhubhyā-nnamaḥ | 11
pari̭ṇo ru॒drasya̭ he॒ti-rvṛ̭ṇaktu॒ pari̭tve॒ṣasya̭ durma॒tira̭ghā॒yoḥ |
ava̭ sthi॒rā ma॒ghava̭dbhyaḥ tanuṣva॒ mīḍhva̭sto॒kāya॒ tana̭yāya mṛḍaya |
maṇibandhābhyā-nnamaḥ | 12
ye tī॒rthāni̭ pra॒cara̭nti sṛ॒kāva̭nto niṣa॒ṅgiṇaḥ̭ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |
hastābhyā-nnamaḥ | 13
sa॒dyo jā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyo jā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |
bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭ bhave bhavasva॒ mām | bha॒vo-dbha̭vāya॒ namaḥ̭ ||
aguṃṣṭhābhyā-nnamaḥ | 14.1
vā॒ma॒de॒vāya॒ namo᳚ jye॒ṣṭhāya॒ namaḥ̭ śre॒ṣṭhāya॒ namo̭ ru॒drāya॒ namaḥ॒ kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒ bala̭pramathanāya॒ nama॒-ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ |
tarjanībhyā-nnamaḥ | 14.2
a॒ghore᳚bhyo 'tha॒ghore᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ |
sarve᳚bhya-ssarva॒ śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒dra rṷ̄pebhyaḥ ||
maddhyamābhyā-nnamaḥ | 14.3
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi |
tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||
anāmikābhyā-nnamaḥ | 14.4
īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒-mīśvara-ssarva̭bhūtā॒nāṃ॒
rahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo 'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom ||
kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ | 14.5
namo̭ vaḥ kiri॒kebhyo̭ de॒vānā॒gṃ॒ hṛda̭yebhyaḥ |
hṛdayāya namaḥ | 15
namo̭ ga॒ṇebhyo̭ ga॒ṇapa̭tibhyaśca vo॒ namaḥ̭ |
pṛṣṭhāya namaḥ | 16
namo॒ hira̭ṇyabāhave senā॒nyḙ di॒śāñca॒ pata̭ye॒ namaḥ̭ |
pārśvābhyā-nnamaḥ | 17
vijya॒-ndhanuḥ̭ kapa॒rdino॒ viśa̭lyo॒ bāṇa̭vāgṃ u॒ta |
anḙśanna॒syeṣa̭va ā॒bhura̭sya niṣa॒ṅgathiḥ̭ |
jaṭharāya namaḥ | 18
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt |
sadā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema |
nābhyai namaḥ | 19
mīḍhṷṣṭama॒ śiva̭tama śi॒vo na̭ssu॒manā̭ bhava |
pa॒ra॒me vṛ॒kṣa āyṷdha-nni॒dhāya॒ kṛttiṃ॒-va~sā̭na॒ āca̭ra॒ pinā̭ka॒-mbibhra॒dāga̭hi |
kaṭhyai namaḥ | 20
ye bhū॒tānā॒-madhi̭patayo viśi॒khāsaḥ̭ kapa॒rdi̭naḥ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne 'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
guhyāya namaḥ | 21
ye annḙṣu vi॒viddhya̭nti॒ pātrḙṣu॒ piba̭to॒ janāṋ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |
aṇḍābhyā-nnamaḥ | 22
sa॒ śi॒rā jā॒tavḙdā a॒kṣara̭-mpara॒ma-mpa॒dam |
vedā̭nā॒gṃ॒ śira̭si mā॒tā॒ ā॒yu॒ṣmanta̭-ṅkarotu॒ mām |
apānāya namaḥ | 23
mā no̭ ma॒hānta̭mu॒ta mā no̭ arbha॒ka-mmā na॒ ukṣa̭ntamu॒ta mā na̭ ukṣi॒tam |
mā no̭ vadhīḥ pi॒tara॒-mmota mā॒tara̭-mpri॒yā mā na̭sta॒nuvo̭ rudra rīriṣaḥ |
ūrubhyā-nnamaḥ | 24
e॒ṣa tḙ rudrabhā॒ga-stañjṷṣasva॒ tenā̭va॒sena̭ pa॒ro
mūja̭va॒to-'tī॒hyava̭tata-dhanvā॒ pinā̭kahastaḥ॒ kṛtti̭vāsāḥ |
jānubhyā-nnamaḥ | 25
sa॒gṃ॒ sṛ॒ṣṭa॒jithso̭ma॒pā bā̭hu-śa॒rdhyū᳚rdhva dha̭nvā॒ prati̭hitā-bhi॒rastā᳚ |
bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā-'mitrāgṃ̭ apa॒bādha̭mānaḥ |
jaṅghābhyā-nnamaḥ | 26
viśva̭-mbhū॒ta-mbhuva̭na-ñci॒tra-mba̭hu॒dhā jā॒ta-ñjāya̭māna-ñca॒ yat |
sarvo॒ hyḙṣa ru॒dra-stasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu ||
gulphābhyā-nnamaḥ | 27
ye pa॒thā-mpa̭thi॒rakṣa̭ya ailabṛ॒dā ya॒vyudhaḥ̭ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne 'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
pādābhyā-nnamaḥ | 28
addhya̭voca-dadhiva॒ktā pra̭tha॒mo daivyo̭ bhi॒ṣak |
ahīg̭śca॒ sarvā᳚n ja॒bhaṃya~॒-nthsarvā᳚śca yātu dhā॒nyaḥ̭ |
kavacāya hum | 29
namo̭ bi॒lminḙ ca kava॒cinḙ ca॒
namaḥ̭ śru॒tāya̭ ca śrutase॒nāya̭ ca |
upakavacāya hum | 30
namo̭ astu॒ nīla̭grīvāya sahasrā॒kṣāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ |
atho॒ ye a̭sya॒ satvā̭no॒-'ha-ntebhyo̭-'kara॒nnamaḥ̭ |
tṛtīya netrāya namaḥ | 31
pramṷñca॒ dhanva̭na॒stva-mu॒bhayo॒-rārtni̭yo॒rjyām |
yāśca̭ te॒ hasta॒ iṣa̭vaḥ॒ parā॒ tā bha̭gavo vapa |
astrāya phaṭ | 32
ya e॒tāva̭ntaśca॒ bhūyāgṃ̭saśca॒ diśo̭ ru॒drā vi̭tasthi॒re |
teṣāgṃ̭̭ sahasrayoja॒ne 'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
इति दिग्बन्धः । 33
-----------इति प्रथम न्यासः------------
(शिखादि अस्त्रपर्यन्तं एकत्रिंशदङ्गन्यासः दिग्बन्ध सहितः प्रथमः)
4. दशाङ्ग न्यासः
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । इति नमस्कारा-न्न्यसे᳚त् ॥
-----------इति प्रथम न्यासः------------
(शिखादि अस्त्रपर्यन्तं एकत्रिंशदङ्गन्यासः दिग्बन्ध सहितः प्रथमः)
4. दशाङ्ग न्यासः
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । इति नमस्कारा-न्न्यसे᳚त् ॥
ॐ ओ-म्मूर्थ्ने नमः (मूर्ध्नि) ।
ओ-न्न-न्नासिकायै नमः (नासिकाग्रः) ।
ओ-म्मों-लँलटाय नमः (ललाटः) ।
ओ-म्भ-म्मुखाय नमः (मुखाम्) ।
ओ-ङ्ग-ङ्कण्ठाय नमः (कण्ठः) ।
ॐ-वंँ हृदयाय नमः (हृदयः) ।
ओ-न्ते-न्दक्षिण हस्ताय नमः (दक्षिण हस्तः) ।
ॐ रुं-वाँम हस्ताय नमः (वाम हस्तः) ।
ओ-न्द्रा-न्नाभ्यै नमः (नाभ्ही) ।
ॐ-यँ-म्पादाभ्या-न्नमः (पादौ) ॥
ओ-न्न-न्नासिकायै नमः (नासिकाग्रः) ।
ओ-म्मों-लँलटाय नमः (ललाटः) ।
ओ-म्भ-म्मुखाय नमः (मुखाम्) ।
ओ-ङ्ग-ङ्कण्ठाय नमः (कण्ठः) ।
ॐ-वंँ हृदयाय नमः (हृदयः) ।
ओ-न्ते-न्दक्षिण हस्ताय नमः (दक्षिण हस्तः) ।
ॐ रुं-वाँम हस्ताय नमः (वाम हस्तः) ।
ओ-न्द्रा-न्नाभ्यै नमः (नाभ्ही) ।
ॐ-यँ-म्पादाभ्या-न्नमः (पादौ) ॥
oṃ o-mmūrthne namaḥ (mūrdhni) |
o-nna-nnāsikāyai namaḥ (nāsikāgraḥ) |
o-mmoṃ-la~laṭāya namaḥ (lalāṭaḥ) |
o-mbha-mmukhāya namaḥ (mukhām) |
o-ṅga-ṅkaṇṭhāya namaḥ (kaṇṭhaḥ) |
oṃ-vaṃ~ hṛdayāya namaḥ (hṛdayaḥ) |
o-nte-ndakṣiṇa hastāya namaḥ (dakṣiṇa hastaḥ) |
oṃ ruṃ-vā~ma hastāya namaḥ (vāma hastaḥ) |
o-ndrā-nnābhyai namaḥ (nābhhī) |
oṃ-ya~-mpādābhyā-nnamaḥ (pādau) ||
o-nna-nnāsikāyai namaḥ (nāsikāgraḥ) |
o-mmoṃ-la~laṭāya namaḥ (lalāṭaḥ) |
o-mbha-mmukhāya namaḥ (mukhām) |
o-ṅga-ṅkaṇṭhāya namaḥ (kaṇṭhaḥ) |
oṃ-vaṃ~ hṛdayāya namaḥ (hṛdayaḥ) |
o-nte-ndakṣiṇa hastāya namaḥ (dakṣiṇa hastaḥ) |
oṃ ruṃ-vā~ma hastāya namaḥ (vāma hastaḥ) |
o-ndrā-nnābhyai namaḥ (nābhhī) |
oṃ-ya~-mpādābhyā-nnamaḥ (pādau) ||
[अप उपस्पृश्य]
-----------इति द्वितीय न्यासः----------
मूर्धादि पादान्त-न्दशाङ्ग न्यासः द्वितीयः
5. पञ्चाङ्ग न्यासः
स॒द्यो जा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्यो जा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ ।
भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑भवे भवस्व॒ माम् । भ॒वो-द्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥
पादाभ्या-न्नमः । 1
मूर्धादि पादान्त-न्दशाङ्ग न्यासः द्वितीयः
5. पञ्चाङ्ग न्यासः
स॒द्यो जा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्यो जा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ ।
भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑भवे भवस्व॒ माम् । भ॒वो-द्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥
पादाभ्या-न्नमः । 1
-----------iti dvitīya nyāsaḥ----------
mūrdhādi pādānta-ndaśāṅga nyāsaḥ dvitīyaḥ
5. pañcāṅga nyāsaḥ
sa॒dyo jā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyo jā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |
bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭bhave bhavasva॒ mām | bha॒vo-dbha̭vāya॒ namaḥ̭ ||
pādābhyā-nnamaḥ | 1
mūrdhādi pādānta-ndaśāṅga nyāsaḥ dvitīyaḥ
5. pañcāṅga nyāsaḥ
sa॒dyo jā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyo jā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |
bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭bhave bhavasva॒ mām | bha॒vo-dbha̭vāya॒ namaḥ̭ ||
pādābhyā-nnamaḥ | 1
[अप उपस्पृश्य]
Mantra 1
वा॒म॒दे॒वाय॒ नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ नमः॑ श्रे॒ष्ठाय॒ नमो॑ रु॒द्राय॒ नमः॒
काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒
बल॑प्रमथनाय॒ नम॒ स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ।
ऊरुमध्यमाभ्या-न्नमः । 2
अ॒घोरे᳚भ्यो ऽथ॒घोरे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ।
सर्वे᳚भ्य-स्सर्व॒ शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्ररू॑पेभ्यः ॥
हृदयाय नमः । 3
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि ।
तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥
मुखाय नमः । 4
ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒-मीश्वरसर्व॑ भूता॒नां॒
ब्रह्माधि॑पति॒-र्ब्रह्म॒णो-ऽधि॑पति॒-र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥
मूर्ध्ने नमः । 5
5.1 हंस गायत्री
अस्य श्री हंसगायत्री महामन्त्रस्य, अव्यक्त परब्रह्म ऋषिः,
अनुष्टु-प्छन्दः, परमहंसो देवता ।
हंसा-म्बीजम्, हंसीं शक्तिः । हंसू-ङ्कीलकम् ।
परमहंस प्रसाद सिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥ 1
काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒
बल॑प्रमथनाय॒ नम॒ स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ।
ऊरुमध्यमाभ्या-न्नमः । 2
अ॒घोरे᳚भ्यो ऽथ॒घोरे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ।
सर्वे᳚भ्य-स्सर्व॒ शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्ररू॑पेभ्यः ॥
हृदयाय नमः । 3
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि ।
तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥
मुखाय नमः । 4
ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒-मीश्वरसर्व॑ भूता॒नां॒
ब्रह्माधि॑पति॒-र्ब्रह्म॒णो-ऽधि॑पति॒-र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥
मूर्ध्ने नमः । 5
5.1 हंस गायत्री
अस्य श्री हंसगायत्री महामन्त्रस्य, अव्यक्त परब्रह्म ऋषिः,
अनुष्टु-प्छन्दः, परमहंसो देवता ।
हंसा-म्बीजम्, हंसीं शक्तिः । हंसू-ङ्कीलकम् ।
परमहंस प्रसाद सिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥ 1
vā॒ma॒de॒vāya॒ namo᳚ jye॒ṣṭhāya॒ namaḥ̭ śre॒ṣṭhāya॒ namo̭ ru॒drāya॒ namaḥ॒
kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒
bala̭pramathanāya॒ nama॒ ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ |
ūrumadhyamābhyā-nnamaḥ | 2
a॒ghore᳚bhyo 'tha॒ghore᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ |
sarve᳚bhya-ssarva॒ śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒drarṷ̄pebhyaḥ ||
hṛdayāya namaḥ | 3
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi |
tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||
mukhāya namaḥ | 4
īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒-mīśvarasarva̭ bhūtā॒nāṃ॒
brahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo-'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom ||
mūrdhne namaḥ | 5
5.1 haṃsa gāyatrī
asya śrī haṃsagāyatrī mahāmantrasya, avyakta parabrahma ṛṣiḥ,
anuṣṭu-pchandaḥ, paramahaṃso devatā |
haṃsā-mbījam, haṃsīṃ śaktiḥ | haṃsū-ṅkīlakam |
paramahaṃsa prasāda siddhyarthe jape viniyogaḥ || 1
kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒
bala̭pramathanāya॒ nama॒ ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ |
ūrumadhyamābhyā-nnamaḥ | 2
a॒ghore᳚bhyo 'tha॒ghore᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ |
sarve᳚bhya-ssarva॒ śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒drarṷ̄pebhyaḥ ||
hṛdayāya namaḥ | 3
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi |
tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||
mukhāya namaḥ | 4
īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒-mīśvarasarva̭ bhūtā॒nāṃ॒
brahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo-'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom ||
mūrdhne namaḥ | 5
5.1 haṃsa gāyatrī
asya śrī haṃsagāyatrī mahāmantrasya, avyakta parabrahma ṛṣiḥ,
anuṣṭu-pchandaḥ, paramahaṃso devatā |
haṃsā-mbījam, haṃsīṃ śaktiḥ | haṃsū-ṅkīlakam |
paramahaṃsa prasāda siddhyarthe jape viniyogaḥ || 1
Mantra 4
करन्यासः -
हंसां अगुंष्ठाभ्या-न्नमः । हंसी-न्तर्जनीभ्या-न्नमः ।
हंसूं - मद्ध्यमाभ्या-न्नमः । हंसैं - अनामिकाभ्या-न्नमः ।
हंसौं - कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः । हंसः-करतल करपृष्ठाभ्या-न्नमः । 2
हृदयादि न्यासः -
हंसां - हृदयाय नमः । हंसीं - शिरसे स्वाहा ।
हंसूं - शिखायै वषट् । हंसैं - कवचाय हुम् ।
हंसौं - नेत्रत्रयाय वौषट् । हंसः - अस्त्राय फट् ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुव॒रोमिति दिग्बन्धः । 3
ध्यानं -
गमागमस्थ-ङ्गमनादिशून्य-ञ्चि-द्रूपदीप-न्तिमिरापहारम् ।
पश्यामि ते सर्वजनान्तरस्थ-न्नमामि हंस-म्परमात्मरूपम् ॥ 4
हंसां अगुंष्ठाभ्या-न्नमः । हंसी-न्तर्जनीभ्या-न्नमः ।
हंसूं - मद्ध्यमाभ्या-न्नमः । हंसैं - अनामिकाभ्या-न्नमः ।
हंसौं - कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः । हंसः-करतल करपृष्ठाभ्या-न्नमः । 2
हृदयादि न्यासः -
हंसां - हृदयाय नमः । हंसीं - शिरसे स्वाहा ।
हंसूं - शिखायै वषट् । हंसैं - कवचाय हुम् ।
हंसौं - नेत्रत्रयाय वौषट् । हंसः - अस्त्राय फट् ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुव॒रोमिति दिग्बन्धः । 3
ध्यानं -
गमागमस्थ-ङ्गमनादिशून्य-ञ्चि-द्रूपदीप-न्तिमिरापहारम् ।
पश्यामि ते सर्वजनान्तरस्थ-न्नमामि हंस-म्परमात्मरूपम् ॥ 4
karanyāsaḥ -
haṃsāṃ aguṃṣṭhābhyā-nnamaḥ | haṃsī-ntarjanībhyā-nnamaḥ |
haṃsūṃ - maddhyamābhyā-nnamaḥ | haṃsaiṃ - anāmikābhyā-nnamaḥ |
haṃsauṃ - kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ | haṃsaḥ-karatala karapṛṣṭhābhyā-nnamaḥ | 2
hṛdayādi nyāsaḥ -
haṃsāṃ - hṛdayāya namaḥ | haṃsīṃ - śirase svāhā |
haṃsūṃ - śikhāyai vaṣaṭ | haṃsaiṃ - kavacāya hum |
haṃsauṃ - netratrayāya vauṣaṭ | haṃsaḥ - astrāya phaṭ ||
o-mbhūrbhuva॒ssuva॒romiti digbandhaḥ | 3
dhyānaṃ -
gamāgamastha-ṅgamanādiśūnya-ñci-drūpadīpa-ntimirāpahāram |
paśyāmi te sarvajanāntarastha-nnamāmi haṃsa-mparamātmarūpam || 4
haṃsāṃ aguṃṣṭhābhyā-nnamaḥ | haṃsī-ntarjanībhyā-nnamaḥ |
haṃsūṃ - maddhyamābhyā-nnamaḥ | haṃsaiṃ - anāmikābhyā-nnamaḥ |
haṃsauṃ - kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ | haṃsaḥ-karatala karapṛṣṭhābhyā-nnamaḥ | 2
hṛdayādi nyāsaḥ -
haṃsāṃ - hṛdayāya namaḥ | haṃsīṃ - śirase svāhā |
haṃsūṃ - śikhāyai vaṣaṭ | haṃsaiṃ - kavacāya hum |
haṃsauṃ - netratrayāya vauṣaṭ | haṃsaḥ - astrāya phaṭ ||
o-mbhūrbhuva॒ssuva॒romiti digbandhaḥ | 3
dhyānaṃ -
gamāgamastha-ṅgamanādiśūnya-ñci-drūpadīpa-ntimirāpahāram |
paśyāmi te sarvajanāntarastha-nnamāmi haṃsa-mparamātmarūpam || 4
Mantra 5
देहो देवालयः प्रोक्तो जीवो देव-स्सनातनः ।
त्यजेदज्ञाननिर्माल्यं सो-ऽहम्भावेन पूजयेत् ॥
हं॒स हं॒साय॑ वि॒द्महे॑ परमहं॒साय॑ धीमहि ।
तन्नो॑ हंसः प्रचो॒दया᳚त् ॥ 5
त्यजेदज्ञाननिर्माल्यं सो-ऽहम्भावेन पूजयेत् ॥
हं॒स हं॒साय॑ वि॒द्महे॑ परमहं॒साय॑ धीमहि ।
तन्नो॑ हंसः प्रचो॒दया᳚त् ॥ 5
deho devālayaḥ prokto jīvo deva-ssanātanaḥ |
tyajedajñānanirmālyaṃ so-'hambhāvena pūjayet ||
haṃ॒sa haṃ॒sāya̭ vi॒dmahḙ paramahaṃ॒sāya̭ dhīmahi |
tanno̭ haṃsaḥ praco॒dayā᳚t || 5
tyajedajñānanirmālyaṃ so-'hambhāvena pūjayet ||
haṃ॒sa haṃ॒sāya̭ vi॒dmahḙ paramahaṃ॒sāya̭ dhīmahi |
tanno̭ haṃsaḥ praco॒dayā᳚t || 5
(इति त्रिवार-ञ्जपित्वा)
Mantra 6
हंस हं॒सेति यो ब्रूया-धंसो (ब्रूयाद्धंसो) नाम सदाशिवः ।
एव-न्न्यास विधि-ङ्कृत्वा तत-स्सम्पुटमारभेत् ॥ 6
एव-न्न्यास विधि-ङ्कृत्वा तत-स्सम्पुटमारभेत् ॥ 6
haṃsa haṃ॒seti yo brūyā-dhaṃso (brūyāddhaṃso) nāma sadāśivaḥ |
eva-nnyāsa vidhi-ṅkṛtvā tata-ssampuṭamārabhet || 6
eva-nnyāsa vidhi-ṅkṛtvā tata-ssampuṭamārabhet || 6
Mantra 8
5.2 दिक् सम्पुटन्यासः (सम्पुटीकरणम्)
इन्द्रादी-न्दिक्षुविन्यस्य ।
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ओम् ।
त्रा॒तार॒मिन्द्र॑ मवि॒तार॒मिन्द्र॒ग्ं॒ हवे॑ हवे सु॒हव॒ग्ं॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् ।
हु॒वे नु श॒क्र-म्पु॑रुहू॒तमिन्द्रग्ग्॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॐ ओम् ।
पूर्वदिग्भागे इन्द्राय नमः ॥ 1 (तै.सं.1-6-12-50)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्नम् ।
त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वान्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासिसीष्ठाः ।
यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । नं ओम् ।
आग्नेयदिग्भागे अग्नये नमः ॥ 2 (तै.सं.2-5-12-72)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्मोम् ।
सु॒ग-न्नः॒ पन्था॒मभ॑य-ङ्कृणोतु । यस्मि॒न्नक्ष॑त्रे य॒म एति॒ राजा᳚ ।
यस्मि॑न्नेनम॒भ्यषि॑ञ्चन्त दे॒वाः । तद॑स्य चि॒त्रग्ं ह॒विषा॑ यजाम ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । मों ओम् ।
दक्षिणदिग्भागे यमाय नमः ॥ 3 (तै.ब्रा.3-1-2-11-23)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्भम् ।
असु॑न्वन्त॒मय॑जमानमिच्छ स्ते॒नस्ये॒त्यान्तस्क॑र॒स्यान्वे॑षि ।
अ॒न्यम॒स्मदि॑च्छ॒ सा त॑ इ॒त्या नमो॑ देवि निर्.ऋते॒ तुभ्य॑मस्तु ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । भं ओम् ।
निर्-ऋतिदिग्भागे निर्-ऋतये नमः ॥ 4 (तै.सं.4-2-5-21)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-ङ्गम् ।
तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।
अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । गं ओम् ।
पश्चिमदिग्भागे वरुणाय नमः ॥ 5 (तै.सं.2-1-11-65)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ-वँम् ।
आ नो॑ नि॒युद्भिः॑ श॒तिनी॑भिरध्व॒रग्म् । स॑ह॒स्रिणी॑भि॒रुप॑ याहि य॒ज्ञम् ।
वायो॑ अ॒स्मिन् ह॒विषि॑ मादयस्व । यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑ नः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । वं ओम् ।
वायव्यदिग्भागे वायवे नमः ॥ 6 (तै.ब्रा.2-8-1-2)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्तेम् ।
व॒यग्ं सो॑म व्र॒ते तव॑ । मन॑स्त॒नूषु॒ बिभ्र॑तः ।
प्र॒जाव॑न्तो अशीमहि । इ॒न्द्रा॒णी दे॒वी सु॒भगा॑ सु॒पत्नी᳚ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । तें ओम् ।
उत्तरदिग्भागे कुबेराय नमः ॥ 7 (तै.ब्रा.2-4-2-7-18)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ रुम् ।
तमीशा᳚न॒-ञ्जग॑तस्त॒स्थुष॒स्पति᳚-न्धिय-ञ्जि॒न्वमव॑से हूमहे व॒यम् ।
पू॒षा नो॒ यथा॒ वेद॑सा॒मस॑द्वृ॒धे र॑क्षि॒ता पा॒युरद॑ब्ध-स्स्व॒स्तये᳚ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । रुं ओम् ।
ईशान्यदिग्भागे ईशानाय नमः ॥ 8
इन्द्रादी-न्दिक्षुविन्यस्य ।
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ओम् ।
त्रा॒तार॒मिन्द्र॑ मवि॒तार॒मिन्द्र॒ग्ं॒ हवे॑ हवे सु॒हव॒ग्ं॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् ।
हु॒वे नु श॒क्र-म्पु॑रुहू॒तमिन्द्रग्ग्॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॐ ओम् ।
पूर्वदिग्भागे इन्द्राय नमः ॥ 1 (तै.सं.1-6-12-50)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्नम् ।
त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वान्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासिसीष्ठाः ।
यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । नं ओम् ।
आग्नेयदिग्भागे अग्नये नमः ॥ 2 (तै.सं.2-5-12-72)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्मोम् ।
सु॒ग-न्नः॒ पन्था॒मभ॑य-ङ्कृणोतु । यस्मि॒न्नक्ष॑त्रे य॒म एति॒ राजा᳚ ।
यस्मि॑न्नेनम॒भ्यषि॑ञ्चन्त दे॒वाः । तद॑स्य चि॒त्रग्ं ह॒विषा॑ यजाम ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । मों ओम् ।
दक्षिणदिग्भागे यमाय नमः ॥ 3 (तै.ब्रा.3-1-2-11-23)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्भम् ।
असु॑न्वन्त॒मय॑जमानमिच्छ स्ते॒नस्ये॒त्यान्तस्क॑र॒स्यान्वे॑षि ।
अ॒न्यम॒स्मदि॑च्छ॒ सा त॑ इ॒त्या नमो॑ देवि निर्.ऋते॒ तुभ्य॑मस्तु ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । भं ओम् ।
निर्-ऋतिदिग्भागे निर्-ऋतये नमः ॥ 4 (तै.सं.4-2-5-21)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-ङ्गम् ।
तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।
अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । गं ओम् ।
पश्चिमदिग्भागे वरुणाय नमः ॥ 5 (तै.सं.2-1-11-65)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ-वँम् ।
आ नो॑ नि॒युद्भिः॑ श॒तिनी॑भिरध्व॒रग्म् । स॑ह॒स्रिणी॑भि॒रुप॑ याहि य॒ज्ञम् ।
वायो॑ अ॒स्मिन् ह॒विषि॑ मादयस्व । यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑ नः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । वं ओम् ।
वायव्यदिग्भागे वायवे नमः ॥ 6 (तै.ब्रा.2-8-1-2)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्तेम् ।
व॒यग्ं सो॑म व्र॒ते तव॑ । मन॑स्त॒नूषु॒ बिभ्र॑तः ।
प्र॒जाव॑न्तो अशीमहि । इ॒न्द्रा॒णी दे॒वी सु॒भगा॑ सु॒पत्नी᳚ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । तें ओम् ।
उत्तरदिग्भागे कुबेराय नमः ॥ 7 (तै.ब्रा.2-4-2-7-18)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ रुम् ।
तमीशा᳚न॒-ञ्जग॑तस्त॒स्थुष॒स्पति᳚-न्धिय-ञ्जि॒न्वमव॑से हूमहे व॒यम् ।
पू॒षा नो॒ यथा॒ वेद॑सा॒मस॑द्वृ॒धे र॑क्षि॒ता पा॒युरद॑ब्ध-स्स्व॒स्तये᳚ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । रुं ओम् ।
ईशान्यदिग्भागे ईशानाय नमः ॥ 8
5.2 dik sampuṭanyāsaḥ (sampuṭīkaraṇam)
indrādī-ndikṣuvinyasya |
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ om |
trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |
hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒tamindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | oṃ om |
pūrvadigbhāge indrāya namaḥ || 1 (tai.saṃ.1-6-12-50)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-nnam |
tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvānde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsisīṣṭhāḥ |
yaji̭ṣṭho॒ vahni̭tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | naṃ om |
āgneyadigbhāge agnaye namaḥ || 2 (tai.saṃ.2-5-12-72)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-mmom |
su॒ga-nnaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ |
yasmi̭nnenama॒bhyaṣi̭ñcanta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | moṃ om |
dakṣiṇadigbhāge yamāya namaḥ || 3 (tai.brā.3-1-2-11-23)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-mbham |
asṷnvanta॒maya̭jamānamiccha ste॒nasye॒tyāntaska̭ra॒syānvḙṣi |
a॒nyama॒smadi̭ccha॒ sā ta̭ i॒tyā namo̭ devi nir.ṛte॒ tubhya̭mastu ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | bhaṃ om |
nir-ṛtidigbhāge nir-ṛtaye namaḥ || 4 (tai.saṃ.4-2-5-21)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ṅgam |
tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ |
ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒dhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | gaṃ om |
paścimadigbhāge varuṇāya namaḥ || 5 (tai.saṃ.2-1-11-65)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ-va~m |
ā no̭ ni॒yudbhiḥ̭ śa॒tinī̭bhiradhva॒ragm | sa̭ha॒sriṇī̭bhi॒rupa̭ yāhi ya॒jñam |
vāyo̭ a॒smin ha॒viṣi̭ mādayasva | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | vaṃ om |
vāyavyadigbhāge vāyave namaḥ || 6 (tai.brā.2-8-1-2)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ntem |
va॒yagṃ so̭ma vra॒te tava̭ | mana̭sta॒nūṣu॒ bibhra̭taḥ |
pra॒jāva̭nto aśīmahi | i॒ndrā॒ṇī de॒vī su॒bhagā̭ su॒patnī᳚ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | teṃ om |
uttaradigbhāge kuberāya namaḥ || 7 (tai.brā.2-4-2-7-18)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ rum |
tamīśā᳚na॒-ñjaga̭tasta॒sthuṣa॒spati᳚-ndhiya-ñji॒nvamava̭se hūmahe va॒yam |
pū॒ṣā no॒ yathā॒ veda̭sā॒masa̭dvṛ॒dhe ra̭kṣi॒tā pā॒yurada̭bdha-ssva॒staye᳚ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ruṃ om |
īśānyadigbhāge īśānāya namaḥ || 8
indrādī-ndikṣuvinyasya |
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ om |
trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |
hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒tamindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | oṃ om |
pūrvadigbhāge indrāya namaḥ || 1 (tai.saṃ.1-6-12-50)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-nnam |
tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvānde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsisīṣṭhāḥ |
yaji̭ṣṭho॒ vahni̭tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | naṃ om |
āgneyadigbhāge agnaye namaḥ || 2 (tai.saṃ.2-5-12-72)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-mmom |
su॒ga-nnaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ |
yasmi̭nnenama॒bhyaṣi̭ñcanta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | moṃ om |
dakṣiṇadigbhāge yamāya namaḥ || 3 (tai.brā.3-1-2-11-23)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-mbham |
asṷnvanta॒maya̭jamānamiccha ste॒nasye॒tyāntaska̭ra॒syānvḙṣi |
a॒nyama॒smadi̭ccha॒ sā ta̭ i॒tyā namo̭ devi nir.ṛte॒ tubhya̭mastu ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | bhaṃ om |
nir-ṛtidigbhāge nir-ṛtaye namaḥ || 4 (tai.saṃ.4-2-5-21)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ṅgam |
tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ |
ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒dhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | gaṃ om |
paścimadigbhāge varuṇāya namaḥ || 5 (tai.saṃ.2-1-11-65)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ-va~m |
ā no̭ ni॒yudbhiḥ̭ śa॒tinī̭bhiradhva॒ragm | sa̭ha॒sriṇī̭bhi॒rupa̭ yāhi ya॒jñam |
vāyo̭ a॒smin ha॒viṣi̭ mādayasva | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | vaṃ om |
vāyavyadigbhāge vāyave namaḥ || 6 (tai.brā.2-8-1-2)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ntem |
va॒yagṃ so̭ma vra॒te tava̭ | mana̭sta॒nūṣu॒ bibhra̭taḥ |
pra॒jāva̭nto aśīmahi | i॒ndrā॒ṇī de॒vī su॒bhagā̭ su॒patnī᳚ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | teṃ om |
uttaradigbhāge kuberāya namaḥ || 7 (tai.brā.2-4-2-7-18)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ rum |
tamīśā᳚na॒-ñjaga̭tasta॒sthuṣa॒spati᳚-ndhiya-ñji॒nvamava̭se hūmahe va॒yam |
pū॒ṣā no॒ yathā॒ veda̭sā॒masa̭dvṛ॒dhe ra̭kṣi॒tā pā॒yurada̭bdha-ssva॒staye᳚ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ruṃ om |
īśānyadigbhāge īśānāya namaḥ || 8
Mantra 9
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्द्राम् ।
अ॒स्मे रु॒द्रा मे॒हना॒ पर्व॑तासो वृत्र॒हत्ये॒ भर॑हूतौ स॒जोषाः᳚ ।
य-श्शंस॑ते स्तुव॒ते धायि॑ प॒ज्र इन्द्र॑ज्येष्ठा अ॒स्मां अ॑वन्तु दे॒वाः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । द्रां ओम् ।
ऊर्ध्वदिग्भागे आकाशाय नमः ॥ 9
अ॒स्मे रु॒द्रा मे॒हना॒ पर्व॑तासो वृत्र॒हत्ये॒ भर॑हूतौ स॒जोषाः᳚ ।
य-श्शंस॑ते स्तुव॒ते धायि॑ प॒ज्र इन्द्र॑ज्येष्ठा अ॒स्मां अ॑वन्तु दे॒वाः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । द्रां ओम् ।
ऊर्ध्वदिग्भागे आकाशाय नमः ॥ 9
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ndrām |
a॒sme ru॒drā me॒hanā॒ parva̭tāso vṛtra॒hatye॒ bhara̭hūtau sa॒joṣāḥ᳚ |
ya-śśaṃsa̭te stuva॒te dhāyi̭ pa॒jra indra̭jyeṣṭhā a॒smāṃ a̭vantu de॒vāḥ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | drāṃ om |
ūrdhvadigbhāge ākāśāya namaḥ || 9
a॒sme ru॒drā me॒hanā॒ parva̭tāso vṛtra॒hatye॒ bhara̭hūtau sa॒joṣāḥ᳚ |
ya-śśaṃsa̭te stuva॒te dhāyi̭ pa॒jra indra̭jyeṣṭhā a॒smāṃ a̭vantu de॒vāḥ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | drāṃ om |
ūrdhvadigbhāge ākāśāya namaḥ || 9
Mantra 10
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ-यँम् ।
स्यो॒ना पृ॑थिवि॒ भवा॑नृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी ।
यच्छा॑ न॒-श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । यं ओम् ।
अधोदिग्भागे पृथिव्यै नमः ॥ 10
स्यो॒ना पृ॑थिवि॒ भवा॑नृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी ।
यच्छा॑ न॒-श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । यं ओम् ।
अधोदिग्भागे पृथिव्यै नमः ॥ 10
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ-ya~m |
syo॒nā pṛ̭thivi॒ bhavā̭nṛkṣa॒rā ni॒veśa̭nī |
yacchā̭ na॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | yaṃ om |
adhodigbhāge pṛthivyai namaḥ || 10
syo॒nā pṛ̭thivi॒ bhavā̭nṛkṣa॒rā ni॒veśa̭nī |
yacchā̭ na॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | yaṃ om |
adhodigbhāge pṛthivyai namaḥ || 10
[अप उपस्पृश्य]
Mantra 8
5.3 दशाङ्ग रौद्रीकरणम्
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ओम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
त्रा॒तार॒मिन्द्र॑ मवि॒तार॒मिन्द्र॒ग्ं॒ हवे॑ हवे सु॒हव॒ग्ं॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् ।
हु॒वे नु श॒क्र-म्पु॑रुहू॒तमिन्द्रग्ग्॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॐ ओम् ।
पूर्वदिग्भागे ललाटस्थाने इन्द्राय नमः ॥ 1 ॥ (तै.सं.1-6-12-50)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्नम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वान्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासिसीष्ठाः ।
यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । नं ओम् ।
आग्नेयदिग्भागे नेत्रयोस्थाने अग्नये नमः ॥ 2 ॥ (तै.सं.2-5-12-72)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्मोम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
सु॒ग-न्नः॒ पन्था॒मभ॑य-ङ्कृणोतु । यस्मि॒न्नक्ष॑त्रे य॒म एति॒ राजा᳚ ।
यस्मि॑न्नेनम॒भ्यषि॑ञ्चन्त दे॒वाः । तद॑स्य चि॒त्रग्ं ह॒विषा॑ यजाम ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । मों ओम् ।
दक्षिणदिग्भागे कर्णयोस्थाने यमाय नमः ॥ 3 ॥ (तै.ब्रा.3-1-2-11-23)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्भम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
असु॑न्वन्त॒ मय॑जमानमिच्छस्ते॒नस्ये॒त्यान्तस्क॑र॒स्यान्वे॑षि ।
अ॒न्यम॒स्मदि॑च्छ॒ सा त॑ इ॒त्या नमो॑ देवि निर्.ऋते॒ तुभ्य॑मस्तु ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । भं ओम् ।
निर्.ऋतिदिग्भागे मुखस्थाने निर्.ऋतये नमः ॥ 4 ॥ (तै.सं.4-2-5-21)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-ङ्गम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
तत्त्वा॑यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।
अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । गं ओम् ।
पश्चिमदिग्भागे बाह्वोस्थाने वरुणाय नमः ॥ 5 ॥ (तै.सं.2-1-11-65)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ-वँम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
आ नो॑ नि॒युद्भिः॑ श॒तिनी॑भिरध्व॒रग्म् । स॑ह॒स्रिणी॑भि॒रुप॑ याहि य॒ज्ञम् ।
वायो॑ अ॒स्मिन् ह॒विषि॑ मादयस्व । यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑ नः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । वं ओम् ।
वायव्यदिग्भागे नासिकास्थाने वायवे नमः ॥ 6 ॥ (तै.ब्रा.2-8-1-2)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्तेम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
व॒यग्ं सो॑म व्र॒ते तव॑ । मन॑स्त॒नूषु॒बिभ्र॑तः ।
प्र॒जाव॑न्तो अशीमहि । इ॒न्द्रा॒णी दे॒वी सु॒भगा॑ सु॒पत्नी᳚ ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । तें ओम् ।
उत्तरदिग्भागे जठरस्थाने कुबेराय नमः ॥ 7 ॥ (तै.ब्रा.2-4-2-7-18)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ रुम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
तमीशा᳚न॒-ञ्जग॑तस्त॒स्थुष॒स्पति᳚-न्धिय-ञ्जि॒न्वमव॑से हूमहे व॒यम् ।
पू॒षा नो॒ यथा॒ वेद॑सा॒मस॑द्वृ॒धे र॑क्षि॒ता पा॒युरद॑ब्ध-स्स्व॒स्तये᳚ ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । रुं ओम् ।
ईशान्यदिग्भागे नाभिस्थाने ईशानाय नमः ॥ 8 ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ओम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
त्रा॒तार॒मिन्द्र॑ मवि॒तार॒मिन्द्र॒ग्ं॒ हवे॑ हवे सु॒हव॒ग्ं॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् ।
हु॒वे नु श॒क्र-म्पु॑रुहू॒तमिन्द्रग्ग्॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॐ ओम् ।
पूर्वदिग्भागे ललाटस्थाने इन्द्राय नमः ॥ 1 ॥ (तै.सं.1-6-12-50)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्नम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वान्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासिसीष्ठाः ।
यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । नं ओम् ।
आग्नेयदिग्भागे नेत्रयोस्थाने अग्नये नमः ॥ 2 ॥ (तै.सं.2-5-12-72)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्मोम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
सु॒ग-न्नः॒ पन्था॒मभ॑य-ङ्कृणोतु । यस्मि॒न्नक्ष॑त्रे य॒म एति॒ राजा᳚ ।
यस्मि॑न्नेनम॒भ्यषि॑ञ्चन्त दे॒वाः । तद॑स्य चि॒त्रग्ं ह॒विषा॑ यजाम ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । मों ओम् ।
दक्षिणदिग्भागे कर्णयोस्थाने यमाय नमः ॥ 3 ॥ (तै.ब्रा.3-1-2-11-23)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्भम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
असु॑न्वन्त॒ मय॑जमानमिच्छस्ते॒नस्ये॒त्यान्तस्क॑र॒स्यान्वे॑षि ।
अ॒न्यम॒स्मदि॑च्छ॒ सा त॑ इ॒त्या नमो॑ देवि निर्.ऋते॒ तुभ्य॑मस्तु ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । भं ओम् ।
निर्.ऋतिदिग्भागे मुखस्थाने निर्.ऋतये नमः ॥ 4 ॥ (तै.सं.4-2-5-21)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-ङ्गम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
तत्त्वा॑यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।
अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । गं ओम् ।
पश्चिमदिग्भागे बाह्वोस्थाने वरुणाय नमः ॥ 5 ॥ (तै.सं.2-1-11-65)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ-वँम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
आ नो॑ नि॒युद्भिः॑ श॒तिनी॑भिरध्व॒रग्म् । स॑ह॒स्रिणी॑भि॒रुप॑ याहि य॒ज्ञम् ।
वायो॑ अ॒स्मिन् ह॒विषि॑ मादयस्व । यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑ नः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । वं ओम् ।
वायव्यदिग्भागे नासिकास्थाने वायवे नमः ॥ 6 ॥ (तै.ब्रा.2-8-1-2)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्तेम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
व॒यग्ं सो॑म व्र॒ते तव॑ । मन॑स्त॒नूषु॒बिभ्र॑तः ।
प्र॒जाव॑न्तो अशीमहि । इ॒न्द्रा॒णी दे॒वी सु॒भगा॑ सु॒पत्नी᳚ ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । तें ओम् ।
उत्तरदिग्भागे जठरस्थाने कुबेराय नमः ॥ 7 ॥ (तै.ब्रा.2-4-2-7-18)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ रुम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
तमीशा᳚न॒-ञ्जग॑तस्त॒स्थुष॒स्पति᳚-न्धिय-ञ्जि॒न्वमव॑से हूमहे व॒यम् ।
पू॒षा नो॒ यथा॒ वेद॑सा॒मस॑द्वृ॒धे र॑क्षि॒ता पा॒युरद॑ब्ध-स्स्व॒स्तये᳚ ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । रुं ओम् ।
ईशान्यदिग्भागे नाभिस्थाने ईशानाय नमः ॥ 8 ॥
5.3 daśāṅga raudrīkaraṇam
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ om |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |
hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒tamindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | oṃ om |
pūrvadigbhāge lalāṭasthāne indrāya namaḥ || 1 || (tai.saṃ.1-6-12-50)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-nnam |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvānde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsisīṣṭhāḥ |
yaji̭ṣṭho॒ vahni̭tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | naṃ om |
āgneyadigbhāge netrayosthāne agnaye namaḥ || 2 || (tai.saṃ.2-5-12-72)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-mmom |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
su॒ga-nnaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ |
yasmi̭nnenama॒bhyaṣi̭ñcanta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | moṃ om |
dakṣiṇadigbhāge karṇayosthāne yamāya namaḥ || 3 || (tai.brā.3-1-2-11-23)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-mbham |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
asṷnvanta॒ maya̭jamānamicchaste॒nasye॒tyāntaska̭ra॒syānvḙṣi |
a॒nyama॒smadi̭ccha॒ sā ta̭ i॒tyā namo̭ devi nir.ṛte॒ tubhya̭mastu ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | bhaṃ om |
nir.ṛtidigbhāge mukhasthāne nir.ṛtaye namaḥ || 4 || (tai.saṃ.4-2-5-21)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ṅgam |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
tattvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ |
ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒dhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | gaṃ om |
paścimadigbhāge bāhvosthāne varuṇāya namaḥ || 5 || (tai.saṃ.2-1-11-65)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ-va~m |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
ā no̭ ni॒yudbhiḥ̭ śa॒tinī̭bhiradhva॒ragm | sa̭ha॒sriṇī̭bhi॒rupa̭ yāhi ya॒jñam |
vāyo̭ a॒smin ha॒viṣi̭ mādayasva | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | vaṃ om |
vāyavyadigbhāge nāsikāsthāne vāyave namaḥ || 6 || (tai.brā.2-8-1-2)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ntem |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
va॒yagṃ so̭ma vra॒te tava̭ | mana̭sta॒nūṣu॒bibhra̭taḥ |
pra॒jāva̭nto aśīmahi | i॒ndrā॒ṇī de॒vī su॒bhagā̭ su॒patnī᳚ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | teṃ om |
uttaradigbhāge jaṭharasthāne kuberāya namaḥ || 7 || (tai.brā.2-4-2-7-18)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ rum |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
tamīśā᳚na॒-ñjaga̭tasta॒sthuṣa॒spati᳚-ndhiya-ñji॒nvamava̭se hūmahe va॒yam |
pū॒ṣā no॒ yathā॒ veda̭sā॒masa̭dvṛ॒dhe ra̭kṣi॒tā pā॒yurada̭bdha-ssva॒staye᳚ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ruṃ om |
īśānyadigbhāge nābhisthāne īśānāya namaḥ || 8 ||
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ om |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |
hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒tamindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | oṃ om |
pūrvadigbhāge lalāṭasthāne indrāya namaḥ || 1 || (tai.saṃ.1-6-12-50)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-nnam |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvānde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsisīṣṭhāḥ |
yaji̭ṣṭho॒ vahni̭tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | naṃ om |
āgneyadigbhāge netrayosthāne agnaye namaḥ || 2 || (tai.saṃ.2-5-12-72)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-mmom |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
su॒ga-nnaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ |
yasmi̭nnenama॒bhyaṣi̭ñcanta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | moṃ om |
dakṣiṇadigbhāge karṇayosthāne yamāya namaḥ || 3 || (tai.brā.3-1-2-11-23)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-mbham |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
asṷnvanta॒ maya̭jamānamicchaste॒nasye॒tyāntaska̭ra॒syānvḙṣi |
a॒nyama॒smadi̭ccha॒ sā ta̭ i॒tyā namo̭ devi nir.ṛte॒ tubhya̭mastu ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | bhaṃ om |
nir.ṛtidigbhāge mukhasthāne nir.ṛtaye namaḥ || 4 || (tai.saṃ.4-2-5-21)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ṅgam |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
tattvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ |
ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒dhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | gaṃ om |
paścimadigbhāge bāhvosthāne varuṇāya namaḥ || 5 || (tai.saṃ.2-1-11-65)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ-va~m |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
ā no̭ ni॒yudbhiḥ̭ śa॒tinī̭bhiradhva॒ragm | sa̭ha॒sriṇī̭bhi॒rupa̭ yāhi ya॒jñam |
vāyo̭ a॒smin ha॒viṣi̭ mādayasva | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | vaṃ om |
vāyavyadigbhāge nāsikāsthāne vāyave namaḥ || 6 || (tai.brā.2-8-1-2)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ntem |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
va॒yagṃ so̭ma vra॒te tava̭ | mana̭sta॒nūṣu॒bibhra̭taḥ |
pra॒jāva̭nto aśīmahi | i॒ndrā॒ṇī de॒vī su॒bhagā̭ su॒patnī᳚ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | teṃ om |
uttaradigbhāge jaṭharasthāne kuberāya namaḥ || 7 || (tai.brā.2-4-2-7-18)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ rum |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
tamīśā᳚na॒-ñjaga̭tasta॒sthuṣa॒spati᳚-ndhiya-ñji॒nvamava̭se hūmahe va॒yam |
pū॒ṣā no॒ yathā॒ veda̭sā॒masa̭dvṛ॒dhe ra̭kṣi॒tā pā॒yurada̭bdha-ssva॒staye᳚ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ruṃ om |
īśānyadigbhāge nābhisthāne īśānāya namaḥ || 8 ||
Mantra 9
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्द्राम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अ॒स्मे रु॒द्रा मे॒हना॒ पर्व॑तासो वृत्र॒हत्ये॒ भर॑हूतौ स॒जोषाः᳚ ।
य-श्शंस॑ते स्तुव॒ते धायि॑ प॒ज्र इन्द्र॑ज्येष्ठा अ॒स्माँ अ॑वन्तु दे॒वाः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । द्रां ओम् ।
ऊर्ध्वदिग्भागे मूर्ध्निस्थाने आकाशाय नमः ॥ 9 ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अ॒स्मे रु॒द्रा मे॒हना॒ पर्व॑तासो वृत्र॒हत्ये॒ भर॑हूतौ स॒जोषाः᳚ ।
य-श्शंस॑ते स्तुव॒ते धायि॑ प॒ज्र इन्द्र॑ज्येष्ठा अ॒स्माँ अ॑वन्तु दे॒वाः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । द्रां ओम् ।
ऊर्ध्वदिग्भागे मूर्ध्निस्थाने आकाशाय नमः ॥ 9 ॥
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | o-ndrām |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
a॒sme ru॒drā me॒hanā॒ parva̭tāso vṛtra॒hatye॒ bhara̭hūtau sa॒joṣāḥ᳚ |
ya-śśaṃsa̭te stuva॒te dhāyi̭ pa॒jra indra̭jyeṣṭhā a॒smā~ a̭vantu de॒vāḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | drāṃ om |
ūrdhvadigbhāge mūrdhnisthāne ākāśāya namaḥ || 9 ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
a॒sme ru॒drā me॒hanā॒ parva̭tāso vṛtra॒hatye॒ bhara̭hūtau sa॒joṣāḥ᳚ |
ya-śśaṃsa̭te stuva॒te dhāyi̭ pa॒jra indra̭jyeṣṭhā a॒smā~ a̭vantu de॒vāḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | drāṃ om |
ūrdhvadigbhāge mūrdhnisthāne ākāśāya namaḥ || 9 ||
Mantra 10
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ-यँम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
स्यो॒ना पृ॑थिवि॒ भवा॑नृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी ।
यच्छा॑ न॒-श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । यं ओम् ।
अधोदिग्भागे पादस्थाने पृथिव्यै नमः ॥ 10 ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
स्यो॒ना पृ॑थिवि॒ भवा॑नृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी ।
यच्छा॑ न॒-श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । यं ओम् ।
अधोदिग्भागे पादस्थाने पृथिव्यै नमः ॥ 10 ॥
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ-ya~m |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
syo॒nā pṛ̭thivi॒ bhavā̭nṛkṣa॒rā ni॒veśa̭nī |
yacchā̭ na॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | yaṃ om |
adhodigbhāge pādasthāne pṛthivyai namaḥ || 10 ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
syo॒nā pṛ̭thivi॒ bhavā̭nṛkṣa॒rā ni॒veśa̭nī |
yacchā̭ na॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | yaṃ om |
adhodigbhāge pādasthāne pṛthivyai namaḥ || 10 ||
[अप उपस्पृश्य]
5.4 षोडशाङ्ग रौद्रीकरणं
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ अम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
वि॒भूर॑सि प्र॒वाह॑णो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । अं ओम् ।
शिखास्थाने रुद्राय नमः ॥ 1 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ आम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
वह्नि॑रसि हव्य॒वाह॑नो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । आं ओम् ।
शिरस्थाने रुद्राय नमः ॥ 2 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ इम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
श्वा॒त्रो॑सि॒ प्रचे॑ता॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । इं ओम् ।
मूर्ध्निस्थाने रुद्राय नमः ॥ 3 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ईम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
तु॒थो॑सि वि॒श्ववे॑दा॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ईं ओम् ।
ललाटस्थाने रुद्राय नमः ॥ 4 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ उम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
उ॒शिग॑सिक॒वी रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । उं ओम् ।
नेत्रयोस्थाने रुद्राय नमः ॥ 5 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऊम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अङ्घा॑रिरसि॒ बम्भा॑री॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऊं ओम् ।
कर्णयोस्थाने रुद्राय नमः ॥ 6 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऋम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अ॒व॒स्युर॑सि॒ दुव॑स्वा॒-न्रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऋं ओम् ।
मुखस्थाने रुद्राय नमः ॥ 7 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ॠम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
शु॒न्ध्यूर॑सि मार्जा॒लीयो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॠं ओम् ।
कण्ठस्थाने रुद्राय नमः ॥ 8 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऌम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
स॒म्राड॑सि कृ॒शानू॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऌं ओम् ।
बाह्वोस्थाने रुद्राय नमः ॥ 9 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ॡम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
प॒रि॒षद्यो॑सि॒ पव॑मानो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॡं ओम् ।
हृदिस्थाने रुद्राय नमः ॥ 10 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ एम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
प्र॒तक्वा॑-ऽसि॒ नभ॑स्वा॒-न्रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । एं ओम् ।
नाभिस्थाने रुद्राय नमः ॥ 11 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऐम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अस॑म्मृष्टोसि हव्य॒सूदो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऐं ओम् ।
कटिस्थाने रुद्राय नमः ॥ 12 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ओम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ऋ॒तधा॑मा-ऽसि॒ सुव॑र्ज्योती॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॐ ओम् ।
ऊरुस्थाने रुद्राय नमः ॥ 13 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ औम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ब्रह्म॑ज्योतिरसि॒ सुव॑र्धामा॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । औं ओम् ।
जानुस्थाने रुद्राय नमः ॥ 14 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ अम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अ॒जो᳚-ऽस्येक॑पा॒त् रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । अं ओम् ।
जङ्घास्थाने रुद्राय नमः ॥ 15 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ अः ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अहि॑रसि बु॒ध्नियो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । अः ओम् ।
पादयो-स्स्थाने रुद्राय नमः ॥ 16 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ अम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
वि॒भूर॑सि प्र॒वाह॑णो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । अं ओम् ।
शिखास्थाने रुद्राय नमः ॥ 1 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ आम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
वह्नि॑रसि हव्य॒वाह॑नो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । आं ओम् ।
शिरस्थाने रुद्राय नमः ॥ 2 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ इम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
श्वा॒त्रो॑सि॒ प्रचे॑ता॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । इं ओम् ।
मूर्ध्निस्थाने रुद्राय नमः ॥ 3 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ईम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
तु॒थो॑सि वि॒श्ववे॑दा॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ईं ओम् ।
ललाटस्थाने रुद्राय नमः ॥ 4 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ उम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
उ॒शिग॑सिक॒वी रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । उं ओम् ।
नेत्रयोस्थाने रुद्राय नमः ॥ 5 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऊम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अङ्घा॑रिरसि॒ बम्भा॑री॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऊं ओम् ।
कर्णयोस्थाने रुद्राय नमः ॥ 6 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऋम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अ॒व॒स्युर॑सि॒ दुव॑स्वा॒-न्रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऋं ओम् ।
मुखस्थाने रुद्राय नमः ॥ 7 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ॠम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
शु॒न्ध्यूर॑सि मार्जा॒लीयो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॠं ओम् ।
कण्ठस्थाने रुद्राय नमः ॥ 8 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऌम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
स॒म्राड॑सि कृ॒शानू॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऌं ओम् ।
बाह्वोस्थाने रुद्राय नमः ॥ 9 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ॡम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
प॒रि॒षद्यो॑सि॒ पव॑मानो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॡं ओम् ।
हृदिस्थाने रुद्राय नमः ॥ 10 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ एम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
प्र॒तक्वा॑-ऽसि॒ नभ॑स्वा॒-न्रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । एं ओम् ।
नाभिस्थाने रुद्राय नमः ॥ 11 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऐम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अस॑म्मृष्टोसि हव्य॒सूदो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऐं ओम् ।
कटिस्थाने रुद्राय नमः ॥ 12 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ओम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ऋ॒तधा॑मा-ऽसि॒ सुव॑र्ज्योती॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॐ ओम् ।
ऊरुस्थाने रुद्राय नमः ॥ 13 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ औम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ब्रह्म॑ज्योतिरसि॒ सुव॑र्धामा॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । औं ओम् ।
जानुस्थाने रुद्राय नमः ॥ 14 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ अम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अ॒जो᳚-ऽस्येक॑पा॒त् रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । अं ओम् ।
जङ्घास्थाने रुद्राय नमः ॥ 15 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ अः ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अहि॑रसि बु॒ध्नियो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । अः ओम् ।
पादयो-स्स्थाने रुद्राय नमः ॥ 16 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
5.4 ṣoḍaśāṅga raudrīkaraṇaṃ
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ am |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
vi॒bhūra̭si pra॒vāha̭ṇo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | aṃ om |
śikhāsthāne rudrāya namaḥ || 1 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ām |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
vahni̭rasi havya॒vāha̭no॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | āṃ om |
śirasthāne rudrāya namaḥ || 2 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ im |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
śvā॒tro̭si॒ pracḙtā॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | iṃ om |
mūrdhnisthāne rudrāya namaḥ || 3 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ īm |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
tu॒tho̭si vi॒śvavḙdā॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | īṃ om |
lalāṭasthāne rudrāya namaḥ || 4 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ um |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
u॒śiga̭sika॒vī raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | uṃ om |
netrayosthāne rudrāya namaḥ || 5 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ūm |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
aṅghā̭rirasi॒ bambhā̭rī॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ūṃ om |
karṇayosthāne rudrāya namaḥ || 6 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ṛm |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
a॒va॒syura̭si॒ duva̭svā॒-nraudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ṛṃ om |
mukhasthāne rudrāya namaḥ || 7 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ṝm |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
śu॒ndhyūra̭si mārjā॒līyo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ṝṃ om |
kaṇṭhasthāne rudrāya namaḥ || 8 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ḷm |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
sa॒mrāḍa̭si kṛ॒śānū॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ḷṃ om |
bāhvosthāne rudrāya namaḥ || 9 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ḹm |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
pa॒ri॒ṣadyo̭si॒ pava̭māno॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ḹṃ om |
hṛdisthāne rudrāya namaḥ || 10 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ em |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
pra॒takvā̭-'si॒ nabha̭svā॒-nraudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | eṃ om |
nābhisthāne rudrāya namaḥ || 11 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ aim |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
asa̭mmṛṣṭosi havya॒sūdo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | aiṃ om |
kaṭisthāne rudrāya namaḥ || 12 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ om |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
ṛ॒tadhā̭mā-'si॒ suva̭rjyotī॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | oṃ om |
ūrusthāne rudrāya namaḥ || 13 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ aum |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
brahma̭jyotirasi॒ suva̭rdhāmā॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | auṃ om |
jānusthāne rudrāya namaḥ || 14 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ am |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
a॒jo᳚-'syeka̭pā॒t raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | aṃ om |
jaṅghāsthāne rudrāya namaḥ || 15 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ aḥ |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
ahi̭rasi bu॒dhniyo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | aḥ om |
pādayo-ssthāne rudrāya namaḥ || 16 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ am |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
vi॒bhūra̭si pra॒vāha̭ṇo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | aṃ om |
śikhāsthāne rudrāya namaḥ || 1 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ām |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
vahni̭rasi havya॒vāha̭no॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | āṃ om |
śirasthāne rudrāya namaḥ || 2 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ im |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
śvā॒tro̭si॒ pracḙtā॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | iṃ om |
mūrdhnisthāne rudrāya namaḥ || 3 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ īm |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
tu॒tho̭si vi॒śvavḙdā॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | īṃ om |
lalāṭasthāne rudrāya namaḥ || 4 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ um |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
u॒śiga̭sika॒vī raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | uṃ om |
netrayosthāne rudrāya namaḥ || 5 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ūm |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
aṅghā̭rirasi॒ bambhā̭rī॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ūṃ om |
karṇayosthāne rudrāya namaḥ || 6 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ṛm |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
a॒va॒syura̭si॒ duva̭svā॒-nraudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ṛṃ om |
mukhasthāne rudrāya namaḥ || 7 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ṝm |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
śu॒ndhyūra̭si mārjā॒līyo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ṝṃ om |
kaṇṭhasthāne rudrāya namaḥ || 8 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ḷm |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
sa॒mrāḍa̭si kṛ॒śānū॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ḷṃ om |
bāhvosthāne rudrāya namaḥ || 9 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ ḹm |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
pa॒ri॒ṣadyo̭si॒ pava̭māno॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | ḹṃ om |
hṛdisthāne rudrāya namaḥ || 10 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ em |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
pra॒takvā̭-'si॒ nabha̭svā॒-nraudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | eṃ om |
nābhisthāne rudrāya namaḥ || 11 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ aim |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
asa̭mmṛṣṭosi havya॒sūdo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | aiṃ om |
kaṭisthāne rudrāya namaḥ || 12 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ om |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
ṛ॒tadhā̭mā-'si॒ suva̭rjyotī॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | oṃ om |
ūrusthāne rudrāya namaḥ || 13 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ aum |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
brahma̭jyotirasi॒ suva̭rdhāmā॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | auṃ om |
jānusthāne rudrāya namaḥ || 14 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ am |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
a॒jo᳚-'syeka̭pā॒t raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | aṃ om |
jaṅghāsthāne rudrāya namaḥ || 15 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ | oṃ aḥ |
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
ahi̭rasi bu॒dhniyo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ ||
namaḥ̭ śa॒mbhavḙ ca mayo॒bhavḙ ca॒ namaḥ̭ śaṅka॒rāya̭ ca
mayaska॒rāya̭ ca॒ namaḥ̭ śi॒vāya̭ ca śi॒vata̭rāya ca॒ ||
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya | aḥ om |
pādayo-ssthāne rudrāya namaḥ || 16 || (tai.saṃ.1-3-3-5)
[अप उपस्पृश्य]
त्वगस्थिगतै-स्सर्वपापैः प्रमुच्यते । सर्वभूतेष्वपराजितो भवति । ततो भूतप्रेत पिशाच बद्ध ब्रह्मराक्षस यक्ष यमदूत शाकिनी डाकिनी हाकिनी शत्रु सर्प श्वापद तस्कर ज्वराद्युपद्रवजोपघाता-स्सर्वे ज्वलन्त-म्पश्यन्तु ।
[कर्तस्य वचनम्] मां रक्षन्तु ॥
[पुरोहित वचनम्] यजमानग्ं रक्षन्तु ॥
-----------इति तृतीयः न्यासः------------
पादाति मूर्धान्त-म्पञ्चाङ्ग न्यासः
6. आत्मरक्षा
6.1 मनो ज्योतिः
मनो॒ ज्योति॑ र्जुषता॒-माज्यं॒-विँच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञग्ं समि॒म-न्द॑धातु ।
या इ॒ष्टा उ॒षसो॑ नि॒म्रुच॑श्च॒ तास्सन्द॑धामि ह॒विषा॑ घृ॒तेन॑ ।
[कर्तस्य वचनम्] मां रक्षन्तु ॥
[पुरोहित वचनम्] यजमानग्ं रक्षन्तु ॥
-----------इति तृतीयः न्यासः------------
पादाति मूर्धान्त-म्पञ्चाङ्ग न्यासः
6. आत्मरक्षा
6.1 मनो ज्योतिः
मनो॒ ज्योति॑ र्जुषता॒-माज्यं॒-विँच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञग्ं समि॒म-न्द॑धातु ।
या इ॒ष्टा उ॒षसो॑ नि॒म्रुच॑श्च॒ तास्सन्द॑धामि ह॒विषा॑ घृ॒तेन॑ ।
tvagasthigatai-ssarvapāpaiḥ pramucyate | sarvabhūteṣvaparājito bhavati | tato bhūtapreta piśāca baddha brahmarākṣasa yakṣa yamadūta śākinī ḍākinī hākinī śatru sarpa śvāpada taskara jvarādyupadravajopaghātā-ssarve jvalanta-mpaśyantu |
[kartasya vacanam] māṃ rakṣantu ||
[purohita vacanam] yajamānagṃ rakṣantu ||
-----------iti tṛtīyaḥ nyāsaḥ------------
pādāti mūrdhānta-mpañcāṅga nyāsaḥ
6. ātmarakṣā
6.1 mano jyotiḥ
mano॒ jyoti̭ rjuṣatā॒-mājyaṃ॒-vi~cchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhātu |
yā i॒ṣṭā u॒ṣaso̭ ni॒mruca̭śca॒ tāssanda̭dhāmi ha॒viṣā̭ ghṛ॒tena̭ |
[kartasya vacanam] māṃ rakṣantu ||
[purohita vacanam] yajamānagṃ rakṣantu ||
-----------iti tṛtīyaḥ nyāsaḥ------------
pādāti mūrdhānta-mpañcāṅga nyāsaḥ
6. ātmarakṣā
6.1 mano jyotiḥ
mano॒ jyoti̭ rjuṣatā॒-mājyaṃ॒-vi~cchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhātu |
yā i॒ṣṭā u॒ṣaso̭ ni॒mruca̭śca॒ tāssanda̭dhāmi ha॒viṣā̭ ghṛ॒tena̭ |
(गुह्याय नमः) । 1 (तै. सं. 1.5.10.2)
अबो᳚द्ध्य॒ग्नि-स्स॒मिधा॒ जना॑ना॒-म्प्रति॑धे॒नु-मि॑वाय॒ती मु॒षास᳚म् ।
य॒ह्वा इ॑व॒ प्रव॒या-मु॒ज्जिहा॑नाः॒ प्रभा॒नवः॑ सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑ ।
य॒ह्वा इ॑व॒ प्रव॒या-मु॒ज्जिहा॑नाः॒ प्रभा॒नवः॑ सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑ ।
abo᳚ddhya॒gni-ssa॒midhā॒ janā̭nā॒-mprati̭dhe॒nu-mi̭vāya॒tī mu॒ṣāsa᳚m |
ya॒hvā i̭va॒ prava॒yā-mu॒jjihā̭nāḥ॒ prabhā॒navaḥ̭ sisrate॒ nāka॒maccha̭ |
ya॒hvā i̭va॒ prava॒yā-mu॒jjihā̭nāḥ॒ prabhā॒navaḥ̭ sisrate॒ nāka॒maccha̭ |
(नाभ्यै नमः) । 2 (तै. सं. 4.4.4.2)
अ॒ग्नि र्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पतिः॑ पृथि॒व्या अ॒यम् ।
अ॒पाग्ं रेताग्ं॑सि जिन्वति । (हृदयाय नमः) । 3 (तै. सं. 1.5.5.1)
मू॒र्धान॑-न्दि॒वो अ॑र॒ति-म्पृ॑थि॒व्या वै᳚श्वान॒र-मृ॒ताय॑ जा॒तम॒ग्निम् ।
क॒विग्ं स॒म्राज॒-मति॑थि॒-ञ्जना॑ना-मा॒सन्ना पात्र॑-ञ्जनयन्त दे॒वाः । (कण्ठाय नमः) । 4 (तै. सं. 1.4.13.1)
मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छा-दयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒-ऽमृ॑ते ना॒भिव॑स्ताम् ।
उ॒रो र्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ ज॑यन्त॒-न्त्वा मनु॑मदन्तु दे॒वाः ।
अ॒पाग्ं रेताग्ं॑सि जिन्वति । (हृदयाय नमः) । 3 (तै. सं. 1.5.5.1)
मू॒र्धान॑-न्दि॒वो अ॑र॒ति-म्पृ॑थि॒व्या वै᳚श्वान॒र-मृ॒ताय॑ जा॒तम॒ग्निम् ।
क॒विग्ं स॒म्राज॒-मति॑थि॒-ञ्जना॑ना-मा॒सन्ना पात्र॑-ञ्जनयन्त दे॒वाः । (कण्ठाय नमः) । 4 (तै. सं. 1.4.13.1)
मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छा-दयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒-ऽमृ॑ते ना॒भिव॑स्ताम् ।
उ॒रो र्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ ज॑यन्त॒-न्त्वा मनु॑मदन्तु दे॒वाः ।
a॒gni rmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒kutpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam |
a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati | (hṛdayāya namaḥ) | 3 (tai. saṃ. 1.5.5.1)
mū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā vai᳚śvāna॒ra-mṛ॒tāya̭ jā॒tama॒gnim |
ka॒vigṃ sa॒mrāja॒-mati̭thi॒-ñjanā̭nā-mā॒sannā pātra̭-ñjanayanta de॒vāḥ | (kaṇṭhāya namaḥ) | 4 (tai. saṃ. 1.4.13.1)
marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchā-dayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒-'mṛ̭te nā॒bhiva̭stām |
u॒ro rvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ ja̭yanta॒-ntvā manṷmadantu de॒vāḥ |
a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati | (hṛdayāya namaḥ) | 3 (tai. saṃ. 1.5.5.1)
mū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā vai᳚śvāna॒ra-mṛ॒tāya̭ jā॒tama॒gnim |
ka॒vigṃ sa॒mrāja॒-mati̭thi॒-ñjanā̭nā-mā॒sannā pātra̭-ñjanayanta de॒vāḥ | (kaṇṭhāya namaḥ) | 4 (tai. saṃ. 1.4.13.1)
marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchā-dayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒-'mṛ̭te nā॒bhiva̭stām |
u॒ro rvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ ja̭yanta॒-ntvā manṷmadantu de॒vāḥ |
(मुखाय नमः) । 5 (तै. सं. 4.6.4.5)
जा॒तवे॑दा॒ यदि॑ वा पाव॒को-ऽसि॑ । वै॒श्वा॒न॒रो यदि॑ वा वैद्यु॒तो-ऽसि॑ ।
श-म्प्र॒जाभ्यो॒ यज॑मानाय लो॒कम् । ऊर्ज॒-म्पुष्टि॒-न्दद॑ द॒भ्याव॑ वृथ्स्व ॥ (शिरसे नमः) ॥ 6 (तै. ब्रा. 3.10.5.1)
6.2 आत्मरक्षा
श-म्प्र॒जाभ्यो॒ यज॑मानाय लो॒कम् । ऊर्ज॒-म्पुष्टि॒-न्दद॑ द॒भ्याव॑ वृथ्स्व ॥ (शिरसे नमः) ॥ 6 (तै. ब्रा. 3.10.5.1)
6.2 आत्मरक्षा
jā॒tavḙdā॒ yadi̭ vā pāva॒ko-'si̭ | vai॒śvā॒na॒ro yadi̭ vā vaidyu॒to-'si̭ |
śa-mpra॒jābhyo॒ yaja̭mānāya lo॒kam | ūrja॒-mpuṣṭi॒-ndada̭ da॒bhyāva̭ vṛthsva || (śirase namaḥ) || 6 (tai. brā. 3.10.5.1)
6.2 ātmarakṣā
śa-mpra॒jābhyo॒ yaja̭mānāya lo॒kam | ūrja॒-mpuṣṭi॒-ndada̭ da॒bhyāva̭ vṛthsva || (śirase namaḥ) || 6 (tai. brā. 3.10.5.1)
6.2 ātmarakṣā
(तै. ब्रा. 2.3.11.1 - तै. ब्रा. 2.3.11.4)
Mantra 1
ब्रह्मा᳚त्म॒न् वद॑सृजत । तद॑कामयत । समा॒त्मना॑ पद्ये॒येति॑ ।
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ दश॒मग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स दश॑हूतो-ऽभवत् । दश॑हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-न्दश॑हूत॒ग्ं॒ सन्त᳚म् ।
दश॑हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 1
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ दश॒मग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स दश॑हूतो-ऽभवत् । दश॑हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-न्दश॑हूत॒ग्ं॒ सन्त᳚म् ।
दश॑हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 1
brahmā᳚tma॒n vada̭sṛjata | tada̭kāmayata | samā॒tmanā̭ padye॒yeti̭ |
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ daśa॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa daśa̭hūto-'bhavat | daśa̭hūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-ndaśa̭hūta॒gṃ॒ santa᳚m |
daśa̭ho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 1
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ daśa॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa daśa̭hūto-'bhavat | daśa̭hūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-ndaśa̭hūta॒gṃ॒ santa᳚m |
daśa̭ho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 1
Mantra 2
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ सप्त॒मग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स स॒प्तहू॑तो-ऽभवत् । स॒प्तहू॑तो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒तग्ं स॒प्तहू॑त॒ग्ं॒ सन्त᳚म् । स॒प्तहो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 2
स स॒प्तहू॑तो-ऽभवत् । स॒प्तहू॑तो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒तग्ं स॒प्तहू॑त॒ग्ं॒ सन्त᳚म् । स॒प्तहो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 2
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ sapta॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa sa॒ptahṷ̄to-'bhavat | sa॒ptahṷ̄to ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒tagṃ sa॒ptahṷ̄ta॒gṃ॒ santa᳚m | sa॒ptaho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 2
sa sa॒ptahṷ̄to-'bhavat | sa॒ptahṷ̄to ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒tagṃ sa॒ptahṷ̄ta॒gṃ॒ santa᳚m | sa॒ptaho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 2
Mantra 3
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ ष॒ष्ठग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स षड्ढू॑तो-ऽभवत् । षड्ढू॑तो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒तग्ं षड्ढू॑त॒ग्ं॒ सन्त᳚म् ।
षड्ढो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 3
स षड्ढू॑तो-ऽभवत् । षड्ढू॑तो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒तग्ं षड्ढू॑त॒ग्ं॒ सन्त᳚म् ।
षड्ढो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 3
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ ṣa॒ṣṭhagṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa ṣaḍḍhṷ̄to-'bhavat | ṣaḍḍhṷ̄to ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒tagṃ ṣaḍḍhṷ̄ta॒gṃ॒ santa᳚m |
ṣaḍḍho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 3
sa ṣaḍḍhṷ̄to-'bhavat | ṣaḍḍhṷ̄to ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒tagṃ ṣaḍḍhṷ̄ta॒gṃ॒ santa᳚m |
ṣaḍḍho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 3
Mantra 4
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ पञ्च॒मग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स पञ्च॑हूतो-ऽभवत् । पञ्च॑हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-म्पञ्च॑हूत॒ग्ं॒ सन्त᳚म् । पञ्च॑हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 4
स पञ्च॑हूतो-ऽभवत् । पञ्च॑हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-म्पञ्च॑हूत॒ग्ं॒ सन्त᳚म् । पञ्च॑हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 4
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ pañca॒magṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa pañca̭hūto-'bhavat | pañca̭hūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-mpañca̭hūta॒gṃ॒ santa᳚m | pañca̭ho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 4
sa pañca̭hūto-'bhavat | pañca̭hūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-mpañca̭hūta॒gṃ॒ santa᳚m | pañca̭ho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 4
Mantra 5
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ चतु॒र्थग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स चतु॑र्हूतो-ऽभवत् । चतु॑र्हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-ञ्चतु॑र्हूत॒ग्ं॒
सन्त᳚म् । चतु॑र्हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 5
स चतु॑र्हूतो-ऽभवत् । चतु॑र्हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-ञ्चतु॑र्हूत॒ग्ं॒
सन्त᳚म् । चतु॑र्हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 5
ātma॒nnā-tma॒nnityā-ma̭ntrayata | tasmai̭ catu॒rthagṃ hū॒taḥ pratya̭śṛṇot |
sa catṷrhūto-'bhavat | catṷrhūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-ñcatṷrhūta॒gṃ॒
santa᳚m | catṷrho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 5
sa catṷrhūto-'bhavat | catṷrhūto ha॒vai nāmai॒ṣaḥ | taṃ-vā~ e॒ta-ñcatṷrhūta॒gṃ॒
santa᳚m | catṷrho॒tetyā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 5
तम॑ब्रवीत् । त्वं-वैँ मे॒ नेदि॑ष्ठग्ं हू॒तः प्रत्य॑श्रौषीः ।
त्वयै॑ नानाख्या॒तार॒ इति॑ । तस्मा॒न्नुहै॑ना॒ग्॒-श्च॑तु र्होतार॒ इत्याच॑क्षते ।
तस्मा᳚च्छुश्रू॒षुः पु॒त्राणा॒ग्ं॒ हृद्य॑तमः । नेदि॑ष्ठो॒ हृद्य॑तमः ।
नेदि॑ष्ठो॒ ब्रह्म॑णो भवति । य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 6 (आत्मने॒ नमः॑)
------------इति चतुर्थ न्यासः------------
गुह्यादि मस्तकान्त षडङ्गन्यास-श्चतुर्थः
7. शिवसङ्कल्पाः
त्वयै॑ नानाख्या॒तार॒ इति॑ । तस्मा॒न्नुहै॑ना॒ग्॒-श्च॑तु र्होतार॒ इत्याच॑क्षते ।
तस्मा᳚च्छुश्रू॒षुः पु॒त्राणा॒ग्ं॒ हृद्य॑तमः । नेदि॑ष्ठो॒ हृद्य॑तमः ।
नेदि॑ष्ठो॒ ब्रह्म॑णो भवति । य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 6 (आत्मने॒ नमः॑)
------------इति चतुर्थ न्यासः------------
गुह्यादि मस्तकान्त षडङ्गन्यास-श्चतुर्थः
7. शिवसङ्कल्पाः
tama̭bravīt | tvaṃ-vai~ me॒ nedi̭ṣṭhagṃ hū॒taḥ pratya̭śrauṣīḥ |
tvayai̭ nānākhyā॒tāra॒ iti̭ | tasmā॒nnuhai̭nā॒g॒-śca̭tu rhotāra॒ ityāca̭kṣate |
tasmā᳚cchuśrū॒ṣuḥ pu॒trāṇā॒gṃ॒ hṛdya̭tamaḥ | nedi̭ṣṭho॒ hṛdya̭tamaḥ |
nedi̭ṣṭho॒ brahma̭ṇo bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 6 (ātmane॒ namaḥ̭)
------------iti caturtha nyāsaḥ------------
guhyādi mastakānta ṣaḍaṅganyāsa-ścaturthaḥ
7. śivasaṅkalpāḥ
tvayai̭ nānākhyā॒tāra॒ iti̭ | tasmā॒nnuhai̭nā॒g॒-śca̭tu rhotāra॒ ityāca̭kṣate |
tasmā᳚cchuśrū॒ṣuḥ pu॒trāṇā॒gṃ॒ hṛdya̭tamaḥ | nedi̭ṣṭho॒ hṛdya̭tamaḥ |
nedi̭ṣṭho॒ brahma̭ṇo bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 6 (ātmane॒ namaḥ̭)
------------iti caturtha nyāsaḥ------------
guhyādi mastakānta ṣaḍaṅganyāsa-ścaturthaḥ
7. śivasaṅkalpāḥ
(ऋग् वेद खिल काण्डं 4.11 9.1)
Mantra 1
येने॒द-म्भू॒त-म्भुव॑न-म्भवि॒ष्य-त्परि॑गृहीत-म॒मृते॑न॒ सर्व᳚म् । येन॑ य॒ज्ञस्ता॑यते
(य॒ज्ञस्त्रा॑यते) स॒प्तहो॑ता॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 1
(य॒ज्ञस्त्रा॑यते) स॒प्तहो॑ता॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 1
yene॒da-mbhū॒ta-mbhuva̭na-mbhavi॒ṣya-tpari̭gṛhīta-ma॒mṛtḙna॒ sarva᳚m | yena̭ ya॒jñastā̭yate
(ya॒jñastrā̭yate) sa॒ptaho̭tā॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 1
(ya॒jñastrā̭yate) sa॒ptaho̭tā॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 1
Mantra 2
येन॒ कर्मा॑णि प्र॒चर॑न्ति॒ धीरा॒ यतो॑ वा॒चा मन॑सा॒ चारु॒यन्ति॑ ।
य-थ्स॒म्मित॒मनु॑ सं॒यँन्ति॑ प्रा॒णिन॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 2
य-थ्स॒म्मित॒मनु॑ सं॒यँन्ति॑ प्रा॒णिन॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 2
yena॒ karmā̭ṇi pra॒cara̭nti॒ dhīrā॒ yato̭ vā॒cā mana̭sā॒ cāru॒yanti̭ |
ya-thsa॒mmita॒manṷ saṃ॒ya~nti̭ prā॒ṇina॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 2
ya-thsa॒mmita॒manṷ saṃ॒ya~nti̭ prā॒ṇina॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 2
Mantra 3
येन॒ कर्मा᳚ण्य॒पसो॑ मनी॒षिणो॑ य॒ज्ञे कृ॑ण्वन्ति वि॒दथे॑षु॒ धीराः᳚ ।
यद॑पू॒र्वं-यँ॒क्ष्मम॒न्तः प्र॒जाना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 3
यद॑पू॒र्वं-यँ॒क्ष्मम॒न्तः प्र॒जाना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 3
yena॒ karmā᳚ṇya॒paso̭ manī॒ṣiṇo̭ ya॒jñe kṛ̭ṇvanti vi॒dathḙṣu॒ dhīrāḥ᳚ |
yada̭pū॒rvaṃ-ya~॒kṣmama॒ntaḥ pra॒jānā॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 3
yada̭pū॒rvaṃ-ya~॒kṣmama॒ntaḥ pra॒jānā॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 3
Mantra 4
यत्प्र॒ज्ञान॑-मु॒त चेतो॒ धृति॑श्च॒ यज्ज्योति॑ र॒न्तर॒मृत॑-म्प्र॒जासु॑ ।
यस्मा॒न्न ऋ॒ते किञ्च॒न कर्म॑ क्रि॒यते॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 4
यस्मा॒न्न ऋ॒ते किञ्च॒न कर्म॑ क्रि॒यते॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 4
yatpra॒jñāna̭-mu॒ta ceto॒ dhṛti̭śca॒ yajjyoti̭ ra॒ntara॒mṛta̭-mpra॒jāsṷ |
yasmā॒nna ṛ॒te kiñca॒na karma̭ kri॒yate॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 4
yasmā॒nna ṛ॒te kiñca॒na karma̭ kri॒yate॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 4
Mantra 5
सु॒षा॒र॒थि-रश्वा॑निव॒ यन्म॑नु॒ष्या᳚न्ने नी॒यते॑-ऽभी॒शु॑भि र्वा॒जिन॑ इव ।
हृत्प्र॑तिष्ठं॒-यँद॑जिर॒-ञ्जवि॑ष्ठ॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 5
हृत्प्र॑तिष्ठं॒-यँद॑जिर॒-ञ्जवि॑ष्ठ॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 5
su॒ṣā॒ra॒thi-raśvā̭niva॒ yanma̭nu॒ṣyā᳚nne nī॒yatḙ-'bhī॒śṷbhi rvā॒jina̭ iva |
hṛtpra̭tiṣṭhaṃ॒-ya~da̭jira॒-ñjavi̭ṣṭha॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 5
hṛtpra̭tiṣṭhaṃ॒-ya~da̭jira॒-ñjavi̭ṣṭha॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 5
Mantra 6
यस्मि॒न् ऋच॒स्साम॒-यजूग्ं॑षि॒ यस्मि॑-न्प्रतिष्ठि॒ता र॑थ॒नाभा॑ वि॒वाराः᳚ ।
यस्मिग्ग्॑श्चि॒त्तग्ं सर्व॒मोत॑-म्प्र॒जाना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 6
यस्मिग्ग्॑श्चि॒त्तग्ं सर्व॒मोत॑-म्प्र॒जाना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 6
yasmi॒n ṛca॒ssāma॒-yajūgṃ̭ṣi॒ yasmi̭-npratiṣṭhi॒tā ra̭tha॒nābhā̭ vi॒vārāḥ᳚ |
yasmigg̭ści॒ttagṃ sarva॒mota̭-mpra॒jānā॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 6
yasmigg̭ści॒ttagṃ sarva॒mota̭-mpra॒jānā॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 6
Mantra 7
यदत्र॑ ष॒ष्ठ-न्त्रि॒शतग्ं॑ सु॒वीरं॑-यँ॒ज्ञस्य॑ गु॒ह्य-न्नव॑ नाव॒माय्य᳚म् ।
दश॒ पञ्च॑ त्रि॒ग्ं॒शतं॒-यँत्पर॑-ञ्च॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 7
दश॒ पञ्च॑ त्रि॒ग्ं॒शतं॒-यँत्पर॑-ञ्च॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 7
yadatra̭ ṣa॒ṣṭha-ntri॒śatagṃ̭ su॒vīraṃ̭-ya~॒jñasya̭ gu॒hya-nnava̭ nāva॒māyya᳚m |
daśa॒ pañca̭ tri॒gṃ॒śataṃ॒-ya~tpara̭-ñca॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 7
daśa॒ pañca̭ tri॒gṃ॒śataṃ॒-ya~tpara̭-ñca॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 7
Mantra 8
यज्जाग्र॑तो दू॒रमु॒दैति॒ दैव॒-न्तदु॑ सु॒प्तस्य॒ तथै॒वैति॑ ।
दू॒र॒ग॒म्म-ञ्ज्योति॑षा॒-ञ्ज्योति॒रेक॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 8
दू॒र॒ग॒म्म-ञ्ज्योति॑षा॒-ञ्ज्योति॒रेक॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 8
yajjāgra̭to dū॒ramu॒daiti॒ daiva॒-ntadṷ su॒ptasya॒ tathai॒vaiti̭ |
dū॒ra॒ga॒mma-ñjyoti̭ṣā॒-ñjyoti॒reka॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 8
dū॒ra॒ga॒mma-ñjyoti̭ṣā॒-ñjyoti॒reka॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 8
Mantra 9
येने॒दं-विँश्व॒-ञ्जग॑तो ब॒भूव॒ ये दे॒वापि॑ मह॒तो जा॒तवे॑दाः ।
तदे॒वाग्नि-स्तम॑सो॒ ज्योति॒रेक॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 9
तदे॒वाग्नि-स्तम॑सो॒ ज्योति॒रेक॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 9
yene॒daṃ-vi~śva॒-ñjaga̭to ba॒bhūva॒ ye de॒vāpi̭ maha॒to jā॒tavḙdāḥ |
tade॒vāgni-stama̭so॒ jyoti॒reka॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 9
tade॒vāgni-stama̭so॒ jyoti॒reka॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 9
Mantra 10
येन॒ द्यौः पृ॑थि॒वी चा॒न्तरि॑क्ष-ञ्च॒ ये पर्व॑ताः प्र॒दिशो॒ दिश॑श्च ।
येने॒द-ञ्जग॒-द्व्याप्त॑-म्प्र॒जाना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 10
येने॒द-ञ्जग॒-द्व्याप्त॑-म्प्र॒जाना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 10
yena॒ dyauḥ pṛ̭thi॒vī cā॒ntari̭kṣa-ñca॒ ye parva̭tāḥ pra॒diśo॒ diśa̭śca |
yene॒da-ñjaga॒-dvyāpta̭-mpra॒jānā॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 10
yene॒da-ñjaga॒-dvyāpta̭-mpra॒jānā॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 10
Mantra 11
ये म॑नो॒ हृद॑यं॒-येँ च॑ दे॒वा ये दि॒व्या आपो॒ ये सूर्य॑रश्मिः ।
ते श्रोत्रे॒ चक्षु॑षी स॒ञ्चर॑न्त॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 11
ते श्रोत्रे॒ चक्षु॑षी स॒ञ्चर॑न्त॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 11
ye ma̭no॒ hṛda̭yaṃ॒-ye~ ca̭ de॒vā ye di॒vyā āpo॒ ye sūrya̭raśmiḥ |
te śrotre॒ cakṣṷṣī sa॒ñcara̭nta॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 11
te śrotre॒ cakṣṷṣī sa॒ñcara̭nta॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 11
Mantra 12
अचि॑न्त्य॒-ञ्चा प्र॑मेय॒-ञ्च व्य॒क्ता-व्यक्त॑ पर॒-ञ्च य॑त् ।
सूक्ष्मा᳚-थ्सूक्ष्मत॑र-ञ्ज्ञे॒य॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 12
सूक्ष्मा᳚-थ्सूक्ष्मत॑र-ञ्ज्ञे॒य॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 12
aci̭ntya॒-ñcā pra̭meya॒-ñca vya॒ktā-vyakta̭ para॒-ñca ya̭t |
sūkṣmā᳚-thsūkṣmata̭ra-ñjñe॒ya॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 12
sūkṣmā᳚-thsūkṣmata̭ra-ñjñe॒ya॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 12
Mantra 13
एका॑ च द॒श श॒त-ञ्च॑ स॒हस्र॑-ञ्चा॒युत॑-ञ्च नि॒युत॑-ञ्च प्र॒युतं॒
चार्बु॑द-ञ्च॒ न्य॑र्बुद-ञ्च समु॒द्रश्च॒ मद्ध्य॒-ञ्चान्त॑श्च परा॒र्धश्च॒ तन्मे॒ मनः॑
शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 13
चार्बु॑द-ञ्च॒ न्य॑र्बुद-ञ्च समु॒द्रश्च॒ मद्ध्य॒-ञ्चान्त॑श्च परा॒र्धश्च॒ तन्मे॒ मनः॑
शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 13
ekā̭ ca da॒śa śa॒ta-ñca̭ sa॒hasra̭-ñcā॒yuta̭-ñca ni॒yuta̭-ñca pra॒yutaṃ॒
cārbṷda-ñca॒ nya̭rbuda-ñca samu॒draśca॒ maddhya॒-ñcānta̭śca parā॒rdhaśca॒ tanme॒ manaḥ̭
śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 13
cārbṷda-ñca॒ nya̭rbuda-ñca samu॒draśca॒ maddhya॒-ñcānta̭śca parā॒rdhaśca॒ tanme॒ manaḥ̭
śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 13
Mantra 14
ये प॑ञ्च॒ पञ्च॑ दश श॒तग्ं स॒हस्र॑-म॒युत॒-न्न्य॑र्बुद-ञ्च ।
ते अ॑ग्नि-चि॒त्येष्ट॑का॒स्तग्ं शरी॑र॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 14
ते अ॑ग्नि-चि॒त्येष्ट॑का॒स्तग्ं शरी॑र॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 14
ye pa̭ñca॒ pañca̭ daśa śa॒tagṃ sa॒hasra̭-ma॒yuta॒-nnya̭rbuda-ñca |
te a̭gni-ci॒tyeṣṭa̭kā॒stagṃ śarī̭ra॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 14
te a̭gni-ci॒tyeṣṭa̭kā॒stagṃ śarī̭ra॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 14
Mantra 15
वेदा॒हमे॒त-म्पु॑रुष-म्म॒हान्त॑-मादि॒त्य-व॑र्ण॒-न्तम॑सः॒ पर॑स्तात् ।
यस्य॒ योनि॒-म्परि॒पश्य॑न्ति॒ धीरा॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 15
यस्य॒ योनि॒-म्परि॒पश्य॑न्ति॒ धीरा॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 15
vedā॒hame॒ta-mpṷruṣa-mma॒hānta̭-mādi॒tya-va̭rṇa॒-ntama̭saḥ॒ para̭stāt |
yasya॒ yoni॒-mpari॒paśya̭nti॒ dhīrā॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 15
yasya॒ yoni॒-mpari॒paśya̭nti॒ dhīrā॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 15
Mantra 16
यस्ये॒द-न्धीराः᳚ पु॒नन्ति॑ क॒वयो᳚ ब्र॒ह्माण॑मे॒त-न्त्वा॑ वृणत॒ इन्दु᳚म् ।
स्था॒व॒र-ञ्जङ्ग॑मं॒-द्यौ॑राका॒श-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 16
स्था॒व॒र-ञ्जङ्ग॑मं॒-द्यौ॑राका॒श-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 16
yasye॒da-ndhīrāḥ᳚ pu॒nanti̭ ka॒vayo᳚ bra॒hmāṇa̭me॒ta-ntvā̭ vṛṇata॒ indu᳚m |
sthā॒va॒ra-ñjaṅga̭maṃ॒-dyaṷrākā॒śa-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 16
sthā॒va॒ra-ñjaṅga̭maṃ॒-dyaṷrākā॒śa-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 16
Mantra 17
परा᳚-त्प॒रत॑र-ञ्चै॒व॒ य॒-त्परा᳚श्चैव॒ यत्प॑रम् ।
य॒त्परा᳚-त्पर॑तो ज्ञे॒य॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 17
य॒त्परा᳚-त्पर॑तो ज्ञे॒य॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 17
parā᳚-tpa॒rata̭ra-ñcai॒va॒ ya॒-tparā᳚ścaiva॒ yatpa̭ram |
ya॒tparā᳚-tpara̭to jñe॒ya॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 17
ya॒tparā᳚-tpara̭to jñe॒ya॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 17
Mantra 18
परा᳚-त्परत॑रो ब्र॒ह्मा॒ त॒त्परा᳚-त्पर॒तो ह॑रिः ।
त॒त्परा᳚-त्पर॑तो ऽधी॒श॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 18
त॒त्परा᳚-त्पर॑तो ऽधी॒श॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 18
parā᳚-tparata̭ro bra॒hmā॒ ta॒tparā᳚-tpara॒to ha̭riḥ |
ta॒tparā᳚-tpara̭to 'dhī॒śa॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 18
ta॒tparā᳚-tpara̭to 'dhī॒śa॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 18
Mantra 19
या वे॑दा॒दिषु॑ गाय॒त्री॒ स॒र्व॒व्यापि॑ महे॒श्वरी ।
ऋग् य॑जु-स्सामा-थर्वै॒श्च॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 19
ऋग् य॑जु-स्सामा-थर्वै॒श्च॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 19
yā vḙdā॒diṣṷ gāya॒trī॒ sa॒rva॒vyāpi̭ mahe॒śvarī |
ṛg ya̭ju-ssāmā-tharvai॒śca॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 19
ṛg ya̭ju-ssāmā-tharvai॒śca॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 19
Mantra 20
यो वै॑ दे॒व-म्म॑हादे॒व॒-म्प्र॒णव॑-म्पर॒मेश्व॑रम् ।
य-स्सर्वे॑ सर्व॑ वेदै॒श्च॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 20
य-स्सर्वे॑ सर्व॑ वेदै॒श्च॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 20
yo vai̭ de॒va-mma̭hāde॒va॒-mpra॒ṇava̭-mpara॒meśva̭ram |
ya-ssarvḙ sarva̭ vedai॒śca॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 20
ya-ssarvḙ sarva̭ vedai॒śca॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 20
Mantra 21
प्रय॑तः॒ प्रण॑वोङ्का॒र॒-म्प्र॒णव॑-म्पुरु॒षोत्त॑मम् ।
ओकां॑र॒-म्प्रण॑वात्मा॒न॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 21
ओकां॑र॒-म्प्रण॑वात्मा॒न॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 21
praya̭taḥ॒ praṇa̭voṅkā॒ra॒-mpra॒ṇava̭-mpuru॒ṣotta̭mam |
okāṃ̭ra॒-mpraṇa̭vātmā॒na॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 21
okāṃ̭ra॒-mpraṇa̭vātmā॒na॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 21
Mantra 22
यो-ऽसौ॑ स॒र्वेषु॑ वेदे॒षु॒ प॒ठ्यते᳚ ह्यज॒ ईश्व॑रः । अ॒कायो॑ निर्गु॑णो ह्या॒त्मा॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 22
yo-'saṷ sa॒rveṣṷ vede॒ṣu॒ pa॒ṭhyate᳚ hyaja॒ īśva̭raḥ | a॒kāyo̭ nirgṷṇo hyā॒tmā॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 22
Mantra 23
गोभि॒ र्जुष्ट॒-न्धने॑न॒ ह्यायु॑षा च॒ बले॑न च । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ पुष्करा॒क्ष॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 23
gobhi॒ rjuṣṭa॒-ndhanḙna॒ hyāyṷṣā ca॒ balḙna ca | pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ puṣkarā॒kṣa॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 23
Mantra 24
कैला॑स॒ शिख॑रे र॒म्ये॒ श॒ङ्कर॑स्य शि॒वाल॑ये ।
दे॒वता᳚स्तत्र॑ मोद॒न्ते॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 24
दे॒वता᳚स्तत्र॑ मोद॒न्ते॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 24
kailā̭sa॒ śikha̭re ra॒mye॒ śa॒ṅkara̭sya śi॒vāla̭ye |
de॒vatā᳚statra̭ moda॒nte॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 24
de॒vatā᳚statra̭ moda॒nte॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 24
Mantra 25
त्र्य॑बङ्कं-यँजामहे सुग॒न्धि-म्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नम् । उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑ना-न्मृ॒त्यो-र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता॒-त्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 25
trya̭baṅkaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam | u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nā-nmṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā॒-ttanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 25
Mantra 26
वि॒श्वत॑-श्चक्षुरु॒त वि॒श्वतो॑ मुखो वि॒श्वतो॑ हस्त उ॒त वि॒श्वत॑स्पात् ।
सम्बा॒हुभ्यां॒-नम॑ति॒ सम्प॑तत्रै॒ र्द्यावा॑ पृथि॒वी ज॒नय॑-न्दे॒व एक॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 26
सम्बा॒हुभ्यां॒-नम॑ति॒ सम्प॑तत्रै॒ र्द्यावा॑ पृथि॒वी ज॒नय॑-न्दे॒व एक॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 26
vi॒śvata̭-ścakṣuru॒ta vi॒śvato̭ mukho vi॒śvato̭ hasta u॒ta vi॒śvata̭spāt |
sambā॒hubhyāṃ॒-nama̭ti॒ sampa̭tatrai॒ rdyāvā̭ pṛthi॒vī ja॒naya̭-nde॒va eka॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 26
sambā॒hubhyāṃ॒-nama̭ti॒ sampa̭tatrai॒ rdyāvā̭ pṛthi॒vī ja॒naya̭-nde॒va eka॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 26
Mantra 27
च॒तुरो॑ वे॒दान॑धीयी॒त॒ स॒र्व शा᳚स्त्रम॒यं-विँ॑दुः । इ॒ति॒हा॒स॒ पु॒रा॒णा॒ना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 27
ca॒turo̭ ve॒dāna̭dhīyī॒ta॒ sa॒rva śā᳚strama॒yaṃ-vi~̭duḥ | i॒ti॒hā॒sa॒ pu॒rā॒ṇā॒nā॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 27
Mantra 28
मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒क-म्मा न॒ उक्ष॑न्तमु॒त मा न॑ उक्षि॒तम् । मा नो॑ वधीः पि॒तर॒-म्मोत मा॒तर॑-म्प्रि॒या मा न॑स्त॒नुवो॑ रुद्र रीरिष॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 28
mā no̭ ma॒hānta̭mu॒ta mā no̭ arbha॒ka-mmā na॒ ukṣa̭ntamu॒ta mā na̭ ukṣi॒tam | mā no̭ vadhīḥ pi॒tara॒-mmota mā॒tara̭-mpri॒yā mā na̭sta॒nuvo̭ rudra rīriṣa॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 28
Mantra 29
मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः ।
वी॒रान्मानो॑ रुद्र भामि॒तोव॑धी र्ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा विधेम ते॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 29
वी॒रान्मानो॑ रुद्र भामि॒तोव॑धी र्ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा विधेम ते॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 29
mā na̭sto॒ke tana̭ye॒ mā na॒ āyṷṣi॒ mā no॒ goṣu॒ mā no॒ aśvḙṣu rīriṣaḥ |
vī॒rānmāno̭ rudra bhāmi॒tova̭dhī rha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 29
vī॒rānmāno̭ rudra bhāmi॒tova̭dhī rha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 29
Mantra 30
ऋ॒तग्ं स॒त्य-म्प॑र-म्ब्र॒ह्म॒ पु॒रुष॑-ङ्कृष्ण॒पिङ्ग॑लम् ।
ऊ॒र्ध्वरे॑तं-विँ॑रूपा॒क्षं॒-विँ॒श्वरू॑पाय॒ वै नमो॒ नम॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 30
ऊ॒र्ध्वरे॑तं-विँ॑रूपा॒क्षं॒-विँ॒श्वरू॑पाय॒ वै नमो॒ नम॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 30
ṛ॒tagṃ sa॒tya-mpa̭ra-mbra॒hma॒ pu॒ruṣa̭-ṅkṛṣṇa॒piṅga̭lam |
ū॒rdhvarḙtaṃ-vi~̭rūpā॒kṣaṃ॒-vi~॒śvarṷ̄pāya॒ vai namo॒ nama॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 30
ū॒rdhvarḙtaṃ-vi~̭rūpā॒kṣaṃ॒-vi~॒śvarṷ̄pāya॒ vai namo॒ nama॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 30
Mantra 31
क-द्रु॒द्राय॒ प्रचे॑तसे मी॒ढुष्ट॑माय॒ तव्य॑से । वो॒चेम॒ शन्त॑मग्ं हृ॒दे ।
सर्वो॒ ह्ये॑ष रु॒द्रस्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 31
सर्वो॒ ह्ये॑ष रु॒द्रस्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 31
ka-dru॒drāya॒ pracḙtase mī॒ḍhuṣṭa̭māya॒ tavya̭se | vo॒cema॒ śanta̭magṃ hṛ॒de |
sarvo॒ hyḙṣa ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 31
sarvo॒ hyḙṣa ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 31
Mantra 32
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विव॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 32
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विव॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 32
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ viva॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 32
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ viva॒stanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 32
Mantra 33
यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हि॒त्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ । य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒-श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 33
yaḥ prā̭ṇa॒to ni̭miṣa॒to ma̭hi॒tvaika॒ idrājā॒ jaga̭to ba॒bhūva̭ | ya īśḙ a॒sya dvi॒pada॒-ścatṷṣpadaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 33
Mantra 34
य आ᳚त्म॒दा ब॑ल॒दा यस्य॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते प्र॒शिषं॒-यँस्य॑ दे॒वाः ।
यस्य॑ छा॒या-ऽमृतं॒-यँस्य॑ मृ॒त्युः कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 34
यस्य॑ छा॒या-ऽमृतं॒-यँस्य॑ मृ॒त्युः कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 34
ya ā᳚tma॒dā ba̭la॒dā yasya॒ viśva̭ u॒pāsa̭te pra॒śiṣaṃ॒-ya~sya̭ de॒vāḥ |
yasya̭ chā॒yā-'mṛtaṃ॒-ya~sya̭ mṛ॒tyuḥ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 34
yasya̭ chā॒yā-'mṛtaṃ॒-ya~sya̭ mṛ॒tyuḥ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 34
Mantra 35
यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒फ्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒ भुव॑ना-ऽऽवि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 35
yo ru॒dro a॒gnau yo a॒phsu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒ bhuva̭nā-''vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 35
Mantra 36
ग॒न्ध॒द्वा॒रा-न्दु॑राध॒र्षा॒-न्नि॒त्यपु॑ष्टा-ङ्करी॒षिणी᳚म् । ई॒श्वरीग्ं॑ सर्व॑ भूता॒ना॒-न्तामि॒होप॑ह्वये॒ श्रिय॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 36
ga॒ndha॒dvā॒rā-ndṷrādha॒rṣā॒-nni॒tyapṷṣṭā-ṅkarī॒ṣiṇī᳚m | ī॒śvarīgṃ̭ sarva̭ bhūtā॒nā॒-ntāmi॒hopa̭hvaye॒ śriya॒-ntanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 36
Mantra 37
य इदग्ं॑ शिव॑सङ्क॒ल्प॒ग्ं॒ स॒दा ध्या॑यन्ति॒ ब्राह्म॑णाः । ते प॑र-म्मोक्ष॑-ङ्गमिष्य॒न्ति॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 37
ya idagṃ̭ śiva̭saṅka॒lpa॒gṃ॒ sa॒dā dhyā̭yanti॒ brāhma̭ṇāḥ | te pa̭ra-mmokṣa̭-ṅgamiṣya॒nti॒ tanme॒ manaḥ̭ śi॒vasa̭ṅka॒lpama̭stu || 37
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ शिवसङ्कल्पग्ं हृदयाय नमः॑ ॥
7.2 पुरुष सूक्तं
7.2 पुरुष सूक्तं
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || śivasaṅkalpagṃ hṛdayāya namaḥ̭ ||
7.2 puruṣa sūktaṃ
7.2 puruṣa sūktaṃ
(तै. अर. 3.12.1 - तै. अर. 3.12.7)
Mantra 1
स॒हस्र॑शीर्षा॒ पुरु॑षः । स॒ह॒स्रा॒क्ष-स्स॒हस्र॑पात् । स भूमिं॑-विँ॒श्वतो॑ वृ॒त्वा । अत्य॑तिष्ठ-द्दशाङ्गु॒लम् । पुरु॑ष ए॒वेदग्ं सर्व᳚म् । य-द्भू॒तं-यँच्च॒ भव्य᳚म् ।
उ॒तामृ॑त॒त्वस्येशा॑नः । यदन्ने॑ना-ति॒रोह॑ति ।
ए॒तावा॑नस्य महि॒मा । अतो॒ ज्यायाग्॑श्च॒ पूरु॑षः ॥ 1
उ॒तामृ॑त॒त्वस्येशा॑नः । यदन्ने॑ना-ति॒रोह॑ति ।
ए॒तावा॑नस्य महि॒मा । अतो॒ ज्यायाग्॑श्च॒ पूरु॑षः ॥ 1
sa॒hasra̭śīrṣā॒ purṷṣaḥ | sa॒ha॒srā॒kṣa-ssa॒hasra̭pāt | sa bhūmiṃ̭-vi~॒śvato̭ vṛ॒tvā | atya̭tiṣṭha-ddaśāṅgu॒lam | purṷṣa e॒vedagṃ sarva᳚m | ya-dbhū॒taṃ-ya~cca॒ bhavya᳚m |
u॒tāmṛ̭ta॒tvasyeśā̭naḥ | yadannḙnā-ti॒roha̭ti |
e॒tāvā̭nasya mahi॒mā | ato॒ jyāyāg̭śca॒ pūrṷṣaḥ || 1
u॒tāmṛ̭ta॒tvasyeśā̭naḥ | yadannḙnā-ti॒roha̭ti |
e॒tāvā̭nasya mahi॒mā | ato॒ jyāyāg̭śca॒ pūrṷṣaḥ || 1
Mantra 2
पादो᳚-ऽस्य॒ विश्वा॑ भू॒तानि॑ । त्रि॒पाद॑स्या॒-मृत॑-न्दि॒वि । त्रि॒पादू॒र्ध्व उदै॒-त्पुरु॑षः । पादो᳚ ऽस्ये॒हा-ऽऽभ॑वा॒-त्पुनः॑ ।
ततो॒ विष्वं॒-व्यँ॑क्रामत् । सा॒श॒ना॒न॒श॒ने अ॒भि ॥ तस्मा᳚-द्वि॒राड॑जायत । वि॒राजो॒ अधि॒ पूरु॑षः । स जा॒तो अत्य॑रिच्यत । प॒श्चा-द्भूमि॒मथो॑ पु॒रः ॥ 2
ततो॒ विष्वं॒-व्यँ॑क्रामत् । सा॒श॒ना॒न॒श॒ने अ॒भि ॥ तस्मा᳚-द्वि॒राड॑जायत । वि॒राजो॒ अधि॒ पूरु॑षः । स जा॒तो अत्य॑रिच्यत । प॒श्चा-द्भूमि॒मथो॑ पु॒रः ॥ 2
pādo᳚-'sya॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | tri॒pāda̭syā॒-mṛta̭-ndi॒vi | tri॒pādū॒rdhva udai॒-tpurṷṣaḥ | pādo᳚ 'sye॒hā-''bha̭vā॒-tpunaḥ̭ |
tato॒ viṣvaṃ॒-vya~̭krāmat | sā॒śa॒nā॒na॒śa॒ne a॒bhi || tasmā᳚-dvi॒rāḍa̭jāyata | vi॒rājo॒ adhi॒ pūrṷṣaḥ | sa jā॒to atya̭ricyata | pa॒ścā-dbhūmi॒matho̭ pu॒raḥ || 2
tato॒ viṣvaṃ॒-vya~̭krāmat | sā॒śa॒nā॒na॒śa॒ne a॒bhi || tasmā᳚-dvi॒rāḍa̭jāyata | vi॒rājo॒ adhi॒ pūrṷṣaḥ | sa jā॒to atya̭ricyata | pa॒ścā-dbhūmi॒matho̭ pu॒raḥ || 2
Mantra 3
यत्पुरु॑षेण ह॒विषा᳚ । दे॒वा य॒ज्ञमत॑न्वत । व॒स॒न्तो अ॑स्यासी॒दाज्य᳚म् । ग्री॒ष्म इ॒द्ध्म श्श॒रद्ध॒विः । स॒प्तास्या॑स-न्परि॒धयः॑ । त्रि-स्स॒प्त स॒मिधः॑ कृ॒ताः । दे॒वाय-द्य॒ज्ञ-न्त॑न्वा॒नाः । अब॑ध्न॒-न्पुरु॑ष-म्प॒शुम् ॥
तं-यँ॒ज्ञ-म्ब॒र्हिषि॒ प्रौक्षन्न्॑ । पुरु॑ष-ञ्जा॒तम॑ग्र॒तः ॥ 3
तं-यँ॒ज्ञ-म्ब॒र्हिषि॒ प्रौक्षन्न्॑ । पुरु॑ष-ञ्जा॒तम॑ग्र॒तः ॥ 3
yatpurṷṣeṇa ha॒viṣā᳚ | de॒vā ya॒jñamata̭nvata | va॒sa॒nto a̭syāsī॒dājya᳚m | grī॒ṣma i॒ddhma śśa॒raddha॒viḥ | sa॒ptāsyā̭sa-npari॒dhayaḥ̭ | tri-ssa॒pta sa॒midhaḥ̭ kṛ॒tāḥ | de॒vāya-dya॒jña-nta̭nvā॒nāḥ | aba̭dhna॒-npurṷṣa-mpa॒śum ||
taṃ-ya~॒jña-mba॒rhiṣi॒ praukṣanṋ | purṷṣa-ñjā॒tama̭gra॒taḥ || 3
taṃ-ya~॒jña-mba॒rhiṣi॒ praukṣanṋ | purṷṣa-ñjā॒tama̭gra॒taḥ || 3
Mantra 4
तेन॑ दे॒वा अय॑जन्त । सा॒द्ध्या ऋष॑यश्च॒ ये ।
तस्मा᳚-द्य॒ज्ञा-थ्स॑र्व॒हुतः॑ । सम्भृ॑त-म्पृषदा॒ज्यम् । प॒शूग्स्ताग्श्च॑क्रे वाय॒व्यान्॑ । आ॒र॒ण्या-न्ग्रा॒म्याश्च॒ ये । तस्मा᳚-द्य॒ज्ञा-थ्स॑र्व॒हुतः॑ । ऋच॒-स्सामा॑नि जज्ञिरे ।
छन्दाग्ं॑सि जज्ञिरे॒ तस्मा᳚त् । यजु॒स्तस्मा॑-दजायत ॥ 4
तस्मा᳚-द्य॒ज्ञा-थ्स॑र्व॒हुतः॑ । सम्भृ॑त-म्पृषदा॒ज्यम् । प॒शूग्स्ताग्श्च॑क्रे वाय॒व्यान्॑ । आ॒र॒ण्या-न्ग्रा॒म्याश्च॒ ये । तस्मा᳚-द्य॒ज्ञा-थ्स॑र्व॒हुतः॑ । ऋच॒-स्सामा॑नि जज्ञिरे ।
छन्दाग्ं॑सि जज्ञिरे॒ तस्मा᳚त् । यजु॒स्तस्मा॑-दजायत ॥ 4
tena̭ de॒vā aya̭janta | sā॒ddhyā ṛṣa̭yaśca॒ ye |
tasmā᳚-dya॒jñā-thsa̭rva॒hutaḥ̭ | sambhṛ̭ta-mpṛṣadā॒jyam | pa॒śūgstāgśca̭kre vāya॒vyāṋ | ā॒ra॒ṇyā-ngrā॒myāśca॒ ye | tasmā᳚-dya॒jñā-thsa̭rva॒hutaḥ̭ | ṛca॒-ssāmā̭ni jajñire |
chandāgṃ̭si jajñire॒ tasmā᳚t | yaju॒stasmā̭-dajāyata || 4
tasmā᳚-dya॒jñā-thsa̭rva॒hutaḥ̭ | sambhṛ̭ta-mpṛṣadā॒jyam | pa॒śūgstāgśca̭kre vāya॒vyāṋ | ā॒ra॒ṇyā-ngrā॒myāśca॒ ye | tasmā᳚-dya॒jñā-thsa̭rva॒hutaḥ̭ | ṛca॒-ssāmā̭ni jajñire |
chandāgṃ̭si jajñire॒ tasmā᳚t | yaju॒stasmā̭-dajāyata || 4
Mantra 5
तस्मा॒दश्वा॑ अजायन्त । ये के चो॑भ॒याद॑तः ।
गावो॑ ह जज्ञिरे॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚ज्जा॒ता अ॑जा॒वयः॑ ।
यत्पुरु॑षं॒-व्यँ॑दधुः । क॒ति॒धा व्य॑कल्पयन्न् ।
मुख॒-ङ्किम॑स्य॒ कौ बा॒हू । कावू॒रू पादा॑वुच्येते । ब्रा॒ह्म॒णो᳚-ऽस्य॒ मुख॑मासीत् । बा॒हू रा॑ज॒न्यः॑ कृ॒तः ॥ 5
गावो॑ ह जज्ञिरे॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚ज्जा॒ता अ॑जा॒वयः॑ ।
यत्पुरु॑षं॒-व्यँ॑दधुः । क॒ति॒धा व्य॑कल्पयन्न् ।
मुख॒-ङ्किम॑स्य॒ कौ बा॒हू । कावू॒रू पादा॑वुच्येते । ब्रा॒ह्म॒णो᳚-ऽस्य॒ मुख॑मासीत् । बा॒हू रा॑ज॒न्यः॑ कृ॒तः ॥ 5
tasmā॒daśvā̭ ajāyanta | ye ke co̭bha॒yāda̭taḥ |
gāvo̭ ha jajñire॒ tasmā᳚t | tasmā᳚jjā॒tā a̭jā॒vayaḥ̭ |
yatpurṷṣaṃ॒-vya~̭dadhuḥ | ka॒ti॒dhā vya̭kalpayann |
mukha॒-ṅkima̭sya॒ kau bā॒hū | kāvū॒rū pādā̭vucyete | brā॒hma॒ṇo᳚-'sya॒ mukha̭māsīt | bā॒hū rā̭ja॒nyaḥ̭ kṛ॒taḥ || 5
gāvo̭ ha jajñire॒ tasmā᳚t | tasmā᳚jjā॒tā a̭jā॒vayaḥ̭ |
yatpurṷṣaṃ॒-vya~̭dadhuḥ | ka॒ti॒dhā vya̭kalpayann |
mukha॒-ṅkima̭sya॒ kau bā॒hū | kāvū॒rū pādā̭vucyete | brā॒hma॒ṇo᳚-'sya॒ mukha̭māsīt | bā॒hū rā̭ja॒nyaḥ̭ kṛ॒taḥ || 5
Mantra 6
ऊ॒रू तद॑स्य॒ य-द्वैश्यः॑ । प॒द्भ्याग्ं शू॒द्रो अ॑जायत । च॒न्द्रमा॒ मन॑सो जा॒तः । चक्षो॒-स्सूर्यो॑ अजायत । मुखा॒-दिन्द्र॑श्चा॒ग्निश्च॑ ।
प्रा॒णा-द्वा॒युर॑जायत । नाभ्या॑ आसीद॒न्तरि॑क्षम् । शी॒र्ष्णो द्यौ-स्सम॑वर्तत । प॒द्भ्या-म्भूमि॒ र्दिश॒-श्श्रोत्रा᳚त् । तथा॑ लो॒काग्ं अ॑कल्पयन्न् ॥ 6
प्रा॒णा-द्वा॒युर॑जायत । नाभ्या॑ आसीद॒न्तरि॑क्षम् । शी॒र्ष्णो द्यौ-स्सम॑वर्तत । प॒द्भ्या-म्भूमि॒ र्दिश॒-श्श्रोत्रा᳚त् । तथा॑ लो॒काग्ं अ॑कल्पयन्न् ॥ 6
ū॒rū tada̭sya॒ ya-dvaiśyaḥ̭ | pa॒dbhyāgṃ śū॒dro a̭jāyata | ca॒ndramā॒ mana̭so jā॒taḥ | cakṣo॒-ssūryo̭ ajāyata | mukhā॒-dindra̭ścā॒gniśca̭ |
prā॒ṇā-dvā॒yura̭jāyata | nābhyā̭ āsīda॒ntari̭kṣam | śī॒rṣṇo dyau-ssama̭vartata | pa॒dbhyā-mbhūmi॒ rdiśa॒-śśrotrā᳚t | tathā̭ lo॒kāgṃ a̭kalpayann || 6
prā॒ṇā-dvā॒yura̭jāyata | nābhyā̭ āsīda॒ntari̭kṣam | śī॒rṣṇo dyau-ssama̭vartata | pa॒dbhyā-mbhūmi॒ rdiśa॒-śśrotrā᳚t | tathā̭ lo॒kāgṃ a̭kalpayann || 6
Mantra 7
वेदा॒हमे॒त-म्पुरु॑ष-म्म॒हान्त᳚म् । आ॒दि॒त्यव॑र्ण॒-न्तम॑स॒स्तु पा॒रे ।
सर्वा॑णि रू॒पाणि॑ वि॒चित्य॒ धीरः॑ । नामा॑नि कृ॒त्वाभि॒वद॒न् यदास्ते᳚ । धा॒ता पु॒रस्ता॒-द्यमु॑दाज॒हार॑ । श॒क्रः प्रवि॒द्वा-न्प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः । तमे॒वं-विँ॒द्वान॒मृत॑ इ॒ह भ॑वति । नान्यः पन्था॒ अय॑नाय विद्यते ।
य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम॑यजन्त दे॒वाः । तानि॒ धर्मा॑णि प्रथ॒मान्या॑सन्न् । ते ह॒ नाक॑-म्महि॒मान॑-स्सचन्ते । यत्र॒ पूर्वे॑ सा॒द्ध्या-स्सन्ति॑ दे॒वाः ॥ 7
सर्वा॑णि रू॒पाणि॑ वि॒चित्य॒ धीरः॑ । नामा॑नि कृ॒त्वाभि॒वद॒न् यदास्ते᳚ । धा॒ता पु॒रस्ता॒-द्यमु॑दाज॒हार॑ । श॒क्रः प्रवि॒द्वा-न्प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः । तमे॒वं-विँ॒द्वान॒मृत॑ इ॒ह भ॑वति । नान्यः पन्था॒ अय॑नाय विद्यते ।
य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम॑यजन्त दे॒वाः । तानि॒ धर्मा॑णि प्रथ॒मान्या॑सन्न् । ते ह॒ नाक॑-म्महि॒मान॑-स्सचन्ते । यत्र॒ पूर्वे॑ सा॒द्ध्या-स्सन्ति॑ दे॒वाः ॥ 7
vedā॒hame॒ta-mpurṷṣa-mma॒hānta᳚m | ā॒di॒tyava̭rṇa॒-ntama̭sa॒stu pā॒re |
sarvā̭ṇi rū॒pāṇi̭ vi॒citya॒ dhīraḥ̭ | nāmā̭ni kṛ॒tvābhi॒vada॒n yadāste᳚ | dhā॒tā pu॒rastā॒-dyamṷdāja॒hāra̭ | śa॒kraḥ pravi॒dvā-npra॒diśa॒ścata̭sraḥ | tame॒vaṃ-vi~॒dvāna॒mṛta̭ i॒ha bha̭vati | nānyaḥ panthā॒ aya̭nāya vidyate |
ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāḥ | tāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann | te ha॒ nāka̭-mmahi॒māna̭-ssacante | yatra॒ pūrvḙ sā॒ddhyā-ssanti̭ de॒vāḥ || 7
sarvā̭ṇi rū॒pāṇi̭ vi॒citya॒ dhīraḥ̭ | nāmā̭ni kṛ॒tvābhi॒vada॒n yadāste᳚ | dhā॒tā pu॒rastā॒-dyamṷdāja॒hāra̭ | śa॒kraḥ pravi॒dvā-npra॒diśa॒ścata̭sraḥ | tame॒vaṃ-vi~॒dvāna॒mṛta̭ i॒ha bha̭vati | nānyaḥ panthā॒ aya̭nāya vidyate |
ya॒jñena̭ ya॒jñama̭yajanta de॒vāḥ | tāni॒ dharmā̭ṇi pratha॒mānyā̭sann | te ha॒ nāka̭-mmahi॒māna̭-ssacante | yatra॒ pūrvḙ sā॒ddhyā-ssanti̭ de॒vāḥ || 7
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ पुरुषसूक्तग्ं शिरसे स्वाहा ॥
7.3 उत्तर नारायणं
7.3 उत्तर नारायणं
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || puruṣasūktagṃ śirase svāhā ||
7.3 uttara nārāyaṇaṃ
7.3 uttara nārāyaṇaṃ
(तै. अर. 3.13.1 - तै. अर. 3.13.2)
Mantra 1
अ॒द्भ्य-स्सम्भू॑तः पृथि॒व्यै रसा᳚च्च । वि॒श्वक॑र्मण॒-स्सम॑वर्त॒ताधि॑ ।
तस्य॒ त्वष्टा॑ वि॒दध॑-द्रू॒पमे॑ति । तत्पुरु॑षस्य॒ विश्व॒माजा॑न॒मग्रे᳚ ।
वेदा॒हमे॒त-म्पुरु॑ष-म्म॒हान्त᳚म् । आ॒दि॒त्यव॑र्ण॒-न्तम॑सः॒ पर॑स्तात् ।
तमे॒वं-विँ॒द्वान॒मृत॑ इ॒ह भ॑वति । नान्यः पन्था॑ विद्य॒ते-ऽय॑नाय । प्र॒जाप॑तिश्चरति॒ गर्भे॑ अ॒न्तः । अ॒जाय॑मानो बहु॒धा विजा॑यते ।
तस्य॒ धीराः॒ परि॑जानन्ति॒ योनि᳚म् । मरी॑चीना-म्प॒दमि॑च्छन्ति वे॒धसः॑ ॥ 1
तस्य॒ त्वष्टा॑ वि॒दध॑-द्रू॒पमे॑ति । तत्पुरु॑षस्य॒ विश्व॒माजा॑न॒मग्रे᳚ ।
वेदा॒हमे॒त-म्पुरु॑ष-म्म॒हान्त᳚म् । आ॒दि॒त्यव॑र्ण॒-न्तम॑सः॒ पर॑स्तात् ।
तमे॒वं-विँ॒द्वान॒मृत॑ इ॒ह भ॑वति । नान्यः पन्था॑ विद्य॒ते-ऽय॑नाय । प्र॒जाप॑तिश्चरति॒ गर्भे॑ अ॒न्तः । अ॒जाय॑मानो बहु॒धा विजा॑यते ।
तस्य॒ धीराः॒ परि॑जानन्ति॒ योनि᳚म् । मरी॑चीना-म्प॒दमि॑च्छन्ति वे॒धसः॑ ॥ 1
a॒dbhya-ssambhṷ̄taḥ pṛthi॒vyai rasā᳚cca | vi॒śvaka̭rmaṇa॒-ssama̭varta॒tādhi̭ |
tasya॒ tvaṣṭā̭ vi॒dadha̭-drū॒pamḙti | tatpurṷṣasya॒ viśva॒mājā̭na॒magre᳚ |
vedā॒hame॒ta-mpurṷṣa-mma॒hānta᳚m | ā॒di॒tyava̭rṇa॒-ntama̭saḥ॒ para̭stāt |
tame॒vaṃ-vi~॒dvāna॒mṛta̭ i॒ha bha̭vati | nānyaḥ panthā̭ vidya॒te-'ya̭nāya | pra॒jāpa̭tiścarati॒ garbhḙ a॒ntaḥ | a॒jāya̭māno bahu॒dhā vijā̭yate |
tasya॒ dhīrāḥ॒ pari̭jānanti॒ yoni᳚m | marī̭cīnā-mpa॒dami̭cchanti ve॒dhasaḥ̭ || 1
tasya॒ tvaṣṭā̭ vi॒dadha̭-drū॒pamḙti | tatpurṷṣasya॒ viśva॒mājā̭na॒magre᳚ |
vedā॒hame॒ta-mpurṷṣa-mma॒hānta᳚m | ā॒di॒tyava̭rṇa॒-ntama̭saḥ॒ para̭stāt |
tame॒vaṃ-vi~॒dvāna॒mṛta̭ i॒ha bha̭vati | nānyaḥ panthā̭ vidya॒te-'ya̭nāya | pra॒jāpa̭tiścarati॒ garbhḙ a॒ntaḥ | a॒jāya̭māno bahu॒dhā vijā̭yate |
tasya॒ dhīrāḥ॒ pari̭jānanti॒ yoni᳚m | marī̭cīnā-mpa॒dami̭cchanti ve॒dhasaḥ̭ || 1
Mantra 2
यो दे॒वेभ्य॒ आत॑पति । यो दे॒वाना᳚-म्पु॒रोहि॑तः ।
पूर्वो॒ यो दे॒वेभ्यो॑ जा॒तः । नमो॑ रु॒चाय॒ ब्राह्म॑ये । रुच॑-म्ब्रा॒ह्म-ञ्ज॒नय॑न्तः । दे॒वा अग्रे॒ तद॑ब्रुवन्न् । यस्त्वै॒व-म्ब्रा᳚ह्म॒णो वि॒द्यात् । तस्य॑ दे॒वा अस॒न् वशे᳚ । ह्रीश्च॑ ते ल॒क्ष्मीश्च॒ पत्न्यौ᳚ । अ॒हो॒रा॒त्रे पा॒र्श्वे । नक्ष॑त्राणि रू॒पम् । अ॒श्विनौ॒ व्यात्त᳚म् । इ॒ष्ट-म्म॑निषाण ।
अ॒मु-म्म॑निषाण । सर्व॑-म्मनिषाण ॥ 2
पूर्वो॒ यो दे॒वेभ्यो॑ जा॒तः । नमो॑ रु॒चाय॒ ब्राह्म॑ये । रुच॑-म्ब्रा॒ह्म-ञ्ज॒नय॑न्तः । दे॒वा अग्रे॒ तद॑ब्रुवन्न् । यस्त्वै॒व-म्ब्रा᳚ह्म॒णो वि॒द्यात् । तस्य॑ दे॒वा अस॒न् वशे᳚ । ह्रीश्च॑ ते ल॒क्ष्मीश्च॒ पत्न्यौ᳚ । अ॒हो॒रा॒त्रे पा॒र्श्वे । नक्ष॑त्राणि रू॒पम् । अ॒श्विनौ॒ व्यात्त᳚म् । इ॒ष्ट-म्म॑निषाण ।
अ॒मु-म्म॑निषाण । सर्व॑-म्मनिषाण ॥ 2
yo de॒vebhya॒ āta̭pati | yo de॒vānā᳚-mpu॒rohi̭taḥ |
pūrvo॒ yo de॒vebhyo̭ jā॒taḥ | namo̭ ru॒cāya॒ brāhma̭ye | ruca̭-mbrā॒hma-ñja॒naya̭ntaḥ | de॒vā agre॒ tada̭bruvann | yastvai॒va-mbrā᳚hma॒ṇo vi॒dyāt | tasya̭ de॒vā asa॒n vaśe᳚ | hrīśca̭ te la॒kṣmīśca॒ patnyau᳚ | a॒ho॒rā॒tre pā॒rśve | nakṣa̭trāṇi rū॒pam | a॒śvinau॒ vyātta᳚m | i॒ṣṭa-mma̭niṣāṇa |
a॒mu-mma̭niṣāṇa | sarva̭-mmaniṣāṇa || 2
pūrvo॒ yo de॒vebhyo̭ jā॒taḥ | namo̭ ru॒cāya॒ brāhma̭ye | ruca̭-mbrā॒hma-ñja॒naya̭ntaḥ | de॒vā agre॒ tada̭bruvann | yastvai॒va-mbrā᳚hma॒ṇo vi॒dyāt | tasya̭ de॒vā asa॒n vaśe᳚ | hrīśca̭ te la॒kṣmīśca॒ patnyau᳚ | a॒ho॒rā॒tre pā॒rśve | nakṣa̭trāṇi rū॒pam | a॒śvinau॒ vyātta᳚m | i॒ṣṭa-mma̭niṣāṇa |
a॒mu-mma̭niṣāṇa | sarva̭-mmaniṣāṇa || 2
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ उत्तर नारायणग्ं शिखायै वषट् ॥
7.4 अप्रतिरथं
7.4 अप्रतिरथं
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || uttara nārāyaṇagṃ śikhāyai vaṣaṭ ||
7.4 apratirathaṃ
7.4 apratirathaṃ
(तै. सं. 4.6.4.1 - तै. सं. 4.6.4.5)
Mantra 4
आ॒शु-श्शिशा॑नो वृष॒भो न यु॒ध्मो घ॑नाघ॒नः, क्षोभ॑ण-श्चर्षणी॒नाम् ।
स॒॒ङ्क्रन्द॑नो-ऽनिमि॒ष ए॑क वी॒रश्श॒तग्ं सेना॑ अजयथ्सा॒-कमिन्द्रः॑ ।
स॒ङ्क्रन्द॑नेना निमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना᳚ ।
तदिन्द्रे॑ण जयत॒ तथ्स॑हध्वं॒-युँधो॑ नर॒ इषु॑ हस्तेन॒ वृष्णा᳚ ।
स इषु॑हस्तै॒-स्स नि॑ष॒ङ्गिभि॑ र्व॒शी सग्ग्स्र॑ष्टा॒ सयुध॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ ।
स॒ग्ं॒सृ॒ष्ट॒-जिथ्सो॑म॒पा बा॑हु श॒र्ध्यू᳚र्ध्व-ध॑न्वा॒ प्रति॑हिता-भि॒रस्ता᳚ ।
बृह॑स्पते॒ परि॑दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हा-ऽमित्राग्ं॑ अप॒ बाध॑मानः । 1
प्र॒भ॒ञ्ज-न्थ्सेनाः᳚ प्रमृ॒णो यु॒धा जय॑न्न॒स्माक॑-मेद्ध्यवि॒ता रथा॑नाम् ।
गो॒त्र॒भिद॑-ङ्गो॒विदं॒-वँज्र॑बाहु॒-ञ्जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒-मोज॑सा ।
इ॒मग्ं स॑जाता॒ अनु॑वीर-यध्व॒मिन्द्रग्ं॑ सखा॒यो-ऽनु॒ सर॑भध्वम् ।
ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य-स्स्थवि॑रः॒ प्रवी॑र॒-स्सह॑स्वान् वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः ।
अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒माति॑ष्ठ गो॒वित् । 2
अ॒भि गो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ गाह॑मानो-ऽदा॒यो वी॒र श्श॒त-म॑न्यु॒रिन्द्रः॑ ।
दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाड॑ यु॒द्ध्यो᳚-ऽस्माक॒ग्ं॒ सेना॑ अवतु॒ प्रयु॒थ्सु ।
इन्द्र॑ आसा-न्ने॒ता बृह॒स्पति॒ र्दक्षि॑णा य॒ज्ञः पु॒र ए॑तु॒ सोमः॑ ।
दे॒व॒से॒नाना॑-मभिभ-ञ्जती॒ना-ञ्जय॑न्तीना-म्म॒रुतो॑ य॒न्त्वग्रे᳚ ।
इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्याना᳚-म्म॒रुता॒ग्ं॒ शर्ध॑ उ॒ग्रम् ।
म॒हाम॑नसा-म्भुवनच्य॒वाना॒-ङ्घोषो॑ दे॒वाना॒-ञ्जय॑ता॒ मुद॑स्थात् ।
अ॒स्माक॒-मिन्द्रः॒-समृ॑तेषु-ध्व॒जे-ष्व॒स्माकं॒-याँ इष॑व॒स्ता ज॑यन्तु । 3
अ॒स्माकं॑-वीँ॒रा उत्त॑रे भवन्त्व॒स्मानु॑ देवा अवता॒ हवे॑षु । उद्ध॑र्षय मघव॒न्ना-यु॑धा॒-न्युथ्सत्व॑ना-म्माम॒काना॒-म्महाग्ं॑सि ।
उद्वृ॑त्रहन् वा॒जिनां॒-वाँजि॑ना॒-न्युद्रथा॑ना॒-ञ्जय॑तामेतु॒ घोषः॑ ।
उप॒प्रेत॒ जय॑ता नर-स्स्थि॒रा वः॑ सन्तु बा॒हवः॑ । इन्द्रो॑ व॒-श्शर्म॑ यच्छत्वना-धृ॒ष्या यथा-ऽस॑थ । अव॑सृष्टा॒ परा॑पत॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑ सग्ंशिता । गच्छा॒मित्रा॒-न्प्रवि॑श॒ मैषा॒-ङ्कञ्च॒नोच्छि॑षः ।
मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छा-दयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒-ऽमृते॑ना॒-भिव॑स्ताम् । उ॒रो र्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ जय॑न्त॒-न्त्वामनु॑ मदन्तु दे॒वाः । यत्र॑ बा॒णा-स्स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व ।
इन्द्रो॑ न॒स्तत्र॑ वृत्र॒हा वि॑श्वा॒हा शर्म॑ यच्छतु ॥ 4 ॥
स॒॒ङ्क्रन्द॑नो-ऽनिमि॒ष ए॑क वी॒रश्श॒तग्ं सेना॑ अजयथ्सा॒-कमिन्द्रः॑ ।
स॒ङ्क्रन्द॑नेना निमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना᳚ ।
तदिन्द्रे॑ण जयत॒ तथ्स॑हध्वं॒-युँधो॑ नर॒ इषु॑ हस्तेन॒ वृष्णा᳚ ।
स इषु॑हस्तै॒-स्स नि॑ष॒ङ्गिभि॑ र्व॒शी सग्ग्स्र॑ष्टा॒ सयुध॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ ।
स॒ग्ं॒सृ॒ष्ट॒-जिथ्सो॑म॒पा बा॑हु श॒र्ध्यू᳚र्ध्व-ध॑न्वा॒ प्रति॑हिता-भि॒रस्ता᳚ ।
बृह॑स्पते॒ परि॑दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हा-ऽमित्राग्ं॑ अप॒ बाध॑मानः । 1
प्र॒भ॒ञ्ज-न्थ्सेनाः᳚ प्रमृ॒णो यु॒धा जय॑न्न॒स्माक॑-मेद्ध्यवि॒ता रथा॑नाम् ।
गो॒त्र॒भिद॑-ङ्गो॒विदं॒-वँज्र॑बाहु॒-ञ्जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒-मोज॑सा ।
इ॒मग्ं स॑जाता॒ अनु॑वीर-यध्व॒मिन्द्रग्ं॑ सखा॒यो-ऽनु॒ सर॑भध्वम् ।
ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य-स्स्थवि॑रः॒ प्रवी॑र॒-स्सह॑स्वान् वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः ।
अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒माति॑ष्ठ गो॒वित् । 2
अ॒भि गो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ गाह॑मानो-ऽदा॒यो वी॒र श्श॒त-म॑न्यु॒रिन्द्रः॑ ।
दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाड॑ यु॒द्ध्यो᳚-ऽस्माक॒ग्ं॒ सेना॑ अवतु॒ प्रयु॒थ्सु ।
इन्द्र॑ आसा-न्ने॒ता बृह॒स्पति॒ र्दक्षि॑णा य॒ज्ञः पु॒र ए॑तु॒ सोमः॑ ।
दे॒व॒से॒नाना॑-मभिभ-ञ्जती॒ना-ञ्जय॑न्तीना-म्म॒रुतो॑ य॒न्त्वग्रे᳚ ।
इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्याना᳚-म्म॒रुता॒ग्ं॒ शर्ध॑ उ॒ग्रम् ।
म॒हाम॑नसा-म्भुवनच्य॒वाना॒-ङ्घोषो॑ दे॒वाना॒-ञ्जय॑ता॒ मुद॑स्थात् ।
अ॒स्माक॒-मिन्द्रः॒-समृ॑तेषु-ध्व॒जे-ष्व॒स्माकं॒-याँ इष॑व॒स्ता ज॑यन्तु । 3
अ॒स्माकं॑-वीँ॒रा उत्त॑रे भवन्त्व॒स्मानु॑ देवा अवता॒ हवे॑षु । उद्ध॑र्षय मघव॒न्ना-यु॑धा॒-न्युथ्सत्व॑ना-म्माम॒काना॒-म्महाग्ं॑सि ।
उद्वृ॑त्रहन् वा॒जिनां॒-वाँजि॑ना॒-न्युद्रथा॑ना॒-ञ्जय॑तामेतु॒ घोषः॑ ।
उप॒प्रेत॒ जय॑ता नर-स्स्थि॒रा वः॑ सन्तु बा॒हवः॑ । इन्द्रो॑ व॒-श्शर्म॑ यच्छत्वना-धृ॒ष्या यथा-ऽस॑थ । अव॑सृष्टा॒ परा॑पत॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑ सग्ंशिता । गच्छा॒मित्रा॒-न्प्रवि॑श॒ मैषा॒-ङ्कञ्च॒नोच्छि॑षः ।
मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छा-दयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒-ऽमृते॑ना॒-भिव॑स्ताम् । उ॒रो र्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ जय॑न्त॒-न्त्वामनु॑ मदन्तु दे॒वाः । यत्र॑ बा॒णा-स्स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व ।
इन्द्रो॑ न॒स्तत्र॑ वृत्र॒हा वि॑श्वा॒हा शर्म॑ यच्छतु ॥ 4 ॥
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒dhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścarṣaṇī॒nām |
sa॒॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒raśśa॒tagṃ senā̭ ajayathsā॒-kamindraḥ̭ |
sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ |
tadindrḙṇa jayata॒ tathsa̭hadhvaṃ॒-yu~dho̭ nara॒ iṣṷ hastena॒ vṛṣṇā᳚ |
sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭ rva॒śī saggsra̭ṣṭā॒ sayudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ |
sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒-jithso̭ma॒pā bā̭hu śa॒rdhyū᳚rdhva-dha̭nvā॒ prati̭hitā-bhi॒rastā᳚ |
bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā-'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ | 1
pra॒bha॒ñja-nthsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-meddhyavi॒tā rathā̭nām |
go॒tra॒bhida̭-ṅgo॒vidaṃ॒-va~jra̭bāhu॒-ñjaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā |
i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yadhva॒mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sara̭bhadhvam |
ba॒la॒vi॒jñā॒ya-ssthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān vā॒jī saha̭māna u॒graḥ |
a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit | 2
a॒bhi go॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo vī॒ra śśa॒ta-ma̭nyu॒rindraḥ̭ |
du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒ddhyo᳚-'smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ prayu॒thsu |
indra̭ āsā-nne॒tā bṛha॒spati॒ rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ |
de॒va॒se॒nānā̭-mabhibha-ñjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ |
indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram |
ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānā॒-ṅghoṣo̭ de॒vānā॒-ñjaya̭tā॒ muda̭sthāt |
a॒smāka॒-mindraḥ॒-samṛ̭teṣu-dhva॒je-ṣva॒smākaṃ॒-yā~ iṣa̭va॒stā ja̭yantu | 3
a॒smākaṃ̭-vī~॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu | uddha̭rṣaya maghava॒nnā-yṷdhā॒-nyuthsatva̭nā-mmāma॒kānā॒-mmahāgṃ̭si |
udvṛ̭trahan vā॒jināṃ॒-vā~ji̭nā॒-nyudrathā̭nā॒-ñjaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ |
upa॒preta॒ jaya̭tā nara-ssthi॒rā vaḥ̭ santu bā॒havaḥ̭ | indro̭ va॒-śśarma̭ yacchatvanā-dhṛ॒ṣyā yathā-'sa̭tha | ava̭sṛṣṭā॒ parā̭pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā | gacchā॒mitrā॒-npravi̭śa॒ maiṣā॒-ṅkañca॒nocchi̭ṣaḥ |
marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchā-dayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒-'mṛtḙnā॒-bhiva̭stām | u॒ro rvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭nta॒-ntvāmanṷ madantu de॒vāḥ | yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va |
indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 4 ||
sa॒॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒raśśa॒tagṃ senā̭ ajayathsā॒-kamindraḥ̭ |
sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ |
tadindrḙṇa jayata॒ tathsa̭hadhvaṃ॒-yu~dho̭ nara॒ iṣṷ hastena॒ vṛṣṇā᳚ |
sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭ rva॒śī saggsra̭ṣṭā॒ sayudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ |
sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒-jithso̭ma॒pā bā̭hu śa॒rdhyū᳚rdhva-dha̭nvā॒ prati̭hitā-bhi॒rastā᳚ |
bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā-'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ | 1
pra॒bha॒ñja-nthsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-meddhyavi॒tā rathā̭nām |
go॒tra॒bhida̭-ṅgo॒vidaṃ॒-va~jra̭bāhu॒-ñjaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā |
i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yadhva॒mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sara̭bhadhvam |
ba॒la॒vi॒jñā॒ya-ssthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān vā॒jī saha̭māna u॒graḥ |
a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit | 2
a॒bhi go॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo vī॒ra śśa॒ta-ma̭nyu॒rindraḥ̭ |
du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒ddhyo᳚-'smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ prayu॒thsu |
indra̭ āsā-nne॒tā bṛha॒spati॒ rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ |
de॒va॒se॒nānā̭-mabhibha-ñjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ |
indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram |
ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānā॒-ṅghoṣo̭ de॒vānā॒-ñjaya̭tā॒ muda̭sthāt |
a॒smāka॒-mindraḥ॒-samṛ̭teṣu-dhva॒je-ṣva॒smākaṃ॒-yā~ iṣa̭va॒stā ja̭yantu | 3
a॒smākaṃ̭-vī~॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu | uddha̭rṣaya maghava॒nnā-yṷdhā॒-nyuthsatva̭nā-mmāma॒kānā॒-mmahāgṃ̭si |
udvṛ̭trahan vā॒jināṃ॒-vā~ji̭nā॒-nyudrathā̭nā॒-ñjaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ |
upa॒preta॒ jaya̭tā nara-ssthi॒rā vaḥ̭ santu bā॒havaḥ̭ | indro̭ va॒-śśarma̭ yacchatvanā-dhṛ॒ṣyā yathā-'sa̭tha | ava̭sṛṣṭā॒ parā̭pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā | gacchā॒mitrā॒-npravi̭śa॒ maiṣā॒-ṅkañca॒nocchi̭ṣaḥ |
marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchā-dayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒-'mṛtḙnā॒-bhiva̭stām | u॒ro rvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭nta॒-ntvāmanṷ madantu de॒vāḥ | yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va |
indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 4 ||
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ आशुश्शिशानो-ऽप्रतिरथ-ङ्कवचाय हुम् ।
7.5 प्रति पूरुषं
7.5 प्रति पूरुषं
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || āśuśśiśāno-'pratiratha-ṅkavacāya hum |
7.5 prati pūruṣaṃ
7.5 prati pūruṣaṃ
(तै. सं. 1.8.6.1 - तै. सं. 1.8.6.2)
(तै. ब्रा. 1.6.10.1 - तै. ब्रा. 1.6.10.5)
Mantra 2
प्र॒ति॒पू॒रु॒ष मेक॑कपाला॒-न्निर्व॑प॒त्ये-क॒मति॑रिक्तं॒-याँव॑न्तो गृ॒ह्या᳚-स्स्मस्तेभ्यः॒ कम॑कर-म्पशू॒नाग्ं शर्मा॑सि॒ शर्म॒ यज॑मानस्य॒ शर्म॑ मे
य॒च्छैक॑ ए॒व रु॒द्रो न द्वि॒तीया॑य तस्थ आ॒खुस्ते॑ रुद्र प॒शुस्त-ञ्जु॑षस्वै॒ष ते॑ रुद्र भा॒ग-स्स॒ह स्वस्रां-ऽबि॑कया॒ तञ्जु॑षस्व भेष॒ज-ङ्गवे-ऽश्वा॑य॒
पुरु॑षाय भेष॒जमथो॑ अ॒स्मभ्य॑-म्भेष॒जग्ं सुभे॑षजं॒-यँथा-ऽस॑ति । 1
सु॒ग-म्मे॒षाय॑ मे॒ष्या॑ अवा᳚बं रु॒द्रम॑दि-म॒ह्यव॑ दे॒व-न्त्र्य॑बङ्कम् ।
यथा॑ न॒-श्श्रेय॑सः॒ कर॒द्यथा॑ नो॒ वस्य॑ सः॒ कर॒द्यथा॑ नः पशु॒मतः॒
कर॒द्यथा॑ नो व्यवसा॒यया᳚त् । त्र्य॑बङ्कं-यँजामहे सुग॒न्धि-म्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नम् ।
उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑ना-न्मृ॒त्यो र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता᳚त् । ए॒षते॑ रुद्र भा॒ग स्तञ्जु॑षस्व॒ तेना॑व॒सेन॑ प॒रो मूज॑व॒तो-ऽती॒ह्यव॑तत
धन्वा॒ पिना॑कहस्तः॒ कृत्ति॑वासाः ॥ 2
य॒च्छैक॑ ए॒व रु॒द्रो न द्वि॒तीया॑य तस्थ आ॒खुस्ते॑ रुद्र प॒शुस्त-ञ्जु॑षस्वै॒ष ते॑ रुद्र भा॒ग-स्स॒ह स्वस्रां-ऽबि॑कया॒ तञ्जु॑षस्व भेष॒ज-ङ्गवे-ऽश्वा॑य॒
पुरु॑षाय भेष॒जमथो॑ अ॒स्मभ्य॑-म्भेष॒जग्ं सुभे॑षजं॒-यँथा-ऽस॑ति । 1
सु॒ग-म्मे॒षाय॑ मे॒ष्या॑ अवा᳚बं रु॒द्रम॑दि-म॒ह्यव॑ दे॒व-न्त्र्य॑बङ्कम् ।
यथा॑ न॒-श्श्रेय॑सः॒ कर॒द्यथा॑ नो॒ वस्य॑ सः॒ कर॒द्यथा॑ नः पशु॒मतः॒
कर॒द्यथा॑ नो व्यवसा॒यया᳚त् । त्र्य॑बङ्कं-यँजामहे सुग॒न्धि-म्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नम् ।
उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑ना-न्मृ॒त्यो र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता᳚त् । ए॒षते॑ रुद्र भा॒ग स्तञ्जु॑षस्व॒ तेना॑व॒सेन॑ प॒रो मूज॑व॒तो-ऽती॒ह्यव॑तत
धन्वा॒ पिना॑कहस्तः॒ कृत्ति॑वासाः ॥ 2
pra॒ti॒pū॒ru॒ṣa meka̭kapālā॒-nnirva̭pa॒tye-ka॒mati̭riktaṃ॒-yā~va̭nto gṛ॒hyā᳚-ssmastebhyaḥ॒ kama̭kara-mpaśū॒nāgṃ śarmā̭si॒ śarma॒ yaja̭mānasya॒ śarma̭ me
ya॒cchaika̭ e॒va ru॒dro na dvi॒tīyā̭ya tastha ā॒khustḙ rudra pa॒śusta-ñjṷṣasvai॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga-ssa॒ha svasrāṃ-'bi̭kayā॒ tañjṷṣasva bheṣa॒ja-ṅgave-'śvā̭ya॒
purṷṣāya bheṣa॒jamatho̭ a॒smabhya̭-mbheṣa॒jagṃ subhḙṣajaṃ॒-ya~thā-'sa̭ti | 1
su॒ga-mme॒ṣāya̭ me॒ṣyā̭ avā᳚baṃ ru॒drama̭di-ma॒hyava̭ de॒va-ntrya̭baṅkam |
yathā̭ na॒-śśreya̭saḥ॒ kara॒dyathā̭ no॒ vasya̭ saḥ॒ kara॒dyathā̭ naḥ paśu॒mataḥ॒
kara॒dyathā̭ no vyavasā॒yayā᳚t | trya̭baṅkaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam |
u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nā-nmṛ॒tyo rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā᳚t | e॒ṣatḙ rudra bhā॒ga stañjṷṣasva॒ tenā̭va॒sena̭ pa॒ro mūja̭va॒to-'tī॒hyava̭tata
dhanvā॒ pinā̭kahastaḥ॒ kṛtti̭vāsāḥ || 2
ya॒cchaika̭ e॒va ru॒dro na dvi॒tīyā̭ya tastha ā॒khustḙ rudra pa॒śusta-ñjṷṣasvai॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga-ssa॒ha svasrāṃ-'bi̭kayā॒ tañjṷṣasva bheṣa॒ja-ṅgave-'śvā̭ya॒
purṷṣāya bheṣa॒jamatho̭ a॒smabhya̭-mbheṣa॒jagṃ subhḙṣajaṃ॒-ya~thā-'sa̭ti | 1
su॒ga-mme॒ṣāya̭ me॒ṣyā̭ avā᳚baṃ ru॒drama̭di-ma॒hyava̭ de॒va-ntrya̭baṅkam |
yathā̭ na॒-śśreya̭saḥ॒ kara॒dyathā̭ no॒ vasya̭ saḥ॒ kara॒dyathā̭ naḥ paśu॒mataḥ॒
kara॒dyathā̭ no vyavasā॒yayā᳚t | trya̭baṅkaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam |
u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nā-nmṛ॒tyo rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā᳚t | e॒ṣatḙ rudra bhā॒ga stañjṷṣasva॒ tenā̭va॒sena̭ pa॒ro mūja̭va॒to-'tī॒hyava̭tata
dhanvā॒ pinā̭kahastaḥ॒ kṛtti̭vāsāḥ || 2
Mantra 7
प्र॒ति॒पू॒रु॒ष-मेक॑कपाला॒-न्निर्व॑पति । जा॒ता ए॒व प्र॒जा रु॒द्रा-न्नि॒रव॑दयते । एक॒मति॑रिक्तम् । ज॒नि॒ष्यमा॑णा ए॒व प्र॒जा रु॒द्रा-न्नि॒रव॑दयते । एक॑कपाला भवन्ति । ए॒क॒धैव रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । नाभिघा॑रयति । यद॑भिघा॒रये᳚त् । अ॒न्त॒र॒व॒-चा॒रिणग्ं॑ रु॒द्र-ङ्कु॑र्यात् ।
ए॒को॒ल्मु॒केन॑ यन्ति । 3
तद्धि रु॒द्रस्य॑ भाग॒धेय᳚म् । इ॒मा-न्दिशं॑-यँन्ति । ए॒षा वै रु॒द्रस्य॒ दिक् । स्वाया॑ मे॒व दि॒शि रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । रु॒द्रो वा अ॑प॒शुका॑या॒ आहु॑त्यै॒ नाति॑ष्ठत । अ॒सौ ते॑ प॒शुरिति॒ निर्दि॑शे॒द्य-न्द्वि॒ष्यात् । यमे॒व द्वेष्टि॑ ।
तम॑स्मै प॒शु-न्निर्दि॑शति । यदि॒ न द्वि॒ष्यात् ।
आ॒खुस्ते॑ प॒शुरिति॑ ब्रूयात् । 4
न ग्रा॒म्या-न्प॒शून् हि॒नस्ति॑ । नार॒ण्यान् । च॒तु॒ष्प॒थे जु॑होति । ए॒ष वा अ॑ग्नी॒ना-म्पड्बी॑शो॒ नाम॑ । अ॒ग्नि॒वत्ये॒व जु॑होति ।
म॒द्ध्य॒मेन॑ प॒र्णेन॑ जुहोति । स्रुग्घ्ये॑षा । अथो॒ खलु॑ । अ॒न्त॒मेनै॒व हो॑त॒व्य᳚म् । अ॒न्त॒त ए॒व रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । 5
एष॒ ते॑ रुद्रभा॒ग-स्स॒हस्वस्रां-ऽबि॑क॒येत्या॑ह । श॒रद्वा अ॒स्याम्बि॑का॒ स्वसा᳚ ।
तया॒ वा ए॒ष हि॑नस्ति । यग्ं हि॒नस्ति॑ । तयै॒वैनग्ं॑ स॒ह श॑मयति ।
भे॒ष॒जङ्गव॒ इत्या॑ह । याव॑न्त ए॒व ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ । तेभ्यो॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति । अवा᳚बं रु॒द्रम॑दि म॒हीत्या॑ह । आ॒शिष॑मे॒वै-तामा शा᳚स्ते । 6
त्र्य॑बङ्कं-यँजामह॒ इत्या॑ह । मृ॒त्यो र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता॒-दिति॒ वा वै तदा॑ह ।
उत्कि॑रन्ति । भग॑स्य लीफ्सन्ते । मूते॑ कृ॒त्वा स॑जन्ति ।
यथा॒ जनं॑-यँ॒ते॑-ऽव॒स-ङ्क॒रोति॑ । ता॒दृगे॒व तत् । ए॒ष ते॑ रुद्रभा॒ग इत्या॑ह नि॒रव॑त्यै । अप्र॑तीक्ष॒-माय॑न्ति । अ॒पः परि॑षिञ्चति । रु॒द्रस्या॒न्त र्हि॑त्यै । प्रवा ए॒ते᳚-ऽस्मा-ल्लो॒का-च्च्य॑वन्ते । ये त्र्य॑बङ्कै॒-श्चर॑न्ति । आ॒दि॒त्य-ञ्च॒रु-म्पुन॒रेत्य॒ निर्व॑पति । इ॒यं-वाँ अदि॑तिः । अ॒स्यामे॒व प्रति॑तिष्ठन्ति ॥ 7
ए॒को॒ल्मु॒केन॑ यन्ति । 3
तद्धि रु॒द्रस्य॑ भाग॒धेय᳚म् । इ॒मा-न्दिशं॑-यँन्ति । ए॒षा वै रु॒द्रस्य॒ दिक् । स्वाया॑ मे॒व दि॒शि रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । रु॒द्रो वा अ॑प॒शुका॑या॒ आहु॑त्यै॒ नाति॑ष्ठत । अ॒सौ ते॑ प॒शुरिति॒ निर्दि॑शे॒द्य-न्द्वि॒ष्यात् । यमे॒व द्वेष्टि॑ ।
तम॑स्मै प॒शु-न्निर्दि॑शति । यदि॒ न द्वि॒ष्यात् ।
आ॒खुस्ते॑ प॒शुरिति॑ ब्रूयात् । 4
न ग्रा॒म्या-न्प॒शून् हि॒नस्ति॑ । नार॒ण्यान् । च॒तु॒ष्प॒थे जु॑होति । ए॒ष वा अ॑ग्नी॒ना-म्पड्बी॑शो॒ नाम॑ । अ॒ग्नि॒वत्ये॒व जु॑होति ।
म॒द्ध्य॒मेन॑ प॒र्णेन॑ जुहोति । स्रुग्घ्ये॑षा । अथो॒ खलु॑ । अ॒न्त॒मेनै॒व हो॑त॒व्य᳚म् । अ॒न्त॒त ए॒व रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । 5
एष॒ ते॑ रुद्रभा॒ग-स्स॒हस्वस्रां-ऽबि॑क॒येत्या॑ह । श॒रद्वा अ॒स्याम्बि॑का॒ स्वसा᳚ ।
तया॒ वा ए॒ष हि॑नस्ति । यग्ं हि॒नस्ति॑ । तयै॒वैनग्ं॑ स॒ह श॑मयति ।
भे॒ष॒जङ्गव॒ इत्या॑ह । याव॑न्त ए॒व ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ । तेभ्यो॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति । अवा᳚बं रु॒द्रम॑दि म॒हीत्या॑ह । आ॒शिष॑मे॒वै-तामा शा᳚स्ते । 6
त्र्य॑बङ्कं-यँजामह॒ इत्या॑ह । मृ॒त्यो र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता॒-दिति॒ वा वै तदा॑ह ।
उत्कि॑रन्ति । भग॑स्य लीफ्सन्ते । मूते॑ कृ॒त्वा स॑जन्ति ।
यथा॒ जनं॑-यँ॒ते॑-ऽव॒स-ङ्क॒रोति॑ । ता॒दृगे॒व तत् । ए॒ष ते॑ रुद्रभा॒ग इत्या॑ह नि॒रव॑त्यै । अप्र॑तीक्ष॒-माय॑न्ति । अ॒पः परि॑षिञ्चति । रु॒द्रस्या॒न्त र्हि॑त्यै । प्रवा ए॒ते᳚-ऽस्मा-ल्लो॒का-च्च्य॑वन्ते । ये त्र्य॑बङ्कै॒-श्चर॑न्ति । आ॒दि॒त्य-ञ्च॒रु-म्पुन॒रेत्य॒ निर्व॑पति । इ॒यं-वाँ अदि॑तिः । अ॒स्यामे॒व प्रति॑तिष्ठन्ति ॥ 7
pra॒ti॒pū॒ru॒ṣa-meka̭kapālā॒-nnirva̭pati | jā॒tā e॒va pra॒jā ru॒drā-nni॒rava̭dayate | eka॒mati̭riktam | ja॒ni॒ṣyamā̭ṇā e॒va pra॒jā ru॒drā-nni॒rava̭dayate | eka̭kapālā bhavanti | e॒ka॒dhaiva ru॒dra-nni॒rava̭dayate | nābhighā̭rayati | yada̭bhighā॒raye᳚t | a॒nta॒ra॒va॒-cā॒riṇagṃ̭ ru॒dra-ṅkṷryāt |
e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti | 3
taddhi ru॒drasya̭ bhāga॒dheya᳚m | i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~nti | e॒ṣā vai ru॒drasya॒ dik | svāyā̭ me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate | ru॒dro vā a̭pa॒śukā̭yā॒ āhṷtyai॒ nāti̭ṣṭhata | a॒sau tḙ pa॒śuriti॒ nirdi̭śe॒dya-ndvi॒ṣyāt | yame॒va dveṣṭi̭ |
tama̭smai pa॒śu-nnirdi̭śati | yadi॒ na dvi॒ṣyāt |
ā॒khustḙ pa॒śuriti̭ brūyāt | 4
na grā॒myā-npa॒śūn hi॒nasti̭ | nāra॒ṇyān | ca॒tu॒ṣpa॒the jṷhoti | e॒ṣa vā a̭gnī॒nā-mpaḍbī̭śo॒ nāma̭ | a॒gni॒vatye॒va jṷhoti |
ma॒ddhya॒mena̭ pa॒rṇena̭ juhoti | srugghyḙṣā | atho॒ khalṷ | a॒nta॒menai॒va ho̭ta॒vya᳚m | a॒nta॒ta e॒va ru॒dra-nni॒rava̭dayate | 5
eṣa॒ tḙ rudrabhā॒ga-ssa॒hasvasrāṃ-'bi̭ka॒yetyā̭ha | śa॒radvā a॒syāmbi̭kā॒ svasā᳚ |
tayā॒ vā e॒ṣa hi̭nasti | yagṃ hi॒nasti̭ | tayai॒vainagṃ̭ sa॒ha śa̭mayati |
bhe॒ṣa॒jaṅgava॒ ityā̭ha | yāva̭nta e॒va grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ | tebhyo̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti | avā᳚baṃ ru॒drama̭di ma॒hītyā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vai-tāmā śā᳚ste | 6
trya̭baṅkaṃ-ya~jāmaha॒ ityā̭ha | mṛ॒tyo rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā॒-diti॒ vā vai tadā̭ha |
utki̭ranti | bhaga̭sya līphsante | mūtḙ kṛ॒tvā sa̭janti |
yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ | tā॒dṛge॒va tat | e॒ṣa tḙ rudrabhā॒ga ityā̭ha ni॒rava̭tyai | apra̭tīkṣa॒-māya̭nti | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | ru॒drasyā॒nta rhi̭tyai | pravā e॒te᳚-'smā-llo॒kā-ccya̭vante | ye trya̭baṅkai॒-ścara̭nti | ā॒di॒tya-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭pati | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhanti || 7
e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti | 3
taddhi ru॒drasya̭ bhāga॒dheya᳚m | i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~nti | e॒ṣā vai ru॒drasya॒ dik | svāyā̭ me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate | ru॒dro vā a̭pa॒śukā̭yā॒ āhṷtyai॒ nāti̭ṣṭhata | a॒sau tḙ pa॒śuriti॒ nirdi̭śe॒dya-ndvi॒ṣyāt | yame॒va dveṣṭi̭ |
tama̭smai pa॒śu-nnirdi̭śati | yadi॒ na dvi॒ṣyāt |
ā॒khustḙ pa॒śuriti̭ brūyāt | 4
na grā॒myā-npa॒śūn hi॒nasti̭ | nāra॒ṇyān | ca॒tu॒ṣpa॒the jṷhoti | e॒ṣa vā a̭gnī॒nā-mpaḍbī̭śo॒ nāma̭ | a॒gni॒vatye॒va jṷhoti |
ma॒ddhya॒mena̭ pa॒rṇena̭ juhoti | srugghyḙṣā | atho॒ khalṷ | a॒nta॒menai॒va ho̭ta॒vya᳚m | a॒nta॒ta e॒va ru॒dra-nni॒rava̭dayate | 5
eṣa॒ tḙ rudrabhā॒ga-ssa॒hasvasrāṃ-'bi̭ka॒yetyā̭ha | śa॒radvā a॒syāmbi̭kā॒ svasā᳚ |
tayā॒ vā e॒ṣa hi̭nasti | yagṃ hi॒nasti̭ | tayai॒vainagṃ̭ sa॒ha śa̭mayati |
bhe॒ṣa॒jaṅgava॒ ityā̭ha | yāva̭nta e॒va grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ | tebhyo̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti | avā᳚baṃ ru॒drama̭di ma॒hītyā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vai-tāmā śā᳚ste | 6
trya̭baṅkaṃ-ya~jāmaha॒ ityā̭ha | mṛ॒tyo rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā॒-diti॒ vā vai tadā̭ha |
utki̭ranti | bhaga̭sya līphsante | mūtḙ kṛ॒tvā sa̭janti |
yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ | tā॒dṛge॒va tat | e॒ṣa tḙ rudrabhā॒ga ityā̭ha ni॒rava̭tyai | apra̭tīkṣa॒-māya̭nti | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | ru॒drasyā॒nta rhi̭tyai | pravā e॒te᳚-'smā-llo॒kā-ccya̭vante | ye trya̭baṅkai॒-ścara̭nti | ā॒di॒tya-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭pati | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhanti || 7
Mantra 1
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ प्रतिपूरुषं-विँभाडिति नेत्रत्रया॑य वौ॒षट् ॥
7.6 शत रुद्रीयं (त्वमग्ने रुद्रो-ऽनुवाकः)
तै. ब्रा. 3.11.2.1 - तै. ब्रा. 3.11.2.4
त्वम॑ग्ने रु॒द्रो असु॑रो म॒हो दि॒वः । त्वग्ं शर्धो॒ मारु॑त-म्पृ॒क्ष ई॑शिषे ।
त्वं-वाँतै॑ररु॒णै र्या॑सि शङ्ग॒यः । त्व-म्पू॒षा वि॑ध॒तः पा॑सि॒ नुत्मनाः᳚ ।
देवा॑ दे॒वेषु॑ श्रयद्ध्वम् । प्रथ॑मा द्वि॒तीये॑षु श्रयद्ध्वम् ।
द्विती॑या-स्तृ॒तीये॑षु श्रयद्ध्वम् । तृती॑या-श्चतु॒र्थेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
च॒तु॒र्थाः प॑ञ्च॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् । प॒ञ्च॒मा-ष्ष॒ष्ठेषु॑ श्रयद्ध्वम् । 1
ष॒ष्ठा-स्स॑प्त॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् । स॒प्त॒मा अ॑ष्ट॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
अ॒ष्ट॒मा न॑व॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् । न॒व॒मा द॑श॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
द॒श॒मा ए॑काद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । ए॒क॒द॒शा द्वा॑द॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
द्वा॒द॒शा-स्त्र॑योद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । त्र॒यो॒द॒शा-श्च॑तु र्दे॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
च॒तु॒र्द॒शाः प॑ञ्चद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । प॒ञ्च॒द॒शा-ष्षो॑ड॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । 2
षो॒ड॒शा-स्स॑प्तद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । स॒प्त॒द॒शा अ॑ष्टाद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
अ॒ष्टा॒द॒शा ए॑कान्नवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
ए॒का॒न्न॒वि॒ग्ं॒शा वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
वि॒ग्ं॒शा ए॑कवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
ए॒क॒वि॒ग्ं॒शा द्वा॑वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
द्वा॒वि॒ग्ं॒शा स्त्र॑योवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
त्र॒यो॒वि॒ग्ं॒शा श्च॑तुर्वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒शाः प॑ञ्चवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒शा-ष्ष॑ड्वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । 3
ष॒ड्वि॒ग्ं॒शा स्स॑प्तवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । स॒प्त॒वि॒ग्ं॒शा अ॑ष्टावि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । अ॒ष्टा॒वि॒ग्ं॒शा ए॑कान्नत्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । ए॒का॒न्न॒त्रि॒ग्ं॒शा स्त्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । त्रि॒ग्ं॒शा ए॑कत्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । ए॒क॒त्रि॒ग्ं॒शा द्वा᳚त्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । द्वा॒त्रि॒ग्ं॒शा त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । देवा᳚स्त्रिरेकादशा॒ स्त्रिस्त्र॑यस्त्रिग्ंशाः । उत्त॑रे भवत । उत्त॑र वर्त्मान॒ उत्त॑र सत्वानः । यत्का॑म इ॒द-ञ्जु॒होमि॑ । तन्मे॒ समृ॑द्ध्यताम् । व॒यग्ग्स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् । भूर्भुव॒स्व॑स्स्वाहा᳚ । 4
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ त्वमग्ने त्वमग्ने शतरुद्रीयमित्यस्त्राय फट् ॥
7.7 पञ्चाङ्ग जपः
अथ पञ्चाङ्गजपः ॥
स॒द्योजा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्योजा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ ।
भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑भवे भवस्व॒ माम् ।
भ॒वोद्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥ 1
7.6 शत रुद्रीयं (त्वमग्ने रुद्रो-ऽनुवाकः)
तै. ब्रा. 3.11.2.1 - तै. ब्रा. 3.11.2.4
त्वम॑ग्ने रु॒द्रो असु॑रो म॒हो दि॒वः । त्वग्ं शर्धो॒ मारु॑त-म्पृ॒क्ष ई॑शिषे ।
त्वं-वाँतै॑ररु॒णै र्या॑सि शङ्ग॒यः । त्व-म्पू॒षा वि॑ध॒तः पा॑सि॒ नुत्मनाः᳚ ।
देवा॑ दे॒वेषु॑ श्रयद्ध्वम् । प्रथ॑मा द्वि॒तीये॑षु श्रयद्ध्वम् ।
द्विती॑या-स्तृ॒तीये॑षु श्रयद्ध्वम् । तृती॑या-श्चतु॒र्थेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
च॒तु॒र्थाः प॑ञ्च॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् । प॒ञ्च॒मा-ष्ष॒ष्ठेषु॑ श्रयद्ध्वम् । 1
ष॒ष्ठा-स्स॑प्त॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् । स॒प्त॒मा अ॑ष्ट॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
अ॒ष्ट॒मा न॑व॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् । न॒व॒मा द॑श॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
द॒श॒मा ए॑काद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । ए॒क॒द॒शा द्वा॑द॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
द्वा॒द॒शा-स्त्र॑योद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । त्र॒यो॒द॒शा-श्च॑तु र्दे॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
च॒तु॒र्द॒शाः प॑ञ्चद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । प॒ञ्च॒द॒शा-ष्षो॑ड॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । 2
षो॒ड॒शा-स्स॑प्तद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । स॒प्त॒द॒शा अ॑ष्टाद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
अ॒ष्टा॒द॒शा ए॑कान्नवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
ए॒का॒न्न॒वि॒ग्ं॒शा वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
वि॒ग्ं॒शा ए॑कवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
ए॒क॒वि॒ग्ं॒शा द्वा॑वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
द्वा॒वि॒ग्ं॒शा स्त्र॑योवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
त्र॒यो॒वि॒ग्ं॒शा श्च॑तुर्वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒शाः प॑ञ्चवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒शा-ष्ष॑ड्वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । 3
ष॒ड्वि॒ग्ं॒शा स्स॑प्तवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । स॒प्त॒वि॒ग्ं॒शा अ॑ष्टावि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । अ॒ष्टा॒वि॒ग्ं॒शा ए॑कान्नत्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । ए॒का॒न्न॒त्रि॒ग्ं॒शा स्त्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । त्रि॒ग्ं॒शा ए॑कत्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । ए॒क॒त्रि॒ग्ं॒शा द्वा᳚त्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । द्वा॒त्रि॒ग्ं॒शा त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । देवा᳚स्त्रिरेकादशा॒ स्त्रिस्त्र॑यस्त्रिग्ंशाः । उत्त॑रे भवत । उत्त॑र वर्त्मान॒ उत्त॑र सत्वानः । यत्का॑म इ॒द-ञ्जु॒होमि॑ । तन्मे॒ समृ॑द्ध्यताम् । व॒यग्ग्स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् । भूर्भुव॒स्व॑स्स्वाहा᳚ । 4
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ त्वमग्ने त्वमग्ने शतरुद्रीयमित्यस्त्राय फट् ॥
7.7 पञ्चाङ्ग जपः
अथ पञ्चाङ्गजपः ॥
स॒द्योजा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्योजा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ ।
भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑भवे भवस्व॒ माम् ।
भ॒वोद्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥ 1
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || pratipūruṣaṃ-vi~bhāḍiti netratrayā̭ya vau॒ṣaṭ ||
7.6 śata rudrīyaṃ (tvamagne rudro-'nuvākaḥ)
tai. brā. 3.11.2.1 - tai. brā. 3.11.2.4
tvama̭gne ru॒dro asṷro ma॒ho di॒vaḥ | tvagṃ śardho॒ mārṷta-mpṛ॒kṣa ī̭śiṣe |
tvaṃ-vā~tai̭raru॒ṇai ryā̭si śaṅga॒yaḥ | tva-mpū॒ṣā vi̭dha॒taḥ pā̭si॒ nutmanāḥ᳚ |
devā̭ de॒veṣṷ śrayaddhvam | pratha̭mā dvi॒tīyḙṣu śrayaddhvam |
dvitī̭yā-stṛ॒tīyḙṣu śrayaddhvam | tṛtī̭yā-ścatu॒rtheṣṷ śrayaddhvam |
ca॒tu॒rthāḥ pa̭ñca॒meṣṷ śrayaddhvam | pa॒ñca॒mā-ṣṣa॒ṣṭheṣṷ śrayaddhvam | 1
ṣa॒ṣṭhā-ssa̭pta॒meṣṷ śrayaddhvam | sa॒pta॒mā a̭ṣṭa॒meṣṷ śrayaddhvam |
a॒ṣṭa॒mā na̭va॒meṣṷ śrayaddhvam | na॒va॒mā da̭śa॒meṣṷ śrayaddhvam |
da॒śa॒mā ḙkāda॒śeṣṷ śrayaddhvam | e॒ka॒da॒śā dvā̭da॒śeṣṷ śrayaddhvam |
dvā॒da॒śā-stra̭yoda॒śeṣṷ śrayaddhvam | tra॒yo॒da॒śā-śca̭tu rde॒śeṣṷ śrayaddhvam |
ca॒tu॒rda॒śāḥ pa̭ñcada॒śeṣṷ śrayaddhvam | pa॒ñca॒da॒śā-ṣṣo̭ḍa॒śeṣṷ śrayaddhvam | 2
ṣo॒ḍa॒śā-ssa̭ptada॒śeṣṷ śrayaddhvam | sa॒pta॒da॒śā a̭ṣṭāda॒śeṣṷ śrayaddhvam |
a॒ṣṭā॒da॒śā ḙkānnavi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |
e॒kā॒nna॒vi॒gṃ॒śā vi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |
vi॒gṃ॒śā ḙkavi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |
e॒ka॒vi॒gṃ॒śā dvā̭vi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |
dvā॒vi॒gṃ॒śā stra̭yovi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |
tra॒yo॒vi॒gṃ॒śā śca̭turvi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | ca॒tu॒rvi॒gṃ॒śāḥ pa̭ñcavi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |
pa॒ñca॒vi॒gṃ॒śā-ṣṣa̭ḍvi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | 3
ṣa॒ḍvi॒gṃ॒śā ssa̭ptavi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | sa॒pta॒vi॒gṃ॒śā a̭ṣṭāvi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | a॒ṣṭā॒vi॒gṃ॒śā ḙkānnatri॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | e॒kā॒nna॒tri॒gṃ॒śā stri॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | tri॒gṃ॒śā ḙkatri॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | e॒ka॒tri॒gṃ॒śā dvā᳚tri॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | dvā॒tri॒gṃ॒śā tra̭yastri॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | devā᳚strirekādaśā॒ stristra̭yastrigṃśāḥ | utta̭re bhavata | utta̭ra vartmāna॒ utta̭ra satvānaḥ | yatkā̭ma i॒da-ñju॒homi̭ | tanme॒ samṛ̭ddhyatām | va॒yaggsyā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām | bhūrbhuva॒sva̭ssvāhā᳚ | 4
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || tvamagne tvamagne śatarudrīyamityastrāya phaṭ ||
7.7 pañcāṅga japaḥ
atha pañcāṅgajapaḥ ||
sa॒dyojā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyojā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |
bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭bhave bhavasva॒ mām |
bha॒vodbha̭vāya॒ namaḥ̭ || 1
7.6 śata rudrīyaṃ (tvamagne rudro-'nuvākaḥ)
tai. brā. 3.11.2.1 - tai. brā. 3.11.2.4
tvama̭gne ru॒dro asṷro ma॒ho di॒vaḥ | tvagṃ śardho॒ mārṷta-mpṛ॒kṣa ī̭śiṣe |
tvaṃ-vā~tai̭raru॒ṇai ryā̭si śaṅga॒yaḥ | tva-mpū॒ṣā vi̭dha॒taḥ pā̭si॒ nutmanāḥ᳚ |
devā̭ de॒veṣṷ śrayaddhvam | pratha̭mā dvi॒tīyḙṣu śrayaddhvam |
dvitī̭yā-stṛ॒tīyḙṣu śrayaddhvam | tṛtī̭yā-ścatu॒rtheṣṷ śrayaddhvam |
ca॒tu॒rthāḥ pa̭ñca॒meṣṷ śrayaddhvam | pa॒ñca॒mā-ṣṣa॒ṣṭheṣṷ śrayaddhvam | 1
ṣa॒ṣṭhā-ssa̭pta॒meṣṷ śrayaddhvam | sa॒pta॒mā a̭ṣṭa॒meṣṷ śrayaddhvam |
a॒ṣṭa॒mā na̭va॒meṣṷ śrayaddhvam | na॒va॒mā da̭śa॒meṣṷ śrayaddhvam |
da॒śa॒mā ḙkāda॒śeṣṷ śrayaddhvam | e॒ka॒da॒śā dvā̭da॒śeṣṷ śrayaddhvam |
dvā॒da॒śā-stra̭yoda॒śeṣṷ śrayaddhvam | tra॒yo॒da॒śā-śca̭tu rde॒śeṣṷ śrayaddhvam |
ca॒tu॒rda॒śāḥ pa̭ñcada॒śeṣṷ śrayaddhvam | pa॒ñca॒da॒śā-ṣṣo̭ḍa॒śeṣṷ śrayaddhvam | 2
ṣo॒ḍa॒śā-ssa̭ptada॒śeṣṷ śrayaddhvam | sa॒pta॒da॒śā a̭ṣṭāda॒śeṣṷ śrayaddhvam |
a॒ṣṭā॒da॒śā ḙkānnavi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |
e॒kā॒nna॒vi॒gṃ॒śā vi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |
vi॒gṃ॒śā ḙkavi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |
e॒ka॒vi॒gṃ॒śā dvā̭vi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |
dvā॒vi॒gṃ॒śā stra̭yovi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |
tra॒yo॒vi॒gṃ॒śā śca̭turvi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | ca॒tu॒rvi॒gṃ॒śāḥ pa̭ñcavi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam |
pa॒ñca॒vi॒gṃ॒śā-ṣṣa̭ḍvi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | 3
ṣa॒ḍvi॒gṃ॒śā ssa̭ptavi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | sa॒pta॒vi॒gṃ॒śā a̭ṣṭāvi॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | a॒ṣṭā॒vi॒gṃ॒śā ḙkānnatri॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | e॒kā॒nna॒tri॒gṃ॒śā stri॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | tri॒gṃ॒śā ḙkatri॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | e॒ka॒tri॒gṃ॒śā dvā᳚tri॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | dvā॒tri॒gṃ॒śā tra̭yastri॒gṃ॒śeṣṷ śrayaddhvam | devā᳚strirekādaśā॒ stristra̭yastrigṃśāḥ | utta̭re bhavata | utta̭ra vartmāna॒ utta̭ra satvānaḥ | yatkā̭ma i॒da-ñju॒homi̭ | tanme॒ samṛ̭ddhyatām | va॒yaggsyā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām | bhūrbhuva॒sva̭ssvāhā᳚ | 4
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || tvamagne tvamagne śatarudrīyamityastrāya phaṭ ||
7.7 pañcāṅga japaḥ
atha pañcāṅgajapaḥ ||
sa॒dyojā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyojā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |
bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭bhave bhavasva॒ mām |
bha॒vodbha̭vāya॒ namaḥ̭ || 1
Mantra 2
वा॒म॒दे॒वाय॒ नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ नमः॑ श्रे॒ष्ठाय॒ नमो॑ रु॒द्राय॒ नमः॒ काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒ बल॑प्रमथनाय॒ नम॒-स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ॥ 2
vā॒ma॒de॒vāya॒ namo᳚ jye॒ṣṭhāya॒ namaḥ̭ śre॒ṣṭhāya॒ namo̭ ru॒drāya॒ namaḥ॒ kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒ bala̭pramathanāya॒ nama॒-ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ || 2
Mantra 3
अ॒घोरे᳚भ्यो-ऽथ॒ घोरे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ।
सर्वे᳚भ्य-स्सर्व॒शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्ररू॑पेभ्यः ॥ 3
सर्वे᳚भ्य-स्सर्व॒शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्ररू॑पेभ्यः ॥ 3
a॒ghore᳚bhyo-'tha॒ ghore᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ |
sarve᳚bhya-ssarva॒śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒drarṷ̄pebhyaḥ || 3
sarve᳚bhya-ssarva॒śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒drarṷ̄pebhyaḥ || 3
Mantra 4
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि ।
तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥ 4
तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥ 4
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi |
tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t || 4
tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t || 4
Mantra 5
ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒मीश्वर-स्सर्व॑भूता॒नां॒
ब्रह्माधि॑पति॒र्ब्रह्म॒णो-ऽधि॑पति॒र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥ 5
ब्रह्माधि॑पति॒र्ब्रह्म॒णो-ऽधि॑पति॒र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥ 5
īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒mīśvara-ssarva̭bhūtā॒nāṃ॒
brahmādhi̭pati॒rbrahma॒ṇo-'dhi̭pati॒rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom || 5
brahmādhi̭pati॒rbrahma॒ṇo-'dhi̭pati॒rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom || 5
7.8 अष्टाङ्ग प्रणामः
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ-स्सम॑वर्त॒-ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् ।
सदा॑धार पृथि॒वी-न्द्यामु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥
उरसा नमः ॥ 1 (तै. सं. 4.1.8.3)
यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हि॒त्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ ।
य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒-श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥
शिरसा नमः ॥ 2 (तै. सं. 4.1.8.4)
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒म-स॑तश्च॒ विवः॑ । (
दृष्या नमः । 3 (तै. सं. 4.2.8.2.)
म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं-यँ॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षताम् ।
पि॒पृ॒तान्नो॒ भरी॑मभिः ।
मनसा नमः ॥ 4 (तै. सं. 3.3.10.2)
उप॑श्वासय पृथि॒वी-मु॒त द्या-म्पु॑रु॒त्रा ते॑ मनुतां॒-विँष्ठि॑त॒-ञ्जग॑त् ।
स दु॑न्दुभे स॒जूरिन्द्रे॑ण दे॒वै-र्दू॒राद्दवी॑यो॒ अप॑सेध॒ शत्रून्॑ ।
वचसा नमः ॥ 5 (तै. सं. 4.6.6.6)
अग्ने॒ नय॑ सु॒पथा॑ रा॒ये अ॒स्मान् विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान् ।
यु॒यो॒द्ध्य॑स्म-ज्जु॑हुरा॒ण-मेनो॒ भूयि॑ष्ठान्ते॒ नम॑ उक्तिं-विँधेम ॥
पध्भ्या-न्नमः ॥ 6 (तै. सं. 1.1.14.3)
या ते॑ अग्ने॒ रुद्रि॑या त॒नूस्तया॑ नः पाहि॒ तस्या᳚स्ते॒ स्वाहा᳚ ।
या ते॑ अग्ने-ऽयाश॒या र॑जाश॒या ह॑राश॒या त॒नूर्वर्षि॑ष्ठा गह्वरे॒ष्ठोग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्ं॒ स्वाहा᳚ ॥
कराभ्या-न्नमः ॥ 7 (तै. सं. 1.2.11.2)
इ॒मं-यँ॑मप्रस्त॒रमाहि सीदाङ्गि॑रोभिः पि॒तृभिः॑ संविँदा॒नः ।
आत्वा॒ मन्त्राः॑ कविश॒स्ता व॑हन्त्वे॒ना रा॑जन् ह॒विषा॑ मादयस्व ॥
कर्णाभ्या-न्नमः ॥ 8 (तै. सं. 2.6.12.6)
उरसा शिरसा दृष्ट्या मन॑सा वचसा त॒था ।
पद्भ्या-ङ्कराभ्या-ङ्कर्णाभ्या-म्प्रणामो-ऽष्टाङ्ग॑ उच्यते ॥
उमामहेश्वराभ्या-न्नमः ॥
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ-स्सम॑वर्त॒-ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् ।
सदा॑धार पृथि॒वी-न्द्यामु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥
उरसा नमः ॥ 1 (तै. सं. 4.1.8.3)
यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हि॒त्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ ।
य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒-श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥
शिरसा नमः ॥ 2 (तै. सं. 4.1.8.4)
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒म-स॑तश्च॒ विवः॑ । (
दृष्या नमः । 3 (तै. सं. 4.2.8.2.)
म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं-यँ॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षताम् ।
पि॒पृ॒तान्नो॒ भरी॑मभिः ।
मनसा नमः ॥ 4 (तै. सं. 3.3.10.2)
उप॑श्वासय पृथि॒वी-मु॒त द्या-म्पु॑रु॒त्रा ते॑ मनुतां॒-विँष्ठि॑त॒-ञ्जग॑त् ।
स दु॑न्दुभे स॒जूरिन्द्रे॑ण दे॒वै-र्दू॒राद्दवी॑यो॒ अप॑सेध॒ शत्रून्॑ ।
वचसा नमः ॥ 5 (तै. सं. 4.6.6.6)
अग्ने॒ नय॑ सु॒पथा॑ रा॒ये अ॒स्मान् विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान् ।
यु॒यो॒द्ध्य॑स्म-ज्जु॑हुरा॒ण-मेनो॒ भूयि॑ष्ठान्ते॒ नम॑ उक्तिं-विँधेम ॥
पध्भ्या-न्नमः ॥ 6 (तै. सं. 1.1.14.3)
या ते॑ अग्ने॒ रुद्रि॑या त॒नूस्तया॑ नः पाहि॒ तस्या᳚स्ते॒ स्वाहा᳚ ।
या ते॑ अग्ने-ऽयाश॒या र॑जाश॒या ह॑राश॒या त॒नूर्वर्षि॑ष्ठा गह्वरे॒ष्ठोग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्ं॒ स्वाहा᳚ ॥
कराभ्या-न्नमः ॥ 7 (तै. सं. 1.2.11.2)
इ॒मं-यँ॑मप्रस्त॒रमाहि सीदाङ्गि॑रोभिः पि॒तृभिः॑ संविँदा॒नः ।
आत्वा॒ मन्त्राः॑ कविश॒स्ता व॑हन्त्वे॒ना रा॑जन् ह॒विषा॑ मादयस्व ॥
कर्णाभ्या-न्नमः ॥ 8 (तै. सं. 2.6.12.6)
उरसा शिरसा दृष्ट्या मन॑सा वचसा त॒था ।
पद्भ्या-ङ्कराभ्या-ङ्कर्णाभ्या-म्प्रणामो-ऽष्टाङ्ग॑ उच्यते ॥
उमामहेश्वराभ्या-न्नमः ॥
7.8 aṣṭāṅga praṇāmaḥ
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒-tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt |
sadā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema ||
urasā namaḥ || 1 (tai. saṃ. 4.1.8.3)
yaḥ prā̭ṇa॒to ni̭miṣa॒to ma̭hi॒tvaika॒ idrājā॒ jaga̭to ba॒bhūva̭ |
ya īśḙ a॒sya dvi॒pada॒-ścatṷṣpadaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema ||
śirasā namaḥ || 2 (tai. saṃ. 4.1.8.4)
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒ma-sa̭taśca॒ vivaḥ̭ | (
dṛṣyā namaḥ | 3 (tai. saṃ. 4.2.8.2.)
ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭ na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām |
pi॒pṛ॒tānno॒ bharī̭mabhiḥ |
manasā namaḥ || 4 (tai. saṃ. 3.3.10.2)
upa̭śvāsaya pṛthi॒vī-mu॒ta dyā-mpṷru॒trā tḙ manutāṃ॒-vi~ṣṭhi̭ta॒-ñjaga̭t |
sa dṷndubhe sa॒jūrindrḙṇa de॒vai-rdū॒rāddavī̭yo॒ apa̭sedha॒ śatrūṋ |
vacasā namaḥ || 5 (tai. saṃ. 4.6.6.6)
agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān |
yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇa-meno॒ bhūyi̭ṣṭhānte॒ nama̭ uktiṃ-vi~dhema ||
padhbhyā-nnamaḥ || 6 (tai. saṃ. 1.1.14.3)
yā tḙ agne॒ rudri̭yā ta॒nūstayā̭ naḥ pāhi॒ tasyā᳚ste॒ svāhā᳚ |
yā tḙ agne-'yāśa॒yā ra̭jāśa॒yā ha̭rāśa॒yā ta॒nūrvarṣi̭ṣṭhā gahvare॒ṣṭhograṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒gṃ॒ svāhā᳚ ||
karābhyā-nnamaḥ || 7 (tai. saṃ. 1.2.11.2)
i॒maṃ-ya~̭maprasta॒ramāhi sīdāṅgi̭robhiḥ pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒naḥ |
ātvā॒ mantrāḥ̭ kaviśa॒stā va̭hantve॒nā rā̭jan ha॒viṣā̭ mādayasva ||
karṇābhyā-nnamaḥ || 8 (tai. saṃ. 2.6.12.6)
urasā śirasā dṛṣṭyā mana̭sā vacasā ta॒thā |
padbhyā-ṅkarābhyā-ṅkarṇābhyā-mpraṇāmo-'ṣṭāṅga̭ ucyate ||
umāmaheśvarābhyā-nnamaḥ ||
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒-tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt |
sadā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema ||
urasā namaḥ || 1 (tai. saṃ. 4.1.8.3)
yaḥ prā̭ṇa॒to ni̭miṣa॒to ma̭hi॒tvaika॒ idrājā॒ jaga̭to ba॒bhūva̭ |
ya īśḙ a॒sya dvi॒pada॒-ścatṷṣpadaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema ||
śirasā namaḥ || 2 (tai. saṃ. 4.1.8.4)
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒ma-sa̭taśca॒ vivaḥ̭ | (
dṛṣyā namaḥ | 3 (tai. saṃ. 4.2.8.2.)
ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭ na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām |
pi॒pṛ॒tānno॒ bharī̭mabhiḥ |
manasā namaḥ || 4 (tai. saṃ. 3.3.10.2)
upa̭śvāsaya pṛthi॒vī-mu॒ta dyā-mpṷru॒trā tḙ manutāṃ॒-vi~ṣṭhi̭ta॒-ñjaga̭t |
sa dṷndubhe sa॒jūrindrḙṇa de॒vai-rdū॒rāddavī̭yo॒ apa̭sedha॒ śatrūṋ |
vacasā namaḥ || 5 (tai. saṃ. 4.6.6.6)
agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān |
yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇa-meno॒ bhūyi̭ṣṭhānte॒ nama̭ uktiṃ-vi~dhema ||
padhbhyā-nnamaḥ || 6 (tai. saṃ. 1.1.14.3)
yā tḙ agne॒ rudri̭yā ta॒nūstayā̭ naḥ pāhi॒ tasyā᳚ste॒ svāhā᳚ |
yā tḙ agne-'yāśa॒yā ra̭jāśa॒yā ha̭rāśa॒yā ta॒nūrvarṣi̭ṣṭhā gahvare॒ṣṭhograṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒gṃ॒ svāhā᳚ ||
karābhyā-nnamaḥ || 7 (tai. saṃ. 1.2.11.2)
i॒maṃ-ya~̭maprasta॒ramāhi sīdāṅgi̭robhiḥ pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒naḥ |
ātvā॒ mantrāḥ̭ kaviśa॒stā va̭hantve॒nā rā̭jan ha॒viṣā̭ mādayasva ||
karṇābhyā-nnamaḥ || 8 (tai. saṃ. 2.6.12.6)
urasā śirasā dṛṣṭyā mana̭sā vacasā ta॒thā |
padbhyā-ṅkarābhyā-ṅkarṇābhyā-mpraṇāmo-'ṣṭāṅga̭ ucyate ||
umāmaheśvarābhyā-nnamaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कलश प्रतिष्ठापन मन्त्राः
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ।
नाके॑ सुप॒र्ण मुप॒य-त्पत॑न्तग्ं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्ष-तत्वा ।
हिर॑ण्यपक्षं॒-वँरु॑णस्य दू॒तं-यँ॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒न-म्भु॑र॒ण्युम् ।
आप्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ।
यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒फ्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒
भुव॑ना-ऽऽवि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु । 1 (अप उपस्पृश्य)
इ॒दं-विँष्णु॒ र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ।
इन्द्रं॒-विँश्वा॑ अवीवृधन्-थ्समु॒द्रव्य॑चस॒-ङ्गिरः॑ ।
र॒थीत॑मग्ं रथी॒नां-वाँजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति᳚म् ।
आपो॒ वा इ॒दंग्ं सर्वं॒-विँश्वा॑ भू॒तान्यापः॑ प्रा॒णा वा आपः॑ प॒शव॒ आपो-ऽन्न॒मापो-ऽमृ॑त॒माप॑-स्स॒म्राडापो॑ वि॒राडाप॑-स्स्व॒राडाप॒-श्छन्दा॒ग्॒श्यापो॒ ज्योती॒ग्॒ष्यापो॒ यजू॒ग्॒ष्याप॑-स्स॒त्यमाप॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ आपो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒राप॒ ओम् । 2
अ॒पः प्रण॑यति । श्र॒द्धा वा आपः॑ । श्र॒द्धामे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
य॒ज्ञो वा आपः॑ । य॒ज्ञमे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।
वज्रो॒ वा आपः॑ । वज्र॑मे॒व भ्रातृ॑व्येभ्यः प्र॒हृत्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै र॑क्षो॒घ्नीः । रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै दे॒वाना᳚-म्प्रि॒य-न्धाम॑ । दे॒वाना॑मे॒व प्रि॒य-न्धाम॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै शा॒न्ताः । शा॒न्ताभि॑रे॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति । दे॒वो वः॑
सवि॒तो-त्पु॑ना॒त्व-च्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ ॥ 3
कूर्चाग्रै र्राक्षसा-न्घोरान् छिन्धि कर्मविघातिनः ।
त्वामर्पयामि कुम्भे-ऽस्मिन् साफल्य-ङ्कुरु कर्मणि ।
वृक्षराज समुद्भूता-श्शाखायाः पल्लवत्व चः ।
युष्मान् कुम्भेष्वर्पयामि सर्वपापापनुत्तये ।
नालिकेर-समुद्भूत त्रिनेत्र हर सम्मित ।
शिखया दुरितं सर्व-म्पाप-म्पीडा-ञ्च मे नुद ।
स॒ हि रत्ना॑नि दा॒शुषे॑ सु॒वाति॑ सवि॒ता भगः॑ ।
त-म्भा॒ग-ञ्चि॒त्रमी॑महे । (ऋग्वेद मन्त्रः)
तत्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदाशा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।
अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुव॒रोम् । अस्मिन् कुम्भे वरुणमावाहयामि ।
वरुणस्य इदमासनम् । वरुणाय नमः । सकलाराधनै-स्स्वर्चितम् ।
रत्नसिंहासनं समर्पयामि । पाद्यं समर्पयामि ।
अर्घ्यं समर्पयामि । आचमनीयं समर्पयामि ।
मधुपर्क्कं समर्पयामि । स्नानं समर्पयामि ।
स्नानानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि ।
वस्त्रोत्तरीयं समर्पयामि । उपवीतं समर्पयामि ।
गन्धा-न्धारयामि । अक्षतान् समर्पयामि ।
पुष्पाणि समर्पयामि ।
1. ॐ-वँरुणाय नमः
2. ओ-म्प्रचेतसे नमः
3. ॐ सुरूपिणे नमः
4. ॐ अपाम्पतये नमः
5. ओ-म्मकरवाहनाय नमः
6. जलाधिपतये नमः
7. ओ-म्पाशहस्ताय नमः
8. ओ-न्तीर्थराजाय नमः
ॐ-वँरुणाय नमः । नानाविध परिमल पत्र पुष्पाणि समर्पयामि ।
धूपं आघ्रापयामि । दीप-न्दर्शयामि ।
धूपदीपानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि ।
ओ-म्भूर्भुवस्सुवः । तथ्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ योन॑ प्रचो॒दया᳚त् ।
देव सवितः प्रसुवः । सत्य-न्त्वर्तेन परिषिञ्चामि ।
(रात्रौ - ऋत-न्त्वा सत्येन परिषिञ्चामि) ।
ॐ-वँरुणाय नमः । अमृत-म्भवतु । अमृतोपस्तरणमसि ।
ओ-म्प्राणाय स्वाहा । ॐ अपानाय स्वाहा । ॐ-व्याँनाय स्वाहा ।
ॐ उदानाय स्वाहा । ॐ समानाय स्वाहा । ओ-म्ब्रह्मणे स्वाहा ।
कदलीफल-न्निवेदयामि । मद्ध्येमद्ध्ये अमृतपानीयं समर्पयामि । अमृतापिधानमसि । नैवेद्यानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि ।
ताम्बूलं समर्पयामि । कर्पूर नीराजन-म्प्रदर्शयामि ।
नीराजनानन्तरं आचमनीयं समर्पयामि । मन्त्र पुष्पं समर्पयामि ।
सुवर्ण पुष्पं समर्पयामि । समस्तोपचारान् समर्पयामि ॥
1. पञ्चाङ्ग रुद्रन्यासः
अथातः पञ्चाङ्गरुद्राणां
न्यासपूर्वक-ञ्जप-होमा-र्चना-भिषेक-विधिं-व्याँ᳚ख्यास्यामः ।
अथातः पञ्चाङ्गरुद्राणां
न्यासपूर्वक-ञ्जप-होमा-र्चनाभिषेक-ङ्करिष्यमाणः ।
हरिः ॐ अथातः पञ्चाङ्ग रुद्राणाम् ॥
ओङ्कारमन्त्र संयुँक्त-न्नित्य-न्ध्यायन्ति योगिनः ।
कामद-म्मोक्षद-न्तस्मै ओङ्काराय नमो नमः ॥
नमस्ते देव देवेश नमस्ते परमेश्वर ।
नमस्ते वृषभारूढ नकाराय नमो नमः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ ॥ ओ-न्नम् ॥
नम॑स्ते रुद्र म॒न्यव॑ उ॒तोत॒ इष॑वे॒ नमः॑ ।
नम॑स्ते अस्तु॒ धन्व॑ने बा॒हुभ्या॑मु॒त ते॒ नमः॑ ॥
या त॒ इषुः॑ शि॒वत॑मा शि॒व-म्ब॒भूव॑ ते॒ धनुः॑ ।
शि॒वा श॑र॒व्या॑ या तव॒ तया॑ नो रुद्र मृडय ।
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ नं ओम् । पूर्वाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (प्राच्यै दिश, East)
महादेव-म्महात्मान-म्महापातकनाशनम् ।
महापापहरं-वँन्दे मकाराय नमो नमः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ओ-म्मम् ॥
ओ-न्निध॑नपतये॒ नमः । निधनपतान्तिकाय॒ नमः ।
ऊर्ध्वाय॒ नमः । ऊर्ध्वलिङ्गाय॒ नमः ।
हिरण्याय॒ नमः । हिरण्यलिङ्गाय॒ नमः ।
सुवर्णाय॒ नमः । सुवर्णलिङ्गाय॒ नमः ।
दिव्याय॒ नमः । दिव्यलिङ्गाय॒ नमः ।
भवायः॒ नमः । भवलिङ्गाय॒ नमः ।
शर्वाय॒ नमः । शर्वलिङ्गाय॒ नमः ।
शिवाय॒ नमः । शिवलिङ्गाय॒ नमः ।
ज्वलाय॒ नमः । ज्वललिङ्गाय॒ नमः ।
आत्माय॒ नमः । आत्मलिङ्गाय॒ नमः ।
परमाय॒ नमः । परमलिङ्गाय॒ नमः ।
एतथ्सोमस्य॑ सूर्य॒स्य सर्वलिङ्गग्ग्॑ स्थाप॒य॒ति॒ पाणिमन्त्र-म्पवि॒त्रम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ मं ओम् ॥
दक्षिणाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (दक्षिण दिश, South)
शिवं शान्त-ञ्जगन्नाथं-लोँकानुग्रहकारणम् ।
शिवमेक-म्परं-वँन्दे शिकाराय नमो नमः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ॐ शिम् ॥
अपै॑तुमृ॒त्युरमृत॑-न्न॒ आग॑न् वैवस्व॒तो नो॒ अ॑भय-ङ्कृणोतु । प॒र्णं-वँन॒स्पतेरिवा॒भिनश्शीयताग्ं र॒यिस्सच॑ता-न्न॒श्शची॒पतिः॑ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ शिं ओम् ॥ पश्चिमाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (पश्चिम दिश, West)
वाहनं-वृँषभो यस्य वासुकी कण्ठभूषणम् ।
वामे शक्तिधरं-वँन्दे वकाराय नमो नमः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ॐ-वाँम् ॥
प्राणाना-ङ्ग्रन्थिरसि रुद्रो मा॑ विशा॒न्तकः । तेनान्नेना᳚प्याय॒स्व ॥ ओ-न्नमो भगवते रुद्राय विष्णवे मृत्यु॑र्मे पा॒हि ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ वां ओम् ॥ उत्तराङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (उत्तर दिश, North)
यत्र कुत्र स्थित-न्देवं सर्वव्यापिनमीश्वरम् ।
यल्लिङ्ग-म्पूजयेन्नित्यं-यँकाराय नमो नमः ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॒ ॥ ॐ-यँम् ॥
यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒प्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒ भुव॑ना वि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ यं ओम् ॥ ऊर्ध्वाङ्ग रुद्राय॒ नमः ॥ (ऊर्ध्व दिश, Up)
2. पञ्चमुख ध्यानम्
ओ-न्नम् ॥ तत्पुरु॒षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि । तन्नो॑ रुद्रः प्रचोदया᳚त् ॥
संवँर्ताग्नि तटित्प्रदीप्त कनक प्रस्पर्थि तेजोमयम् ।
गम्भीरध्वनि सामवेदजनक-न्ताम्राधरं सुन्दरम् ।
अर्धेन्दुद्युति लोलपिङ्गल जटाभारप्रबद्धोरगम् ।
वन्दे सिद्ध सुरासुरेन्द्रनमित-म्पूर्व-म्मुखं शूलिनः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ओ-न्नम् ॥ पूर्व मुखाय॒ नमः ॥
अ॒घोरे᳚भ्यो-ऽथघो॒रे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ॥ सर्वे᳚भ्यस्सर्व शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्ररू॑पेभ्यः ॥
कालाभ्रभ्रमराञ्जनद्युतिनिभं-व्याँवृत्त पिङ्गेक्षणम्
कर्णोद्भासित भोगिमस्तक मणिप्रोद्गीर्ण दंष्ट्राङ्कुरम् ।
सर्पप्रोत कपाल शुक्ति शकल व्याकीर्ण सच्छेखरम्
वन्दे दक्षिणमीश्वरस्य कुटिल भ्रूभङ्ग रौद्र-म्मुखम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ओ-म्मम् ॥ दक्षिण मुखाय॒ नमः ॥
स॒द्यो जा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्यो जा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ । भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑ भवे भवस्व॒ माम् । भ॒वो-द्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥
प्रालेयाचलमिन्दुकुन्द धवल-ङ्गोक्षीरफेनप्रभम्
भस्माभ्यक्तमनङ्ग देह दहन ज्वालावली लोचनम् ।
ब्रह्मेन्द्रादि मरुद्गणैस्पुतिपदै रभ्यर्चितं-योँगिभिः
वन्दे-ऽहं सकल-ङ्कलङ्करहितं स्थाणोर्मुख-म्पश्चिमम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ॐ शिम् ॥ पश्चिम मुखाय॒ नमः ॥
वा॒म॒दे॒वाय॒ नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ नमः॑ श्रे॒ष्ठाय॒ नमो॑ रु॒द्राय॒ नमः॒ काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒ बल॑प्रमथनाय॒ नम॒-स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ॥
गौर-ङ्कुङ्कुम पङ्किलं स्तिलकं-व्याँपाण्डु गण्डस्थलम्
भ्रूविक्षेप कटाक्ष लसत्संसक्त कर्णोत्फलम् ।
स्निग्ध-म्बिम्बफलाधर-म्प्रहसित-न्नीलालकाल-ङ्कृतम्
वन्दे पूर्ण शशाङ्क मण्डलनिभं-वँक्त्रं हरस्योत्तरम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ॐ-वाँम् ॥ उत्तर मुखाय॒ नमः ॥
ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒-मीश्वर-स्सर्व॑भूता॒ना॒-म्ब्रह्माधि॑पति॒-र्ब्रह्म॒णो ऽधि॑पति॒-र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥ (कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः)
व्यक्ताव्यक्त गुणेतर-म्परतरं षट्त्रिंशतत्त्वात्मकम्
तस्मादुत्तम तत्त्वमक्षरमिद-न्ध्येयं सदा योगिभिः ।
ओङ्कारादि समस्त मन्त्रजनकं सूक्ष्मादि सूक्ष्म-म्परं
शान्त-म्पञ्चममीश्वरस्य वदन-ङ्खंव्याँप्ति तेजोमयम् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ ॐ-वाँम् ॥ ऊर्ध्व मुखाय॒ नमः ॥
दिङ्नमस्कारः
पूर्वे पशुपतिः पातु । दक्षिणे पातु शङ्करः ।
पश्चिमे पातु विश्वेशः । नीलकण्ठस्तदोत्तरे ॥
ईशान्या-म्पातु मे शर्वः । आग्नेया-म्पार्वतीपतिः ।
नैऋत्या-म्पातु मे रुद्रः । वायव्या-न्नीललोहितः ॥
ऊर्ध्वे त्रिलोचनः पातु । अधराया-म्महेश्वरः ।
एताभ्यो दश दिग्भ्यस्तु । सर्वतः पातु शङ्करः ॥
(ना रुद्रो रुद्रमर्चये᳚त् ।
न्यासपूर्वक-ञ्जपहोमार्चना-ऽभिषेकविधि व्याख्यास्यामः ।)
3. अङ्गन्यासः
या ते॑ रुद्र शि॒वा त॒नूरघो॒रा-ऽपा॑पकाशिनी ।
तया॑ न स्त॒नुवा॒ शन्त॑मया॒ गिरि॑शन्ता॒भि चा॑कशीहि ।
शिखायै नमः । 1
अ॒स्मि-न्म॑ह॒त्य॑र्ण॒वे᳚-ऽन्तरि॑क्षे भ॒वा अधि॑ ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
शिरसे नमः । 2
स॒हस्रा॑णि सहस्र॒शो ये रु॒द्रा अधि॒ भूम्या᳚म् ।
तेषाग्ं॑ सहस्र-योज॒ने-ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
ललाटाय नमः । 3
ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒ष-द्वसु॑रन्तरिक्ष॒सद्धोता॑ वेदि॒षदति॑थि-र्दुरोण॒सत् ।
नृ॒षद्व॑र॒-सदृ॑त॒-सद्व्यो॑म॒ सद॒ब्जा गो॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒त-म्बृ॒हत् ।
भ्रुवोर्मद्ध्याय नमः । 4
त्र्य॑बङ्कं-यँजामहे सुग॒न्धि-म्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नम् ।
उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑नान्
मृ॒त्यो-र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता᳚त् ।
नेत्राभ्या-न्नमः । 5
नम॒-स्स्रुत्या॑य च॒ पथ्या॑य च॒ नमः॑ का॒ट्या॑य च नी॒प्या॑य च ।
कर्णाभ्या-न्नमः । 6
मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः ।
वी॒रान्मानो॑ रुद्र भामि॒तो व॑धीर्-ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा विधेम ते ।
नासिकाभ्या-न्नमः । 7
अ॒व॒तत्य॒ धनु॒स्त्वग्ं सह॑स्राक्ष॒ शते॑षुधे ।
नि॒शीर्य॑ श॒ल्याना॒-म्मुखा॑ शि॒वो नः॑ सु॒मना॑ भव ।
मुखाय नमः । 8
नील॑ग्रीवा श्शिति॒कण्ठा᳚-श्श॒र्वा अ॒धः, क्ष॑माच॒राः ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
कण्ठाय नमः । 9.1
नील॑ग्रीवा-श्शिति॒कण्ठा॒ दिवग्ं॑ रु॒द्रा उप॑श्रिताः ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
उपकण्ठाय नमः । 9.2
नम॑स्ते अ॒स्त्वायु॑धा॒या-ना॑तताय धृ॒ष्णवे᳚ ।
उ॒भाभ्या॑मु॒त ते॒ नमो॑ बा॒हुभ्या॒-न्तव॒ धन्व॑ने ।
बाहुभ्या-न्नमः । 10
या ते॑ हे॒ति-र्मी॑ढुष्टम॒ हस्ते॑ ब॒भूव॑ ते॒ धनुः॑ ।
तया॒-ऽस्मान् वि॒श्वत॒स्त्व-म॑य॒क्ष्मया॒ परि॑ब्भुज ।
उपबाहुभ्या-न्नमः । 11
परि॑णो रु॒द्रस्य॑ हे॒ति-र्वृ॑णक्तु॒ परि॑त्वे॒षस्य॑ दुर्म॒तिर॑घा॒योः ।
अव॑ स्थि॒रा म॒घव॑द्भ्यः तनुष्व॒ मीढ्व॑स्तो॒काय॒ तन॑याय मृडय ।
मणिबन्धाभ्या-न्नमः । 12
ये ती॒र्थानि॑ प्र॒चर॑न्ति सृ॒काव॑न्तो निष॒ङ्गिणः॑ ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
हस्ताभ्या-न्नमः । 13
स॒द्यो जा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्यो जा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ ।
भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑ भवे भवस्व॒ माम् । भ॒वो-द्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥
अगुंष्ठाभ्या-न्नमः । 14.1
वा॒म॒दे॒वाय॒ नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ नमः॑ श्रे॒ष्ठाय॒ नमो॑ रु॒द्राय॒ नमः॒ काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒ बल॑प्रमथनाय॒ नम॒-स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ।
तर्जनीभ्या-न्नमः । 14.2
अ॒घोरे᳚भ्यो ऽथ॒घोरे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ।
सर्वे᳚भ्य-स्सर्व॒ शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्र रू॑पेभ्यः ॥
मद्ध्यमाभ्या-न्नमः । 14.3
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि ।
तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥
अनामिकाभ्या-न्नमः । 14.4
ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒-मीश्वर-स्सर्व॑भूता॒नां॒
रह्माधि॑पति॒-र्ब्रह्म॒णो ऽधि॑पति॒-र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥
कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः । 14.5
नमो॑ वः किरि॒केभ्यो॑ दे॒वाना॒ग्ं॒ हृद॑येभ्यः ।
हृदयाय नमः । 15
नमो॑ ग॒णेभ्यो॑ ग॒णप॑तिभ्यश्च वो॒ नमः॑ ।
पृष्ठाय नमः । 16
नमो॒ हिर॑ण्यबाहवे सेना॒न्ये॑ दि॒शाञ्च॒ पत॑ये॒ नमः॑ ।
पार्श्वाभ्या-न्नमः । 17
विज्य॒-न्धनुः॑ कप॒र्दिनो॒ विश॑ल्यो॒ बाण॑वाग्ं उ॒त ।
अने॑शन्न॒स्येष॑व आ॒भुर॑स्य निष॒ङ्गथिः॑ ।
जठराय नमः । 18
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ स्सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् ।
सदा॑धार पृथि॒वी-न्द्यामु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ।
नाभ्यै नमः । 19
मीढु॑ष्टम॒ शिव॑तम शि॒वो न॑स्सु॒मना॑ भव ।
प॒र॒मे वृ॒क्ष आयु॑ध-न्नि॒धाय॒ कृत्तिं॒-वँसा॑न॒ आच॑र॒ पिना॑क॒-म्बिभ्र॒दाग॑हि ।
कठ्यै नमः । 20
ये भू॒ताना॒-मधि॑पतयो विशि॒खासः॑ कप॒र्दि॑नः ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
गुह्याय नमः । 21
ये अन्ने॑षु वि॒विद्ध्य॑न्ति॒ पात्रे॑षु॒ पिब॑तो॒ जनान्॑ ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने-ऽ व॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
अण्डाभ्या-न्नमः । 22
स॒ शि॒रा जा॒तवे॑दा अ॒क्षर॑-म्पर॒म-म्प॒दम् ।
वेदा॑ना॒ग्ं॒ शिर॑सि मा॒ता॒ आ॒यु॒ष्मन्त॑-ङ्करोतु॒ माम् ।
अपानाय नमः । 23
मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒क-म्मा न॒ उक्ष॑न्तमु॒त मा न॑ उक्षि॒तम् ।
मा नो॑ वधीः पि॒तर॒-म्मोत मा॒तर॑-म्प्रि॒या मा न॑स्त॒नुवो॑ रुद्र रीरिषः ।
ऊरुभ्या-न्नमः । 24
ए॒ष ते॑ रुद्रभा॒ग-स्तञ्जु॑षस्व॒ तेना॑व॒सेन॑ प॒रो
मूज॑व॒तो-ऽती॒ह्यव॑तत-धन्वा॒ पिना॑कहस्तः॒ कृत्ति॑वासाः ।
जानुभ्या-न्नमः । 25
स॒ग्ं॒ सृ॒ष्ट॒जिथ्सो॑म॒पा बा॑हु-श॒र्ध्यू᳚र्ध्व ध॑न्वा॒ प्रति॑हिता-भि॒रस्ता᳚ ।
बृह॑स्पते॒ परि॑दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हा-ऽमित्राग्ं॑ अप॒बाध॑मानः ।
जङ्घाभ्या-न्नमः । 26
विश्व॑-म्भू॒त-म्भुव॑न-ञ्चि॒त्र-म्ब॑हु॒धा जा॒त-ञ्जाय॑मान-ञ्च॒ यत् ।
सर्वो॒ ह्ये॑ष रु॒द्र-स्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु ॥
गुल्फाभ्या-न्नमः । 27
ये प॒था-म्प॑थि॒रक्ष॑य ऐलबृ॒दा य॒व्युधः॑ ।
तेषाग्ं॑ सहस्रयोज॒ने ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
पादाभ्या-न्नमः । 28
अद्ध्य॑वोच-दधिव॒क्ता प्र॑थ॒मो दैव्यो॑ भि॒षक् ।
अहीग्॑श्च॒ सर्वा᳚न् ज॒भंयँ॒-न्थ्सर्वा᳚श्च यातु धा॒न्यः॑ ।
कवचाय हुम् । 29
नमो॑ बि॒ल्मिने॑ च कव॒चिने॑ च॒
नमः॑ श्रु॒ताय॑ च श्रुतसे॒नाय॑ च ।
उपकवचाय हुम् । 30
नमो॑ अस्तु॒ नील॑ग्रीवाय सहस्रा॒क्षाय॑ मी॒ढुषे᳚ ।
अथो॒ ये अ॑स्य॒ सत्वा॑नो॒-ऽह-न्तेभ्यो॑-ऽकर॒न्नमः॑ ।
तृतीय नेत्राय नमः । 31
प्रमु॑ञ्च॒ धन्व॑न॒स्त्व-मु॒भयो॒-रार्त्नि॑यो॒र्ज्याम् ।
याश्च॑ ते॒ हस्त॒ इष॑वः॒ परा॒ ता भ॑गवो वप ।
अस्त्राय फट् । 32
य ए॒ताव॑न्तश्च॒ भूयाग्ं॑सश्च॒ दिशो॑ रु॒द्रा वि॑तस्थि॒रे ।
तेषाग्ं॑॑ सहस्रयोज॒ने ऽव॒धन्वा॑नि तन्मसि ।
इति दिग्बन्धः । 33
-----------इति प्रथम न्यासः------------
(शिखादि अस्त्रपर्यन्तं एकत्रिंशदङ्गन्यासः दिग्बन्ध सहितः प्रथमः)
4. दशाङ्ग न्यासः
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । इति नमस्कारा-न्न्यसे᳚त् ॥
ॐ ओ-म्मूर्थ्ने नमः (मूर्ध्नि) ।
ओ-न्न-न्नासिकायै नमः (नासिकाग्रः) ।
ओ-म्मों-लँलटाय नमः (ललाटः) ।
ओ-म्भ-म्मुखाय नमः (मुखाम्) ।
ओ-ङ्ग-ङ्कण्ठाय नमः (कण्ठः) ।
ॐ-वंँ हृदयाय नमः (हृदयः) ।
ओ-न्ते-न्दक्षिण हस्ताय नमः (दक्षिण हस्तः) ।
ॐ रुं-वाँम हस्ताय नमः (वाम हस्तः) ।
ओ-न्द्रा-न्नाभ्यै नमः (नाभ्ही) ।
ॐ-यँ-म्पादाभ्या-न्नमः (पादौ) ॥
[अप उपस्पृश्य]
-----------इति द्वितीय न्यासः----------
मूर्धादि पादान्त-न्दशाङ्ग न्यासः द्वितीयः
5. पञ्चाङ्ग न्यासः
स॒द्यो जा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्यो जा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ ।
भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑भवे भवस्व॒ माम् । भ॒वो-द्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥
पादाभ्या-न्नमः । 1
[अप उपस्पृश्य]
वा॒म॒दे॒वाय॒ नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ नमः॑ श्रे॒ष्ठाय॒ नमो॑ रु॒द्राय॒ नमः॒
काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒
बल॑प्रमथनाय॒ नम॒ स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ।
ऊरुमध्यमाभ्या-न्नमः । 2
अ॒घोरे᳚भ्यो ऽथ॒घोरे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ।
सर्वे᳚भ्य-स्सर्व॒ शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्ररू॑पेभ्यः ॥
हृदयाय नमः । 3
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि ।
तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥
मुखाय नमः । 4
ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒-मीश्वरसर्व॑ भूता॒नां॒
ब्रह्माधि॑पति॒-र्ब्रह्म॒णो-ऽधि॑पति॒-र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥
मूर्ध्ने नमः । 5
5.1 हंस गायत्री
अस्य श्री हंसगायत्री महामन्त्रस्य, अव्यक्त परब्रह्म ऋषिः,
अनुष्टु-प्छन्दः, परमहंसो देवता ।
हंसा-म्बीजम्, हंसीं शक्तिः । हंसू-ङ्कीलकम् ।
परमहंस प्रसाद सिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥ 1
करन्यासः -
हंसां अगुंष्ठाभ्या-न्नमः । हंसी-न्तर्जनीभ्या-न्नमः ।
हंसूं - मद्ध्यमाभ्या-न्नमः । हंसैं - अनामिकाभ्या-न्नमः ।
हंसौं - कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः । हंसः-करतल करपृष्ठाभ्या-न्नमः । 2
हृदयादि न्यासः -
हंसां - हृदयाय नमः । हंसीं - शिरसे स्वाहा ।
हंसूं - शिखायै वषट् । हंसैं - कवचाय हुम् ।
हंसौं - नेत्रत्रयाय वौषट् । हंसः - अस्त्राय फट् ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुव॒रोमिति दिग्बन्धः । 3
ध्यानं -
गमागमस्थ-ङ्गमनादिशून्य-ञ्चि-द्रूपदीप-न्तिमिरापहारम् ।
पश्यामि ते सर्वजनान्तरस्थ-न्नमामि हंस-म्परमात्मरूपम् ॥ 4
देहो देवालयः प्रोक्तो जीवो देव-स्सनातनः ।
त्यजेदज्ञाननिर्माल्यं सो-ऽहम्भावेन पूजयेत् ॥
हं॒स हं॒साय॑ वि॒द्महे॑ परमहं॒साय॑ धीमहि ।
तन्नो॑ हंसः प्रचो॒दया᳚त् ॥ 5
(इति त्रिवार-ञ्जपित्वा)
हंस हं॒सेति यो ब्रूया-धंसो (ब्रूयाद्धंसो) नाम सदाशिवः ।
एव-न्न्यास विधि-ङ्कृत्वा तत-स्सम्पुटमारभेत् ॥ 6
5.2 दिक् सम्पुटन्यासः (सम्पुटीकरणम्)
इन्द्रादी-न्दिक्षुविन्यस्य ।
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ओम् ।
त्रा॒तार॒मिन्द्र॑ मवि॒तार॒मिन्द्र॒ग्ं॒ हवे॑ हवे सु॒हव॒ग्ं॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् ।
हु॒वे नु श॒क्र-म्पु॑रुहू॒तमिन्द्रग्ग्॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॐ ओम् ।
पूर्वदिग्भागे इन्द्राय नमः ॥ 1 (तै.सं.1-6-12-50)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्नम् ।
त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वान्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासिसीष्ठाः ।
यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । नं ओम् ।
आग्नेयदिग्भागे अग्नये नमः ॥ 2 (तै.सं.2-5-12-72)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्मोम् ।
सु॒ग-न्नः॒ पन्था॒मभ॑य-ङ्कृणोतु । यस्मि॒न्नक्ष॑त्रे य॒म एति॒ राजा᳚ ।
यस्मि॑न्नेनम॒भ्यषि॑ञ्चन्त दे॒वाः । तद॑स्य चि॒त्रग्ं ह॒विषा॑ यजाम ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । मों ओम् ।
दक्षिणदिग्भागे यमाय नमः ॥ 3 (तै.ब्रा.3-1-2-11-23)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्भम् ।
असु॑न्वन्त॒मय॑जमानमिच्छ स्ते॒नस्ये॒त्यान्तस्क॑र॒स्यान्वे॑षि ।
अ॒न्यम॒स्मदि॑च्छ॒ सा त॑ इ॒त्या नमो॑ देवि निर्.ऋते॒ तुभ्य॑मस्तु ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । भं ओम् ।
निर्-ऋतिदिग्भागे निर्-ऋतये नमः ॥ 4 (तै.सं.4-2-5-21)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-ङ्गम् ।
तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।
अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । गं ओम् ।
पश्चिमदिग्भागे वरुणाय नमः ॥ 5 (तै.सं.2-1-11-65)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ-वँम् ।
आ नो॑ नि॒युद्भिः॑ श॒तिनी॑भिरध्व॒रग्म् । स॑ह॒स्रिणी॑भि॒रुप॑ याहि य॒ज्ञम् ।
वायो॑ अ॒स्मिन् ह॒विषि॑ मादयस्व । यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑ नः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । वं ओम् ।
वायव्यदिग्भागे वायवे नमः ॥ 6 (तै.ब्रा.2-8-1-2)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्तेम् ।
व॒यग्ं सो॑म व्र॒ते तव॑ । मन॑स्त॒नूषु॒ बिभ्र॑तः ।
प्र॒जाव॑न्तो अशीमहि । इ॒न्द्रा॒णी दे॒वी सु॒भगा॑ सु॒पत्नी᳚ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । तें ओम् ।
उत्तरदिग्भागे कुबेराय नमः ॥ 7 (तै.ब्रा.2-4-2-7-18)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ रुम् ।
तमीशा᳚न॒-ञ्जग॑तस्त॒स्थुष॒स्पति᳚-न्धिय-ञ्जि॒न्वमव॑से हूमहे व॒यम् ।
पू॒षा नो॒ यथा॒ वेद॑सा॒मस॑द्वृ॒धे र॑क्षि॒ता पा॒युरद॑ब्ध-स्स्व॒स्तये᳚ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । रुं ओम् ।
ईशान्यदिग्भागे ईशानाय नमः ॥ 8
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्द्राम् ।
अ॒स्मे रु॒द्रा मे॒हना॒ पर्व॑तासो वृत्र॒हत्ये॒ भर॑हूतौ स॒जोषाः᳚ ।
य-श्शंस॑ते स्तुव॒ते धायि॑ प॒ज्र इन्द्र॑ज्येष्ठा अ॒स्मां अ॑वन्तु दे॒वाः ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । द्रां ओम् ।
ऊर्ध्वदिग्भागे आकाशाय नमः ॥ 9
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ-यँम् ।
स्यो॒ना पृ॑थिवि॒ भवा॑नृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी ।
यच्छा॑ न॒-श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । यं ओम् ।
अधोदिग्भागे पृथिव्यै नमः ॥ 10
[अप उपस्पृश्य]
5.3 दशाङ्ग रौद्रीकरणम्
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ओम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
त्रा॒तार॒मिन्द्र॑ मवि॒तार॒मिन्द्र॒ग्ं॒ हवे॑ हवे सु॒हव॒ग्ं॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् ।
हु॒वे नु श॒क्र-म्पु॑रुहू॒तमिन्द्रग्ग्॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॐ ओम् ।
पूर्वदिग्भागे ललाटस्थाने इन्द्राय नमः ॥ 1 ॥ (तै.सं.1-6-12-50)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्नम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वान्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासिसीष्ठाः ।
यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । नं ओम् ।
आग्नेयदिग्भागे नेत्रयोस्थाने अग्नये नमः ॥ 2 ॥ (तै.सं.2-5-12-72)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्मोम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
सु॒ग-न्नः॒ पन्था॒मभ॑य-ङ्कृणोतु । यस्मि॒न्नक्ष॑त्रे य॒म एति॒ राजा᳚ ।
यस्मि॑न्नेनम॒भ्यषि॑ञ्चन्त दे॒वाः । तद॑स्य चि॒त्रग्ं ह॒विषा॑ यजाम ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । मों ओम् ।
दक्षिणदिग्भागे कर्णयोस्थाने यमाय नमः ॥ 3 ॥ (तै.ब्रा.3-1-2-11-23)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-म्भम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
असु॑न्वन्त॒ मय॑जमानमिच्छस्ते॒नस्ये॒त्यान्तस्क॑र॒स्यान्वे॑षि ।
अ॒न्यम॒स्मदि॑च्छ॒ सा त॑ इ॒त्या नमो॑ देवि निर्.ऋते॒ तुभ्य॑मस्तु ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । भं ओम् ।
निर्.ऋतिदिग्भागे मुखस्थाने निर्.ऋतये नमः ॥ 4 ॥ (तै.सं.4-2-5-21)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-ङ्गम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
तत्त्वा॑यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।
अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । गं ओम् ।
पश्चिमदिग्भागे बाह्वोस्थाने वरुणाय नमः ॥ 5 ॥ (तै.सं.2-1-11-65)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ-वँम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
आ नो॑ नि॒युद्भिः॑ श॒तिनी॑भिरध्व॒रग्म् । स॑ह॒स्रिणी॑भि॒रुप॑ याहि य॒ज्ञम् ।
वायो॑ अ॒स्मिन् ह॒विषि॑ मादयस्व । यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑ नः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । वं ओम् ।
वायव्यदिग्भागे नासिकास्थाने वायवे नमः ॥ 6 ॥ (तै.ब्रा.2-8-1-2)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्तेम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
व॒यग्ं सो॑म व्र॒ते तव॑ । मन॑स्त॒नूषु॒बिभ्र॑तः ।
प्र॒जाव॑न्तो अशीमहि । इ॒न्द्रा॒णी दे॒वी सु॒भगा॑ सु॒पत्नी᳚ ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । तें ओम् ।
उत्तरदिग्भागे जठरस्थाने कुबेराय नमः ॥ 7 ॥ (तै.ब्रा.2-4-2-7-18)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ रुम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
तमीशा᳚न॒-ञ्जग॑तस्त॒स्थुष॒स्पति᳚-न्धिय-ञ्जि॒न्वमव॑से हूमहे व॒यम् ।
पू॒षा नो॒ यथा॒ वेद॑सा॒मस॑द्वृ॒धे र॑क्षि॒ता पा॒युरद॑ब्ध-स्स्व॒स्तये᳚ ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । रुं ओम् ।
ईशान्यदिग्भागे नाभिस्थाने ईशानाय नमः ॥ 8 ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ओ-न्द्राम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अ॒स्मे रु॒द्रा मे॒हना॒ पर्व॑तासो वृत्र॒हत्ये॒ भर॑हूतौ स॒जोषाः᳚ ।
य-श्शंस॑ते स्तुव॒ते धायि॑ प॒ज्र इन्द्र॑ज्येष्ठा अ॒स्माँ अ॑वन्तु दे॒वाः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । द्रां ओम् ।
ऊर्ध्वदिग्भागे मूर्ध्निस्थाने आकाशाय नमः ॥ 9 ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ-यँम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
स्यो॒ना पृ॑थिवि॒ भवा॑नृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी ।
यच्छा॑ न॒-श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । यं ओम् ।
अधोदिग्भागे पादस्थाने पृथिव्यै नमः ॥ 10 ॥
[अप उपस्पृश्य]
5.4 षोडशाङ्ग रौद्रीकरणं
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ अम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
वि॒भूर॑सि प्र॒वाह॑णो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । अं ओम् ।
शिखास्थाने रुद्राय नमः ॥ 1 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ आम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
वह्नि॑रसि हव्य॒वाह॑नो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । आं ओम् ।
शिरस्थाने रुद्राय नमः ॥ 2 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ इम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
श्वा॒त्रो॑सि॒ प्रचे॑ता॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । इं ओम् ।
मूर्ध्निस्थाने रुद्राय नमः ॥ 3 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ईम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
तु॒थो॑सि वि॒श्ववे॑दा॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ईं ओम् ।
ललाटस्थाने रुद्राय नमः ॥ 4 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ उम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
उ॒शिग॑सिक॒वी रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । उं ओम् ।
नेत्रयोस्थाने रुद्राय नमः ॥ 5 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऊम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अङ्घा॑रिरसि॒ बम्भा॑री॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऊं ओम् ।
कर्णयोस्थाने रुद्राय नमः ॥ 6 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऋम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अ॒व॒स्युर॑सि॒ दुव॑स्वा॒-न्रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऋं ओम् ।
मुखस्थाने रुद्राय नमः ॥ 7 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ॠम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
शु॒न्ध्यूर॑सि मार्जा॒लीयो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॠं ओम् ।
कण्ठस्थाने रुद्राय नमः ॥ 8 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऌम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
स॒म्राड॑सि कृ॒शानू॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऌं ओम् ।
बाह्वोस्थाने रुद्राय नमः ॥ 9 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ॡम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
प॒रि॒षद्यो॑सि॒ पव॑मानो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॡं ओम् ।
हृदिस्थाने रुद्राय नमः ॥ 10 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ एम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
प्र॒तक्वा॑-ऽसि॒ नभ॑स्वा॒-न्रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । एं ओम् ।
नाभिस्थाने रुद्राय नमः ॥ 11 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ऐम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अस॑म्मृष्टोसि हव्य॒सूदो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ऐं ओम् ।
कटिस्थाने रुद्राय नमः ॥ 12 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ ओम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ऋ॒तधा॑मा-ऽसि॒ सुव॑र्ज्योती॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । ॐ ओम् ।
ऊरुस्थाने रुद्राय नमः ॥ 13 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ औम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ब्रह्म॑ज्योतिरसि॒ सुव॑र्धामा॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । औं ओम् ।
जानुस्थाने रुद्राय नमः ॥ 14 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ अम् ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अ॒जो᳚-ऽस्येक॑पा॒त् रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । अं ओम् ।
जङ्घास्थाने रुद्राय नमः ॥ 15 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ । ॐ अः ।
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
अहि॑रसि बु॒ध्नियो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥
नमः॑ श॒म्भवे॑ च मयो॒भवे॑ च॒ नमः॑ शङ्क॒राय॑ च
मयस्क॒राय॑ च॒ नमः॑ शि॒वाय॑ च शि॒वत॑राय च॒ ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य । अः ओम् ।
पादयो-स्स्थाने रुद्राय नमः ॥ 16 ॥ (तै.सं.1-3-3-5)
[अप उपस्पृश्य]
त्वगस्थिगतै-स्सर्वपापैः प्रमुच्यते । सर्वभूतेष्वपराजितो भवति । ततो भूतप्रेत पिशाच बद्ध ब्रह्मराक्षस यक्ष यमदूत शाकिनी डाकिनी हाकिनी शत्रु सर्प श्वापद तस्कर ज्वराद्युपद्रवजोपघाता-स्सर्वे ज्वलन्त-म्पश्यन्तु ।
[कर्तस्य वचनम्] मां रक्षन्तु ॥
[पुरोहित वचनम्] यजमानग्ं रक्षन्तु ॥
-----------इति तृतीयः न्यासः------------
पादाति मूर्धान्त-म्पञ्चाङ्ग न्यासः
6. आत्मरक्षा
6.1 मनो ज्योतिः
मनो॒ ज्योति॑ र्जुषता॒-माज्यं॒-विँच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञग्ं समि॒म-न्द॑धातु ।
या इ॒ष्टा उ॒षसो॑ नि॒म्रुच॑श्च॒ तास्सन्द॑धामि ह॒विषा॑ घृ॒तेन॑ ।
(गुह्याय नमः) । 1 (तै. सं. 1.5.10.2)
अबो᳚द्ध्य॒ग्नि-स्स॒मिधा॒ जना॑ना॒-म्प्रति॑धे॒नु-मि॑वाय॒ती मु॒षास᳚म् ।
य॒ह्वा इ॑व॒ प्रव॒या-मु॒ज्जिहा॑नाः॒ प्रभा॒नवः॑ सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑ ।
(नाभ्यै नमः) । 2 (तै. सं. 4.4.4.2)
अ॒ग्नि र्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पतिः॑ पृथि॒व्या अ॒यम् ।
अ॒पाग्ं रेताग्ं॑सि जिन्वति । (हृदयाय नमः) । 3 (तै. सं. 1.5.5.1)
मू॒र्धान॑-न्दि॒वो अ॑र॒ति-म्पृ॑थि॒व्या वै᳚श्वान॒र-मृ॒ताय॑ जा॒तम॒ग्निम् ।
क॒विग्ं स॒म्राज॒-मति॑थि॒-ञ्जना॑ना-मा॒सन्ना पात्र॑-ञ्जनयन्त दे॒वाः । (कण्ठाय नमः) । 4 (तै. सं. 1.4.13.1)
मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छा-दयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒-ऽमृ॑ते ना॒भिव॑स्ताम् ।
उ॒रो र्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ ज॑यन्त॒-न्त्वा मनु॑मदन्तु दे॒वाः ।
(मुखाय नमः) । 5 (तै. सं. 4.6.4.5)
जा॒तवे॑दा॒ यदि॑ वा पाव॒को-ऽसि॑ । वै॒श्वा॒न॒रो यदि॑ वा वैद्यु॒तो-ऽसि॑ ।
श-म्प्र॒जाभ्यो॒ यज॑मानाय लो॒कम् । ऊर्ज॒-म्पुष्टि॒-न्दद॑ द॒भ्याव॑ वृथ्स्व ॥ (शिरसे नमः) ॥ 6 (तै. ब्रा. 3.10.5.1)
6.2 आत्मरक्षा
(तै. ब्रा. 2.3.11.1 - तै. ब्रा. 2.3.11.4)
ब्रह्मा᳚त्म॒न् वद॑सृजत । तद॑कामयत । समा॒त्मना॑ पद्ये॒येति॑ ।
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ दश॒मग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स दश॑हूतो-ऽभवत् । दश॑हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-न्दश॑हूत॒ग्ं॒ सन्त᳚म् ।
दश॑हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 1
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ सप्त॒मग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स स॒प्तहू॑तो-ऽभवत् । स॒प्तहू॑तो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒तग्ं स॒प्तहू॑त॒ग्ं॒ सन्त᳚म् । स॒प्तहो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 2
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ ष॒ष्ठग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स षड्ढू॑तो-ऽभवत् । षड्ढू॑तो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒तग्ं षड्ढू॑त॒ग्ं॒ सन्त᳚म् ।
षड्ढो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 3
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ पञ्च॒मग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स पञ्च॑हूतो-ऽभवत् । पञ्च॑हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-म्पञ्च॑हूत॒ग्ं॒ सन्त᳚म् । पञ्च॑हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 4
आत्म॒न्ना-त्म॒न्नित्या-म॑न्त्रयत । तस्मै॑ चतु॒र्थग्ं हू॒तः प्रत्य॑शृणोत् ।
स चतु॑र्हूतो-ऽभवत् । चतु॑र्हूतो ह॒वै नामै॒षः । तं-वाँ ए॒त-ञ्चतु॑र्हूत॒ग्ं॒
सन्त᳚म् । चतु॑र्हो॒तेत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 5
तम॑ब्रवीत् । त्वं-वैँ मे॒ नेदि॑ष्ठग्ं हू॒तः प्रत्य॑श्रौषीः ।
त्वयै॑ नानाख्या॒तार॒ इति॑ । तस्मा॒न्नुहै॑ना॒ग्॒-श्च॑तु र्होतार॒ इत्याच॑क्षते ।
तस्मा᳚च्छुश्रू॒षुः पु॒त्राणा॒ग्ं॒ हृद्य॑तमः । नेदि॑ष्ठो॒ हृद्य॑तमः ।
नेदि॑ष्ठो॒ ब्रह्म॑णो भवति । य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 6 (आत्मने॒ नमः॑)
------------इति चतुर्थ न्यासः------------
गुह्यादि मस्तकान्त षडङ्गन्यास-श्चतुर्थः
7. शिवसङ्कल्पाः
(ऋग् वेद खिल काण्डं 4.11 9.1)
येने॒द-म्भू॒त-म्भुव॑न-म्भवि॒ष्य-त्परि॑गृहीत-म॒मृते॑न॒ सर्व᳚म् । येन॑ य॒ज्ञस्ता॑यते
(य॒ज्ञस्त्रा॑यते) स॒प्तहो॑ता॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 1
येन॒ कर्मा॑णि प्र॒चर॑न्ति॒ धीरा॒ यतो॑ वा॒चा मन॑सा॒ चारु॒यन्ति॑ ।
य-थ्स॒म्मित॒मनु॑ सं॒यँन्ति॑ प्रा॒णिन॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 2
येन॒ कर्मा᳚ण्य॒पसो॑ मनी॒षिणो॑ य॒ज्ञे कृ॑ण्वन्ति वि॒दथे॑षु॒ धीराः᳚ ।
यद॑पू॒र्वं-यँ॒क्ष्मम॒न्तः प्र॒जाना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 3
यत्प्र॒ज्ञान॑-मु॒त चेतो॒ धृति॑श्च॒ यज्ज्योति॑ र॒न्तर॒मृत॑-म्प्र॒जासु॑ ।
यस्मा॒न्न ऋ॒ते किञ्च॒न कर्म॑ क्रि॒यते॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 4
सु॒षा॒र॒थि-रश्वा॑निव॒ यन्म॑नु॒ष्या᳚न्ने नी॒यते॑-ऽभी॒शु॑भि र्वा॒जिन॑ इव ।
हृत्प्र॑तिष्ठं॒-यँद॑जिर॒-ञ्जवि॑ष्ठ॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 5
यस्मि॒न् ऋच॒स्साम॒-यजूग्ं॑षि॒ यस्मि॑-न्प्रतिष्ठि॒ता र॑थ॒नाभा॑ वि॒वाराः᳚ ।
यस्मिग्ग्॑श्चि॒त्तग्ं सर्व॒मोत॑-म्प्र॒जाना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 6
यदत्र॑ ष॒ष्ठ-न्त्रि॒शतग्ं॑ सु॒वीरं॑-यँ॒ज्ञस्य॑ गु॒ह्य-न्नव॑ नाव॒माय्य᳚म् ।
दश॒ पञ्च॑ त्रि॒ग्ं॒शतं॒-यँत्पर॑-ञ्च॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 7
यज्जाग्र॑तो दू॒रमु॒दैति॒ दैव॒-न्तदु॑ सु॒प्तस्य॒ तथै॒वैति॑ ।
दू॒र॒ग॒म्म-ञ्ज्योति॑षा॒-ञ्ज्योति॒रेक॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 8
येने॒दं-विँश्व॒-ञ्जग॑तो ब॒भूव॒ ये दे॒वापि॑ मह॒तो जा॒तवे॑दाः ।
तदे॒वाग्नि-स्तम॑सो॒ ज्योति॒रेक॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 9
येन॒ द्यौः पृ॑थि॒वी चा॒न्तरि॑क्ष-ञ्च॒ ये पर्व॑ताः प्र॒दिशो॒ दिश॑श्च ।
येने॒द-ञ्जग॒-द्व्याप्त॑-म्प्र॒जाना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 10
ये म॑नो॒ हृद॑यं॒-येँ च॑ दे॒वा ये दि॒व्या आपो॒ ये सूर्य॑रश्मिः ।
ते श्रोत्रे॒ चक्षु॑षी स॒ञ्चर॑न्त॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 11
अचि॑न्त्य॒-ञ्चा प्र॑मेय॒-ञ्च व्य॒क्ता-व्यक्त॑ पर॒-ञ्च य॑त् ।
सूक्ष्मा᳚-थ्सूक्ष्मत॑र-ञ्ज्ञे॒य॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 12
एका॑ च द॒श श॒त-ञ्च॑ स॒हस्र॑-ञ्चा॒युत॑-ञ्च नि॒युत॑-ञ्च प्र॒युतं॒
चार्बु॑द-ञ्च॒ न्य॑र्बुद-ञ्च समु॒द्रश्च॒ मद्ध्य॒-ञ्चान्त॑श्च परा॒र्धश्च॒ तन्मे॒ मनः॑
शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 13
ये प॑ञ्च॒ पञ्च॑ दश श॒तग्ं स॒हस्र॑-म॒युत॒-न्न्य॑र्बुद-ञ्च ।
ते अ॑ग्नि-चि॒त्येष्ट॑का॒स्तग्ं शरी॑र॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 14
वेदा॒हमे॒त-म्पु॑रुष-म्म॒हान्त॑-मादि॒त्य-व॑र्ण॒-न्तम॑सः॒ पर॑स्तात् ।
यस्य॒ योनि॒-म्परि॒पश्य॑न्ति॒ धीरा॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 15
यस्ये॒द-न्धीराः᳚ पु॒नन्ति॑ क॒वयो᳚ ब्र॒ह्माण॑मे॒त-न्त्वा॑ वृणत॒ इन्दु᳚म् ।
स्था॒व॒र-ञ्जङ्ग॑मं॒-द्यौ॑राका॒श-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 16
परा᳚-त्प॒रत॑र-ञ्चै॒व॒ य॒-त्परा᳚श्चैव॒ यत्प॑रम् ।
य॒त्परा᳚-त्पर॑तो ज्ञे॒य॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 17
परा᳚-त्परत॑रो ब्र॒ह्मा॒ त॒त्परा᳚-त्पर॒तो ह॑रिः ।
त॒त्परा᳚-त्पर॑तो ऽधी॒श॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 18
या वे॑दा॒दिषु॑ गाय॒त्री॒ स॒र्व॒व्यापि॑ महे॒श्वरी ।
ऋग् य॑जु-स्सामा-थर्वै॒श्च॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 19
यो वै॑ दे॒व-म्म॑हादे॒व॒-म्प्र॒णव॑-म्पर॒मेश्व॑रम् ।
य-स्सर्वे॑ सर्व॑ वेदै॒श्च॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 20
प्रय॑तः॒ प्रण॑वोङ्का॒र॒-म्प्र॒णव॑-म्पुरु॒षोत्त॑मम् ।
ओकां॑र॒-म्प्रण॑वात्मा॒न॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 21
यो-ऽसौ॑ स॒र्वेषु॑ वेदे॒षु॒ प॒ठ्यते᳚ ह्यज॒ ईश्व॑रः । अ॒कायो॑ निर्गु॑णो ह्या॒त्मा॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 22
गोभि॒ र्जुष्ट॒-न्धने॑न॒ ह्यायु॑षा च॒ बले॑न च । प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ पुष्करा॒क्ष॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 23
कैला॑स॒ शिख॑रे र॒म्ये॒ श॒ङ्कर॑स्य शि॒वाल॑ये ।
दे॒वता᳚स्तत्र॑ मोद॒न्ते॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 24
त्र्य॑बङ्कं-यँजामहे सुग॒न्धि-म्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नम् । उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑ना-न्मृ॒त्यो-र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता॒-त्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 25
वि॒श्वत॑-श्चक्षुरु॒त वि॒श्वतो॑ मुखो वि॒श्वतो॑ हस्त उ॒त वि॒श्वत॑स्पात् ।
सम्बा॒हुभ्यां॒-नम॑ति॒ सम्प॑तत्रै॒ र्द्यावा॑ पृथि॒वी ज॒नय॑-न्दे॒व एक॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 26
च॒तुरो॑ वे॒दान॑धीयी॒त॒ स॒र्व शा᳚स्त्रम॒यं-विँ॑दुः । इ॒ति॒हा॒स॒ पु॒रा॒णा॒ना॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 27
मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒क-म्मा न॒ उक्ष॑न्तमु॒त मा न॑ उक्षि॒तम् । मा नो॑ वधीः पि॒तर॒-म्मोत मा॒तर॑-म्प्रि॒या मा न॑स्त॒नुवो॑ रुद्र रीरिष॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 28
मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः ।
वी॒रान्मानो॑ रुद्र भामि॒तोव॑धी र्ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा विधेम ते॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 29
ऋ॒तग्ं स॒त्य-म्प॑र-म्ब्र॒ह्म॒ पु॒रुष॑-ङ्कृष्ण॒पिङ्ग॑लम् ।
ऊ॒र्ध्वरे॑तं-विँ॑रूपा॒क्षं॒-विँ॒श्वरू॑पाय॒ वै नमो॒ नम॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 30
क-द्रु॒द्राय॒ प्रचे॑तसे मी॒ढुष्ट॑माय॒ तव्य॑से । वो॒चेम॒ शन्त॑मग्ं हृ॒दे ।
सर्वो॒ ह्ये॑ष रु॒द्रस्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 31
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विव॒स्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 32
यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हि॒त्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ । य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒-श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 33
य आ᳚त्म॒दा ब॑ल॒दा यस्य॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते प्र॒शिषं॒-यँस्य॑ दे॒वाः ।
यस्य॑ छा॒या-ऽमृतं॒-यँस्य॑ मृ॒त्युः कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 34
यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒फ्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒ भुव॑ना-ऽऽवि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 35
ग॒न्ध॒द्वा॒रा-न्दु॑राध॒र्षा॒-न्नि॒त्यपु॑ष्टा-ङ्करी॒षिणी᳚म् । ई॒श्वरीग्ं॑ सर्व॑ भूता॒ना॒-न्तामि॒होप॑ह्वये॒ श्रिय॒-न्तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 36
य इदग्ं॑ शिव॑सङ्क॒ल्प॒ग्ं॒ स॒दा ध्या॑यन्ति॒ ब्राह्म॑णाः । ते प॑र-म्मोक्ष॑-ङ्गमिष्य॒न्ति॒ तन्मे॒ मनः॑ शि॒वस॑ङ्क॒ल्पम॑स्तु ॥ 37
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ शिवसङ्कल्पग्ं हृदयाय नमः॑ ॥
7.2 पुरुष सूक्तं
(तै. अर. 3.12.1 - तै. अर. 3.12.7)
स॒हस्र॑शीर्षा॒ पुरु॑षः । स॒ह॒स्रा॒क्ष-स्स॒हस्र॑पात् । स भूमिं॑-विँ॒श्वतो॑ वृ॒त्वा । अत्य॑तिष्ठ-द्दशाङ्गु॒लम् । पुरु॑ष ए॒वेदग्ं सर्व᳚म् । य-द्भू॒तं-यँच्च॒ भव्य᳚म् ।
उ॒तामृ॑त॒त्वस्येशा॑नः । यदन्ने॑ना-ति॒रोह॑ति ।
ए॒तावा॑नस्य महि॒मा । अतो॒ ज्यायाग्॑श्च॒ पूरु॑षः ॥ 1
पादो᳚-ऽस्य॒ विश्वा॑ भू॒तानि॑ । त्रि॒पाद॑स्या॒-मृत॑-न्दि॒वि । त्रि॒पादू॒र्ध्व उदै॒-त्पुरु॑षः । पादो᳚ ऽस्ये॒हा-ऽऽभ॑वा॒-त्पुनः॑ ।
ततो॒ विष्वं॒-व्यँ॑क्रामत् । सा॒श॒ना॒न॒श॒ने अ॒भि ॥ तस्मा᳚-द्वि॒राड॑जायत । वि॒राजो॒ अधि॒ पूरु॑षः । स जा॒तो अत्य॑रिच्यत । प॒श्चा-द्भूमि॒मथो॑ पु॒रः ॥ 2
यत्पुरु॑षेण ह॒विषा᳚ । दे॒वा य॒ज्ञमत॑न्वत । व॒स॒न्तो अ॑स्यासी॒दाज्य᳚म् । ग्री॒ष्म इ॒द्ध्म श्श॒रद्ध॒विः । स॒प्तास्या॑स-न्परि॒धयः॑ । त्रि-स्स॒प्त स॒मिधः॑ कृ॒ताः । दे॒वाय-द्य॒ज्ञ-न्त॑न्वा॒नाः । अब॑ध्न॒-न्पुरु॑ष-म्प॒शुम् ॥
तं-यँ॒ज्ञ-म्ब॒र्हिषि॒ प्रौक्षन्न्॑ । पुरु॑ष-ञ्जा॒तम॑ग्र॒तः ॥ 3
तेन॑ दे॒वा अय॑जन्त । सा॒द्ध्या ऋष॑यश्च॒ ये ।
तस्मा᳚-द्य॒ज्ञा-थ्स॑र्व॒हुतः॑ । सम्भृ॑त-म्पृषदा॒ज्यम् । प॒शूग्स्ताग्श्च॑क्रे वाय॒व्यान्॑ । आ॒र॒ण्या-न्ग्रा॒म्याश्च॒ ये । तस्मा᳚-द्य॒ज्ञा-थ्स॑र्व॒हुतः॑ । ऋच॒-स्सामा॑नि जज्ञिरे ।
छन्दाग्ं॑सि जज्ञिरे॒ तस्मा᳚त् । यजु॒स्तस्मा॑-दजायत ॥ 4
तस्मा॒दश्वा॑ अजायन्त । ये के चो॑भ॒याद॑तः ।
गावो॑ ह जज्ञिरे॒ तस्मा᳚त् । तस्मा᳚ज्जा॒ता अ॑जा॒वयः॑ ।
यत्पुरु॑षं॒-व्यँ॑दधुः । क॒ति॒धा व्य॑कल्पयन्न् ।
मुख॒-ङ्किम॑स्य॒ कौ बा॒हू । कावू॒रू पादा॑वुच्येते । ब्रा॒ह्म॒णो᳚-ऽस्य॒ मुख॑मासीत् । बा॒हू रा॑ज॒न्यः॑ कृ॒तः ॥ 5
ऊ॒रू तद॑स्य॒ य-द्वैश्यः॑ । प॒द्भ्याग्ं शू॒द्रो अ॑जायत । च॒न्द्रमा॒ मन॑सो जा॒तः । चक्षो॒-स्सूर्यो॑ अजायत । मुखा॒-दिन्द्र॑श्चा॒ग्निश्च॑ ।
प्रा॒णा-द्वा॒युर॑जायत । नाभ्या॑ आसीद॒न्तरि॑क्षम् । शी॒र्ष्णो द्यौ-स्सम॑वर्तत । प॒द्भ्या-म्भूमि॒ र्दिश॒-श्श्रोत्रा᳚त् । तथा॑ लो॒काग्ं अ॑कल्पयन्न् ॥ 6
वेदा॒हमे॒त-म्पुरु॑ष-म्म॒हान्त᳚म् । आ॒दि॒त्यव॑र्ण॒-न्तम॑स॒स्तु पा॒रे ।
सर्वा॑णि रू॒पाणि॑ वि॒चित्य॒ धीरः॑ । नामा॑नि कृ॒त्वाभि॒वद॒न् यदास्ते᳚ । धा॒ता पु॒रस्ता॒-द्यमु॑दाज॒हार॑ । श॒क्रः प्रवि॒द्वा-न्प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः । तमे॒वं-विँ॒द्वान॒मृत॑ इ॒ह भ॑वति । नान्यः पन्था॒ अय॑नाय विद्यते ।
य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम॑यजन्त दे॒वाः । तानि॒ धर्मा॑णि प्रथ॒मान्या॑सन्न् । ते ह॒ नाक॑-म्महि॒मान॑-स्सचन्ते । यत्र॒ पूर्वे॑ सा॒द्ध्या-स्सन्ति॑ दे॒वाः ॥ 7
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ पुरुषसूक्तग्ं शिरसे स्वाहा ॥
7.3 उत्तर नारायणं
(तै. अर. 3.13.1 - तै. अर. 3.13.2)
अ॒द्भ्य-स्सम्भू॑तः पृथि॒व्यै रसा᳚च्च । वि॒श्वक॑र्मण॒-स्सम॑वर्त॒ताधि॑ ।
तस्य॒ त्वष्टा॑ वि॒दध॑-द्रू॒पमे॑ति । तत्पुरु॑षस्य॒ विश्व॒माजा॑न॒मग्रे᳚ ।
वेदा॒हमे॒त-म्पुरु॑ष-म्म॒हान्त᳚म् । आ॒दि॒त्यव॑र्ण॒-न्तम॑सः॒ पर॑स्तात् ।
तमे॒वं-विँ॒द्वान॒मृत॑ इ॒ह भ॑वति । नान्यः पन्था॑ विद्य॒ते-ऽय॑नाय । प्र॒जाप॑तिश्चरति॒ गर्भे॑ अ॒न्तः । अ॒जाय॑मानो बहु॒धा विजा॑यते ।
तस्य॒ धीराः॒ परि॑जानन्ति॒ योनि᳚म् । मरी॑चीना-म्प॒दमि॑च्छन्ति वे॒धसः॑ ॥ 1
यो दे॒वेभ्य॒ आत॑पति । यो दे॒वाना᳚-म्पु॒रोहि॑तः ।
पूर्वो॒ यो दे॒वेभ्यो॑ जा॒तः । नमो॑ रु॒चाय॒ ब्राह्म॑ये । रुच॑-म्ब्रा॒ह्म-ञ्ज॒नय॑न्तः । दे॒वा अग्रे॒ तद॑ब्रुवन्न् । यस्त्वै॒व-म्ब्रा᳚ह्म॒णो वि॒द्यात् । तस्य॑ दे॒वा अस॒न् वशे᳚ । ह्रीश्च॑ ते ल॒क्ष्मीश्च॒ पत्न्यौ᳚ । अ॒हो॒रा॒त्रे पा॒र्श्वे । नक्ष॑त्राणि रू॒पम् । अ॒श्विनौ॒ व्यात्त᳚म् । इ॒ष्ट-म्म॑निषाण ।
अ॒मु-म्म॑निषाण । सर्व॑-म्मनिषाण ॥ 2
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ उत्तर नारायणग्ं शिखायै वषट् ॥
7.4 अप्रतिरथं
(तै. सं. 4.6.4.1 - तै. सं. 4.6.4.5)
आ॒शु-श्शिशा॑नो वृष॒भो न यु॒ध्मो घ॑नाघ॒नः, क्षोभ॑ण-श्चर्षणी॒नाम् ।
स॒॒ङ्क्रन्द॑नो-ऽनिमि॒ष ए॑क वी॒रश्श॒तग्ं सेना॑ अजयथ्सा॒-कमिन्द्रः॑ ।
स॒ङ्क्रन्द॑नेना निमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना᳚ ।
तदिन्द्रे॑ण जयत॒ तथ्स॑हध्वं॒-युँधो॑ नर॒ इषु॑ हस्तेन॒ वृष्णा᳚ ।
स इषु॑हस्तै॒-स्स नि॑ष॒ङ्गिभि॑ र्व॒शी सग्ग्स्र॑ष्टा॒ सयुध॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ ।
स॒ग्ं॒सृ॒ष्ट॒-जिथ्सो॑म॒पा बा॑हु श॒र्ध्यू᳚र्ध्व-ध॑न्वा॒ प्रति॑हिता-भि॒रस्ता᳚ ।
बृह॑स्पते॒ परि॑दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हा-ऽमित्राग्ं॑ अप॒ बाध॑मानः । 1
प्र॒भ॒ञ्ज-न्थ्सेनाः᳚ प्रमृ॒णो यु॒धा जय॑न्न॒स्माक॑-मेद्ध्यवि॒ता रथा॑नाम् ।
गो॒त्र॒भिद॑-ङ्गो॒विदं॒-वँज्र॑बाहु॒-ञ्जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒-मोज॑सा ।
इ॒मग्ं स॑जाता॒ अनु॑वीर-यध्व॒मिन्द्रग्ं॑ सखा॒यो-ऽनु॒ सर॑भध्वम् ।
ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य-स्स्थवि॑रः॒ प्रवी॑र॒-स्सह॑स्वान् वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः ।
अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒माति॑ष्ठ गो॒वित् । 2
अ॒भि गो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ गाह॑मानो-ऽदा॒यो वी॒र श्श॒त-म॑न्यु॒रिन्द्रः॑ ।
दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाड॑ यु॒द्ध्यो᳚-ऽस्माक॒ग्ं॒ सेना॑ अवतु॒ प्रयु॒थ्सु ।
इन्द्र॑ आसा-न्ने॒ता बृह॒स्पति॒ र्दक्षि॑णा य॒ज्ञः पु॒र ए॑तु॒ सोमः॑ ।
दे॒व॒से॒नाना॑-मभिभ-ञ्जती॒ना-ञ्जय॑न्तीना-म्म॒रुतो॑ य॒न्त्वग्रे᳚ ।
इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्याना᳚-म्म॒रुता॒ग्ं॒ शर्ध॑ उ॒ग्रम् ।
म॒हाम॑नसा-म्भुवनच्य॒वाना॒-ङ्घोषो॑ दे॒वाना॒-ञ्जय॑ता॒ मुद॑स्थात् ।
अ॒स्माक॒-मिन्द्रः॒-समृ॑तेषु-ध्व॒जे-ष्व॒स्माकं॒-याँ इष॑व॒स्ता ज॑यन्तु । 3
अ॒स्माकं॑-वीँ॒रा उत्त॑रे भवन्त्व॒स्मानु॑ देवा अवता॒ हवे॑षु । उद्ध॑र्षय मघव॒न्ना-यु॑धा॒-न्युथ्सत्व॑ना-म्माम॒काना॒-म्महाग्ं॑सि ।
उद्वृ॑त्रहन् वा॒जिनां॒-वाँजि॑ना॒-न्युद्रथा॑ना॒-ञ्जय॑तामेतु॒ घोषः॑ ।
उप॒प्रेत॒ जय॑ता नर-स्स्थि॒रा वः॑ सन्तु बा॒हवः॑ । इन्द्रो॑ व॒-श्शर्म॑ यच्छत्वना-धृ॒ष्या यथा-ऽस॑थ । अव॑सृष्टा॒ परा॑पत॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑ सग्ंशिता । गच्छा॒मित्रा॒-न्प्रवि॑श॒ मैषा॒-ङ्कञ्च॒नोच्छि॑षः ।
मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छा-दयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒-ऽमृते॑ना॒-भिव॑स्ताम् । उ॒रो र्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ जय॑न्त॒-न्त्वामनु॑ मदन्तु दे॒वाः । यत्र॑ बा॒णा-स्स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व ।
इन्द्रो॑ न॒स्तत्र॑ वृत्र॒हा वि॑श्वा॒हा शर्म॑ यच्छतु ॥ 4 ॥
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ आशुश्शिशानो-ऽप्रतिरथ-ङ्कवचाय हुम् ।
7.5 प्रति पूरुषं
(तै. सं. 1.8.6.1 - तै. सं. 1.8.6.2)
(तै. ब्रा. 1.6.10.1 - तै. ब्रा. 1.6.10.5)
प्र॒ति॒पू॒रु॒ष मेक॑कपाला॒-न्निर्व॑प॒त्ये-क॒मति॑रिक्तं॒-याँव॑न्तो गृ॒ह्या᳚-स्स्मस्तेभ्यः॒ कम॑कर-म्पशू॒नाग्ं शर्मा॑सि॒ शर्म॒ यज॑मानस्य॒ शर्म॑ मे
य॒च्छैक॑ ए॒व रु॒द्रो न द्वि॒तीया॑य तस्थ आ॒खुस्ते॑ रुद्र प॒शुस्त-ञ्जु॑षस्वै॒ष ते॑ रुद्र भा॒ग-स्स॒ह स्वस्रां-ऽबि॑कया॒ तञ्जु॑षस्व भेष॒ज-ङ्गवे-ऽश्वा॑य॒
पुरु॑षाय भेष॒जमथो॑ अ॒स्मभ्य॑-म्भेष॒जग्ं सुभे॑षजं॒-यँथा-ऽस॑ति । 1
सु॒ग-म्मे॒षाय॑ मे॒ष्या॑ अवा᳚बं रु॒द्रम॑दि-म॒ह्यव॑ दे॒व-न्त्र्य॑बङ्कम् ।
यथा॑ न॒-श्श्रेय॑सः॒ कर॒द्यथा॑ नो॒ वस्य॑ सः॒ कर॒द्यथा॑ नः पशु॒मतः॒
कर॒द्यथा॑ नो व्यवसा॒यया᳚त् । त्र्य॑बङ्कं-यँजामहे सुग॒न्धि-म्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नम् ।
उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑ना-न्मृ॒त्यो र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता᳚त् । ए॒षते॑ रुद्र भा॒ग स्तञ्जु॑षस्व॒ तेना॑व॒सेन॑ प॒रो मूज॑व॒तो-ऽती॒ह्यव॑तत
धन्वा॒ पिना॑कहस्तः॒ कृत्ति॑वासाः ॥ 2
प्र॒ति॒पू॒रु॒ष-मेक॑कपाला॒-न्निर्व॑पति । जा॒ता ए॒व प्र॒जा रु॒द्रा-न्नि॒रव॑दयते । एक॒मति॑रिक्तम् । ज॒नि॒ष्यमा॑णा ए॒व प्र॒जा रु॒द्रा-न्नि॒रव॑दयते । एक॑कपाला भवन्ति । ए॒क॒धैव रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । नाभिघा॑रयति । यद॑भिघा॒रये᳚त् । अ॒न्त॒र॒व॒-चा॒रिणग्ं॑ रु॒द्र-ङ्कु॑र्यात् ।
ए॒को॒ल्मु॒केन॑ यन्ति । 3
तद्धि रु॒द्रस्य॑ भाग॒धेय᳚म् । इ॒मा-न्दिशं॑-यँन्ति । ए॒षा वै रु॒द्रस्य॒ दिक् । स्वाया॑ मे॒व दि॒शि रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । रु॒द्रो वा अ॑प॒शुका॑या॒ आहु॑त्यै॒ नाति॑ष्ठत । अ॒सौ ते॑ प॒शुरिति॒ निर्दि॑शे॒द्य-न्द्वि॒ष्यात् । यमे॒व द्वेष्टि॑ ।
तम॑स्मै प॒शु-न्निर्दि॑शति । यदि॒ न द्वि॒ष्यात् ।
आ॒खुस्ते॑ प॒शुरिति॑ ब्रूयात् । 4
न ग्रा॒म्या-न्प॒शून् हि॒नस्ति॑ । नार॒ण्यान् । च॒तु॒ष्प॒थे जु॑होति । ए॒ष वा अ॑ग्नी॒ना-म्पड्बी॑शो॒ नाम॑ । अ॒ग्नि॒वत्ये॒व जु॑होति ।
म॒द्ध्य॒मेन॑ प॒र्णेन॑ जुहोति । स्रुग्घ्ये॑षा । अथो॒ खलु॑ । अ॒न्त॒मेनै॒व हो॑त॒व्य᳚म् । अ॒न्त॒त ए॒व रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । 5
एष॒ ते॑ रुद्रभा॒ग-स्स॒हस्वस्रां-ऽबि॑क॒येत्या॑ह । श॒रद्वा अ॒स्याम्बि॑का॒ स्वसा᳚ ।
तया॒ वा ए॒ष हि॑नस्ति । यग्ं हि॒नस्ति॑ । तयै॒वैनग्ं॑ स॒ह श॑मयति ।
भे॒ष॒जङ्गव॒ इत्या॑ह । याव॑न्त ए॒व ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ । तेभ्यो॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति । अवा᳚बं रु॒द्रम॑दि म॒हीत्या॑ह । आ॒शिष॑मे॒वै-तामा शा᳚स्ते । 6
त्र्य॑बङ्कं-यँजामह॒ इत्या॑ह । मृ॒त्यो र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता॒-दिति॒ वा वै तदा॑ह ।
उत्कि॑रन्ति । भग॑स्य लीफ्सन्ते । मूते॑ कृ॒त्वा स॑जन्ति ।
यथा॒ जनं॑-यँ॒ते॑-ऽव॒स-ङ्क॒रोति॑ । ता॒दृगे॒व तत् । ए॒ष ते॑ रुद्रभा॒ग इत्या॑ह नि॒रव॑त्यै । अप्र॑तीक्ष॒-माय॑न्ति । अ॒पः परि॑षिञ्चति । रु॒द्रस्या॒न्त र्हि॑त्यै । प्रवा ए॒ते᳚-ऽस्मा-ल्लो॒का-च्च्य॑वन्ते । ये त्र्य॑बङ्कै॒-श्चर॑न्ति । आ॒दि॒त्य-ञ्च॒रु-म्पुन॒रेत्य॒ निर्व॑पति । इ॒यं-वाँ अदि॑तिः । अ॒स्यामे॒व प्रति॑तिष्ठन्ति ॥ 7
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ प्रतिपूरुषं-विँभाडिति नेत्रत्रया॑य वौ॒षट् ॥
7.6 शत रुद्रीयं (त्वमग्ने रुद्रो-ऽनुवाकः)
तै. ब्रा. 3.11.2.1 - तै. ब्रा. 3.11.2.4
त्वम॑ग्ने रु॒द्रो असु॑रो म॒हो दि॒वः । त्वग्ं शर्धो॒ मारु॑त-म्पृ॒क्ष ई॑शिषे ।
त्वं-वाँतै॑ररु॒णै र्या॑सि शङ्ग॒यः । त्व-म्पू॒षा वि॑ध॒तः पा॑सि॒ नुत्मनाः᳚ ।
देवा॑ दे॒वेषु॑ श्रयद्ध्वम् । प्रथ॑मा द्वि॒तीये॑षु श्रयद्ध्वम् ।
द्विती॑या-स्तृ॒तीये॑षु श्रयद्ध्वम् । तृती॑या-श्चतु॒र्थेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
च॒तु॒र्थाः प॑ञ्च॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् । प॒ञ्च॒मा-ष्ष॒ष्ठेषु॑ श्रयद्ध्वम् । 1
ष॒ष्ठा-स्स॑प्त॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् । स॒प्त॒मा अ॑ष्ट॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
अ॒ष्ट॒मा न॑व॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् । न॒व॒मा द॑श॒मेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
द॒श॒मा ए॑काद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । ए॒क॒द॒शा द्वा॑द॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
द्वा॒द॒शा-स्त्र॑योद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । त्र॒यो॒द॒शा-श्च॑तु र्दे॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
च॒तु॒र्द॒शाः प॑ञ्चद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । प॒ञ्च॒द॒शा-ष्षो॑ड॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । 2
षो॒ड॒शा-स्स॑प्तद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । स॒प्त॒द॒शा अ॑ष्टाद॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
अ॒ष्टा॒द॒शा ए॑कान्नवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
ए॒का॒न्न॒वि॒ग्ं॒शा वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
वि॒ग्ं॒शा ए॑कवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
ए॒क॒वि॒ग्ं॒शा द्वा॑वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
द्वा॒वि॒ग्ं॒शा स्त्र॑योवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
त्र॒यो॒वि॒ग्ं॒शा श्च॑तुर्वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒शाः प॑ञ्चवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् ।
प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒शा-ष्ष॑ड्वि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । 3
ष॒ड्वि॒ग्ं॒शा स्स॑प्तवि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । स॒प्त॒वि॒ग्ं॒शा अ॑ष्टावि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । अ॒ष्टा॒वि॒ग्ं॒शा ए॑कान्नत्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । ए॒का॒न्न॒त्रि॒ग्ं॒शा स्त्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । त्रि॒ग्ं॒शा ए॑कत्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । ए॒क॒त्रि॒ग्ं॒शा द्वा᳚त्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । द्वा॒त्रि॒ग्ं॒शा त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शेषु॑ श्रयद्ध्वम् । देवा᳚स्त्रिरेकादशा॒ स्त्रिस्त्र॑यस्त्रिग्ंशाः । उत्त॑रे भवत । उत्त॑र वर्त्मान॒ उत्त॑र सत्वानः । यत्का॑म इ॒द-ञ्जु॒होमि॑ । तन्मे॒ समृ॑द्ध्यताम् । व॒यग्ग्स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् । भूर्भुव॒स्व॑स्स्वाहा᳚ । 4
ओ-न्नमो भगवते॑ रुद्रा॒य ॥ त्वमग्ने त्वमग्ने शतरुद्रीयमित्यस्त्राय फट् ॥
7.7 पञ्चाङ्ग जपः
अथ पञ्चाङ्गजपः ॥
स॒द्योजा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्योजा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ ।
भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑भवे भवस्व॒ माम् ।
भ॒वोद्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥ 1
वा॒म॒दे॒वाय॒ नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ नमः॑ श्रे॒ष्ठाय॒ नमो॑ रु॒द्राय॒ नमः॒ काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒ बल॑प्रमथनाय॒ नम॒-स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ॥ 2
अ॒घोरे᳚भ्यो-ऽथ॒ घोरे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ।
सर्वे᳚भ्य-स्सर्व॒शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्ररू॑पेभ्यः ॥ 3
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि ।
तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥ 4
ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒मीश्वर-स्सर्व॑भूता॒नां॒
ब्रह्माधि॑पति॒र्ब्रह्म॒णो-ऽधि॑पति॒र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥ 5
7.8 अष्टाङ्ग प्रणामः
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ-स्सम॑वर्त॒-ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् ।
सदा॑धार पृथि॒वी-न्द्यामु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥
उरसा नमः ॥ 1 (तै. सं. 4.1.8.3)
यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हि॒त्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ ।
य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒-श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥
शिरसा नमः ॥ 2 (तै. सं. 4.1.8.4)
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒म-स॑तश्च॒ विवः॑ । (
दृष्या नमः । 3 (तै. सं. 4.2.8.2.)
म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं-यँ॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षताम् ।
पि॒पृ॒तान्नो॒ भरी॑मभिः ।
मनसा नमः ॥ 4 (तै. सं. 3.3.10.2)
उप॑श्वासय पृथि॒वी-मु॒त द्या-म्पु॑रु॒त्रा ते॑ मनुतां॒-विँष्ठि॑त॒-ञ्जग॑त् ।
स दु॑न्दुभे स॒जूरिन्द्रे॑ण दे॒वै-र्दू॒राद्दवी॑यो॒ अप॑सेध॒ शत्रून्॑ ।
वचसा नमः ॥ 5 (तै. सं. 4.6.6.6)
अग्ने॒ नय॑ सु॒पथा॑ रा॒ये अ॒स्मान् विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान् ।
यु॒यो॒द्ध्य॑स्म-ज्जु॑हुरा॒ण-मेनो॒ भूयि॑ष्ठान्ते॒ नम॑ उक्तिं-विँधेम ॥
पध्भ्या-न्नमः ॥ 6 (तै. सं. 1.1.14.3)
या ते॑ अग्ने॒ रुद्रि॑या त॒नूस्तया॑ नः पाहि॒ तस्या᳚स्ते॒ स्वाहा᳚ ।
या ते॑ अग्ने-ऽयाश॒या र॑जाश॒या ह॑राश॒या त॒नूर्वर्षि॑ष्ठा गह्वरे॒ष्ठोग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्ं॒ स्वाहा᳚ ॥
कराभ्या-न्नमः ॥ 7 (तै. सं. 1.2.11.2)
इ॒मं-यँ॑मप्रस्त॒रमाहि सीदाङ्गि॑रोभिः पि॒तृभिः॑ संविँदा॒नः ।
आत्वा॒ मन्त्राः॑ कविश॒स्ता व॑हन्त्वे॒ना रा॑जन् ह॒विषा॑ मादयस्व ॥
कर्णाभ्या-न्नमः ॥ 8 (तै. सं. 2.6.12.6)
उरसा शिरसा दृष्ट्या मन॑सा वचसा त॒था ।
पद्भ्या-ङ्कराभ्या-ङ्कर्णाभ्या-म्प्रणामो-ऽष्टाङ्ग॑ उच्यते ॥
उमामहेश्वराभ्या-न्नमः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Devanagari script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.