କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ନଵମଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ଭୃଗୁଵଲ୍ଲୀ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଭୃଗୁ ଵଲ୍ଲୀ
ସ॒ହ ନା॑ ଵଵତୁ । ସ॒ହ ନୌ॑ ଭୁନକ୍ତୁ । ସ॒ହ ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ଙ୍କରଵାଵହୈ । ତେ॒ଜ॒ସ୍ଵିନା॒ ଵଧୀ॑ତମସ୍ତୁ॒ ମା ଵି॑ଦ୍ଵିଷା॒ଵହୈ᳚ ॥
ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥
ଅନୁଵାକଂ 15
ଭୃଗୁ॒ର୍ଵୈ ଵା॑ରୁ॒ଣିଃ । ଵରୁ॑ଣ॒-ମ୍ପିତ॑ର॒-ମୁପ॑ସସାର । ଅଧୀ॑ହି ଭଗଵୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ ॥ ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତ-ତ୍ପ୍ରୋ॑ଵାଚ । ଅନ୍ନ॑-ମ୍ପ୍ରା॒ଣ-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ମ୍ମନୋ॒ ଵାଚ॒ମିତି॑ ॥
ତଗ୍ଂ ହୋ॑ଵାଚ । ଯତୋ॒ ଵା ଇ॒ମାନି॒ ଭୂତା॑ନି॒ ଜାଯ॑ନ୍ତେ ।
ଯେନ॒ ଜାତା॑ନି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ତି । ଯ-ତ୍ପ୍ରଯ॑ନ୍ତ୍ଯ॒ଭି ସଂଵିଁ॑ଶନ୍ତି ।
ତ-ଦ୍ଵିଜି॑ଜ୍ଞାସସ୍ଵ । ତ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମେତି॑ ॥
ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ଯତ । ସ ତପ॑-ସ୍ତ॒ପ୍ତ୍ଵା ॥ 35 ॥
ଅନ୍ନ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମେତି॒ ଵ୍ଯ॑ଜାନାତ୍ । ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ଧ୍ଯେ॑ଵ ଖଲ୍ଵି॒ମାନି॒ ଭୂତା॑ନି॒ ଜାଯ॑ନ୍ତେ । ଅନ୍ନେ॑ନ॒ ଜାତା॑ନି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ତି । ଅନ୍ନ॒-ମ୍ପ୍ରଯ॑ନ୍ତ୍ଯ॒ଭି-ସଂଵିଁ॑ଶ॒ନ୍ତୀତି॑ ॥ ତ-ଦ୍ଵି॒ଜ୍ଞାଯ॑ । ପୁନ॑ରେ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒-ମ୍ପିତ॑ର॒-ମୁପ॑ସସାର । ଅଧୀ॑ହି ଭଗଵୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ତଗ୍ଂ ହୋ॑ଵାଚ । ତପ॑ସା॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵିଜି॑ଜ୍ଞାସସ୍ଵ ।
ତପୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ଯତ । ସ ତପ॑-ସ୍ତ॒ପ୍ତ୍ଵା ॥ 36 ॥
ପ୍ରା॒ଣୋ ବ୍ର॒ହ୍ମେତି॒ ଵ୍ଯ॑ଜାନାତ୍ । ପ୍ରା॒ଣାଦ୍ଧ୍ଯେ॑ଵ ଖଲ୍ଵି॒ମାନି॒ ଭୂତା॑ନି॒ ଜାଯ॑ନ୍ତେ । ପ୍ରା॒ଣେନ॒ ଜାତା॑ନି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ତି ।
ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ପ୍ରଯ॑ନ୍ତ୍ଯ॒ଭି-ସଂଵିଁ॑ଶ॒ନ୍ତୀତି॑ ॥ ତ-ଦ୍ଵି॒ଜ୍ଞାଯ॑ ।
ପୁନ॑ରେ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒-ମ୍ପିତ॑ର॒-ମୁପ॑ସସାର । ଅଧୀ॑ହି ଭଗଵୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ତଗ୍ଂ ହୋ॑ଵାଚ । ତପ॑ସା॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵିଜି॑ଜ୍ଞାସସ୍ଵ । ତପୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ଯତ । ସ ତପ॑-ସ୍ତ॒ପ୍ତ୍ଵା ॥ 37 ॥
ମନୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॒ ଵ୍ଯ॑ଜାନାତ୍ । ମନ॑ସୋ॒ ହ୍ଯେ॑ଵ ଖଲ୍ଵି॒ମାନି॒ ଭୂତା॑ନି॒ ଜାଯ॑ନ୍ତେ । ମନ॑ସା॒ ଜାତା॑ନି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ତି । ମନଃ॒ ପ୍ରଯ॑ନ୍ତ୍ଯ॒ଭି-ସଂଵିଁ॑ଶ॒ନ୍ତୀତି॑ ॥ ତ-ଦ୍ଵି॒ଜ୍ଞାଯ॑ । ପୁନ॑ରେ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒-ମ୍ପିତ॑ର॒-ମୁପ॑ସସାର । ଅଧୀ॑ହି ଭଗଵୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ତଗ୍ଂ ହୋ॑ଵାଚ । ତପ॑ସା॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵିଜି॑ଜ୍ଞାସସ୍ଵ ।
ତପୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ଯତ । ସ ତପ॑-ସ୍ତ॒ପ୍ତ୍ଵା ॥ 38 ॥
ଵି॒ଜ୍ଞାନ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମେତି॒ ଵ୍ଯ॑ଜାନାତ୍ ।
ଵି॒ଜ୍ଞାନା॒-ଦ୍ଧ୍ଯେ॑ଵ ଖଲ୍ଵି॒ମାନି॒ ଭୂତା॑ନି॒ ଜାଯ॑ନ୍ତେ ।
ଵି॒ଜ୍ଞାନେ॑ନ॒ ଜାତା॑ନି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ତି । ଵି॒ଜ୍ଞାନ॒-ମ୍ପ୍ରଯ॑ନ୍ତ୍ଯ॒ଭି-ସଂଵିଁ॑ଶ॒ନ୍ତୀତି॑ ॥
ତ-ଦ୍ଵି॒ଜ୍ଞାଯ॑ । ପୁନ॑ରେ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒-ମ୍ପିତ॑ର॒-ମୁପ॑ସସାର । ଅଧୀ॑ହି ଭଗଵୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ତଗ୍ଂ ହୋ॑ଵାଚ । ତପ॑ସା॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵିଜି॑ଜ୍ଞାସସ୍ଵ । ତପୋ॒ ବ୍ରହ୍ମେତି॑ । ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ଯତ । ସ ତପ॑-ସ୍ତ॒ପ୍ତ୍ଵା ॥ 39 ॥
ଆ॒ନ॒ନ୍ଦୋ ବ୍ର॒ହ୍ମେତି॒ ଵ୍ଯ॑ଜାନାତ୍ । ଆ॒ନନ୍ଦା॒-ଦ୍ଧ୍ଯେ॑ଵ-ଖଲ୍ଵି॒ମାନି॒ ଭୂତା॑ନି॒ ଜାଯ॑ନ୍ତେ ।
ଆ॒ନ॒ନ୍ଦେନ॒ ଜାତା॑ନି॒ ଜୀଵ॑ନ୍ତି । ଆ॒ନ॒ନ୍ଦ-ମ୍ପ୍ରଯ॑ନ୍ତ୍ଯ॒ଭି-ସଂଵିଁ॑ଶ॒ନ୍ତୀତି॑ ॥ ସୈଷା ଭା᳚ର୍ଗ॒ଵୀ ଵା॑ରୁ॒ଣୀ ଵି॒ଦ୍ଯା । ପ॒ର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମ॒-ନ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତା ॥ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ଅନ୍ନ॑ଵାନନ୍ନା॒ଦୋ ଭ॑ଵତି ।
ମ॒ହା-ନ୍ଭ॑ଵତି ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ ।
ମ॒ହାନ୍ କୀ॒ର୍ତ୍ଯା ॥ 40 ॥
ଅନ୍ନ॒-ନ୍ନ ନି॑ନ୍ଦ୍ଯାତ୍ । ତ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତମ୍ ॥ ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା ଅନ୍ନ᳚ମ୍ । ଶରୀ॑ରମନ୍ନା॒ଦମ୍ । ପ୍ରା॒ଣେ ଶରୀ॑ର॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ । ଶରୀ॑ରେ ପ୍ରା॒ଣଃ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଃ ।
ତଦେ॒ତ-ଦନ୍ନ॒-ମନ୍ନେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ ॥
ସ ଯ ଏ॒ତ-ଦନ୍ନ॒-ମନ୍ନେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ॒-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ଅନ୍ନ॑ଵା-ନନ୍ନା॒ଦୋ ଭ॑ଵତି ।
ମ॒ହା-ନ୍ଭ॑ଵତି ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ ।
ମ॒ହାନ୍ କୀ॒ର୍ତ୍ଯା ॥ 41 ॥
ଅନ୍ନ॒-ନ୍ନ ପରି॑ଚକ୍ଷୀତ । ତ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତମ୍ । ଆପୋ॒ ଵା ଅନ୍ନ᳚ମ୍ । ଜ୍ଯୋତି॑ରନ୍ନା॒ଦମ୍ । ଅ॒ଫ୍ସୁ ଜ୍ଯୋତିଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ । ଜ୍ଯୋତି॒ଷ୍ଯାପଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତାଃ ।
ତଦେ॒ତ-ଦନ୍ନ॒-ମନ୍ନେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ ॥
ସ ଯ ଏ॒ତ-ଦନ୍ନ॒-ମନ୍ନେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ॒-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ଅନ୍ନ॑ଵା-ନନ୍ନା॒ଦୋ ଭ॑ଵତି । ମ॒ହା-ନ୍ଭ॑ଵତି ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ ।
ମ॒ହାନ୍ କୀର୍ତ୍ଯା ॥ 42 ॥
ଅନ୍ନ॑-ମ୍ବ॒ହୁ କୁ॑ର୍ଵୀତ । ତ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତମ୍ ॥ ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ଵା ଅନ୍ନ᳚ମ୍ । ଆ॒କା॒ଶୋ᳚-ଽନ୍ନା॒ଦଃ । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା-ମା॑କା॒ଶଃ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଃ । ଆ॒କା॒ଶେ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତା ।
ତଦେ॒ତ-ଦନ୍ନ॒-ମନ୍ନେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତମ୍ ॥
ସ ଯ ଏ॒ତ-ଦନ୍ନ॒-ମନ୍ନେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ॒-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି । ଅନ୍ନ॑ଵାନନ୍ନା॒ଦୋ ଭ॑ଵତି । ମ॒ହା-ନ୍ଭ॑ଵତି ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ ।
ମ॒ହାନ୍ କୀ॒ର୍ତ୍ଯା ॥ 43 ॥
ନ କଞ୍ଚନ ଵସତୌ ପ୍ରତ୍ଯା॑ଚକ୍ଷୀ॒ତ । ତ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତମ୍ ॥
ତସ୍ମାଦ୍ଯଯା କଯା ଚ ଵିଧଯା ବହ୍ଵ॑ନ୍ନ-ମ୍ପ୍ରା॒ପ୍ନୁଯାତ୍ ॥
ଅରାଦ୍ଧ୍ଯସ୍ମା ଅନ୍ନମି॑ତ୍ଯାଚ॒କ୍ଷତେ ॥ ଏତଦ୍ଵୈ ମୁଖତୋ᳚-ଽନ୍ନଗ୍ଂ ରା॒ଦ୍ଧମ୍ ।
ମୁଖତୋ-ଽସ୍ମା ଅ॑ନ୍ନଗ୍ଂ ରା॒ଦ୍ଧ୍ଯତେ । ଏତଦ୍ଵୈ ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ᳚-ଽନ୍ନଗ୍ଂ ରା॒ଦ୍ଧମ୍ ।
ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ-ଽସ୍ମା ଅ॑ନ୍ନଗ୍ଂ ରା॒ଦ୍ଧ୍ଯତେ ।
ଏଦଦ୍ଵା ଅନ୍ତତୋ᳚-ଽନ୍ନଗ୍ଂ ରା॒ଦ୍ଧମ୍ ।
ଅନ୍ତତୋ-ଽସ୍ମା ଅ॑ନ୍ନଗ୍ଂ ରା॒ଦ୍ଧ୍ଯତେ । ॥ 44-ଽ ॥
ଯ ଏ॑ଵଂ-ଵେଁ॒ଦ ॥ କ୍ଷେମ ଇ॑ତି ଵା॒ଚି । ଯୋଗକ୍ଷେମ ଇତି ପ୍ରା॑ଣାପା॒ନଯୋଃ । କର୍ମେ॑ତି ହ॒ସ୍ତଯୋଃ । ଗତି-ରି॑ତି ପା॒ଦଯୋଃ । ଵିମୁକ୍ତି-ରି॑ତି ପା॒ଯୌ । ଇତି ମାନୁଷୀ᳚-ସ୍ସମା॒ଜ୍ଞାଃ ॥ ଅଥ ଦୈ॒ଵୀଃ । ତୃପ୍ତି-ରି॑ତି ଵୃ॒ଷ୍ଟୌ । ବଲ-ମି॑ତି ଵି॒ଦ୍ଯୁତି । ॥ 44.ବ୍ ॥
ଯଶ ଇ॑ତି ପ॒ଶୁଷୁ । ଜ୍ଯୋତିରିତି ନ॑କ୍ଷତ୍ରେ॒ଷୁ ।
ପ୍ରଜାତି-ରମୃତ-ମାନନ୍ଦ ଇ॑ତ୍ଯୁପ॒ସ୍ଥେ । ସର୍ଵ ମି॑ତ୍ଯାକା॒ଶେ ॥
ତ-ତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠେ-ତ୍ଯୁ॑ପାସୀ॒ତ । ପ୍ରତିଷ୍ଠା॑ଵା-ନ୍ଭ॒ଵତି । ତନ୍ମହ ଇତ୍ଯୁ॑ପାସୀ॒ତ । ମ॑ହା-ନ୍ଭ॒ଵତି । ତନ୍ମନ ଇତ୍ଯୁ॑ପାସୀ॒ତ । ମାନ॑ଵା-ନ୍ଭ॒ଵତି । ॥ 44.ଚ୍ ॥
ତନ୍ନମ ଇତ୍ଯୁ॑ପାସୀ॒ତ । ନମ୍ଯନ୍ତେ᳚-ଽସ୍ମୈ କା॒ମାଃ । ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମେ-ତ୍ଯୁ॑ପାସୀ॒ତ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଵା-ନ୍ଭ॒ଵତି । ତ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରିମର ଇତ୍ଯୁ॑ପାସୀ॒ତ । ପର୍ଯେଣ-ମ୍ମ୍ରିଯନ୍ତେ ଦ୍ଵିଷନ୍ତଃ॑ ସପ॒ତ୍ନାଃ । ପରି ଯେ᳚-ଽପ୍ରିଯା᳚ ଭ୍ରାତୃ॒ଵ୍ଯାଃ ॥ ସ ଯଶ୍ଚା॑ଯ-ମ୍ପୁ॒ରୁଷେ । ଯଶ୍ଚାସା॑-ଵାଦି॒ତ୍ଯେ । ସ ଏକଃ॑ । ॥ 44.ଦ୍ ॥
ସ ଯ॑ ଏଵଂ॒-ଵିଁତ୍ । ଅସ୍ମାଲ୍-ଲୋ॑କା-ତ୍ପ୍ରେ॒ତ୍ଯ ।
ଏତମନ୍ନମଯ-ମାତ୍ମାନ-ମୁପ॑ସଙ୍କ୍ର॒ମ୍ଯ ।
ଏତ-ମ୍ପ୍ରାଣମଯ-ମାତ୍ମାନ-ମୁପ॑ସଙ୍କ୍ର॒ମ୍ଯ ।
ଏତ-ମ୍ମନୋମଯ-ମାତ୍ମାନ-ମୁପ॑ସଙ୍କ୍ର॒ମ୍ଯ ।
ଏତଂ-ଵିଁଜ୍ଞାନମଯ-ମାତ୍ମାନ-ମୁପ॑ସଙ୍କ୍ର॒ମ୍ଯ ।
ଏତ ମାନନ୍ଦମଯ ମାତ୍ମାନ ମୁପ॑ସଙ୍କ୍ର॒ମ୍ଯ ।
ଇମାନ୍ ଁଲୋକାନ୍ କାମାନ୍ନୀ କାମ-ରୂପ୍ଯ॑ନୁସ॒ଞ୍ଚରନ୍ନ୍ ।
ଏତ-ଥ୍ସାମ ଗା॑ଯନ୍ନା॒ସ୍ତେ ॥ ହା(3) ଵୁ॒ ହା(3) ଵୁ॒ ହା(3) ଵୁ॑ । ॥ 44ऎ ॥
ଅ॒ହ-ମନ୍ନ-ମ॒ହ-ମନ୍ନ-ମ॒ହମନ୍ନମ୍ ।
ଅ॒ହମନ୍ନା॒ଦୋ(2)-ଽହମନ୍ନା॒ଦୋ(2) ଽହମନ୍ନା॒ଦଃ ।
ଅ॒ହଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଲୋକ॒କୃ-ଦ॒ହଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଲୋକ॒କୃ-ଦ॒ହଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଲୋକ॒କୃତ୍ । ଅ॒ହମସ୍ମି ପ୍ରଥମଜା ଋତା(3) ସ୍ଯ॒ ।
ପୂର୍ଵ-ନ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଅମୃତସ୍ଯ ନା(3) ଭା॒ ଇ॒ ।
ଯୋ ମା ଦଦାତି ସ ଇଦେଵ ମା(3)ଵାଃ॒ ।
ଅ॒ହ-ମନ୍ନ॒-ମନ୍ନ॑-ମ॒ଦନ୍ତ॒-ମା(3) ଦ୍ମି॒ ।
ଅ॒ହଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॒-ମ୍ଭୁଵ॑ନ॒-ମଭ୍ଯ॑ଭ॒ଵାମ୍ । ସୁଵ॒ର୍ନ ଜ୍ଯୋତୀଃ᳚ ॥ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଇତ୍ଯୁ॑ପ॒ନିଷ॑ତ୍ ॥ 44.f ॥
ସ॒ହ ନା॑ ଵଵତୁ । ସ॒ହ ନୌ॑ ଭୁନକ୍ତୁ । ସ॒ହ ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ଙ୍କରଵାଵହୈ । ତେ॒ଜ॒ସ୍ଵିନା॒ ଵଧୀ॑ତମସ୍ତୁ॒ ମା ଵି॑ଦ୍ଵିଷା॒ଵହୈ᳚ ॥ ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥
(ଭୃଗୁ॒ସ୍ତ୍ରଯୋ॑ଦ॒ଶା - ନ୍ନ॑ମ୍ - ପ୍ରା॒ଣୋ - ମନୋ॑ - ଵି॒ଜ୍ଞାନ॒-ନ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଦ୍ଵାଦଶା - ନ॒ନ୍ଦୋ ଦଶା - ନ୍ନ॒-ନ୍ନ ନି॑ନ୍ଦ୍ଯା॒ - ଦନ୍ନ॒-ନ୍ନ ପରି॑ଚକ୍ଷୀ॒ତା -ନ୍ନ॑-ମ୍ବ॒ହୁକୁ॑ର୍ଵି॒ ତୈକା॑ଦଶୈକାଦଶ॒ - ନ କଞ୍ଚ ନୈକ॑ଷଷ୍ଟି॒ର୍ଦଶ॑ ) (ଅ. 15)
॥ ଇତି ଭୃଗୁଵଲ୍ଲୀ ସମାପ୍ତା ॥
(ଶ-ନ୍ନଃ॒ - ଶୀକ୍ଷାଗ୍ଂ - ସ॒ହ ନୌ॒ - ଯ ॑007ଆ;ଛନ୍ଦ॑ସା॒ମ୍ - ଭୂଃ - ସ ଯଃ - ପୃ॑ଥି॒ - ଵ୍ଯୋମି - ତ୍ଯୃତ-ଞ୍ଚା॒ - ହମ୍ - ଁଵେଦମନୁଚ୍ଯ - ଶ-ନ୍ନଃ॑ - ସ॒ହ ନା॑ଵଵତୁ - ବ୍ରହ୍ମ॒ଵି-ଦ୍- ଭୃଗୁଃ॒ ପଞ୍ଚ॑ଦଶ)
(ଶ-ନ୍ନୋ॒ - ମହ॒ ଇତ୍ଯା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ - ନୋ ଇ॑ତରା॒ଣ୍ଯ - ସ॑ନ୍ନେ॒ଵା - ନ୍ନ॒-ନ୍ନ ନି॑ନ୍ଦ୍ଯା॒ଚ୍ଚତୁ॑ଶ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍ )
(ଶନ୍ନ॒ - ଇତ୍ଯୁ॑ପ॒ନିଷ॑ତ୍ )
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ଆରଣ୍ଯକେ ନଵମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake navamaḥ prapāṭhakaḥ - bhṛguvallī
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
bhṛgu vallī
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
anuvākaṃ 15
bhṛgu॒rvai vā̭ru॒ṇiḥ | varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ || tasmā̭ e॒ta-tpro̭vāca | anna̭-mprā॒ṇa-ñcakṣu॒-śśrotra॒-mmano॒ vāca॒miti̭ ||
tagṃ ho̭vāca | yato॒ vā i॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte |
yena॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | ya-tpraya̭ntya॒bhi saṃvi~̭śanti |
ta-dviji̭jñāsasva | ta-dbrahmeti̭ ||
sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 35 ||
anna॒-mbrahmeti॒ vya̭jānāt | a॒nnāddhyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte | annḙna॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | anna॒-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || ta-dvi॒jñāya̭ | puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva |
tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 36 ||
prā॒ṇo bra॒hmeti॒ vya̭jānāt | prā॒ṇāddhyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte | prā॒ṇena॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti |
prā॒ṇa-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || ta-dvi॒jñāya̭ |
puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva | tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 37 ||
mano॒ brahmeti॒ vya̭jānāt | mana̭so॒ hyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte | mana̭sā॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | manaḥ॒ praya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || ta-dvi॒jñāya̭ | puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva |
tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 38 ||
vi॒jñāna॒-mbrahmeti॒ vya̭jānāt |
vi॒jñānā॒-ddhyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte |
vi॒jñānḙna॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | vi॒jñāna॒-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ ||
ta-dvi॒jñāya̭ | puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva | tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 39 ||
ā॒na॒ndo bra॒hmeti॒ vya̭jānāt | ā॒nandā॒-ddhyḙva-khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte |
ā॒na॒ndena॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | ā॒na॒nda-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || saiṣā bhā᳚rga॒vī vā̭ru॒ṇī vi॒dyā | pa॒ra॒me vyo̭ma॒-nprati̭ṣṭhitā || ya e॒vaṃ-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vānannā॒do bha̭vati |
ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kī॒rtyā || 40 ||
anna॒-nna ni̭ndyāt | ta-dvra॒tam || prā॒ṇo vā anna᳚m | śarī̭ramannā॒dam | prā॒ṇe śarī̭ra॒-mprati̭ṣṭhitam | śarī̭re prā॒ṇaḥ prati̭ṣṭhitaḥ |
tade॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitam ||
sa ya e॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitaṃ॒-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vā-nannā॒do bha̭vati |
ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kī॒rtyā || 41 ||
anna॒-nna pari̭cakṣīta | ta-dvra॒tam | āpo॒ vā anna᳚m | jyoti̭rannā॒dam | a॒phsu jyotiḥ॒ prati̭ṣṭhitam | jyoti॒ṣyāpaḥ॒ prati̭ṣṭhitāḥ |
tade॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitam ||
sa ya e॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitaṃ॒-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vā-nannā॒do bha̭vati | ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kīrtyā || 42 ||
anna̭-mba॒hu kṷrvīta | ta-dvra॒tam || pṛ॒thi॒vī vā anna᳚m | ā॒kā॒śo᳚-'nnā॒daḥ | pṛ॒thi॒vyā-mā̭kā॒śaḥ prati̭ṣṭhitaḥ | ā॒kā॒śe pṛ̭thi॒vī prati̭ṣṭhitā |
tade॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitam ||
sa ya e॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitaṃ॒-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vānannā॒do bha̭vati | ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kī॒rtyā || 43 ||
na kañcana vasatau pratyā̭cakṣī॒ta | ta-dvra॒tam ||
tasmādyayā kayā ca vidhayā bahva̭nna-mprā॒pnuyāt ||
arāddhyasmā annami̭tyāca॒kṣate || etadvai mukhato᳚-'nnagṃ rā॒ddham |
mukhato-'smā a̭nnagṃ rā॒ddhyate | etadvai maddhyato᳚-'nnagṃ rā॒ddham |
maddhyato-'smā a̭nnagṃ rā॒ddhyate |
edadvā antato᳚-'nnagṃ rā॒ddham |
antato-'smā a̭nnagṃ rā॒ddhyate | || 44-' ||
ya ḙvaṃ-ve~॒da || kṣema i̭ti vā॒ci | yogakṣema iti prā̭ṇāpā॒nayoḥ | karmḙti ha॒stayoḥ | gati-ri̭ti pā॒dayoḥ | vimukti-ri̭ti pā॒yau | iti mānuṣī᳚-ssamā॒jñāḥ || atha dai॒vīḥ | tṛpti-ri̭ti vṛ॒ṣṭau | bala-mi̭ti vi॒dyuti | || 44.b ||
yaśa i̭ti pa॒śuṣu | jyotiriti na̭kṣatre॒ṣu |
prajāti-ramṛta-mānanda i̭tyupa॒sthe | sarva mi̭tyākā॒śe ||
ta-tpratiṣṭhe-tyṷpāsī॒ta | pratiṣṭhā̭vā-nbha॒vati | tanmaha ityṷpāsī॒ta | ma̭hā-nbha॒vati | tanmana ityṷpāsī॒ta | māna̭vā-nbha॒vati | || 44.c ||
tannama ityṷpāsī॒ta | namyante᳚-'smai kā॒māḥ | tadbrahme-tyṷpāsī॒ta | brahma̭vā-nbha॒vati | ta-dbrahmaṇaḥ parimara ityṷpāsī॒ta | paryeṇa-mmriyante dviṣantaḥ̭ sapa॒tnāḥ | pari ye᳚-'priyā᳚ bhrātṛ॒vyāḥ || sa yaścā̭ya-mpu॒ruṣe | yaścāsā̭-vādi॒tye | sa ekaḥ̭ | || 44.d ||
sa ya̭ evaṃ॒-vi~t | asmāl-lo̭kā-tpre॒tya |
etamannamaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
eta-mprāṇamaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
eta-mmanomaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
etaṃ-vi~jñānamaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
eta mānandamaya mātmāna mupa̭saṅkra॒mya |
imān ~lokān kāmānnī kāma-rūpya̭nusa॒ñcarann |
eta-thsāma gā̭yannā॒ste || hā(3) vu॒ hā(3) vu॒ hā(3) vṷ | || 44è ||
a॒ha-manna-ma॒ha-manna-ma॒hamannam |
a॒hamannā॒do(2)-'hamannā॒do(2) 'hamannā॒daḥ |
a॒hagg śloka॒kṛ-da॒hagg śloka॒kṛ-da॒hagg śloka॒kṛt | a॒hamasmi prathamajā ṛtā(3) sya॒ |
pūrva-ndevebhyo amṛtasya nā(3) bhā॒ i॒ |
yo mā dadāti sa ideva mā(3)vāḥ॒ |
a॒ha-manna॒-manna̭-ma॒danta॒-mā(3) dmi॒ |
a॒haṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na॒-mabhya̭bha॒vām | suva॒rna jyotīḥ᳚ || ya e॒vaṃ-ve~da̭ || ityṷpa॒niṣa̭t || 44.f ||
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
(bhṛgu॒strayo̭da॒śā - nna̭m - prā॒ṇo - mano̭ - vi॒jñāna॒-ndvāda̭śa dvādaśā - na॒ndo daśā - nna॒-nna ni̭ndyā॒ - danna॒-nna pari̭cakṣī॒tā -nna̭-mba॒hukṷrvi॒ taikā̭daśaikādaśa॒ - na kañca naika̭ṣaṣṭi॒rdaśa̭ ) (a. 15)
|| iti bhṛguvallī samāptā ||
(śa-nnaḥ॒ - śīkṣāgṃ - sa॒ha nau॒ - ya ̭007ā;chanda̭sā॒m - bhūḥ - sa yaḥ - pṛ̭thi॒ - vyomi - tyṛta-ñcā॒ - ham - ~vedamanucya - śa-nnaḥ̭ - sa॒ha nā̭vavatu - brahma॒vi-d- bhṛguḥ॒ pañca̭daśa)
(śa-nno॒ - maha॒ ityā̭di॒tyo - no i̭tarā॒ṇya - sa̭nne॒vā - nna॒-nna ni̭ndyā॒ccatṷścatvārigṃśat )
(śanna॒ - ityṷpa॒niṣa̭t )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake navamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके नवमः प्रपाठकः - भृगुवल्ली
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
भृगु वल्ली
स॒ह ना॑ ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै । ते॒ज॒स्विना॒ वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
अनुवाकं 15
भृगु॒र्वै वा॑रु॒णिः । वरु॑ण॒-म्पित॑र॒-मुप॑ससार । अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ ॥ तस्मा॑ ए॒त-त्प्रो॑वाच । अन्न॑-म्प्रा॒ण-ञ्चक्षु॒-श्श्रोत्र॒-म्मनो॒ वाच॒मिति॑ ॥
तग्ं हो॑वाच । यतो॒ वा इ॒मानि॒ भूता॑नि॒ जाय॑न्ते ।
येन॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति । य-त्प्रय॑न्त्य॒भि संविँ॑शन्ति ।
त-द्विजि॑ज्ञासस्व । त-द्ब्रह्मेति॑ ॥
स तपो॑-ऽतप्यत । स तप॑-स्त॒प्त्वा ॥ 35 ॥
अन्न॒-म्ब्रह्मेति॒ व्य॑जानात् । अ॒न्नाद्ध्ये॑व खल्वि॒मानि॒ भूता॑नि॒ जाय॑न्ते । अन्ने॑न॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति । अन्न॒-म्प्रय॑न्त्य॒भि-संविँ॑श॒न्तीति॑ ॥ त-द्वि॒ज्ञाय॑ । पुन॑रे॒व वरु॑ण॒-म्पित॑र॒-मुप॑ससार । अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ । तग्ं हो॑वाच । तप॑सा॒ ब्रह्म॒ विजि॑ज्ञासस्व ।
तपो॒ ब्रह्मेति॑ । स तपो॑-ऽतप्यत । स तप॑-स्त॒प्त्वा ॥ 36 ॥
प्रा॒णो ब्र॒ह्मेति॒ व्य॑जानात् । प्रा॒णाद्ध्ये॑व खल्वि॒मानि॒ भूता॑नि॒ जाय॑न्ते । प्रा॒णेन॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति ।
प्रा॒ण-म्प्रय॑न्त्य॒भि-संविँ॑श॒न्तीति॑ ॥ त-द्वि॒ज्ञाय॑ ।
पुन॑रे॒व वरु॑ण॒-म्पित॑र॒-मुप॑ससार । अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ । तग्ं हो॑वाच । तप॑सा॒ ब्रह्म॒ विजि॑ज्ञासस्व । तपो॒ ब्रह्मेति॑ । स तपो॑-ऽतप्यत । स तप॑-स्त॒प्त्वा ॥ 37 ॥
मनो॒ ब्रह्मेति॒ व्य॑जानात् । मन॑सो॒ ह्ये॑व खल्वि॒मानि॒ भूता॑नि॒ जाय॑न्ते । मन॑सा॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति । मनः॒ प्रय॑न्त्य॒भि-संविँ॑श॒न्तीति॑ ॥ त-द्वि॒ज्ञाय॑ । पुन॑रे॒व वरु॑ण॒-म्पित॑र॒-मुप॑ससार । अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ । तग्ं हो॑वाच । तप॑सा॒ ब्रह्म॒ विजि॑ज्ञासस्व ।
तपो॒ ब्रह्मेति॑ । स तपो॑-ऽतप्यत । स तप॑-स्त॒प्त्वा ॥ 38 ॥
वि॒ज्ञान॒-म्ब्रह्मेति॒ व्य॑जानात् ।
वि॒ज्ञाना॒-द्ध्ये॑व खल्वि॒मानि॒ भूता॑नि॒ जाय॑न्ते ।
वि॒ज्ञाने॑न॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति । वि॒ज्ञान॒-म्प्रय॑न्त्य॒भि-संविँ॑श॒न्तीति॑ ॥
त-द्वि॒ज्ञाय॑ । पुन॑रे॒व वरु॑ण॒-म्पित॑र॒-मुप॑ससार । अधी॑हि भगवो॒ ब्रह्मेति॑ । तग्ं हो॑वाच । तप॑सा॒ ब्रह्म॒ विजि॑ज्ञासस्व । तपो॒ ब्रह्मेति॑ । स तपो॑-ऽतप्यत । स तप॑-स्त॒प्त्वा ॥ 39 ॥
आ॒न॒न्दो ब्र॒ह्मेति॒ व्य॑जानात् । आ॒नन्दा॒-द्ध्ये॑व-खल्वि॒मानि॒ भूता॑नि॒ जाय॑न्ते ।
आ॒न॒न्देन॒ जाता॑नि॒ जीव॑न्ति । आ॒न॒न्द-म्प्रय॑न्त्य॒भि-संविँ॑श॒न्तीति॑ ॥ सैषा भा᳚र्ग॒वी वा॑रु॒णी वि॒द्या । प॒र॒मे व्यो॑म॒-न्प्रति॑ष्ठिता ॥ य ए॒वं-वेँद॒ प्रति॑तिष्ठति । अन्न॑वानन्ना॒दो भ॑वति ।
म॒हा-न्भ॑वति प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ।
म॒हान् की॒र्त्या ॥ 40 ॥
अन्न॒-न्न नि॑न्द्यात् । त-द्व्र॒तम् ॥ प्रा॒णो वा अन्न᳚म् । शरी॑रमन्ना॒दम् । प्रा॒णे शरी॑र॒-म्प्रति॑ष्ठितम् । शरी॑रे प्रा॒णः प्रति॑ष्ठितः ।
तदे॒त-दन्न॒-मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितम् ॥
स य ए॒त-दन्न॒-मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितं॒-वेँद॒ प्रति॑तिष्ठति । अन्न॑वा-नन्ना॒दो भ॑वति ।
म॒हा-न्भ॑वति प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ।
म॒हान् की॒र्त्या ॥ 41 ॥
अन्न॒-न्न परि॑चक्षीत । त-द्व्र॒तम् । आपो॒ वा अन्न᳚म् । ज्योति॑रन्ना॒दम् । अ॒फ्सु ज्योतिः॒ प्रति॑ष्ठितम् । ज्योति॒ष्यापः॒ प्रति॑ष्ठिताः ।
तदे॒त-दन्न॒-मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितम् ॥
स य ए॒त-दन्न॒-मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितं॒-वेँद॒ प्रति॑तिष्ठति । अन्न॑वा-नन्ना॒दो भ॑वति । म॒हा-न्भ॑वति प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ।
म॒हान् कीर्त्या ॥ 42 ॥
अन्न॑-म्ब॒हु कु॑र्वीत । त-द्व्र॒तम् ॥ पृ॒थि॒वी वा अन्न᳚म् । आ॒का॒शो᳚-ऽन्ना॒दः । पृ॒थि॒व्या-मा॑का॒शः प्रति॑ष्ठितः । आ॒का॒शे पृ॑थि॒वी प्रति॑ष्ठिता ।
तदे॒त-दन्न॒-मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितम् ॥
स य ए॒त-दन्न॒-मन्ने॒ प्रति॑ष्ठितं॒-वेँद॒ प्रति॑तिष्ठति । अन्न॑वानन्ना॒दो भ॑वति । म॒हा-न्भ॑वति प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ।
म॒हान् की॒र्त्या ॥ 43 ॥
न कञ्चन वसतौ प्रत्या॑चक्षी॒त । त-द्व्र॒तम् ॥
तस्माद्यया कया च विधया बह्व॑न्न-म्प्रा॒प्नुयात् ॥
अराद्ध्यस्मा अन्नमि॑त्याच॒क्षते ॥ एतद्वै मुखतो᳚-ऽन्नग्ं रा॒द्धम् ।
मुखतो-ऽस्मा अ॑न्नग्ं रा॒द्ध्यते । एतद्वै मद्ध्यतो᳚-ऽन्नग्ं रा॒द्धम् ।
मद्ध्यतो-ऽस्मा अ॑न्नग्ं रा॒द्ध्यते ।
एदद्वा अन्ततो᳚-ऽन्नग्ं रा॒द्धम् ।
अन्ततो-ऽस्मा अ॑न्नग्ं रा॒द्ध्यते । ॥ 44-ऽ ॥
य ए॑वं-वेँ॒द ॥ क्षेम इ॑ति वा॒चि । योगक्षेम इति प्रा॑णापा॒नयोः । कर्मे॑ति ह॒स्तयोः । गति-रि॑ति पा॒दयोः । विमुक्ति-रि॑ति पा॒यौ । इति मानुषी᳚-स्समा॒ज्ञाः ॥ अथ दै॒वीः । तृप्ति-रि॑ति वृ॒ष्टौ । बल-मि॑ति वि॒द्युति । ॥ 44.ब् ॥
यश इ॑ति प॒शुषु । ज्योतिरिति न॑क्षत्रे॒षु ।
प्रजाति-रमृत-मानन्द इ॑त्युप॒स्थे । सर्व मि॑त्याका॒शे ॥
त-त्प्रतिष्ठे-त्यु॑पासी॒त । प्रतिष्ठा॑वा-न्भ॒वति । तन्मह इत्यु॑पासी॒त । म॑हा-न्भ॒वति । तन्मन इत्यु॑पासी॒त । मान॑वा-न्भ॒वति । ॥ 44.च् ॥
तन्नम इत्यु॑पासी॒त । नम्यन्ते᳚-ऽस्मै का॒माः । तद्ब्रह्मे-त्यु॑पासी॒त । ब्रह्म॑वा-न्भ॒वति । त-द्ब्रह्मणः परिमर इत्यु॑पासी॒त । पर्येण-म्म्रियन्ते द्विषन्तः॑ सप॒त्नाः । परि ये᳚-ऽप्रिया᳚ भ्रातृ॒व्याः ॥ स यश्चा॑य-म्पु॒रुषे । यश्चासा॑-वादि॒त्ये । स एकः॑ । ॥ 44.द् ॥
स य॑ एवं॒-विँत् । अस्माल्-लो॑का-त्प्रे॒त्य ।
एतमन्नमय-मात्मान-मुप॑सङ्क्र॒म्य ।
एत-म्प्राणमय-मात्मान-मुप॑सङ्क्र॒म्य ।
एत-म्मनोमय-मात्मान-मुप॑सङ्क्र॒म्य ।
एतं-विँज्ञानमय-मात्मान-मुप॑सङ्क्र॒म्य ।
एत मानन्दमय मात्मान मुप॑सङ्क्र॒म्य ।
इमान् ँलोकान् कामान्नी काम-रूप्य॑नुस॒ञ्चरन्न् ।
एत-थ्साम गा॑यन्ना॒स्ते ॥ हा(3) वु॒ हा(3) वु॒ हा(3) वु॑ । ॥ 44ऎ ॥
अ॒ह-मन्न-म॒ह-मन्न-म॒हमन्नम् ।
अ॒हमन्ना॒दो(2)-ऽहमन्ना॒दो(2) ऽहमन्ना॒दः ।
अ॒हग्ग् श्लोक॒कृ-द॒हग्ग् श्लोक॒कृ-द॒हग्ग् श्लोक॒कृत् । अ॒हमस्मि प्रथमजा ऋता(3) स्य॒ ।
पूर्व-न्देवेभ्यो अमृतस्य ना(3) भा॒ इ॒ ।
यो मा ददाति स इदेव मा(3)वाः॒ ।
अ॒ह-मन्न॒-मन्न॑-म॒दन्त॒-मा(3) द्मि॒ ।
अ॒हं-विँश्व॒-म्भुव॑न॒-मभ्य॑भ॒वाम् । सुव॒र्न ज्योतीः᳚ ॥ य ए॒वं-वेँद॑ ॥ इत्यु॑प॒निष॑त् ॥ 44.f ॥
स॒ह ना॑ ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै । ते॒ज॒स्विना॒ वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ॥ ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
(भृगु॒स्त्रयो॑द॒शा - न्न॑म् - प्रा॒णो - मनो॑ - वि॒ज्ञान॒-न्द्वाद॑श द्वादशा - न॒न्दो दशा - न्न॒-न्न नि॑न्द्या॒ - दन्न॒-न्न परि॑चक्षी॒ता -न्न॑-म्ब॒हुकु॑र्वि॒ तैका॑दशैकादश॒ - न कञ्च नैक॑षष्टि॒र्दश॑ ) (अ. 15)
॥ इति भृगुवल्ली समाप्ता ॥
(श-न्नः॒ - शीक्षाग्ं - स॒ह नौ॒ - य ॑007आ;छन्द॑सा॒म् - भूः - स यः - पृ॑थि॒ - व्योमि - त्यृत-ञ्चा॒ - हम् - ँवेदमनुच्य - श-न्नः॑ - स॒ह ना॑ववतु - ब्रह्म॒वि-द्- भृगुः॒ पञ्च॑दश)
(श-न्नो॒ - मह॒ इत्या॑दि॒त्यो - नो इ॑तरा॒ण्य - स॑न्ने॒वा - न्न॒-न्न नि॑न्द्या॒च्चतु॑श्चत्वारिग्ंशत् )
(शन्न॒ - इत्यु॑प॒निष॑त् )
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके नवमः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake navamaḥ prapāṭhakaḥ - bhṛguvallī
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
bhṛgu vallī
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
anuvākaṃ 15
bhṛgu॒rvai vā̭ru॒ṇiḥ | varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ || tasmā̭ e॒ta-tpro̭vāca | anna̭-mprā॒ṇa-ñcakṣu॒-śśrotra॒-mmano॒ vāca॒miti̭ ||
tagṃ ho̭vāca | yato॒ vā i॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte |
yena॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | ya-tpraya̭ntya॒bhi saṃvi~̭śanti |
ta-dviji̭jñāsasva | ta-dbrahmeti̭ ||
sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 35 ||
anna॒-mbrahmeti॒ vya̭jānāt | a॒nnāddhyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte | annḙna॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | anna॒-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || ta-dvi॒jñāya̭ | puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva |
tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 36 ||
prā॒ṇo bra॒hmeti॒ vya̭jānāt | prā॒ṇāddhyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte | prā॒ṇena॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti |
prā॒ṇa-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || ta-dvi॒jñāya̭ |
puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva | tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 37 ||
mano॒ brahmeti॒ vya̭jānāt | mana̭so॒ hyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte | mana̭sā॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | manaḥ॒ praya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || ta-dvi॒jñāya̭ | puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva |
tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 38 ||
vi॒jñāna॒-mbrahmeti॒ vya̭jānāt |
vi॒jñānā॒-ddhyḙva khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte |
vi॒jñānḙna॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | vi॒jñāna॒-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ ||
ta-dvi॒jñāya̭ | puna̭re॒va varṷṇa॒-mpita̭ra॒-mupa̭sasāra | adhī̭hi bhagavo॒ brahmeti̭ | tagṃ ho̭vāca | tapa̭sā॒ brahma॒ viji̭jñāsasva | tapo॒ brahmeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭-sta॒ptvā || 39 ||
ā॒na॒ndo bra॒hmeti॒ vya̭jānāt | ā॒nandā॒-ddhyḙva-khalvi॒māni॒ bhūtā̭ni॒ jāya̭nte |
ā॒na॒ndena॒ jātā̭ni॒ jīva̭nti | ā॒na॒nda-mpraya̭ntya॒bhi-saṃvi~̭śa॒ntīti̭ || saiṣā bhā᳚rga॒vī vā̭ru॒ṇī vi॒dyā | pa॒ra॒me vyo̭ma॒-nprati̭ṣṭhitā || ya e॒vaṃ-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vānannā॒do bha̭vati |
ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kī॒rtyā || 40 ||
anna॒-nna ni̭ndyāt | ta-dvra॒tam || prā॒ṇo vā anna᳚m | śarī̭ramannā॒dam | prā॒ṇe śarī̭ra॒-mprati̭ṣṭhitam | śarī̭re prā॒ṇaḥ prati̭ṣṭhitaḥ |
tade॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitam ||
sa ya e॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitaṃ॒-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vā-nannā॒do bha̭vati |
ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kī॒rtyā || 41 ||
anna॒-nna pari̭cakṣīta | ta-dvra॒tam | āpo॒ vā anna᳚m | jyoti̭rannā॒dam | a॒phsu jyotiḥ॒ prati̭ṣṭhitam | jyoti॒ṣyāpaḥ॒ prati̭ṣṭhitāḥ |
tade॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitam ||
sa ya e॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitaṃ॒-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vā-nannā॒do bha̭vati | ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kīrtyā || 42 ||
anna̭-mba॒hu kṷrvīta | ta-dvra॒tam || pṛ॒thi॒vī vā anna᳚m | ā॒kā॒śo᳚-'nnā॒daḥ | pṛ॒thi॒vyā-mā̭kā॒śaḥ prati̭ṣṭhitaḥ | ā॒kā॒śe pṛ̭thi॒vī prati̭ṣṭhitā |
tade॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitam ||
sa ya e॒ta-danna॒-manne॒ prati̭ṣṭhitaṃ॒-ve~da॒ prati̭tiṣṭhati | anna̭vānannā॒do bha̭vati | ma॒hā-nbha̭vati pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rbrahmavarca॒sena̭ |
ma॒hān kī॒rtyā || 43 ||
na kañcana vasatau pratyā̭cakṣī॒ta | ta-dvra॒tam ||
tasmādyayā kayā ca vidhayā bahva̭nna-mprā॒pnuyāt ||
arāddhyasmā annami̭tyāca॒kṣate || etadvai mukhato᳚-'nnagṃ rā॒ddham |
mukhato-'smā a̭nnagṃ rā॒ddhyate | etadvai maddhyato᳚-'nnagṃ rā॒ddham |
maddhyato-'smā a̭nnagṃ rā॒ddhyate |
edadvā antato᳚-'nnagṃ rā॒ddham |
antato-'smā a̭nnagṃ rā॒ddhyate | || 44-' ||
ya ḙvaṃ-ve~॒da || kṣema i̭ti vā॒ci | yogakṣema iti prā̭ṇāpā॒nayoḥ | karmḙti ha॒stayoḥ | gati-ri̭ti pā॒dayoḥ | vimukti-ri̭ti pā॒yau | iti mānuṣī᳚-ssamā॒jñāḥ || atha dai॒vīḥ | tṛpti-ri̭ti vṛ॒ṣṭau | bala-mi̭ti vi॒dyuti | || 44.b ||
yaśa i̭ti pa॒śuṣu | jyotiriti na̭kṣatre॒ṣu |
prajāti-ramṛta-mānanda i̭tyupa॒sthe | sarva mi̭tyākā॒śe ||
ta-tpratiṣṭhe-tyṷpāsī॒ta | pratiṣṭhā̭vā-nbha॒vati | tanmaha ityṷpāsī॒ta | ma̭hā-nbha॒vati | tanmana ityṷpāsī॒ta | māna̭vā-nbha॒vati | || 44.c ||
tannama ityṷpāsī॒ta | namyante᳚-'smai kā॒māḥ | tadbrahme-tyṷpāsī॒ta | brahma̭vā-nbha॒vati | ta-dbrahmaṇaḥ parimara ityṷpāsī॒ta | paryeṇa-mmriyante dviṣantaḥ̭ sapa॒tnāḥ | pari ye᳚-'priyā᳚ bhrātṛ॒vyāḥ || sa yaścā̭ya-mpu॒ruṣe | yaścāsā̭-vādi॒tye | sa ekaḥ̭ | || 44.d ||
sa ya̭ evaṃ॒-vi~t | asmāl-lo̭kā-tpre॒tya |
etamannamaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
eta-mprāṇamaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
eta-mmanomaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
etaṃ-vi~jñānamaya-mātmāna-mupa̭saṅkra॒mya |
eta mānandamaya mātmāna mupa̭saṅkra॒mya |
imān ~lokān kāmānnī kāma-rūpya̭nusa॒ñcarann |
eta-thsāma gā̭yannā॒ste || hā(3) vu॒ hā(3) vu॒ hā(3) vṷ | || 44è ||
a॒ha-manna-ma॒ha-manna-ma॒hamannam |
a॒hamannā॒do(2)-'hamannā॒do(2) 'hamannā॒daḥ |
a॒hagg śloka॒kṛ-da॒hagg śloka॒kṛ-da॒hagg śloka॒kṛt | a॒hamasmi prathamajā ṛtā(3) sya॒ |
pūrva-ndevebhyo amṛtasya nā(3) bhā॒ i॒ |
yo mā dadāti sa ideva mā(3)vāḥ॒ |
a॒ha-manna॒-manna̭-ma॒danta॒-mā(3) dmi॒ |
a॒haṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na॒-mabhya̭bha॒vām | suva॒rna jyotīḥ᳚ || ya e॒vaṃ-ve~da̭ || ityṷpa॒niṣa̭t || 44.f ||
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
(bhṛgu॒strayo̭da॒śā - nna̭m - prā॒ṇo - mano̭ - vi॒jñāna॒-ndvāda̭śa dvādaśā - na॒ndo daśā - nna॒-nna ni̭ndyā॒ - danna॒-nna pari̭cakṣī॒tā -nna̭-mba॒hukṷrvi॒ taikā̭daśaikādaśa॒ - na kañca naika̭ṣaṣṭi॒rdaśa̭ ) (a. 15)
|| iti bhṛguvallī samāptā ||
(śa-nnaḥ॒ - śīkṣāgṃ - sa॒ha nau॒ - ya ̭007ā;chanda̭sā॒m - bhūḥ - sa yaḥ - pṛ̭thi॒ - vyomi - tyṛta-ñcā॒ - ham - ~vedamanucya - śa-nnaḥ̭ - sa॒ha nā̭vavatu - brahma॒vi-d- bhṛguḥ॒ pañca̭daśa)
(śa-nno॒ - maha॒ ityā̭di॒tyo - no i̭tarā॒ṇya - sa̭nne॒vā - nna॒-nna ni̭ndyā॒ccatṷścatvārigṃśat )
(śanna॒ - ityṷpa॒niṣa̭t )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake navamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.