Summary — Nepali
AI-generated · not yet verified
The Nepali meaning of each verse is shown below the verse.
ശോകോപഹതനിശ്ചേഷ്ടാ ബഭൂവുര്ഹതചേതസഃ ॥ 1 ॥
śokopahataniśceṣṭā babhūvurhatacetasaḥ || 1 ||
त्यस रात्रि बिहान भएपछि राघव (राम) बिना ती नगरवासीहरू शोकले पीडित भई निश्चेष्ट र चेतना हराएका भए। AI
ആലോകമപി രാമസ്യ ന പശ്യന്തി സ്മ ദുഃഖിതാഃ ॥ 2 ॥
ālokamapi rāmasya na paśyanti sma duḥkhitāḥ || 2 ||
शोकले उत्पन्न आँसुले मलिन भई चारैतिर हेर्दै ती दुःखीहरूले रामको झलकसम्म पनि देख्न सकेनन्। AI
കൃപണാഃ കരുണാ വാചോ വദന്തി സ്മ മനസ്വിനഃ ॥ 3 ॥
kṛpaṇāḥ karuṇā vāco vadanti sma manasvinaḥ || 3 ||
विषादले आर्त भएका मुख भएका, ती धीमान् (राम) बाट रहित, दीन र धैर्यवान् ती नगरवासीहरूले करुणापूर्ण वचन बोले। AI
നാദ്യ പശ്യാമഹേ രാമം പൃഥൂരസ്കം മഹാഭുജമ് ॥ 4 ॥
nādya paśyāmahe rāmaṃ pṛthūraskaṃ mahābhujam || 4 ||
धिक्कार हो त्यो निद्रालाई, जसले चेतना हरण गर्यो; आज हामीले पृथु (चौडा) वक्ष र महाभुज भएका रामलाई देख्न पाएनौं। AI
ഭക്തം ജനം പരിത്യജ്യ പ്രവാസം രാഘവോ ഗതഃ ॥ 5 ॥
bhaktaṃ janaṃ parityajya pravāsaṃ rāghavo gataḥ || 5 ||
महाबाहु, सत्य कार्य गर्ने ती राघवले आफ्ना भक्त जनलाई त्यागेर कसरी परदेश गए? AI
കഥം രഘൂണാം സ ശ്രേഷ്ഠസ്ത്യക്ത്വാ നോ വിപിനം ഗതഃ ॥ 6 ॥
kathaṃ raghūṇāṃ sa śreṣṭhastyaktvā no vipinaṃ gataḥ || 6 ||
जसले हामीलाई सधैं आफ्नै पुत्रहरूझैं पालन गर्थे, रघुहरूमा श्रेष्ठ ती कसरी हामीलाई त्यागेर वन गए? AI
രാമേണ രഹിതാനാം ഹി കിമര്ഥം ജീവിതം ഹി നഃ ॥ 7 ॥
rāmeṇa rahitānāṃ hi kimarthaṃ jīvitaṃ hi naḥ || 7 ||
हामी यहीँ मृत्यु प्राप्त गरौं वा महाप्रस्थान (मृत्युयात्रा) नै गरौं; रामबाट रहित हामीलाई जीवनको के प्रयोजन? AI
തൈഃ പ്രജ്വാല്യ ചിതാം സര്വേ പ്രവിശാമോഽഥ പാവകമ് ॥ 8 ॥
taiḥ prajvālya citāṃ sarve praviśāmo'tha pāvakam || 8 ||
सुक्खा, प्रशस्त र ठूला काठहरू छन्; तीले चिता प्रज्वलित गरेर हामी सबैले अग्निमा प्रवेश गरौं। AI
നീത സ്സ രാഘവോഽസ്മാഭിരിതി വക്തും കഥം ക്ഷമമ് ॥ 9 ॥
nīta ssa rāghavo'smābhiriti vaktuṃ kathaṃ kṣamam || 9 ||
हामी के भनौं? महाबाहु, दोषदृष्टि नगर्ने र प्रिय बोल्ने ती राघवलाई हामीले लगेको भनी भन्न कसरी उचित हुन्छ? AI
ഭവിഷ്യതി നിരാനന്ദാ സസ്ത്രീബാലവയോധികാ ॥ 10 ॥
bhaviṣyati nirānandā sastrībālavayodhikā || 10 ||
ती नगरीले निश्चय नै हामीलाई राघवबिना देखेर दीन हुनेछिन्, स्त्री, बालक र वृद्धसहित भई आनन्दरहित हुनेछिन्। AI
വിഹീനാസ്തേന ച പുനഃ കഥം പശ്യാമ താം പുരീമ് ॥ 11 ॥
vihīnāstena ca punaḥ kathaṃ paśyāma tāṃ purīm || 11 ||
जो वीर र नित्य जितेन्द्रिय थिए, तिनीसँग सधैं साथ रहेका हामी तिनीबाट अब छुट्टिएर त्यो पुरीलाई फेरि कसरी हेर्ने? AI
വിലപന്തി സ്മ ദുഃഖാര്താ വിവത്സാ ഇവ ധേനവഃ ॥ 12 ॥
vilapanti sma duḥkhārtā vivatsā iva dhenavaḥ || 12 ||
यसरी धेरै प्रकारका वचन बोल्दै ती मानिसहरूले हात उठाएर दुःखले पीडित भई बाछोबाट छुट्टिएका गाईझैं विलाप गरे। AI
മാര്ഗനാശാദ്വിഷാദേന മഹതാ സമഭിപ്ലുതാഃ ॥ 13 ॥
mārganāśādviṣādena mahatā samabhiplutāḥ || 13 ||
त्यसपछि बाटोको अनुसार केही क्षण गएर फेरि बाटो नपाएर ठूलो विषादले घेरिए। AI
കിമിദം കിം കരിഷ്യാമോ ദൈവേനോപഹതാ ഇതി ॥ 14 ॥
kimidaṃ kiṃ kariṣyāmo daivenopahatā iti || 14 ||
रथको बाटो नपाएर ती धैर्यवानहरू फर्किए — 'यो के भयो, अब के गरौं? दैवले नै हामीलाई आघात पुर्याएको हो' भनी। AI
അയോധ്യാമാഗമന്സര്വേ പുരീം വ്യഥിതസജ്ജനാമ് ॥ 15 ॥
ayodhyāmāgamansarve purīṃ vyathitasajjanām || 15 ||
त्यसपछि आएकै बाटोले थाकेका मन भएका ती सबैले शोकले पीडित सज्जनहरू भएको त्यो अयोध्या नगरीमा आए। AI
ആവര്തയന്ത തേഽശ്രൂണി നയനൈഃ ശോകപീഡിതൈഃ ॥ 16 ॥
āvartayanta te'śrūṇi nayanaiḥ śokapīḍitaiḥ || 16 ||
त्यो नगरीलाई हेरेर क्षयले व्याकुल मन भएका तिनीहरूले शोकले पीडित आँखाबाट आँसु बगाए। AI
ആപഗാ ഗരുഡേനേവ ഹ്രദാദുദ്ധൃതപന്നഗാ ॥ 17 ॥
āpagā garuḍeneva hradāduddhṛtapannagā || 17 ||
रामबाट रहित भएको यो नगरी अब त्यति शोभा दिँदैन, जसरी गरुडले सर्पलाई तलबाट निकालेपछि त्यो तलाउ (पोखरी) शोभा दिँदैन । AI
അപശ്യന്നിഹതാനന്ദം നഗരം തേ വിചേതസഃ ॥ 18 ॥
apaśyannihatānandaṃ nagaraṃ te vicetasaḥ || 18 ||
चन्द्रमाबाट रहित आकाश र पानीबाट रहित समुद्रजस्तै आनन्द हरण भएको त्यो नगरलाई देखेर ती (नगरवासीहरू) विह्वल भए । AI
നൈവ പ്രജജ്ഞുഃ സ്വജനം ജനം വാ നിരീക്ഷമാണാഃ പ്രവിനഷ്ടഹര്ഷാഃ ॥ 19 ॥
naiva prajajñuḥ svajanaṃ janaṃ vā nirīkṣamāṇāḥ pravinaṣṭaharṣāḥ || 19 ||
दुःखले पीडित ती मानिसहरू ठूलो धन भएका ती महलहरूमा दुःखका साथ प्रवेश गर्दै, आफ्ना स्वजन वा अरू मानिसहरूलाई हेर्दा पनि, हर्ष नष्ट भएकाले केही पनि चिन्न सकेनन् । AI