5.4 - Devasura Samyatta Asann - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Oriya Script

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଇଷ୍ଟକାତ୍ରଯାଭିଧାନଂ

ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,

ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସ॒-ନ୍ତେ ନ ଵ୍ଯ॑ଜଯନ୍ତ॒ ସ ଏ॒ତା ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ତ॒ନୂର॑ପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତା ଉପା॑ଧତ୍ତ॒ ତାଭି॒ର୍ଵୈ ସ ତ॒ନୁଵ॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମା॒ତ୍ମନ୍ନ॑ଧତ୍ତ॒ ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵ॒-ନ୍ପରା-ଽସୁ॑ରା॒ ଯଦି॑ନ୍ଦ୍ରତ॒ନୂରୁ॑ପ॒ଦଧା॑ତି ତ॒ନୁଵ॑ମେ॒ଵ ତାଭି॑ରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯଂ॑-ଯଁଜ॑ମାନ ଆ॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॒ତ୍ତେ-ଽଥୋ॒ ସେନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵାଗ୍ନିଗ୍ଂ ସତ॑ନୁ-ଞ୍ଚିନୁତେ॒ ଭଵ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନା॒ ପରା᳚-ଽସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ [ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଃ, ଭ॒ଵ॒ତି॒ ଯ॒ଜ୍ଞୋ] 1

ଭଵତି ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ-ଽପା᳚କ୍ରାମ॒-ତ୍ତମ॑ଵ॒ରୁଧ॒-ନ୍ନାଶ॑କ୍ନୁଵ॒ନ୍ତ ଏ॒ତା ଯ॑ଜ୍ଞତ॒ନୂର॑ପଶ୍ଯ॒-ନ୍ତା ଉପା॑ଦଧତ॒ ତାଭି॒ର୍ଵୈ ତେ ଯ॒ଜ୍ଞମଵା॑ରୁନ୍ଧତ॒ ଯ-ଦ୍ଯ॑ଜ୍ଞତ॒ନୂରୁ॑ପ॒ଦଧା॑ତି ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵ ତାଭି॒ର୍ଯଜ॑ମା॒ନୋ-ଽଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂ ଶତ॒ମୁପ॑ ଦଧାତି॒ ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶ॒ଦ୍ଵୈ ଦେ॒ଵତା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାଵ॑ ରୁ॒ନ୍ଧେ ଽଥୋ॒ ସାତ୍ମା॑ନମେ॒ଵାଗ୍ନିଗ୍ଂ ସତ॑ନୁ-ଞ୍ଚିନୁତେ॒ ସାତ୍ମା॒-ଽମୁଷ୍ମି॑-ଲ୍ଲୋଁ॒କେ [-ଽମୁଷ୍ମି॑-ଲ୍ଲୋଁ॒କେ, ଭ॒ଵ॒ତି॒ ଯ] 2

ଭ॑ଵତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତୀ॒ରୁପ॑ ଦଧାତି॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରେ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ଦଧାତ୍ଯେ॒ତାଭି॒ର୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚି॒ତୋ ଜ୍ଵ॑ଲତି॒ ତାଭି॑ରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମି॑ନ୍ଧ ଉ॒ଭଯୋ॑ରସ୍ମୈ ଲୋ॒କଯୋ॒ର୍ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ଭଵତି ନକ୍ଷତ୍ରେଷ୍ଟ॒କା ଉପ॑ ଦଧାତ୍ଯେ॒ତାନି॒ ଵୈ ଦି॒ଵୋ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂ॑ଷି॒ ତାନ୍ଯେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ସୁ॒କୃତାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତାନି॒ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂ॑ଷି॒ ଯନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି॒ ତାନ୍ଯେ॒ଵା-ଽଽପ୍ନୋ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ଅନୂକା॒ଶ-ମେ॒ଵୈତାନି॒ [-ମେ॒ଵୈତାନି॑, ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂ॑ଷି କୁରୁତେ] 3

ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂ॑ଷି କୁରୁତେ ସୁଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯାନୁ॑ଖ୍ଯାତ୍ଯୈ॒ ଯ-ଥ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ପୃ॑ଷ୍ଟା ଉପଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯା-ଦ୍ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ॑ ଲୋ॒କମପି॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯା॒ଦଵ॑ର୍ଷୁକଃ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯଃ॑ ସ୍ଯା॒ଦସଗ୍ଗ୍॑ସ୍ପୃଷ୍ଟା॒ ଉପ॑ ଦଧାତି॒ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା॑ ଏ॒ଵ ଲୋ॒କ-ଙ୍କ॑ରୋତି॒ ଵର୍ଷୁ॑କଃ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯୋ॑ ଭଵତି ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦ॒ନ୍ଯାଃ ପ୍ର॒ତୀଚୀ॒ରୁପ॑ ଦଧାତି ପ॒ଶ୍ଚାଦ॒ନ୍ଯାଃ ପ୍ରାଚୀ॒ସ୍ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ୍ରା॒ଚୀନା॑ନି ଚ ପ୍ରତୀ॒ଚୀନା॑ନି ଚ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରା॒ଣ୍ଯା ଵ॑ର୍ତନ୍ତେ ॥ 4 ॥

(ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ - ଲୋ॒କ - ଏ॒ଵୈତାନ୍ଯେ - କ॑ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 1)

ଋ॒ତ॒ଵ୍ଯା॑ ଉପ॑ ଦଧାତ୍ଯୃତୂ॒ନା-ଙ୍କୢପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ଦ୍ଵ॒ଦ୍ଵମ୍ମୁପ॑ ଦଧାତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦ୍ଵ॒ନ୍ଦ୍ଵମୃ॒ତଵୋ ଽଧୃ॑ତେଵ॒ ଵା ଏ॒ଷା ଯନ୍ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ମା ଚିତି॑ର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମିଵ॒ ଵା ଏ॒ଷା ଦ୍ଵ॒ଦ୍ଵମ୍ମ॒ନ୍ଯାସୁ॒ ଚିତୀ॒ଷୂପ॑ ଦଧାତି॒ ଚତ॑ସ୍ରୋ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯେ॒ ଧୃତ୍ଯା॑ ଅନ୍ତ॒ଶ୍ଶ୍ଲେଷ॑ଣଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତାଶ୍ଚିତୀ॑ନାଂ॒-ଯଁଦୃ॑ତ॒ଵ୍ଯା॑ ଯଦୃ॑ତ॒ଵ୍ଯା॑ ଉପ॒ଦଧା॑ତି॒ ଚିତୀ॑ନାଂ॒-ଵିଁଧୃ॑ତ୍ଯା॒ ଅଵ॑କା॒ମନୂପ॑ ଦଧାତ୍ଯେ॒ଷା ଵା ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଯୋନି॒-ସ୍ସଯୋ॑ନି- [ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଯୋନି॒-ସ୍ସଯୋ॑ନିମ୍, ଏ॒ଵାଗ୍ନି-] 5

-ମେ॒ଵାଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁତ ଉ॒ଵାଚ॑ ହ ଵି॒ଶ୍ଵାମି॒ତ୍ରୋ ଽଦ॒ଦି-ଥ୍ସ ବ୍ରହ୍ମ॒ଣା-ଽନ୍ନଂ॒-ଯଁସ୍ଯୈ॒ତା ଉ॑ପଧୀ॒ଯାନ୍ତୈ॒ ଯ ଉ॑ ଚୈନା ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ଦିତି॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵା ଏ॒ତ-ମ୍ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଯୈ॑ ନୁଦତେ॒ ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ତ୍ଵା ନ ପ୍ର॑ତି॒ତିଷ୍ଠ॑ତି॒ ପଞ୍ଚ॒ ପୂର୍ଵା॒ଶ୍ଚିତ॑ଯୋ ଭଵ॒ନ୍ତ୍ଯଥ॑ ଷ॒ଷ୍ଠୀ-ଞ୍ଚିତି॑-ଞ୍ଚିନୁତେ॒ ଷଡ୍ଵା ଋ॒ତଵଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର ଋ॒ତୁଷ୍ଵେ॒ଵ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତ୍ଯେ॒ ତା ଵା [ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତ୍ଯେ॒ ତା ଵା, ଅଧି॑ପତ୍ନୀ॒ର୍ନାମେଷ୍ଟ॑କା॒] 6

ଅଧି॑ପତ୍ନୀ॒ର୍ନାମେଷ୍ଟ॑କା॒ ଯସ୍ଯୈ॒ତା ଉ॑ପଧୀ॒ଯନ୍ତେ-ଽଧି॑ପତିରେ॒ଵ ସ॑ମା॒ନାନା᳚-ମ୍ଭଵତି॒ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ଯା-ତ୍ତମୁ॑ପ॒ଦଧ॑-ଦ୍ଧ୍ଯାଯେଦେ॒ତାଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚତି ତା॒ଜଗାର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॒ତ୍ଯଙ୍ଗି॑ରସ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଯଁନ୍ତୋ॒ ଯା ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ନିଷ୍କୃ॑ତି॒ରାସୀ॒-ତ୍ତାମୃଷି॑ଭ୍ଯଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯୌ॑ହ॒-ନ୍ତଦ୍ଧିର॑ଣ୍ଯମଭଵ॒ଦ୍ଯ-ଦ୍ଧି॑ରଣ୍ଯଶ॒ଲ୍କୈଃ ପ୍ରୋ॒କ୍ଷତି॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ନିଷ୍କୃ॑ତ୍ଯା॒ ଅଥୋ॑ ଭେଷ॒ଜମେ॒ଵା-ଽସ୍ମୈ॑ କରୋ॒- [-ଽସ୍ମୈ॑ କରୋତି, ଅଥୋ॑ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒] 7

-ତ୍ଯଥୋ॑ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ର୍ଧଯ॒ତ୍ଯଥୋ॒ ହିର॑ଣ୍ଯଜ୍ଯୋତିଷୈ॒ଵ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ସାହ॒ସ୍ରଵ॑ତା॒ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି ସାହ॒ସ୍ରଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ରାପ୍ତ୍ଯା॑ ଇ॒ମା ମେ॑ ଅଗ୍ନ॒ ଇଷ୍ଟ॑କା ଧେ॒ନଵଃ॑ ସ॒ନ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ ଧେ॒ନୂରେ॒ଵୈନାଃ᳚ କୁରୁତେ॒ ତା ଏ॑ନ-ଙ୍କାମ॒ଦୁଘା॑ ଅ॒ମୁତ୍ରା॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କ ଉପ॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତେ ॥ 8 ॥

(ସଯୋ॑ନି - ମେ॒ତା ଵୈ - କ॑ରୋ॒ତ୍ଯେ - କା॒ନ୍ନଚ॑ତ୍ଵାରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 2)

ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ ଏ॒ତର୍ହି॑ ଜା॒ତୋ ଯର୍ହି॒ ସର୍ଵ॑ଶ୍ଚି॒ତ-ସ୍ସ ଯଥା॑ ଵ॒ଥ୍ସୋ ଜା॒ତ-ସ୍ସ୍ତନ॑-ମ୍ପ୍ରେ॒ଫ୍ସତ୍ଯେ॒ଵଂ-ଵାଁ ଏ॒ଷ ଏ॒ତର୍ହି॑ ଭାଗ॒ଧେଯ॒-ମ୍ପ୍ରେଫ୍ସ॑ତି॒ ତସ୍ମୈ॒ ଯଦାହୁ॑ତି॒-ନ୍ନ ଜୁ॑ହୁ॒ଯାଦ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ଞ୍ଚ॒ ଯଜ॑ମାନ-ଞ୍ଚ ଧ୍ଯାଯେଚ୍ଛତରୁ॒ଦ୍ରୀଯ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି ଭାଗ॒ଧେଯେ॑ନୈ॒ଵୈନଗ୍ଂ॑ ଶମଯତି॒ ନା-ଽଽର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁର୍ନ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଯ-ଦ୍ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଣା᳚-ମ୍ପଶୂ॒ନା- [ଯ-ଦ୍ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଣା᳚-ମ୍ପଶୂ॒ନାମ୍, ପଯ॑ସା ଜୁହୁ॒ଯା-] 9

-ମ୍ପଯ॑ସା ଜୁହୁ॒ଯା-ଦ୍ଗ୍ରା॒ମ୍ଯା-ନ୍ପ॒ଶୂଞ୍ଛୁ॒ଚା ଽର୍ପଯେ॒-ଦ୍ଯଦା॑ର॒ଣ୍ଯାନା॑-ମାର॒ଣ୍ଯାନ୍ ଜ॑ର୍ତିଲଯଵା॒ଗ୍ଵା॑ ଵା ଜୁହୁ॒ଯା-ଦ୍ଗ॑ଵୀଧୁକଯଵା॒ଗ୍ଵା॑ ଵା॒ ନ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯା-ନ୍ପ॒ଶୂନ୍. ହି॒ନସ୍ତି॒ ନା-ଽଽର॒ଣ୍ଯାନଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁ॒ରନା॑ହୁତି॒ର୍ଵୈ ଜ॒ର୍ତିଲା᳚ଶ୍ଚ ଗ॒ଵୀଧୁ॑କା॒ଶ୍ଚେତ୍ଯ॑ ଜକ୍ଷୀ॒ରେଣ॑ ଜୁହୋତ୍ଯାଗ୍ନେ॒ଯୀ ଵା ଏ॒ଷା ଯଦ॒ଜା-ଽଽହୁ॑ତ୍ଯୈ॒ଵ ଜୁ॑ହୋତି॒ ନ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯା-ନ୍ପ॒ଶୂନ୍. ହି॒ନସ୍ତି॒ ନା-ଽଽର॒ଣ୍ଯାନଙ୍ଗି॑ରସ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଯଁନ୍ତୋ॒- [-ଁଲୋ॒କଂ-ଯଁନ୍ତଃ॑, ଅ॒ଜାଯା᳚-ଙ୍ଘ॒ର୍ମ-] 10

-ଽଜାଯା᳚-ଙ୍ଘ॒ର୍ମ-ମ୍ପ୍ରାସି॑ଞ୍ଚ॒ନ୍ଥ୍ସା ଶୋଚ॑ନ୍ତୀ ପ॒ର୍ଣ-ମ୍ପରା॑-ଽଜିହୀତ॒ ସୋ᳚(1॒)-ଽର୍କୋ॑-ଽଭଵ॒-ତ୍ତଦ॒ର୍କସ୍ଯା᳚-ର୍କ॒ତ୍ଵମ॑ର୍କପ॒ର୍ଣେନ॑ ଜୁହୋତି ସଯୋନି॒ତ୍ଵାଯୋଦ॒-ନ୍ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ ଜୁହୋତ୍ଯେ॒ଷା ଵୈ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ଦି-ଖ୍ସ୍ଵାଯା॑ମେ॒ଵ ଦି॒ଶି ରୁ॒ଦ୍ର-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦଯତେ ଚର॒ମାଯା॒ମିଷ୍ଟ॑କାଯା-ଞ୍ଜୁହୋତ୍ଯନ୍ତ॒ତ ଏ॒ଵ ରୁ॒ଦ୍ର-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦଯତେ ତ୍ରେଧାଵିଭ॒କ୍ତ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି॒ ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା ଇ॒ମାନେ॒ଵ ଲୋ॒କାନ୍-ଥ୍ସ॒ମାଵ॑ଦ୍ଵୀର୍ଯାନ୍ କରୋ॒ତୀଯ॒ତ୍ଯଗ୍ରେ॑ ଜୁହୋ॒- [ଜୁହୋତି, ଅଥେଯ॒ତ୍ଯଥେଯ॑ତି॒] 11

-ତ୍ଯଥେଯ॒ତ୍ଯଥେଯ॑ତି॒ ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା ଏ॒ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଭ୍ଯଃ॑ ଶମଯତି ତି॒ସ୍ର ଉତ୍ତ॑ରା॒ ଆହୁ॑ତୀର୍ଜୁହୋତି॒ ଷ-ଟ୍ଥ୍ସ-ମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ॒ ଷ-ଡ୍ଵା ଋ॒ତଵ॑ ଋ॒ତୁଭି॑ରେ॒ଵୈନଗ୍ଂ॑ ଶମଯତି॒ ଯଦ॑ନୁପରି॒କ୍ରାମ॑-ଞ୍ଜୁହୁ॒ଯାଦ॑ନ୍ତରଵଚା॒ରିଣଗ୍ଂ॑ ରୁ॒ଦ୍ର-ଙ୍କୁ॑ର୍ଯା॒ଦଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁଃ॒ କସ୍ଯାଂ॒-ଵାଁ-ଽହ॑ ଦି॒ଶି ରୁ॒ଦ୍ରଃ କସ୍ଯାଂ॒-ଵେଁତ୍ଯ॑ନୁପରି॒କ୍ରାମ॑ମେ॒ଵ ହୋ॑ତ॒ଵ୍ଯ॑-ମପ॑ରିଵର୍ଗମେ॒ଵୈନଗ୍ଂ॑ ଶମଯ- [ଶମଯତି, ଏ॒ତାଵୈ] 12

-ତ୍ଯେ॒ତାଵୈ ଦେ॒ଵତା᳚-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗ୍ଯା॑ଯା ଉ॑ତ୍ତ॒ମାସ୍ତା ଯଜ॑ମାନଂ-ଵାଁଚଯତି॒ ତାଭି॑ରେ॒ଵୈନଗ୍ଂ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମଯତି॒ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ଯା-ତ୍ତସ୍ଯ॑ ସଞ୍ଚ॒ରେ ପ॑ଶୂ॒ନା-ନ୍ନ୍ଯ॑ସ୍ଯେ॒-ଦ୍ଯଃ ପ୍ର॑ଥ॒ମଃ ପ॒ଶୁର॑ଭି॒ତିଷ୍ଠ॑ତି॒ ସ ଆର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି ॥ 13 ॥

(ପ॒ଶୂ॒ନାଂ - ଁଯନ୍ତୋ - ଽଗ୍ନେ॑ ଜୁହୋ॒ତ୍ଯ - ପ॑ରିଵର୍ଗମେ॒ଵୈନଗ୍ଂ॑ ଶମଯତି - ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 3)

ଅଶ୍ମ॒ନ୍ନୂର୍ଜ॒ମିତି॒ ପରି॑ ଷିଞ୍ଚତି ମା॒ର୍ଜଯ॑ତ୍ଯେ॒ଵୈନ॒ମଥୋ॑ ତ॒ର୍ପଯ॑ତ୍ଯେ॒ଵ ସ ଏ॑ନ-ନ୍ତୃ॒ପ୍ତୋ ଽକ୍ଷୁ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒-ନ୍ନଶୋ॑ଚ-ନ୍ନ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କ ଉପ॑ ତିଷ୍ଠତେ॒ ତୃପ୍ଯ॑ତି ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॒ର୍ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ତା-ନ୍ନ॒ ଇଷ॒ମୂର୍ଜ॑-ନ୍ଧତ୍ତ ମରୁତ-ସ୍ସଗ୍ଂରରା॒ଣା ଇତ୍ଯା॒ହାନ୍ନଂ॒-ଵାଁ ଊର୍ଗନ୍ନ॑-ମ୍ମ॒ରୁତୋ-ଽନ୍ନ॑ମେ॒ଵାଵ॑ ରୁ॒ନ୍ଧେ ଽଶ୍ମଗ୍ଗ୍॑ସ୍ତେ॒ କ୍ଷୁଦ॒ମୁ-ନ୍ତେ॒ ଶୁ- [କ୍ଷୁଦ॒ମୁ-ନ୍ତେ॒ ଶୁକ୍, ଋ॒ଚ୍ଛ॒ତୁ॒ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମ] 14

-ଗୃ॑ଚ୍ଛତୁ॒ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଯମେ॒ଵ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତମ॑ସ୍ଯ କ୍ଷୁ॒ଧା ଚ॑ ଶୁ॒ଚା ଚା᳚ର୍ପଯତି॒ ତ୍ରିଃ ପ॑ରିଷି॒ଞ୍ଚ-ନ୍ପର୍ଯେ॑ତି ତ୍ରି॒ଵୃଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଯାଵା॑ନେ॒ଵା-ଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯ॒ ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯତି॒ ତ୍ରିଃ ପୁନଃ॒ ପର୍ଯେ॑ତି॒ ଷ-ଟ୍ଥ୍ସ-ମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ॒ ଷ-ଡ୍ଵା ଋ॒ତଵ॑ ଋ॒ତୁଭି॑ରେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯତ୍ଯ॒ପାଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ତ୍ପୁଷ୍ପଂ॒-ଯଁଦ୍ଵେ॑ତ॒ସୋ॑-ଽପାଗ୍ଂ - [ଯଦ୍ଵେ॑ତ॒ସୋ॑-ଽପାମ୍, ଶରୋ-ଽଵ॑କା] 15

ଶରୋ-ଽଵ॑କା ଵେତସଶା॒ଖଯା॒ ଚାଵ॑କାଭିଶ୍ଚ॒ ଵି କ॑ର୍ଷ॒ତ୍ଯାପୋ॒ ଵୈ ଶା॒ନ୍ତା-ଶ୍ଶା॒ନ୍ତାଭି॑ରେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯତି॒ ଯୋ ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ତ-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମଃ ପ॒ଶୁର॑ଧି॒କ୍ରାମ॑ତୀଶ୍ଵ॒ରୋ ଵୈ ତଗ୍ଂ ଶୁ॒ଚା ପ୍ର॒ଦହୋ॑ ମ॒ଣ୍ଡୂକେ॑ନ॒ ଵିକ॑ର୍ଷତ୍ଯେ॒ଷ ଵୈ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ॑ନୁପଜୀଵନୀ॒ଯୋ ନ ଵା ଏ॒ଷ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯେଷୁ॑ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ହି॒ତୋ ନା-ଽଽର॒ଣ୍ଯେଷୁ॒ ତମେ॒ଵ ଶୁ॒ଚା-ଽର୍ପ॑ଯତ୍ଯଷ୍ଟା॒ଭି-ର୍ଵି କ॑ର୍ଷ- [-ର୍ଵି କ॑ର୍ଷତି, ଅ॒ଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ରା] 16

-ତ୍ଯ॒ଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ରା ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୋ᳚-ଽଗ୍ନିର୍ଯାଵା॑-ନେ॒ଵା-ଽଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯ॒ ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯତି ପାଵ॒କଵ॑ତୀଭି॒ରନ୍ନଂ॒-ଵୈଁ ପା॑ଵ॒କୋ-ଽନ୍ନେ॑ନୈ॒ଵାସ୍ଯ॒ ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯତି ମୃ॒ତ୍ଯୁର୍ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ ଏ॒ତଦ୍ରୂ॒ପଂ-ଯଁ-ତ୍କୃ॑ଷ୍ଣାଜି॒ନ-ଙ୍କାର୍ଷ୍ଣୀ॑ ଉପା॒ନହା॒ଵୁପ॑ ମୁଞ୍ଚତେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵ ମୃ॒ତ୍ଯୋର॒ନ୍ତର୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଽନ୍ତର୍ମୃ॒ତ୍ଯୋର୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଽନ୍ତର॒ନ୍ନାଦ୍ଯା॒-ଦିତ୍ଯା॑ହୁର॒ନ୍ଯା-ମୁ॑ପମୁ॒ଞ୍ଚତେ॒-ଽନ୍ଯା-ନ୍ନାନ୍ତ- [-ଽନ୍ଯା-ନ୍ନାନ୍ତଃ, ଏ॒ଵ ମୃ॒ତ୍ଯୋର୍ଧ॒ତ୍ତେ] 17

-ରେ॒ଵ ମୃ॒ତ୍ଯୋର୍ଧ॒ତ୍ତେ ଽଵା॒-ଽନ୍ନାଦ୍ଯଗ୍ଂ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ନମ॑ସ୍ତେ॒ ହର॑ସେ ଶୋ॒ଚିଷ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ନମ॒ସ୍କୃତ୍ଯ॒ ହି ଵସୀ॑ଯାଗ୍ଂ ସମୁପ॒ଚର॑ନ୍ତ୍ଯ॒ନ୍ଯ-ନ୍ତେ॑ ଅ॒ସ୍ମ-ତ୍ତ॑ପନ୍ତୁ ହେ॒ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଯମେ॒ଵ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତମ॑ସ୍ଯ ଶୁ॒ଚା-ଽର୍ପ॑ଯତି ପାଵ॒କୋ ଅ॒ସ୍ମଭ୍ଯଗ୍ଂ॑ ଶି॒ଵୋ ଭ॒ଵେତ୍ଯା॒ହାନ୍ନଂ॒-ଵୈଁ ପା॑ଵ॒କୋ-ଽନ୍ନ॑ମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॒ମଧି॑ କ୍ରାମତି॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯା ଅପ॒ସ୍ଯ॑ଵତୀଭ୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ 18 ॥

(ଶୁ - ଗ୍ଵେ॑ତ॒ସୋ॑-ଽପା - ମ॑ଷ୍ଟା॒ଭିର୍ଵି କ॑ର୍ଷତି॒ - ନାନ୍ତ - ରେକା॒ନ୍ନ ପ॑ଞ୍ଚା॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 4)

ନୃ॒ଷଦେ॒ ଵଡିତି॒ ଵ୍ଯାଘା॑ରଯତି ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯା-ଽଽହୁ॑ତ୍ଯା ଯଜ୍ଞମୁ॒ଖମା ର॑ଭତେ ଽକ୍ଷ୍ଣ॒ଯା ଵ୍ଯାଘା॑ରଯତି॒ ତସ୍ମା॑ଦକ୍ଷ୍ଣ॒ଯା ପ॒ଶଵୋ-ଽଙ୍ଗା॑ନି॒ ପ୍ରହ॑ରନ୍ତି॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ॒ ଯଦ୍ଵ॑ଷଟ୍କୁ॒ର୍ଯା-ଦ୍ଯା॒ତଯା॑ମା-ଽସ୍ଯ ଵଷଟ୍କା॒ର-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦ୍ଯନ୍ନ ଵ॑ଷଟ୍କୁ॒ର୍ଯା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ହ॑ନ୍ଯୁ॒ର୍ଵଡିତ୍ଯା॑ହ ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ମେ॒ଵ ଵଷ॑-ଟ୍କରୋତି॒ ନାସ୍ଯ॑ ଯା॒ତଯା॑ମା ଵଷଟ୍କା॒ରୋ ଭଵ॑ତି॒ ନ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି ଘ୍ନନ୍ତି ହୁ॒ତାଦୋ॒ ଵା ଅ॒ନ୍ଯେ ଦେ॒ଵା [ଅ॒ନ୍ଯେ ଦେ॒ଵାଃ, ଅ॒ହୁ॒ତାଦୋ॒-ଽନ୍ଯେ] 19

ଅ॑ହୁ॒ତାଦୋ॒-ଽନ୍ଯେ ତାନ॑ଗ୍ନି॒ଚିଦେ॒ଵୋଭଯା᳚-ନ୍ପ୍ରୀଣାତି॒ ଯେ ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵାନା॒ମିତି॑ ଦ॒ଦ୍ଧ୍ନା ମ॑ଧୁମି॒ଶ୍ରେଣାଵୋ᳚କ୍ଷତି ହୁ॒ତାଦ॑ଶ୍ଚୈ॒ଵ ଦେ॒ଵାନ॑ହୁ॒ତାଦ॑ଶ୍ଚ॒ ଯଜ॑ମାନଃ ପ୍ରୀଣାତି॒ ତେ ଯଜ॑ମାନ-ମ୍ପ୍ରୀଣନ୍ତି ଦ॒ଦ୍ଧ୍ନୈଵ ହୁ॒ତାଦଃ॑ ପ୍ରୀ॒ଣାତି॒ ମଧୁ॑ଷା ଽହୁ॒ତାଦୋ᳚ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଦନ୍ନଂ॒-ଯଁଦ୍ଦଦ୍ଧ୍ଯା॑ର॒ଣ୍ଯ-ମ୍ମଧୁ॒ ଯଦ୍ଦ॒ଧ୍ନା ମ॑ଧୁମି॒ଶ୍ରେଣା॒-ଵୋକ୍ଷ॑ତ୍ଯୁ॒ଭଯ॒ସ୍ଯା-ଽଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଗ୍ରୁମୁ॒ଷ୍ଟିନା-ଽଵୋ᳚କ୍ଷତି ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯୋ [ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯଃ, ଵୈ ଗ୍ରୁ॑ମୁ॒ଷ୍ଟି-] 20

ଵୈ ଗ୍ରୁ॑ମୁ॒ଷ୍ଟି-ସ୍ସ॑ଯୋନି॒ତ୍ଵାଯ॒ ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯା ଅନୁପରି॒ଚାର॒-ମଵୋ᳚କ୍ଷ॒ତ୍ଯ-ପ॑ରିଵର୍ଗମେ॒ଵୈନା᳚-ନ୍ପ୍ରୀଣାତି॒ ଵି ଵା ଏ॒ଷ ପ୍ରା॒ଣୈଃ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ର୍-ଋଦ୍ଧ୍ଯତେ॒ ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ନ୍ଵନ୍ନ॑ଧି॒କ୍ରାମ॑ତି ପ୍ରାଣ॒ଦା ଅ॑ପାନ॒ଦା ଇତ୍ଯା॑ହ ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ ଵର୍ଚୋ॒ଦା ଵ॑ରିଵୋ॒ଦା ଇତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ଵର୍ଚଃ॑ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵରି॑ଵଃ ପ୍ର॒ଜାମେ॒ଵ ପ॒ଶୂନା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରମ॑ହ॒ନ୍ତଂ-ଵୃଁ॒ତ୍ରୋ [ଵୃ॒ତ୍ରମ॑ହ॒ନ୍ତଂ-ଵୃଁ॒ତ୍ରଃ, ହ॒ତ-ଷ୍ଷୋ॑ଡ॒ଶଭି॑-] 21

ହ॒ତ-ଷ୍ଷୋ॑ଡ॒ଶଭି॑-ର୍ଭୋ॒ଗୈର॑ସିନା॒-ଥ୍ସ ଏ॒ତାମ॒ଗ୍ନଯେ-ଽନୀ॑କଵତ॒ ଆହୁ॑ତିମପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତାମ॑ଜୁହୋ॒-ତ୍ତସ୍ଯା॒ଗ୍ନିରନୀ॑ କଵା॒ନ୍ଥ୍ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॑ନ ପ୍ରୀ॒ତ-ଷ୍ଷୋ॑ଡଶ॒ଧା ଵୃ॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ଭୋ॒ଗାନପ୍ଯ॑ଦହ-ଦ୍ଵୈଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣେନ॑ ପା॒ପ୍ମନୋ॒ ନିର॑ମୁଚ୍ଯତ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନଯେ-ଽନୀ॑କଵତ॒ ଆହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତ୍ଯ॒ଗ୍ନିରେ॒ଵା-ଽସ୍ଯାନୀ॑କଵା॒ନ୍ଥ୍ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେଯେ॑ନ ପ୍ରୀ॒ତଃ ପା॒ପ୍ମାନ॒ମପି॑ ଦହତି ଵୈଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣେନ॑ ପା॒ପ୍ମନୋ॒ ନିର୍ମୁ॑ଚ୍ଯତେ॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ଚି॒ର-ମ୍ପା॒ପ୍ମନୋ॒ [ଚି॒ର-ମ୍ପା॒ପ୍ମନଃ॑, ନିର୍ମୁ॑ଚ୍ଯେ॒ତେତ୍ଯେକୈ॑କ॒-] 22

ନିର୍ମୁ॑ଚ୍ଯେ॒ତେତ୍ଯେକୈ॑କ॒-ନ୍ତସ୍ଯ॑ ଜୁହୁଯାଚ୍ଚି॒ରମେ॒ଵ ପା॒ପ୍ମନୋ॒ ନିର୍ମୁ॑ଚ୍ଯତେ॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ତା॒ଜ-କ୍ପା॒ପ୍ମନୋ॒ ନିର୍ମୁ॑ଚ୍ଯେ॒ତେତି॒ ସର୍ଵା॑ଣି॒ ତସ୍ଯା॑ନୁ॒ଦ୍ରୁତ୍ଯ॑ ଜୁହୁଯା-ତ୍ତା॒ଜଗେ॒ଵ ପା॒ପ୍ମନୋ॒ ନିର୍ମୁ॑ଚ୍ଯ॒ତେ-ଽଥୋ॒ ଖଲୁ॒ ନାନୈ॒ଵ ସୂ॒କ୍ତାଭ୍ଯା᳚-ଞ୍ଜୁହୋତି॒ ନାନୈ॒ଵ ସୂ॒କ୍ତଯୋ᳚ର୍ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ନ୍ଦଧା॒ତ୍ଯଥୋ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 23 ॥

(ଦେ॒ଵାଃ - ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ଯୋ-ଵୃ॒ତ୍ର - ଶ୍ଚି॒ର-ମ୍ପା॒ପ୍ମନ॑ - ଶ୍ଚତ୍ଵାରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 5)

ଉଦେ॑ନମୁତ୍ତ॒ରା-ନ୍ନ॒ଯେତି॑ ସ॒ମିଧ॒ ଆ ଦ॑ଧାତି॒ ଯଥା॒ ଜନଂ॑-ଯଁ॒ତେ॑-ଽଵ॒ସ-ଙ୍କ॒ରୋତି॑ ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତ-ତ୍ତି॒ସ୍ର ଆ ଦ॑ଧାତି ତ୍ରି॒ଵୃଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଯାଵା॑ନେ॒-ଵାଗ୍ନିସ୍ତସ୍ମୈ॑ ଭାଗ॒ଧେଯ॑-ଙ୍କରୋ॒ତ୍ଯୌଦୁ॑ମ୍ବରୀ-ର୍ଭଵ॒ନ୍ତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵା ଉ॑ଦୁ॒ମ୍ବର॒ ଊର୍ଜ॑ମେ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅପି॑ ଦଧା॒ତ୍ଯୁଦୁ॑ ତ୍ଵା॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଇତ୍ଯା॑ହ ପ୍ରା॒ଣା ଵୈ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ରା॒ଣୈ- [ପ୍ରା॒ଣୈଃ, ଏ॒ଵୈନ॒-] 24

-ରେ॒ଵୈନ॒-ମୁଦ୍ଯ॑ଚ୍ଛ॒ତେ ଽଗ୍ନେ॒ ଭର॑ନ୍ତୁ॒ ଚିତ୍ତି॑ଭି॒ରିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯସ୍ମା॑ ଏ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଚି॒ତ୍ତାଯୋ॒ଦ୍ଯଚ୍ଛ॑ତେ॒ ତେନୈ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ର୍ଧଯତି॒ ପଞ୍ଚ॒ ଦିଶୋ॒ ଦୈଵୀ᳚ର୍ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ଵନ୍ତୁ ଦେ॒ଵୀରିତ୍ଯା॑ହ॒ ଦିଶୋ॒ ହ୍ଯେ॑ଷୋ-ଽନୁ॑ ପ୍ର॒ଚ୍ଯଵ॒ତେ ଽପାମ॑ତି-ନ୍ଦୁର୍ମ॒ତି-ମ୍ବାଧ॑ମାନା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ମା॒ଭଜ॑ନ୍ତୀ॒ରିତ୍ଯା॑ହ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵୈ ରା॒ଯସ୍ପୋଷଃ॑ [ରା॒ଯସ୍ପୋଷଃ॑, ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑] 25

ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଷ॒ଡ୍ଭିର୍ହ॑ରତି॒ ଷ-ଡ୍ଵା ଋ॒ତଵ॑ ଋ॒ତୁଭି॑ରେ॒ଵୈନଗ୍ଂ॑ ହରତି॒ ଦ୍ଵେ ପ॑ରି॒ଗୃହ୍ଯ॑ଵତୀ ଭଵତୋ॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ॒ ସୂର୍ଯ॑ରଶ୍ମି॒ର୍॒ହରି॑କେଶଃ ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦିତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯୈ॒ ତତଃ॑ ପାଵ॒କା ଆ॒ଶିଷୋ॑ ନୋ ଜୁଷନ୍ତା॒ମିତ୍ଯା॒ହାନ୍ନଂ॒-ଵୈଁ ପା॑ଵ॒କୋ-ଽନ୍ନ॑ମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଦେଵାସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସ॒-ନ୍ତେ ଦେ॒ଵା ଏ॒ତ-ଦପ୍ର॑ତିରଥ-ମପଶ୍ଯ॒-ନ୍ତେନ॒ ଵୈ ତେ᳚ ପ୍ର॒- [ଵୈ ତେ᳚ ପ୍ର॒ତି, ଅସୁ॑ରାନଜଯ॒-ନ୍ତ-] 26

-ତ୍ଯସୁ॑ରାନଜଯ॒-ନ୍ତ-ଦପ୍ର॑ତିରଥସ୍ଯା-ପ୍ରତିରଥ॒ତ୍ଵଂ-ଯଁଦପ୍ର॑ତିରଥ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯୋ॒ ହୋତା॒-ଽନ୍ଵାହା᳚ପ୍ର॒ତ୍ଯେ॑ଵ ତେନ॒ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାନ୍ ଜଯ॒ତ୍ଯଥୋ॒ ଅନ॑ଭିଜିତମେ॒ଵାଭି ଜ॑ଯତି ଦଶ॒ର୍ଚ-ମ୍ଭ॑ଵତି॒ ଦଶା᳚କ୍ଷରା ଵି॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜେ॒ମୌ ଲୋ॒କୌ ଵିଧୃ॑ତା ଵ॒ନଯୋ᳚ର୍ଲୋ॒କଯୋ॒ର୍ଵିଧୃ॑ତ୍ଯା॒ ଅଥୋ॒ ଦଶା᳚କ୍ଷରା ଵି॒ରାଡନ୍ନଂ॑-ଵିଁ॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜ୍ଯେ॒ଵାନ୍ନାଦ୍ଯେ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠ॒ତ୍ଯସ॑ଦିଵ॒ ଵା ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମି॒ଵା ଽଽଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ର॒-ମାଗ୍ନୀ॒ଦ୍ଧ୍ରେ- [-ମାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରେ, ଅଶ୍ମା॑ନ॒-ନ୍ନି ଦ॑ଧାତି] 27

-ଽଶ୍ମା॑ନ॒-ନ୍ନି ଦ॑ଧାତି ସ॒ତ୍ତ୍ଵାଯ॒ ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ଵି॒ମାନ॑ ଏ॒ଷ ଦି॒ଵୋ ମଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଆସ୍ତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଵ୍ଯେ॑ଵୈତଯା॑ ମିମୀତେ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯେ॑ ଦି॒ଵୋ ନିହି॑ତଃ॒ ପୃଶ୍ଞି॒ରଶ୍ମେତ୍ଯା॒ହାନ୍ନଂ॒-ଵୈଁ ପୃଶ୍ଞ୍ଯନ୍ନ॑ମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଚତ॒ସୃଭି॒ରା ପୁଚ୍ଛା॑ଦେତି ଚ॒ତ୍ଵାରି॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ଛନ୍ଦୋ॑ଭିରେ॒ଵେନ୍ଦ୍ରଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵା॑ ଅଵୀଵୃଧ॒ନ୍ନିତ୍ଯା॑ହ॒ ଵୃଦ୍ଧି॑ମେ॒ଵୋପାଵ॑ର୍ତତେ॒ ଵାଜା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସତ୍ପ॑ତି॒-ମ୍ପତି॒- [ସତ୍ପ॑ତି॒-ମ୍ପତି᳚ମ୍, ଇତ୍ଯା॒ହା-ଽନ୍ନଂ॒-ଵୈଁ] 28

-ମିତ୍ଯା॒ହା-ଽନ୍ନଂ॒-ଵୈଁ ଵାଜୋ-ଽନ୍ନ॑ମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ସୁମ୍ନ॒ହୂର୍ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଆ ଚ॑ ଵକ୍ଷ॒ଦିତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ପ॒ଶଵଃ॑ ସୁ॒ମ୍ନ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାମେ॒ଵ ପ॒ଶୂନା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଯକ୍ଷ॑ଦ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଆ ଚ॑ ଵକ୍ଷ॒ଦିତ୍ଯା॑ହ ସ୍ଵ॒ଗାକୃ॑ତ୍ଯୈ॒ ଵାଜ॑ସ୍ଯ ମା ପ୍ରସ॒ଵେନୋ᳚-ଦ୍ଗ୍ରା॒ଭେଣୋଦ॑ଗ୍ରଭୀ॒ଦିତ୍ଯା॑ହା॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯ ଉ॒ଦ୍ଯନ୍ନୁ॑ଦ୍ଗ୍ରା॒ଭ ଏ॒ଷ ନି॒ମ୍ରୋଚ॑-ନ୍ନିଗ୍ରା॒ଭୋ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵା-ଽଽତ୍ମାନ॑ମୁ-ଦ୍ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ॒-ନ୍ନି ଗୃ॑ହ୍ଣାତି ॥ 29 ॥

(ପ୍ରା॒ଣୈଃ - ପୋଷୋ᳚ - ପ୍ର॒ତ୍ଯା - ଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧେ॒ - ପତି॑ - ମେ॒ଷ - ଦଶ॑ ଚ) (ଅ. 6)

ପ୍ରାଚୀ॒ମନୁ॑ ପ୍ର॒ଦିଶ॒-ମ୍ପ୍ରେହି॑ ଵି॒ଦ୍ଵାନିତ୍ଯା॑ହ ଦେଵଲୋ॒କ-ମେ॒ଵୈତଯୋ॒ପାଵ॑ର୍ତତେ॒ କ୍ରମ॑ଦ୍ଧ୍ଵମ॒ଗ୍ନିନା॒ ନାକ॒-ମିତ୍ଯା॑ହେ॒ମାନେ॒ଵୈତଯା॑ ଲୋ॒କାନ୍ କ୍ର॑ମତେ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ହମୁଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମା ଽରୁ॑ହ॒ମିତ୍ଯା॑ହେ॒ମାନେ॒ଵୈତଯା॑ ଲୋ॒କାନ୍-ଥ୍ସ॒ମାରୋ॑ହତି॒ ସୁଵ॒ର୍ଯନ୍ତୋ॒ ନାପେ᳚କ୍ଷନ୍ତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ସୁଵ॒ର୍ଗମେ॒ଵୈତଯା॑ ଲୋ॒କମେ॒ତ୍ଯଗ୍ନେ॒ ପ୍ରେହି॑ [ପ୍ରେହି॑, ପ୍ର॒ଥ॒ମୋ] 30

ପ୍ରଥ॒ମୋ ଦେ॑ଵଯ॒ତା-ମିତ୍ଯା॑ହୋ॒ଭଯେ᳚ଷ୍ଵେ॒ଵୈତଯା॑ ଦେଵମନୁ॒ଷ୍ଯେଷୁ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ଦଧାତି ପ॒ଞ୍ଚଭି॒ରଧି॑ କ୍ରାମତି॒ ପାଙ୍କ୍ତୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଯାଵା॑ନେ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ତେନ॑ ସ॒ହ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି॒ ନକ୍ତୋ॒ଷାସେତି॑ ପୁରୋ-ଽନୁଵା॒କ୍ଯା॑ମନ୍ଵା॑ହ॒ ପ୍ରତ୍ଯା॒ ଅଗ୍ନେ॑ ସହସ୍ରା॒କ୍ଷେତ୍ଯା॑ହ ସାହ॒ସ୍ରଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ରାପ୍ତ୍ଯୈ॒ ତସ୍ମୈ॑ ତେ ଵିଧେମ॒ ଵାଜା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହେତ୍ଯା॒ହାନ୍ନଂ॒-ଵୈଁ ଵାଜୋ-ଽନ୍ନ॑-ମେ॒ଵାଵ॑ [ଵାଜୋ-ଽନ୍ନ॑-ମେ॒ଵାଵ॑, ରୁ॒ନ୍ଧେ॒ ଦ॒ଦ୍ଧ୍ନଃ] 31

ରୁନ୍ଧେ ଦ॒ଦ୍ଧ୍ନଃ ପୂ॒ର୍ଣାମୌଦୁ॑ମ୍ବରୀଗ୍ ସ୍ଵଯମାତୃ॒ଣ୍ଣାଯା᳚-ଞ୍ଜୁହୋ॒ତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵୈ ଦଦ୍ଧ୍ଯୂର୍ଗୁ॑ଦୁ॒ମ୍ବରୋ॒-ଽସୌ ସ୍ଵ॑ଯମାତୃ॒ଣ୍ଣା ଽମୁଷ୍ଯା॑ମେ॒ଵୋର୍ଜ॑-ନ୍ଦଧାତି॒ ତସ୍ମା॑ଦ॒ମୁତୋ॒-ଽର୍ଵାଚୀ॒ମୂର୍ଜ॒ମୁପ॑ ଜୀଵାମସ୍ତି॒ସୃଭିଃ॑ ସାଦଯତି ତ୍ରି॒ଵୃଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଯାଵା॑ନେ॒ଵାଗ୍ନିସ୍ତ-ମ୍ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା-ଙ୍ଗ॑ମଯତି॒ ପ୍ରେଦ୍ଧୋ॑ ଅଗ୍ନେ ଦୀଦିହି ପୁ॒ରୋ ନ॒ ଇତ୍ଯୌଦୁ॑ମ୍ବରୀ॒ମା ଦ॑ଧାତ୍ଯେ॒ଷା ଵୈ ସୂ॒ର୍ମୀ କର୍ଣ॑କାଵତ୍ଯେ॒ତଯା॑ ହ ସ୍ମ॒ [ହ ସ୍ମ, ଵୈ] 32

ଵୈ ଦେ॒ଵା ଅସୁ॑ରାଣାଗ୍ଂ ଶତତ॒ର୍॒ହାଗ୍ ସ୍ତୃଗ୍ଂ॑ହନ୍ତି॒ ଯଦେ॒ତଯା॑ ସ॒ମିଧ॑ମା॒ଦଧା॑ତି॒ ଵଜ୍ର॑ମେ॒ଵୈତଚ୍ଛ॑ତ॒ଘ୍ନୀଂ-ଯଁଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାଯ॒ ପ୍ରହ॑ରତି॒ ସ୍ତୃତ୍ଯା॒ ଅଛ॑ମ୍ବଟ୍କାରଂ-ଵିଁ॒ଧେମ॑ ତେ ପର॒ମେ ଜନ୍ମ॑ନ୍ନଗ୍ନ॒ ଇତି॒ ଵୈକ॑ଙ୍କତୀ॒ମା ଦ॑ଧାତି॒ ଭା ଏ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ତାଗ୍ଂ ସ॑ଵି॒ତୁର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯସ୍ଯ ଚି॒ତ୍ରାମିତି॑ ଶମୀ॒ମଯୀ॒ଗ୍ଂ॒ ଶାନ୍ତ୍ଯା॑ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵା॑ ହ॒ ଵା ଅ॑ଗ୍ନି॒ଚିତ॑-ନ୍ଦୁ॒ହେ᳚-ଽଗ୍ନି॒ଚିଦ୍ଵା॒-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁ॑ହେ॒ ତାଗ୍ଂ [ତାମ୍, ସ॒ଵି॒ତୁ-] 33

ସ॑ଵି॒ତୁ-ର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯସ୍ଯ ଚି॒ତ୍ରାମିତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଦୋହ॒ସ୍ତମ॑ସ୍ଯ॒ କଣ୍ଵ॑ ଏ॒ଵ ଶ୍ରା॑ଯ॒ସୋ॑-ଽଵେ॒-ତ୍ତେନ॑ ହ ସ୍ମୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ଦୁ॑ହେ॒ ଯଦେ॒ତଯା॑ ସ॒ମିଧ॑-ମା॒ଦଧା᳚ତ୍ଯଗ୍ନି॒ଚିଦେ॒ଵ ତଦ॒ଗ୍ନି-ନ୍ଦୁ॑ହେ ସ॒ପ୍ତ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧଃ॑ ସ॒ପ୍ତଜି॒ହ୍ଵା ଇତ୍ଯା॑ହ ସ॒ପ୍ତୈଵାସ୍ଯ॒ ସାପ୍ତା॑ନି ପ୍ରୀଣାତି ପୂ॒ର୍ଣଯା॑ ଜୁହୋତି ପୂ॒ର୍ଣ ଇ॑ଵ॒ ହି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒- [ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେଃ, ଆପ୍ତ୍ଯୈ॒] 34

-ରାପ୍ତ୍ଯୈ॒ ନ୍ଯୂ॑ନଯା ଜୁହୋତି॒ ନ୍ଯୂ॑ନା॒ଦ୍ଧି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅସୃ॑ଜତ ପ୍ର॒ଜାନା॒ଗ୍ଂ॒ ସୃଷ୍ଟ୍ଯା॑ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ନିଲା॑ଯତ॒ ସ ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ପ୍ରା-ଽଵି॑ଶ॒ଜ୍ଜୁହ୍ଵ॒ନ୍ମନ॑ସା॒ ଦିଶୋ᳚ ଦ୍ଧ୍ଯାଯେ ଦ୍ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୈନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଦ॒ଦ୍ଧ୍ନା ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ଜ୍ଜୁହୋ॒ତ୍ଯା-ଜ୍ଯେ॑ନୋ॒ପରି॑ଷ୍ଟା॒-ତ୍ତେଜ॑ଶ୍ଚୈ॒ଵାସ୍ମା॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ଞ୍ଚ॑ ସ॒ମୀଚୀ॑ ଦଧାତି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲୋ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଭ॑ଵତି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରୋ᳚-ଽଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ର-ସ୍ସା॒କ୍ଷା- [-ଽଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ର-ସ୍ସା॒କ୍ଷାତ୍, ଏ॒ଵ ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରମଵ॑] 35

-ଦେ॒ଵ ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଯ-ତ୍ପ୍ର॑ଯାଜାନୂଯା॒ଜାନ୍ କୁ॒ର୍ଯାଦ୍ଵିକ॑ସ୍ତି॒-ସ୍ସା ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ଦର୍ଵିହୋ॒ମ-ଙ୍କ॑ରୋତି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରଂ-ଵୈଁ ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଵିଣ୍ମ॒ରୁତୋ॑ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରଗ୍ଂ ହୁ॒ତ୍ଵା ମା॑ରୁ॒ତାନ୍ ଜୁ॑ହୋତି ରା॒ଷ୍ଟ୍ର ଏ॒ଵ ଵିଶ॒ମନୁ॑ ବଦ୍ଧ୍ନାତ୍ଯୁ॒ଚ୍ଚୈ-ର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରସ୍ଯା-ଽଽ ଶ୍ରା॑ଵଯତ୍ଯୁପା॒ଗ୍ଂ॒ଶୁ ମା॑ରୁ॒ତାନ୍ ଜୁ॑ହୋତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ରଂ-ଵିଁଶ॒ମତି॑ ଵଦତି ମାରୁ॒ତା ଭ॑ଵନ୍ତି ମ॒ରୁତୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନାଂ॒-ଵିଁଶୋ॑ ଦେଵଵି॒ଶେନୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ମନୁଷ୍ଯଵି॒ଶ -ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ସ॒ପ୍ତ ଭ॑ଵନ୍ତି ସ॒ପ୍ତଗ॑ଣା॒ ଵୈ ମ॒ରୁତୋ॑ ଗଣ॒ଶ ଏ॒ଵ ଵିଶ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଗ॒ଣେନ॑ ଗ॒ଣମ॑ନୁ॒ଦ୍ରୁତ୍ଯ॑ ଜୁହୋତି॒ ଵିଶ॑ମେ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନୁ॑ଵର୍ତ୍ମାନ-ଙ୍କରୋତି ॥ 36 ॥

(ଅଗ୍ନେ॒ ପ୍ରେହ୍ଯ - ଵ॑ - ସ୍ମ - ଦୁହେ॒ ତାଂ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେଃ - ସା॒କ୍ଷାନ୍ - ମ॑ନୁଷ୍ଯଵି॒ଶ - ମେକ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 7)

ଵସୋ॒ର୍ଧାରା᳚-ଞ୍ଜୁହୋତି॒ ଵସୋ᳚ର୍ମେ॒ ଧାରା॑-ଽସ॒ଦିତି॒ ଵା ଏ॒ଷା ହୂ॑ଯତେ ଘୃ॒ତସ୍ଯ॒ ଵା ଏ॑ନମେ॒ଷା ଧାରା॒-ଽମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ପିନ୍ଵ॑ମା॒ନୋପ॑ ତିଷ୍ଠତ॒ ଆଜ୍ଯେ॑ନ ଜୁହୋତି॒ ତେଜୋ॒ ଵା ଆଜ୍ଯ॒-ନ୍ତେଜୋ॒ ଵସୋ॒ର୍ଧାରା॒ ତେଜ॑ସୈ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ତେଜୋ-ଽଵ॑ ରୁ॒ନ୍ଧେ-ଽଥୋ॒ କାମା॒ ଵୈ ଵସୋ॒ର୍ଧାରା॒ କାମା॑ନେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ପ୍ରା॒ଣାନ॑ସ୍ଯା॒-ଽନ୍ନାଦ୍ଯଂ॒-ଵିଁ- [-ଽନ୍ନାଦ୍ଯଂ॒-ଵିଁ, ଛି॒ନ୍ଦ୍ଯା॒ମିତି॑] 37

-ଚ୍ଛି॑ନ୍ଦ୍ଯା॒ମିତି॑ ଵି॒ଗ୍ରାହ॒-ନ୍ତସ୍ଯ॑ ଜୁହୁଯା-ତ୍ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାସ୍ଯା॒ନ୍ନାଦ୍ଯଂ॒-ଵିଁଚ୍ଛି॑ନତ୍ତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ପ୍ରା॒ଣାନ॑ସ୍ଯା॒ନ୍ନାଦ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସ-ନ୍ତ॑ନୁଯା॒ମିତି॒ ସ-ନ୍ତ॑ତା॒-ନ୍ତସ୍ଯ॑ ଜୁହୁଯା-ତ୍ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାସ୍ଯା॒ନ୍ନାଦ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସ-ନ୍ତ॑ନୋତି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଦ୍ଵାଦ॒ଶାନି॑ ଜୁହୋତି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁ॒ନ୍ଧେ ଽନ୍ନ॑-ଞ୍ଚ॒ ମେ-ଽକ୍ଷୁ॑ଚ୍ଚ ମ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୈ॒ ତ-ଦ୍ଵା [ଇତ୍ଯା॑ହୈ॒ ତ-ଦ୍ଵୈ, ଅନ୍ନ॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପଗ୍ଂ] 38

ଅନ୍ନ॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵାନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଽଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ମ॒ ଆପ॑ଶ୍ଚ ମ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷା ଵା ଅନ୍ନ॑ସ୍ଯ॒ ଯୋନି॒-ସ୍ସଯୋ᳚ନ୍ଯେ॒ଵାନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ-ଽର୍ଧେ॒ନ୍ଦ୍ରାଣି॑ ଜୁହୋତି ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଯ-ଥ୍ସର୍ଵେ॑ଷା-ମ॒ର୍ଧମିନ୍ଦ୍ରଃ॒ ପ୍ରତି॒ ତସ୍ମା॒ଦିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମ୍ଭୂଯିଷ୍ଠ॒ଭାକ୍ତ॑ମ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॒ମୁତ୍ତ॑ରମାହେ-ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ନୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ଦ୍ଦଧାତି ଯଜ୍ଞାଯୁ॒ଧାନି॑ ଜୁହୋତି ଯ॒ଜ୍ଞୋ [ଯ॒ଜ୍ଞଃ, ଵୈ ଯ॑ଜ୍ଞାଯୁ॒ଧାନି॑] 39

ଵୈ ଯ॑ଜ୍ଞାଯୁ॒ଧାନି॑ ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାଵ॑ ରୁ॒ନ୍ଧେ-ଽଥୋ॑ ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଽଵଭୃ॒ଥଶ୍ଚ॑ ମେ ସ୍ଵଗାକା॒ରଶ୍ଚ॑ ମ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ସ୍ଵ॒ଗାକୃ॑ତ୍ଯା ଅ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ମେ ଘ॒ର୍ମଶ୍ଚ॑ ମ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୈ॒ତ-ଦ୍ଵୈ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସସ୍ଯ॑ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସମଵ॑ ରୁନ୍ଧ॒ ଋକ୍ଚ॑ ମେ॒ ସାମ॑ ଚ ମ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୈ॒- [ମ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ, ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ଛନ୍ଦ॑ସାଗ୍ଂ] 40

-ତଦ୍ଵୈ ଛନ୍ଦ॑ସାଗ୍ଂ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ସ୍ଯଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଗର୍ଭା᳚ଶ୍ଚ ମେ ଵ॒ଥ୍ସାଶ୍ଚ॑ ମ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୈ॒ତ-ଦ୍ଵୈ ପ॑ଶୂ॒ନାଗ୍ଂ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ କଲ୍ପା᳚ନ୍ ଜୁହୋ॒ତ୍ଯ କୢ॑ପ୍ତସ୍ଯ॒ କୢପ୍ତ୍ଯୈ॑ ଯୁଗ୍ମଦଯୁ॒ଜେ ଜୁ॑ହୋତି ମିଥୁନ॒ତ୍ଵାଯୋ᳚-ତ୍ତ॒ରାଵ॑ତୀ ଭଵତୋ॒-ଽଭିକ୍ରା᳚ନ୍ତ୍ଯା॒ ଏକା॑ ଚ ମେ ତି॒ସ୍ରଶ୍ଚ॑ ମ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ଦେଵଛନ୍ଦ॒ସଂ-ଵାଁ ଏକା॑ ଚ ତି॒ସ୍ରଶ୍ଚ॑ [ତି॒ସ୍ରଶ୍ଚ॑, ମ॒ନୁ॒ଷ୍ଯ॒ଛ॒ନ୍ଦ॒ସ-ଞ୍ଚତ॑ସ୍ରଶ୍ଚା॒-ଽଷ୍ଟୌ] 41

ମନୁଷ୍ଯଛନ୍ଦ॒ସ-ଞ୍ଚତ॑ସ୍ରଶ୍ଚା॒-ଽଷ୍ଟୌ ଚ॑ ଦେଵଛନ୍ଦ॒ସ-ଞ୍ଚୈ॒ଵ ମ॑ନୁଷ୍ଯ ଛନ୍ଦ॒ସଞ୍ଚା-ଽଵ॑ ରୁନ୍ଧ॒ ଆ ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂ ଶତୋ ଜୁହୋତି॒ ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶ॒ଦ୍ଵୈ ଦେ॒ଵତା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧ॒ ଆ-ଽଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତୋ ଜୁହୋତ୍ଯ॒ଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂ-ଶଦକ୍ଷରା॒ ଜଗ॑ତୀ॒ ଜାଗ॑ତାଃ ପ॒ଶଵୋ॒ ଜଗ॑ତ୍ଯୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଵାଜ॑ଶ୍ଚ ପ୍ରସ॒ଵଶ୍ଚେତି॑ ଦ୍ଵାଦ॒ଶ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଏ॒ଵ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି ॥ 42 ॥

(ଵି - ଵୈ - ଯ॒ଜ୍ଞଃ-ସାମ॑ ଚ ମ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ - ଚ ତି॒ସ୍ର - ଶ୍ଚୈକା॒ନ୍ନ ପ॑ଞ୍ଚା॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 8)

ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ ଽପା᳚କ୍ରାମ-ଦ୍ଭାଗ॒ଧେଯ॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନ॒ସ୍ତ-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅ॑ବ୍ରୁଵ॒ନ୍ନୁପ॑ ନ॒ ଆ ଵ॑ର୍ତସ୍ଵ ହ॒ଵ୍ଯ-ନ୍ନୋ॑ ଵ॒ହେତି॒ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଵରଂ॑-ଵୃଁଣୈ॒ ମହ୍ଯ॑ମେ॒ଵ ଵା॑ଜପ୍ରସ॒ଵୀଯ॑-ଞ୍ଜୁହଵ॒ନ୍ନିତି॒ ତସ୍ମା॑ଦ॒ଗ୍ନଯେ॑ ଵାଜପ୍ରସ॒ଵୀଯ॑-ଞ୍ଜୁହ୍ଵତି॒ ଯ-ଦ୍ଵା॑ଜପ୍ରସ॒ଵୀଯ॑-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତ୍ଯ॒ଗ୍ନିମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଭା॑ଗ॒ଧେଯେ॑ନ॒ ସମ॑ର୍ଧଯ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ଅଭିଷେ॒କ ଏ॒ଵାସ୍ଯ॒ ସ ଚ॑ତୁର୍ଦ॒ଶଭି॑ର୍ଜୁହୋତି ସ॒ପ୍ତ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯା ଓଷ॑ଧଯ-ସ୍ସ॒ପ୍ତା- [ଓଷ॑ଧଯ-ସ୍ସ॒ପ୍ତ, ଅ॒ର॒ଣ୍ଯା ଉ॒ଭଯୀ॑ଷା॒-] 43

-ଽଽର॒ଣ୍ଯା ଉ॒ଭଯୀ॑ଷା॒-ମଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯା॒ ଅନ୍ନ॑ସ୍ଯାନ୍ନସ୍ଯ ଜୁହୋ॒ତ୍ଯନ୍ନ॑ସ୍ଯାନ୍ନ॒ସ୍ଯା-ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯା॒ ଔଦୁ॑ମ୍ବରେଣ ସ୍ରୁ॒ଵେଣ॑ ଜୁହୋ॒ତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵା ଉ॑ଦୁ॒ମ୍ବର॒ ଊର୍ଗନ୍ନ॑ମୂ॒ର୍ଜୈଵାସ୍ମା॒ ଊର୍ଜ॒ମନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଽଗ୍ନିର୍ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॑-ମ॒ଭିଷି॑କ୍ତୋ-ଽଗ୍ନି॒ଚି-ନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣା॒-ନ୍ତସ୍ମା॑ଦଗ୍ନି॒ଚି-ଦ୍ଵର୍ଷ॑ତି॒ ନ ଧା॑ଵେ॒ଦଵ॑ରୁଦ୍ଧ॒ଗ୍ଗ୍॒ ହ୍ଯ॑ସ୍ଯା-ନ୍ନ॒ମନ୍ନ॑ମିଵ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଵ॒ର୍॒ଷଂ-ଯଁଦ୍ଧାଵେ॑-ଦ॒ନ୍ନାଦ୍ଯା᳚ଦ୍ଧାଵେ-ଦୁ॒ପାଵ॑ର୍ତେତା॒-ଽନ୍ନାଦ୍ଯ॑-ମେ॒ଵା-ଽଭ୍ଯୁ॒- [-ଽନ୍ନାଦ୍ଯ॑-ମେ॒ଵା-ଽଭି, ଉ॒ପାଵ॑ର୍ତତେ॒] 44

-ପାଵ॑ର୍ତତେ॒ ନକ୍ତୋ॒ଷାସେତି॑ କୃ॒ଷ୍ଣାଯୈ᳚ ଶ୍ଵେ॒ତଵ॑ଥ୍ସାଯୈ॒ ପଯ॑ସା ଜୁହୋ॒ତ୍ଯହ୍ନୈ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ରାତ୍ରି॒-ମ୍ପ୍ରଦା॑ପଯତି॒ ରାତ୍ରି॒ଯା-ଽହ॑ରହୋରା॒ତ୍ରେ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ପ୍ରତ୍ତେ॒ କାମ॑ମ॒ନ୍ନାଦ୍ଯ॑-ନ୍ଦୁହାତେ ରାଷ୍ଟ୍ର॒ଭୃତୋ॑ ଜୁହୋତି ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଷ॒ଡ୍ଭିର୍ଜୁ॑ହୋତି॒ ଷଡ୍ଵା ଋ॒ତଵ॑ ଋ॒ତୁଷ୍ଵେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି॒ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ପତ॒ ଇତି॑ ରଥମୁ॒ଖେ ପଞ୍ଚା-ଽଽହୁ॑ତୀର୍ଜୁହୋତି॒ ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ରଥୋ॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣୈ॒ଵ ଦିଶୋ॒- [ଵଜ୍ରେ॑ଣୈ॒ଵ ଦିଶଃ॑, ଅ॒ଭି ଜ॑ଯତ୍ଯଗ୍ନି॒ଚିତଗ୍ଂ॑] 45

-ଽଭି ଜ॑ଯତ୍ଯଗ୍ନି॒ଚିତଗ୍ଂ॑ ହ॒ ଵା ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଵାତୋ॒-ଽଭି ପ॑ଵତେ ଵାତନା॒ମାନି॑ ଜୁହୋତ୍ଯ॒ଭ୍ଯେ॑ଵୈନ॑-ମ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଵାତଃ॑ ପଵତେ॒ ତ୍ରୀଣି॑ ଜୁହୋତି॒ ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା ଏ॒ଭ୍ଯ ଏ॒ଵ ଲୋ॒କେଭ୍ଯୋ॒ ଵାତ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ସମୁ॒ଦ୍ରୋ॑-ଽସି॒ ନଭ॑ସ୍ଵା॒ନିତ୍ଯା॑ହୈ॒ତଦ୍ଵୈ ଵାତ॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ଵାତ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଽଞ୍ଜ॒ଲିନା॑ ଜୁହୋତି॒ ନ ହ୍ଯେ॑ତେଷା॑ମ॒ନ୍ଯଥା ଽଽହୁ॑ତିରଵ॒କଲ୍ପ॑ତେ ॥ 46 ॥

(ଓଷ॑ଧଯ-ସ୍ସ॒ପ୍ତା - ଭି - ଦିଶୋ॒ - ଽନ୍ଯଥା॒ - ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 9)

ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଵୈ ଲୋ॒କାଯ॑ ଦେଵର॒ଥୋ ଯୁ॑ଜ୍ଯତେ ଯତ୍ରାକୂ॒ତାଯ॑ ମନୁଷ୍ଯର॒ଥ ଏ॒ଷ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଦେ॑ଵର॒ଥୋ ଯଦ॒ଗ୍ନିର॒ଗ୍ନିଂ-ଯୁଁ॑ନଜ୍ମି॒ ଶଵ॑ସା ଘୃ॒ତେନେତ୍ଯା॑ହ ଯୁ॒ନକ୍ତ୍ଯେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ଏ॑ନଂ-ଯୁଁ॒କ୍ତ-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମ॒ଭି ଵ॑ହତି॒ ଯ-ଥ୍ସର୍ଵା॑ଭିଃ ପ॒ଞ୍ଚଭି॑-ର୍ଯୁ॒ଞ୍ଜ୍ଯା-ଦ୍ଯୁ॒କ୍ତୋ᳚-ଽସ୍ଯା॒-ଽଗ୍ନିଃ ପ୍ରଚ୍ଯୁ॑ତ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତା॒ ଆହୁ॑ତଯ॒-ସ୍ସ୍ଯୁରପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତା॒-ସ୍ସ୍ତୋମା॒ ଅପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତାନ୍ଯୁ॒କ୍ଥାନି॑ ତି॒ସୃଭିଃ॑ ପ୍ରାତସ୍ସଵ॒ନେ॑-ଽଭି ମୃ॑ଶତି ତ୍ରି॒ଵୃ- [ତ୍ରି॒ଵୃତ୍, ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଯାଵା॑ନେ॒ଵା-] 47

-ଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଯାଵା॑ନେ॒ଵା-ଗ୍ନିସ୍ତଂ-ଯୁଁ॑ନକ୍ତି॒ ଯଥା-ଽନ॑ସି ଯୁ॒କ୍ତ ଆ॑ଧୀ॒ଯତ॑ ଏ॒ଵମେ॒ଵ ତ-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯାହୁ॑ତଯ॒ସ୍ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତି॒ ପ୍ରତି॒ ସ୍ତୋମାଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॒କ୍ଥାନି॑ ଯଜ୍ଞାଯ॒ଜ୍ଞିଯ॑ସ୍ଯ ସ୍ତୋ॒ତ୍ରେ ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॑ମ॒ଭି ମୃ॑ଶତ୍ଯେ॒ତାଵା॒ନ୍॒ ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଯାଵା॑ନଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମୋ ଭୂ॒ମା ତ୍ଵା ଅ॒ସ୍ଯାତ॑ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵଃ କ୍ରି॑ଯତେ॒ ଯାଵା॑ନେ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ତମ॑ନ୍ତ॒ତୋ᳚ ଽନ୍ଵାରୋ॑ହତି॒ ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯା॒ ଏକ॒ଯା-ଽପ୍ର॑ସ୍ତୁତ॒-ମ୍ଭଵ॒ତ୍ଯଥା॒- [-ଽପ୍ର॑ସ୍ତୁତ॒-ମ୍ଭଵ॒ତ୍ଯଥ॑, ଅ॒ଭି ମୃ॑ଶ॒ତ୍ଯୁପୈ॑ନ॒-] 48

-ଽଭି ମୃ॑ଶ॒ତ୍ଯୁପୈ॑ନ॒-ମୁତ୍ତ॑ରୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ନ॑ମ॒ତ୍ଯଥୋ॒ ସନ୍ତ॑ତ୍ଯୈ॒ ପ୍ର ଵା ଏ॒ଷୋ᳚-ଽସ୍ମାଲ୍ଲୋ॒କା-ଚ୍ଚ୍ଯ॑ଵତେ॒ ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ନ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯା॑ନିଷ୍ଟ॒କ ଆହୁ॑ତି॒ରଵ॑ କଲ୍ପତେ॒ ଯାଂ-ଵାଁ ଏ॒ଷୋ॑-ଽନିଷ୍ଟ॒କ ଆହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ସ୍ରଵ॑ତି॒ ଵୈ ସା ତାଗ୍ ସ୍ରଵ॑ନ୍ତୀଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞୋ-ଽନୁ॒ ପରା॑ ଭଵତି ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଯଁଜ॑ମାନୋ॒ ଯ-ତ୍ପୁ॑ନଶ୍ଚି॒ତି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତ ଆହୁ॑ତୀନା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ॒ ପ୍ରତ୍ଯାହୁ॑ତଯ॒ସ୍ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତି॒ [ପ୍ରତ୍ଯାହୁ॑ତଯ॒ସ୍ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତି, ନ ଯ॒ଜ୍ଞଃ] 49

ନ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ପ॑ରା॒ଭଵ॑ତି॒ ନ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଽଷ୍ଟାଵୁପ॑ ଦଧାତ୍ଯ॒ଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ରା ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ଗା॑ଯ॒ତ୍ରେଣୈ॒ଵୈନ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ସା ଚିନୁତେ॒ ଯଦେକା॑ଦଶ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦୋ॑ଭିରେ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଚିନୁତେ ନପା॒ତ୍କୋ ଵୈନାମୈ॒ଷୋ᳚-ଽଗ୍ନିର୍ଯ-ତ୍ପୁ॑ନଶ୍ଚି॒ତିର୍ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ପୁ॑ନଶ୍ଚି॒ତି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତ ଆ ତୃ॒ତୀଯା॒-ତ୍ପୁରୁ॑ଷା॒ଦନ୍ନ॑ମତ୍ତି॒ ଯଥା॒ ଵୈ ପୁ॑ନରା॒ଧେଯ॑ ଏ॒ଵ-ମ୍ପୁ॑ନଶ୍ଚି॒ତିର୍ଯୋ᳚-ଽ-ଗ୍ନ୍ଯା॒ଧେଯେ॑ନ॒ ନ- [-ଗ୍ନ୍ଯା॒ଧେଯେ॑ନ॒ ନ, ଋ॒ଧ୍ନୋତି॒ ସ] 50

-ର୍ଧ୍ନୋତି॒ ସ ପୁ॑ନରା॒ଧେଯ॒ମା ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ତ୍ଵା ନର୍ଧ୍ନୋତି॒ ସ ପୁ॑ନଶ୍ଚି॒ତି-ଞ୍ଚି॑ନୁତେ॒ ଯ-ତ୍ପୁ॑ନଶ୍ଚି॒ତି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତ ଋଦ୍ଧ୍ଯା॒ ଅଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁ॒ର୍ନ ଚେ॑ତ॒ଵ୍ଯେତି॑ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିର୍ଯଥା᳚ ଵ୍ଯା॒ଘ୍ରଗ୍ଂ ସୁ॒ପ୍ତ-ମ୍ବୋ॒ଧଯ॑ତି ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତଦଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁଶ୍ଚେତ॒ଵ୍ଯେତି॒ ଯଥା॒ ଵସୀ॑ଯାଗ୍ଂସ-ମ୍ଭାଗ॒ଧେଯେ॑ନ ବୋ॒ଧଯ॑ତି ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତନ୍ମନୁ॑ର॒ଗ୍ନିମ॑ଚିନୁତ॒ ତେନ॒ ନା-ଽଽର୍ଧ୍ନୋ॒ଥ୍ସ ଏ॒ତା-ମ୍ପୁ॑ନଶ୍ଚି॒ତିମ॑ପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତାମ॑ଚିନୁତ॒ ତଯା॒ ଵୈ ସ ଆ᳚ର୍ଧ୍ନୋ॒ଦ୍ଯ-ତ୍ପୁ॑ନଶ୍ଚି॒ତି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତ ଋଦ୍ଧ୍ଯୈ᳚ ॥ 51 ॥

(ତ୍ରି॒ଵୃ-ଦଥ॒-ତିଷ୍ଠ॑-ନ୍ତ୍ଯଗ୍ନ୍ଯା॒ଧେଯେ॑ନ॒ ନା-ଚି॑ନୁତ-ସ॒ପ୍ତଦ॑ଶ- ଚ) (ଅ. 10)

ଛ॒ନ୍ଦ॒ଶ୍ଚିତ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀତ ପ॒ଶୁକା॑ମଃ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵୈ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ପଶୁ॒ମାନେ॒ଵ ଭ॑ଵତି ଶ୍ଯେନ॒ଚିତ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀତ ସୁଵ॒ର୍ଗକା॑ମ-ଶ୍ଶ୍ଯେ॒ନୋ ଵୈ ଵଯ॑ସା॒-ମ୍ପତି॑ଷ୍ଠ-ଶ୍ଶ୍ଯେ॒ନ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ମ୍ପ॑ତତି କଙ୍କ॒ଚିତ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀତ॒ ଯଃ କା॒ମଯେ॑ତ ଶୀର୍ଷ॒ଣ୍ଵାନ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ସ୍ଯା॒ମିତି॑ ଶୀର୍ଷ॒ଣ୍ଵାନେ॒ଵା-ଽମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଭ॑ଵତ୍ଯଲଜ॒ଚିତ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀତ॒ ଚତୁ॑ସ୍ସୀତ-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାକା॑ମ॒ଶ୍ଚତ॑ସ୍ରୋ॒ ଦିଶୋ॑ ଦି॒କ୍ଷ୍ଵେ॑ଵ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି ପ୍ରୌଗ॒ଚିତ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀତ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଵା॒-ନ୍ପ୍ରୈ- [ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଵା॒-ନ୍ପ୍ର, ଏ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା-ନ୍ନୁଦତ] 52

-ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା-ନ୍ନୁଦତ ଉଭ॒ଯତଃ॑ ପ୍ରୌଗ-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀତ॒ଯଃ କା॒ମଯେ॑ତ॒ ପ୍ରଜା॒ତା-ନ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା-ନ୍ନୁ॒ଦେଯ॒ ପ୍ରତି॑ ଜନି॒ଷ୍ଯମା॑ଣା॒ନିତି॒ ପ୍ରୈଵ ଜା॒ତା-ନ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା-ନ୍ନୁ॒ଦତେ॒ ପ୍ରତି॑ ଜନି॒ଷ୍ଯମା॑ଣା-ନ୍ରଥଚକ୍ର॒ଚିତ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀତ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଵା॒ନ୍॒ ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ରଥୋ॒ ଵଜ୍ର॑ମେ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯେଭ୍ଯଃ॒ ପ୍ରହ॑ରତି ଦ୍ରୋଣ॒ଚିତ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀ॒ତାନ୍ନ॑କାମୋ॒ ଦ୍ରୋଣେ॒ ଵା ଅନ୍ନ॑-ମ୍ଭ୍ରିଯତେ॒ ସଯୋ᳚ନ୍ଯେ॒ଵାନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ସମୂ॒ହ୍ଯ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀତ ପ॒ଶୁକା॑ମଃ ପଶୁ॒ମାନେ॒ଵ ଭ॑ଵତି [ପଶୁ॒ମାନେ॒ଵ ଭ॑ଵତି, ପ॒ରି॒ଚା॒ଯ୍ଯ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀତ॒] 53

ପରିଚା॒ଯ୍ଯ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀତ॒ ଗ୍ରାମ॑କାମୋ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ଶ୍ମଶାନ॒ଚିତ॑-ଞ୍ଚିନ୍ଵୀତ॒ ଯଃ କା॒ମଯେ॑ତ ପିତୃଲୋ॒କ ଋ॑ଦ୍ଧ୍ନୁଯା॒ମିତି॑ ପିତୃଲୋ॒କ ଏ॒ଵର୍ଧ୍ନୋ॑ତି ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଜମଦ॒ଗ୍ନୀ ଵସି॑ଷ୍ଠେନା-ଽସ୍ପର୍ଧେତା॒ଗ୍ଂ॒ ସ ଏ॒ତା ଜ॒ମଦ॑ଗ୍ନିର୍ଵିହ॒ଵ୍ଯା॑ ଅପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତା ଉପା॑ଧତ୍ତ॒ ତାଭି॒ର୍ଵୈ ସ ଵସି॑ଷ୍ଠସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମଵୃଙ୍କ୍ତ॒ ଯ-ଦ୍ଵି॑ହ॒ଵ୍ଯା॑ ଉପ॒ଦଧା॑ତୀନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵ ତାଭି॑ର୍ଵୀ॒ର୍ଯଂ॑-ଯଁଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯ ଵୃଙ୍କ୍ତେ॒ ହୋତୁ॒ର୍ଧିଷ୍ଣି॑ଯ॒ ଉପ॑ ଦଧାତି ଯଜମାନାଯତ॒ନଂ-ଵୈଁ [ ] 54

ହୋତା॒ ସ୍ଵ ଏ॒ଵାସ୍ମା॑ ଆ॒ଯତ॑ନ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଦ୍ଵାଦ॒ଶୋପ॑ ଦଧାତି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶାକ୍ଷରା॒ ଜଗ॑ତୀ॒ ଜାଗ॑ତାଃ ପ॒ଶଵୋ॒ ଜଗ॑ତ୍ଯୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଽଷ୍ଟାଵ॑ଷ୍ଟାଵ॒ନ୍ଯେଷୁ॒ ଧିଷ୍ଣି॑ଯେ॒ଷୂପ॑ ଦଧାତ୍ଯ॒ଷ୍ଟାଶ॑ଫାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଷଣ୍ମା᳚ର୍ଜା॒ଲୀଯେ॒ ଷ-ଡ୍ଵା ଋ॒ତଵ॑ ଋ॒ତଵଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାଃ ପି॒ତର॑ ଋ॒ତୂନେ॒ଵ ଦେ॒ଵା-ନ୍ପି॒ତୄ-ନ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି ॥ 55 ॥

(ପ୍ର - ଭ॑ଵତି - ଯଜମାନାଯତ॒ନଂ-ଵାଁ - ଅ॒ଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 11)

ପଵ॑ସ୍ଵ॒ ଵାଜ॑ସାତଯ॒ ଇତ୍ଯ॑ନୁ॒ଷ୍ଟୁ-କ୍ପ୍ର॑ତି॒ପଦ୍ଭ॑ଵତି ତି॒ର୍ସୋ॑-ଽନୁ॒ଷ୍ଟୁଭ॒ଶ୍ଚତ॑ସ୍ରୋ ଗାଯ॒ତ୍ରିଯୋ॒ ଯ-ତ୍ତି॒ସ୍ରୋ॑-ଽନୁ॒ଷ୍ଟୁଭ॒-ସ୍ତସ୍ମା॒-ଦଶ୍ଵ॑ସ୍ତ୍ରି॒ଭିସ୍ତିଷ୍ଠଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତିଷ୍ଠତି॒ ଯଚ୍ଚତ॑ସ୍ରୋ ଗାଯ॒ତ୍ରିଯ॒ସ୍ତସ୍ମା॒-ଥ୍ସର୍ଵାଗ୍॑ ଶ୍ଚ॒ତୁରଃ॑ ପ॒ଦଃ ପ୍ର॑ତି॒ଦଧ॒-ତ୍ପଲା॑ଯତେ ପର॒ମା ଵା ଏ॒ଷା ଛନ୍ଦ॑ସାଂ॒-ଯଁଦ॑ନୁ॒ଷ୍ଟୁ-କ୍ପ॑ର॒ମଶ୍ଚ॑ତୁଷ୍ଟୋ॒ମ-ସ୍ସ୍ତୋମା॑ନା-ମ୍ପର॒ମସ୍ତ୍ରି॑ରା॒ତ୍ରୋ ଯ॒ଜ୍ଞାନା᳚-ମ୍ପର॒ମୋ-ଽଶ୍ଵଃ॑ ପଶୂ॒ନା-ମ୍ପ॑ର॒ମେଣୈ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପର॒ମତା᳚-ଙ୍ଗମଯତ୍ଯେକଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶ-ମହ॑ର୍ଭଵତି॒ [-ମହ॑ର୍ଭଵତି, ଯସ୍ମି॒ନ୍ନଶ୍ଵ॑] 56

ଯସ୍ମି॒ନ୍ନଶ୍ଵ॑ ଆଲ॒ଭ୍ଯତେ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସାଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ର୍ତଵ॒ସ୍ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା ଅ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯ ଏ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶ ଏ॒ଷ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵ॒ସ୍ତମେ॒ଵ ସା॒କ୍ଷାଦୃ॑ଦ୍ଧ୍ନୋତି॒ ଶକ୍ଵ॑ରଯଃ ପୃ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ଭ॑ଵନ୍ତ୍ଯ॒ନ୍-ଯଦ॑ନ୍ଯ॒-ଚ୍ଛନ୍ଦୋ॒-ଽନ୍ଯେ᳚ନ୍ଯେ॒ ଵା ଏ॒ତେ ପ॒ଶଵ॒ ଆ ଲ॑ଭ୍ଯନ୍ତ ଉ॒ତେଵ॑ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯା ଉ॒ତେଵା॑-ଽଽର॒ଣ୍ଯା ଯଚ୍ଛକ୍ଵ॑ରଯଃ ପୃ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ଭଵ॒ନ୍ତ୍ଯଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ସର୍ଵ॒ତ୍ଵାଯ॑ ପାର୍ଥୁର॒ଶ୍ମ-ମ୍ବ୍ର॑ହ୍ମସା॒ମ-ମ୍ଭ॑ଵତି ର॒ଶ୍ମିନା॒ ଵା ଅଶ୍ଵୋ॑ [ର॒ଶ୍ମିନା॒ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑, ଯ॒ତ ଈ᳚ଶ୍ଵ॒ରୋ] 57

ଯ॒ତ ଈ᳚ଶ୍ଵ॒ରୋ ଵା ଅଶ୍ଵୋ-ଽଯ॒ତୋ-ଽପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତଃ॒ ପରା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତ॒-ଙ୍ଗନ୍ତୋ॒ର୍ଯ-ତ୍ପା᳚ର୍ଥୁର॒ଶ୍ମ-ମ୍ବ୍ର॑ହ୍ମସା॒ମ-ମ୍ଭଵ॒ତ୍ଯଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଯତ୍ଯୈ॒ ଧୃତ୍ଯୈ॒ ସଙ୍କୃ॑ତ୍ଯଚ୍ଛାଵାକସା॒ମ-ମ୍ଭ॑ଵତ୍ଯୁଥ୍ସନ୍ନଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॑ଶ୍ଵମେ॒ଧଃ କସ୍ତଦ୍ଵେ॒ଦେତ୍ଯା॑ହୁ॒ର୍ଯଦି॒ ସର୍ଵୋ॑ ଵା କ୍ରି॒ଯତେ॒ ନ ଵା॒ ସର୍ଵ॒ ଇତି॒ ଯ-ଥ୍ସଙ୍କୃ॑ତ୍ଯଚ୍ଛାଵାକସା॒ମ-ମ୍ଭଵ॒ତ୍ଯଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ସର୍ଵ॒ତ୍ଵାଯ॒ ପର୍ଯା᳚ପ୍ତ୍ଯା॒ ଅନ॑ନ୍ତରାଯାଯ॒ ସର୍ଵ॑ସ୍ତୋମୋ-ଽତିରା॒ତ୍ର ଉ॑ତ୍ତ॒ମମହ॑ର୍ଭଵତି॒ ସର୍ଵ॒ସ୍ଯା-ଽଽପ୍ତ୍ଯୈ॒ ସର୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଜିତ୍ଯୈ॒ ସର୍ଵ॑ମେ॒ଵ ତେନା᳚-ଽଽପ୍ନୋତି॒ ସର୍ଵ॑-ଞ୍ଜଯତି ॥ 58 ॥

(ଅହ॑ର୍ଭଵତି॒ - ଵା ଅଶ୍ଵୋ - ଽହ॑ର୍ଭଵତି॒ - ଦଶ॑ ଚ) (ଅ. 12)

(ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରାସ୍ତେନ - ର୍ତ॒ଵ୍ଯା॑ - ରୁ॒ଦ୍ରୋ - ଽଶ୍ମ॑ - ନ୍ନୃ॒ଷଦେ॒ ଵ - ଡୁଦେ॑ନଂ॒ - ପ୍ରାଚୀ॒ମିତି॒ - ଵସୋ॒ର୍ଧାରା॑ - ମ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ - ସୁଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଯତ୍ରାକୂ॒ତାଯ॑ - ଛନ୍ଦ॒ଶ୍ଚିତଂ॒ - ପଵ॑ସ୍ଵ॒ - ଦ୍ଵାଦ॑ଶ )

(ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା - ଅ॒ଜାଯାଂ॒ - ଁଵୈ ଗ୍ରୁ॑ମୁ॒ଷ୍ଟିଃ - ପ୍ର॑ଥ॒ମୋ ଦେ॑ଵଯ॒ତାମେ॒ - ତଦ୍ଵୈ ଛନ୍ଦ॑ସା - ମୃ॒ଧ୍ନୋ - ତ୍ଯ॒ଷ୍ଟୌ ପ॑ଞ୍ଚା॒ଶତ୍)

(ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା, ସ୍ସର୍ଵ॑-ଞ୍ଜଯତି)

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - iṣṭakātrayābhidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte na vya̭jayanta॒ sa e॒tā indra̭sta॒nūra̭paśya॒-ttā upā̭dhatta॒ tābhi॒rvai sa ta॒nuva̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭mā॒tmanna̭dhatta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yadi̭ndrata॒nūrṷpa॒dadhā̭ti ta॒nuva̭me॒va tābhi̭rindri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māna ā॒tma-ndha॒tte-'tho॒ sendra̭me॒vāgnigṃ sata̭nu-ñcinute॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo [bhrātṛ̭vyaḥ, bha॒va॒ti॒ ya॒jño] 1

bhavati ya॒jño de॒vebhyo-'pā᳚krāma॒-ttama̭va॒rudha॒-nnāśa̭knuva॒nta e॒tā ya̭jñata॒nūra̭paśya॒-ntā upā̭dadhata॒ tābhi॒rvai te ya॒jñamavā̭rundhata॒ ya-dya̭jñata॒nūrṷpa॒dadhā̭ti ya॒jñame॒va tābhi॒ryaja̭mā॒no-'va̭ rundhe॒ traya̭strigṃ śata॒mupa̭ dadhāti॒ traya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā̭ de॒vatā̭ e॒vāva̭ ru॒ndhe 'tho॒ sātmā̭name॒vāgnigṃ sata̭nu-ñcinute॒ sātmā॒-'muṣmi̭-llo~॒ke [-'muṣmi̭-llo~॒ke, bha॒va॒ti॒ ya] 2

bha̭vati॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ jyoti̭ṣmatī॒rupa̭ dadhāti॒ jyoti̭re॒vāsmi̭-ndadhātye॒tābhi॒rvā a॒gniści॒to jva̭lati॒ tābhi̭re॒vaina॒gṃ॒ sami̭ndha u॒bhayo̭rasmai lo॒kayo॒rjyoti̭rbhavati nakṣatreṣṭa॒kā upa̭ dadhātye॒tāni॒ vai di॒vo jyotīgṃ̭ṣi॒ tānye॒vāva̭ rundhe su॒kṛtāṃ॒-vā~ e॒tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi॒ yannakṣa̭trāṇi॒ tānye॒vā-''pno॒tyatho̭ anūkā॒śa-me॒vaitāni॒ [-me॒vaitāni̭, jyotīgṃ̭ṣi kurute] 3

jyotīgṃ̭ṣi kurute suva॒rgasya̭ lo॒kasyānṷkhyātyai॒ ya-thsaggspṛ̭ṣṭā upada॒ddhyā-dvṛṣṭyai̭ lo॒kamapi̭ daddhyā॒dava̭rṣukaḥ pa॒rjanyaḥ̭ syā॒dasagg̭spṛṣṭā॒ upa̭ dadhāti॒ vṛṣṭyā̭ e॒va lo॒ka-ṅka̭roti॒ varṣṷkaḥ pa॒rjanyo̭ bhavati pu॒rastā̭da॒nyāḥ pra॒tīcī॒rupa̭ dadhāti pa॒ścāda॒nyāḥ prācī॒stasmā᳚-tprā॒cīnā̭ni ca pratī॒cīnā̭ni ca॒ nakṣa̭trā॒ṇyā va̭rtante || 4 ||

(bhrātṛ̭vyo - lo॒ka - e॒vaitānye - ka̭catvārigṃśacca) (a. 1)

ṛ॒ta॒vyā̭ upa̭ dadhātyṛtū॒nā-ṅkḷptyai᳚ dva॒dvammupa̭ dadhāti॒ tasmā᳚-ddva॒ndvamṛ॒tavo 'dhṛ̭teva॒ vā e॒ṣā yanma̭ddhya॒mā citi̭ra॒ntari̭kṣamiva॒ vā e॒ṣā dva॒dvamma॒nyāsu॒ citī॒ṣūpa̭ dadhāti॒ cata̭sro॒ maddhye॒ dhṛtyā̭ anta॒śśleṣa̭ṇaṃ॒-vā~ e॒tāścitī̭nāṃ॒-ya~dṛ̭ta॒vyā̭ yadṛ̭ta॒vyā̭ upa॒dadhā̭ti॒ citī̭nāṃ॒-vi~dhṛ̭tyā॒ ava̭kā॒manūpa̭ dadhātye॒ṣā vā a॒gneryoni॒-ssayo̭ni- [a॒gneryoni॒-ssayo̭nim, e॒vāgni-] 5

-me॒vāgni-ñci̭nuta u॒vāca̭ ha vi॒śvāmi॒tro 'da॒di-thsa brahma॒ṇā-'nnaṃ॒-ya~syai॒tā ṷpadhī॒yāntai॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~da॒diti̭ saṃva~thsa॒ro vā e॒ta-mpra̭ti॒ṣṭhāyai̭ nudate॒ yo᳚-'gni-ñci॒tvā na pra̭ti॒tiṣṭha̭ti॒ pañca॒ pūrvā॒ścita̭yo bhava॒ntyatha̭ ṣa॒ṣṭhī-ñciti̭-ñcinute॒ ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒ra ṛ॒tuṣve॒va saṃ̭va~thsa॒re prati̭tiṣṭhatye॒ tā vā [prati̭tiṣṭhatye॒ tā vā, adhi̭patnī॒rnāmeṣṭa̭kā॒] 6

adhi̭patnī॒rnāmeṣṭa̭kā॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante-'dhi̭patire॒va sa̭mā॒nānā᳚-mbhavati॒ ya-ndvi॒ṣyā-ttamṷpa॒dadha̭-ddhyāyede॒tābhya̭ e॒vaina̭-nde॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścati tā॒jagārti॒mārccha॒tyaṅgi̭rasa-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~nto॒ yā ya॒jñasya॒ niṣkṛ̭ti॒rāsī॒-ttāmṛṣi̭bhyaḥ॒ pratyaṷha॒-ntaddhira̭ṇyamabhava॒dya-ddhi̭raṇyaśa॒lkaiḥ pro॒kṣati̭ ya॒jñasya॒ niṣkṛ̭tyā॒ atho̭ bheṣa॒jame॒vā-'smai̭ karo॒- [-'smai̭ karoti, atho̭ rū॒peṇai॒vaina॒gṃ॒] 7

-tyatho̭ rū॒peṇai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhaya॒tyatho॒ hira̭ṇyajyotiṣai॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti sāha॒srava̭tā॒ prokṣa̭ti sāha॒sraḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyā̭ i॒mā mḙ agna॒ iṣṭa̭kā dhe॒navaḥ̭ sa॒ntvityā̭ha dhe॒nūre॒vaināḥ᳚ kurute॒ tā ḙna-ṅkāma॒dughā̭ a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ka upa̭ tiṣṭhante || 8 ||

(sayo̭ni - me॒tā vai - ka̭ro॒tye - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)

ru॒dro vā e॒ṣa yada॒gni-ssa e॒tarhi̭ jā॒to yarhi॒ sarva̭ści॒ta-ssa yathā̭ va॒thso jā॒ta-sstana̭-mpre॒phsatye॒vaṃ-vā~ e॒ṣa e॒tarhi̭ bhāga॒dheya॒-mprephsa̭ti॒ tasmai॒ yadāhṷti॒-nna jṷhu॒yāda̭ddhva॒ryu-ñca॒ yaja̭māna-ñca dhyāyecchataru॒drīya̭-ñjuhoti bhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭tyaddhva॒ryurna yaja̭māno॒ ya-dgrā॒myāṇā᳚-mpaśū॒nā- [ya-dgrā॒myāṇā᳚-mpaśū॒nām, paya̭sā juhu॒yā-] 9

-mpaya̭sā juhu॒yā-dgrā॒myā-npa॒śūñchu॒cā 'rpaye॒-dyadā̭ra॒ṇyānā̭-māra॒ṇyān ja̭rtilayavā॒gvā̭ vā juhu॒yā-dga̭vīdhukayavā॒gvā̭ vā॒ na grā॒myā-npa॒śūn. hi॒nasti॒ nā-''ra॒ṇyānatho॒ khalvā̭hu॒ranā̭huti॒rvai ja॒rtilā᳚śca ga॒vīdhṷkā॒ścetya̭ jakṣī॒reṇa̭ juhotyāgne॒yī vā e॒ṣā yada॒jā-''hṷtyai॒va jṷhoti॒ na grā॒myā-npa॒śūn. hi॒nasti॒ nā-''ra॒ṇyānaṅgi̭rasa-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~nto॒- [-~lo॒kaṃ-ya~ntaḥ̭, a॒jāyā᳚-ṅgha॒rma-] 10

-'jāyā᳚-ṅgha॒rma-mprāsi̭ñca॒nthsā śoca̭ntī pa॒rṇa-mparā̭-'jihīta॒ so᳚(1॒)-'rko̭-'bhava॒-ttada॒rkasyā᳚-rka॒tvama̭rkapa॒rṇena̭ juhoti sayoni॒tvāyoda॒-ntiṣṭha̭n juhotye॒ṣā vai ru॒drasya॒ di-khsvāyā̭me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate cara॒māyā॒miṣṭa̭kāyā-ñjuhotyanta॒ta e॒va ru॒dra-nni॒rava̭dayate tredhāvibha॒kta-ñjṷhoti॒ traya̭ i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kān-thsa॒māva̭dvīryān karo॒tīya॒tyagrḙ juho॒- [juhoti, atheya॒tyatheya̭ti॒] 11

-tyatheya॒tyatheya̭ti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyaḥ̭ śamayati ti॒sra utta̭rā॒ āhṷtīrjuhoti॒ ṣa-ṭthsa-mpa̭dyante॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tubhi̭re॒vainagṃ̭ śamayati॒ yada̭nupari॒krāma̭-ñjuhu॒yāda̭ntaravacā॒riṇagṃ̭ ru॒dra-ṅkṷryā॒datho॒ khalvā̭huḥ॒ kasyāṃ॒-vā~-'ha̭ di॒śi ru॒draḥ kasyāṃ॒-ve~tya̭nupari॒krāma̭me॒va ho̭ta॒vya̭-mapa̭rivargame॒vainagṃ̭ śamaya- [śamayati, e॒tāvai] 12

-tye॒tāvai de॒vatā᳚-ssuva॒rgyā̭yā ṷtta॒māstā yaja̭mānaṃ-vā~cayati॒ tābhi̭re॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ ya-ndvi॒ṣyā-ttasya̭ sañca॒re pa̭śū॒nā-nnya̭sye॒-dyaḥ pra̭tha॒maḥ pa॒śura̭bhi॒tiṣṭha̭ti॒ sa ārti॒mārccha̭ti || 13 ||

(pa॒śū॒nāṃ - ~yanto - 'gnḙ juho॒tya - pa̭rivargame॒vainagṃ̭ śamayati - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 3)

aśma॒nnūrja॒miti॒ pari̭ ṣiñcati mā॒rjaya̭tye॒vaina॒matho̭ ta॒rpaya̭tye॒va sa ḙna-ntṛ॒pto 'kṣṷddhya॒-nnaśo̭ca-nna॒muṣmi̭n ~lo॒ka upa̭ tiṣṭhate॒ tṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒rya e॒vaṃ-ve~da॒ tā-nna॒ iṣa॒mūrja̭-ndhatta maruta-ssagṃrarā॒ṇā ityā॒hānnaṃ॒-vā~ ūrganna̭-mma॒ruto-'nna̭me॒vāva̭ ru॒ndhe 'śmagg̭ste॒ kṣuda॒mu-nte॒ śu- [kṣuda॒mu-nte॒ śuk, ṛ॒ccha॒tu॒ ya-ndvi॒ṣma] 14

-gṛ̭cchatu॒ ya-ndvi॒ṣma ityā̭ha॒ yame॒va dveṣṭi॒ tama̭sya kṣu॒dhā ca̭ śu॒cā cā᳚rpayati॒ triḥ pa̭riṣi॒ñca-nparyḙti tri॒vṛdvā a॒gniryāvā̭ne॒vā-gnistasya॒ śucagṃ̭ śamayati॒ triḥ punaḥ॒ paryḙti॒ ṣa-ṭthsa-mpa̭dyante॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tubhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayatya॒pāṃ-vā~ e॒ta-tpuṣpaṃ॒-ya~dvḙta॒so̭-'pāgṃ - [yadvḙta॒so̭-'pām, śaro-'va̭kā] 15

śaro-'va̭kā vetasaśā॒khayā॒ cāva̭kābhiśca॒ vi ka̭rṣa॒tyāpo॒ vai śā॒ntā-śśā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati॒ yo vā a॒gni-ñci॒ta-mpra̭tha॒maḥ pa॒śura̭dhi॒krāma̭tīśva॒ro vai tagṃ śu॒cā pra॒daho̭ ma॒ṇḍūkḙna॒ vika̭rṣatye॒ṣa vai pa̭śū॒nā-ma̭nupajīvanī॒yo na vā e॒ṣa grā॒myeṣṷ pa॒śuṣṷ hi॒to nā-''ra॒ṇyeṣu॒ tame॒va śu॒cā-'rpa̭yatyaṣṭā॒bhi-rvi ka̭rṣa- [-rvi ka̭rṣati, a॒ṣṭākṣa̭rā] 16

-tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tro᳚-'gniryāvā̭-ne॒vā-'gnistasya॒ śucagṃ̭ śamayati pāva॒kava̭tībhi॒rannaṃ॒-vai~ pā̭va॒ko-'nnḙnai॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati mṛ॒tyurvā e॒ṣa yada॒gnirbrahma̭ṇa e॒tadrū॒paṃ-ya~-tkṛ̭ṣṇāji॒na-ṅkārṣṇī̭ upā॒nahā॒vupa̭ muñcate॒ brahma̭ṇai॒va mṛ॒tyora॒ntardha̭tte॒ 'ntarmṛ॒tyordha̭tte॒ 'ntara॒nnādyā॒-dityā̭hura॒nyā-mṷpamu॒ñcate॒-'nyā-nnānta- [-'nyā-nnāntaḥ, e॒va mṛ॒tyordha॒tte] 17

-re॒va mṛ॒tyordha॒tte 'vā॒-'nnādyagṃ̭ rundhe॒ nama̭ste॒ hara̭se śo॒ciṣa॒ ityā̭ha nama॒skṛtya॒ hi vasī̭yāgṃ samupa॒cara̭ntya॒nya-ntḙ a॒sma-tta̭pantu he॒taya॒ ityā̭ha॒ yame॒va dveṣṭi॒ tama̭sya śu॒cā-'rpa̭yati pāva॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha॒vetyā॒hānnaṃ॒-vai~ pā̭va॒ko-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ dvābhyā॒madhi̭ krāmati॒ prati̭ṣṭhityā apa॒sya̭vatībhyā॒gṃ॒ śāntyai᳚ || 18 ||

(śu - gvḙta॒so̭-'pā - ma̭ṣṭā॒bhirvi ka̭rṣati॒ - nānta - rekā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 4)

nṛ॒ṣade॒ vaḍiti॒ vyāghā̭rayati pa॒ṅktyā-''hṷtyā yajñamu॒khamā ra̭bhate 'kṣṇa॒yā vyāghā̭rayati॒ tasmā̭dakṣṇa॒yā pa॒śavo-'ṅgā̭ni॒ praha̭ranti॒ prati̭ṣṭhityai॒ yadva̭ṣaṭku॒ryā-dyā॒tayā̭mā-'sya vaṣaṭkā॒ra-ssyā॒dyanna va̭ṣaṭku॒ryā-drakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyu॒rvaḍityā̭ha pa॒rokṣa̭me॒va vaṣa̭-ṭkaroti॒ nāsya̭ yā॒tayā̭mā vaṣaṭkā॒ro bhava̭ti॒ na ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si ghnanti hu॒tādo॒ vā a॒nye de॒vā [a॒nye de॒vāḥ, a॒hu॒tādo॒-'nye] 19

a̭hu॒tādo॒-'nye tāna̭gni॒cide॒vobhayā᳚-nprīṇāti॒ ye de॒vā de॒vānā॒miti̭ da॒ddhnā ma̭dhumi॒śreṇāvo᳚kṣati hu॒tāda̭ścai॒va de॒vāna̭hu॒tāda̭śca॒ yaja̭mānaḥ prīṇāti॒ te yaja̭māna-mprīṇanti da॒ddhnaiva hu॒tādaḥ̭ prī॒ṇāti॒ madhṷṣā 'hu॒tādo᳚ grā॒myaṃ-vā~ e॒tadannaṃ॒-ya~ddaddhyā̭ra॒ṇya-mmadhu॒ yadda॒dhnā ma̭dhumi॒śreṇā॒-vokṣa̭tyu॒bhaya॒syā-'va̭ruddhyai grumu॒ṣṭinā-'vo᳚kṣati prājāpa॒tyo [prājāpa॒tyaḥ, vai grṷmu॒ṣṭi-] 20

vai grṷmu॒ṣṭi-ssa̭yoni॒tvāya॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityā anupari॒cāra॒-mavo᳚kṣa॒tya-pa̭rivargame॒vainā᳚-nprīṇāti॒ vi vā e॒ṣa prā॒ṇaiḥ pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭r-ṛddhyate॒ yo᳚-'gni-ñci॒nvanna̭dhi॒krāma̭ti prāṇa॒dā a̭pāna॒dā ityā̭ha prā॒ṇāne॒vā-''tma-ndha̭tte varco॒dā va̭rivo॒dā ityā̭ha pra॒jā vai varcaḥ̭ pa॒śavo॒ vari̭vaḥ pra॒jāme॒va pa॒śūnā॒tma-ndha̭tta॒ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒ntaṃ-vṛ~॒tro [vṛ॒trama̭ha॒ntaṃ-vṛ~॒traḥ, ha॒ta-ṣṣo̭ḍa॒śabhi̭-] 21

ha॒ta-ṣṣo̭ḍa॒śabhi̭-rbho॒gaira̭sinā॒-thsa e॒tāma॒gnaye-'nī̭kavata॒ āhṷtimapaśya॒-ttāma̭juho॒-ttasyā॒gniranī̭ kavā॒nthsvena̭ bhāga॒dheyḙna prī॒ta-ṣṣo̭ḍaśa॒dhā vṛ॒trasya̭ bho॒gānapya̭daha-dvaiśvakarma॒ṇena̭ pā॒pmano॒ nira̭mucyata॒ yada॒gnaye-'nī̭kavata॒ āhṷti-ñju॒hotya॒gnire॒vā-'syānī̭kavā॒nthsvena̭ bhāga॒dheyḙna prī॒taḥ pā॒pmāna॒mapi̭ dahati vaiśvakarma॒ṇena̭ pā॒pmano॒ nirmṷcyate॒ ya-ṅkā॒mayḙta ci॒ra-mpā॒pmano॒ [ci॒ra-mpā॒pmanaḥ̭, nirmṷcye॒tetyekai̭ka॒-] 22

nirmṷcye॒tetyekai̭ka॒-ntasya̭ juhuyācci॒rame॒va pā॒pmano॒ nirmṷcyate॒ ya-ṅkā॒mayḙta tā॒ja-kpā॒pmano॒ nirmṷcye॒teti॒ sarvā̭ṇi॒ tasyā̭nu॒drutya̭ juhuyā-ttā॒jage॒va pā॒pmano॒ nirmṷcya॒te-'tho॒ khalu॒ nānai॒va sū॒ktābhyā᳚-ñjuhoti॒ nānai॒va sū॒ktayo᳚rvī॒rya̭-ndadhā॒tyatho॒ prati̭ṣṭhityai || 23 ||

(de॒vāḥ - prā̭jāpa॒tyo-vṛ॒tra - ści॒ra-mpā॒pmana̭ - ścatvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 5)

udḙnamutta॒rā-nna॒yeti̭ sa॒midha॒ ā da̭dhāti॒ yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ tā॒dṛge॒va ta-tti॒sra ā da̭dhāti tri॒vṛdvā a॒gniryāvā̭ne॒-vāgnistasmai̭ bhāga॒dheya̭-ṅkaro॒tyaudṷmbarī-rbhava॒ntyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūrja̭me॒vāsmā॒ api̭ dadhā॒tyudṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā ityā̭ha prā॒ṇā vai viśvḙ de॒vāḥ prā॒ṇai- [prā॒ṇaiḥ, e॒vaina॒-] 24

-re॒vaina॒-mudya̭ccha॒te 'gne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhi॒rityā̭ha॒ yasmā̭ e॒vaina̭-ñci॒ttāyo॒dyaccha̭te॒ tenai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati॒ pañca॒ diśo॒ daivī᳚rya॒jñama̭vantu de॒vīrityā̭ha॒ diśo॒ hyḙṣo-'nṷ pra॒cyava॒te 'pāma̭ti-ndurma॒ti-mbādha̭mānā॒ ityā̭ha॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai rā॒yaspoṣḙ ya॒jñapa̭ti-mā॒bhaja̭ntī॒rityā̭ha pa॒śavo॒ vai rā॒yaspoṣaḥ̭ [rā॒yaspoṣaḥ̭, pa॒śūne॒vāva̭] 25

pa॒śūne॒vāva̭ rundhe ṣa॒ḍbhirha̭rati॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tubhi̭re॒vainagṃ̭ harati॒ dve pa̭ri॒gṛhya̭vatī bhavato॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ sūrya̭raśmi॒r॒hari̭keśaḥ pu॒rastā॒dityā̭ha॒ prasū᳚tyai॒ tataḥ̭ pāva॒kā ā॒śiṣo̭ no juṣantā॒mityā॒hānnaṃ॒-vai~ pā̭va॒ko-'nna̭me॒vāva̭ rundhe devāsu॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā e॒ta-dapra̭tiratha-mapaśya॒-ntena॒ vai te᳚ pra॒- [vai te᳚ pra॒ti, asṷrānajaya॒-nta-] 26

-tyasṷrānajaya॒-nta-dapra̭tirathasyā-pratiratha॒tvaṃ-ya~dapra̭tiratha-ndvi॒tīyo॒ hotā॒-'nvāhā᳚pra॒tyḙva tena॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyān jaya॒tyatho॒ ana̭bhijitame॒vābhi ja̭yati daśa॒rca-mbha̭vati॒ daśā᳚kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāje॒mau lo॒kau vidhṛ̭tā va॒nayo᳚rlo॒kayo॒rvidhṛ̭tyā॒ atho॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājye॒vānnādye॒ prati̭tiṣṭha॒tyasa̭diva॒ vā a॒ntari̭kṣama॒ntari̭kṣami॒vā ''gnī᳚ddhra॒-māgnī॒ddhre- [-māgnī᳚ddhre, aśmā̭na॒-nni da̭dhāti] 27

-'śmā̭na॒-nni da̭dhāti sa॒ttvāya॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityai vi॒māna̭ e॒ṣa di॒vo maddhya̭ āsta॒ ityā̭ha॒ vyḙvaitayā̭ mimīte॒ maddhyḙ di॒vo nihi̭taḥ॒ pṛśñi॒raśmetyā॒hānnaṃ॒-vai~ pṛśñyanna̭me॒vāva̭ rundhe cata॒sṛbhi॒rā pucchā̭deti ca॒tvāri॒ chandāgṃ̭si॒ chando̭bhire॒vendraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdha॒nnityā̭ha॒ vṛddhi̭me॒vopāva̭rtate॒ vājā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati॒- [satpa̭ti॒-mpati᳚m, ityā॒hā-'nnaṃ॒-vai~] 28

-mityā॒hā-'nnaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe sumna॒hūrya॒jño de॒vāgṃ ā ca̭ vakṣa॒dityā̭ha pra॒jā vai pa॒śavaḥ̭ su॒mna-mpra॒jāme॒va pa॒śūnā॒tma-ndha̭tte॒ yakṣa̭da॒gnirde॒vo de॒vāgṃ ā ca̭ vakṣa॒dityā̭ha sva॒gākṛ̭tyai॒ vāja̭sya mā prasa॒veno᳚-dgrā॒bheṇoda̭grabhī॒dityā̭hā॒sau vā ā̭di॒tya u॒dyannṷdgrā॒bha e॒ṣa ni॒mroca̭-nnigrā॒bho brahma̭ṇai॒vā-''tmāna̭mu-dgṛ॒hṇāti॒ brahma̭ṇā॒ bhrātṛ̭vya॒-nni gṛ̭hṇāti || 29 ||

(prā॒ṇaiḥ - poṣo᳚ - pra॒tyā - gnī᳚ddhe॒ - pati̭ - me॒ṣa - daśa̭ ca) (a. 6)

prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvānityā̭ha devalo॒ka-me॒vaitayo॒pāva̭rtate॒ krama̭ddhvama॒gninā॒ nāka॒-mityā̭he॒māne॒vaitayā̭ lo॒kān kra̭mate pṛthi॒vyā a॒hamuda॒ntari̭kṣa॒mā 'rṷha॒mityā̭he॒māne॒vaitayā̭ lo॒kān-thsa॒māro̭hati॒ suva॒ryanto॒ nāpe᳚kṣanta॒ ityā̭ha suva॒rgame॒vaitayā̭ lo॒kame॒tyagne॒ prehi̭ [prehi̭, pra॒tha॒mo] 30

pratha॒mo dḙvaya॒tā-mityā̭ho॒bhaye᳚ṣve॒vaitayā̭ devamanu॒ṣyeṣu॒ cakṣṷrdadhāti pa॒ñcabhi॒radhi̭ krāmati॒ pāṅkto̭ ya॒jño yāvā̭ne॒va ya॒jñastena̭ sa॒ha sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti॒ nakto॒ṣāseti̭ puro-'nuvā॒kyā̭manvā̭ha॒ pratyā॒ agnḙ sahasrā॒kṣetyā̭ha sāha॒sraḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyai॒ tasmai̭ te vidhema॒ vājā̭ya॒ svāhetyā॒hānnaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭-me॒vāva̭ [vājo-'nna̭-me॒vāva̭, ru॒ndhe॒ da॒ddhnaḥ] 31

rundhe da॒ddhnaḥ pū॒rṇāmaudṷmbarīg svayamātṛ॒ṇṇāyā᳚-ñjuho॒tyūrgvai daddhyūrgṷdu॒mbaro॒-'sau sva̭yamātṛ॒ṇṇā 'muṣyā̭me॒vorja̭-ndadhāti॒ tasmā̭da॒muto॒-'rvācī॒mūrja॒mupa̭ jīvāmasti॒sṛbhiḥ̭ sādayati tri॒vṛdvā a॒gniryāvā̭ne॒vāgnista-mpra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭mayati॒ preddho̭ agne dīdihi pu॒ro na॒ ityaudṷmbarī॒mā da̭dhātye॒ṣā vai sū॒rmī karṇa̭kāvatye॒tayā̭ ha sma॒ [ha sma, vai] 32

vai de॒vā asṷrāṇāgṃ śatata॒r॒hāg stṛgṃ̭hanti॒ yade॒tayā̭ sa॒midha̭mā॒dadhā̭ti॒ vajra̭me॒vaitaccha̭ta॒ghnīṃ-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyāya॒ praha̭rati॒ stṛtyā॒ acha̭mbaṭkāraṃ-vi~॒dhema̭ te para॒me janma̭nnagna॒ iti॒ vaika̭ṅkatī॒mā da̭dhāti॒ bhā e॒vāva̭ rundhe॒ tāgṃ sa̭vi॒turvare᳚ṇyasya ci॒trāmiti̭ śamī॒mayī॒gṃ॒ śāntyā̭ a॒gnirvā̭ ha॒ vā a̭gni॒cita̭-ndu॒he᳚-'gni॒cidvā॒-'gni-ndṷhe॒ tāgṃ [tām, sa॒vi॒tu-] 33

sa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyasya ci॒trāmityā̭hai॒ṣa vā a॒gnerdoha॒stama̭sya॒ kaṇva̭ e॒va śrā̭ya॒so̭-'ve॒-ttena̭ ha smaina॒gṃ॒ sa dṷhe॒ yade॒tayā̭ sa॒midha̭-mā॒dadhā᳚tyagni॒cide॒va tada॒gni-ndṷhe sa॒pta tḙ agne sa॒midhaḥ̭ sa॒ptaji॒hvā ityā̭ha sa॒ptaivāsya॒ sāptā̭ni prīṇāti pū॒rṇayā̭ juhoti pū॒rṇa i̭va॒ hi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒- [pra॒jāpa̭teḥ, āptyai॒] 34

-rāptyai॒ nyṷ̄nayā juhoti॒ nyṷ̄nā॒ddhi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā asṛ̭jata pra॒jānā॒gṃ॒ sṛṣṭyā̭ a॒gnirde॒vebhyo॒ nilā̭yata॒ sa diśo-'nu॒ prā-'vi̭śa॒jjuhva॒nmana̭sā॒ diśo᳚ ddhyāye ddi॒gbhya e॒vaina॒mava̭ rundhe da॒ddhnā pu॒rastā᳚jjuho॒tyā-jyḙno॒pari̭ṣṭā॒-tteja̭ścai॒vāsmā̭ indri॒ya-ñca̭ sa॒mīcī̭ dadhāti॒ dvāda̭śakapālo vaiśvāna॒ro bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro᳚-'gnirvai᳚śvāna॒ra-ssā॒kṣā- [-'gnirvai᳚śvāna॒ra-ssā॒kṣāt, e॒va vai᳚śvāna॒ramava̭] 35

-de॒va vai᳚śvāna॒ramava̭ rundhe॒ ya-tpra̭yājānūyā॒jān ku॒ryādvika̭sti॒-ssā ya॒jñasya̭ darviho॒ma-ṅka̭roti ya॒jñasya॒ prati̭ṣṭhityai rā॒ṣṭraṃ-vai~ vai᳚śvāna॒ro viṇma॒ruto̭ vaiśvāna॒ragṃ hu॒tvā mā̭ru॒tān jṷhoti rā॒ṣṭra e॒va viśa॒manṷ baddhnātyu॒ccai-rvai᳚śvāna॒rasyā-'' śrā̭vayatyupā॒gṃ॒śu mā̭ru॒tān jṷhoti॒ tasmā᳚-drā॒ṣṭraṃ-vi~śa॒mati̭ vadati māru॒tā bha̭vanti ma॒ruto॒ vai de॒vānāṃ॒-vi~śo̭ devavi॒śenai॒vāsmai̭ manuṣyavi॒śa -mava̭ rundhe sa॒pta bha̭vanti sa॒ptaga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒va viśa॒mava̭ rundhe ga॒ṇena̭ ga॒ṇama̭nu॒drutya̭ juhoti॒ viśa̭me॒vāsmā॒ anṷvartmāna-ṅkaroti || 36 ||

(agne॒ prehya - va̭ - sma - duhe॒ tāṃ - pra॒jāpa̭teḥ - sā॒kṣān - ma̭nuṣyavi॒śa - meka̭vigṃśatiśca) (a. 7)

vaso॒rdhārā᳚-ñjuhoti॒ vaso᳚rme॒ dhārā̭-'sa॒diti॒ vā e॒ṣā hṷ̄yate ghṛ॒tasya॒ vā ḙname॒ṣā dhārā॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke pinva̭mā॒nopa̭ tiṣṭhata॒ ājyḙna juhoti॒ tejo॒ vā ājya॒-ntejo॒ vaso॒rdhārā॒ teja̭sai॒vāsmai॒ tejo-'va̭ ru॒ndhe-'tho॒ kāmā॒ vai vaso॒rdhārā॒ kāmā̭ne॒vāva̭ rundhe॒ ya-ṅkā॒mayḙta prā॒ṇāna̭syā॒-'nnādyaṃ॒-vi~- [-'nnādyaṃ॒-vi~, chi॒ndyā॒miti̭] 37

-cchi̭ndyā॒miti̭ vi॒grāha॒-ntasya̭ juhuyā-tprā॒ṇāne॒vāsyā॒nnādyaṃ॒-vi~cchi̭natti॒ ya-ṅkā॒mayḙta prā॒ṇāna̭syā॒nnādya॒gṃ॒ sa-nta̭nuyā॒miti॒ sa-nta̭tā॒-ntasya̭ juhuyā-tprā॒ṇāne॒vāsyā॒nnādya॒gṃ॒ sa-nta̭noti॒ dvāda̭śa dvāda॒śāni̭ juhoti॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒ vāsmā॒ anna॒mava̭ ru॒ndhe 'nna̭-ñca॒ me-'kṣṷcca ma॒ ityā̭hai॒ ta-dvā [ityā̭hai॒ ta-dvai, anna̭sya rū॒pagṃ] 38

anna̭sya rū॒pagṃ rū॒peṇai॒vānna॒mava̭ rundhe॒ 'gniśca̭ ma॒ āpa̭śca ma॒ ityā̭hai॒ṣā vā anna̭sya॒ yoni॒-ssayo᳚nye॒vānna॒mava̭ rundhe-'rdhe॒ndrāṇi̭ juhoti de॒vatā̭ e॒vāva̭ rundhe॒ ya-thsarvḙṣā-ma॒rdhamindraḥ॒ prati॒ tasmā॒dindro̭ de॒vatā̭nā-mbhūyiṣṭha॒bhākta̭ma॒ indra॒mutta̭ramāhe-ndri॒yame॒vāsmi̭-nnu॒pari̭ṣṭā-ddadhāti yajñāyu॒dhāni̭ juhoti ya॒jño [ya॒jñaḥ, vai ya̭jñāyu॒dhāni̭] 39

vai ya̭jñāyu॒dhāni̭ ya॒jñame॒vāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ e॒tadvai ya॒jñasya̭ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va ya॒jñamava̭ rundhe 'vabhṛ॒thaśca̭ me svagākā॒raśca̭ ma॒ ityā̭ha sva॒gākṛ̭tyā a॒gniśca̭ me gha॒rmaśca̭ ma॒ ityā̭hai॒ta-dvai bra̭hmavarca॒sasya̭ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va bra̭hmavarca॒samava̭ rundha॒ ṛkca̭ me॒ sāma̭ ca ma॒ ityā̭hai॒- [ma॒ ityā̭ha, e॒tadvai chanda̭sāgṃ] 40

-tadvai chanda̭sāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va chandā॒g॒syava̭ rundhe॒ garbhā᳚śca me va॒thsāśca̭ ma॒ ityā̭hai॒ta-dvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va pa॒śūnava̭ rundhe॒ kalpā᳚n juho॒tya kḷ̭ptasya॒ kḷptyai̭ yugmadayu॒je jṷhoti mithuna॒tvāyo᳚-tta॒rāva̭tī bhavato॒-'bhikrā᳚ntyā॒ ekā̭ ca me ti॒sraśca̭ ma॒ ityā̭ha devachanda॒saṃ-vā~ ekā̭ ca ti॒sraśca̭ [ti॒sraśca̭, ma॒nu॒ṣya॒cha॒nda॒sa-ñcata̭sraścā॒-'ṣṭau] 41

manuṣyachanda॒sa-ñcata̭sraścā॒-'ṣṭau ca̭ devachanda॒sa-ñcai॒va ma̭nuṣya chanda॒sañcā-'va̭ rundha॒ ā traya̭strigṃ śato juhoti॒ traya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā̭ de॒vatā̭ e॒vāva̭ rundha॒ ā-'ṣṭāca̭tvārigṃśato juhotya॒ṣṭāca̭tvārigṃ-śadakṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭tāḥ pa॒śavo॒ jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe॒ vāja̭śca prasa॒vaśceti̭ dvāda॒śa-ñjṷhoti॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra e॒va prati̭ tiṣṭhati || 42 ||

(vi - vai - ya॒jñaḥ-sāma̭ ca ma॒ ityā̭ha - ca ti॒sra - ścaikā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 8)

a॒gnirde॒vebhyo 'pā᳚krāma-dbhāga॒dheya̭mi॒cchamā̭na॒sta-nde॒vā a̭bruva॒nnupa̭ na॒ ā va̭rtasva ha॒vya-nno̭ va॒heti॒ so᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ mahya̭me॒va vā̭japrasa॒vīya̭-ñjuhava॒nniti॒ tasmā̭da॒gnayḙ vājaprasa॒vīya̭-ñjuhvati॒ ya-dvā̭japrasa॒vīya̭-ñju॒hotya॒gnime॒va ta-dbhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhaya॒tyatho̭ abhiṣe॒ka e॒vāsya॒ sa ca̭turda॒śabhi̭rjuhoti sa॒pta grā॒myā oṣa̭dhaya-ssa॒ptā- [oṣa̭dhaya-ssa॒pta, a॒ra॒ṇyā u॒bhayī̭ṣā॒-] 43

-''ra॒ṇyā u॒bhayī̭ṣā॒-mava̭ruddhyā॒ anna̭syānnasya juho॒tyanna̭syānna॒syā-va̭ruddhyā॒ audṷmbareṇa sru॒veṇa̭ juho॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūrganna̭mū॒rjaivāsmā॒ ūrja॒manna॒mava̭ rundhe॒ 'gnirvai de॒vānā̭-ma॒bhiṣi̭kto-'gni॒ci-nma̭nu॒ṣyā̭ṇā॒-ntasmā̭dagni॒ci-dvarṣa̭ti॒ na dhā̭ve॒dava̭ruddha॒gg॒ hya̭syā-nna॒manna̭miva॒ khalu॒ vai va॒r॒ṣaṃ-ya~ddhāvḙ-da॒nnādyā᳚ddhāve-du॒pāva̭rtetā॒-'nnādya̭-me॒vā-'bhyu॒- [-'nnādya̭-me॒vā-'bhi, u॒pāva̭rtate॒] 44

-pāva̭rtate॒ nakto॒ṣāseti̭ kṛ॒ṣṇāyai᳚ śve॒tava̭thsāyai॒ paya̭sā juho॒tyahnai॒vāsmai॒ rātri॒-mpradā̭payati॒ rātri॒yā-'ha̭rahorā॒tre e॒vāsmai॒ pratte॒ kāma̭ma॒nnādya̭-nduhāte rāṣṭra॒bhṛto̭ juhoti rā॒ṣṭrame॒vāva̭ rundhe ṣa॒ḍbhirjṷhoti॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tuṣve॒va prati̭tiṣṭhati॒ bhuva̭nasya pata॒ iti̭ rathamu॒khe pañcā-''hṷtīrjuhoti॒ vajro॒ vai ratho॒ vajrḙṇai॒va diśo॒- [vajrḙṇai॒va diśaḥ̭, a॒bhi ja̭yatyagni॒citagṃ̭] 45

-'bhi ja̭yatyagni॒citagṃ̭ ha॒ vā a॒muṣmi̭n ~lo॒ke vāto॒-'bhi pa̭vate vātanā॒māni̭ juhotya॒bhyḙvaina̭-ma॒muṣmi̭n ~lo॒ke vātaḥ̭ pavate॒ trīṇi̭ juhoti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒va lo॒kebhyo॒ vāta॒mava̭ rundhe samu॒dro̭-'si॒ nabha̭svā॒nityā̭hai॒tadvai vāta̭sya rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va vāta॒mava̭ rundhe 'ñja॒linā̭ juhoti॒ na hyḙteṣā̭ma॒nyathā ''hṷtirava॒kalpa̭te || 46 ||

(oṣa̭dhaya-ssa॒ptā - bhi - diśo॒ - 'nyathā॒ - dve ca̭) (a. 9)

su॒va॒rgāya॒ vai lo॒kāya̭ devara॒tho yṷjyate yatrākū॒tāya̭ manuṣyara॒tha e॒ṣa khalu॒ vai dḙvara॒tho yada॒gnira॒gniṃ-yu~̭najmi॒ śava̭sā ghṛ॒tenetyā̭ha yu॒naktye॒vaina॒gṃ॒ sa ḙnaṃ-yu~॒kta-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kama॒bhi va̭hati॒ ya-thsarvā̭bhiḥ pa॒ñcabhi̭-ryu॒ñjyā-dyu॒kto᳚-'syā॒-'gniḥ pracyṷta-ssyā॒dapra̭tiṣṭhitā॒ āhṷtaya॒-ssyurapra̭tiṣṭhitā॒-sstomā॒ apra̭tiṣṭhitānyu॒kthāni̭ ti॒sṛbhiḥ̭ prātassava॒nḙ-'bhi mṛ̭śati tri॒vṛ- [tri॒vṛt, vā a॒gniryāvā̭ne॒vā-] 47

-dvā a॒gniryāvā̭ne॒vā-gnistaṃ-yu~̭nakti॒ yathā-'na̭si yu॒kta ā̭dhī॒yata̭ e॒vame॒va ta-tpratyāhṷtaya॒stiṣṭha̭nti॒ prati॒ stomāḥ॒ pratyu॒kthāni̭ yajñāya॒jñiya̭sya sto॒tre dvābhyā̭ma॒bhi mṛ̭śatye॒tāvā॒n॒ vai ya॒jño yāvā̭nagniṣṭo॒mo bhū॒mā tvā a॒syāta̭ ū॒rdhvaḥ kri̭yate॒ yāvā̭ne॒va ya॒jñastama̭nta॒to᳚ 'nvāro̭hati॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ eka॒yā-'pra̭stuta॒-mbhava॒tyathā॒- [-'pra̭stuta॒-mbhava॒tyatha̭, a॒bhi mṛ̭śa॒tyupai̭na॒-] 48

-'bhi mṛ̭śa॒tyupai̭na॒-mutta̭ro ya॒jño na̭ma॒tyatho॒ santa̭tyai॒ pra vā e॒ṣo᳚-'smāllo॒kā-ccya̭vate॒ yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te na vā e॒tasyā̭niṣṭa॒ka āhṷti॒rava̭ kalpate॒ yāṃ-vā~ e॒ṣo̭-'niṣṭa॒ka āhṷti-ñju॒hoti॒ srava̭ti॒ vai sā tāg srava̭ntīṃ-ya~॒jño-'nu॒ parā̭ bhavati ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ ya-tpṷnaści॒ti-ñci̭nu॒ta āhṷtīnā॒-mprati̭ṣṭhityai॒ pratyāhṷtaya॒stiṣṭha̭nti॒ [pratyāhṷtaya॒stiṣṭha̭nti, na ya॒jñaḥ] 49

na ya॒jñaḥ pa̭rā॒bhava̭ti॒ na yaja̭māno॒ 'ṣṭāvupa̭ dadhātya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒treṇai॒vaina॒-ñchanda̭sā cinute॒ yadekā̭daśa॒ traiṣṭṷbhena॒ ya-ddvāda̭śa॒ jāga̭tena॒ chando̭bhire॒vaina̭-ñcinute napā॒tko vaināmai॒ṣo᳚-'gnirya-tpṷnaści॒tirya e॒vaṃ-vi~॒dvā-npṷnaści॒ti-ñci̭nu॒ta ā tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒danna̭matti॒ yathā॒ vai pṷnarā॒dheya̭ e॒va-mpṷnaści॒tiryo᳚-'-gnyā॒dheyḙna॒ na- [-gnyā॒dheyḙna॒ na, ṛ॒dhnoti॒ sa] 50

-rdhnoti॒ sa pṷnarā॒dheya॒mā dha̭tte॒ yo᳚-'gni-ñci॒tvā nardhnoti॒ sa pṷnaści॒ti-ñci̭nute॒ ya-tpṷnaści॒ti-ñci̭nu॒ta ṛddhyā॒ atho॒ khalvā̭hu॒rna cḙta॒vyeti̭ ru॒dro vā e॒ṣa yada॒gniryathā᳚ vyā॒ghragṃ su॒pta-mbo॒dhaya̭ti tā॒dṛge॒va tadatho॒ khalvā̭huśceta॒vyeti॒ yathā॒ vasī̭yāgṃsa-mbhāga॒dheyḙna bo॒dhaya̭ti tā॒dṛge॒va tanmanṷra॒gnima̭cinuta॒ tena॒ nā-''rdhno॒thsa e॒tā-mpṷnaści॒tima̭paśya॒-ttāma̭cinuta॒ tayā॒ vai sa ā᳚rdhno॒dya-tpṷnaści॒ti-ñci̭nu॒ta ṛddhyai᳚ || 51 ||

(tri॒vṛ-datha॒-tiṣṭha̭-ntyagnyā॒dheyḙna॒ nā-ci̭nuta-sa॒ptada̭śa- ca) (a. 10)

cha॒nda॒ścita̭-ñcinvīta pa॒śukā̭maḥ pa॒śavo॒ vai chandāgṃ̭si paśu॒māne॒va bha̭vati śyena॒cita̭-ñcinvīta suva॒rgakā̭ma-śśye॒no vai vaya̭sā॒-mpati̭ṣṭha-śśye॒na e॒va bhū॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-mpa̭tati kaṅka॒cita̭-ñcinvīta॒ yaḥ kā॒mayḙta śīrṣa॒ṇvāna॒muṣmi̭n ~lo॒ke syā॒miti̭ śīrṣa॒ṇvāne॒vā-'muṣmi̭n ~lo॒ke bha̭vatyalaja॒cita̭-ñcinvīta॒ catṷssīta-mprati॒ṣṭhākā̭ma॒ścata̭sro॒ diśo̭ di॒kṣvḙva prati̭ tiṣṭhati prauga॒cita̭-ñcinvīta॒ bhrātṛ̭vyavā॒-nprai- [bhrātṛ̭vyavā॒-npra, e॒va bhrātṛ̭vyā-nnudata] 52

-va bhrātṛ̭vyā-nnudata ubha॒yataḥ̭ prauga-ñcinvīta॒yaḥ kā॒mayḙta॒ prajā॒tā-nbhrātṛ̭vyā-nnu॒deya॒ prati̭ jani॒ṣyamā̭ṇā॒niti॒ praiva jā॒tā-nbhrātṛ̭vyā-nnu॒date॒ prati̭ jani॒ṣyamā̭ṇā-nrathacakra॒cita̭-ñcinvīta॒ bhrātṛ̭vyavā॒n॒ vajro॒ vai ratho॒ vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ॒ praha̭rati droṇa॒cita̭-ñcinvī॒tānna̭kāmo॒ droṇe॒ vā anna̭-mbhriyate॒ sayo᳚nye॒vānna॒mava̭ rundhe samū॒hya̭-ñcinvīta pa॒śukā̭maḥ paśu॒māne॒va bha̭vati [paśu॒māne॒va bha̭vati, pa॒ri॒cā॒yya̭-ñcinvīta॒] 53

paricā॒yya̭-ñcinvīta॒ grāma̭kāmo grā॒myḙva bha̭vati śmaśāna॒cita̭-ñcinvīta॒ yaḥ kā॒mayḙta pitṛlo॒ka ṛ̭ddhnuyā॒miti̭ pitṛlo॒ka e॒vardhno̭ti viśvāmitrajamada॒gnī vasi̭ṣṭhenā-'spardhetā॒gṃ॒ sa e॒tā ja॒mada̭gnirviha॒vyā̭ apaśya॒-ttā upā̭dhatta॒ tābhi॒rvai sa vasi̭ṣṭhasyendri॒yaṃ-vī~॒rya̭mavṛṅkta॒ ya-dvi̭ha॒vyā̭ upa॒dadhā̭tīndri॒yame॒va tābhi̭rvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ hotu॒rdhiṣṇi̭ya॒ upa̭ dadhāti yajamānāyata॒naṃ-vai~ [ ] 54

hotā॒ sva e॒vāsmā̭ ā॒yata̭na indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mava̭ rundhe॒ dvāda॒śopa̭ dadhāti॒ dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭tāḥ pa॒śavo॒ jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe॒ 'ṣṭāva̭ṣṭāva॒nyeṣu॒ dhiṣṇi̭ye॒ṣūpa̭ dadhātya॒ṣṭāśa̭phāḥ pa॒śavaḥ̭ pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒ ṣaṇmā᳚rjā॒līye॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tavaḥ॒ khalu॒ vai de॒vāḥ pi॒tara̭ ṛ॒tūne॒va de॒vā-npi॒tṝ-nprī̭ṇāti || 55 ||

(pra - bha̭vati - yajamānāyata॒naṃ-vā~ - a॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 11)

pava̭sva॒ vāja̭sātaya॒ itya̭nu॒ṣṭu-kpra̭ti॒padbha̭vati ti॒rso̭-'nu॒ṣṭubha॒ścata̭sro gāya॒triyo॒ ya-tti॒sro̭-'nu॒ṣṭubha॒-stasmā॒-daśva̭stri॒bhistiṣṭhagg̭ stiṣṭhati॒ yaccata̭sro gāya॒triya॒stasmā॒-thsarvāg̭ śca॒turaḥ̭ pa॒daḥ pra̭ti॒dadha॒-tpalā̭yate para॒mā vā e॒ṣā chanda̭sāṃ॒-ya~da̭nu॒ṣṭu-kpa̭ra॒maśca̭tuṣṭo॒ma-sstomā̭nā-mpara॒mastri̭rā॒tro ya॒jñānā᳚-mpara॒mo-'śvaḥ̭ paśū॒nā-mpa̭ra॒meṇai॒vaina̭-mpara॒matā᳚-ṅgamayatyekavi॒gṃ॒śa-maha̭rbhavati॒ [-maha̭rbhavati, yasmi॒nnaśva̭] 56

yasmi॒nnaśva̭ āla॒bhyate॒ dvāda̭śa॒ māsāḥ॒ pañca॒rtava॒straya̭ i॒me lo॒kā a॒sāvā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śa e॒ṣa pra॒jāpa̭tiḥ prājāpa॒tyo-'śva॒stame॒va sā॒kṣādṛ̭ddhnoti॒ śakva̭rayaḥ pṛ॒ṣṭha-mbha̭vantya॒n-yada̭nya॒-cchando॒-'nye᳚nye॒ vā e॒te pa॒śava॒ ā la̭bhyanta u॒teva̭ grā॒myā u॒tevā̭-''ra॒ṇyā yacchakva̭rayaḥ pṛ॒ṣṭha-mbhava॒ntyaśva̭sya sarva॒tvāya̭ pārthura॒śma-mbra̭hmasā॒ma-mbha̭vati ra॒śminā॒ vā aśvo̭ [ra॒śminā॒ vā aśvaḥ̭, ya॒ta ī᳚śva॒ro] 57

ya॒ta ī᳚śva॒ro vā aśvo-'ya॒to-'pra̭tiṣṭhitaḥ॒ parā᳚-mparā॒vata॒-ṅganto॒rya-tpā᳚rthura॒śma-mbra̭hmasā॒ma-mbhava॒tyaśva̭sya॒ yatyai॒ dhṛtyai॒ saṅkṛ̭tyacchāvākasā॒ma-mbha̭vatyuthsannaya॒jño vā e॒ṣa yada̭śvame॒dhaḥ kastadve॒detyā̭hu॒ryadi॒ sarvo̭ vā kri॒yate॒ na vā॒ sarva॒ iti॒ ya-thsaṅkṛ̭tyacchāvākasā॒ma-mbhava॒tyaśva̭sya sarva॒tvāya॒ paryā᳚ptyā॒ ana̭ntarāyāya॒ sarva̭stomo-'tirā॒tra ṷtta॒mamaha̭rbhavati॒ sarva॒syā-''ptyai॒ sarva̭sya॒ jityai॒ sarva̭me॒va tenā᳚-''pnoti॒ sarva̭-ñjayati || 58 ||

(aha̭rbhavati॒ - vā aśvo - 'ha̭rbhavati॒ - daśa̭ ca) (a. 12)

(de॒vā॒su॒rāstena - rta॒vyā̭ - ru॒dro - 'śma̭ - nnṛ॒ṣade॒ va - ḍudḙnaṃ॒ - prācī॒miti॒ - vaso॒rdhārā̭ - ma॒gnirde॒vebhyaḥ̭ - suva॒rgāya̭ yatrākū॒tāya̭ - chanda॒ścitaṃ॒ - pava̭sva॒ - dvāda̭śa )

(de॒vā॒su॒rā - a॒jāyāṃ॒ - ~vai grṷmu॒ṣṭiḥ - pra̭tha॒mo dḙvaya॒tāme॒ - tadvai chanda̭sā - mṛ॒dhno - tya॒ṣṭau pa̭ñcā॒śat)

(de॒vā॒su॒rā, ssarva̭-ñjayati)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे चतुर्थः प्रश्नः - इष्टकात्रयाभिधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ते न व्य॑जयन्त॒ स ए॒ता इन्द्र॑स्त॒नूर॑पश्य॒-त्ता उपा॑धत्त॒ ताभि॒र्वै स त॒नुव॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मा॒त्मन्न॑धत्त॒ ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ यदि॑न्द्रत॒नूरु॑प॒दधा॑ति त॒नुव॑मे॒व ताभि॑रिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-यँज॑मान आ॒त्म-न्ध॒त्ते-ऽथो॒ सेन्द्र॑मे॒वाग्निग्ं सत॑नु-ञ्चिनुते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो [भ्रातृ॑व्यः, भ॒व॒ति॒ य॒ज्ञो] 1

भवति य॒ज्ञो दे॒वेभ्यो-ऽपा᳚क्राम॒-त्तम॑व॒रुध॒-न्नाश॑क्नुव॒न्त ए॒ता य॑ज्ञत॒नूर॑पश्य॒-न्ता उपा॑दधत॒ ताभि॒र्वै ते य॒ज्ञमवा॑रुन्धत॒ य-द्य॑ज्ञत॒नूरु॑प॒दधा॑ति य॒ज्ञमे॒व ताभि॒र्यज॑मा॒नो-ऽव॑ रुन्धे॒ त्रय॑स्त्रिग्ं शत॒मुप॑ दधाति॒ त्रय॑स्त्रिग्ंश॒द्वै दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒वाव॑ रु॒न्धे ऽथो॒ सात्मा॑नमे॒वाग्निग्ं सत॑नु-ञ्चिनुते॒ सात्मा॒-ऽमुष्मि॑-ल्लोँ॒के [-ऽमुष्मि॑-ल्लोँ॒के, भ॒व॒ति॒ य] 2

भ॑वति॒ य ए॒वं-वेँद॒ ज्योति॑ष्मती॒रुप॑ दधाति॒ ज्योति॑रे॒वास्मि॑-न्दधात्ये॒ताभि॒र्वा अ॒ग्निश्चि॒तो ज्व॑लति॒ ताभि॑रे॒वैन॒ग्ं॒ समि॑न्ध उ॒भयो॑रस्मै लो॒कयो॒र्ज्योति॑र्भवति नक्षत्रेष्ट॒का उप॑ दधात्ये॒तानि॒ वै दि॒वो ज्योतीग्ं॑षि॒ तान्ये॒वाव॑ रुन्धे सु॒कृतां॒-वाँ ए॒तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि॒ यन्नक्ष॑त्राणि॒ तान्ये॒वा-ऽऽप्नो॒त्यथो॑ अनूका॒श-मे॒वैतानि॒ [-मे॒वैतानि॑, ज्योतीग्ं॑षि कुरुते] 3

ज्योतीग्ं॑षि कुरुते सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै॒ य-थ्सग्ग्स्पृ॑ष्टा उपद॒द्ध्या-द्वृष्ट्यै॑ लो॒कमपि॑ दद्ध्या॒दव॑र्षुकः प॒र्जन्यः॑ स्या॒दसग्ग्॑स्पृष्टा॒ उप॑ दधाति॒ वृष्ट्या॑ ए॒व लो॒क-ङ्क॑रोति॒ वर्षु॑कः प॒र्जन्यो॑ भवति पु॒रस्ता॑द॒न्याः प्र॒तीची॒रुप॑ दधाति प॒श्चाद॒न्याः प्राची॒स्तस्मा᳚-त्प्रा॒चीना॑नि च प्रती॒चीना॑नि च॒ नक्ष॑त्रा॒ण्या व॑र्तन्ते ॥ 4 ॥

(भ्रातृ॑व्यो - लो॒क - ए॒वैतान्ये - क॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 1)

ऋ॒त॒व्या॑ उप॑ दधात्यृतू॒ना-ङ्कॢप्त्यै᳚ द्व॒द्वम्मुप॑ दधाति॒ तस्मा᳚-द्द्व॒न्द्वमृ॒तवो ऽधृ॑तेव॒ वा ए॒षा यन्म॑द्ध्य॒मा चिति॑र॒न्तरि॑क्षमिव॒ वा ए॒षा द्व॒द्वम्म॒न्यासु॒ चिती॒षूप॑ दधाति॒ चत॑स्रो॒ मद्ध्ये॒ धृत्या॑ अन्त॒श्श्लेष॑णं॒-वाँ ए॒ताश्चिती॑नां॒-यँदृ॑त॒व्या॑ यदृ॑त॒व्या॑ उप॒दधा॑ति॒ चिती॑नां॒-विँधृ॑त्या॒ अव॑का॒मनूप॑ दधात्ये॒षा वा अ॒ग्नेर्योनि॒-स्सयो॑नि- [अ॒ग्नेर्योनि॒-स्सयो॑निम्, ए॒वाग्नि-] 5

-मे॒वाग्नि-ञ्चि॑नुत उ॒वाच॑ ह वि॒श्वामि॒त्रो ऽद॒दि-थ्स ब्रह्म॒णा-ऽन्नं॒-यँस्यै॒ता उ॑पधी॒यान्तै॒ य उ॑ चैना ए॒वं-वेँद॒दिति॑ संवँथ्स॒रो वा ए॒त-म्प्र॑ति॒ष्ठायै॑ नुदते॒ यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒त्वा न प्र॑ति॒तिष्ठ॑ति॒ पञ्च॒ पूर्वा॒श्चित॑यो भव॒न्त्यथ॑ ष॒ष्ठी-ञ्चिति॑-ञ्चिनुते॒ षड्वा ऋ॒तवः॑ संवँथ्स॒र ऋ॒तुष्वे॒व सं॑वँथ्स॒रे प्रति॑तिष्ठत्ये॒ ता वा [प्रति॑तिष्ठत्ये॒ ता वा, अधि॑पत्नी॒र्नामेष्ट॑का॒] 6

अधि॑पत्नी॒र्नामेष्ट॑का॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते-ऽधि॑पतिरे॒व स॑मा॒नाना᳚-म्भवति॒ य-न्द्वि॒ष्या-त्तमु॑प॒दध॑-द्ध्यायेदे॒ताभ्य॑ ए॒वैन॑-न्दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒मार्च्छ॒त्यङ्गि॑रस-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कं-यँन्तो॒ या य॒ज्ञस्य॒ निष्कृ॑ति॒रासी॒-त्तामृषि॑भ्यः॒ प्रत्यौ॑ह॒-न्तद्धिर॑ण्यमभव॒द्य-द्धि॑रण्यश॒ल्कैः प्रो॒क्षति॑ य॒ज्ञस्य॒ निष्कृ॑त्या॒ अथो॑ भेष॒जमे॒वा-ऽस्मै॑ करो॒- [-ऽस्मै॑ करोति, अथो॑ रू॒पेणै॒वैन॒ग्ं॒] 7

-त्यथो॑ रू॒पेणै॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धय॒त्यथो॒ हिर॑ण्यज्योतिषै॒व सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति साह॒स्रव॑ता॒ प्रोक्ष॑ति साह॒स्रः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒राप्त्या॑ इ॒मा मे॑ अग्न॒ इष्ट॑का धे॒नवः॑ स॒न्त्वित्या॑ह धे॒नूरे॒वैनाः᳚ कुरुते॒ ता ए॑न-ङ्काम॒दुघा॑ अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् ँलो॒क उप॑ तिष्ठन्ते ॥ 8 ॥

(सयो॑नि - मे॒ता वै - क॑रो॒त्ये - का॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 2)

रु॒द्रो वा ए॒ष यद॒ग्नि-स्स ए॒तर्हि॑ जा॒तो यर्हि॒ सर्व॑श्चि॒त-स्स यथा॑ व॒थ्सो जा॒त-स्स्तन॑-म्प्रे॒फ्सत्ये॒वं-वाँ ए॒ष ए॒तर्हि॑ भाग॒धेय॒-म्प्रेफ्स॑ति॒ तस्मै॒ यदाहु॑ति॒-न्न जु॑हु॒याद॑द्ध्व॒र्यु-ञ्च॒ यज॑मान-ञ्च ध्यायेच्छतरु॒द्रीय॑-ञ्जुहोति भाग॒धेये॑नै॒वैनग्ं॑ शमयति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑त्यद्ध्व॒र्युर्न यज॑मानो॒ य-द्ग्रा॒म्याणा᳚-म्पशू॒ना- [य-द्ग्रा॒म्याणा᳚-म्पशू॒नाम्, पय॑सा जुहु॒या-] 9

-म्पय॑सा जुहु॒या-द्ग्रा॒म्या-न्प॒शूञ्छु॒चा ऽर्पये॒-द्यदा॑र॒ण्याना॑-मार॒ण्यान् ज॑र्तिलयवा॒ग्वा॑ वा जुहु॒या-द्ग॑वीधुकयवा॒ग्वा॑ वा॒ न ग्रा॒म्या-न्प॒शून्. हि॒नस्ति॒ ना-ऽऽर॒ण्यानथो॒ खल्वा॑हु॒रना॑हुति॒र्वै ज॒र्तिला᳚श्च ग॒वीधु॑का॒श्चेत्य॑ जक्षी॒रेण॑ जुहोत्याग्ने॒यी वा ए॒षा यद॒जा-ऽऽहु॑त्यै॒व जु॑होति॒ न ग्रा॒म्या-न्प॒शून्. हि॒नस्ति॒ ना-ऽऽर॒ण्यानङ्गि॑रस-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कं-यँन्तो॒- [-ँलो॒कं-यँन्तः॑, अ॒जाया᳚-ङ्घ॒र्म-] 10

-ऽजाया᳚-ङ्घ॒र्म-म्प्रासि॑ञ्च॒न्थ्सा शोच॑न्ती प॒र्ण-म्परा॑-ऽजिहीत॒ सो᳚(1॒)-ऽर्को॑-ऽभव॒-त्तद॒र्कस्या᳚-र्क॒त्वम॑र्कप॒र्णेन॑ जुहोति सयोनि॒त्वायोद॒-न्तिष्ठ॑न् जुहोत्ये॒षा वै रु॒द्रस्य॒ दि-ख्स्वाया॑मे॒व दि॒शि रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते चर॒माया॒मिष्ट॑काया-ञ्जुहोत्यन्त॒त ए॒व रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते त्रेधाविभ॒क्त-ञ्जु॑होति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का इ॒माने॒व लो॒कान्-थ्स॒माव॑द्वीर्यान् करो॒तीय॒त्यग्रे॑ जुहो॒- [जुहोति, अथेय॒त्यथेय॑ति॒] 11

-त्यथेय॒त्यथेय॑ति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒भ्य ए॒वैनं॑-लोँ॒केभ्यः॑ शमयति ति॒स्र उत्त॑रा॒ आहु॑तीर्जुहोति॒ ष-ट्थ्स-म्प॑द्यन्ते॒ ष-ड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभि॑रे॒वैनग्ं॑ शमयति॒ यद॑नुपरि॒क्राम॑-ञ्जुहु॒याद॑न्तरवचा॒रिणग्ं॑ रु॒द्र-ङ्कु॑र्या॒दथो॒ खल्वा॑हुः॒ कस्यां॒-वाँ-ऽह॑ दि॒शि रु॒द्रः कस्यां॒-वेँत्य॑नुपरि॒क्राम॑मे॒व हो॑त॒व्य॑-मप॑रिवर्गमे॒वैनग्ं॑ शमय- [शमयति, ए॒तावै] 12

-त्ये॒तावै दे॒वता᳚-स्सुव॒र्ग्या॑या उ॑त्त॒मास्ता यज॑मानं-वाँचयति॒ ताभि॑रे॒वैनग्ं॑ सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ य-न्द्वि॒ष्या-त्तस्य॑ सञ्च॒रे प॑शू॒ना-न्न्य॑स्ये॒-द्यः प्र॑थ॒मः प॒शुर॑भि॒तिष्ठ॑ति॒ स आर्ति॒मार्च्छ॑ति ॥ 13 ॥

(प॒शू॒नां - ँयन्तो - ऽग्ने॑ जुहो॒त्य - प॑रिवर्गमे॒वैनग्ं॑ शमयति - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 3)

अश्म॒न्नूर्ज॒मिति॒ परि॑ षिञ्चति मा॒र्जय॑त्ये॒वैन॒मथो॑ त॒र्पय॑त्ये॒व स ए॑न-न्तृ॒प्तो ऽक्षु॑द्ध्य॒-न्नशो॑च-न्न॒मुष्मि॑न् ँलो॒क उप॑ तिष्ठते॒ तृप्य॑ति प्र॒जया॑ प॒शुभि॒र्य ए॒वं-वेँद॒ ता-न्न॒ इष॒मूर्ज॑-न्धत्त मरुत-स्सग्ंररा॒णा इत्या॒हान्नं॒-वाँ ऊर्गन्न॑-म्म॒रुतो-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रु॒न्धे ऽश्मग्ग्॑स्ते॒ क्षुद॒मु-न्ते॒ शु- [क्षुद॒मु-न्ते॒ शुक्, ऋ॒च्छ॒तु॒ य-न्द्वि॒ष्म] 14

-गृ॑च्छतु॒ य-न्द्वि॒ष्म इत्या॑ह॒ यमे॒व द्वेष्टि॒ तम॑स्य क्षु॒धा च॑ शु॒चा चा᳚र्पयति॒ त्रिः प॑रिषि॒ञ्च-न्पर्ये॑ति त्रि॒वृद्वा अ॒ग्निर्यावा॑ने॒वा-ग्निस्तस्य॒ शुचग्ं॑ शमयति॒ त्रिः पुनः॒ पर्ये॑ति॒ ष-ट्थ्स-म्प॑द्यन्ते॒ ष-ड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभि॑रे॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयत्य॒पां-वाँ ए॒त-त्पुष्पं॒-यँद्वे॑त॒सो॑-ऽपाग्ं - [यद्वे॑त॒सो॑-ऽपाम्, शरो-ऽव॑का] 15

शरो-ऽव॑का वेतसशा॒खया॒ चाव॑काभिश्च॒ वि क॑र्ष॒त्यापो॒ वै शा॒न्ता-श्शा॒न्ताभि॑रे॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति॒ यो वा अ॒ग्नि-ञ्चि॒त-म्प्र॑थ॒मः प॒शुर॑धि॒क्राम॑तीश्व॒रो वै तग्ं शु॒चा प्र॒दहो॑ म॒ण्डूके॑न॒ विक॑र्षत्ये॒ष वै प॑शू॒ना-म॑नुपजीवनी॒यो न वा ए॒ष ग्रा॒म्येषु॑ प॒शुषु॑ हि॒तो ना-ऽऽर॒ण्येषु॒ तमे॒व शु॒चा-ऽर्प॑यत्यष्टा॒भि-र्वि क॑र्ष- [-र्वि क॑र्षति, अ॒ष्टाक्ष॑रा] 16

-त्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒त्रो᳚-ऽग्निर्यावा॑-ने॒वा-ऽग्निस्तस्य॒ शुचग्ं॑ शमयति पाव॒कव॑तीभि॒रन्नं॒-वैँ पा॑व॒को-ऽन्ने॑नै॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति मृ॒त्युर्वा ए॒ष यद॒ग्निर्ब्रह्म॑ण ए॒तद्रू॒पं-यँ-त्कृ॑ष्णाजि॒न-ङ्कार्ष्णी॑ उपा॒नहा॒वुप॑ मुञ्चते॒ ब्रह्म॑णै॒व मृ॒त्योर॒न्तर्ध॑त्ते॒ ऽन्तर्मृ॒त्योर्ध॑त्ते॒ ऽन्तर॒न्नाद्या॒-दित्या॑हुर॒न्या-मु॑पमु॒ञ्चते॒-ऽन्या-न्नान्त- [-ऽन्या-न्नान्तः, ए॒व मृ॒त्योर्ध॒त्ते] 17

-रे॒व मृ॒त्योर्ध॒त्ते ऽवा॒-ऽन्नाद्यग्ं॑ रुन्धे॒ नम॑स्ते॒ हर॑से शो॒चिष॒ इत्या॑ह नम॒स्कृत्य॒ हि वसी॑याग्ं समुप॒चर॑न्त्य॒न्य-न्ते॑ अ॒स्म-त्त॑पन्तु हे॒तय॒ इत्या॑ह॒ यमे॒व द्वेष्टि॒ तम॑स्य शु॒चा-ऽर्प॑यति पाव॒को अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वो भ॒वेत्या॒हान्नं॒-वैँ पा॑व॒को-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ द्वाभ्या॒मधि॑ क्रामति॒ प्रति॑ष्ठित्या अप॒स्य॑वतीभ्या॒ग्ं॒ शान्त्यै᳚ ॥ 18 ॥

(शु - ग्वे॑त॒सो॑-ऽपा - म॑ष्टा॒भिर्वि क॑र्षति॒ - नान्त - रेका॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 4)

नृ॒षदे॒ वडिति॒ व्याघा॑रयति प॒ङ्क्त्या-ऽऽहु॑त्या यज्ञमु॒खमा र॑भते ऽक्ष्ण॒या व्याघा॑रयति॒ तस्मा॑दक्ष्ण॒या प॒शवो-ऽङ्गा॑नि॒ प्रह॑रन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यद्व॑षट्कु॒र्या-द्या॒तया॑मा-ऽस्य वषट्का॒र-स्स्या॒द्यन्न व॑षट्कु॒र्या-द्रक्षाग्ं॑सि य॒ज्ञग्ं ह॑न्यु॒र्वडित्या॑ह प॒रोक्ष॑मे॒व वष॑-ट्करोति॒ नास्य॑ या॒तया॑मा वषट्का॒रो भव॑ति॒ न य॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि घ्नन्ति हु॒तादो॒ वा अ॒न्ये दे॒वा [अ॒न्ये दे॒वाः, अ॒हु॒तादो॒-ऽन्ये] 19

अ॑हु॒तादो॒-ऽन्ये तान॑ग्नि॒चिदे॒वोभया᳚-न्प्रीणाति॒ ये दे॒वा दे॒वाना॒मिति॑ द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेणावो᳚क्षति हु॒ताद॑श्चै॒व दे॒वान॑हु॒ताद॑श्च॒ यज॑मानः प्रीणाति॒ ते यज॑मान-म्प्रीणन्ति द॒द्ध्नैव हु॒तादः॑ प्री॒णाति॒ मधु॑षा ऽहु॒तादो᳚ ग्रा॒म्यं-वाँ ए॒तदन्नं॒-यँद्दद्ध्या॑र॒ण्य-म्मधु॒ यद्द॒ध्ना म॑धुमि॒श्रेणा॒-वोक्ष॑त्यु॒भय॒स्या-ऽव॑रुद्ध्यै ग्रुमु॒ष्टिना-ऽवो᳚क्षति प्राजाप॒त्यो [प्राजाप॒त्यः, वै ग्रु॑मु॒ष्टि-] 20

वै ग्रु॑मु॒ष्टि-स्स॑योनि॒त्वाय॒ द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्या अनुपरि॒चार॒-मवो᳚क्ष॒त्य-प॑रिवर्गमे॒वैना᳚-न्प्रीणाति॒ वि वा ए॒ष प्रा॒णैः प्र॒जया॑ प॒शुभि॑र्-ऋद्ध्यते॒ यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒न्वन्न॑धि॒क्राम॑ति प्राण॒दा अ॑पान॒दा इत्या॑ह प्रा॒णाने॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते वर्चो॒दा व॑रिवो॒दा इत्या॑ह प्र॒जा वै वर्चः॑ प॒शवो॒ वरि॑वः प्र॒जामे॒व प॒शूना॒त्म-न्ध॑त्त॒ इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒न्तं-वृँ॒त्रो [वृ॒त्रम॑ह॒न्तं-वृँ॒त्रः, ह॒त-ष्षो॑ड॒शभि॑-] 21

ह॒त-ष्षो॑ड॒शभि॑-र्भो॒गैर॑सिना॒-थ्स ए॒ताम॒ग्नये-ऽनी॑कवत॒ आहु॑तिमपश्य॒-त्ताम॑जुहो॒-त्तस्या॒ग्निरनी॑ कवा॒न्थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॑न प्री॒त-ष्षो॑डश॒धा वृ॒त्रस्य॑ भो॒गानप्य॑दह-द्वैश्वकर्म॒णेन॑ पा॒प्मनो॒ निर॑मुच्यत॒ यद॒ग्नये-ऽनी॑कवत॒ आहु॑ति-ञ्जु॒होत्य॒ग्निरे॒वा-ऽस्यानी॑कवा॒न्थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॑न प्री॒तः पा॒प्मान॒मपि॑ दहति वैश्वकर्म॒णेन॑ पा॒प्मनो॒ निर्मु॑च्यते॒ य-ङ्का॒मये॑त चि॒र-म्पा॒प्मनो॒ [चि॒र-म्पा॒प्मनः॑, निर्मु॑च्ये॒तेत्येकै॑क॒-] 22

निर्मु॑च्ये॒तेत्येकै॑क॒-न्तस्य॑ जुहुयाच्चि॒रमे॒व पा॒प्मनो॒ निर्मु॑च्यते॒ य-ङ्का॒मये॑त ता॒ज-क्पा॒प्मनो॒ निर्मु॑च्ये॒तेति॒ सर्वा॑णि॒ तस्या॑नु॒द्रुत्य॑ जुहुया-त्ता॒जगे॒व पा॒प्मनो॒ निर्मु॑च्य॒ते-ऽथो॒ खलु॒ नानै॒व सू॒क्ताभ्या᳚-ञ्जुहोति॒ नानै॒व सू॒क्तयो᳚र्वी॒र्य॑-न्दधा॒त्यथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 23 ॥

(दे॒वाः - प्रा॑जाप॒त्यो-वृ॒त्र - श्चि॒र-म्पा॒प्मन॑ - श्चत्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 5)

उदे॑नमुत्त॒रा-न्न॒येति॑ स॒मिध॒ आ द॑धाति॒ यथा॒ जनं॑-यँ॒ते॑-ऽव॒स-ङ्क॒रोति॑ ता॒दृगे॒व त-त्ति॒स्र आ द॑धाति त्रि॒वृद्वा अ॒ग्निर्यावा॑ने॒-वाग्निस्तस्मै॑ भाग॒धेय॑-ङ्करो॒त्यौदु॑म्बरी-र्भव॒न्त्यूर्ग्वा उ॑दु॒म्बर॒ ऊर्ज॑मे॒वास्मा॒ अपि॑ दधा॒त्युदु॑ त्वा॒ विश्वे॑ दे॒वा इत्या॑ह प्रा॒णा वै विश्वे॑ दे॒वाः प्रा॒णै- [प्रा॒णैः, ए॒वैन॒-] 24

-रे॒वैन॒-मुद्य॑च्छ॒ते ऽग्ने॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भि॒रित्या॑ह॒ यस्मा॑ ए॒वैन॑-ञ्चि॒त्तायो॒द्यच्छ॑ते॒ तेनै॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धयति॒ पञ्च॒ दिशो॒ दैवी᳚र्य॒ज्ञम॑वन्तु दे॒वीरित्या॑ह॒ दिशो॒ ह्ये॑षो-ऽनु॑ प्र॒च्यव॒ते ऽपाम॑ति-न्दुर्म॒ति-म्बाध॑माना॒ इत्या॑ह॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै रा॒यस्पोषे॑ य॒ज्ञप॑ति-मा॒भज॑न्ती॒रित्या॑ह प॒शवो॒ वै रा॒यस्पोषः॑ [रा॒यस्पोषः॑, प॒शूने॒वाव॑] 25

प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे ष॒ड्भिर्ह॑रति॒ ष-ड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभि॑रे॒वैनग्ं॑ हरति॒ द्वे प॑रि॒गृह्य॑वती भवतो॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ सूर्य॑रश्मि॒र्॒हरि॑केशः पु॒रस्ता॒दित्या॑ह॒ प्रसू᳚त्यै॒ ततः॑ पाव॒का आ॒शिषो॑ नो जुषन्ता॒मित्या॒हान्नं॒-वैँ पा॑व॒को-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे देवासु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ते दे॒वा ए॒त-दप्र॑तिरथ-मपश्य॒-न्तेन॒ वै ते᳚ प्र॒- [वै ते᳚ प्र॒ति, असु॑रानजय॒-न्त-] 26

-त्यसु॑रानजय॒-न्त-दप्र॑तिरथस्या-प्रतिरथ॒त्वं-यँदप्र॑तिरथ-न्द्वि॒तीयो॒ होता॒-ऽन्वाहा᳚प्र॒त्ये॑व तेन॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यान् जय॒त्यथो॒ अन॑भिजितमे॒वाभि ज॑यति दश॒र्च-म्भ॑वति॒ दशा᳚क्षरा वि॒रा-ड्वि॒राजे॒मौ लो॒कौ विधृ॑ता व॒नयो᳚र्लो॒कयो॒र्विधृ॑त्या॒ अथो॒ दशा᳚क्षरा वि॒राडन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒राज्ये॒वान्नाद्ये॒ प्रति॑तिष्ठ॒त्यस॑दिव॒ वा अ॒न्तरि॑क्षम॒न्तरि॑क्षमि॒वा ऽऽग्नी᳚द्ध्र॒-माग्नी॒द्ध्रे- [-माग्नी᳚द्ध्रे, अश्मा॑न॒-न्नि द॑धाति] 27

-ऽश्मा॑न॒-न्नि द॑धाति स॒त्त्वाय॒ द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै वि॒मान॑ ए॒ष दि॒वो मद्ध्य॑ आस्त॒ इत्या॑ह॒ व्ये॑वैतया॑ मिमीते॒ मद्ध्ये॑ दि॒वो निहि॑तः॒ पृश्ञि॒रश्मेत्या॒हान्नं॒-वैँ पृश्ञ्यन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे चत॒सृभि॒रा पुच्छा॑देति च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भिरे॒वेन्द्रं॒-विँश्वा॑ अवीवृध॒न्नित्या॑ह॒ वृद्धि॑मे॒वोपाव॑र्तते॒ वाजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति॒- [सत्प॑ति॒-म्पति᳚म्, इत्या॒हा-ऽन्नं॒-वैँ] 28

-मित्या॒हा-ऽन्नं॒-वैँ वाजो-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे सुम्न॒हूर्य॒ज्ञो दे॒वाग्ं आ च॑ वक्ष॒दित्या॑ह प्र॒जा वै प॒शवः॑ सु॒म्न-म्प्र॒जामे॒व प॒शूना॒त्म-न्ध॑त्ते॒ यक्ष॑द॒ग्निर्दे॒वो दे॒वाग्ं आ च॑ वक्ष॒दित्या॑ह स्व॒गाकृ॑त्यै॒ वाज॑स्य मा प्रस॒वेनो᳚-द्ग्रा॒भेणोद॑ग्रभी॒दित्या॑हा॒सौ वा आ॑दि॒त्य उ॒द्यन्नु॑द्ग्रा॒भ ए॒ष नि॒म्रोच॑-न्निग्रा॒भो ब्रह्म॑णै॒वा-ऽऽत्मान॑मु-द्गृ॒ह्णाति॒ ब्रह्म॑णा॒ भ्रातृ॑व्य॒-न्नि गृ॑ह्णाति ॥ 29 ॥

(प्रा॒णैः - पोषो᳚ - प्र॒त्या - ग्नी᳚द्धे॒ - पति॑ - मे॒ष - दश॑ च) (अ. 6)

प्राची॒मनु॑ प्र॒दिश॒-म्प्रेहि॑ वि॒द्वानित्या॑ह देवलो॒क-मे॒वैतयो॒पाव॑र्तते॒ क्रम॑द्ध्वम॒ग्निना॒ नाक॒-मित्या॑हे॒माने॒वैतया॑ लो॒कान् क्र॑मते पृथि॒व्या अ॒हमुद॒न्तरि॑क्ष॒मा ऽरु॑ह॒मित्या॑हे॒माने॒वैतया॑ लो॒कान्-थ्स॒मारो॑हति॒ सुव॒र्यन्तो॒ नापे᳚क्षन्त॒ इत्या॑ह सुव॒र्गमे॒वैतया॑ लो॒कमे॒त्यग्ने॒ प्रेहि॑ [प्रेहि॑, प्र॒थ॒मो] 30

प्रथ॒मो दे॑वय॒ता-मित्या॑हो॒भये᳚ष्वे॒वैतया॑ देवमनु॒ष्येषु॒ चक्षु॑र्दधाति प॒ञ्चभि॒रधि॑ क्रामति॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो यावा॑ने॒व य॒ज्ञस्तेन॑ स॒ह सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति॒ नक्तो॒षासेति॑ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑मन्वा॑ह॒ प्रत्या॒ अग्ने॑ सहस्रा॒क्षेत्या॑ह साह॒स्रः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै॒ तस्मै॑ ते विधेम॒ वाजा॑य॒ स्वाहेत्या॒हान्नं॒-वैँ वाजो-ऽन्न॑-मे॒वाव॑ [वाजो-ऽन्न॑-मे॒वाव॑, रु॒न्धे॒ द॒द्ध्नः] 31

रुन्धे द॒द्ध्नः पू॒र्णामौदु॑म्बरीग् स्वयमातृ॒ण्णाया᳚-ञ्जुहो॒त्यूर्ग्वै दद्ध्यूर्गु॑दु॒म्बरो॒-ऽसौ स्व॑यमातृ॒ण्णा ऽमुष्या॑मे॒वोर्ज॑-न्दधाति॒ तस्मा॑द॒मुतो॒-ऽर्वाची॒मूर्ज॒मुप॑ जीवामस्ति॒सृभिः॑ सादयति त्रि॒वृद्वा अ॒ग्निर्यावा॑ने॒वाग्निस्त-म्प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्ग॑मयति॒ प्रेद्धो॑ अग्ने दीदिहि पु॒रो न॒ इत्यौदु॑म्बरी॒मा द॑धात्ये॒षा वै सू॒र्मी कर्ण॑कावत्ये॒तया॑ ह स्म॒ [ह स्म, वै] 32

वै दे॒वा असु॑राणाग्ं शतत॒र्॒हाग् स्तृग्ं॑हन्ति॒ यदे॒तया॑ स॒मिध॑मा॒दधा॑ति॒ वज्र॑मे॒वैतच्छ॑त॒घ्नीं-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्रह॑रति॒ स्तृत्या॒ अछ॑म्बट्कारं-विँ॒धेम॑ ते पर॒मे जन्म॑न्नग्न॒ इति॒ वैक॑ङ्कती॒मा द॑धाति॒ भा ए॒वाव॑ रुन्धे॒ ताग्ं स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्यस्य चि॒त्रामिति॑ शमी॒मयी॒ग्ं॒ शान्त्या॑ अ॒ग्निर्वा॑ ह॒ वा अ॑ग्नि॒चित॑-न्दु॒हे᳚-ऽग्नि॒चिद्वा॒-ऽग्नि-न्दु॑हे॒ ताग्ं [ताम्, स॒वि॒तु-] 33

स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यस्य चि॒त्रामित्या॑है॒ष वा अ॒ग्नेर्दोह॒स्तम॑स्य॒ कण्व॑ ए॒व श्रा॑य॒सो॑-ऽवे॒-त्तेन॑ ह स्मैन॒ग्ं॒ स दु॑हे॒ यदे॒तया॑ स॒मिध॑-मा॒दधा᳚त्यग्नि॒चिदे॒व तद॒ग्नि-न्दु॑हे स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ स॒प्तजि॒ह्वा इत्या॑ह स॒प्तैवास्य॒ साप्ता॑नि प्रीणाति पू॒र्णया॑ जुहोति पू॒र्ण इ॑व॒ हि प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒- [प्र॒जाप॑तेः, आप्त्यै॒] 34

-राप्त्यै॒ न्यू॑नया जुहोति॒ न्यू॑ना॒द्धि प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा असृ॑जत प्र॒जाना॒ग्ं॒ सृष्ट्या॑ अ॒ग्निर्दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत॒ स दिशो-ऽनु॒ प्रा-ऽवि॑श॒ज्जुह्व॒न्मन॑सा॒ दिशो᳚ द्ध्याये द्दि॒ग्भ्य ए॒वैन॒मव॑ रुन्धे द॒द्ध्ना पु॒रस्ता᳚ज्जुहो॒त्या-ज्ये॑नो॒परि॑ष्टा॒-त्तेज॑श्चै॒वास्मा॑ इन्द्रि॒य-ञ्च॑ स॒मीची॑ दधाति॒ द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒रो भ॑वति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो᳚-ऽग्निर्वै᳚श्वान॒र-स्सा॒क्षा- [-ऽग्निर्वै᳚श्वान॒र-स्सा॒क्षात्, ए॒व वै᳚श्वान॒रमव॑] 35

-दे॒व वै᳚श्वान॒रमव॑ रुन्धे॒ य-त्प्र॑याजानूया॒जान् कु॒र्याद्विक॑स्ति॒-स्सा य॒ज्ञस्य॑ दर्विहो॒म-ङ्क॑रोति य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ष्ठित्यै रा॒ष्ट्रं-वैँ वै᳚श्वान॒रो विण्म॒रुतो॑ वैश्वान॒रग्ं हु॒त्वा मा॑रु॒तान् जु॑होति रा॒ष्ट्र ए॒व विश॒मनु॑ बद्ध्नात्यु॒च्चै-र्वै᳚श्वान॒रस्या-ऽऽ श्रा॑वयत्युपा॒ग्ं॒शु मा॑रु॒तान् जु॑होति॒ तस्मा᳚-द्रा॒ष्ट्रं-विँश॒मति॑ वदति मारु॒ता भ॑वन्ति म॒रुतो॒ वै दे॒वानां॒-विँशो॑ देववि॒शेनै॒वास्मै॑ मनुष्यवि॒श -मव॑ रुन्धे स॒प्त भ॑वन्ति स॒प्तग॑णा॒ वै म॒रुतो॑ गण॒श ए॒व विश॒मव॑ रुन्धे ग॒णेन॑ ग॒णम॑नु॒द्रुत्य॑ जुहोति॒ विश॑मे॒वास्मा॒ अनु॑वर्त्मान-ङ्करोति ॥ 36 ॥

(अग्ने॒ प्रेह्य - व॑ - स्म - दुहे॒ तां - प्र॒जाप॑तेः - सा॒क्षान् - म॑नुष्यवि॒श - मेक॑विग्ंशतिश्च) (अ. 7)

वसो॒र्धारा᳚-ञ्जुहोति॒ वसो᳚र्मे॒ धारा॑-ऽस॒दिति॒ वा ए॒षा हू॑यते घृ॒तस्य॒ वा ए॑नमे॒षा धारा॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के पिन्व॑मा॒नोप॑ तिष्ठत॒ आज्ये॑न जुहोति॒ तेजो॒ वा आज्य॒-न्तेजो॒ वसो॒र्धारा॒ तेज॑सै॒वास्मै॒ तेजो-ऽव॑ रु॒न्धे-ऽथो॒ कामा॒ वै वसो॒र्धारा॒ कामा॑ने॒वाव॑ रुन्धे॒ य-ङ्का॒मये॑त प्रा॒णान॑स्या॒-ऽन्नाद्यं॒-विँ- [-ऽन्नाद्यं॒-विँ, छि॒न्द्या॒मिति॑] 37

-च्छि॑न्द्या॒मिति॑ वि॒ग्राह॒-न्तस्य॑ जुहुया-त्प्रा॒णाने॒वास्या॒न्नाद्यं॒-विँच्छि॑नत्ति॒ य-ङ्का॒मये॑त प्रा॒णान॑स्या॒न्नाद्य॒ग्ं॒ स-न्त॑नुया॒मिति॒ स-न्त॑ता॒-न्तस्य॑ जुहुया-त्प्रा॒णाने॒वास्या॒न्नाद्य॒ग्ं॒ स-न्त॑नोति॒ द्वाद॑श द्वाद॒शानि॑ जुहोति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रेणै॒ वास्मा॒ अन्न॒मव॑ रु॒न्धे ऽन्न॑-ञ्च॒ मे-ऽक्षु॑च्च म॒ इत्या॑है॒ त-द्वा [इत्या॑है॒ त-द्वै, अन्न॑स्य रू॒पग्ं] 38

अन्न॑स्य रू॒पग्ं रू॒पेणै॒वान्न॒मव॑ रुन्धे॒ ऽग्निश्च॑ म॒ आप॑श्च म॒ इत्या॑है॒षा वा अन्न॑स्य॒ योनि॒-स्सयो᳚न्ये॒वान्न॒मव॑ रुन्धे-ऽर्धे॒न्द्राणि॑ जुहोति दे॒वता॑ ए॒वाव॑ रुन्धे॒ य-थ्सर्वे॑षा-म॒र्धमिन्द्रः॒ प्रति॒ तस्मा॒दिन्द्रो॑ दे॒वता॑ना-म्भूयिष्ठ॒भाक्त॑म॒ इन्द्र॒मुत्त॑रमाहे-न्द्रि॒यमे॒वास्मि॑-न्नु॒परि॑ष्टा-द्दधाति यज्ञायु॒धानि॑ जुहोति य॒ज्ञो [य॒ज्ञः, वै य॑ज्ञायु॒धानि॑] 39

वै य॑ज्ञायु॒धानि॑ य॒ज्ञमे॒वाव॑ रु॒न्धे-ऽथो॑ ए॒तद्वै य॒ज्ञस्य॑ रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व य॒ज्ञमव॑ रुन्धे ऽवभृ॒थश्च॑ मे स्वगाका॒रश्च॑ म॒ इत्या॑ह स्व॒गाकृ॑त्या अ॒ग्निश्च॑ मे घ॒र्मश्च॑ म॒ इत्या॑है॒त-द्वै ब्र॑ह्मवर्च॒सस्य॑ रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व ब्र॑ह्मवर्च॒समव॑ रुन्ध॒ ऋक्च॑ मे॒ साम॑ च म॒ इत्या॑है॒- [म॒ इत्या॑ह, ए॒तद्वै छन्द॑साग्ं] 40

-तद्वै छन्द॑साग्ं रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व छन्दा॒ग्॒स्यव॑ रुन्धे॒ गर्भा᳚श्च मे व॒थ्साश्च॑ म॒ इत्या॑है॒त-द्वै प॑शू॒नाग्ं रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व प॒शूनव॑ रुन्धे॒ कल्पा᳚न् जुहो॒त्य कॢ॑प्तस्य॒ कॢप्त्यै॑ युग्मदयु॒जे जु॑होति मिथुन॒त्वायो᳚-त्त॒राव॑ती भवतो॒-ऽभिक्रा᳚न्त्या॒ एका॑ च मे ति॒स्रश्च॑ म॒ इत्या॑ह देवछन्द॒सं-वाँ एका॑ च ति॒स्रश्च॑ [ति॒स्रश्च॑, म॒नु॒ष्य॒छ॒न्द॒स-ञ्चत॑स्रश्चा॒-ऽष्टौ] 41

मनुष्यछन्द॒स-ञ्चत॑स्रश्चा॒-ऽष्टौ च॑ देवछन्द॒स-ञ्चै॒व म॑नुष्य छन्द॒सञ्चा-ऽव॑ रुन्ध॒ आ त्रय॑स्त्रिग्ं शतो जुहोति॒ त्रय॑स्त्रिग्ंश॒द्वै दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒वाव॑ रुन्ध॒ आ-ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशतो जुहोत्य॒ष्टाच॑त्वारिग्ं-शदक्षरा॒ जग॑ती॒ जाग॑ताः प॒शवो॒ जग॑त्यै॒वास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे॒ वाज॑श्च प्रस॒वश्चेति॑ द्वाद॒श-ञ्जु॑होति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒र ए॒व प्रति॑ तिष्ठति ॥ 42 ॥

(वि - वै - य॒ज्ञः-साम॑ च म॒ इत्या॑ह - च ति॒स्र - श्चैका॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 8)

अ॒ग्निर्दे॒वेभ्यो ऽपा᳚क्राम-द्भाग॒धेय॑मि॒च्छमा॑न॒स्त-न्दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्नुप॑ न॒ आ व॑र्तस्व ह॒व्य-न्नो॑ व॒हेति॒ सो᳚-ऽब्रवी॒-द्वरं॑-वृँणै॒ मह्य॑मे॒व वा॑जप्रस॒वीय॑-ञ्जुहव॒न्निति॒ तस्मा॑द॒ग्नये॑ वाजप्रस॒वीय॑-ञ्जुह्वति॒ य-द्वा॑जप्रस॒वीय॑-ञ्जु॒होत्य॒ग्निमे॒व त-द्भा॑ग॒धेये॑न॒ सम॑र्धय॒त्यथो॑ अभिषे॒क ए॒वास्य॒ स च॑तुर्द॒शभि॑र्जुहोति स॒प्त ग्रा॒म्या ओष॑धय-स्स॒प्ता- [ओष॑धय-स्स॒प्त, अ॒र॒ण्या उ॒भयी॑षा॒-] 43

-ऽऽर॒ण्या उ॒भयी॑षा॒-मव॑रुद्ध्या॒ अन्न॑स्यान्नस्य जुहो॒त्यन्न॑स्यान्न॒स्या-व॑रुद्ध्या॒ औदु॑म्बरेण स्रु॒वेण॑ जुहो॒त्यूर्ग्वा उ॑दु॒म्बर॒ ऊर्गन्न॑मू॒र्जैवास्मा॒ ऊर्ज॒मन्न॒मव॑ रुन्धे॒ ऽग्निर्वै दे॒वाना॑-म॒भिषि॑क्तो-ऽग्नि॒चि-न्म॑नु॒ष्या॑णा॒-न्तस्मा॑दग्नि॒चि-द्वर्ष॑ति॒ न धा॑वे॒दव॑रुद्ध॒ग्ग्॒ ह्य॑स्या-न्न॒मन्न॑मिव॒ खलु॒ वै व॒र्॒षं-यँद्धावे॑-द॒न्नाद्या᳚द्धावे-दु॒पाव॑र्तेता॒-ऽन्नाद्य॑-मे॒वा-ऽभ्यु॒- [-ऽन्नाद्य॑-मे॒वा-ऽभि, उ॒पाव॑र्तते॒] 44

-पाव॑र्तते॒ नक्तो॒षासेति॑ कृ॒ष्णायै᳚ श्वे॒तव॑थ्सायै॒ पय॑सा जुहो॒त्यह्नै॒वास्मै॒ रात्रि॒-म्प्रदा॑पयति॒ रात्रि॒या-ऽह॑रहोरा॒त्रे ए॒वास्मै॒ प्रत्ते॒ काम॑म॒न्नाद्य॑-न्दुहाते राष्ट्र॒भृतो॑ जुहोति रा॒ष्ट्रमे॒वाव॑ रुन्धे ष॒ड्भिर्जु॑होति॒ षड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुष्वे॒व प्रति॑तिष्ठति॒ भुव॑नस्य पत॒ इति॑ रथमु॒खे पञ्चा-ऽऽहु॑तीर्जुहोति॒ वज्रो॒ वै रथो॒ वज्रे॑णै॒व दिशो॒- [वज्रे॑णै॒व दिशः॑, अ॒भि ज॑यत्यग्नि॒चितग्ं॑] 45

-ऽभि ज॑यत्यग्नि॒चितग्ं॑ ह॒ वा अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के वातो॒-ऽभि प॑वते वातना॒मानि॑ जुहोत्य॒भ्ये॑वैन॑-म॒मुष्मि॑न् ँलो॒के वातः॑ पवते॒ त्रीणि॑ जुहोति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒भ्य ए॒व लो॒केभ्यो॒ वात॒मव॑ रुन्धे समु॒द्रो॑-ऽसि॒ नभ॑स्वा॒नित्या॑है॒तद्वै वात॑स्य रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व वात॒मव॑ रुन्धे ऽञ्ज॒लिना॑ जुहोति॒ न ह्ये॑तेषा॑म॒न्यथा ऽऽहु॑तिरव॒कल्प॑ते ॥ 46 ॥

(ओष॑धय-स्स॒प्ता - भि - दिशो॒ - ऽन्यथा॒ - द्वे च॑) (अ. 9)

सु॒व॒र्गाय॒ वै लो॒काय॑ देवर॒थो यु॑ज्यते यत्राकू॒ताय॑ मनुष्यर॒थ ए॒ष खलु॒ वै दे॑वर॒थो यद॒ग्निर॒ग्निं-युँ॑नज्मि॒ शव॑सा घृ॒तेनेत्या॑ह यु॒नक्त्ये॒वैन॒ग्ं॒ स ए॑नं-युँ॒क्त-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कम॒भि व॑हति॒ य-थ्सर्वा॑भिः प॒ञ्चभि॑-र्यु॒ञ्ज्या-द्यु॒क्तो᳚-ऽस्या॒-ऽग्निः प्रच्यु॑त-स्स्या॒दप्र॑तिष्ठिता॒ आहु॑तय॒-स्स्युरप्र॑तिष्ठिता॒-स्स्तोमा॒ अप्र॑तिष्ठितान्यु॒क्थानि॑ ति॒सृभिः॑ प्रातस्सव॒ने॑-ऽभि मृ॑शति त्रि॒वृ- [त्रि॒वृत्, वा अ॒ग्निर्यावा॑ने॒वा-] 47

-द्वा अ॒ग्निर्यावा॑ने॒वा-ग्निस्तं-युँ॑नक्ति॒ यथा-ऽन॑सि यु॒क्त आ॑धी॒यत॑ ए॒वमे॒व त-त्प्रत्याहु॑तय॒स्तिष्ठ॑न्ति॒ प्रति॒ स्तोमाः॒ प्रत्यु॒क्थानि॑ यज्ञाय॒ज्ञिय॑स्य स्तो॒त्रे द्वाभ्या॑म॒भि मृ॑शत्ये॒तावा॒न्॒ वै य॒ज्ञो यावा॑नग्निष्टो॒मो भू॒मा त्वा अ॒स्यात॑ ऊ॒र्ध्वः क्रि॑यते॒ यावा॑ने॒व य॒ज्ञस्तम॑न्त॒तो᳚ ऽन्वारो॑हति॒ द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्या॒ एक॒या-ऽप्र॑स्तुत॒-म्भव॒त्यथा॒- [-ऽप्र॑स्तुत॒-म्भव॒त्यथ॑, अ॒भि मृ॑श॒त्युपै॑न॒-] 48

-ऽभि मृ॑श॒त्युपै॑न॒-मुत्त॑रो य॒ज्ञो न॑म॒त्यथो॒ सन्त॑त्यै॒ प्र वा ए॒षो᳚-ऽस्माल्लो॒का-च्च्य॑वते॒ यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते न वा ए॒तस्या॑निष्ट॒क आहु॑ति॒रव॑ कल्पते॒ यां-वाँ ए॒षो॑-ऽनिष्ट॒क आहु॑ति-ञ्जु॒होति॒ स्रव॑ति॒ वै सा ताग् स्रव॑न्तीं-यँ॒ज्ञो-ऽनु॒ परा॑ भवति य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ य-त्पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒त आहु॑तीना॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रत्याहु॑तय॒स्तिष्ठ॑न्ति॒ [प्रत्याहु॑तय॒स्तिष्ठ॑न्ति, न य॒ज्ञः] 49

न य॒ज्ञः प॑रा॒भव॑ति॒ न यज॑मानो॒ ऽष्टावुप॑ दधात्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒त्रेणै॒वैन॒-ञ्छन्द॑सा चिनुते॒ यदेका॑दश॒ त्रैष्टु॑भेन॒ य-द्द्वाद॑श॒ जाग॑तेन॒ छन्दो॑भिरे॒वैन॑-ञ्चिनुते नपा॒त्को वैनामै॒षो᳚-ऽग्निर्य-त्पु॑नश्चि॒तिर्य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒त आ तृ॒तीया॒-त्पुरु॑षा॒दन्न॑मत्ति॒ यथा॒ वै पु॑नरा॒धेय॑ ए॒व-म्पु॑नश्चि॒तिर्यो᳚-ऽ-ग्न्या॒धेये॑न॒ न- [-ग्न्या॒धेये॑न॒ न, ऋ॒ध्नोति॒ स] 50

-र्ध्नोति॒ स पु॑नरा॒धेय॒मा ध॑त्ते॒ यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒त्वा नर्ध्नोति॒ स पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नुते॒ य-त्पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒त ऋद्ध्या॒ अथो॒ खल्वा॑हु॒र्न चे॑त॒व्येति॑ रु॒द्रो वा ए॒ष यद॒ग्निर्यथा᳚ व्या॒घ्रग्ं सु॒प्त-म्बो॒धय॑ति ता॒दृगे॒व तदथो॒ खल्वा॑हुश्चेत॒व्येति॒ यथा॒ वसी॑याग्ंस-म्भाग॒धेये॑न बो॒धय॑ति ता॒दृगे॒व तन्मनु॑र॒ग्निम॑चिनुत॒ तेन॒ ना-ऽऽर्ध्नो॒थ्स ए॒ता-म्पु॑नश्चि॒तिम॑पश्य॒-त्ताम॑चिनुत॒ तया॒ वै स आ᳚र्ध्नो॒द्य-त्पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒त ऋद्ध्यै᳚ ॥ 51 ॥

(त्रि॒वृ-दथ॒-तिष्ठ॑-न्त्यग्न्या॒धेये॑न॒ ना-चि॑नुत-स॒प्तद॑श- च) (अ. 10)

छ॒न्द॒श्चित॑-ञ्चिन्वीत प॒शुका॑मः प॒शवो॒ वै छन्दाग्ं॑सि पशु॒माने॒व भ॑वति श्येन॒चित॑-ञ्चिन्वीत सुव॒र्गका॑म-श्श्ये॒नो वै वय॑सा॒-म्पति॑ष्ठ-श्श्ये॒न ए॒व भू॒त्वा सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-म्प॑तति कङ्क॒चित॑-ञ्चिन्वीत॒ यः का॒मये॑त शीर्ष॒ण्वान॒मुष्मि॑न् ँलो॒के स्या॒मिति॑ शीर्ष॒ण्वाने॒वा-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के भ॑वत्यलज॒चित॑-ञ्चिन्वीत॒ चतु॑स्सीत-म्प्रति॒ष्ठाका॑म॒श्चत॑स्रो॒ दिशो॑ दि॒क्ष्वे॑व प्रति॑ तिष्ठति प्रौग॒चित॑-ञ्चिन्वीत॒ भ्रातृ॑व्यवा॒-न्प्रै- [भ्रातृ॑व्यवा॒-न्प्र, ए॒व भ्रातृ॑व्या-न्नुदत] 52

-व भ्रातृ॑व्या-न्नुदत उभ॒यतः॑ प्रौग-ञ्चिन्वीत॒यः का॒मये॑त॒ प्रजा॒ता-न्भ्रातृ॑व्या-न्नु॒देय॒ प्रति॑ जनि॒ष्यमा॑णा॒निति॒ प्रैव जा॒ता-न्भ्रातृ॑व्या-न्नु॒दते॒ प्रति॑ जनि॒ष्यमा॑णा-न्रथचक्र॒चित॑-ञ्चिन्वीत॒ भ्रातृ॑व्यवा॒न्॒ वज्रो॒ वै रथो॒ वज्र॑मे॒व भ्रातृ॑व्येभ्यः॒ प्रह॑रति द्रोण॒चित॑-ञ्चिन्वी॒तान्न॑कामो॒ द्रोणे॒ वा अन्न॑-म्भ्रियते॒ सयो᳚न्ये॒वान्न॒मव॑ रुन्धे समू॒ह्य॑-ञ्चिन्वीत प॒शुका॑मः पशु॒माने॒व भ॑वति [पशु॒माने॒व भ॑वति, प॒रि॒चा॒य्य॑-ञ्चिन्वीत॒] 53

परिचा॒य्य॑-ञ्चिन्वीत॒ ग्राम॑कामो ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति श्मशान॒चित॑-ञ्चिन्वीत॒ यः का॒मये॑त पितृलो॒क ऋ॑द्ध्नुया॒मिति॑ पितृलो॒क ए॒वर्ध्नो॑ति विश्वामित्रजमद॒ग्नी वसि॑ष्ठेना-ऽस्पर्धेता॒ग्ं॒ स ए॒ता ज॒मद॑ग्निर्विह॒व्या॑ अपश्य॒-त्ता उपा॑धत्त॒ ताभि॒र्वै स वसि॑ष्ठस्येन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मवृङ्क्त॒ य-द्वि॑ह॒व्या॑ उप॒दधा॑तीन्द्रि॒यमे॒व ताभि॑र्वी॒र्यं॑-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते॒ होतु॒र्धिष्णि॑य॒ उप॑ दधाति यजमानायत॒नं-वैँ [ ] 54

होता॒ स्व ए॒वास्मा॑ आ॒यत॑न इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मव॑ रुन्धे॒ द्वाद॒शोप॑ दधाति॒ द्वाद॑शाक्षरा॒ जग॑ती॒ जाग॑ताः प॒शवो॒ जग॑त्यै॒वास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे॒ ऽष्टाव॑ष्टाव॒न्येषु॒ धिष्णि॑ये॒षूप॑ दधात्य॒ष्टाश॑फाः प॒शवः॑ प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे॒ षण्मा᳚र्जा॒लीये॒ ष-ड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवः॒ खलु॒ वै दे॒वाः पि॒तर॑ ऋ॒तूने॒व दे॒वा-न्पि॒तॄ-न्प्री॑णाति ॥ 55 ॥

(प्र - भ॑वति - यजमानायत॒नं-वाँ - अ॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 11)

पव॑स्व॒ वाज॑सातय॒ इत्य॑नु॒ष्टु-क्प्र॑ति॒पद्भ॑वति ति॒र्सो॑-ऽनु॒ष्टुभ॒श्चत॑स्रो गाय॒त्रियो॒ य-त्ति॒स्रो॑-ऽनु॒ष्टुभ॒-स्तस्मा॒-दश्व॑स्त्रि॒भिस्तिष्ठग्ग्॑ स्तिष्ठति॒ यच्चत॑स्रो गाय॒त्रिय॒स्तस्मा॒-थ्सर्वाग्॑ श्च॒तुरः॑ प॒दः प्र॑ति॒दध॒-त्पला॑यते पर॒मा वा ए॒षा छन्द॑सां॒-यँद॑नु॒ष्टु-क्प॑र॒मश्च॑तुष्टो॒म-स्स्तोमा॑ना-म्पर॒मस्त्रि॑रा॒त्रो य॒ज्ञाना᳚-म्पर॒मो-ऽश्वः॑ पशू॒ना-म्प॑र॒मेणै॒वैन॑-म्पर॒मता᳚-ङ्गमयत्येकवि॒ग्ं॒श-मह॑र्भवति॒ [-मह॑र्भवति, यस्मि॒न्नश्व॑] 56

यस्मि॒न्नश्व॑ आल॒भ्यते॒ द्वाद॑श॒ मासाः॒ पञ्च॒र्तव॒स्त्रय॑ इ॒मे लो॒का अ॒सावा॑दि॒त्य ए॑कवि॒ग्ं॒श ए॒ष प्र॒जाप॑तिः प्राजाप॒त्यो-ऽश्व॒स्तमे॒व सा॒क्षादृ॑द्ध्नोति॒ शक्व॑रयः पृ॒ष्ठ-म्भ॑वन्त्य॒न्-यद॑न्य॒-च्छन्दो॒-ऽन्ये᳚न्ये॒ वा ए॒ते प॒शव॒ आ ल॑भ्यन्त उ॒तेव॑ ग्रा॒म्या उ॒तेवा॑-ऽऽर॒ण्या यच्छक्व॑रयः पृ॒ष्ठ-म्भव॒न्त्यश्व॑स्य सर्व॒त्वाय॑ पार्थुर॒श्म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्भ॑वति र॒श्मिना॒ वा अश्वो॑ [र॒श्मिना॒ वा अश्वः॑, य॒त ई᳚श्व॒रो] 57

य॒त ई᳚श्व॒रो वा अश्वो-ऽय॒तो-ऽप्र॑तिष्ठितः॒ परा᳚-म्परा॒वत॒-ङ्गन्तो॒र्य-त्पा᳚र्थुर॒श्म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्भव॒त्यश्व॑स्य॒ यत्यै॒ धृत्यै॒ सङ्कृ॑त्यच्छावाकसा॒म-म्भ॑वत्युथ्सन्नय॒ज्ञो वा ए॒ष यद॑श्वमे॒धः कस्तद्वे॒देत्या॑हु॒र्यदि॒ सर्वो॑ वा क्रि॒यते॒ न वा॒ सर्व॒ इति॒ य-थ्सङ्कृ॑त्यच्छावाकसा॒म-म्भव॒त्यश्व॑स्य सर्व॒त्वाय॒ पर्या᳚प्त्या॒ अन॑न्तरायाय॒ सर्व॑स्तोमो-ऽतिरा॒त्र उ॑त्त॒ममह॑र्भवति॒ सर्व॒स्या-ऽऽप्त्यै॒ सर्व॑स्य॒ जित्यै॒ सर्व॑मे॒व तेना᳚-ऽऽप्नोति॒ सर्व॑-ञ्जयति ॥ 58 ॥

(अह॑र्भवति॒ - वा अश्वो - ऽह॑र्भवति॒ - दश॑ च) (अ. 12)

(दे॒वा॒सु॒रास्तेन - र्त॒व्या॑ - रु॒द्रो - ऽश्म॑ - न्नृ॒षदे॒ व - डुदे॑नं॒ - प्राची॒मिति॒ - वसो॒र्धारा॑ - म॒ग्निर्दे॒वेभ्यः॑ - सुव॒र्गाय॑ यत्राकू॒ताय॑ - छन्द॒श्चितं॒ - पव॑स्व॒ - द्वाद॑श )

(दे॒वा॒सु॒रा - अ॒जायां॒ - ँवै ग्रु॑मु॒ष्टिः - प्र॑थ॒मो दे॑वय॒तामे॒ - तद्वै छन्द॑सा - मृ॒ध्नो - त्य॒ष्टौ प॑ञ्चा॒शत्)

(दे॒वा॒सु॒रा, स्सर्व॑-ञ्जयति)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे चतुर्थः प्रश्न-स्समाप्तः ॥