5.4 - Devasura Samyatta Asann - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Bengali Script

কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযা-ম্পঞ্চমকাণ্ডে চতুর্থঃ প্রশ্নঃ - ইষ্টকাত্রযাভিধানং

ও-ন্নমঃ পরমাত্মনে, শ্রী মহাগণপতযে নমঃ,

শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হ॒রিঃ॒ ওম্ ॥

দে॒বা॒সু॒রা-স্সংযঁ॑ত্তা আস॒-ন্তে ন ব্য॑জযন্ত॒ স এ॒তা ইন্দ্র॑স্ত॒নূর॑পশ্য॒-ত্তা উপা॑ধত্ত॒ তাভি॒র্বৈ স ত॒নুব॑মিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑মা॒ত্মন্ন॑ধত্ত॒ ততো॑ দে॒বা অভ॑ব॒-ন্পরা-ঽসু॑রা॒ যদি॑ন্দ্রত॒নূরু॑প॒দধা॑তি ত॒নুব॑মে॒ব তাভি॑রিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্যং॑-যঁজ॑মান আ॒ত্ম-ন্ধ॒ত্তে-ঽথো॒ সেন্দ্র॑মে॒বাগ্নিগ্ং সত॑নু-ঞ্চিনুতে॒ ভব॑ত্যা॒ত্মনা॒ পরা᳚-ঽস্য॒ ভ্রাতৃ॑ব্যো [ভ্রাতৃ॑ব্যঃ, ভ॒ব॒তি॒ য॒জ্ঞো] 1

ভবতি য॒জ্ঞো দে॒বেভ্যো-ঽপা᳚ক্রাম॒-ত্তম॑ব॒রুধ॒-ন্নাশ॑ক্নুব॒ন্ত এ॒তা য॑জ্ঞত॒নূর॑পশ্য॒-ন্তা উপা॑দধত॒ তাভি॒র্বৈ তে য॒জ্ঞমবা॑রুন্ধত॒ য-দ্য॑জ্ঞত॒নূরু॑প॒দধা॑তি য॒জ্ঞমে॒ব তাভি॒র্যজ॑মা॒নো-ঽব॑ রুন্ধে॒ ত্রয॑স্ত্রিগ্ং শত॒মুপ॑ দধাতি॒ ত্রয॑স্ত্রিগ্ংশ॒দ্বৈ দে॒বতা॑ দে॒বতা॑ এ॒বাব॑ রু॒ন্ধে ঽথো॒ সাত্মা॑নমে॒বাগ্নিগ্ং সত॑নু-ঞ্চিনুতে॒ সাত্মা॒-ঽমুষ্মি॑-ল্লোঁ॒কে [-ঽমুষ্মি॑-ল্লোঁ॒কে, ভ॒ব॒তি॒ য] 2

ভ॑বতি॒ য এ॒বং-বেঁদ॒ জ্যোতি॑ষ্মতী॒রুপ॑ দধাতি॒ জ্যোতি॑রে॒বাস্মি॑-ন্দধাত্যে॒তাভি॒র্বা অ॒গ্নিশ্চি॒তো জ্ব॑লতি॒ তাভি॑রে॒বৈন॒গ্ং॒ সমি॑ন্ধ উ॒ভযো॑রস্মৈ লো॒কযো॒র্জ্যোতি॑র্ভবতি নক্ষত্রেষ্ট॒কা উপ॑ দধাত্যে॒তানি॒ বৈ দি॒বো জ্যোতীগ্ং॑ষি॒ তান্যে॒বাব॑ রুন্ধে সু॒কৃতাং॒-বাঁ এ॒তানি॒ জ্যোতীগ্ং॑ষি॒ যন্নক্ষ॑ত্রাণি॒ তান্যে॒বা-ঽঽপ্নো॒ত্যথো॑ অনূকা॒শ-মে॒বৈতানি॒ [-মে॒বৈতানি॑, জ্যোতীগ্ং॑ষি কুরুতে] 3

জ্যোতীগ্ং॑ষি কুরুতে সুব॒র্গস্য॑ লো॒কস্যানু॑খ্যাত্যৈ॒ য-থ্সগ্গ্স্পৃ॑ষ্টা উপদ॒দ্ধ্যা-দ্বৃষ্ট্যৈ॑ লো॒কমপি॑ দদ্ধ্যা॒দব॑র্ষুকঃ প॒র্জন্যঃ॑ স্যা॒দসগ্গ্॑স্পৃষ্টা॒ উপ॑ দধাতি॒ বৃষ্ট্যা॑ এ॒ব লো॒ক-ঙ্ক॑রোতি॒ বর্ষু॑কঃ প॒র্জন্যো॑ ভবতি পু॒রস্তা॑দ॒ন্যাঃ প্র॒তীচী॒রুপ॑ দধাতি প॒শ্চাদ॒ন্যাঃ প্রাচী॒স্তস্মা᳚-ত্প্রা॒চীনা॑নি চ প্রতী॒চীনা॑নি চ॒ নক্ষ॑ত্রা॒ণ্যা ব॑র্তন্তে ॥ 4 ॥

(ভ্রাতৃ॑ব্যো - লো॒ক - এ॒বৈতান্যে - ক॑চত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 1)

ঋ॒ত॒ব্যা॑ উপ॑ দধাত্যৃতূ॒না-ঙ্কৢপ্ত্যৈ᳚ দ্ব॒দ্বম্মুপ॑ দধাতি॒ তস্মা᳚-দ্দ্ব॒ন্দ্বমৃ॒তবো ঽধৃ॑তেব॒ বা এ॒ষা যন্ম॑দ্ধ্য॒মা চিতি॑র॒ন্তরি॑ক্ষমিব॒ বা এ॒ষা দ্ব॒দ্বম্ম॒ন্যাসু॒ চিতী॒ষূপ॑ দধাতি॒ চত॑স্রো॒ মদ্ধ্যে॒ ধৃত্যা॑ অন্ত॒শ্শ্লেষ॑ণং॒-বাঁ এ॒তাশ্চিতী॑নাং॒-যঁদৃ॑ত॒ব্যা॑ যদৃ॑ত॒ব্যা॑ উপ॒দধা॑তি॒ চিতী॑নাং॒-বিঁধৃ॑ত্যা॒ অব॑কা॒মনূপ॑ দধাত্যে॒ষা বা অ॒গ্নের্যোনি॒-স্সযো॑নি- [অ॒গ্নের্যোনি॒-স্সযো॑নিম্, এ॒বাগ্নি-] 5

-মে॒বাগ্নি-ঞ্চি॑নুত উ॒বাচ॑ হ বি॒শ্বামি॒ত্রো ঽদ॒দি-থ্স ব্রহ্ম॒ণা-ঽন্নং॒-যঁস্যৈ॒তা উ॑পধী॒যান্তৈ॒ য উ॑ চৈনা এ॒বং-বেঁদ॒দিতি॑ সংবঁথ্স॒রো বা এ॒ত-ম্প্র॑তি॒ষ্ঠাযৈ॑ নুদতে॒ যো᳚-ঽগ্নি-ঞ্চি॒ত্বা ন প্র॑তি॒তিষ্ঠ॑তি॒ পঞ্চ॒ পূর্বা॒শ্চিত॑যো ভব॒ন্ত্যথ॑ ষ॒ষ্ঠী-ঞ্চিতি॑-ঞ্চিনুতে॒ ষড্বা ঋ॒তবঃ॑ সংবঁথ্স॒র ঋ॒তুষ্বে॒ব সং॑বঁথ্স॒রে প্রতি॑তিষ্ঠত্যে॒ তা বা [প্রতি॑তিষ্ঠত্যে॒ তা বা, অধি॑পত্নী॒র্নামেষ্ট॑কা॒] 6

অধি॑পত্নী॒র্নামেষ্ট॑কা॒ যস্যৈ॒তা উ॑পধী॒যন্তে-ঽধি॑পতিরে॒ব স॑মা॒নানা᳚-ম্ভবতি॒ য-ন্দ্বি॒ষ্যা-ত্তমু॑প॒দধ॑-দ্ধ্যাযেদে॒তাভ্য॑ এ॒বৈন॑-ন্দে॒বতা᳚ভ্য॒ আ বৃ॑শ্চতি তা॒জগার্তি॒মার্চ্ছ॒ত্যঙ্গি॑রস-স্সুব॒র্গং-লোঁ॒কং-যঁন্তো॒ যা য॒জ্ঞস্য॒ নিষ্কৃ॑তি॒রাসী॒-ত্তামৃষি॑ভ্যঃ॒ প্রত্যৌ॑হ॒-ন্তদ্ধির॑ণ্যমভব॒দ্য-দ্ধি॑রণ্যশ॒ল্কৈঃ প্রো॒ক্ষতি॑ য॒জ্ঞস্য॒ নিষ্কৃ॑ত্যা॒ অথো॑ ভেষ॒জমে॒বা-ঽস্মৈ॑ করো॒- [-ঽস্মৈ॑ করোতি, অথো॑ রূ॒পেণৈ॒বৈন॒গ্ং॒] 7

-ত্যথো॑ রূ॒পেণৈ॒বৈন॒গ্ং॒ সম॑র্ধয॒ত্যথো॒ হির॑ণ্যজ্যোতিষৈ॒ব সু॑ব॒র্গং-লোঁ॒কমে॑তি সাহ॒স্রব॑তা॒ প্রোক্ষ॑তি সাহ॒স্রঃ প্র॒জাপ॑তিঃ প্র॒জাপ॑তে॒রাপ্ত্যা॑ ই॒মা মে॑ অগ্ন॒ ইষ্ট॑কা ধে॒নবঃ॑ স॒ন্ত্বিত্যা॑হ ধে॒নূরে॒বৈনাঃ᳚ কুরুতে॒ তা এ॑ন-ঙ্কাম॒দুঘা॑ অ॒মুত্রা॒মুষ্মি॑ন্ ঁলো॒ক উপ॑ তিষ্ঠন্তে ॥ 8 ॥

(সযো॑নি - মে॒তা বৈ - ক॑রো॒ত্যে - কা॒ন্নচ॑ত্বারি॒গ্ং॒শচ্চ॑) (অ. 2)

রু॒দ্রো বা এ॒ষ যদ॒গ্নি-স্স এ॒তর্হি॑ জা॒তো যর্হি॒ সর্ব॑শ্চি॒ত-স্স যথা॑ ব॒থ্সো জা॒ত-স্স্তন॑-ম্প্রে॒ফ্সত্যে॒বং-বাঁ এ॒ষ এ॒তর্হি॑ ভাগ॒ধেয॒-ম্প্রেফ্স॑তি॒ তস্মৈ॒ যদাহু॑তি॒-ন্ন জু॑হু॒যাদ॑দ্ধ্ব॒র্যু-ঞ্চ॒ যজ॑মান-ঞ্চ ধ্যাযেচ্ছতরু॒দ্রীয॑-ঞ্জুহোতি ভাগ॒ধেযে॑নৈ॒বৈনগ্ং॑ শমযতি॒ না-ঽঽর্তি॒মার্চ্ছ॑ত্যদ্ধ্ব॒র্যুর্ন যজ॑মানো॒ য-দ্গ্রা॒ম্যাণা᳚-ম্পশূ॒না- [য-দ্গ্রা॒ম্যাণা᳚-ম্পশূ॒নাম্, পয॑সা জুহু॒যা-] 9

-ম্পয॑সা জুহু॒যা-দ্গ্রা॒ম্যা-ন্প॒শূঞ্ছু॒চা ঽর্পযে॒-দ্যদা॑র॒ণ্যানা॑-মার॒ণ্যান্ জ॑র্তিলযবা॒গ্বা॑ বা জুহু॒যা-দ্গ॑বীধুকযবা॒গ্বা॑ বা॒ ন গ্রা॒ম্যা-ন্প॒শূন্. হি॒নস্তি॒ না-ঽঽর॒ণ্যানথো॒ খল্বা॑হু॒রনা॑হুতি॒র্বৈ জ॒র্তিলা᳚শ্চ গ॒বীধু॑কা॒শ্চেত্য॑ জক্ষী॒রেণ॑ জুহোত্যাগ্নে॒যী বা এ॒ষা যদ॒জা-ঽঽহু॑ত্যৈ॒ব জু॑হোতি॒ ন গ্রা॒ম্যা-ন্প॒শূন্. হি॒নস্তি॒ না-ঽঽর॒ণ্যানঙ্গি॑রস-স্সুব॒র্গং-লোঁ॒কং-যঁন্তো॒- [-ঁলো॒কং-যঁন্তঃ॑, অ॒জাযা᳚-ঙ্ঘ॒র্ম-] 10

-ঽজাযা᳚-ঙ্ঘ॒র্ম-ম্প্রাসি॑ঞ্চ॒ন্থ্সা শোচ॑ন্তী প॒র্ণ-ম্পরা॑-ঽজিহীত॒ সো᳚(1॒)-ঽর্কো॑-ঽভব॒-ত্তদ॒র্কস্যা᳚-র্ক॒ত্বম॑র্কপ॒র্ণেন॑ জুহোতি সযোনি॒ত্বাযোদ॒-ন্তিষ্ঠ॑ন্ জুহোত্যে॒ষা বৈ রু॒দ্রস্য॒ দি-খ্স্বাযা॑মে॒ব দি॒শি রু॒দ্র-ন্নি॒রব॑দযতে চর॒মাযা॒মিষ্ট॑কাযা-ঞ্জুহোত্যন্ত॒ত এ॒ব রু॒দ্র-ন্নি॒রব॑দযতে ত্রেধাবিভ॒ক্ত-ঞ্জু॑হোতি॒ ত্রয॑ ই॒মে লো॒কা ই॒মানে॒ব লো॒কান্-থ্স॒মাব॑দ্বীর্যান্ করো॒তীয॒ত্যগ্রে॑ জুহো॒- [জুহোতি, অথেয॒ত্যথেয॑তি॒] 11

-ত্যথেয॒ত্যথেয॑তি॒ ত্রয॑ ই॒মে লো॒কা এ॒ভ্য এ॒বৈনং॑-লোঁ॒কেভ্যঃ॑ শমযতি তি॒স্র উত্ত॑রা॒ আহু॑তীর্জুহোতি॒ ষ-ট্থ্স-ম্প॑দ্যন্তে॒ ষ-ড্বা ঋ॒তব॑ ঋ॒তুভি॑রে॒বৈনগ্ং॑ শমযতি॒ যদ॑নুপরি॒ক্রাম॑-ঞ্জুহু॒যাদ॑ন্তরবচা॒রিণগ্ং॑ রু॒দ্র-ঙ্কু॑র্যা॒দথো॒ খল্বা॑হুঃ॒ কস্যাং॒-বাঁ-ঽহ॑ দি॒শি রু॒দ্রঃ কস্যাং॒-বেঁত্য॑নুপরি॒ক্রাম॑মে॒ব হো॑ত॒ব্য॑-মপ॑রিবর্গমে॒বৈনগ্ং॑ শময- [শমযতি, এ॒তাবৈ] 12

-ত্যে॒তাবৈ দে॒বতা᳚-স্সুব॒র্গ্যা॑যা উ॑ত্ত॒মাস্তা যজ॑মানং-বাঁচযতি॒ তাভি॑রে॒বৈনগ্ং॑ সুব॒র্গং-লোঁ॒ক-ঙ্গ॑মযতি॒ য-ন্দ্বি॒ষ্যা-ত্তস্য॑ সঞ্চ॒রে প॑শূ॒না-ন্ন্য॑স্যে॒-দ্যঃ প্র॑থ॒মঃ প॒শুর॑ভি॒তিষ্ঠ॑তি॒ স আর্তি॒মার্চ্ছ॑তি ॥ 13 ॥

(প॒শূ॒নাং - ঁযন্তো - ঽগ্নে॑ জুহো॒ত্য - প॑রিবর্গমে॒বৈনগ্ং॑ শমযতি - ত্রি॒গ্ং॒শচ্চ॑) (অ. 3)

অশ্ম॒ন্নূর্জ॒মিতি॒ পরি॑ ষিঞ্চতি মা॒র্জয॑ত্যে॒বৈন॒মথো॑ ত॒র্পয॑ত্যে॒ব স এ॑ন-ন্তৃ॒প্তো ঽক্ষু॑দ্ধ্য॒-ন্নশো॑চ-ন্ন॒মুষ্মি॑ন্ ঁলো॒ক উপ॑ তিষ্ঠতে॒ তৃপ্য॑তি প্র॒জযা॑ প॒শুভি॒র্য এ॒বং-বেঁদ॒ তা-ন্ন॒ ইষ॒মূর্জ॑-ন্ধত্ত মরুত-স্সগ্ংররা॒ণা ইত্যা॒হান্নং॒-বাঁ ঊর্গন্ন॑-ম্ম॒রুতো-ঽন্ন॑মে॒বাব॑ রু॒ন্ধে ঽশ্মগ্গ্॑স্তে॒ ক্ষুদ॒মু-ন্তে॒ শু- [ক্ষুদ॒মু-ন্তে॒ শুক্, ঋ॒চ্ছ॒তু॒ য-ন্দ্বি॒ষ্ম] 14

-গৃ॑চ্ছতু॒ য-ন্দ্বি॒ষ্ম ইত্যা॑হ॒ যমে॒ব দ্বেষ্টি॒ তম॑স্য ক্ষু॒ধা চ॑ শু॒চা চা᳚র্পযতি॒ ত্রিঃ প॑রিষি॒ঞ্চ-ন্পর্যে॑তি ত্রি॒বৃদ্বা অ॒গ্নির্যাবা॑নে॒বা-গ্নিস্তস্য॒ শুচগ্ং॑ শমযতি॒ ত্রিঃ পুনঃ॒ পর্যে॑তি॒ ষ-ট্থ্স-ম্প॑দ্যন্তে॒ ষ-ড্বা ঋ॒তব॑ ঋ॒তুভি॑রে॒বাস্য॒ শুচগ্ং॑ শমযত্য॒পাং-বাঁ এ॒ত-ত্পুষ্পং॒-যঁদ্বে॑ত॒সো॑-ঽপাগ্ং - [যদ্বে॑ত॒সো॑-ঽপাম্, শরো-ঽব॑কা] 15

শরো-ঽব॑কা বেতসশা॒খযা॒ চাব॑কাভিশ্চ॒ বি ক॑র্ষ॒ত্যাপো॒ বৈ শা॒ন্তা-শ্শা॒ন্তাভি॑রে॒বাস্য॒ শুচগ্ং॑ শমযতি॒ যো বা অ॒গ্নি-ঞ্চি॒ত-ম্প্র॑থ॒মঃ প॒শুর॑ধি॒ক্রাম॑তীশ্ব॒রো বৈ তগ্ং শু॒চা প্র॒দহো॑ ম॒ণ্ডূকে॑ন॒ বিক॑র্ষত্যে॒ষ বৈ প॑শূ॒না-ম॑নুপজীবনী॒যো ন বা এ॒ষ গ্রা॒ম্যেষু॑ প॒শুষু॑ হি॒তো না-ঽঽর॒ণ্যেষু॒ তমে॒ব শু॒চা-ঽর্প॑যত্যষ্টা॒ভি-র্বি ক॑র্ষ- [-র্বি ক॑র্ষতি, অ॒ষ্টাক্ষ॑রা] 16

-ত্য॒ষ্টাক্ষ॑রা গায॒ত্রী গা॑য॒ত্রো᳚-ঽগ্নির্যাবা॑-নে॒বা-ঽগ্নিস্তস্য॒ শুচগ্ং॑ শমযতি পাব॒কব॑তীভি॒রন্নং॒-বৈঁ পা॑ব॒কো-ঽন্নে॑নৈ॒বাস্য॒ শুচগ্ং॑ শমযতি মৃ॒ত্যুর্বা এ॒ষ যদ॒গ্নির্ব্রহ্ম॑ণ এ॒তদ্রূ॒পং-যঁ-ত্কৃ॑ষ্ণাজি॒ন-ঙ্কার্ষ্ণী॑ উপা॒নহা॒বুপ॑ মুঞ্চতে॒ ব্রহ্ম॑ণৈ॒ব মৃ॒ত্যোর॒ন্তর্ধ॑ত্তে॒ ঽন্তর্মৃ॒ত্যোর্ধ॑ত্তে॒ ঽন্তর॒ন্নাদ্যা॒-দিত্যা॑হুর॒ন্যা-মু॑পমু॒ঞ্চতে॒-ঽন্যা-ন্নান্ত- [-ঽন্যা-ন্নান্তঃ, এ॒ব মৃ॒ত্যোর্ধ॒ত্তে] 17

-রে॒ব মৃ॒ত্যোর্ধ॒ত্তে ঽবা॒-ঽন্নাদ্যগ্ং॑ রুন্ধে॒ নম॑স্তে॒ হর॑সে শো॒চিষ॒ ইত্যা॑হ নম॒স্কৃত্য॒ হি বসী॑যাগ্ং সমুপ॒চর॑ন্ত্য॒ন্য-ন্তে॑ অ॒স্ম-ত্ত॑পন্তু হে॒তয॒ ইত্যা॑হ॒ যমে॒ব দ্বেষ্টি॒ তম॑স্য শু॒চা-ঽর্প॑যতি পাব॒কো অ॒স্মভ্যগ্ং॑ শি॒বো ভ॒বেত্যা॒হান্নং॒-বৈঁ পা॑ব॒কো-ঽন্ন॑মে॒বাব॑ রুন্ধে॒ দ্বাভ্যা॒মধি॑ ক্রামতি॒ প্রতি॑ষ্ঠিত্যা অপ॒স্য॑বতীভ্যা॒গ্ং॒ শান্ত্যৈ᳚ ॥ 18 ॥

(শু - গ্বে॑ত॒সো॑-ঽপা - ম॑ষ্টা॒ভির্বি ক॑র্ষতি॒ - নান্ত - রেকা॒ন্ন প॑ঞ্চা॒শচ্চ॑) (অ. 4)

নৃ॒ষদে॒ বডিতি॒ ব্যাঘা॑রযতি প॒ঙ্ক্ত্যা-ঽঽহু॑ত্যা যজ্ঞমু॒খমা র॑ভতে ঽক্ষ্ণ॒যা ব্যাঘা॑রযতি॒ তস্মা॑দক্ষ্ণ॒যা প॒শবো-ঽঙ্গা॑নি॒ প্রহ॑রন্তি॒ প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ॒ যদ্ব॑ষট্কু॒র্যা-দ্যা॒তযা॑মা-ঽস্য বষট্কা॒র-স্স্যা॒দ্যন্ন ব॑ষট্কু॒র্যা-দ্রক্ষাগ্ং॑সি য॒জ্ঞগ্ং হ॑ন্যু॒র্বডিত্যা॑হ প॒রোক্ষ॑মে॒ব বষ॑-ট্করোতি॒ নাস্য॑ যা॒তযা॑মা বষট্কা॒রো ভব॑তি॒ ন য॒জ্ঞগ্ং রক্ষাগ্ং॑সি ঘ্নন্তি হু॒তাদো॒ বা অ॒ন্যে দে॒বা [অ॒ন্যে দে॒বাঃ, অ॒হু॒তাদো॒-ঽন্যে] 19

অ॑হু॒তাদো॒-ঽন্যে তান॑গ্নি॒চিদে॒বোভযা᳚-ন্প্রীণাতি॒ যে দে॒বা দে॒বানা॒মিতি॑ দ॒দ্ধ্না ম॑ধুমি॒শ্রেণাবো᳚ক্ষতি হু॒তাদ॑শ্চৈ॒ব দে॒বান॑হু॒তাদ॑শ্চ॒ যজ॑মানঃ প্রীণাতি॒ তে যজ॑মান-ম্প্রীণন্তি দ॒দ্ধ্নৈব হু॒তাদঃ॑ প্রী॒ণাতি॒ মধু॑ষা ঽহু॒তাদো᳚ গ্রা॒ম্যং-বাঁ এ॒তদন্নং॒-যঁদ্দদ্ধ্যা॑র॒ণ্য-ম্মধু॒ যদ্দ॒ধ্না ম॑ধুমি॒শ্রেণা॒-বোক্ষ॑ত্যু॒ভয॒স্যা-ঽব॑রুদ্ধ্যৈ গ্রুমু॒ষ্টিনা-ঽবো᳚ক্ষতি প্রাজাপ॒ত্যো [প্রাজাপ॒ত্যঃ, বৈ গ্রু॑মু॒ষ্টি-] 20

বৈ গ্রু॑মু॒ষ্টি-স্স॑যোনি॒ত্বায॒ দ্বাভ্যা॒-ম্প্রতি॑ষ্ঠিত্যা অনুপরি॒চার॒-মবো᳚ক্ষ॒ত্য-প॑রিবর্গমে॒বৈনা᳚-ন্প্রীণাতি॒ বি বা এ॒ষ প্রা॒ণৈঃ প্র॒জযা॑ প॒শুভি॑র্-ঋদ্ধ্যতে॒ যো᳚-ঽগ্নি-ঞ্চি॒ন্বন্ন॑ধি॒ক্রাম॑তি প্রাণ॒দা অ॑পান॒দা ইত্যা॑হ প্রা॒ণানে॒বা-ঽঽত্ম-ন্ধ॑ত্তে বর্চো॒দা ব॑রিবো॒দা ইত্যা॑হ প্র॒জা বৈ বর্চঃ॑ প॒শবো॒ বরি॑বঃ প্র॒জামে॒ব প॒শূনা॒ত্ম-ন্ধ॑ত্ত॒ ইন্দ্রো॑ বৃ॒ত্রম॑হ॒ন্তং-বৃঁ॒ত্রো [বৃ॒ত্রম॑হ॒ন্তং-বৃঁ॒ত্রঃ, হ॒ত-ষ্ষো॑ড॒শভি॑-] 21

হ॒ত-ষ্ষো॑ড॒শভি॑-র্ভো॒গৈর॑সিনা॒-থ্স এ॒তাম॒গ্নযে-ঽনী॑কবত॒ আহু॑তিমপশ্য॒-ত্তাম॑জুহো॒-ত্তস্যা॒গ্নিরনী॑ কবা॒ন্থ্স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॑ন প্রী॒ত-ষ্ষো॑ডশ॒ধা বৃ॒ত্রস্য॑ ভো॒গানপ্য॑দহ-দ্বৈশ্বকর্ম॒ণেন॑ পা॒প্মনো॒ নির॑মুচ্যত॒ যদ॒গ্নযে-ঽনী॑কবত॒ আহু॑তি-ঞ্জু॒হোত্য॒গ্নিরে॒বা-ঽস্যানী॑কবা॒ন্থ্স্বেন॑ ভাগ॒ধেযে॑ন প্রী॒তঃ পা॒প্মান॒মপি॑ দহতি বৈশ্বকর্ম॒ণেন॑ পা॒প্মনো॒ নির্মু॑চ্যতে॒ য-ঙ্কা॒মযে॑ত চি॒র-ম্পা॒প্মনো॒ [চি॒র-ম্পা॒প্মনঃ॑, নির্মু॑চ্যে॒তেত্যেকৈ॑ক॒-] 22

নির্মু॑চ্যে॒তেত্যেকৈ॑ক॒-ন্তস্য॑ জুহুযাচ্চি॒রমে॒ব পা॒প্মনো॒ নির্মু॑চ্যতে॒ য-ঙ্কা॒মযে॑ত তা॒জ-ক্পা॒প্মনো॒ নির্মু॑চ্যে॒তেতি॒ সর্বা॑ণি॒ তস্যা॑নু॒দ্রুত্য॑ জুহুযা-ত্তা॒জগে॒ব পা॒প্মনো॒ নির্মু॑চ্য॒তে-ঽথো॒ খলু॒ নানৈ॒ব সূ॒ক্তাভ্যা᳚-ঞ্জুহোতি॒ নানৈ॒ব সূ॒ক্তযো᳚র্বী॒র্য॑-ন্দধা॒ত্যথো॒ প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ ॥ 23 ॥

(দে॒বাঃ - প্রা॑জাপ॒ত্যো-বৃ॒ত্র - শ্চি॒র-ম্পা॒প্মন॑ - শ্চত্বারি॒গ্ং॒শচ্চ॑) (অ. 5)

উদে॑নমুত্ত॒রা-ন্ন॒যেতি॑ স॒মিধ॒ আ দ॑ধাতি॒ যথা॒ জনং॑-যঁ॒তে॑-ঽব॒স-ঙ্ক॒রোতি॑ তা॒দৃগে॒ব ত-ত্তি॒স্র আ দ॑ধাতি ত্রি॒বৃদ্বা অ॒গ্নির্যাবা॑নে॒-বাগ্নিস্তস্মৈ॑ ভাগ॒ধেয॑-ঙ্করো॒ত্যৌদু॑ম্বরী-র্ভব॒ন্ত্যূর্গ্বা উ॑দু॒ম্বর॒ ঊর্জ॑মে॒বাস্মা॒ অপি॑ দধা॒ত্যুদু॑ ত্বা॒ বিশ্বে॑ দে॒বা ইত্যা॑হ প্রা॒ণা বৈ বিশ্বে॑ দে॒বাঃ প্রা॒ণৈ- [প্রা॒ণৈঃ, এ॒বৈন॒-] 24

-রে॒বৈন॒-মুদ্য॑চ্ছ॒তে ঽগ্নে॒ ভর॑ন্তু॒ চিত্তি॑ভি॒রিত্যা॑হ॒ যস্মা॑ এ॒বৈন॑-ঞ্চি॒ত্তাযো॒দ্যচ্ছ॑তে॒ তেনৈ॒বৈন॒গ্ং॒ সম॑র্ধযতি॒ পঞ্চ॒ দিশো॒ দৈবী᳚র্য॒জ্ঞম॑বন্তু দে॒বীরিত্যা॑হ॒ দিশো॒ হ্যে॑ষো-ঽনু॑ প্র॒চ্যব॒তে ঽপাম॑তি-ন্দুর্ম॒তি-ম্বাধ॑মানা॒ ইত্যা॑হ॒ রক্ষ॑সা॒মপ॑হত্যৈ রা॒যস্পোষে॑ য॒জ্ঞপ॑তি-মা॒ভজ॑ন্তী॒রিত্যা॑হ প॒শবো॒ বৈ রা॒যস্পোষঃ॑ [রা॒যস্পোষঃ॑, প॒শূনে॒বাব॑] 25

প॒শূনে॒বাব॑ রুন্ধে ষ॒ড্ভির্হ॑রতি॒ ষ-ড্বা ঋ॒তব॑ ঋ॒তুভি॑রে॒বৈনগ্ং॑ হরতি॒ দ্বে প॑রি॒গৃহ্য॑বতী ভবতো॒ রক্ষ॑সা॒মপ॑হত্যৈ॒ সূর্য॑রশ্মি॒র্॒হরি॑কেশঃ পু॒রস্তা॒দিত্যা॑হ॒ প্রসূ᳚ত্যৈ॒ ততঃ॑ পাব॒কা আ॒শিষো॑ নো জুষন্তা॒মিত্যা॒হান্নং॒-বৈঁ পা॑ব॒কো-ঽন্ন॑মে॒বাব॑ রুন্ধে দেবাসু॒রা-স্সংযঁ॑ত্তা আস॒-ন্তে দে॒বা এ॒ত-দপ্র॑তিরথ-মপশ্য॒-ন্তেন॒ বৈ তে᳚ প্র॒- [বৈ তে᳚ প্র॒তি, অসু॑রানজয॒-ন্ত-] 26

-ত্যসু॑রানজয॒-ন্ত-দপ্র॑তিরথস্যা-প্রতিরথ॒ত্বং-যঁদপ্র॑তিরথ-ন্দ্বি॒তীযো॒ হোতা॒-ঽন্বাহা᳚প্র॒ত্যে॑ব তেন॒ যজ॑মানো॒ ভ্রাতৃ॑ব্যান্ জয॒ত্যথো॒ অন॑ভিজিতমে॒বাভি জ॑যতি দশ॒র্চ-ম্ভ॑বতি॒ দশা᳚ক্ষরা বি॒রা-ড্বি॒রাজে॒মৌ লো॒কৌ বিধৃ॑তা ব॒নযো᳚র্লো॒কযো॒র্বিধৃ॑ত্যা॒ অথো॒ দশা᳚ক্ষরা বি॒রাডন্নং॑-বিঁ॒রা-ড্বি॒রাজ্যে॒বান্নাদ্যে॒ প্রতি॑তিষ্ঠ॒ত্যস॑দিব॒ বা অ॒ন্তরি॑ক্ষম॒ন্তরি॑ক্ষমি॒বা ঽঽগ্নী᳚দ্ধ্র॒-মাগ্নী॒দ্ধ্রে- [-মাগ্নী᳚দ্ধ্রে, অশ্মা॑ন॒-ন্নি দ॑ধাতি] 27

-ঽশ্মা॑ন॒-ন্নি দ॑ধাতি স॒ত্ত্বায॒ দ্বাভ্যা॒-ম্প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ বি॒মান॑ এ॒ষ দি॒বো মদ্ধ্য॑ আস্ত॒ ইত্যা॑হ॒ ব্যে॑বৈতযা॑ মিমীতে॒ মদ্ধ্যে॑ দি॒বো নিহি॑তঃ॒ পৃশ্ঞি॒রশ্মেত্যা॒হান্নং॒-বৈঁ পৃশ্ঞ্যন্ন॑মে॒বাব॑ রুন্ধে চত॒সৃভি॒রা পুচ্ছা॑দেতি চ॒ত্বারি॒ ছন্দাগ্ং॑সি॒ ছন্দো॑ভিরে॒বেন্দ্রং॒-বিঁশ্বা॑ অবীবৃধ॒ন্নিত্যা॑হ॒ বৃদ্ধি॑মে॒বোপাব॑র্ততে॒ বাজা॑না॒গ্ং॒ সত্প॑তি॒-ম্পতি॒- [সত্প॑তি॒-ম্পতি᳚ম্, ইত্যা॒হা-ঽন্নং॒-বৈঁ] 28

-মিত্যা॒হা-ঽন্নং॒-বৈঁ বাজো-ঽন্ন॑মে॒বাব॑ রুন্ধে সুম্ন॒হূর্য॒জ্ঞো দে॒বাগ্ং আ চ॑ বক্ষ॒দিত্যা॑হ প্র॒জা বৈ প॒শবঃ॑ সু॒ম্ন-ম্প্র॒জামে॒ব প॒শূনা॒ত্ম-ন্ধ॑ত্তে॒ যক্ষ॑দ॒গ্নির্দে॒বো দে॒বাগ্ং আ চ॑ বক্ষ॒দিত্যা॑হ স্ব॒গাকৃ॑ত্যৈ॒ বাজ॑স্য মা প্রস॒বেনো᳚-দ্গ্রা॒ভেণোদ॑গ্রভী॒দিত্যা॑হা॒সৌ বা আ॑দি॒ত্য উ॒দ্যন্নু॑দ্গ্রা॒ভ এ॒ষ নি॒ম্রোচ॑-ন্নিগ্রা॒ভো ব্রহ্ম॑ণৈ॒বা-ঽঽত্মান॑মু-দ্গৃ॒হ্ণাতি॒ ব্রহ্ম॑ণা॒ ভ্রাতৃ॑ব্য॒-ন্নি গৃ॑হ্ণাতি ॥ 29 ॥

(প্রা॒ণৈঃ - পোষো᳚ - প্র॒ত্যা - গ্নী᳚দ্ধে॒ - পতি॑ - মে॒ষ - দশ॑ চ) (অ. 6)

প্রাচী॒মনু॑ প্র॒দিশ॒-ম্প্রেহি॑ বি॒দ্বানিত্যা॑হ দেবলো॒ক-মে॒বৈতযো॒পাব॑র্ততে॒ ক্রম॑দ্ধ্বম॒গ্নিনা॒ নাক॒-মিত্যা॑হে॒মানে॒বৈতযা॑ লো॒কান্ ক্র॑মতে পৃথি॒ব্যা অ॒হমুদ॒ন্তরি॑ক্ষ॒মা ঽরু॑হ॒মিত্যা॑হে॒মানে॒বৈতযা॑ লো॒কান্-থ্স॒মারো॑হতি॒ সুব॒র্যন্তো॒ নাপে᳚ক্ষন্ত॒ ইত্যা॑হ সুব॒র্গমে॒বৈতযা॑ লো॒কমে॒ত্যগ্নে॒ প্রেহি॑ [প্রেহি॑, প্র॒থ॒মো] 30

প্রথ॒মো দে॑বয॒তা-মিত্যা॑হো॒ভযে᳚ষ্বে॒বৈতযা॑ দেবমনু॒ষ্যেষু॒ চক্ষু॑র্দধাতি প॒ঞ্চভি॒রধি॑ ক্রামতি॒ পাঙ্ক্তো॑ য॒জ্ঞো যাবা॑নে॒ব য॒জ্ঞস্তেন॑ স॒হ সু॑ব॒র্গং-লোঁ॒কমে॑তি॒ নক্তো॒ষাসেতি॑ পুরো-ঽনুবা॒ক্যা॑মন্বা॑হ॒ প্রত্যা॒ অগ্নে॑ সহস্রা॒ক্ষেত্যা॑হ সাহ॒স্রঃ প্র॒জাপ॑তিঃ প্র॒জাপ॑তে॒রাপ্ত্যৈ॒ তস্মৈ॑ তে বিধেম॒ বাজা॑য॒ স্বাহেত্যা॒হান্নং॒-বৈঁ বাজো-ঽন্ন॑-মে॒বাব॑ [বাজো-ঽন্ন॑-মে॒বাব॑, রু॒ন্ধে॒ দ॒দ্ধ্নঃ] 31

রুন্ধে দ॒দ্ধ্নঃ পূ॒র্ণামৌদু॑ম্বরীগ্ স্বযমাতৃ॒ণ্ণাযা᳚-ঞ্জুহো॒ত্যূর্গ্বৈ দদ্ধ্যূর্গু॑দু॒ম্বরো॒-ঽসৌ স্ব॑যমাতৃ॒ণ্ণা ঽমুষ্যা॑মে॒বোর্জ॑-ন্দধাতি॒ তস্মা॑দ॒মুতো॒-ঽর্বাচী॒মূর্জ॒মুপ॑ জীবামস্তি॒সৃভিঃ॑ সাদযতি ত্রি॒বৃদ্বা অ॒গ্নির্যাবা॑নে॒বাগ্নিস্ত-ম্প্র॑তি॒ষ্ঠা-ঙ্গ॑মযতি॒ প্রেদ্ধো॑ অগ্নে দীদিহি পু॒রো ন॒ ইত্যৌদু॑ম্বরী॒মা দ॑ধাত্যে॒ষা বৈ সূ॒র্মী কর্ণ॑কাবত্যে॒তযা॑ হ স্ম॒ [হ স্ম, বৈ] 32

বৈ দে॒বা অসু॑রাণাগ্ং শতত॒র্॒হাগ্ স্তৃগ্ং॑হন্তি॒ যদে॒তযা॑ স॒মিধ॑মা॒দধা॑তি॒ বজ্র॑মে॒বৈতচ্ছ॑ত॒ঘ্নীং-যঁজ॑মানো॒ ভ্রাতৃ॑ব্যায॒ প্রহ॑রতি॒ স্তৃত্যা॒ অছ॑ম্বট্কারং-বিঁ॒ধেম॑ তে পর॒মে জন্ম॑ন্নগ্ন॒ ইতি॒ বৈক॑ঙ্কতী॒মা দ॑ধাতি॒ ভা এ॒বাব॑ রুন্ধে॒ তাগ্ং স॑বি॒তুর্বরে᳚ণ্যস্য চি॒ত্রামিতি॑ শমী॒মযী॒গ্ং॒ শান্ত্যা॑ অ॒গ্নির্বা॑ হ॒ বা অ॑গ্নি॒চিত॑-ন্দু॒হে᳚-ঽগ্নি॒চিদ্বা॒-ঽগ্নি-ন্দু॑হে॒ তাগ্ং [তাম্, স॒বি॒তু-] 33

স॑বি॒তু-র্বরে᳚ণ্যস্য চি॒ত্রামিত্যা॑হৈ॒ষ বা অ॒গ্নের্দোহ॒স্তম॑স্য॒ কণ্ব॑ এ॒ব শ্রা॑য॒সো॑-ঽবে॒-ত্তেন॑ হ স্মৈন॒গ্ং॒ স দু॑হে॒ যদে॒তযা॑ স॒মিধ॑-মা॒দধা᳚ত্যগ্নি॒চিদে॒ব তদ॒গ্নি-ন্দু॑হে স॒প্ত তে॑ অগ্নে স॒মিধঃ॑ স॒প্তজি॒হ্বা ইত্যা॑হ স॒প্তৈবাস্য॒ সাপ্তা॑নি প্রীণাতি পূ॒র্ণযা॑ জুহোতি পূ॒র্ণ ই॑ব॒ হি প্র॒জাপ॑তিঃ প্র॒জাপ॑তে॒- [প্র॒জাপ॑তেঃ, আপ্ত্যৈ॒] 34

-রাপ্ত্যৈ॒ ন্যূ॑নযা জুহোতি॒ ন্যূ॑না॒দ্ধি প্র॒জাপ॑তিঃ প্র॒জা অসৃ॑জত প্র॒জানা॒গ্ং॒ সৃষ্ট্যা॑ অ॒গ্নির্দে॒বেভ্যো॒ নিলা॑যত॒ স দিশো-ঽনু॒ প্রা-ঽবি॑শ॒জ্জুহ্ব॒ন্মন॑সা॒ দিশো᳚ দ্ধ্যাযে দ্দি॒গ্ভ্য এ॒বৈন॒মব॑ রুন্ধে দ॒দ্ধ্না পু॒রস্তা᳚জ্জুহো॒ত্যা-জ্যে॑নো॒পরি॑ষ্টা॒-ত্তেজ॑শ্চৈ॒বাস্মা॑ ইন্দ্রি॒য-ঞ্চ॑ স॒মীচী॑ দধাতি॒ দ্বাদ॑শকপালো বৈশ্বান॒রো ভ॑বতি॒ দ্বাদ॑শ॒ মাসা᳚-স্সংবঁথ্স॒র-স্সং॑বঁথ্স॒রো᳚-ঽগ্নির্বৈ᳚শ্বান॒র-স্সা॒ক্ষা- [-ঽগ্নির্বৈ᳚শ্বান॒র-স্সা॒ক্ষাত্, এ॒ব বৈ᳚শ্বান॒রমব॑] 35

-দে॒ব বৈ᳚শ্বান॒রমব॑ রুন্ধে॒ য-ত্প্র॑যাজানূযা॒জান্ কু॒র্যাদ্বিক॑স্তি॒-স্সা য॒জ্ঞস্য॑ দর্বিহো॒ম-ঙ্ক॑রোতি য॒জ্ঞস্য॒ প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ রা॒ষ্ট্রং-বৈঁ বৈ᳚শ্বান॒রো বিণ্ম॒রুতো॑ বৈশ্বান॒রগ্ং হু॒ত্বা মা॑রু॒তান্ জু॑হোতি রা॒ষ্ট্র এ॒ব বিশ॒মনু॑ বদ্ধ্নাত্যু॒চ্চৈ-র্বৈ᳚শ্বান॒রস্যা-ঽঽ শ্রা॑বযত্যুপা॒গ্ং॒শু মা॑রু॒তান্ জু॑হোতি॒ তস্মা᳚-দ্রা॒ষ্ট্রং-বিঁশ॒মতি॑ বদতি মারু॒তা ভ॑বন্তি ম॒রুতো॒ বৈ দে॒বানাং॒-বিঁশো॑ দেববি॒শেনৈ॒বাস্মৈ॑ মনুষ্যবি॒শ -মব॑ রুন্ধে স॒প্ত ভ॑বন্তি স॒প্তগ॑ণা॒ বৈ ম॒রুতো॑ গণ॒শ এ॒ব বিশ॒মব॑ রুন্ধে গ॒ণেন॑ গ॒ণম॑নু॒দ্রুত্য॑ জুহোতি॒ বিশ॑মে॒বাস্মা॒ অনু॑বর্ত্মান-ঙ্করোতি ॥ 36 ॥

(অগ্নে॒ প্রেহ্য - ব॑ - স্ম - দুহে॒ তাং - প্র॒জাপ॑তেঃ - সা॒ক্ষান্ - ম॑নুষ্যবি॒শ - মেক॑বিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 7)

বসো॒র্ধারা᳚-ঞ্জুহোতি॒ বসো᳚র্মে॒ ধারা॑-ঽস॒দিতি॒ বা এ॒ষা হূ॑যতে ঘৃ॒তস্য॒ বা এ॑নমে॒ষা ধারা॒-ঽমুষ্মি॑ন্ ঁলো॒কে পিন্ব॑মা॒নোপ॑ তিষ্ঠত॒ আজ্যে॑ন জুহোতি॒ তেজো॒ বা আজ্য॒-ন্তেজো॒ বসো॒র্ধারা॒ তেজ॑সৈ॒বাস্মৈ॒ তেজো-ঽব॑ রু॒ন্ধে-ঽথো॒ কামা॒ বৈ বসো॒র্ধারা॒ কামা॑নে॒বাব॑ রুন্ধে॒ য-ঙ্কা॒মযে॑ত প্রা॒ণান॑স্যা॒-ঽন্নাদ্যং॒-বিঁ- [-ঽন্নাদ্যং॒-বিঁ, ছি॒ন্দ্যা॒মিতি॑] 37

-চ্ছি॑ন্দ্যা॒মিতি॑ বি॒গ্রাহ॒-ন্তস্য॑ জুহুযা-ত্প্রা॒ণানে॒বাস্যা॒ন্নাদ্যং॒-বিঁচ্ছি॑নত্তি॒ য-ঙ্কা॒মযে॑ত প্রা॒ণান॑স্যা॒ন্নাদ্য॒গ্ং॒ স-ন্ত॑নুযা॒মিতি॒ স-ন্ত॑তা॒-ন্তস্য॑ জুহুযা-ত্প্রা॒ণানে॒বাস্যা॒ন্নাদ্য॒গ্ং॒ স-ন্ত॑নোতি॒ দ্বাদ॑শ দ্বাদ॒শানি॑ জুহোতি॒ দ্বাদ॑শ॒ মাসা᳚-স্সংবঁথ্স॒র-স্সং॑বঁথ্স॒রেণৈ॒ বাস্মা॒ অন্ন॒মব॑ রু॒ন্ধে ঽন্ন॑-ঞ্চ॒ মে-ঽক্ষু॑চ্চ ম॒ ইত্যা॑হৈ॒ ত-দ্বা [ইত্যা॑হৈ॒ ত-দ্বৈ, অন্ন॑স্য রূ॒পগ্ং] 38

অন্ন॑স্য রূ॒পগ্ং রূ॒পেণৈ॒বান্ন॒মব॑ রুন্ধে॒ ঽগ্নিশ্চ॑ ম॒ আপ॑শ্চ ম॒ ইত্যা॑হৈ॒ষা বা অন্ন॑স্য॒ যোনি॒-স্সযো᳚ন্যে॒বান্ন॒মব॑ রুন্ধে-ঽর্ধে॒ন্দ্রাণি॑ জুহোতি দে॒বতা॑ এ॒বাব॑ রুন্ধে॒ য-থ্সর্বে॑ষা-ম॒র্ধমিন্দ্রঃ॒ প্রতি॒ তস্মা॒দিন্দ্রো॑ দে॒বতা॑না-ম্ভূযিষ্ঠ॒ভাক্ত॑ম॒ ইন্দ্র॒মুত্ত॑রমাহে-ন্দ্রি॒যমে॒বাস্মি॑-ন্নু॒পরি॑ষ্টা-দ্দধাতি যজ্ঞাযু॒ধানি॑ জুহোতি য॒জ্ঞো [য॒জ্ঞঃ, বৈ য॑জ্ঞাযু॒ধানি॑] 39

বৈ য॑জ্ঞাযু॒ধানি॑ য॒জ্ঞমে॒বাব॑ রু॒ন্ধে-ঽথো॑ এ॒তদ্বৈ য॒জ্ঞস্য॑ রূ॒পগ্ং রূ॒পেণৈ॒ব য॒জ্ঞমব॑ রুন্ধে ঽবভৃ॒থশ্চ॑ মে স্বগাকা॒রশ্চ॑ ম॒ ইত্যা॑হ স্ব॒গাকৃ॑ত্যা অ॒গ্নিশ্চ॑ মে ঘ॒র্মশ্চ॑ ম॒ ইত্যা॑হৈ॒ত-দ্বৈ ব্র॑হ্মবর্চ॒সস্য॑ রূ॒পগ্ং রূ॒পেণৈ॒ব ব্র॑হ্মবর্চ॒সমব॑ রুন্ধ॒ ঋক্চ॑ মে॒ সাম॑ চ ম॒ ইত্যা॑হৈ॒- [ম॒ ইত্যা॑হ, এ॒তদ্বৈ ছন্দ॑সাগ্ং] 40

-তদ্বৈ ছন্দ॑সাগ্ং রূ॒পগ্ং রূ॒পেণৈ॒ব ছন্দা॒গ্॒স্যব॑ রুন্ধে॒ গর্ভা᳚শ্চ মে ব॒থ্সাশ্চ॑ ম॒ ইত্যা॑হৈ॒ত-দ্বৈ প॑শূ॒নাগ্ং রূ॒পগ্ং রূ॒পেণৈ॒ব প॒শূনব॑ রুন্ধে॒ কল্পা᳚ন্ জুহো॒ত্য কৢ॑প্তস্য॒ কৢপ্ত্যৈ॑ যুগ্মদযু॒জে জু॑হোতি মিথুন॒ত্বাযো᳚-ত্ত॒রাব॑তী ভবতো॒-ঽভিক্রা᳚ন্ত্যা॒ একা॑ চ মে তি॒স্রশ্চ॑ ম॒ ইত্যা॑হ দেবছন্দ॒সং-বাঁ একা॑ চ তি॒স্রশ্চ॑ [তি॒স্রশ্চ॑, ম॒নু॒ষ্য॒ছ॒ন্দ॒স-ঞ্চত॑স্রশ্চা॒-ঽষ্টৌ] 41

মনুষ্যছন্দ॒স-ঞ্চত॑স্রশ্চা॒-ঽষ্টৌ চ॑ দেবছন্দ॒স-ঞ্চৈ॒ব ম॑নুষ্য ছন্দ॒সঞ্চা-ঽব॑ রুন্ধ॒ আ ত্রয॑স্ত্রিগ্ং শতো জুহোতি॒ ত্রয॑স্ত্রিগ্ংশ॒দ্বৈ দে॒বতা॑ দে॒বতা॑ এ॒বাব॑ রুন্ধ॒ আ-ঽষ্টাচ॑ত্বারিগ্ংশতো জুহোত্য॒ষ্টাচ॑ত্বারিগ্ং-শদক্ষরা॒ জগ॑তী॒ জাগ॑তাঃ প॒শবো॒ জগ॑ত্যৈ॒বাস্মৈ॑ প॒শূনব॑ রুন্ধে॒ বাজ॑শ্চ প্রস॒বশ্চেতি॑ দ্বাদ॒শ-ঞ্জু॑হোতি॒ দ্বাদ॑শ॒ মাসা᳚-স্সংবঁথ্স॒র-স্সং॑বঁথ্স॒র এ॒ব প্রতি॑ তিষ্ঠতি ॥ 42 ॥

(বি - বৈ - য॒জ্ঞঃ-সাম॑ চ ম॒ ইত্যা॑হ - চ তি॒স্র - শ্চৈকা॒ন্ন প॑ঞ্চা॒শচ্চ॑) (অ. 8)

অ॒গ্নির্দে॒বেভ্যো ঽপা᳚ক্রাম-দ্ভাগ॒ধেয॑মি॒চ্ছমা॑ন॒স্ত-ন্দে॒বা অ॑ব্রুব॒ন্নুপ॑ ন॒ আ ব॑র্তস্ব হ॒ব্য-ন্নো॑ ব॒হেতি॒ সো᳚-ঽব্রবী॒-দ্বরং॑-বৃঁণৈ॒ মহ্য॑মে॒ব বা॑জপ্রস॒বীয॑-ঞ্জুহব॒ন্নিতি॒ তস্মা॑দ॒গ্নযে॑ বাজপ্রস॒বীয॑-ঞ্জুহ্বতি॒ য-দ্বা॑জপ্রস॒বীয॑-ঞ্জু॒হোত্য॒গ্নিমে॒ব ত-দ্ভা॑গ॒ধেযে॑ন॒ সম॑র্ধয॒ত্যথো॑ অভিষে॒ক এ॒বাস্য॒ স চ॑তুর্দ॒শভি॑র্জুহোতি স॒প্ত গ্রা॒ম্যা ওষ॑ধয-স্স॒প্তা- [ওষ॑ধয-স্স॒প্ত, অ॒র॒ণ্যা উ॒ভযী॑ষা॒-] 43

-ঽঽর॒ণ্যা উ॒ভযী॑ষা॒-মব॑রুদ্ধ্যা॒ অন্ন॑স্যান্নস্য জুহো॒ত্যন্ন॑স্যান্ন॒স্যা-ব॑রুদ্ধ্যা॒ ঔদু॑ম্বরেণ স্রু॒বেণ॑ জুহো॒ত্যূর্গ্বা উ॑দু॒ম্বর॒ ঊর্গন্ন॑মূ॒র্জৈবাস্মা॒ ঊর্জ॒মন্ন॒মব॑ রুন্ধে॒ ঽগ্নির্বৈ দে॒বানা॑-ম॒ভিষি॑ক্তো-ঽগ্নি॒চি-ন্ম॑নু॒ষ্যা॑ণা॒-ন্তস্মা॑দগ্নি॒চি-দ্বর্ষ॑তি॒ ন ধা॑বে॒দব॑রুদ্ধ॒গ্গ্॒ হ্য॑স্যা-ন্ন॒মন্ন॑মিব॒ খলু॒ বৈ ব॒র্॒ষং-যঁদ্ধাবে॑-দ॒ন্নাদ্যা᳚দ্ধাবে-দু॒পাব॑র্তেতা॒-ঽন্নাদ্য॑-মে॒বা-ঽভ্যু॒- [-ঽন্নাদ্য॑-মে॒বা-ঽভি, উ॒পাব॑র্ততে॒] 44

-পাব॑র্ততে॒ নক্তো॒ষাসেতি॑ কৃ॒ষ্ণাযৈ᳚ শ্বে॒তব॑থ্সাযৈ॒ পয॑সা জুহো॒ত্যহ্নৈ॒বাস্মৈ॒ রাত্রি॒-ম্প্রদা॑পযতি॒ রাত্রি॒যা-ঽহ॑রহোরা॒ত্রে এ॒বাস্মৈ॒ প্রত্তে॒ কাম॑ম॒ন্নাদ্য॑-ন্দুহাতে রাষ্ট্র॒ভৃতো॑ জুহোতি রা॒ষ্ট্রমে॒বাব॑ রুন্ধে ষ॒ড্ভির্জু॑হোতি॒ ষড্বা ঋ॒তব॑ ঋ॒তুষ্বে॒ব প্রতি॑তিষ্ঠতি॒ ভুব॑নস্য পত॒ ইতি॑ রথমু॒খে পঞ্চা-ঽঽহু॑তীর্জুহোতি॒ বজ্রো॒ বৈ রথো॒ বজ্রে॑ণৈ॒ব দিশো॒- [বজ্রে॑ণৈ॒ব দিশঃ॑, অ॒ভি জ॑যত্যগ্নি॒চিতগ্ং॑] 45

-ঽভি জ॑যত্যগ্নি॒চিতগ্ং॑ হ॒ বা অ॒মুষ্মি॑ন্ ঁলো॒কে বাতো॒-ঽভি প॑বতে বাতনা॒মানি॑ জুহোত্য॒ভ্যে॑বৈন॑-ম॒মুষ্মি॑ন্ ঁলো॒কে বাতঃ॑ পবতে॒ ত্রীণি॑ জুহোতি॒ ত্রয॑ ই॒মে লো॒কা এ॒ভ্য এ॒ব লো॒কেভ্যো॒ বাত॒মব॑ রুন্ধে সমু॒দ্রো॑-ঽসি॒ নভ॑স্বা॒নিত্যা॑হৈ॒তদ্বৈ বাত॑স্য রূ॒পগ্ং রূ॒পেণৈ॒ব বাত॒মব॑ রুন্ধে ঽঞ্জ॒লিনা॑ জুহোতি॒ ন হ্যে॑তেষা॑ম॒ন্যথা ঽঽহু॑তিরব॒কল্প॑তে ॥ 46 ॥

(ওষ॑ধয-স্স॒প্তা - ভি - দিশো॒ - ঽন্যথা॒ - দ্বে চ॑) (অ. 9)

সু॒ব॒র্গায॒ বৈ লো॒কায॑ দেবর॒থো যু॑জ্যতে যত্রাকূ॒তায॑ মনুষ্যর॒থ এ॒ষ খলু॒ বৈ দে॑বর॒থো যদ॒গ্নির॒গ্নিং-যুঁ॑নজ্মি॒ শব॑সা ঘৃ॒তেনেত্যা॑হ যু॒নক্ত্যে॒বৈন॒গ্ং॒ স এ॑নং-যুঁ॒ক্ত-স্সু॑ব॒র্গং-লোঁ॒কম॒ভি ব॑হতি॒ য-থ্সর্বা॑ভিঃ প॒ঞ্চভি॑-র্যু॒ঞ্জ্যা-দ্যু॒ক্তো᳚-ঽস্যা॒-ঽগ্নিঃ প্রচ্যু॑ত-স্স্যা॒দপ্র॑তিষ্ঠিতা॒ আহু॑তয॒-স্স্যুরপ্র॑তিষ্ঠিতা॒-স্স্তোমা॒ অপ্র॑তিষ্ঠিতান্যু॒ক্থানি॑ তি॒সৃভিঃ॑ প্রাতস্সব॒নে॑-ঽভি মৃ॑শতি ত্রি॒বৃ- [ত্রি॒বৃত্, বা অ॒গ্নির্যাবা॑নে॒বা-] 47

-দ্বা অ॒গ্নির্যাবা॑নে॒বা-গ্নিস্তং-যুঁ॑নক্তি॒ যথা-ঽন॑সি যু॒ক্ত আ॑ধী॒যত॑ এ॒বমে॒ব ত-ত্প্রত্যাহু॑তয॒স্তিষ্ঠ॑ন্তি॒ প্রতি॒ স্তোমাঃ॒ প্রত্যু॒ক্থানি॑ যজ্ঞায॒জ্ঞিয॑স্য স্তো॒ত্রে দ্বাভ্যা॑ম॒ভি মৃ॑শত্যে॒তাবা॒ন্॒ বৈ য॒জ্ঞো যাবা॑নগ্নিষ্টো॒মো ভূ॒মা ত্বা অ॒স্যাত॑ ঊ॒র্ধ্বঃ ক্রি॑যতে॒ যাবা॑নে॒ব য॒জ্ঞস্তম॑ন্ত॒তো᳚ ঽন্বারো॑হতি॒ দ্বাভ্যা॒-ম্প্রতি॑ষ্ঠিত্যা॒ এক॒যা-ঽপ্র॑স্তুত॒-ম্ভব॒ত্যথা॒- [-ঽপ্র॑স্তুত॒-ম্ভব॒ত্যথ॑, অ॒ভি মৃ॑শ॒ত্যুপৈ॑ন॒-] 48

-ঽভি মৃ॑শ॒ত্যুপৈ॑ন॒-মুত্ত॑রো য॒জ্ঞো ন॑ম॒ত্যথো॒ সন্ত॑ত্যৈ॒ প্র বা এ॒ষো᳚-ঽস্মাল্লো॒কা-চ্চ্য॑বতে॒ যো᳚-ঽগ্নি-ঞ্চি॑নু॒তে ন বা এ॒তস্যা॑নিষ্ট॒ক আহু॑তি॒রব॑ কল্পতে॒ যাং-বাঁ এ॒ষো॑-ঽনিষ্ট॒ক আহু॑তি-ঞ্জু॒হোতি॒ স্রব॑তি॒ বৈ সা তাগ্ স্রব॑ন্তীং-যঁ॒জ্ঞো-ঽনু॒ পরা॑ ভবতি য॒জ্ঞং-যঁজ॑মানো॒ য-ত্পু॑নশ্চি॒তি-ঞ্চি॑নু॒ত আহু॑তীনা॒-ম্প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ॒ প্রত্যাহু॑তয॒স্তিষ্ঠ॑ন্তি॒ [প্রত্যাহু॑তয॒স্তিষ্ঠ॑ন্তি, ন য॒জ্ঞঃ] 49

ন য॒জ্ঞঃ প॑রা॒ভব॑তি॒ ন যজ॑মানো॒ ঽষ্টাবুপ॑ দধাত্য॒ষ্টাক্ষ॑রা গায॒ত্রী গা॑য॒ত্রেণৈ॒বৈন॒-ঞ্ছন্দ॑সা চিনুতে॒ যদেকা॑দশ॒ ত্রৈষ্টু॑ভেন॒ য-দ্দ্বাদ॑শ॒ জাগ॑তেন॒ ছন্দো॑ভিরে॒বৈন॑-ঞ্চিনুতে নপা॒ত্কো বৈনামৈ॒ষো᳚-ঽগ্নির্য-ত্পু॑নশ্চি॒তির্য এ॒বং-বিঁ॒দ্বা-ন্পু॑নশ্চি॒তি-ঞ্চি॑নু॒ত আ তৃ॒তীযা॒-ত্পুরু॑ষা॒দন্ন॑মত্তি॒ যথা॒ বৈ পু॑নরা॒ধেয॑ এ॒ব-ম্পু॑নশ্চি॒তির্যো᳚-ঽ-গ্ন্যা॒ধেযে॑ন॒ ন- [-গ্ন্যা॒ধেযে॑ন॒ ন, ঋ॒ধ্নোতি॒ স] 50

-র্ধ্নোতি॒ স পু॑নরা॒ধেয॒মা ধ॑ত্তে॒ যো᳚-ঽগ্নি-ঞ্চি॒ত্বা নর্ধ্নোতি॒ স পু॑নশ্চি॒তি-ঞ্চি॑নুতে॒ য-ত্পু॑নশ্চি॒তি-ঞ্চি॑নু॒ত ঋদ্ধ্যা॒ অথো॒ খল্বা॑হু॒র্ন চে॑ত॒ব্যেতি॑ রু॒দ্রো বা এ॒ষ যদ॒গ্নির্যথা᳚ ব্যা॒ঘ্রগ্ং সু॒প্ত-ম্বো॒ধয॑তি তা॒দৃগে॒ব তদথো॒ খল্বা॑হুশ্চেত॒ব্যেতি॒ যথা॒ বসী॑যাগ্ংস-ম্ভাগ॒ধেযে॑ন বো॒ধয॑তি তা॒দৃগে॒ব তন্মনু॑র॒গ্নিম॑চিনুত॒ তেন॒ না-ঽঽর্ধ্নো॒থ্স এ॒তা-ম্পু॑নশ্চি॒তিম॑পশ্য॒-ত্তাম॑চিনুত॒ তযা॒ বৈ স আ᳚র্ধ্নো॒দ্য-ত্পু॑নশ্চি॒তি-ঞ্চি॑নু॒ত ঋদ্ধ্যৈ᳚ ॥ 51 ॥

(ত্রি॒বৃ-দথ॒-তিষ্ঠ॑-ন্ত্যগ্ন্যা॒ধেযে॑ন॒ না-চি॑নুত-স॒প্তদ॑শ- চ) (অ. 10)

ছ॒ন্দ॒শ্চিত॑-ঞ্চিন্বীত প॒শুকা॑মঃ প॒শবো॒ বৈ ছন্দাগ্ং॑সি পশু॒মানে॒ব ভ॑বতি শ্যেন॒চিত॑-ঞ্চিন্বীত সুব॒র্গকা॑ম-শ্শ্যে॒নো বৈ বয॑সা॒-ম্পতি॑ষ্ঠ-শ্শ্যে॒ন এ॒ব ভূ॒ত্বা সু॑ব॒র্গং-লোঁ॒ক-ম্প॑ততি কঙ্ক॒চিত॑-ঞ্চিন্বীত॒ যঃ কা॒মযে॑ত শীর্ষ॒ণ্বান॒মুষ্মি॑ন্ ঁলো॒কে স্যা॒মিতি॑ শীর্ষ॒ণ্বানে॒বা-ঽমুষ্মি॑ন্ ঁলো॒কে ভ॑বত্যলজ॒চিত॑-ঞ্চিন্বীত॒ চতু॑স্সীত-ম্প্রতি॒ষ্ঠাকা॑ম॒শ্চত॑স্রো॒ দিশো॑ দি॒ক্ষ্বে॑ব প্রতি॑ তিষ্ঠতি প্রৌগ॒চিত॑-ঞ্চিন্বীত॒ ভ্রাতৃ॑ব্যবা॒-ন্প্রৈ- [ভ্রাতৃ॑ব্যবা॒-ন্প্র, এ॒ব ভ্রাতৃ॑ব্যা-ন্নুদত] 52

-ব ভ্রাতৃ॑ব্যা-ন্নুদত উভ॒যতঃ॑ প্রৌগ-ঞ্চিন্বীত॒যঃ কা॒মযে॑ত॒ প্রজা॒তা-ন্ভ্রাতৃ॑ব্যা-ন্নু॒দেয॒ প্রতি॑ জনি॒ষ্যমা॑ণা॒নিতি॒ প্রৈব জা॒তা-ন্ভ্রাতৃ॑ব্যা-ন্নু॒দতে॒ প্রতি॑ জনি॒ষ্যমা॑ণা-ন্রথচক্র॒চিত॑-ঞ্চিন্বীত॒ ভ্রাতৃ॑ব্যবা॒ন্॒ বজ্রো॒ বৈ রথো॒ বজ্র॑মে॒ব ভ্রাতৃ॑ব্যেভ্যঃ॒ প্রহ॑রতি দ্রোণ॒চিত॑-ঞ্চিন্বী॒তান্ন॑কামো॒ দ্রোণে॒ বা অন্ন॑-ম্ভ্রিযতে॒ সযো᳚ন্যে॒বান্ন॒মব॑ রুন্ধে সমূ॒হ্য॑-ঞ্চিন্বীত প॒শুকা॑মঃ পশু॒মানে॒ব ভ॑বতি [পশু॒মানে॒ব ভ॑বতি, প॒রি॒চা॒য্য॑-ঞ্চিন্বীত॒] 53

পরিচা॒য্য॑-ঞ্চিন্বীত॒ গ্রাম॑কামো গ্রা॒ম্যে॑ব ভ॑বতি শ্মশান॒চিত॑-ঞ্চিন্বীত॒ যঃ কা॒মযে॑ত পিতৃলো॒ক ঋ॑দ্ধ্নুযা॒মিতি॑ পিতৃলো॒ক এ॒বর্ধ্নো॑তি বিশ্বামিত্রজমদ॒গ্নী বসি॑ষ্ঠেনা-ঽস্পর্ধেতা॒গ্ং॒ স এ॒তা জ॒মদ॑গ্নির্বিহ॒ব্যা॑ অপশ্য॒-ত্তা উপা॑ধত্ত॒ তাভি॒র্বৈ স বসি॑ষ্ঠস্যেন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑মবৃঙ্ক্ত॒ য-দ্বি॑হ॒ব্যা॑ উপ॒দধা॑তীন্দ্রি॒যমে॒ব তাভি॑র্বী॒র্যং॑-যঁজ॑মানো॒ ভ্রাতৃ॑ব্যস্য বৃঙ্ক্তে॒ হোতু॒র্ধিষ্ণি॑য॒ উপ॑ দধাতি যজমানাযত॒নং-বৈঁ [ ] 54

হোতা॒ স্ব এ॒বাস্মা॑ আ॒যত॑ন ইন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑মব॑ রুন্ধে॒ দ্বাদ॒শোপ॑ দধাতি॒ দ্বাদ॑শাক্ষরা॒ জগ॑তী॒ জাগ॑তাঃ প॒শবো॒ জগ॑ত্যৈ॒বাস্মৈ॑ প॒শূনব॑ রুন্ধে॒ ঽষ্টাব॑ষ্টাব॒ন্যেষু॒ ধিষ্ণি॑যে॒ষূপ॑ দধাত্য॒ষ্টাশ॑ফাঃ প॒শবঃ॑ প॒শূনে॒বাব॑ রুন্ধে॒ ষণ্মা᳚র্জা॒লীযে॒ ষ-ড্বা ঋ॒তব॑ ঋ॒তবঃ॒ খলু॒ বৈ দে॒বাঃ পি॒তর॑ ঋ॒তূনে॒ব দে॒বা-ন্পি॒তৄ-ন্প্রী॑ণাতি ॥ 55 ॥

(প্র - ভ॑বতি - যজমানাযত॒নং-বাঁ - অ॒ষ্টাচ॑ত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 11)

পব॑স্ব॒ বাজ॑সাতয॒ ইত্য॑নু॒ষ্টু-ক্প্র॑তি॒পদ্ভ॑বতি তি॒র্সো॑-ঽনু॒ষ্টুভ॒শ্চত॑স্রো গায॒ত্রিযো॒ য-ত্তি॒স্রো॑-ঽনু॒ষ্টুভ॒-স্তস্মা॒-দশ্ব॑স্ত্রি॒ভিস্তিষ্ঠগ্গ্॑ স্তিষ্ঠতি॒ যচ্চত॑স্রো গায॒ত্রিয॒স্তস্মা॒-থ্সর্বাগ্॑ শ্চ॒তুরঃ॑ প॒দঃ প্র॑তি॒দধ॒-ত্পলা॑যতে পর॒মা বা এ॒ষা ছন্দ॑সাং॒-যঁদ॑নু॒ষ্টু-ক্প॑র॒মশ্চ॑তুষ্টো॒ম-স্স্তোমা॑না-ম্পর॒মস্ত্রি॑রা॒ত্রো য॒জ্ঞানা᳚-ম্পর॒মো-ঽশ্বঃ॑ পশূ॒না-ম্প॑র॒মেণৈ॒বৈন॑-ম্পর॒মতা᳚-ঙ্গমযত্যেকবি॒গ্ং॒শ-মহ॑র্ভবতি॒ [-মহ॑র্ভবতি, যস্মি॒ন্নশ্ব॑] 56

যস্মি॒ন্নশ্ব॑ আল॒ভ্যতে॒ দ্বাদ॑শ॒ মাসাঃ॒ পঞ্চ॒র্তব॒স্ত্রয॑ ই॒মে লো॒কা অ॒সাবা॑দি॒ত্য এ॑কবি॒গ্ং॒শ এ॒ষ প্র॒জাপ॑তিঃ প্রাজাপ॒ত্যো-ঽশ্ব॒স্তমে॒ব সা॒ক্ষাদৃ॑দ্ধ্নোতি॒ শক্ব॑রযঃ পৃ॒ষ্ঠ-ম্ভ॑বন্ত্য॒ন্-যদ॑ন্য॒-চ্ছন্দো॒-ঽন্যে᳚ন্যে॒ বা এ॒তে প॒শব॒ আ ল॑ভ্যন্ত উ॒তেব॑ গ্রা॒ম্যা উ॒তেবা॑-ঽঽর॒ণ্যা যচ্ছক্ব॑রযঃ পৃ॒ষ্ঠ-ম্ভব॒ন্ত্যশ্ব॑স্য সর্ব॒ত্বায॑ পার্থুর॒শ্ম-ম্ব্র॑হ্মসা॒ম-ম্ভ॑বতি র॒শ্মিনা॒ বা অশ্বো॑ [র॒শ্মিনা॒ বা অশ্বঃ॑, য॒ত ঈ᳚শ্ব॒রো] 57

য॒ত ঈ᳚শ্ব॒রো বা অশ্বো-ঽয॒তো-ঽপ্র॑তিষ্ঠিতঃ॒ পরা᳚-ম্পরা॒বত॒-ঙ্গন্তো॒র্য-ত্পা᳚র্থুর॒শ্ম-ম্ব্র॑হ্মসা॒ম-ম্ভব॒ত্যশ্ব॑স্য॒ যত্যৈ॒ ধৃত্যৈ॒ সঙ্কৃ॑ত্যচ্ছাবাকসা॒ম-ম্ভ॑বত্যুথ্সন্নয॒জ্ঞো বা এ॒ষ যদ॑শ্বমে॒ধঃ কস্তদ্বে॒দেত্যা॑হু॒র্যদি॒ সর্বো॑ বা ক্রি॒যতে॒ ন বা॒ সর্ব॒ ইতি॒ য-থ্সঙ্কৃ॑ত্যচ্ছাবাকসা॒ম-ম্ভব॒ত্যশ্ব॑স্য সর্ব॒ত্বায॒ পর্যা᳚প্ত্যা॒ অন॑ন্তরাযায॒ সর্ব॑স্তোমো-ঽতিরা॒ত্র উ॑ত্ত॒মমহ॑র্ভবতি॒ সর্ব॒স্যা-ঽঽপ্ত্যৈ॒ সর্ব॑স্য॒ জিত্যৈ॒ সর্ব॑মে॒ব তেনা᳚-ঽঽপ্নোতি॒ সর্ব॑-ঞ্জযতি ॥ 58 ॥

(অহ॑র্ভবতি॒ - বা অশ্বো - ঽহ॑র্ভবতি॒ - দশ॑ চ) (অ. 12)

(দে॒বা॒সু॒রাস্তেন - র্ত॒ব্যা॑ - রু॒দ্রো - ঽশ্ম॑ - ন্নৃ॒ষদে॒ ব - ডুদে॑নং॒ - প্রাচী॒মিতি॒ - বসো॒র্ধারা॑ - ম॒গ্নির্দে॒বেভ্যঃ॑ - সুব॒র্গায॑ যত্রাকূ॒তায॑ - ছন্দ॒শ্চিতং॒ - পব॑স্ব॒ - দ্বাদ॑শ )

(দে॒বা॒সু॒রা - অ॒জাযাং॒ - ঁবৈ গ্রু॑মু॒ষ্টিঃ - প্র॑থ॒মো দে॑বয॒তামে॒ - তদ্বৈ ছন্দ॑সা - মৃ॒ধ্নো - ত্য॒ষ্টৌ প॑ঞ্চা॒শত্)

(দে॒বা॒সু॒রা, স্সর্ব॑-ঞ্জযতি)

॥ হরিঃ॑ ওম্ ॥

॥ কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযা-ম্পঞ্চমকাণ্ডে চতুর্থঃ প্রশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - iṣṭakātrayābhidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte na vya̭jayanta॒ sa e॒tā indra̭sta॒nūra̭paśya॒-ttā upā̭dhatta॒ tābhi॒rvai sa ta॒nuva̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭mā॒tmanna̭dhatta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yadi̭ndrata॒nūrṷpa॒dadhā̭ti ta॒nuva̭me॒va tābhi̭rindri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māna ā॒tma-ndha॒tte-'tho॒ sendra̭me॒vāgnigṃ sata̭nu-ñcinute॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo [bhrātṛ̭vyaḥ, bha॒va॒ti॒ ya॒jño] 1

bhavati ya॒jño de॒vebhyo-'pā᳚krāma॒-ttama̭va॒rudha॒-nnāśa̭knuva॒nta e॒tā ya̭jñata॒nūra̭paśya॒-ntā upā̭dadhata॒ tābhi॒rvai te ya॒jñamavā̭rundhata॒ ya-dya̭jñata॒nūrṷpa॒dadhā̭ti ya॒jñame॒va tābhi॒ryaja̭mā॒no-'va̭ rundhe॒ traya̭strigṃ śata॒mupa̭ dadhāti॒ traya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā̭ de॒vatā̭ e॒vāva̭ ru॒ndhe 'tho॒ sātmā̭name॒vāgnigṃ sata̭nu-ñcinute॒ sātmā॒-'muṣmi̭-llo~॒ke [-'muṣmi̭-llo~॒ke, bha॒va॒ti॒ ya] 2

bha̭vati॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ jyoti̭ṣmatī॒rupa̭ dadhāti॒ jyoti̭re॒vāsmi̭-ndadhātye॒tābhi॒rvā a॒gniści॒to jva̭lati॒ tābhi̭re॒vaina॒gṃ॒ sami̭ndha u॒bhayo̭rasmai lo॒kayo॒rjyoti̭rbhavati nakṣatreṣṭa॒kā upa̭ dadhātye॒tāni॒ vai di॒vo jyotīgṃ̭ṣi॒ tānye॒vāva̭ rundhe su॒kṛtāṃ॒-vā~ e॒tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi॒ yannakṣa̭trāṇi॒ tānye॒vā-''pno॒tyatho̭ anūkā॒śa-me॒vaitāni॒ [-me॒vaitāni̭, jyotīgṃ̭ṣi kurute] 3

jyotīgṃ̭ṣi kurute suva॒rgasya̭ lo॒kasyānṷkhyātyai॒ ya-thsaggspṛ̭ṣṭā upada॒ddhyā-dvṛṣṭyai̭ lo॒kamapi̭ daddhyā॒dava̭rṣukaḥ pa॒rjanyaḥ̭ syā॒dasagg̭spṛṣṭā॒ upa̭ dadhāti॒ vṛṣṭyā̭ e॒va lo॒ka-ṅka̭roti॒ varṣṷkaḥ pa॒rjanyo̭ bhavati pu॒rastā̭da॒nyāḥ pra॒tīcī॒rupa̭ dadhāti pa॒ścāda॒nyāḥ prācī॒stasmā᳚-tprā॒cīnā̭ni ca pratī॒cīnā̭ni ca॒ nakṣa̭trā॒ṇyā va̭rtante || 4 ||

(bhrātṛ̭vyo - lo॒ka - e॒vaitānye - ka̭catvārigṃśacca) (a. 1)

ṛ॒ta॒vyā̭ upa̭ dadhātyṛtū॒nā-ṅkḷptyai᳚ dva॒dvammupa̭ dadhāti॒ tasmā᳚-ddva॒ndvamṛ॒tavo 'dhṛ̭teva॒ vā e॒ṣā yanma̭ddhya॒mā citi̭ra॒ntari̭kṣamiva॒ vā e॒ṣā dva॒dvamma॒nyāsu॒ citī॒ṣūpa̭ dadhāti॒ cata̭sro॒ maddhye॒ dhṛtyā̭ anta॒śśleṣa̭ṇaṃ॒-vā~ e॒tāścitī̭nāṃ॒-ya~dṛ̭ta॒vyā̭ yadṛ̭ta॒vyā̭ upa॒dadhā̭ti॒ citī̭nāṃ॒-vi~dhṛ̭tyā॒ ava̭kā॒manūpa̭ dadhātye॒ṣā vā a॒gneryoni॒-ssayo̭ni- [a॒gneryoni॒-ssayo̭nim, e॒vāgni-] 5

-me॒vāgni-ñci̭nuta u॒vāca̭ ha vi॒śvāmi॒tro 'da॒di-thsa brahma॒ṇā-'nnaṃ॒-ya~syai॒tā ṷpadhī॒yāntai॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~da॒diti̭ saṃva~thsa॒ro vā e॒ta-mpra̭ti॒ṣṭhāyai̭ nudate॒ yo᳚-'gni-ñci॒tvā na pra̭ti॒tiṣṭha̭ti॒ pañca॒ pūrvā॒ścita̭yo bhava॒ntyatha̭ ṣa॒ṣṭhī-ñciti̭-ñcinute॒ ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒ra ṛ॒tuṣve॒va saṃ̭va~thsa॒re prati̭tiṣṭhatye॒ tā vā [prati̭tiṣṭhatye॒ tā vā, adhi̭patnī॒rnāmeṣṭa̭kā॒] 6

adhi̭patnī॒rnāmeṣṭa̭kā॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante-'dhi̭patire॒va sa̭mā॒nānā᳚-mbhavati॒ ya-ndvi॒ṣyā-ttamṷpa॒dadha̭-ddhyāyede॒tābhya̭ e॒vaina̭-nde॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścati tā॒jagārti॒mārccha॒tyaṅgi̭rasa-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~nto॒ yā ya॒jñasya॒ niṣkṛ̭ti॒rāsī॒-ttāmṛṣi̭bhyaḥ॒ pratyaṷha॒-ntaddhira̭ṇyamabhava॒dya-ddhi̭raṇyaśa॒lkaiḥ pro॒kṣati̭ ya॒jñasya॒ niṣkṛ̭tyā॒ atho̭ bheṣa॒jame॒vā-'smai̭ karo॒- [-'smai̭ karoti, atho̭ rū॒peṇai॒vaina॒gṃ॒] 7

-tyatho̭ rū॒peṇai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhaya॒tyatho॒ hira̭ṇyajyotiṣai॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti sāha॒srava̭tā॒ prokṣa̭ti sāha॒sraḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyā̭ i॒mā mḙ agna॒ iṣṭa̭kā dhe॒navaḥ̭ sa॒ntvityā̭ha dhe॒nūre॒vaināḥ᳚ kurute॒ tā ḙna-ṅkāma॒dughā̭ a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ka upa̭ tiṣṭhante || 8 ||

(sayo̭ni - me॒tā vai - ka̭ro॒tye - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)

ru॒dro vā e॒ṣa yada॒gni-ssa e॒tarhi̭ jā॒to yarhi॒ sarva̭ści॒ta-ssa yathā̭ va॒thso jā॒ta-sstana̭-mpre॒phsatye॒vaṃ-vā~ e॒ṣa e॒tarhi̭ bhāga॒dheya॒-mprephsa̭ti॒ tasmai॒ yadāhṷti॒-nna jṷhu॒yāda̭ddhva॒ryu-ñca॒ yaja̭māna-ñca dhyāyecchataru॒drīya̭-ñjuhoti bhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭tyaddhva॒ryurna yaja̭māno॒ ya-dgrā॒myāṇā᳚-mpaśū॒nā- [ya-dgrā॒myāṇā᳚-mpaśū॒nām, paya̭sā juhu॒yā-] 9

-mpaya̭sā juhu॒yā-dgrā॒myā-npa॒śūñchu॒cā 'rpaye॒-dyadā̭ra॒ṇyānā̭-māra॒ṇyān ja̭rtilayavā॒gvā̭ vā juhu॒yā-dga̭vīdhukayavā॒gvā̭ vā॒ na grā॒myā-npa॒śūn. hi॒nasti॒ nā-''ra॒ṇyānatho॒ khalvā̭hu॒ranā̭huti॒rvai ja॒rtilā᳚śca ga॒vīdhṷkā॒ścetya̭ jakṣī॒reṇa̭ juhotyāgne॒yī vā e॒ṣā yada॒jā-''hṷtyai॒va jṷhoti॒ na grā॒myā-npa॒śūn. hi॒nasti॒ nā-''ra॒ṇyānaṅgi̭rasa-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~nto॒- [-~lo॒kaṃ-ya~ntaḥ̭, a॒jāyā᳚-ṅgha॒rma-] 10

-'jāyā᳚-ṅgha॒rma-mprāsi̭ñca॒nthsā śoca̭ntī pa॒rṇa-mparā̭-'jihīta॒ so᳚(1॒)-'rko̭-'bhava॒-ttada॒rkasyā᳚-rka॒tvama̭rkapa॒rṇena̭ juhoti sayoni॒tvāyoda॒-ntiṣṭha̭n juhotye॒ṣā vai ru॒drasya॒ di-khsvāyā̭me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate cara॒māyā॒miṣṭa̭kāyā-ñjuhotyanta॒ta e॒va ru॒dra-nni॒rava̭dayate tredhāvibha॒kta-ñjṷhoti॒ traya̭ i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kān-thsa॒māva̭dvīryān karo॒tīya॒tyagrḙ juho॒- [juhoti, atheya॒tyatheya̭ti॒] 11

-tyatheya॒tyatheya̭ti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyaḥ̭ śamayati ti॒sra utta̭rā॒ āhṷtīrjuhoti॒ ṣa-ṭthsa-mpa̭dyante॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tubhi̭re॒vainagṃ̭ śamayati॒ yada̭nupari॒krāma̭-ñjuhu॒yāda̭ntaravacā॒riṇagṃ̭ ru॒dra-ṅkṷryā॒datho॒ khalvā̭huḥ॒ kasyāṃ॒-vā~-'ha̭ di॒śi ru॒draḥ kasyāṃ॒-ve~tya̭nupari॒krāma̭me॒va ho̭ta॒vya̭-mapa̭rivargame॒vainagṃ̭ śamaya- [śamayati, e॒tāvai] 12

-tye॒tāvai de॒vatā᳚-ssuva॒rgyā̭yā ṷtta॒māstā yaja̭mānaṃ-vā~cayati॒ tābhi̭re॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ ya-ndvi॒ṣyā-ttasya̭ sañca॒re pa̭śū॒nā-nnya̭sye॒-dyaḥ pra̭tha॒maḥ pa॒śura̭bhi॒tiṣṭha̭ti॒ sa ārti॒mārccha̭ti || 13 ||

(pa॒śū॒nāṃ - ~yanto - 'gnḙ juho॒tya - pa̭rivargame॒vainagṃ̭ śamayati - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 3)

aśma॒nnūrja॒miti॒ pari̭ ṣiñcati mā॒rjaya̭tye॒vaina॒matho̭ ta॒rpaya̭tye॒va sa ḙna-ntṛ॒pto 'kṣṷddhya॒-nnaśo̭ca-nna॒muṣmi̭n ~lo॒ka upa̭ tiṣṭhate॒ tṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒rya e॒vaṃ-ve~da॒ tā-nna॒ iṣa॒mūrja̭-ndhatta maruta-ssagṃrarā॒ṇā ityā॒hānnaṃ॒-vā~ ūrganna̭-mma॒ruto-'nna̭me॒vāva̭ ru॒ndhe 'śmagg̭ste॒ kṣuda॒mu-nte॒ śu- [kṣuda॒mu-nte॒ śuk, ṛ॒ccha॒tu॒ ya-ndvi॒ṣma] 14

-gṛ̭cchatu॒ ya-ndvi॒ṣma ityā̭ha॒ yame॒va dveṣṭi॒ tama̭sya kṣu॒dhā ca̭ śu॒cā cā᳚rpayati॒ triḥ pa̭riṣi॒ñca-nparyḙti tri॒vṛdvā a॒gniryāvā̭ne॒vā-gnistasya॒ śucagṃ̭ śamayati॒ triḥ punaḥ॒ paryḙti॒ ṣa-ṭthsa-mpa̭dyante॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tubhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayatya॒pāṃ-vā~ e॒ta-tpuṣpaṃ॒-ya~dvḙta॒so̭-'pāgṃ - [yadvḙta॒so̭-'pām, śaro-'va̭kā] 15

śaro-'va̭kā vetasaśā॒khayā॒ cāva̭kābhiśca॒ vi ka̭rṣa॒tyāpo॒ vai śā॒ntā-śśā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati॒ yo vā a॒gni-ñci॒ta-mpra̭tha॒maḥ pa॒śura̭dhi॒krāma̭tīśva॒ro vai tagṃ śu॒cā pra॒daho̭ ma॒ṇḍūkḙna॒ vika̭rṣatye॒ṣa vai pa̭śū॒nā-ma̭nupajīvanī॒yo na vā e॒ṣa grā॒myeṣṷ pa॒śuṣṷ hi॒to nā-''ra॒ṇyeṣu॒ tame॒va śu॒cā-'rpa̭yatyaṣṭā॒bhi-rvi ka̭rṣa- [-rvi ka̭rṣati, a॒ṣṭākṣa̭rā] 16

-tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tro᳚-'gniryāvā̭-ne॒vā-'gnistasya॒ śucagṃ̭ śamayati pāva॒kava̭tībhi॒rannaṃ॒-vai~ pā̭va॒ko-'nnḙnai॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati mṛ॒tyurvā e॒ṣa yada॒gnirbrahma̭ṇa e॒tadrū॒paṃ-ya~-tkṛ̭ṣṇāji॒na-ṅkārṣṇī̭ upā॒nahā॒vupa̭ muñcate॒ brahma̭ṇai॒va mṛ॒tyora॒ntardha̭tte॒ 'ntarmṛ॒tyordha̭tte॒ 'ntara॒nnādyā॒-dityā̭hura॒nyā-mṷpamu॒ñcate॒-'nyā-nnānta- [-'nyā-nnāntaḥ, e॒va mṛ॒tyordha॒tte] 17

-re॒va mṛ॒tyordha॒tte 'vā॒-'nnādyagṃ̭ rundhe॒ nama̭ste॒ hara̭se śo॒ciṣa॒ ityā̭ha nama॒skṛtya॒ hi vasī̭yāgṃ samupa॒cara̭ntya॒nya-ntḙ a॒sma-tta̭pantu he॒taya॒ ityā̭ha॒ yame॒va dveṣṭi॒ tama̭sya śu॒cā-'rpa̭yati pāva॒ko a॒smabhyagṃ̭ śi॒vo bha॒vetyā॒hānnaṃ॒-vai~ pā̭va॒ko-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ dvābhyā॒madhi̭ krāmati॒ prati̭ṣṭhityā apa॒sya̭vatībhyā॒gṃ॒ śāntyai᳚ || 18 ||

(śu - gvḙta॒so̭-'pā - ma̭ṣṭā॒bhirvi ka̭rṣati॒ - nānta - rekā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 4)

nṛ॒ṣade॒ vaḍiti॒ vyāghā̭rayati pa॒ṅktyā-''hṷtyā yajñamu॒khamā ra̭bhate 'kṣṇa॒yā vyāghā̭rayati॒ tasmā̭dakṣṇa॒yā pa॒śavo-'ṅgā̭ni॒ praha̭ranti॒ prati̭ṣṭhityai॒ yadva̭ṣaṭku॒ryā-dyā॒tayā̭mā-'sya vaṣaṭkā॒ra-ssyā॒dyanna va̭ṣaṭku॒ryā-drakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyu॒rvaḍityā̭ha pa॒rokṣa̭me॒va vaṣa̭-ṭkaroti॒ nāsya̭ yā॒tayā̭mā vaṣaṭkā॒ro bhava̭ti॒ na ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si ghnanti hu॒tādo॒ vā a॒nye de॒vā [a॒nye de॒vāḥ, a॒hu॒tādo॒-'nye] 19

a̭hu॒tādo॒-'nye tāna̭gni॒cide॒vobhayā᳚-nprīṇāti॒ ye de॒vā de॒vānā॒miti̭ da॒ddhnā ma̭dhumi॒śreṇāvo᳚kṣati hu॒tāda̭ścai॒va de॒vāna̭hu॒tāda̭śca॒ yaja̭mānaḥ prīṇāti॒ te yaja̭māna-mprīṇanti da॒ddhnaiva hu॒tādaḥ̭ prī॒ṇāti॒ madhṷṣā 'hu॒tādo᳚ grā॒myaṃ-vā~ e॒tadannaṃ॒-ya~ddaddhyā̭ra॒ṇya-mmadhu॒ yadda॒dhnā ma̭dhumi॒śreṇā॒-vokṣa̭tyu॒bhaya॒syā-'va̭ruddhyai grumu॒ṣṭinā-'vo᳚kṣati prājāpa॒tyo [prājāpa॒tyaḥ, vai grṷmu॒ṣṭi-] 20

vai grṷmu॒ṣṭi-ssa̭yoni॒tvāya॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityā anupari॒cāra॒-mavo᳚kṣa॒tya-pa̭rivargame॒vainā᳚-nprīṇāti॒ vi vā e॒ṣa prā॒ṇaiḥ pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭r-ṛddhyate॒ yo᳚-'gni-ñci॒nvanna̭dhi॒krāma̭ti prāṇa॒dā a̭pāna॒dā ityā̭ha prā॒ṇāne॒vā-''tma-ndha̭tte varco॒dā va̭rivo॒dā ityā̭ha pra॒jā vai varcaḥ̭ pa॒śavo॒ vari̭vaḥ pra॒jāme॒va pa॒śūnā॒tma-ndha̭tta॒ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒ntaṃ-vṛ~॒tro [vṛ॒trama̭ha॒ntaṃ-vṛ~॒traḥ, ha॒ta-ṣṣo̭ḍa॒śabhi̭-] 21

ha॒ta-ṣṣo̭ḍa॒śabhi̭-rbho॒gaira̭sinā॒-thsa e॒tāma॒gnaye-'nī̭kavata॒ āhṷtimapaśya॒-ttāma̭juho॒-ttasyā॒gniranī̭ kavā॒nthsvena̭ bhāga॒dheyḙna prī॒ta-ṣṣo̭ḍaśa॒dhā vṛ॒trasya̭ bho॒gānapya̭daha-dvaiśvakarma॒ṇena̭ pā॒pmano॒ nira̭mucyata॒ yada॒gnaye-'nī̭kavata॒ āhṷti-ñju॒hotya॒gnire॒vā-'syānī̭kavā॒nthsvena̭ bhāga॒dheyḙna prī॒taḥ pā॒pmāna॒mapi̭ dahati vaiśvakarma॒ṇena̭ pā॒pmano॒ nirmṷcyate॒ ya-ṅkā॒mayḙta ci॒ra-mpā॒pmano॒ [ci॒ra-mpā॒pmanaḥ̭, nirmṷcye॒tetyekai̭ka॒-] 22

nirmṷcye॒tetyekai̭ka॒-ntasya̭ juhuyācci॒rame॒va pā॒pmano॒ nirmṷcyate॒ ya-ṅkā॒mayḙta tā॒ja-kpā॒pmano॒ nirmṷcye॒teti॒ sarvā̭ṇi॒ tasyā̭nu॒drutya̭ juhuyā-ttā॒jage॒va pā॒pmano॒ nirmṷcya॒te-'tho॒ khalu॒ nānai॒va sū॒ktābhyā᳚-ñjuhoti॒ nānai॒va sū॒ktayo᳚rvī॒rya̭-ndadhā॒tyatho॒ prati̭ṣṭhityai || 23 ||

(de॒vāḥ - prā̭jāpa॒tyo-vṛ॒tra - ści॒ra-mpā॒pmana̭ - ścatvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 5)

udḙnamutta॒rā-nna॒yeti̭ sa॒midha॒ ā da̭dhāti॒ yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ tā॒dṛge॒va ta-tti॒sra ā da̭dhāti tri॒vṛdvā a॒gniryāvā̭ne॒-vāgnistasmai̭ bhāga॒dheya̭-ṅkaro॒tyaudṷmbarī-rbhava॒ntyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūrja̭me॒vāsmā॒ api̭ dadhā॒tyudṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā ityā̭ha prā॒ṇā vai viśvḙ de॒vāḥ prā॒ṇai- [prā॒ṇaiḥ, e॒vaina॒-] 24

-re॒vaina॒-mudya̭ccha॒te 'gne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhi॒rityā̭ha॒ yasmā̭ e॒vaina̭-ñci॒ttāyo॒dyaccha̭te॒ tenai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati॒ pañca॒ diśo॒ daivī᳚rya॒jñama̭vantu de॒vīrityā̭ha॒ diśo॒ hyḙṣo-'nṷ pra॒cyava॒te 'pāma̭ti-ndurma॒ti-mbādha̭mānā॒ ityā̭ha॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai rā॒yaspoṣḙ ya॒jñapa̭ti-mā॒bhaja̭ntī॒rityā̭ha pa॒śavo॒ vai rā॒yaspoṣaḥ̭ [rā॒yaspoṣaḥ̭, pa॒śūne॒vāva̭] 25

pa॒śūne॒vāva̭ rundhe ṣa॒ḍbhirha̭rati॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tubhi̭re॒vainagṃ̭ harati॒ dve pa̭ri॒gṛhya̭vatī bhavato॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ sūrya̭raśmi॒r॒hari̭keśaḥ pu॒rastā॒dityā̭ha॒ prasū᳚tyai॒ tataḥ̭ pāva॒kā ā॒śiṣo̭ no juṣantā॒mityā॒hānnaṃ॒-vai~ pā̭va॒ko-'nna̭me॒vāva̭ rundhe devāsu॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā e॒ta-dapra̭tiratha-mapaśya॒-ntena॒ vai te᳚ pra॒- [vai te᳚ pra॒ti, asṷrānajaya॒-nta-] 26

-tyasṷrānajaya॒-nta-dapra̭tirathasyā-pratiratha॒tvaṃ-ya~dapra̭tiratha-ndvi॒tīyo॒ hotā॒-'nvāhā᳚pra॒tyḙva tena॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyān jaya॒tyatho॒ ana̭bhijitame॒vābhi ja̭yati daśa॒rca-mbha̭vati॒ daśā᳚kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāje॒mau lo॒kau vidhṛ̭tā va॒nayo᳚rlo॒kayo॒rvidhṛ̭tyā॒ atho॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājye॒vānnādye॒ prati̭tiṣṭha॒tyasa̭diva॒ vā a॒ntari̭kṣama॒ntari̭kṣami॒vā ''gnī᳚ddhra॒-māgnī॒ddhre- [-māgnī᳚ddhre, aśmā̭na॒-nni da̭dhāti] 27

-'śmā̭na॒-nni da̭dhāti sa॒ttvāya॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityai vi॒māna̭ e॒ṣa di॒vo maddhya̭ āsta॒ ityā̭ha॒ vyḙvaitayā̭ mimīte॒ maddhyḙ di॒vo nihi̭taḥ॒ pṛśñi॒raśmetyā॒hānnaṃ॒-vai~ pṛśñyanna̭me॒vāva̭ rundhe cata॒sṛbhi॒rā pucchā̭deti ca॒tvāri॒ chandāgṃ̭si॒ chando̭bhire॒vendraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdha॒nnityā̭ha॒ vṛddhi̭me॒vopāva̭rtate॒ vājā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati॒- [satpa̭ti॒-mpati᳚m, ityā॒hā-'nnaṃ॒-vai~] 28

-mityā॒hā-'nnaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe sumna॒hūrya॒jño de॒vāgṃ ā ca̭ vakṣa॒dityā̭ha pra॒jā vai pa॒śavaḥ̭ su॒mna-mpra॒jāme॒va pa॒śūnā॒tma-ndha̭tte॒ yakṣa̭da॒gnirde॒vo de॒vāgṃ ā ca̭ vakṣa॒dityā̭ha sva॒gākṛ̭tyai॒ vāja̭sya mā prasa॒veno᳚-dgrā॒bheṇoda̭grabhī॒dityā̭hā॒sau vā ā̭di॒tya u॒dyannṷdgrā॒bha e॒ṣa ni॒mroca̭-nnigrā॒bho brahma̭ṇai॒vā-''tmāna̭mu-dgṛ॒hṇāti॒ brahma̭ṇā॒ bhrātṛ̭vya॒-nni gṛ̭hṇāti || 29 ||

(prā॒ṇaiḥ - poṣo᳚ - pra॒tyā - gnī᳚ddhe॒ - pati̭ - me॒ṣa - daśa̭ ca) (a. 6)

prācī॒manṷ pra॒diśa॒-mprehi̭ vi॒dvānityā̭ha devalo॒ka-me॒vaitayo॒pāva̭rtate॒ krama̭ddhvama॒gninā॒ nāka॒-mityā̭he॒māne॒vaitayā̭ lo॒kān kra̭mate pṛthi॒vyā a॒hamuda॒ntari̭kṣa॒mā 'rṷha॒mityā̭he॒māne॒vaitayā̭ lo॒kān-thsa॒māro̭hati॒ suva॒ryanto॒ nāpe᳚kṣanta॒ ityā̭ha suva॒rgame॒vaitayā̭ lo॒kame॒tyagne॒ prehi̭ [prehi̭, pra॒tha॒mo] 30

pratha॒mo dḙvaya॒tā-mityā̭ho॒bhaye᳚ṣve॒vaitayā̭ devamanu॒ṣyeṣu॒ cakṣṷrdadhāti pa॒ñcabhi॒radhi̭ krāmati॒ pāṅkto̭ ya॒jño yāvā̭ne॒va ya॒jñastena̭ sa॒ha sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti॒ nakto॒ṣāseti̭ puro-'nuvā॒kyā̭manvā̭ha॒ pratyā॒ agnḙ sahasrā॒kṣetyā̭ha sāha॒sraḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyai॒ tasmai̭ te vidhema॒ vājā̭ya॒ svāhetyā॒hānnaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭-me॒vāva̭ [vājo-'nna̭-me॒vāva̭, ru॒ndhe॒ da॒ddhnaḥ] 31

rundhe da॒ddhnaḥ pū॒rṇāmaudṷmbarīg svayamātṛ॒ṇṇāyā᳚-ñjuho॒tyūrgvai daddhyūrgṷdu॒mbaro॒-'sau sva̭yamātṛ॒ṇṇā 'muṣyā̭me॒vorja̭-ndadhāti॒ tasmā̭da॒muto॒-'rvācī॒mūrja॒mupa̭ jīvāmasti॒sṛbhiḥ̭ sādayati tri॒vṛdvā a॒gniryāvā̭ne॒vāgnista-mpra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭mayati॒ preddho̭ agne dīdihi pu॒ro na॒ ityaudṷmbarī॒mā da̭dhātye॒ṣā vai sū॒rmī karṇa̭kāvatye॒tayā̭ ha sma॒ [ha sma, vai] 32

vai de॒vā asṷrāṇāgṃ śatata॒r॒hāg stṛgṃ̭hanti॒ yade॒tayā̭ sa॒midha̭mā॒dadhā̭ti॒ vajra̭me॒vaitaccha̭ta॒ghnīṃ-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyāya॒ praha̭rati॒ stṛtyā॒ acha̭mbaṭkāraṃ-vi~॒dhema̭ te para॒me janma̭nnagna॒ iti॒ vaika̭ṅkatī॒mā da̭dhāti॒ bhā e॒vāva̭ rundhe॒ tāgṃ sa̭vi॒turvare᳚ṇyasya ci॒trāmiti̭ śamī॒mayī॒gṃ॒ śāntyā̭ a॒gnirvā̭ ha॒ vā a̭gni॒cita̭-ndu॒he᳚-'gni॒cidvā॒-'gni-ndṷhe॒ tāgṃ [tām, sa॒vi॒tu-] 33

sa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyasya ci॒trāmityā̭hai॒ṣa vā a॒gnerdoha॒stama̭sya॒ kaṇva̭ e॒va śrā̭ya॒so̭-'ve॒-ttena̭ ha smaina॒gṃ॒ sa dṷhe॒ yade॒tayā̭ sa॒midha̭-mā॒dadhā᳚tyagni॒cide॒va tada॒gni-ndṷhe sa॒pta tḙ agne sa॒midhaḥ̭ sa॒ptaji॒hvā ityā̭ha sa॒ptaivāsya॒ sāptā̭ni prīṇāti pū॒rṇayā̭ juhoti pū॒rṇa i̭va॒ hi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒- [pra॒jāpa̭teḥ, āptyai॒] 34

-rāptyai॒ nyṷ̄nayā juhoti॒ nyṷ̄nā॒ddhi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā asṛ̭jata pra॒jānā॒gṃ॒ sṛṣṭyā̭ a॒gnirde॒vebhyo॒ nilā̭yata॒ sa diśo-'nu॒ prā-'vi̭śa॒jjuhva॒nmana̭sā॒ diśo᳚ ddhyāye ddi॒gbhya e॒vaina॒mava̭ rundhe da॒ddhnā pu॒rastā᳚jjuho॒tyā-jyḙno॒pari̭ṣṭā॒-tteja̭ścai॒vāsmā̭ indri॒ya-ñca̭ sa॒mīcī̭ dadhāti॒ dvāda̭śakapālo vaiśvāna॒ro bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ro᳚-'gnirvai᳚śvāna॒ra-ssā॒kṣā- [-'gnirvai᳚śvāna॒ra-ssā॒kṣāt, e॒va vai᳚śvāna॒ramava̭] 35

-de॒va vai᳚śvāna॒ramava̭ rundhe॒ ya-tpra̭yājānūyā॒jān ku॒ryādvika̭sti॒-ssā ya॒jñasya̭ darviho॒ma-ṅka̭roti ya॒jñasya॒ prati̭ṣṭhityai rā॒ṣṭraṃ-vai~ vai᳚śvāna॒ro viṇma॒ruto̭ vaiśvāna॒ragṃ hu॒tvā mā̭ru॒tān jṷhoti rā॒ṣṭra e॒va viśa॒manṷ baddhnātyu॒ccai-rvai᳚śvāna॒rasyā-'' śrā̭vayatyupā॒gṃ॒śu mā̭ru॒tān jṷhoti॒ tasmā᳚-drā॒ṣṭraṃ-vi~śa॒mati̭ vadati māru॒tā bha̭vanti ma॒ruto॒ vai de॒vānāṃ॒-vi~śo̭ devavi॒śenai॒vāsmai̭ manuṣyavi॒śa -mava̭ rundhe sa॒pta bha̭vanti sa॒ptaga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒va viśa॒mava̭ rundhe ga॒ṇena̭ ga॒ṇama̭nu॒drutya̭ juhoti॒ viśa̭me॒vāsmā॒ anṷvartmāna-ṅkaroti || 36 ||

(agne॒ prehya - va̭ - sma - duhe॒ tāṃ - pra॒jāpa̭teḥ - sā॒kṣān - ma̭nuṣyavi॒śa - meka̭vigṃśatiśca) (a. 7)

vaso॒rdhārā᳚-ñjuhoti॒ vaso᳚rme॒ dhārā̭-'sa॒diti॒ vā e॒ṣā hṷ̄yate ghṛ॒tasya॒ vā ḙname॒ṣā dhārā॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke pinva̭mā॒nopa̭ tiṣṭhata॒ ājyḙna juhoti॒ tejo॒ vā ājya॒-ntejo॒ vaso॒rdhārā॒ teja̭sai॒vāsmai॒ tejo-'va̭ ru॒ndhe-'tho॒ kāmā॒ vai vaso॒rdhārā॒ kāmā̭ne॒vāva̭ rundhe॒ ya-ṅkā॒mayḙta prā॒ṇāna̭syā॒-'nnādyaṃ॒-vi~- [-'nnādyaṃ॒-vi~, chi॒ndyā॒miti̭] 37

-cchi̭ndyā॒miti̭ vi॒grāha॒-ntasya̭ juhuyā-tprā॒ṇāne॒vāsyā॒nnādyaṃ॒-vi~cchi̭natti॒ ya-ṅkā॒mayḙta prā॒ṇāna̭syā॒nnādya॒gṃ॒ sa-nta̭nuyā॒miti॒ sa-nta̭tā॒-ntasya̭ juhuyā-tprā॒ṇāne॒vāsyā॒nnādya॒gṃ॒ sa-nta̭noti॒ dvāda̭śa dvāda॒śāni̭ juhoti॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒ vāsmā॒ anna॒mava̭ ru॒ndhe 'nna̭-ñca॒ me-'kṣṷcca ma॒ ityā̭hai॒ ta-dvā [ityā̭hai॒ ta-dvai, anna̭sya rū॒pagṃ] 38

anna̭sya rū॒pagṃ rū॒peṇai॒vānna॒mava̭ rundhe॒ 'gniśca̭ ma॒ āpa̭śca ma॒ ityā̭hai॒ṣā vā anna̭sya॒ yoni॒-ssayo᳚nye॒vānna॒mava̭ rundhe-'rdhe॒ndrāṇi̭ juhoti de॒vatā̭ e॒vāva̭ rundhe॒ ya-thsarvḙṣā-ma॒rdhamindraḥ॒ prati॒ tasmā॒dindro̭ de॒vatā̭nā-mbhūyiṣṭha॒bhākta̭ma॒ indra॒mutta̭ramāhe-ndri॒yame॒vāsmi̭-nnu॒pari̭ṣṭā-ddadhāti yajñāyu॒dhāni̭ juhoti ya॒jño [ya॒jñaḥ, vai ya̭jñāyu॒dhāni̭] 39

vai ya̭jñāyu॒dhāni̭ ya॒jñame॒vāva̭ ru॒ndhe-'tho̭ e॒tadvai ya॒jñasya̭ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va ya॒jñamava̭ rundhe 'vabhṛ॒thaśca̭ me svagākā॒raśca̭ ma॒ ityā̭ha sva॒gākṛ̭tyā a॒gniśca̭ me gha॒rmaśca̭ ma॒ ityā̭hai॒ta-dvai bra̭hmavarca॒sasya̭ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va bra̭hmavarca॒samava̭ rundha॒ ṛkca̭ me॒ sāma̭ ca ma॒ ityā̭hai॒- [ma॒ ityā̭ha, e॒tadvai chanda̭sāgṃ] 40

-tadvai chanda̭sāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va chandā॒g॒syava̭ rundhe॒ garbhā᳚śca me va॒thsāśca̭ ma॒ ityā̭hai॒ta-dvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va pa॒śūnava̭ rundhe॒ kalpā᳚n juho॒tya kḷ̭ptasya॒ kḷptyai̭ yugmadayu॒je jṷhoti mithuna॒tvāyo᳚-tta॒rāva̭tī bhavato॒-'bhikrā᳚ntyā॒ ekā̭ ca me ti॒sraśca̭ ma॒ ityā̭ha devachanda॒saṃ-vā~ ekā̭ ca ti॒sraśca̭ [ti॒sraśca̭, ma॒nu॒ṣya॒cha॒nda॒sa-ñcata̭sraścā॒-'ṣṭau] 41

manuṣyachanda॒sa-ñcata̭sraścā॒-'ṣṭau ca̭ devachanda॒sa-ñcai॒va ma̭nuṣya chanda॒sañcā-'va̭ rundha॒ ā traya̭strigṃ śato juhoti॒ traya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā̭ de॒vatā̭ e॒vāva̭ rundha॒ ā-'ṣṭāca̭tvārigṃśato juhotya॒ṣṭāca̭tvārigṃ-śadakṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭tāḥ pa॒śavo॒ jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe॒ vāja̭śca prasa॒vaśceti̭ dvāda॒śa-ñjṷhoti॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra e॒va prati̭ tiṣṭhati || 42 ||

(vi - vai - ya॒jñaḥ-sāma̭ ca ma॒ ityā̭ha - ca ti॒sra - ścaikā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 8)

a॒gnirde॒vebhyo 'pā᳚krāma-dbhāga॒dheya̭mi॒cchamā̭na॒sta-nde॒vā a̭bruva॒nnupa̭ na॒ ā va̭rtasva ha॒vya-nno̭ va॒heti॒ so᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai॒ mahya̭me॒va vā̭japrasa॒vīya̭-ñjuhava॒nniti॒ tasmā̭da॒gnayḙ vājaprasa॒vīya̭-ñjuhvati॒ ya-dvā̭japrasa॒vīya̭-ñju॒hotya॒gnime॒va ta-dbhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhaya॒tyatho̭ abhiṣe॒ka e॒vāsya॒ sa ca̭turda॒śabhi̭rjuhoti sa॒pta grā॒myā oṣa̭dhaya-ssa॒ptā- [oṣa̭dhaya-ssa॒pta, a॒ra॒ṇyā u॒bhayī̭ṣā॒-] 43

-''ra॒ṇyā u॒bhayī̭ṣā॒-mava̭ruddhyā॒ anna̭syānnasya juho॒tyanna̭syānna॒syā-va̭ruddhyā॒ audṷmbareṇa sru॒veṇa̭ juho॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūrganna̭mū॒rjaivāsmā॒ ūrja॒manna॒mava̭ rundhe॒ 'gnirvai de॒vānā̭-ma॒bhiṣi̭kto-'gni॒ci-nma̭nu॒ṣyā̭ṇā॒-ntasmā̭dagni॒ci-dvarṣa̭ti॒ na dhā̭ve॒dava̭ruddha॒gg॒ hya̭syā-nna॒manna̭miva॒ khalu॒ vai va॒r॒ṣaṃ-ya~ddhāvḙ-da॒nnādyā᳚ddhāve-du॒pāva̭rtetā॒-'nnādya̭-me॒vā-'bhyu॒- [-'nnādya̭-me॒vā-'bhi, u॒pāva̭rtate॒] 44

-pāva̭rtate॒ nakto॒ṣāseti̭ kṛ॒ṣṇāyai᳚ śve॒tava̭thsāyai॒ paya̭sā juho॒tyahnai॒vāsmai॒ rātri॒-mpradā̭payati॒ rātri॒yā-'ha̭rahorā॒tre e॒vāsmai॒ pratte॒ kāma̭ma॒nnādya̭-nduhāte rāṣṭra॒bhṛto̭ juhoti rā॒ṣṭrame॒vāva̭ rundhe ṣa॒ḍbhirjṷhoti॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tuṣve॒va prati̭tiṣṭhati॒ bhuva̭nasya pata॒ iti̭ rathamu॒khe pañcā-''hṷtīrjuhoti॒ vajro॒ vai ratho॒ vajrḙṇai॒va diśo॒- [vajrḙṇai॒va diśaḥ̭, a॒bhi ja̭yatyagni॒citagṃ̭] 45

-'bhi ja̭yatyagni॒citagṃ̭ ha॒ vā a॒muṣmi̭n ~lo॒ke vāto॒-'bhi pa̭vate vātanā॒māni̭ juhotya॒bhyḙvaina̭-ma॒muṣmi̭n ~lo॒ke vātaḥ̭ pavate॒ trīṇi̭ juhoti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒va lo॒kebhyo॒ vāta॒mava̭ rundhe samu॒dro̭-'si॒ nabha̭svā॒nityā̭hai॒tadvai vāta̭sya rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va vāta॒mava̭ rundhe 'ñja॒linā̭ juhoti॒ na hyḙteṣā̭ma॒nyathā ''hṷtirava॒kalpa̭te || 46 ||

(oṣa̭dhaya-ssa॒ptā - bhi - diśo॒ - 'nyathā॒ - dve ca̭) (a. 9)

su॒va॒rgāya॒ vai lo॒kāya̭ devara॒tho yṷjyate yatrākū॒tāya̭ manuṣyara॒tha e॒ṣa khalu॒ vai dḙvara॒tho yada॒gnira॒gniṃ-yu~̭najmi॒ śava̭sā ghṛ॒tenetyā̭ha yu॒naktye॒vaina॒gṃ॒ sa ḙnaṃ-yu~॒kta-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kama॒bhi va̭hati॒ ya-thsarvā̭bhiḥ pa॒ñcabhi̭-ryu॒ñjyā-dyu॒kto᳚-'syā॒-'gniḥ pracyṷta-ssyā॒dapra̭tiṣṭhitā॒ āhṷtaya॒-ssyurapra̭tiṣṭhitā॒-sstomā॒ apra̭tiṣṭhitānyu॒kthāni̭ ti॒sṛbhiḥ̭ prātassava॒nḙ-'bhi mṛ̭śati tri॒vṛ- [tri॒vṛt, vā a॒gniryāvā̭ne॒vā-] 47

-dvā a॒gniryāvā̭ne॒vā-gnistaṃ-yu~̭nakti॒ yathā-'na̭si yu॒kta ā̭dhī॒yata̭ e॒vame॒va ta-tpratyāhṷtaya॒stiṣṭha̭nti॒ prati॒ stomāḥ॒ pratyu॒kthāni̭ yajñāya॒jñiya̭sya sto॒tre dvābhyā̭ma॒bhi mṛ̭śatye॒tāvā॒n॒ vai ya॒jño yāvā̭nagniṣṭo॒mo bhū॒mā tvā a॒syāta̭ ū॒rdhvaḥ kri̭yate॒ yāvā̭ne॒va ya॒jñastama̭nta॒to᳚ 'nvāro̭hati॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ eka॒yā-'pra̭stuta॒-mbhava॒tyathā॒- [-'pra̭stuta॒-mbhava॒tyatha̭, a॒bhi mṛ̭śa॒tyupai̭na॒-] 48

-'bhi mṛ̭śa॒tyupai̭na॒-mutta̭ro ya॒jño na̭ma॒tyatho॒ santa̭tyai॒ pra vā e॒ṣo᳚-'smāllo॒kā-ccya̭vate॒ yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te na vā e॒tasyā̭niṣṭa॒ka āhṷti॒rava̭ kalpate॒ yāṃ-vā~ e॒ṣo̭-'niṣṭa॒ka āhṷti-ñju॒hoti॒ srava̭ti॒ vai sā tāg srava̭ntīṃ-ya~॒jño-'nu॒ parā̭ bhavati ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ ya-tpṷnaści॒ti-ñci̭nu॒ta āhṷtīnā॒-mprati̭ṣṭhityai॒ pratyāhṷtaya॒stiṣṭha̭nti॒ [pratyāhṷtaya॒stiṣṭha̭nti, na ya॒jñaḥ] 49

na ya॒jñaḥ pa̭rā॒bhava̭ti॒ na yaja̭māno॒ 'ṣṭāvupa̭ dadhātya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒treṇai॒vaina॒-ñchanda̭sā cinute॒ yadekā̭daśa॒ traiṣṭṷbhena॒ ya-ddvāda̭śa॒ jāga̭tena॒ chando̭bhire॒vaina̭-ñcinute napā॒tko vaināmai॒ṣo᳚-'gnirya-tpṷnaści॒tirya e॒vaṃ-vi~॒dvā-npṷnaści॒ti-ñci̭nu॒ta ā tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒danna̭matti॒ yathā॒ vai pṷnarā॒dheya̭ e॒va-mpṷnaści॒tiryo᳚-'-gnyā॒dheyḙna॒ na- [-gnyā॒dheyḙna॒ na, ṛ॒dhnoti॒ sa] 50

-rdhnoti॒ sa pṷnarā॒dheya॒mā dha̭tte॒ yo᳚-'gni-ñci॒tvā nardhnoti॒ sa pṷnaści॒ti-ñci̭nute॒ ya-tpṷnaści॒ti-ñci̭nu॒ta ṛddhyā॒ atho॒ khalvā̭hu॒rna cḙta॒vyeti̭ ru॒dro vā e॒ṣa yada॒gniryathā᳚ vyā॒ghragṃ su॒pta-mbo॒dhaya̭ti tā॒dṛge॒va tadatho॒ khalvā̭huśceta॒vyeti॒ yathā॒ vasī̭yāgṃsa-mbhāga॒dheyḙna bo॒dhaya̭ti tā॒dṛge॒va tanmanṷra॒gnima̭cinuta॒ tena॒ nā-''rdhno॒thsa e॒tā-mpṷnaści॒tima̭paśya॒-ttāma̭cinuta॒ tayā॒ vai sa ā᳚rdhno॒dya-tpṷnaści॒ti-ñci̭nu॒ta ṛddhyai᳚ || 51 ||

(tri॒vṛ-datha॒-tiṣṭha̭-ntyagnyā॒dheyḙna॒ nā-ci̭nuta-sa॒ptada̭śa- ca) (a. 10)

cha॒nda॒ścita̭-ñcinvīta pa॒śukā̭maḥ pa॒śavo॒ vai chandāgṃ̭si paśu॒māne॒va bha̭vati śyena॒cita̭-ñcinvīta suva॒rgakā̭ma-śśye॒no vai vaya̭sā॒-mpati̭ṣṭha-śśye॒na e॒va bhū॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-mpa̭tati kaṅka॒cita̭-ñcinvīta॒ yaḥ kā॒mayḙta śīrṣa॒ṇvāna॒muṣmi̭n ~lo॒ke syā॒miti̭ śīrṣa॒ṇvāne॒vā-'muṣmi̭n ~lo॒ke bha̭vatyalaja॒cita̭-ñcinvīta॒ catṷssīta-mprati॒ṣṭhākā̭ma॒ścata̭sro॒ diśo̭ di॒kṣvḙva prati̭ tiṣṭhati prauga॒cita̭-ñcinvīta॒ bhrātṛ̭vyavā॒-nprai- [bhrātṛ̭vyavā॒-npra, e॒va bhrātṛ̭vyā-nnudata] 52

-va bhrātṛ̭vyā-nnudata ubha॒yataḥ̭ prauga-ñcinvīta॒yaḥ kā॒mayḙta॒ prajā॒tā-nbhrātṛ̭vyā-nnu॒deya॒ prati̭ jani॒ṣyamā̭ṇā॒niti॒ praiva jā॒tā-nbhrātṛ̭vyā-nnu॒date॒ prati̭ jani॒ṣyamā̭ṇā-nrathacakra॒cita̭-ñcinvīta॒ bhrātṛ̭vyavā॒n॒ vajro॒ vai ratho॒ vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ॒ praha̭rati droṇa॒cita̭-ñcinvī॒tānna̭kāmo॒ droṇe॒ vā anna̭-mbhriyate॒ sayo᳚nye॒vānna॒mava̭ rundhe samū॒hya̭-ñcinvīta pa॒śukā̭maḥ paśu॒māne॒va bha̭vati [paśu॒māne॒va bha̭vati, pa॒ri॒cā॒yya̭-ñcinvīta॒] 53

paricā॒yya̭-ñcinvīta॒ grāma̭kāmo grā॒myḙva bha̭vati śmaśāna॒cita̭-ñcinvīta॒ yaḥ kā॒mayḙta pitṛlo॒ka ṛ̭ddhnuyā॒miti̭ pitṛlo॒ka e॒vardhno̭ti viśvāmitrajamada॒gnī vasi̭ṣṭhenā-'spardhetā॒gṃ॒ sa e॒tā ja॒mada̭gnirviha॒vyā̭ apaśya॒-ttā upā̭dhatta॒ tābhi॒rvai sa vasi̭ṣṭhasyendri॒yaṃ-vī~॒rya̭mavṛṅkta॒ ya-dvi̭ha॒vyā̭ upa॒dadhā̭tīndri॒yame॒va tābhi̭rvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ hotu॒rdhiṣṇi̭ya॒ upa̭ dadhāti yajamānāyata॒naṃ-vai~ [ ] 54

hotā॒ sva e॒vāsmā̭ ā॒yata̭na indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mava̭ rundhe॒ dvāda॒śopa̭ dadhāti॒ dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭tāḥ pa॒śavo॒ jaga̭tyai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe॒ 'ṣṭāva̭ṣṭāva॒nyeṣu॒ dhiṣṇi̭ye॒ṣūpa̭ dadhātya॒ṣṭāśa̭phāḥ pa॒śavaḥ̭ pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒ ṣaṇmā᳚rjā॒līye॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tavaḥ॒ khalu॒ vai de॒vāḥ pi॒tara̭ ṛ॒tūne॒va de॒vā-npi॒tṝ-nprī̭ṇāti || 55 ||

(pra - bha̭vati - yajamānāyata॒naṃ-vā~ - a॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 11)

pava̭sva॒ vāja̭sātaya॒ itya̭nu॒ṣṭu-kpra̭ti॒padbha̭vati ti॒rso̭-'nu॒ṣṭubha॒ścata̭sro gāya॒triyo॒ ya-tti॒sro̭-'nu॒ṣṭubha॒-stasmā॒-daśva̭stri॒bhistiṣṭhagg̭ stiṣṭhati॒ yaccata̭sro gāya॒triya॒stasmā॒-thsarvāg̭ śca॒turaḥ̭ pa॒daḥ pra̭ti॒dadha॒-tpalā̭yate para॒mā vā e॒ṣā chanda̭sāṃ॒-ya~da̭nu॒ṣṭu-kpa̭ra॒maśca̭tuṣṭo॒ma-sstomā̭nā-mpara॒mastri̭rā॒tro ya॒jñānā᳚-mpara॒mo-'śvaḥ̭ paśū॒nā-mpa̭ra॒meṇai॒vaina̭-mpara॒matā᳚-ṅgamayatyekavi॒gṃ॒śa-maha̭rbhavati॒ [-maha̭rbhavati, yasmi॒nnaśva̭] 56

yasmi॒nnaśva̭ āla॒bhyate॒ dvāda̭śa॒ māsāḥ॒ pañca॒rtava॒straya̭ i॒me lo॒kā a॒sāvā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śa e॒ṣa pra॒jāpa̭tiḥ prājāpa॒tyo-'śva॒stame॒va sā॒kṣādṛ̭ddhnoti॒ śakva̭rayaḥ pṛ॒ṣṭha-mbha̭vantya॒n-yada̭nya॒-cchando॒-'nye᳚nye॒ vā e॒te pa॒śava॒ ā la̭bhyanta u॒teva̭ grā॒myā u॒tevā̭-''ra॒ṇyā yacchakva̭rayaḥ pṛ॒ṣṭha-mbhava॒ntyaśva̭sya sarva॒tvāya̭ pārthura॒śma-mbra̭hmasā॒ma-mbha̭vati ra॒śminā॒ vā aśvo̭ [ra॒śminā॒ vā aśvaḥ̭, ya॒ta ī᳚śva॒ro] 57

ya॒ta ī᳚śva॒ro vā aśvo-'ya॒to-'pra̭tiṣṭhitaḥ॒ parā᳚-mparā॒vata॒-ṅganto॒rya-tpā᳚rthura॒śma-mbra̭hmasā॒ma-mbhava॒tyaśva̭sya॒ yatyai॒ dhṛtyai॒ saṅkṛ̭tyacchāvākasā॒ma-mbha̭vatyuthsannaya॒jño vā e॒ṣa yada̭śvame॒dhaḥ kastadve॒detyā̭hu॒ryadi॒ sarvo̭ vā kri॒yate॒ na vā॒ sarva॒ iti॒ ya-thsaṅkṛ̭tyacchāvākasā॒ma-mbhava॒tyaśva̭sya sarva॒tvāya॒ paryā᳚ptyā॒ ana̭ntarāyāya॒ sarva̭stomo-'tirā॒tra ṷtta॒mamaha̭rbhavati॒ sarva॒syā-''ptyai॒ sarva̭sya॒ jityai॒ sarva̭me॒va tenā᳚-''pnoti॒ sarva̭-ñjayati || 58 ||

(aha̭rbhavati॒ - vā aśvo - 'ha̭rbhavati॒ - daśa̭ ca) (a. 12)

(de॒vā॒su॒rāstena - rta॒vyā̭ - ru॒dro - 'śma̭ - nnṛ॒ṣade॒ va - ḍudḙnaṃ॒ - prācī॒miti॒ - vaso॒rdhārā̭ - ma॒gnirde॒vebhyaḥ̭ - suva॒rgāya̭ yatrākū॒tāya̭ - chanda॒ścitaṃ॒ - pava̭sva॒ - dvāda̭śa )

(de॒vā॒su॒rā - a॒jāyāṃ॒ - ~vai grṷmu॒ṣṭiḥ - pra̭tha॒mo dḙvaya॒tāme॒ - tadvai chanda̭sā - mṛ॒dhno - tya॒ṣṭau pa̭ñcā॒śat)

(de॒vā॒su॒rā, ssarva̭-ñjayati)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे चतुर्थः प्रश्नः - इष्टकात्रयाभिधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ते न व्य॑जयन्त॒ स ए॒ता इन्द्र॑स्त॒नूर॑पश्य॒-त्ता उपा॑धत्त॒ ताभि॒र्वै स त॒नुव॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मा॒त्मन्न॑धत्त॒ ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ यदि॑न्द्रत॒नूरु॑प॒दधा॑ति त॒नुव॑मे॒व ताभि॑रिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-यँज॑मान आ॒त्म-न्ध॒त्ते-ऽथो॒ सेन्द्र॑मे॒वाग्निग्ं सत॑नु-ञ्चिनुते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो [भ्रातृ॑व्यः, भ॒व॒ति॒ य॒ज्ञो] 1

भवति य॒ज्ञो दे॒वेभ्यो-ऽपा᳚क्राम॒-त्तम॑व॒रुध॒-न्नाश॑क्नुव॒न्त ए॒ता य॑ज्ञत॒नूर॑पश्य॒-न्ता उपा॑दधत॒ ताभि॒र्वै ते य॒ज्ञमवा॑रुन्धत॒ य-द्य॑ज्ञत॒नूरु॑प॒दधा॑ति य॒ज्ञमे॒व ताभि॒र्यज॑मा॒नो-ऽव॑ रुन्धे॒ त्रय॑स्त्रिग्ं शत॒मुप॑ दधाति॒ त्रय॑स्त्रिग्ंश॒द्वै दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒वाव॑ रु॒न्धे ऽथो॒ सात्मा॑नमे॒वाग्निग्ं सत॑नु-ञ्चिनुते॒ सात्मा॒-ऽमुष्मि॑-ल्लोँ॒के [-ऽमुष्मि॑-ल्लोँ॒के, भ॒व॒ति॒ य] 2

भ॑वति॒ य ए॒वं-वेँद॒ ज्योति॑ष्मती॒रुप॑ दधाति॒ ज्योति॑रे॒वास्मि॑-न्दधात्ये॒ताभि॒र्वा अ॒ग्निश्चि॒तो ज्व॑लति॒ ताभि॑रे॒वैन॒ग्ं॒ समि॑न्ध उ॒भयो॑रस्मै लो॒कयो॒र्ज्योति॑र्भवति नक्षत्रेष्ट॒का उप॑ दधात्ये॒तानि॒ वै दि॒वो ज्योतीग्ं॑षि॒ तान्ये॒वाव॑ रुन्धे सु॒कृतां॒-वाँ ए॒तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि॒ यन्नक्ष॑त्राणि॒ तान्ये॒वा-ऽऽप्नो॒त्यथो॑ अनूका॒श-मे॒वैतानि॒ [-मे॒वैतानि॑, ज्योतीग्ं॑षि कुरुते] 3

ज्योतीग्ं॑षि कुरुते सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै॒ य-थ्सग्ग्स्पृ॑ष्टा उपद॒द्ध्या-द्वृष्ट्यै॑ लो॒कमपि॑ दद्ध्या॒दव॑र्षुकः प॒र्जन्यः॑ स्या॒दसग्ग्॑स्पृष्टा॒ उप॑ दधाति॒ वृष्ट्या॑ ए॒व लो॒क-ङ्क॑रोति॒ वर्षु॑कः प॒र्जन्यो॑ भवति पु॒रस्ता॑द॒न्याः प्र॒तीची॒रुप॑ दधाति प॒श्चाद॒न्याः प्राची॒स्तस्मा᳚-त्प्रा॒चीना॑नि च प्रती॒चीना॑नि च॒ नक्ष॑त्रा॒ण्या व॑र्तन्ते ॥ 4 ॥

(भ्रातृ॑व्यो - लो॒क - ए॒वैतान्ये - क॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 1)

ऋ॒त॒व्या॑ उप॑ दधात्यृतू॒ना-ङ्कॢप्त्यै᳚ द्व॒द्वम्मुप॑ दधाति॒ तस्मा᳚-द्द्व॒न्द्वमृ॒तवो ऽधृ॑तेव॒ वा ए॒षा यन्म॑द्ध्य॒मा चिति॑र॒न्तरि॑क्षमिव॒ वा ए॒षा द्व॒द्वम्म॒न्यासु॒ चिती॒षूप॑ दधाति॒ चत॑स्रो॒ मद्ध्ये॒ धृत्या॑ अन्त॒श्श्लेष॑णं॒-वाँ ए॒ताश्चिती॑नां॒-यँदृ॑त॒व्या॑ यदृ॑त॒व्या॑ उप॒दधा॑ति॒ चिती॑नां॒-विँधृ॑त्या॒ अव॑का॒मनूप॑ दधात्ये॒षा वा अ॒ग्नेर्योनि॒-स्सयो॑नि- [अ॒ग्नेर्योनि॒-स्सयो॑निम्, ए॒वाग्नि-] 5

-मे॒वाग्नि-ञ्चि॑नुत उ॒वाच॑ ह वि॒श्वामि॒त्रो ऽद॒दि-थ्स ब्रह्म॒णा-ऽन्नं॒-यँस्यै॒ता उ॑पधी॒यान्तै॒ य उ॑ चैना ए॒वं-वेँद॒दिति॑ संवँथ्स॒रो वा ए॒त-म्प्र॑ति॒ष्ठायै॑ नुदते॒ यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒त्वा न प्र॑ति॒तिष्ठ॑ति॒ पञ्च॒ पूर्वा॒श्चित॑यो भव॒न्त्यथ॑ ष॒ष्ठी-ञ्चिति॑-ञ्चिनुते॒ षड्वा ऋ॒तवः॑ संवँथ्स॒र ऋ॒तुष्वे॒व सं॑वँथ्स॒रे प्रति॑तिष्ठत्ये॒ ता वा [प्रति॑तिष्ठत्ये॒ ता वा, अधि॑पत्नी॒र्नामेष्ट॑का॒] 6

अधि॑पत्नी॒र्नामेष्ट॑का॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते-ऽधि॑पतिरे॒व स॑मा॒नाना᳚-म्भवति॒ य-न्द्वि॒ष्या-त्तमु॑प॒दध॑-द्ध्यायेदे॒ताभ्य॑ ए॒वैन॑-न्दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒मार्च्छ॒त्यङ्गि॑रस-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कं-यँन्तो॒ या य॒ज्ञस्य॒ निष्कृ॑ति॒रासी॒-त्तामृषि॑भ्यः॒ प्रत्यौ॑ह॒-न्तद्धिर॑ण्यमभव॒द्य-द्धि॑रण्यश॒ल्कैः प्रो॒क्षति॑ य॒ज्ञस्य॒ निष्कृ॑त्या॒ अथो॑ भेष॒जमे॒वा-ऽस्मै॑ करो॒- [-ऽस्मै॑ करोति, अथो॑ रू॒पेणै॒वैन॒ग्ं॒] 7

-त्यथो॑ रू॒पेणै॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धय॒त्यथो॒ हिर॑ण्यज्योतिषै॒व सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति साह॒स्रव॑ता॒ प्रोक्ष॑ति साह॒स्रः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒राप्त्या॑ इ॒मा मे॑ अग्न॒ इष्ट॑का धे॒नवः॑ स॒न्त्वित्या॑ह धे॒नूरे॒वैनाः᳚ कुरुते॒ ता ए॑न-ङ्काम॒दुघा॑ अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् ँलो॒क उप॑ तिष्ठन्ते ॥ 8 ॥

(सयो॑नि - मे॒ता वै - क॑रो॒त्ये - का॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 2)

रु॒द्रो वा ए॒ष यद॒ग्नि-स्स ए॒तर्हि॑ जा॒तो यर्हि॒ सर्व॑श्चि॒त-स्स यथा॑ व॒थ्सो जा॒त-स्स्तन॑-म्प्रे॒फ्सत्ये॒वं-वाँ ए॒ष ए॒तर्हि॑ भाग॒धेय॒-म्प्रेफ्स॑ति॒ तस्मै॒ यदाहु॑ति॒-न्न जु॑हु॒याद॑द्ध्व॒र्यु-ञ्च॒ यज॑मान-ञ्च ध्यायेच्छतरु॒द्रीय॑-ञ्जुहोति भाग॒धेये॑नै॒वैनग्ं॑ शमयति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑त्यद्ध्व॒र्युर्न यज॑मानो॒ य-द्ग्रा॒म्याणा᳚-म्पशू॒ना- [य-द्ग्रा॒म्याणा᳚-म्पशू॒नाम्, पय॑सा जुहु॒या-] 9

-म्पय॑सा जुहु॒या-द्ग्रा॒म्या-न्प॒शूञ्छु॒चा ऽर्पये॒-द्यदा॑र॒ण्याना॑-मार॒ण्यान् ज॑र्तिलयवा॒ग्वा॑ वा जुहु॒या-द्ग॑वीधुकयवा॒ग्वा॑ वा॒ न ग्रा॒म्या-न्प॒शून्. हि॒नस्ति॒ ना-ऽऽर॒ण्यानथो॒ खल्वा॑हु॒रना॑हुति॒र्वै ज॒र्तिला᳚श्च ग॒वीधु॑का॒श्चेत्य॑ जक्षी॒रेण॑ जुहोत्याग्ने॒यी वा ए॒षा यद॒जा-ऽऽहु॑त्यै॒व जु॑होति॒ न ग्रा॒म्या-न्प॒शून्. हि॒नस्ति॒ ना-ऽऽर॒ण्यानङ्गि॑रस-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कं-यँन्तो॒- [-ँलो॒कं-यँन्तः॑, अ॒जाया᳚-ङ्घ॒र्म-] 10

-ऽजाया᳚-ङ्घ॒र्म-म्प्रासि॑ञ्च॒न्थ्सा शोच॑न्ती प॒र्ण-म्परा॑-ऽजिहीत॒ सो᳚(1॒)-ऽर्को॑-ऽभव॒-त्तद॒र्कस्या᳚-र्क॒त्वम॑र्कप॒र्णेन॑ जुहोति सयोनि॒त्वायोद॒-न्तिष्ठ॑न् जुहोत्ये॒षा वै रु॒द्रस्य॒ दि-ख्स्वाया॑मे॒व दि॒शि रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते चर॒माया॒मिष्ट॑काया-ञ्जुहोत्यन्त॒त ए॒व रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते त्रेधाविभ॒क्त-ञ्जु॑होति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का इ॒माने॒व लो॒कान्-थ्स॒माव॑द्वीर्यान् करो॒तीय॒त्यग्रे॑ जुहो॒- [जुहोति, अथेय॒त्यथेय॑ति॒] 11

-त्यथेय॒त्यथेय॑ति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒भ्य ए॒वैनं॑-लोँ॒केभ्यः॑ शमयति ति॒स्र उत्त॑रा॒ आहु॑तीर्जुहोति॒ ष-ट्थ्स-म्प॑द्यन्ते॒ ष-ड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभि॑रे॒वैनग्ं॑ शमयति॒ यद॑नुपरि॒क्राम॑-ञ्जुहु॒याद॑न्तरवचा॒रिणग्ं॑ रु॒द्र-ङ्कु॑र्या॒दथो॒ खल्वा॑हुः॒ कस्यां॒-वाँ-ऽह॑ दि॒शि रु॒द्रः कस्यां॒-वेँत्य॑नुपरि॒क्राम॑मे॒व हो॑त॒व्य॑-मप॑रिवर्गमे॒वैनग्ं॑ शमय- [शमयति, ए॒तावै] 12

-त्ये॒तावै दे॒वता᳚-स्सुव॒र्ग्या॑या उ॑त्त॒मास्ता यज॑मानं-वाँचयति॒ ताभि॑रे॒वैनग्ं॑ सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ य-न्द्वि॒ष्या-त्तस्य॑ सञ्च॒रे प॑शू॒ना-न्न्य॑स्ये॒-द्यः प्र॑थ॒मः प॒शुर॑भि॒तिष्ठ॑ति॒ स आर्ति॒मार्च्छ॑ति ॥ 13 ॥

(प॒शू॒नां - ँयन्तो - ऽग्ने॑ जुहो॒त्य - प॑रिवर्गमे॒वैनग्ं॑ शमयति - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 3)

अश्म॒न्नूर्ज॒मिति॒ परि॑ षिञ्चति मा॒र्जय॑त्ये॒वैन॒मथो॑ त॒र्पय॑त्ये॒व स ए॑न-न्तृ॒प्तो ऽक्षु॑द्ध्य॒-न्नशो॑च-न्न॒मुष्मि॑न् ँलो॒क उप॑ तिष्ठते॒ तृप्य॑ति प्र॒जया॑ प॒शुभि॒र्य ए॒वं-वेँद॒ ता-न्न॒ इष॒मूर्ज॑-न्धत्त मरुत-स्सग्ंररा॒णा इत्या॒हान्नं॒-वाँ ऊर्गन्न॑-म्म॒रुतो-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रु॒न्धे ऽश्मग्ग्॑स्ते॒ क्षुद॒मु-न्ते॒ शु- [क्षुद॒मु-न्ते॒ शुक्, ऋ॒च्छ॒तु॒ य-न्द्वि॒ष्म] 14

-गृ॑च्छतु॒ य-न्द्वि॒ष्म इत्या॑ह॒ यमे॒व द्वेष्टि॒ तम॑स्य क्षु॒धा च॑ शु॒चा चा᳚र्पयति॒ त्रिः प॑रिषि॒ञ्च-न्पर्ये॑ति त्रि॒वृद्वा अ॒ग्निर्यावा॑ने॒वा-ग्निस्तस्य॒ शुचग्ं॑ शमयति॒ त्रिः पुनः॒ पर्ये॑ति॒ ष-ट्थ्स-म्प॑द्यन्ते॒ ष-ड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभि॑रे॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयत्य॒पां-वाँ ए॒त-त्पुष्पं॒-यँद्वे॑त॒सो॑-ऽपाग्ं - [यद्वे॑त॒सो॑-ऽपाम्, शरो-ऽव॑का] 15

शरो-ऽव॑का वेतसशा॒खया॒ चाव॑काभिश्च॒ वि क॑र्ष॒त्यापो॒ वै शा॒न्ता-श्शा॒न्ताभि॑रे॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति॒ यो वा अ॒ग्नि-ञ्चि॒त-म्प्र॑थ॒मः प॒शुर॑धि॒क्राम॑तीश्व॒रो वै तग्ं शु॒चा प्र॒दहो॑ म॒ण्डूके॑न॒ विक॑र्षत्ये॒ष वै प॑शू॒ना-म॑नुपजीवनी॒यो न वा ए॒ष ग्रा॒म्येषु॑ प॒शुषु॑ हि॒तो ना-ऽऽर॒ण्येषु॒ तमे॒व शु॒चा-ऽर्प॑यत्यष्टा॒भि-र्वि क॑र्ष- [-र्वि क॑र्षति, अ॒ष्टाक्ष॑रा] 16

-त्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒त्रो᳚-ऽग्निर्यावा॑-ने॒वा-ऽग्निस्तस्य॒ शुचग्ं॑ शमयति पाव॒कव॑तीभि॒रन्नं॒-वैँ पा॑व॒को-ऽन्ने॑नै॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति मृ॒त्युर्वा ए॒ष यद॒ग्निर्ब्रह्म॑ण ए॒तद्रू॒पं-यँ-त्कृ॑ष्णाजि॒न-ङ्कार्ष्णी॑ उपा॒नहा॒वुप॑ मुञ्चते॒ ब्रह्म॑णै॒व मृ॒त्योर॒न्तर्ध॑त्ते॒ ऽन्तर्मृ॒त्योर्ध॑त्ते॒ ऽन्तर॒न्नाद्या॒-दित्या॑हुर॒न्या-मु॑पमु॒ञ्चते॒-ऽन्या-न्नान्त- [-ऽन्या-न्नान्तः, ए॒व मृ॒त्योर्ध॒त्ते] 17

-रे॒व मृ॒त्योर्ध॒त्ते ऽवा॒-ऽन्नाद्यग्ं॑ रुन्धे॒ नम॑स्ते॒ हर॑से शो॒चिष॒ इत्या॑ह नम॒स्कृत्य॒ हि वसी॑याग्ं समुप॒चर॑न्त्य॒न्य-न्ते॑ अ॒स्म-त्त॑पन्तु हे॒तय॒ इत्या॑ह॒ यमे॒व द्वेष्टि॒ तम॑स्य शु॒चा-ऽर्प॑यति पाव॒को अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वो भ॒वेत्या॒हान्नं॒-वैँ पा॑व॒को-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ द्वाभ्या॒मधि॑ क्रामति॒ प्रति॑ष्ठित्या अप॒स्य॑वतीभ्या॒ग्ं॒ शान्त्यै᳚ ॥ 18 ॥

(शु - ग्वे॑त॒सो॑-ऽपा - म॑ष्टा॒भिर्वि क॑र्षति॒ - नान्त - रेका॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 4)

नृ॒षदे॒ वडिति॒ व्याघा॑रयति प॒ङ्क्त्या-ऽऽहु॑त्या यज्ञमु॒खमा र॑भते ऽक्ष्ण॒या व्याघा॑रयति॒ तस्मा॑दक्ष्ण॒या प॒शवो-ऽङ्गा॑नि॒ प्रह॑रन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यद्व॑षट्कु॒र्या-द्या॒तया॑मा-ऽस्य वषट्का॒र-स्स्या॒द्यन्न व॑षट्कु॒र्या-द्रक्षाग्ं॑सि य॒ज्ञग्ं ह॑न्यु॒र्वडित्या॑ह प॒रोक्ष॑मे॒व वष॑-ट्करोति॒ नास्य॑ या॒तया॑मा वषट्का॒रो भव॑ति॒ न य॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि घ्नन्ति हु॒तादो॒ वा अ॒न्ये दे॒वा [अ॒न्ये दे॒वाः, अ॒हु॒तादो॒-ऽन्ये] 19

अ॑हु॒तादो॒-ऽन्ये तान॑ग्नि॒चिदे॒वोभया᳚-न्प्रीणाति॒ ये दे॒वा दे॒वाना॒मिति॑ द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेणावो᳚क्षति हु॒ताद॑श्चै॒व दे॒वान॑हु॒ताद॑श्च॒ यज॑मानः प्रीणाति॒ ते यज॑मान-म्प्रीणन्ति द॒द्ध्नैव हु॒तादः॑ प्री॒णाति॒ मधु॑षा ऽहु॒तादो᳚ ग्रा॒म्यं-वाँ ए॒तदन्नं॒-यँद्दद्ध्या॑र॒ण्य-म्मधु॒ यद्द॒ध्ना म॑धुमि॒श्रेणा॒-वोक्ष॑त्यु॒भय॒स्या-ऽव॑रुद्ध्यै ग्रुमु॒ष्टिना-ऽवो᳚क्षति प्राजाप॒त्यो [प्राजाप॒त्यः, वै ग्रु॑मु॒ष्टि-] 20

वै ग्रु॑मु॒ष्टि-स्स॑योनि॒त्वाय॒ द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्या अनुपरि॒चार॒-मवो᳚क्ष॒त्य-प॑रिवर्गमे॒वैना᳚-न्प्रीणाति॒ वि वा ए॒ष प्रा॒णैः प्र॒जया॑ प॒शुभि॑र्-ऋद्ध्यते॒ यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒न्वन्न॑धि॒क्राम॑ति प्राण॒दा अ॑पान॒दा इत्या॑ह प्रा॒णाने॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते वर्चो॒दा व॑रिवो॒दा इत्या॑ह प्र॒जा वै वर्चः॑ प॒शवो॒ वरि॑वः प्र॒जामे॒व प॒शूना॒त्म-न्ध॑त्त॒ इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒न्तं-वृँ॒त्रो [वृ॒त्रम॑ह॒न्तं-वृँ॒त्रः, ह॒त-ष्षो॑ड॒शभि॑-] 21

ह॒त-ष्षो॑ड॒शभि॑-र्भो॒गैर॑सिना॒-थ्स ए॒ताम॒ग्नये-ऽनी॑कवत॒ आहु॑तिमपश्य॒-त्ताम॑जुहो॒-त्तस्या॒ग्निरनी॑ कवा॒न्थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॑न प्री॒त-ष्षो॑डश॒धा वृ॒त्रस्य॑ भो॒गानप्य॑दह-द्वैश्वकर्म॒णेन॑ पा॒प्मनो॒ निर॑मुच्यत॒ यद॒ग्नये-ऽनी॑कवत॒ आहु॑ति-ञ्जु॒होत्य॒ग्निरे॒वा-ऽस्यानी॑कवा॒न्थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॑न प्री॒तः पा॒प्मान॒मपि॑ दहति वैश्वकर्म॒णेन॑ पा॒प्मनो॒ निर्मु॑च्यते॒ य-ङ्का॒मये॑त चि॒र-म्पा॒प्मनो॒ [चि॒र-म्पा॒प्मनः॑, निर्मु॑च्ये॒तेत्येकै॑क॒-] 22

निर्मु॑च्ये॒तेत्येकै॑क॒-न्तस्य॑ जुहुयाच्चि॒रमे॒व पा॒प्मनो॒ निर्मु॑च्यते॒ य-ङ्का॒मये॑त ता॒ज-क्पा॒प्मनो॒ निर्मु॑च्ये॒तेति॒ सर्वा॑णि॒ तस्या॑नु॒द्रुत्य॑ जुहुया-त्ता॒जगे॒व पा॒प्मनो॒ निर्मु॑च्य॒ते-ऽथो॒ खलु॒ नानै॒व सू॒क्ताभ्या᳚-ञ्जुहोति॒ नानै॒व सू॒क्तयो᳚र्वी॒र्य॑-न्दधा॒त्यथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 23 ॥

(दे॒वाः - प्रा॑जाप॒त्यो-वृ॒त्र - श्चि॒र-म्पा॒प्मन॑ - श्चत्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 5)

उदे॑नमुत्त॒रा-न्न॒येति॑ स॒मिध॒ आ द॑धाति॒ यथा॒ जनं॑-यँ॒ते॑-ऽव॒स-ङ्क॒रोति॑ ता॒दृगे॒व त-त्ति॒स्र आ द॑धाति त्रि॒वृद्वा अ॒ग्निर्यावा॑ने॒-वाग्निस्तस्मै॑ भाग॒धेय॑-ङ्करो॒त्यौदु॑म्बरी-र्भव॒न्त्यूर्ग्वा उ॑दु॒म्बर॒ ऊर्ज॑मे॒वास्मा॒ अपि॑ दधा॒त्युदु॑ त्वा॒ विश्वे॑ दे॒वा इत्या॑ह प्रा॒णा वै विश्वे॑ दे॒वाः प्रा॒णै- [प्रा॒णैः, ए॒वैन॒-] 24

-रे॒वैन॒-मुद्य॑च्छ॒ते ऽग्ने॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भि॒रित्या॑ह॒ यस्मा॑ ए॒वैन॑-ञ्चि॒त्तायो॒द्यच्छ॑ते॒ तेनै॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धयति॒ पञ्च॒ दिशो॒ दैवी᳚र्य॒ज्ञम॑वन्तु दे॒वीरित्या॑ह॒ दिशो॒ ह्ये॑षो-ऽनु॑ प्र॒च्यव॒ते ऽपाम॑ति-न्दुर्म॒ति-म्बाध॑माना॒ इत्या॑ह॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै रा॒यस्पोषे॑ य॒ज्ञप॑ति-मा॒भज॑न्ती॒रित्या॑ह प॒शवो॒ वै रा॒यस्पोषः॑ [रा॒यस्पोषः॑, प॒शूने॒वाव॑] 25

प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे ष॒ड्भिर्ह॑रति॒ ष-ड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभि॑रे॒वैनग्ं॑ हरति॒ द्वे प॑रि॒गृह्य॑वती भवतो॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ सूर्य॑रश्मि॒र्॒हरि॑केशः पु॒रस्ता॒दित्या॑ह॒ प्रसू᳚त्यै॒ ततः॑ पाव॒का आ॒शिषो॑ नो जुषन्ता॒मित्या॒हान्नं॒-वैँ पा॑व॒को-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे देवासु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ते दे॒वा ए॒त-दप्र॑तिरथ-मपश्य॒-न्तेन॒ वै ते᳚ प्र॒- [वै ते᳚ प्र॒ति, असु॑रानजय॒-न्त-] 26

-त्यसु॑रानजय॒-न्त-दप्र॑तिरथस्या-प्रतिरथ॒त्वं-यँदप्र॑तिरथ-न्द्वि॒तीयो॒ होता॒-ऽन्वाहा᳚प्र॒त्ये॑व तेन॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यान् जय॒त्यथो॒ अन॑भिजितमे॒वाभि ज॑यति दश॒र्च-म्भ॑वति॒ दशा᳚क्षरा वि॒रा-ड्वि॒राजे॒मौ लो॒कौ विधृ॑ता व॒नयो᳚र्लो॒कयो॒र्विधृ॑त्या॒ अथो॒ दशा᳚क्षरा वि॒राडन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒राज्ये॒वान्नाद्ये॒ प्रति॑तिष्ठ॒त्यस॑दिव॒ वा अ॒न्तरि॑क्षम॒न्तरि॑क्षमि॒वा ऽऽग्नी᳚द्ध्र॒-माग्नी॒द्ध्रे- [-माग्नी᳚द्ध्रे, अश्मा॑न॒-न्नि द॑धाति] 27

-ऽश्मा॑न॒-न्नि द॑धाति स॒त्त्वाय॒ द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै वि॒मान॑ ए॒ष दि॒वो मद्ध्य॑ आस्त॒ इत्या॑ह॒ व्ये॑वैतया॑ मिमीते॒ मद्ध्ये॑ दि॒वो निहि॑तः॒ पृश्ञि॒रश्मेत्या॒हान्नं॒-वैँ पृश्ञ्यन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे चत॒सृभि॒रा पुच्छा॑देति च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भिरे॒वेन्द्रं॒-विँश्वा॑ अवीवृध॒न्नित्या॑ह॒ वृद्धि॑मे॒वोपाव॑र्तते॒ वाजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति॒- [सत्प॑ति॒-म्पति᳚म्, इत्या॒हा-ऽन्नं॒-वैँ] 28

-मित्या॒हा-ऽन्नं॒-वैँ वाजो-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे सुम्न॒हूर्य॒ज्ञो दे॒वाग्ं आ च॑ वक्ष॒दित्या॑ह प्र॒जा वै प॒शवः॑ सु॒म्न-म्प्र॒जामे॒व प॒शूना॒त्म-न्ध॑त्ते॒ यक्ष॑द॒ग्निर्दे॒वो दे॒वाग्ं आ च॑ वक्ष॒दित्या॑ह स्व॒गाकृ॑त्यै॒ वाज॑स्य मा प्रस॒वेनो᳚-द्ग्रा॒भेणोद॑ग्रभी॒दित्या॑हा॒सौ वा आ॑दि॒त्य उ॒द्यन्नु॑द्ग्रा॒भ ए॒ष नि॒म्रोच॑-न्निग्रा॒भो ब्रह्म॑णै॒वा-ऽऽत्मान॑मु-द्गृ॒ह्णाति॒ ब्रह्म॑णा॒ भ्रातृ॑व्य॒-न्नि गृ॑ह्णाति ॥ 29 ॥

(प्रा॒णैः - पोषो᳚ - प्र॒त्या - ग्नी᳚द्धे॒ - पति॑ - मे॒ष - दश॑ च) (अ. 6)

प्राची॒मनु॑ प्र॒दिश॒-म्प्रेहि॑ वि॒द्वानित्या॑ह देवलो॒क-मे॒वैतयो॒पाव॑र्तते॒ क्रम॑द्ध्वम॒ग्निना॒ नाक॒-मित्या॑हे॒माने॒वैतया॑ लो॒कान् क्र॑मते पृथि॒व्या अ॒हमुद॒न्तरि॑क्ष॒मा ऽरु॑ह॒मित्या॑हे॒माने॒वैतया॑ लो॒कान्-थ्स॒मारो॑हति॒ सुव॒र्यन्तो॒ नापे᳚क्षन्त॒ इत्या॑ह सुव॒र्गमे॒वैतया॑ लो॒कमे॒त्यग्ने॒ प्रेहि॑ [प्रेहि॑, प्र॒थ॒मो] 30

प्रथ॒मो दे॑वय॒ता-मित्या॑हो॒भये᳚ष्वे॒वैतया॑ देवमनु॒ष्येषु॒ चक्षु॑र्दधाति प॒ञ्चभि॒रधि॑ क्रामति॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो यावा॑ने॒व य॒ज्ञस्तेन॑ स॒ह सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति॒ नक्तो॒षासेति॑ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑मन्वा॑ह॒ प्रत्या॒ अग्ने॑ सहस्रा॒क्षेत्या॑ह साह॒स्रः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै॒ तस्मै॑ ते विधेम॒ वाजा॑य॒ स्वाहेत्या॒हान्नं॒-वैँ वाजो-ऽन्न॑-मे॒वाव॑ [वाजो-ऽन्न॑-मे॒वाव॑, रु॒न्धे॒ द॒द्ध्नः] 31

रुन्धे द॒द्ध्नः पू॒र्णामौदु॑म्बरीग् स्वयमातृ॒ण्णाया᳚-ञ्जुहो॒त्यूर्ग्वै दद्ध्यूर्गु॑दु॒म्बरो॒-ऽसौ स्व॑यमातृ॒ण्णा ऽमुष्या॑मे॒वोर्ज॑-न्दधाति॒ तस्मा॑द॒मुतो॒-ऽर्वाची॒मूर्ज॒मुप॑ जीवामस्ति॒सृभिः॑ सादयति त्रि॒वृद्वा अ॒ग्निर्यावा॑ने॒वाग्निस्त-म्प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्ग॑मयति॒ प्रेद्धो॑ अग्ने दीदिहि पु॒रो न॒ इत्यौदु॑म्बरी॒मा द॑धात्ये॒षा वै सू॒र्मी कर्ण॑कावत्ये॒तया॑ ह स्म॒ [ह स्म, वै] 32

वै दे॒वा असु॑राणाग्ं शतत॒र्॒हाग् स्तृग्ं॑हन्ति॒ यदे॒तया॑ स॒मिध॑मा॒दधा॑ति॒ वज्र॑मे॒वैतच्छ॑त॒घ्नीं-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्रह॑रति॒ स्तृत्या॒ अछ॑म्बट्कारं-विँ॒धेम॑ ते पर॒मे जन्म॑न्नग्न॒ इति॒ वैक॑ङ्कती॒मा द॑धाति॒ भा ए॒वाव॑ रुन्धे॒ ताग्ं स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्यस्य चि॒त्रामिति॑ शमी॒मयी॒ग्ं॒ शान्त्या॑ अ॒ग्निर्वा॑ ह॒ वा अ॑ग्नि॒चित॑-न्दु॒हे᳚-ऽग्नि॒चिद्वा॒-ऽग्नि-न्दु॑हे॒ ताग्ं [ताम्, स॒वि॒तु-] 33

स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यस्य चि॒त्रामित्या॑है॒ष वा अ॒ग्नेर्दोह॒स्तम॑स्य॒ कण्व॑ ए॒व श्रा॑य॒सो॑-ऽवे॒-त्तेन॑ ह स्मैन॒ग्ं॒ स दु॑हे॒ यदे॒तया॑ स॒मिध॑-मा॒दधा᳚त्यग्नि॒चिदे॒व तद॒ग्नि-न्दु॑हे स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ स॒प्तजि॒ह्वा इत्या॑ह स॒प्तैवास्य॒ साप्ता॑नि प्रीणाति पू॒र्णया॑ जुहोति पू॒र्ण इ॑व॒ हि प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒- [प्र॒जाप॑तेः, आप्त्यै॒] 34

-राप्त्यै॒ न्यू॑नया जुहोति॒ न्यू॑ना॒द्धि प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा असृ॑जत प्र॒जाना॒ग्ं॒ सृष्ट्या॑ अ॒ग्निर्दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत॒ स दिशो-ऽनु॒ प्रा-ऽवि॑श॒ज्जुह्व॒न्मन॑सा॒ दिशो᳚ द्ध्याये द्दि॒ग्भ्य ए॒वैन॒मव॑ रुन्धे द॒द्ध्ना पु॒रस्ता᳚ज्जुहो॒त्या-ज्ये॑नो॒परि॑ष्टा॒-त्तेज॑श्चै॒वास्मा॑ इन्द्रि॒य-ञ्च॑ स॒मीची॑ दधाति॒ द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒रो भ॑वति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो᳚-ऽग्निर्वै᳚श्वान॒र-स्सा॒क्षा- [-ऽग्निर्वै᳚श्वान॒र-स्सा॒क्षात्, ए॒व वै᳚श्वान॒रमव॑] 35

-दे॒व वै᳚श्वान॒रमव॑ रुन्धे॒ य-त्प्र॑याजानूया॒जान् कु॒र्याद्विक॑स्ति॒-स्सा य॒ज्ञस्य॑ दर्विहो॒म-ङ्क॑रोति य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ष्ठित्यै रा॒ष्ट्रं-वैँ वै᳚श्वान॒रो विण्म॒रुतो॑ वैश्वान॒रग्ं हु॒त्वा मा॑रु॒तान् जु॑होति रा॒ष्ट्र ए॒व विश॒मनु॑ बद्ध्नात्यु॒च्चै-र्वै᳚श्वान॒रस्या-ऽऽ श्रा॑वयत्युपा॒ग्ं॒शु मा॑रु॒तान् जु॑होति॒ तस्मा᳚-द्रा॒ष्ट्रं-विँश॒मति॑ वदति मारु॒ता भ॑वन्ति म॒रुतो॒ वै दे॒वानां॒-विँशो॑ देववि॒शेनै॒वास्मै॑ मनुष्यवि॒श -मव॑ रुन्धे स॒प्त भ॑वन्ति स॒प्तग॑णा॒ वै म॒रुतो॑ गण॒श ए॒व विश॒मव॑ रुन्धे ग॒णेन॑ ग॒णम॑नु॒द्रुत्य॑ जुहोति॒ विश॑मे॒वास्मा॒ अनु॑वर्त्मान-ङ्करोति ॥ 36 ॥

(अग्ने॒ प्रेह्य - व॑ - स्म - दुहे॒ तां - प्र॒जाप॑तेः - सा॒क्षान् - म॑नुष्यवि॒श - मेक॑विग्ंशतिश्च) (अ. 7)

वसो॒र्धारा᳚-ञ्जुहोति॒ वसो᳚र्मे॒ धारा॑-ऽस॒दिति॒ वा ए॒षा हू॑यते घृ॒तस्य॒ वा ए॑नमे॒षा धारा॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के पिन्व॑मा॒नोप॑ तिष्ठत॒ आज्ये॑न जुहोति॒ तेजो॒ वा आज्य॒-न्तेजो॒ वसो॒र्धारा॒ तेज॑सै॒वास्मै॒ तेजो-ऽव॑ रु॒न्धे-ऽथो॒ कामा॒ वै वसो॒र्धारा॒ कामा॑ने॒वाव॑ रुन्धे॒ य-ङ्का॒मये॑त प्रा॒णान॑स्या॒-ऽन्नाद्यं॒-विँ- [-ऽन्नाद्यं॒-विँ, छि॒न्द्या॒मिति॑] 37

-च्छि॑न्द्या॒मिति॑ वि॒ग्राह॒-न्तस्य॑ जुहुया-त्प्रा॒णाने॒वास्या॒न्नाद्यं॒-विँच्छि॑नत्ति॒ य-ङ्का॒मये॑त प्रा॒णान॑स्या॒न्नाद्य॒ग्ं॒ स-न्त॑नुया॒मिति॒ स-न्त॑ता॒-न्तस्य॑ जुहुया-त्प्रा॒णाने॒वास्या॒न्नाद्य॒ग्ं॒ स-न्त॑नोति॒ द्वाद॑श द्वाद॒शानि॑ जुहोति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रेणै॒ वास्मा॒ अन्न॒मव॑ रु॒न्धे ऽन्न॑-ञ्च॒ मे-ऽक्षु॑च्च म॒ इत्या॑है॒ त-द्वा [इत्या॑है॒ त-द्वै, अन्न॑स्य रू॒पग्ं] 38

अन्न॑स्य रू॒पग्ं रू॒पेणै॒वान्न॒मव॑ रुन्धे॒ ऽग्निश्च॑ म॒ आप॑श्च म॒ इत्या॑है॒षा वा अन्न॑स्य॒ योनि॒-स्सयो᳚न्ये॒वान्न॒मव॑ रुन्धे-ऽर्धे॒न्द्राणि॑ जुहोति दे॒वता॑ ए॒वाव॑ रुन्धे॒ य-थ्सर्वे॑षा-म॒र्धमिन्द्रः॒ प्रति॒ तस्मा॒दिन्द्रो॑ दे॒वता॑ना-म्भूयिष्ठ॒भाक्त॑म॒ इन्द्र॒मुत्त॑रमाहे-न्द्रि॒यमे॒वास्मि॑-न्नु॒परि॑ष्टा-द्दधाति यज्ञायु॒धानि॑ जुहोति य॒ज्ञो [य॒ज्ञः, वै य॑ज्ञायु॒धानि॑] 39

वै य॑ज्ञायु॒धानि॑ य॒ज्ञमे॒वाव॑ रु॒न्धे-ऽथो॑ ए॒तद्वै य॒ज्ञस्य॑ रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व य॒ज्ञमव॑ रुन्धे ऽवभृ॒थश्च॑ मे स्वगाका॒रश्च॑ म॒ इत्या॑ह स्व॒गाकृ॑त्या अ॒ग्निश्च॑ मे घ॒र्मश्च॑ म॒ इत्या॑है॒त-द्वै ब्र॑ह्मवर्च॒सस्य॑ रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व ब्र॑ह्मवर्च॒समव॑ रुन्ध॒ ऋक्च॑ मे॒ साम॑ च म॒ इत्या॑है॒- [म॒ इत्या॑ह, ए॒तद्वै छन्द॑साग्ं] 40

-तद्वै छन्द॑साग्ं रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व छन्दा॒ग्॒स्यव॑ रुन्धे॒ गर्भा᳚श्च मे व॒थ्साश्च॑ म॒ इत्या॑है॒त-द्वै प॑शू॒नाग्ं रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व प॒शूनव॑ रुन्धे॒ कल्पा᳚न् जुहो॒त्य कॢ॑प्तस्य॒ कॢप्त्यै॑ युग्मदयु॒जे जु॑होति मिथुन॒त्वायो᳚-त्त॒राव॑ती भवतो॒-ऽभिक्रा᳚न्त्या॒ एका॑ च मे ति॒स्रश्च॑ म॒ इत्या॑ह देवछन्द॒सं-वाँ एका॑ च ति॒स्रश्च॑ [ति॒स्रश्च॑, म॒नु॒ष्य॒छ॒न्द॒स-ञ्चत॑स्रश्चा॒-ऽष्टौ] 41

मनुष्यछन्द॒स-ञ्चत॑स्रश्चा॒-ऽष्टौ च॑ देवछन्द॒स-ञ्चै॒व म॑नुष्य छन्द॒सञ्चा-ऽव॑ रुन्ध॒ आ त्रय॑स्त्रिग्ं शतो जुहोति॒ त्रय॑स्त्रिग्ंश॒द्वै दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒वाव॑ रुन्ध॒ आ-ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशतो जुहोत्य॒ष्टाच॑त्वारिग्ं-शदक्षरा॒ जग॑ती॒ जाग॑ताः प॒शवो॒ जग॑त्यै॒वास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे॒ वाज॑श्च प्रस॒वश्चेति॑ द्वाद॒श-ञ्जु॑होति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒र ए॒व प्रति॑ तिष्ठति ॥ 42 ॥

(वि - वै - य॒ज्ञः-साम॑ च म॒ इत्या॑ह - च ति॒स्र - श्चैका॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 8)

अ॒ग्निर्दे॒वेभ्यो ऽपा᳚क्राम-द्भाग॒धेय॑मि॒च्छमा॑न॒स्त-न्दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्नुप॑ न॒ आ व॑र्तस्व ह॒व्य-न्नो॑ व॒हेति॒ सो᳚-ऽब्रवी॒-द्वरं॑-वृँणै॒ मह्य॑मे॒व वा॑जप्रस॒वीय॑-ञ्जुहव॒न्निति॒ तस्मा॑द॒ग्नये॑ वाजप्रस॒वीय॑-ञ्जुह्वति॒ य-द्वा॑जप्रस॒वीय॑-ञ्जु॒होत्य॒ग्निमे॒व त-द्भा॑ग॒धेये॑न॒ सम॑र्धय॒त्यथो॑ अभिषे॒क ए॒वास्य॒ स च॑तुर्द॒शभि॑र्जुहोति स॒प्त ग्रा॒म्या ओष॑धय-स्स॒प्ता- [ओष॑धय-स्स॒प्त, अ॒र॒ण्या उ॒भयी॑षा॒-] 43

-ऽऽर॒ण्या उ॒भयी॑षा॒-मव॑रुद्ध्या॒ अन्न॑स्यान्नस्य जुहो॒त्यन्न॑स्यान्न॒स्या-व॑रुद्ध्या॒ औदु॑म्बरेण स्रु॒वेण॑ जुहो॒त्यूर्ग्वा उ॑दु॒म्बर॒ ऊर्गन्न॑मू॒र्जैवास्मा॒ ऊर्ज॒मन्न॒मव॑ रुन्धे॒ ऽग्निर्वै दे॒वाना॑-म॒भिषि॑क्तो-ऽग्नि॒चि-न्म॑नु॒ष्या॑णा॒-न्तस्मा॑दग्नि॒चि-द्वर्ष॑ति॒ न धा॑वे॒दव॑रुद्ध॒ग्ग्॒ ह्य॑स्या-न्न॒मन्न॑मिव॒ खलु॒ वै व॒र्॒षं-यँद्धावे॑-द॒न्नाद्या᳚द्धावे-दु॒पाव॑र्तेता॒-ऽन्नाद्य॑-मे॒वा-ऽभ्यु॒- [-ऽन्नाद्य॑-मे॒वा-ऽभि, उ॒पाव॑र्तते॒] 44

-पाव॑र्तते॒ नक्तो॒षासेति॑ कृ॒ष्णायै᳚ श्वे॒तव॑थ्सायै॒ पय॑सा जुहो॒त्यह्नै॒वास्मै॒ रात्रि॒-म्प्रदा॑पयति॒ रात्रि॒या-ऽह॑रहोरा॒त्रे ए॒वास्मै॒ प्रत्ते॒ काम॑म॒न्नाद्य॑-न्दुहाते राष्ट्र॒भृतो॑ जुहोति रा॒ष्ट्रमे॒वाव॑ रुन्धे ष॒ड्भिर्जु॑होति॒ षड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुष्वे॒व प्रति॑तिष्ठति॒ भुव॑नस्य पत॒ इति॑ रथमु॒खे पञ्चा-ऽऽहु॑तीर्जुहोति॒ वज्रो॒ वै रथो॒ वज्रे॑णै॒व दिशो॒- [वज्रे॑णै॒व दिशः॑, अ॒भि ज॑यत्यग्नि॒चितग्ं॑] 45

-ऽभि ज॑यत्यग्नि॒चितग्ं॑ ह॒ वा अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के वातो॒-ऽभि प॑वते वातना॒मानि॑ जुहोत्य॒भ्ये॑वैन॑-म॒मुष्मि॑न् ँलो॒के वातः॑ पवते॒ त्रीणि॑ जुहोति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒भ्य ए॒व लो॒केभ्यो॒ वात॒मव॑ रुन्धे समु॒द्रो॑-ऽसि॒ नभ॑स्वा॒नित्या॑है॒तद्वै वात॑स्य रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व वात॒मव॑ रुन्धे ऽञ्ज॒लिना॑ जुहोति॒ न ह्ये॑तेषा॑म॒न्यथा ऽऽहु॑तिरव॒कल्प॑ते ॥ 46 ॥

(ओष॑धय-स्स॒प्ता - भि - दिशो॒ - ऽन्यथा॒ - द्वे च॑) (अ. 9)

सु॒व॒र्गाय॒ वै लो॒काय॑ देवर॒थो यु॑ज्यते यत्राकू॒ताय॑ मनुष्यर॒थ ए॒ष खलु॒ वै दे॑वर॒थो यद॒ग्निर॒ग्निं-युँ॑नज्मि॒ शव॑सा घृ॒तेनेत्या॑ह यु॒नक्त्ये॒वैन॒ग्ं॒ स ए॑नं-युँ॒क्त-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कम॒भि व॑हति॒ य-थ्सर्वा॑भिः प॒ञ्चभि॑-र्यु॒ञ्ज्या-द्यु॒क्तो᳚-ऽस्या॒-ऽग्निः प्रच्यु॑त-स्स्या॒दप्र॑तिष्ठिता॒ आहु॑तय॒-स्स्युरप्र॑तिष्ठिता॒-स्स्तोमा॒ अप्र॑तिष्ठितान्यु॒क्थानि॑ ति॒सृभिः॑ प्रातस्सव॒ने॑-ऽभि मृ॑शति त्रि॒वृ- [त्रि॒वृत्, वा अ॒ग्निर्यावा॑ने॒वा-] 47

-द्वा अ॒ग्निर्यावा॑ने॒वा-ग्निस्तं-युँ॑नक्ति॒ यथा-ऽन॑सि यु॒क्त आ॑धी॒यत॑ ए॒वमे॒व त-त्प्रत्याहु॑तय॒स्तिष्ठ॑न्ति॒ प्रति॒ स्तोमाः॒ प्रत्यु॒क्थानि॑ यज्ञाय॒ज्ञिय॑स्य स्तो॒त्रे द्वाभ्या॑म॒भि मृ॑शत्ये॒तावा॒न्॒ वै य॒ज्ञो यावा॑नग्निष्टो॒मो भू॒मा त्वा अ॒स्यात॑ ऊ॒र्ध्वः क्रि॑यते॒ यावा॑ने॒व य॒ज्ञस्तम॑न्त॒तो᳚ ऽन्वारो॑हति॒ द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्या॒ एक॒या-ऽप्र॑स्तुत॒-म्भव॒त्यथा॒- [-ऽप्र॑स्तुत॒-म्भव॒त्यथ॑, अ॒भि मृ॑श॒त्युपै॑न॒-] 48

-ऽभि मृ॑श॒त्युपै॑न॒-मुत्त॑रो य॒ज्ञो न॑म॒त्यथो॒ सन्त॑त्यै॒ प्र वा ए॒षो᳚-ऽस्माल्लो॒का-च्च्य॑वते॒ यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते न वा ए॒तस्या॑निष्ट॒क आहु॑ति॒रव॑ कल्पते॒ यां-वाँ ए॒षो॑-ऽनिष्ट॒क आहु॑ति-ञ्जु॒होति॒ स्रव॑ति॒ वै सा ताग् स्रव॑न्तीं-यँ॒ज्ञो-ऽनु॒ परा॑ भवति य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ य-त्पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒त आहु॑तीना॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रत्याहु॑तय॒स्तिष्ठ॑न्ति॒ [प्रत्याहु॑तय॒स्तिष्ठ॑न्ति, न य॒ज्ञः] 49

न य॒ज्ञः प॑रा॒भव॑ति॒ न यज॑मानो॒ ऽष्टावुप॑ दधात्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒त्रेणै॒वैन॒-ञ्छन्द॑सा चिनुते॒ यदेका॑दश॒ त्रैष्टु॑भेन॒ य-द्द्वाद॑श॒ जाग॑तेन॒ छन्दो॑भिरे॒वैन॑-ञ्चिनुते नपा॒त्को वैनामै॒षो᳚-ऽग्निर्य-त्पु॑नश्चि॒तिर्य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒त आ तृ॒तीया॒-त्पुरु॑षा॒दन्न॑मत्ति॒ यथा॒ वै पु॑नरा॒धेय॑ ए॒व-म्पु॑नश्चि॒तिर्यो᳚-ऽ-ग्न्या॒धेये॑न॒ न- [-ग्न्या॒धेये॑न॒ न, ऋ॒ध्नोति॒ स] 50

-र्ध्नोति॒ स पु॑नरा॒धेय॒मा ध॑त्ते॒ यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒त्वा नर्ध्नोति॒ स पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नुते॒ य-त्पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒त ऋद्ध्या॒ अथो॒ खल्वा॑हु॒र्न चे॑त॒व्येति॑ रु॒द्रो वा ए॒ष यद॒ग्निर्यथा᳚ व्या॒घ्रग्ं सु॒प्त-म्बो॒धय॑ति ता॒दृगे॒व तदथो॒ खल्वा॑हुश्चेत॒व्येति॒ यथा॒ वसी॑याग्ंस-म्भाग॒धेये॑न बो॒धय॑ति ता॒दृगे॒व तन्मनु॑र॒ग्निम॑चिनुत॒ तेन॒ ना-ऽऽर्ध्नो॒थ्स ए॒ता-म्पु॑नश्चि॒तिम॑पश्य॒-त्ताम॑चिनुत॒ तया॒ वै स आ᳚र्ध्नो॒द्य-त्पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒त ऋद्ध्यै᳚ ॥ 51 ॥

(त्रि॒वृ-दथ॒-तिष्ठ॑-न्त्यग्न्या॒धेये॑न॒ ना-चि॑नुत-स॒प्तद॑श- च) (अ. 10)

छ॒न्द॒श्चित॑-ञ्चिन्वीत प॒शुका॑मः प॒शवो॒ वै छन्दाग्ं॑सि पशु॒माने॒व भ॑वति श्येन॒चित॑-ञ्चिन्वीत सुव॒र्गका॑म-श्श्ये॒नो वै वय॑सा॒-म्पति॑ष्ठ-श्श्ये॒न ए॒व भू॒त्वा सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-म्प॑तति कङ्क॒चित॑-ञ्चिन्वीत॒ यः का॒मये॑त शीर्ष॒ण्वान॒मुष्मि॑न् ँलो॒के स्या॒मिति॑ शीर्ष॒ण्वाने॒वा-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के भ॑वत्यलज॒चित॑-ञ्चिन्वीत॒ चतु॑स्सीत-म्प्रति॒ष्ठाका॑म॒श्चत॑स्रो॒ दिशो॑ दि॒क्ष्वे॑व प्रति॑ तिष्ठति प्रौग॒चित॑-ञ्चिन्वीत॒ भ्रातृ॑व्यवा॒-न्प्रै- [भ्रातृ॑व्यवा॒-न्प्र, ए॒व भ्रातृ॑व्या-न्नुदत] 52

-व भ्रातृ॑व्या-न्नुदत उभ॒यतः॑ प्रौग-ञ्चिन्वीत॒यः का॒मये॑त॒ प्रजा॒ता-न्भ्रातृ॑व्या-न्नु॒देय॒ प्रति॑ जनि॒ष्यमा॑णा॒निति॒ प्रैव जा॒ता-न्भ्रातृ॑व्या-न्नु॒दते॒ प्रति॑ जनि॒ष्यमा॑णा-न्रथचक्र॒चित॑-ञ्चिन्वीत॒ भ्रातृ॑व्यवा॒न्॒ वज्रो॒ वै रथो॒ वज्र॑मे॒व भ्रातृ॑व्येभ्यः॒ प्रह॑रति द्रोण॒चित॑-ञ्चिन्वी॒तान्न॑कामो॒ द्रोणे॒ वा अन्न॑-म्भ्रियते॒ सयो᳚न्ये॒वान्न॒मव॑ रुन्धे समू॒ह्य॑-ञ्चिन्वीत प॒शुका॑मः पशु॒माने॒व भ॑वति [पशु॒माने॒व भ॑वति, प॒रि॒चा॒य्य॑-ञ्चिन्वीत॒] 53

परिचा॒य्य॑-ञ्चिन्वीत॒ ग्राम॑कामो ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति श्मशान॒चित॑-ञ्चिन्वीत॒ यः का॒मये॑त पितृलो॒क ऋ॑द्ध्नुया॒मिति॑ पितृलो॒क ए॒वर्ध्नो॑ति विश्वामित्रजमद॒ग्नी वसि॑ष्ठेना-ऽस्पर्धेता॒ग्ं॒ स ए॒ता ज॒मद॑ग्निर्विह॒व्या॑ अपश्य॒-त्ता उपा॑धत्त॒ ताभि॒र्वै स वसि॑ष्ठस्येन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मवृङ्क्त॒ य-द्वि॑ह॒व्या॑ उप॒दधा॑तीन्द्रि॒यमे॒व ताभि॑र्वी॒र्यं॑-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते॒ होतु॒र्धिष्णि॑य॒ उप॑ दधाति यजमानायत॒नं-वैँ [ ] 54

होता॒ स्व ए॒वास्मा॑ आ॒यत॑न इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मव॑ रुन्धे॒ द्वाद॒शोप॑ दधाति॒ द्वाद॑शाक्षरा॒ जग॑ती॒ जाग॑ताः प॒शवो॒ जग॑त्यै॒वास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे॒ ऽष्टाव॑ष्टाव॒न्येषु॒ धिष्णि॑ये॒षूप॑ दधात्य॒ष्टाश॑फाः प॒शवः॑ प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे॒ षण्मा᳚र्जा॒लीये॒ ष-ड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवः॒ खलु॒ वै दे॒वाः पि॒तर॑ ऋ॒तूने॒व दे॒वा-न्पि॒तॄ-न्प्री॑णाति ॥ 55 ॥

(प्र - भ॑वति - यजमानायत॒नं-वाँ - अ॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 11)

पव॑स्व॒ वाज॑सातय॒ इत्य॑नु॒ष्टु-क्प्र॑ति॒पद्भ॑वति ति॒र्सो॑-ऽनु॒ष्टुभ॒श्चत॑स्रो गाय॒त्रियो॒ य-त्ति॒स्रो॑-ऽनु॒ष्टुभ॒-स्तस्मा॒-दश्व॑स्त्रि॒भिस्तिष्ठग्ग्॑ स्तिष्ठति॒ यच्चत॑स्रो गाय॒त्रिय॒स्तस्मा॒-थ्सर्वाग्॑ श्च॒तुरः॑ प॒दः प्र॑ति॒दध॒-त्पला॑यते पर॒मा वा ए॒षा छन्द॑सां॒-यँद॑नु॒ष्टु-क्प॑र॒मश्च॑तुष्टो॒म-स्स्तोमा॑ना-म्पर॒मस्त्रि॑रा॒त्रो य॒ज्ञाना᳚-म्पर॒मो-ऽश्वः॑ पशू॒ना-म्प॑र॒मेणै॒वैन॑-म्पर॒मता᳚-ङ्गमयत्येकवि॒ग्ं॒श-मह॑र्भवति॒ [-मह॑र्भवति, यस्मि॒न्नश्व॑] 56

यस्मि॒न्नश्व॑ आल॒भ्यते॒ द्वाद॑श॒ मासाः॒ पञ्च॒र्तव॒स्त्रय॑ इ॒मे लो॒का अ॒सावा॑दि॒त्य ए॑कवि॒ग्ं॒श ए॒ष प्र॒जाप॑तिः प्राजाप॒त्यो-ऽश्व॒स्तमे॒व सा॒क्षादृ॑द्ध्नोति॒ शक्व॑रयः पृ॒ष्ठ-म्भ॑वन्त्य॒न्-यद॑न्य॒-च्छन्दो॒-ऽन्ये᳚न्ये॒ वा ए॒ते प॒शव॒ आ ल॑भ्यन्त उ॒तेव॑ ग्रा॒म्या उ॒तेवा॑-ऽऽर॒ण्या यच्छक्व॑रयः पृ॒ष्ठ-म्भव॒न्त्यश्व॑स्य सर्व॒त्वाय॑ पार्थुर॒श्म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्भ॑वति र॒श्मिना॒ वा अश्वो॑ [र॒श्मिना॒ वा अश्वः॑, य॒त ई᳚श्व॒रो] 57

य॒त ई᳚श्व॒रो वा अश्वो-ऽय॒तो-ऽप्र॑तिष्ठितः॒ परा᳚-म्परा॒वत॒-ङ्गन्तो॒र्य-त्पा᳚र्थुर॒श्म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्भव॒त्यश्व॑स्य॒ यत्यै॒ धृत्यै॒ सङ्कृ॑त्यच्छावाकसा॒म-म्भ॑वत्युथ्सन्नय॒ज्ञो वा ए॒ष यद॑श्वमे॒धः कस्तद्वे॒देत्या॑हु॒र्यदि॒ सर्वो॑ वा क्रि॒यते॒ न वा॒ सर्व॒ इति॒ य-थ्सङ्कृ॑त्यच्छावाकसा॒म-म्भव॒त्यश्व॑स्य सर्व॒त्वाय॒ पर्या᳚प्त्या॒ अन॑न्तरायाय॒ सर्व॑स्तोमो-ऽतिरा॒त्र उ॑त्त॒ममह॑र्भवति॒ सर्व॒स्या-ऽऽप्त्यै॒ सर्व॑स्य॒ जित्यै॒ सर्व॑मे॒व तेना᳚-ऽऽप्नोति॒ सर्व॑-ञ्जयति ॥ 58 ॥

(अह॑र्भवति॒ - वा अश्वो - ऽह॑र्भवति॒ - दश॑ च) (अ. 12)

(दे॒वा॒सु॒रास्तेन - र्त॒व्या॑ - रु॒द्रो - ऽश्म॑ - न्नृ॒षदे॒ व - डुदे॑नं॒ - प्राची॒मिति॒ - वसो॒र्धारा॑ - म॒ग्निर्दे॒वेभ्यः॑ - सुव॒र्गाय॑ यत्राकू॒ताय॑ - छन्द॒श्चितं॒ - पव॑स्व॒ - द्वाद॑श )

(दे॒वा॒सु॒रा - अ॒जायां॒ - ँवै ग्रु॑मु॒ष्टिः - प्र॑थ॒मो दे॑वय॒तामे॒ - तद्वै छन्द॑सा - मृ॒ध्नो - त्य॒ष्टौ प॑ञ्चा॒शत्)

(दे॒वा॒सु॒रा, स्सर्व॑-ञ्जयति)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे चतुर्थः प्रश्न-स्समाप्तः ॥