കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ കാഠകേ തൃതീയഃ പ്രശ്നഃ - വൈശ്വസൃജചയനമ്
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥
ചാതുര്ഹോത്രചയനം-വൈഁശ്വസൃജചയന-ഞ്ച
അനുവാകം 1 - വൈശ്വസൃജചയനാങ്ഗഭൂതാഃ ദിവശ്ശ്യേനയ ഇഷ്ടയഃ
തുഭ്യ॒-ന്താ അ॑ങ്ഗിരസ്തമ॒ വിശ്വാ᳚-സ്സുക്ഷി॒തയഃ॒ പൃഥ॑ക് । അഗ്നേ॒ കാമാ॑യ യേമിരേ ॥ അ॒ശ്യാമ॒ ത-ങ്കാമ॑മഗ്നേ॒ തവോ॒ ത്യ॑ശ്യാമ॑ ര॒യിഗ്ം ര॑യിവ-സ്സു॒വീര᳚മ് । അ॒ശ്യാമ॒ വാജ॑മ॒ഭി വാ॒ജയ॑ന്തോ॒ ഽശ്യാമ॑ ദ്യു॒മ്നമ॑ജരാ॒ജര॑-ന്തേ ॥ ।
ആശാ॑നാ-ന്ത്വാ ഽഽശാപാ॒ലേഭ്യഃ॑ । ച॒തുര്ഭ്യോ॑ അ॒മൃതേ᳚ഭ്യഃ । ഇ॒ദ-മ്ഭൂ॒തസ്യാധ്യ॑ക്ഷേഭ്യഃ । വി॒ധേമ॑ ഹ॒വിഷാ॑ വ॒യമ് ॥ വിശ്വാ॒ ആശാ॒ മധു॑നാ॒ സഗ്ംസൃ॑ജാമി । അ॒ന॒മീ॒വാ ആപ॒ ഓഷ॑ധയോ ഭവന്തു । അ॒യം-യഁജ॑മാനോ॒ മൃധോ॒ വ്യ॑സ്യതാം അഗൃ॑ഭീതാഃ പ॒ശവഃ॑ സന്തു॒ സര്വേ᳚ ॥ ।
അനു॑ നോ॒-ഽദ്യാ-ഽനു॑മതിര്യ॒ജ്ഞ-ന്ദേ॒വേഷു॑ മന്യതാമ് । അ॒ഗ്നിശ്ച॑ ഹവ്യ॒വാഹ॑നോ॒ ഭവ॑താ-ന്ദാ॒ശുഷേ॒ മയഃ॑ ॥ അന്വിദ॑നുമതേ॒ ത്വ-മ്മന്യാ॑സൈ॒ ശഞ്ച॑നഃ കൃധി । ക്രത്വേ॒ ദക്ഷാ॑യ നോ ഹിനു॒ പ്രണ॒ ആയൂഗ്ം॑ഷി താരിഷഃ ॥ ।
കാമോ॑ ഭൂ॒തസ്യ॒ ഭവ്യ॑സ്യ । സ॒മ്രാഡേകോ॒ വിരാ॑ജതി । സ ഇ॒ദ-മ്പ്രതി॑ പപ്രഥേ । ഋ॒തൂനു-ഥ്സൃ॑ജതേ വ॒ശീ ॥ കാമ॒സ്തദഗ്രേ॒ സമ॑വര്ത॒താധി॑ । മന॑സോ॒ രേതഃ॑ പ്രഥ॒മം-യഁദാസീ᳚ത് । സ॒തോ ബന്ധു॒മസ॑തി॒ നിര॑വിന്ദന്ന് । ഹൃ॒ദി പ്ര॒തീഷ്യാ॑ ക॒വയോ॑ മനീ॒ഷാ ॥ ।
ബ്രഹ്മ॑ ജജ്ഞാ॒ന-മ്പ്ര॑ഥ॒മ-മ്പു॒രസ്താ॒ദ്വി സീ॑മ॒ത-സ്സു॒രുചോ॑ വേ॒ന ആ॑വഃ । സ ബു॒ധ്നിയാ॑ ഉപ॒മാ അ॑സ്യ വി॒ഷ്ഠാ-സ്സ॒തശ്ച॒ യോനി॒മസ॑തശ്ച॒ വിവഃ॑ ॥ പി॒താ വി॒രാജാ॑മൃഷ॒ഭോ ര॑യീ॒ണാമ് । അ॒ന്തരി॑ക്ഷം-വിഁ॒ശ്വരൂ॑പ॒ ആവി॑വേശ । തമ॒ര്കൈ-ര॒ഭ്യ॑ര്ചന്തി വ॒ഥ്സമ് । ബ്രഹ്മ॒ സന്ത॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണാ വ॒ര്ധയ॑ന്തഃ ॥ ।
യ॒ജ്ഞോ രാ॒യോ യ॒ജ്ഞ ഈ॑ശേ॒ വസൂ॑നാമ് । യ॒ജ്ഞ-സ്സ॒സ്യാനാ॑മു॒ത സു॑ക്ഷിതീ॒നാമ് । യ॒ജ്ഞ ഇ॒ഷ്ടഃ പൂ॒ര്വചി॑ത്തി-ന്ദധാതു । യ॒ജ്ഞോ ബ്ര॑ഹ്മ॒ണ്വാഗ്ം അപ്യേ॑തു ദേ॒വാന് ॥ അ॒യം-യഁ॒ജ്ഞോ വ॑ര്ധതാ॒-ങ്ഗോഭി॒രശ്വൈഃ᳚ । ഇ॒യം-വേഁദിഃ॑ സ്വപ॒ത്യാ സു॒വീരാ᳚ । ഇ॒ദ-മ്ബ॒ര്॒ഹിരതി॑ ബ॒ര്॒ഹീഗ്ഷ്യ॒ന്യാ । ഇ॒മം-യഁ॒ജ്ഞം-വിഁശ്വേ॑ അവന്തു ദേ॒വാഃ ॥ । ആപോ॑ ഭ॒ദ്രാ ഘൃ॒തമിദാപ॑ ആസുര॒ഗ്നീ-ഷോമൌ॑ ബിഭ്ര॒ത്യാപ॒ ഇ-ത്താഃ । തീ॒വ്രോ രസോ॑ മധു॒പൃചാ॑ മരങ്ഗ॒മ ആ മാ᳚ പ്രാ॒ണേന॑ സ॒ഹ വര്ച॑സാ ഗന്ന് ॥ ആദി-ത്പ॑ശ്യാമ്യു॒ത വാ॑ ശൃണോ॒മ്യാ മാ॒ ഘോഷോ॑ ഗച്ഛതി॒ വാന്ന॑ ആസാമ് । മന്യേ॑ ഭേജാ॒നോ അ॒മൃത॑സ്യ॒ തര്ഹി॒ ഹിര॑ണ്യവര്ണാ॒ അതൃ॑പം-യഁ॒ദാ വഃ॑ ॥ ।
തുഭ്യ॑-മ്ഭരന്തി ക്ഷി॒തയോ॑ യവിഷ്ഠ । ബ॒ലിമ॑ഗ്നേ॒ അന്തി॑ ത॒ ഓത ദൂ॒രാത് । ആ ഭന്ദി॑ഷ്ഠസ്യ സുമ॒തി-ഞ്ചി॑കിദ്ധി । ബൃ॒ഹത്തേ॑ അഗ്നേ॒ മഹി॒ ശര്മ॑ ഭ॒ദ്രമ് ॥ യോ ദേ॒ഹ്യോ അന॑മയദ്വധ॒സ്നൈഃ । യോ അര്യ॑പത്നീ-രു॒ഷസ॑ശ്ച॒കാര॑ । സ നി॒രുധ്യാ॒ നഹു॑ഷോ യ॒ഹ്വോ അ॒ഗ്നിഃ । വിശ॑ശ്ചക്രേ ബലി॒ഹൃത॒-സ്സഹോ॑ഭിഃ ॥ ।
പൂര്വ॑-ന്ദേവാ॒ അപ॑രേണാ-നു॒പശ്യ॒ഞ്ജന്മ॑ഭിഃ । ജന്മാ॒ന്യവ॑രൈഃ॒ പരാ॑ണി । വേദാ॑നി ദേവാ അ॒യമ॒സ്മീതി॒ മാമ് । അ॒ഹഗ്ം ഹി॒ത്വാ ശരീ॑ര-ഞ്ജ॒രസഃ॑ പ॒രസ്താ᳚ത് ॥ പ്രാ॒ണാ॒പാ॒നൌ ചക്ഷു॒-ശ്ശ്രോത്ര᳚മ് । വാച॒-മ്മന॑സി॒ സമ്ഭൃ॑താമ് । ഹി॒ത്വാ ശരീ॑ര-ഞ്ജ॒രസഃ॑ പ॒രസ്താ᳚ത് । ആ ഭൂതി॒-മ്ഭൂതിം॑-വഁ॒യമ॑ശ്നവാമഹൈ ॥ ।
ഹ॒വ്യ॒വാഹ॑-മഭിമാതി॒ഷാ-ഽഹ᳚മ് । ര॒ക്ഷോ॒ഹണ॒-മ്പൃത॑നാസു ജി॒ഷ്ണുമ് । ജ്യോതി॑ഷ്മന്ത॒-ന്ദീദ്യ॑ത॒-മ്പുര॑ന്ധിമ് । അ॒ഗ്നിഗ്ഗ് സ്വി॑ഷ്ട॒കൃത॒മാ ഹു॑വേമ ॥ സ്വി॑ഷ്ടമഗ്നേ അ॒ഭി ത-ത്പൃ॑ണാഹി । വിശ്വാ॑ ദേവ॒ പൃത॑നാ അ॒ഭിഷ്യ । ഉ॒രു-ന്നഃ॒ പന്ഥാ᳚-മ്പ്രദി॒ശന്വി ഭാ॑ഹി । ജ്യോതി॑ഷ്മദ്ധേഹ്യ॒ജര॑-ന്ന॒ ആയുഃ॑ ॥ ॥ 1 ॥
തുഭ്യ॒-ന്ദശ॑ (അ. 1)
അനുവാകം 2 - താസാ-മ്ബ്രാഹ്മണമ്
ദേ॒വേഭ്യോ॒ വൈ സ്വ॒ര്ഗോ ലോ॒കസ്തി॒രോ॑-ഽഭവത് ।
തേ പ്ര॒ജാപ॑തി-മബ്രുവന്ന് ।
പ്രജാ॑പതേ സ്വ॒ര്ഗോ വൈ നോ॑ ലോ॒കസ്തി॒രോ॑-ഽഭൂത് । തമന്വി॒ച്ഛേതി॑ । തം-യഁ॑ജ്ഞക്ര॒തുഭി॒-രന്വൈ᳚ച്ഛത് । തം-യഁ॑ജ്ഞക്ര॒തുഭി॒-ര്നാന്വ॑വിന്ദത് ।
തമിഷ്ടി॑ഭി॒-രന്വൈ᳚ച്ഛത് । തമിഷ്ടി॑ഭി॒-രന്വ॑വിന്ദത് ।
തദിഷ്ടീ॑നാ-മിഷ്ടി॒ത്വമ് । ഏഷ്ട॑യോ ഹ॒വൈ നാമ॑ ।
താ ഇഷ്ട॑യ॒ ഇത്യാച॑ക്ഷതേ പ॒രോക്ഷേ॑ണ । പ॒രോക്ഷ॑ പ്രിയാ ഇവ॒ ഹി ദേ॒വാഃ ॥ 2 ॥
തമാശാ᳚-ഽബ്രവീത് । പ്രജാ॑പത ആ॒ശയാ॒ വൈ ശ്രാ᳚മ്യസി ।
അ॒ഹമു॒ വാ ആശാ᳚-ഽസ്മി । മാ-ന്നു യ॑ജസ്വ ।
അഥ॑ തേ സ॒ത്യാ-ഽഽശാ॑ ഭവിഷ്യതി । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വേഁ॒ഥ്സ്യസീതി॑ । സ ഏ॒തമ॒ഗ്നയേ॒ കാമാ॑യ പുരോ॒ഡാശ॑-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപത് ।
ആ॒ശായൈ॑ ച॒രുമ് । അനു॑മത്യൈ ച॒രുമ് । തതോ॒ വൈ തസ്യ॑ സ॒ത്യാ-ഽഽശാ॑ ഽഭവത് । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-മ॑വിന്ദത് । സ॒ത്യാ ഹ॒ വാ അ॒സ്യാശാ॑ ഭവതി ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വിഁ॑ന്ദതി । യ ഏ॒തേന॑ ഹ॒വിഷാ॒ യജ॑തേ । യ ഉ॑ ചൈനദേ॒വം-വേഁദ॑ ॥ സോ-ഽത്ര॑ ജുഹോതി । അ॒ഗ്നയേ॒ കാമാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഽശായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । അനു॑മത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സ്വ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ᳚ സ്വിഷ്ട॒കൃതേ॒ സ്വാഹേതി॑ ॥ 3 ॥
ത-ങ്കാമോ᳚-ഽബ്രവീത് । പ്രജാ॑പതേ॒ കാമേ॑ന॒ വൈ ശ്രാ᳚മ്യസി । അ॒ഹമു॒വൈ കാമോ᳚-ഽസ്മി । മാ-ന്നു യ॑ജസ്വ । അഥ॑ തേ സ॒ത്യഃ കാമോ॑ ഭവിഷ്യതി । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വേഁ॒ഥ്സ്യസീതി॑ । സ ഏ॒തമ॒ഗ്നയേ॒ കാമാ॑യ പുരോ॒ഡാശ॑-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപത് । കാമാ॑യ ച॒രുമ് । അനു॑മത്യൈ ച॒രുമ് ।
തതോ॒ വൈ തസ്യ॑ സ॒ത്യഃ കാമോ॑-ഽഭവത് ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമ॑വിന്ദത് ।
സ॒ത്യോ ഹ॒ വാ അ॑സ്യ॒ കാമോ॑ ഭവതി ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വിഁ॑ന്ദതി ।
യ ഏ॒തേന॑ ഹ॒വിഷാ॒ യജ॑തേ ।
യ ഉ॑ ചൈനദേ॒വം-വേഁദ॑ । സോ-ഽത്ര॑ ജുഹോതി ।
അ॒ഗ്നയേ॒ കാമാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒ കാമാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
അനു॑മത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സ്വ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ᳚ സ്വിഷ്ട॒കൃതേ॒ സ്വാഹേതി॑ ॥ 4 ॥
ത-മ്ബ്രഹ്മാ᳚-ഽബ്രവീത് । പ്രജാ॑പതേ॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വൈശ്രാ᳚മ്യസി । അ॒ഹമു॒ വൈ ബ്രഹ്മാ᳚-ഽസ്മി ।
മാ-ന്നു യ॑ജസ്വ । അഥ॑ തേ ബ്രഹ്മ॒ണ്വാന്. യ॒ജ്ഞോ ഭ॑വിഷ്യതി । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വേഁ॒ഥ്സ്യസീതി॑ । സ ഏ॒തമ॒ഗ്നയേ॒ കാമാ॑യ പുരോ॒ഡാശ॑-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപത് । ബ്രഹ്മ॑ണേ ച॒രുമ് । അനു॑മത്യൈ ച॒രുമ് । തതോ॒ വൈ തസ്യ॑ ബ്രഹ്മ॒ണ്വാന്. യ॒ജ്ഞോ॑-ഽഭവത് । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമ॑വിന്ദത് । ബ്ര॒ഹ്മ॒ണ്വാന്. ഹ॒ വാ അ॑സ്യ യ॒ജ്ഞോ ഭ॑വതി ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വിഁ॑ന്ദതി । യ ഏ॒തേന॑ ഹ॒വിഷാ॒ യജ॑തേ । യ ഉ॑ചൈനദേ॒വം-വേഁദ॑ । സോ-ഽത്ര॑ ജുഹോതി । അ॒ഗ്നയേ॒ കാമാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒ ബ്രഹ്മ॑ണേ॒ സ്വാഹാ᳚ । അനു॑മത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ᳚ । സ്വ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ॒ ഽഗ്നയേ᳚ സ്വിഷ്ട॒കൃതേ॒ സ്വാഹേതി॑ ॥ 5 ॥
തം-യഁ॒ജ്ഞോ᳚-ഽബ്രവീത് । പ്രജാ॑പതേ യ॒ജ്ഞേന॒ വൈ ശ്രാ᳚മ്യസി । അ॒ഹമു॒ വൈ യ॒ജ്ഞോ᳚-ഽസ്മി ।
മാ-ന്നു യ॑ജസ്വ । അഥ॑ തേ സ॒ത്യോ യ॒ജ്ഞോ ഭ॑വഷ്യതി । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വേഁ॒ഥ്സ്യസീതി॑ ।
സ ഏ॒തമ॒ഗ്നയേ॒ കാമാ॑യ പുരോ॒ഡാശ॑-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപത് । യ॒ജ്ഞായ॑ ച॒രുമ് । അനു॑മത്യൈ ച॒രുമ് । തതോ॒ വൈ തസ്യ॑ സ॒ത്യോ യ॒ജ്ഞോ॑-ഽഭവത് । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമ॑വിന്ദത് । സ॒ത്യോ ഹ॒ വാ അ॑സ്യ യ॒ജ്ഞോ ഭ॑വതി ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വിഁ॑ന്ദതി ।
യ ഏ॒തേന॑ ഹ॒വിഷാ॒ യജ॑തേ ।
യ ഉ॑ചൈനദേ॒വം-വേഁദ॑ । സോ-ഽത്ര॑ ജുഹോതി ।
അ॒ഗ്നയേ॒ കാമാ॑യ॒ സ്വാഹാ॑ യ॒ജ്ഞായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
അനു॑മത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സ്വ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ᳚ സ്വിഷ്ട॒കൃതേ॒ സ്വാഹേതി॑ ॥ 6 ॥
തമാപോ᳚-ഽബ്രുവന്ന് । പ്രജാ॑പതേ॒-ഽഫ്സു വൈ സര്വേ॒ കാമാ᳚-ശ്ശ്രി॒താഃ । വ॒യമു॒ വാ ആപ॑സ്സ്മഃ । അ॒സ്മാന്നു യ॑ജസ്വ । അഥ॒ ത്വയി॒ സര്വേ॒ കാമാ᳚-ശ്ശ്രയിഷ്യന്തേ । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വേഁ॒ഥ്സ്യസീതി॑ ।
സ ഏ॒തമ॒ഗ്നയേ॒ കാമാ॑യ പുരോ॒ഡാശ॑-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപത് । അ॒ദ്ഭ്യശ്ച॒രുമ് ।
അനു॑മത്യൈ ച॒രുമ് । തതോ॒ വൈ തസ്മി॒ന്-ഥ്സര്വേ॒ കാമാ॑ അശ്രയന്ത । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമ॑വിന്ദത് । സര്വേ॑ ഹ॒ വാ അ॑സ്മി॒ന് കാമാ᳚-ശ്ശ്രയന്തേ । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വിഁ॑ന്ദതി । യ ഏ॒തേന॑ ഹ॒വിഷാ॒ യജ॑തേ ।
യ ഉ॑ചൈനദേ॒വം-വേഁദ॑ । സോ-ഽത്ര॑ ജുഹോതി ।
അ॒ഗ്നയേ॒ കാമാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒ ഽദ്ഭ്യ-സ്സ്വാഹാ᳚ ।
അനു॑മത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സ്വ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ᳚ സ്വിഷ്ട॒കൃതേ॒ സ്വാഹേതി॑ ॥ 7 ॥
തമ॒ഗ്നി ര്ബ॑ലി॒മാന॑ബ്രവീത് ।
പ്രജാ॑പതേ॒ ഽഗ്നയേ॒ വൈ ബ॑ലി॒മതേ॒ സര്വാ॑ണി ഭൂ॒താനി॑ ബ॒ലിഗ്ം ഹ॑രന്തി । അ॒ഹമു॒ വാ അ॒ഗ്നി ര്ബ॑ലി॒മാന॑സ്മി । മാ-ന്നു യ॑ജസ്വ ।
അഥ॑ തേ॒ സര്വാ॑ണി ഭൂ॒താനി॑ ബ॒ലിഗ്ം ഹ॑രിഷ്യന്തി ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വേഁ॒ഥ്സ്യസീതി॑ ।
സ ഏ॒തമ॒ഗ്നയേ॒ കാമാ॑യ പുരോ॒ഡാശ॑-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപത് । അ॒ഗ്നയേ॑ ബലി॒മതേ॑ ച॒രുമ് । അനു॑മത്യൈ ച॒രുമ് । തതോ॒ വൈ തസ്മൈ॒ സര്വാ॑ണി ഭൂ॒താനി॑ ബ॒ലി-മ॑ഹരന്ന് । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമ॑വിന്ദത് । സര്വാ॑ണി ഹ॒ വാ അ॑സ്മൈ ഭൂ॒താനി॑ ബ॒ലിഗ്ം ഹ॑രന്തി । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വിഁ॑ന്ദതി । യ ഏ॒തേന॑ ഹ॒വിഷാ॒ യജ॑തേ ।
യ ഉ॑ചൈനദേ॒വം-വേഁദ॑ । സോ-ഽത്ര॑ ജുഹോതി ।
അ॒ഗ്നയേ॒ കാമാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒ ഽഗ്നയേ॑ ബലി॒മതേ॒ സ്വാഹാ᳚ । അനു॑മത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സ്വ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ᳚ സ്വിഷ്ട॒കൃതേ॒ സ്വാഹേതി॑ ॥ 8 ॥
തമനു॑വിത്തിര-ബ്രവീത് । പ്രജാ॑പതേ സ്വ॒ര്ഗം-വൈഁ ലോ॒കമനു॑-വിവിഥ്സസി । അ॒ഹമു॒ വാ അനു॑വിത്തിരസ്മി । മാ-ന്നു യ॑ജസ്വ । അഥ॑ തേ സ॒ത്യാ ഽനു॑വിത്തി-ര്ഭവിഷ്യതി । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വേഁ॒ഥ്സ്യസീതി॑ ।
സ ഏ॒തമ॒ഗ്നയേ॒ കാമാ॑യ പുരോ॒ഡാശ॑-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപത് ।
അനു॑വിത്ത്യൈ ച॒രുമ് । അനു॑മത്യൈ ച॒രുമ് ।
തതോ॒ വൈ തസ്യ॑ സ॒ത്യാ ഽനു॑വിത്തിരഭവത് ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-മ॑വിന്ദത് ।
സ॒ത്യാ ഹ॒ വാ അ॒സ്യാനു॑വിത്തി-ര്ഭവതി ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വിഁ॑ന്ദതി ।
യ ഏ॒തേന॑ ഹ॒വിഷാ॒ യജ॑തേ ।
യ ഉ॑ചൈനദേ॒വം-വേഁദ॑ । സോ-ഽത്ര॑ ജുഹോതി ।
അ॒ഗ്നയേ॒ കാമാ॑യ॒ സ്വാഹാ-ഽനു॑വിത്ത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
അനു॑മത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സ്വ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ᳚ സ്വിഷ്ട॒കൃതേ॒ സ്വാഹേതി॑ ॥ 9 ॥
താ വാ ഏ॒താ-സ്സ॒പ്ത സ്വ॒ര്ഗസ്യ॑ ലോ॒കസ്യ॒ ദ്വാരഃ॑ ।
ദി॒വ-ശ്ശ്യേ॑ന॒യോ ഽനു॑വിത്തയോ॒ നാമ॑ ।
ആശാ᳚ പ്രഥ॒മാഗ്ം ര॑ക്ഷതി ।
കാമോ᳚ ദ്വി॒തീയാ᳚മ് । ബ്രഹ്മ॑ തൃ॒തീയാ᳚മ് । യ॒ജ്ഞശ്ച॑തു॒ര്ഥീമ് । ആപഃ॑ പഞ്ച॒മീമ് ।
അ॒ഗ്നി ര്ബ॑ലി॒മാന്-ഥ്ഷ॒ഷ്ഠീമ് । അനു॑വിത്തി-സ്സപ്ത॒മീമ് ।
അനു॑ ഹ॒ വൈ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വിഁ॑ന്ദതി ।
കാ॒മ॒ചാരോ᳚-ഽസ്യ സ്വ॒ര്ഗേ ലോ॒കേ ഭ॑വതി ।
യ ഏ॒താഭി॒-രിഷ്ടി॑ഭി॒-ര്യജ॑തേ ।
യ ഉ॑ചൈനാ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । താസ്വ॑ന്വി॒ഷ്ടി । പ॒ഷ്ഠൌ॒ഹീ॒ വ॒രാ-ന്ദ॑ദ്യാ-ത്ക॒ഗ്ം॒ സഞ്ച॑ ।
സ്ത്രിയൈ॑ ചാഭാ॒രഗ്ം സമൃ॑ദ്ധ്യൈ ॥ 10 ॥
അനുവാകം 3 - ഉപാഘാ നാമേഷ്ടയഃ
തപ॑സാ ദേ॒വാ ദേ॒വതാ॒-മഗ്ര॑ ആയന്ന് । തപ॒സര്ഷ॑യ॒-സ്സ്വ॑രന്വ॑വിന്ദന്ന് ।
തപ॑സാ സ॒പത്നാ॒-ന്പ്രണു॑ദാ॒മാരാ॑തീഃ ।
യേനേ॒ദം-വിഁശ്വ॒-മ്പരി॑ഭൂതം॒-യഁദസ്തി॑ ॥
പ്ര॒ഥ॒മ॒ജ-ന്ദേ॒വഗ്ം ഹ॒വിഷാ॑ വിധേമ । സ്വ॒യ॒ഭു-മ്ബ്രഹ്മ॑ പര॒മ-ന്തപോ॒ യത് ।
സ ഏ॒വ പു॒ത്ര-സ്സ പി॒താ സ മാ॒താ ।
തപോ॑ ഹ യ॒ക്ഷ-മ്പ്ര॑ഥ॒മഗ്ം സമ്ബ॑ഭൂവ ॥
ശ്ര॒ദ്ധയാ ദേ॑വോ ദേവ॒ത്വ-മ॑ശ്നുതേ ।
ശ്ര॒ദ്ധാ പ്ര॑തി॒ഷ്ഠാ ലോ॒കസ്യ॑ ദേ॒വീ ॥ 11 ॥
സാ നോ॑ ജുഷാ॒ണോപ॑ യ॒ജ്ഞ-മാഗാ᳚ത് ।
കാമ॑വഥ്സാ॒ ഽമൃത॒-ന്ദുഹാ॑നാ ॥
ശ്ര॒ദ്ധാ ദേ॒വീ പ്ര॑ഥമ॒ജാ ഋ॒തസ്യ॑ ।
വിശ്വ॑സ്യ ഭ॒ര്ത്രീ ജഗ॑തഃ പ്രതി॒ഷ്ഠാ ।
താഗ് ശ്ര॒ദ്ധാഗ്ം ഹ॒വിഷാ॑ യജാമഹേ ।
സാ നോ॑ ലോ॒ക-മ॒മൃത॑-ന്ദധാതു ।
ഈശാ॑നാ ദേ॒വീ ഭുവ॑ന॒സ്യാധി॑പത്നീ ॥ ആഗാ᳚ഥ്സ॒ത്യഗ്ം ഹ॒വിരി॒ദ-ഞ്ജു॑ഷാ॒ണമ് ।
യസ്മാ᳚ദ്ദേ॒വാ ജ॑ജ്ഞിരേ॒ ഭുവ॑നഞ്ച॒ വിശ്വേ᳚ ।
തസ്മൈ॑ വിധേമ ഹ॒വിഷാ॑ ഘൃ॒തേന॑ ॥ 12 ॥
യഥാ॑ ദേ॒വൈ-സ്സ॑ധ॒മാദ॑-മ്മദേമ ॥
യസ്യ॑ പ്രതി॒ഷ്ഠോ-ര്വ॑ന്തരി॑ക്ഷമ് ।
യസ്മാ᳚ദ്ദേ॒വാ ജ॑ജ്ഞിരേ॒ ഭുവ॑നഞ്ച॒ സര്വേ᳚ ।
തഥ്സ॒ത്യ-മര്ച॒ദുപ॑യ॒ജ്ഞ-ന്ന॒ ആഗാ᳚ത് । ബ്രഹ്മാഹു॑തീ॒-രുപ॒മോദ॑മാനമ് ॥
മന॑സോ॒ വശേ॒ സര്വ॑മി॒ദ-മ്ബ॑ഭൂവ ।
നാന്യസ്യ॒ മനോ॒ വശ॒മന്വി॑യായ ।
ഭീ॒ഷ്മോ ഹി ദേ॒വ-സ്സഹ॑സ॒-സ്സഹീ॑യാന് ।
സ നോ॑ ജുഷാ॒ണ ഉപ॑ യ॒ജ്ഞമാഗാ᳚ത് ॥
ആകൂ॑തീനാ॒-മധി॑പതി॒-ഞ്ചേത॑സാ-ഞ്ച ॥ 13 ॥
സ॒ങ്ക॒ല്പജൂ॑തി-ന്ദേ॒വം-വിഁ॑പ॒ശ്ചിമ് ।
മനോ॒ രാജാ॑നമി॒ഹ വ॒ര്ധയ॑ന്തഃ ।
ഉ॒പ॒ഹ॒വേ᳚ ഽസ്യ സുമ॒തൌ സ്യാ॑മ ॥
ചര॑ണ-മ്പ॒വിത്രം॒-വിഁത॑ത-മ്പുരാ॒ണമ് ।
യേന॑ പൂ॒തസ്തര॑തി ദുഷ്കൃ॒താനി॑ ।
തേന॑ പ॒വിത്രേ॑ണ ശു॒ദ്ധേന॑ പൂ॒താഃ ।
അതി॑ പാ॒പ്മാന॒-മരാ॑തി-ന്തരേമ ॥
ലോ॒കസ്യ॒ ദ്വാര॑-മര്ചി॒മ-ത്പ॒വിത്ര᳚മ് ।
ജ്യോതി॑ഷ്മ॒-ദ്ഭ്രാജ॑മാന॒-മ്മഹ॑സ്വത് । അ॒മൃത॑സ്യ॒ ധാരാ॑ ബഹു॒ധാ ദോഹ॑മാനമ് ।
ചര॑ണ-ന്നോ ലോ॒കേ സുധി॑താ-ന്ദധാതു ॥
അ॒ഗ്നിര്മൂ॒ര്ധാ ദി॒വഃ ക॒കു-ത്പതിഃ॑ പൃഥി॒വ്യാ അ॒യമ് । അ॒പാഗ്ം രേതാഗ്ം॑സി ജിന്വതി ॥ ഭുവോ॑ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ രജ॑സശ്ച നേ॒താ യത്രാ॑ നി॒യുദ്ഭി॒-സ്സച॑സേ ശി॒വാഭിഃ॑ । ദി॒വി മൂ॒ര്ധാന॑-ന്ദധിഷേ സുവ॒ര്॒ഷാ-ഞ്ജി॒ഹ്വാമ॑ഗ്നേ ചകൃഷേ ഹവ്യ॒വാഹ᳚മ് ॥ ॥
അനു॑ നോ॒-ഽദ്യാ-ഽനു॑മതിര്യ॒ജ്ഞ-ന്ദേ॒വേഷു॑ മന്യതാമ് । അ॒ഗ്നിശ്ച॑ ഹവ്യ॒വാഹ॑നോ॒ ഭവ॑താ-ന്ദാ॒ശുഷേ॒ മയഃ॑ ॥ അന്വിദ॑നുമതേ॒ ത്വ-മ്മന്യാ॑സൈ॒ ശഞ്ച॑നഃ കൃധി । ക്രത്വേ॒ ദക്ഷാ॑യ നോ ഹിനു॒ പ്രണ॒ ആയൂഗ്ം॑ഷി താരിഷഃ ॥ ॥
ഹ॒വ്യ॒വാഹ॑-മഭിമാതി॒ഷാ-ഽഹ᳚മ് । ര॒ക്ഷോ॒ഹണ॒-മ്പൃത॑നാസു ജി॒ഷ്ണുമ് । ജ്യോതി॑ഷ്മന്ത॒-ന്ദീദ്യ॑ത॒-മ്പുര॑ന്ധിമ് । അ॒ഗ്നിഗ്ഗ് സ്വി॑ഷ്ട॒കൃത॒മാ ഹു॑വേമ ॥ സ്വി॑ഷ്ടമഗ്നേ അ॒ഭി ത-ത്പൃ॑ണാഹി । വിശ്വാ॑ ദേവ॒ പൃത॑നാ അ॒ഭിഷ്യ । ഉ॒രു-ന്നഃ॒ പന്ഥാ᳚-മ്പ്രദി॒ശന്വി ഭാ॑ഹി । ജ്യോതി॑ഷ്മദ്ധേഹ്യ॒ജര॑-ന്ന॒ ആയുഃ॑ ॥ ॥ 14 ॥
(ദേ॒വീ - ഘൃ॒തേന॒ - ചേത॑സാ-ഞ്ച॒ - ദോഹ॑മാന-ഞ്ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 3)
അനുവാകം 4 - താസാ-മ്ബ്രാഹ്മണമ്
ദേ॒വേഭ്യോ॒ വൈ സ്വ॒ര്ഗോ ലോ॒കസ്തി॒രോ॑ ഽഭവത് ।
തേ പ്ര॒ജാപ॑തി-മബ്രുവന്ന് । പ്രജാ॑പതേ സ്വ॒ര്ഗോ
വൈ നോ॑ ലോ॒കസ്തി॒രോ॑-ഽഭൂത് । തമന്വി॒ച്ഛേതി॑ ।
തം-യഁ॑ജ്ഞക്ര॒തുഭി॒-രന്വൈ᳚ച്ഛത് ।
തം-യഁ॑ജ്ഞക്ര॒തുഭി॒ ര്നാന്വ॑വിന്ദത് ।
തമിഷ്ടി॑ഭി॒-രന്വൈ᳚ച്ഛത് । തമിഷ്ടി॑ഭി॒-രന്വ॑വിന്ദത് । തദിഷ്ടീ॑നാ-മിഷ്ടി॒ത്വമ് । ഏഷ്ട॑യോ ഹ॒ വൈ നാമ॑ । താ ഇഷ്ട॑യ॒ ഇത്യാ ച॑ക്ഷതേ പ॒രോക്ഷേ॑ണ ।
പ॒രോക്ഷ॑പ്രിയാ ഇവ॒ ഹി ദേ॒വാഃ ॥ 15 ॥
ത-ന്തപോ᳚-ഽ ബ്രവീത് । പ്രജാ॑പതേ॒ തപ॑സാ॒ വൈ
ശ്രാ᳚മ്യസി । അ॒ഹമു॒ വൈ തപോ᳚-ഽ സ്മി ।
മാ-ന്നു യ॑ജസ്വ ।
അഥ॑ തേ സ॒ത്യ-ന്തപോ॑ ഭവിഷ്യതി ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വേഁ॒ഥ്സ്യസീതി॑ ।
സ ഏ॒തമാ᳚ഗ്നേ॒യ-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപത് । തപ॑സേ ച॒രുമ് । അനു॑മത്യൈ ച॒രുമ് ।
തതോ॒ വൈ തസ്യ॑ സ॒ത്യ-ന്തപോ॑ ഽഭവത് ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമ॑വിന്ദത് ।
സ॒ത്യ ഗ്ം ഹ॒ വാ അ॑സ്യ॒ തപോ॑ ഭവതി ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വിഁ॑ന്ദതി ।
യ ഏ॒തേന॑ ഹ॒വിഷാ॒ യജ॑തേ ।
യ ഉ॑ ചൈനദേ॒വം-വേഁദ॑ । സോ-ഽത്ര॑ ജുഹോതി । അ॒ഗ്നയേ॒ സ്വാഹാ॒ തപ॑സേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
അനു॑മത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സ്വ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ᳚ സ്വിഷ്ട॒കൃതേ॒ സ്വാഹേതി॑ ॥ 16 ॥
തഗ്ഗ് ശ്ര॒ദ്ധാ-ഽബ്ര॑വീത് । പ്രജാ॑പതേ ശ്ര॒ദ്ധയാ॒ വൈ ശ്രാ᳚മ്യസി । അ॒ഹമു॒ വൈ ശ്ര॒ദ്ധാ-ഽസ്മി॑ । മാ-ന്നു യ॑ജസ്വ । അഥ॑ തേ സ॒ത്യാ ശ്ര॒ദ്ധാ ഭ॑വിഷ്യതി । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വേഁ॒ഥ്സ്യസീതി॑ ।
സ ഏ॒തമാ᳚-ഽഗ്നേ॒യ-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപത് । ശ്ര॒ദ്ധായൈ॑ ച॒രുമ് । അനു॑മത്യൈ ച॒രുമ് । തതോ॒ വൈ തസ്യ॑ സ॒ത്യാ ശ്ര॒ദ്ധാ-ഽഭ॑വത് ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമ॑വിന്ദത് ।
സ॒ത്യാ ഹ॒ വാ അ॑സ്യ ശ്ര॒ദ്ധാ ഭ॑വതി ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വിഁ॑ന്ദതി ।
യ ഏ॒തേന॑ ഹ॒വിഷാ॒ യജ॑തേ ।
യ ഉ॑ ചൈനദേ॒വം-വേഁദ॑ । സോ-ഽത്ര॑ ജുഹോതി । അ॒ഗ്നയേ॒ സ്വാഹാ᳚ ശ്ര॒ദ്ധായൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
അനു॑മത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സ്വ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ᳚ സ്വിഷ്ട॒കൃതേ॒ സ്വാഹേതി॑ ॥ 17 ॥
തഗ്ം സ॒ത്യ-മ॑ബ്രവീത് । പ്രജാ॑പതേ സ॒ത്യേന॒ വൈ ശ്രാ᳚മ്യസി । അ॒ഹമു॒ വൈ സ॒ത്യമ॑സ്മി । മാ-ന്നു യ॑ജസ്വ । അഥ॑ തേ സ॒ത്യഗ്ം സ॒ത്യ-മ്ഭ॑വിഷ്യതി । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വേഁ॒ഥ്സ്യസീതി॑ ।
സ ഏ॒തമാ᳚-ഽഗ്നേ॒യ-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപത് । സ॒ത്യായ॑ ച॒രുമ് । അനു॑മത്യൈ ച॒രുമ് ।
തതോ॒ വൈ തസ്യ॑ സ॒ത്യഗ്ം സ॒ത്യമ॑ഭവത് ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമ॑വിന്ദത് ।
സ॒ത്യഗ്ം ഹ॒ വാ അ॑സ്യ സ॒ത്യ-മ്ഭ॑വതി ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വിഁ॑ന്ദതി ।
യ ഏ॒തേന॑ ഹ॒വിഷാ॒ യജ॑തേ ।
യ ഉ॑ചൈനദേ॒വം-വേഁദ॑ । സോ-ഽത്ര॑ ജുഹോതി ।
അ॒ഗ്നയേ॒ സ്വാഹാ॑ സ॒ത്യായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
അനു॑മത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സ്വ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ᳚ സ്വിഷ്ട॒കൃതേ॒ സ്വാഹേതി॑ ॥ 18 ॥
ത-മ്മനോ᳚-ഽബ്രവീത് । പ്രജാ॑പതേ॒ മന॑സാ॒ വൈ ശ്രാ᳚മ്യസി । അ॒ഹമു॒ വൈ മനോ᳚-ഽസ്മി ।
മാ-ന്നു യ॑ജസ്വ ।
അഥ॑ തേ സ॒ത്യ-മ്മനോ॑ ഭവിഷ്യതി ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വേഁ॒ഥ്സ്യസീതി॑ ।
സ ഏ॒തമാ᳚-ഽഗ്നേ॒യ-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപത് । മന॑സേ ച॒രുമ് । അനു॑മത്യൈ ച॒രുമ് । തതോ॒ വൈ തസ്യ॑ സ॒ത്യ-മ്മനോ॑-ഽഭവത് ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമ॑വിന്ദത് । സ॒ത്യഗ്ം ഹ॒ വാ അ॑സ്യ॒ മനോ॑ ഭവതി । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വിഁ॑ന്ദതി । യ ഏ॒തേന॑ ഹ॒വിഷാ॒ യജ॑തേ ।
യ ഉ॑ചൈന ദേ॒വം-വേഁദ॑ । സോ-ഽത്ര॑ ജുഹോതി ।
അ॒ഗ്നയേ॒ സ്വാഹാ॒ മന॑സേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
അനു॑മത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സ്വ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ᳚ സ്വിഷ്ട॒കൃതേ॒ സ്വാഹേതി॑ ॥ 19 ॥
ത-ഞ്ചര॑ണ-മബ്രവീത് । പ്രജാ॑പതേ॒ ചര॑ണേന॒ വൈ ശ്രാ᳚മ്യസി । അ॒ഹമു॒ വൈ ചര॑ണമസ്മി । മാ-ന്നു യ॑ജസ്വ । അഥ॑ തേ സ॒ത്യ-ഞ്ചര॑ണ-മ്ഭവിഷ്യതി । അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വേഁ॒ഥ്സ്യസീതി॑ ।
സ ഏ॒തമാ᳚-ഽഗ്നേ॒യ-മ॒ഷ്ടാക॑പാല॒-ന്നിര॑വപത് । ചര॑ണായ ച॒രുമ് । അനു॑മത്യൈ ച॒രുമ് । തതോ॒ വൈ തസ്യ॑ സ॒ത്യ-ഞ്ചര॑ണമഭവത് ।
അനു॑ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമ॑വിന്ദത് ।
സ॒ത്യഗ്ം ഹ॒ വാ അ॑സ്യ॒ ചര॑ണ-മ്ഭവതി ।
അനു॑സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വിഁ॑ന്ദതി ।
യ ഏ॒തേന॑ ഹ॒വിഷാ॒ യജ॑തേ ।
യ ഉ॑ചൈനദേ॒വം-വേഁദ॑ । സോ-ഽത്ര॑ ജുഹോതി ।
അ॒ഗ്നയേ॒ സ്വാഹാ॒ ചര॑ണായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
അനു॑മത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തയേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സ്വ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ᳚ സ്വിഷ്ട॒കൃതേ॒ സ്വാഹേതി॑ ॥ 20 ॥
താ വാ ഏ॒താഃ പഞ്ച॑ സ്വ॒ര്ഗസ്യ॑ ലോ॒കസ്യ॒ ദ്വാരഃ॑ ।
അപാ॑ഘാ॒ അനു॑വിത്തയോ॒ നാമ॑ । തപഃ॑ പ്രഥ॒മാഗ്ം ര॑ക്ഷതി । ശ്ര॒ദ്ധാ ദ്വി॒തീയാ᳚മ് । സ॒ത്യ-ന്തൃ॒തീയാ᳚മ് ।
മന॑ശ്ചതു॒ര്ഥീമ് । ചര॑ണ-മ്പഞ്ച॒മീമ് ।
അനു॑ ഹ॒ വൈ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-വിഁ॑ന്ദതി ।
കാ॒മ॒ചാരോ᳚-ഽസ്യ സ്വ॒ര്ഗേ ലോ॒കേ ഭ॑വതി ।
യ ഏ॒താഭി॒-രിഷ്ടി॑ഭി॒-ര്യജ॑തേ ।
യ ഉ॑ചൈനാ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ।
അനുവാകം 5 - ചാതുര്ഹോത്രചയനമ്
ബ്രഹ്മ॒ വൈ ചതു॑ര്ഹോതാരഃ । ചതു॑ര്ഹോതൃ॒ഭ്യോ-ഽധി॑ യ॒ജ്ഞോ നിര്മി॑തഃ । നൈനഗ്ം॑ ശ॒പ്തമ് । നാഭിച॑രിത॒-മാഗ॑ച്ഛതി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥
യോ ഹ॒ വൈ ചതു॑ര്ഹോതൃണാ-ഞ്ചതുര്ഹോതൃ॒ത്വം-വേഁദ॑ । അഥോ॒ പഞ്ച॑ ഹോതൃത്വമ് ।
സര്വാ॑ ഹാസ്മൈ॒ ദിശഃ॑ കല്പന്തേ ।
വാ॒ചസ്പതി॒ര്॒ ഹോതാ॒ ദശ॑ഹോതൄണാമ് ।
പൃ॒ഥി॒വീ ഹോതാ॒ ചതു॑ര്ഹോതൄണാമ് ॥ 22 ॥
അ॒ഗ്നിര്-ഹോതാ॒ പഞ്ച॑ഹോതൄണാമ് । വാഘോതാ॒ ഷഡ്ഢോ॑തൄണാമ് ।
മ॒ഹാഹ॑വി॒ര്॒ ഹോതാ॑ സ॒പ്തഹോ॑തൄണാമ് ।
ഏ॒തദ്വൈ ചതു॑ര്ഹോതൃണാ-ഞ്ചതുര്ഹോതൃ॒ത്വമ് ।
അഥോ॒ പഞ്ച॑ഹോതൃത്വമ് । സര്വാ॑ ഹാസ്മൈ॒ ദിശഃ॑ കല്പന്തേ । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥
ഏ॒ഷാ വൈ സ॑ര്വ വി॒ദ്യാ । ഏ॒ത-ദ്ഭേ॑ഷ॒ജമ് ।
ഏ॒ഷാ പ॒ങ്ക്തി-സ്സ്വ॒ര്ഗസ്യ॑ ലോ॒കസ്യാ᳚-ഞ്ജ॒സായ॑നി-സ്സ്രു॒തിഃ ॥ 23 ॥
ഏ॒താന്. യോ-ഽദ്ധ്യൈ-ത്യഛ॑ദിര്ദ॒ര്॒ശേ യാവ॑ത്ത॒രസ᳚മ് । സ്വ॑രേതി । അ॒ന॒പ॒ബ്ര॒വ-സ്സര്വ॒മായു॑രേതി । വി॒ന്ദതേ᳚ പ്ര॒ജാമ് । രാ॒യസ്പോഷ॑-ങ്ഗൌപ॒ത്യമ് ।
ബ്ര॒ഹ്മ॒വ॒ര്ച॒സീ ഭ॑വതി ॥ ഏ॒താന്. യോ-ഽദ്ധ്യൈതി॑ । സ്പൃ॒ണോത്യാ॒ത്മാന᳚മ് । പ്ര॒ജാ-മ്പി॒തൄന് ॥
ഏ॒താന്. വാ അ॑രു॒ണ ഔ॑പവേ॒ശി ര്വി॒ദാഞ്ച॑കാര ॥ 24 ॥
ഏ॒തൈര॑ധിവാ॒ദമപാ॑ജയത് । അഥോ॒ വിശ്വ॑-മ്പാ॒പ്മാന᳚മ് । സ്വ॑ര്യയൌ । ഏ॒താന്. യോ-ഽദ്ധ്യൈതി॑ । അ॒ധി॒വാ॒ദ-ഞ്ജ॑യതി । അഥോ॒ വിശ്വ॑-മ്പാ॒പ്മാന᳚മ് । സ്വ॑രേതി ॥ ഏ॒തൈര॒ഗ്നി-ഞ്ചി॑ന്വീത സ്വ॒ര്ഗകാ॑മഃ ।
ഏ॒തൈരായു॑ഷ്കാമഃ । പ്ര॒ജാ പ॒ശുകാ॑മോ വാ ॥ 25 ॥
പു॒രസ്താ॒-ദ്ദശ॑ഹോതാര॒-മുദ॑ഞ്ച॒-മുപ॑ദധാതി യാവത്പ॒ദമ് । ഹൃദ॑യം॒-യഁജു॑ഷീ॒ പത്ന്യൌ॑ ച । ദ॒ക്ഷി॒ണ॒തഃ പ്രാഞ്ച॒-ഞ്ചതു॑ര്ഹോതാരമ് ।
പ॒ശ്ചാദുദ॑ഞ്ച॒-മ്പഞ്ച॑ ഹോതാരമ് । ഉ॒ത്ത॒ര॒തഃ പ്രാഞ്ച॒ഗ്ം॒ ഷഡ്ഢോ॑താരമ് ।
ഉ॒പരി॑ഷ്ടാ॒-ത്പ്രാഞ്ചഗ്ം॑ സ॒പ്തഹോ॑താരമ് । ഹൃദ॑യം॒-യഁജൂഗ്ം॑ഷി॒ പത്ന്യ॑ശ്ച ।
യ॒ഥാ॒വ॒കാ॒ശ-ങ്ഗ്രഹാന്॑ । യ॒ഥാ॒വ॒കാ॒ശ-മ്പ്ര॑തിഗ്ര॒ഹാന് ഁലോ॑ക-മ്പൃ॒ണാശ്ച॑ ।
സര്വാ॑ ഹാസ്യൈ॒താ ദേ॒വതാഃ᳚ പ്രീ॒താ അ॒ഭീഷ്ടാ॑ ഭവന്തി ॥ 26 ॥
സദേ॑വമ॒ഗ്നി-ഞ്ചി॑നുതേ ॥
ര॒ഥസ॑മിന്ത-ശ്ചേത॒വ്യഃ॑ । വജ്രോ॒ വൈ രഥഃ॑ ।
വജ്രേ॑ണൈ॒വ പാ॒പ്മാന॒-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യഗ്ഗ് സ്തൃണുതേ । പ॒ക്ഷ-സ്സ॑മിന്ത-ശ്ചേത॒വ്യഃ॑ ।
ഏ॒താവാ॒ന്॒. വൈ രഥഃ॑ । യാവ॑ത്പ॒ക്ഷഃ । ര॒ഥസ॑മിന്തമേ॒വ ചി॑നുതേ ॥
ഇ॒മമേ॒വ ലോ॒ക-മ്പ॑ശുബ॒ന്ധേനാ॒ഭിജ॑യതി ।
അഥോ॑ അഗ്നിഷ്ടോ॒മേന॑ ॥ 27 ॥
അ॒ന്തരി॑ക്ഷ-മു॒ക്ഥ്യേ॑ന । സ്വ॑രതിരാ॒ത്രേണ॑ । സര്വാ᳚ന് ഁലോ॒കാന॑ഹീ॒നേന॑ । അഥോ॑ സ॒ത്രേണ॑ ॥ വരോ॒ ദക്ഷി॑ണാ । വരേ॑ണൈ॒വ വരഗ്ഗ്॑ സ്പൃണോതി ।
ആ॒ത്മാ ഹി വരഃ॑ ॥ ഏക॑വിഗ്ംശതി॒ ര്ദക്ഷി॑ണാ ദദാതി ।
ഏ॒ക॒വി॒ഗ്ം॒ശോ വാ ഇ॒ത-സ്സ്വ॒ര്ഗോ ലോ॒കഃ । പ്രസ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ᳚പ്നോതി ॥ 28 ॥
അ॒സാവാ॑ദി॒ത്യ ഏ॑കവി॒ഗ്ം॒ശഃ । അ॒മുമേ॒വാ-ദി॒ത്യമാ᳚പ്നോതി ॥ ശ॒ത-ന്ദ॑ദാതി । ശ॒തായുഃ॒ പുരു॑ഷ-ശ്ശ॒തേന്ദ്രി॑യഃ । ആയു॑ഷ്യേ॒വേന്ദ്രി॒യേ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി ॥ സ॒ഹസ്ര॑-ന്ദദാതി ।
സ॒ഹസ്ര॑ സമ്മിത-സ്സ്വ॒ര്ഗോ ലോ॒കഃ ।
സ്വ॒ര്ഗസ്യ॑ ലോ॒കസ്യാ॒-ഭിജി॑ത്യൈ ॥ അ॒ന്വി॒ഷ്ട॒ക-ന്ദക്ഷി॑ണാ ദദാതി । സര്വാ॑ണി॒ വയാഗ്ം॑സി ॥ 29 ॥
സര്വ॒സ്യാപ്ത്യൈ᳚ । സര്വ॒സ്യാ-വ॑രുദ്ധ്യൈ ॥ യദി॒ ന വി॒ന്ദേത॑ । മ॒ന്ഥാനേ॑താവ॒തോ ദ॑ദ്യാദോദ॒നാന്. വാ᳚ । അ॒ശ്നു॒തേ ത-ങ്കാമ᳚മ് । യസ്മൈ॒ കാമാ॑യാ॒-ഗ്നിശ്ചീ॒യതേ᳚ ॥ പ॒ഷ്ഠൌ॒ഹീ-ന്ത്വ॒ന്തര്വ॑തീ-ന്ദദ്യാത് ।
സാ ഹി സര്വാ॑ണി॒ വയാഗ്ം॑സി । സര്വ॒സ്യാപ്ത്യൈ᳚ । സര്വ॒സ്യാ-വ॑രുദ്ധ്യൈ ॥ 30 ॥
ഹിര॑ണ്യ-ന്ദദാതി । ഹിര॑ണ്യ-ജ്യോതിരേ॒വ സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമേ॑തി ॥ വാസോ॑ ദദാതി । തേനായുഃ॒ പ്രതി॑രതേ ॥ വേ॒ദി॒തൃ॒തീ॒യേ യ॑ജേത । ത്രിഷ॑ത്യാ॒ ഹി ദേ॒വാഃ ।
സ സ॑ത്യമ॒ഗ്നി-ഞ്ചി॑നുതേ ॥ തദേ॒ത-ത്പ॑ശുബ॒ന്ധേ ബ്രാഹ്മ॑ണ-മ്ബ്രൂയാത് । നേത॑രേഷു യ॒ജ്ഞേഷു॑ ॥
യോ ഹ॒ വൈ ചതു॑ര്ഹോതൄ-നനുസവ॒ന-ന്ത॑ര്പയിത॒വ്യാന്॑. വേദ॑ ॥ 31 ॥
തൃപ്യ॑തി പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭിഃ॑ ।
ഉപൈ॑നഗ്ം സോമപീ॒ഥോ ന॑മതി ।
ഏ॒തേ വൈ ചതു॑ര്ഹോതാരോ ഽനുസവ॒ന-ന്ത॑ര്പയിത॒വ്യാഃ᳚ । യേ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണാ ബ॑ഹു॒വിദഃ॑ ।
തേഭ്യോ॒ യദ്ദക്ഷി॑ണാ॒ ന നയേ᳚ത് । ദുരി॑ഷ്ടഗ്ഗ് സ്യാത് । അ॒ഗ്നിമ॑സ്യ വൃഞ്ജീരന്ന് ।
തേഭ്യോ॑ യഥാ ശ്ര॒ദ്ധ-ന്ദ॑ദ്യാത് । സ്വി॑ഷ്ടമേ॒വൈതത്ക്രി॑യതേ ।
നാസ്യാ॒ഗ്നിം-വൃഁ॑ഞ്ജതേ ॥ 32 ॥
ഹി॒ര॒ണ്യേ॒ഷ്ട॒കോ ഭ॑വതി । യാവ॑ദുത്ത॒മ-മ॑ങ്ഗുലി-കാ॒ണ്ഡം-യഁ॑ജ്ഞ പ॒രുഷാ॒ സമ്മി॑തമ് ।
തേജോ॒ ഹിര॑ണ്യമ് ॥ യദി॒ ഹിര॑ണ്യ॒-ന്ന വി॒ന്ദേത് । ശര്ക॑രാ അ॒ക്താ ഉപ॑ദദ്ധ്യാത് । തേജോ॑ ഘൃ॒തമ് । സതേ॑ജസമേ॒-വാഗ്നി-ഞ്ചി॑നുതേ ॥ അ॒ഗ്നിഞ്ചി॒ത്വാ സൌ᳚ത്രാമ॒ണ്യാ യ॑ജേത മൈത്രാവരു॒ണ്യാ വാ᳚ ।
വീ॒ര്യേ॑ണ॒ വാ ഏ॒ഷ വ്യൃ॑ദ്ധ്യതേ ।
യോ᳚-ഽഗ്നിഞ്ചി॑നു॒തേ ॥ 33 ॥
യാവ॑ദേ॒വ വീ॒ര്യ᳚മ് । തദ॑സ്മി-ന്ദധാതി ॥
ബ്രഹ്മ॑ണ॒-സ്സായു॑ജ്യഗ്ം സലോ॒കതാ॑-മാപ്നോതി ।
ഏ॒താസാ॑മേ॒വ ദേ॒വതാ॑നാ॒ഗ്ം॒ സായു॑ജ്യമ് ।
സാ॒ര്ഷ്ടിതാഗ്ം॑ സമാന ലോ॒കതാ॑-മാപ്നോതി । യ ഏ॒തമ॒ഗ്നി-ഞ്ചി॑നു॒തേ । യ ഉ॑ചൈനമേ॒വം-വേഁദ॑ ॥ ഏ॒തദേ॒വ സാ॑വി॒ത്രേ ബ്രാഹ്മ॑ണമ് ।
അഥോ॑ നാചികേ॒തേ ॥ 34 ॥
(ഹോതാ॒ ചതു॑ര്ഹോതൄണാഗ് - സ്രു॒തി - ശ്ച॑കാര - വാ - ഭവന്ത്യ - ഗ്നിഷ്ടോ॒മേനാ᳚ - പ്നോതി॒ - വയാഗ്ം॑സി॒ - വയാഗ്ം॑സി॒ - സര്വ॒സ്യാപ്ത്യൈ॒ സര്വ॒സ്യാവ॑രുദ്ധ്യൈ॒ - വേദ॑ - വൃഞ്ജതേ - ചിനു॒തേ - +നവ॑ ച) (അ. 5)
അനുവാകം 6 - വൈശ്വസൃജചയനമ്
യച്ചാ॒മൃതം॒-യഁച്ച മര്ത്യ᳚മ് । യച്ച॒ പ്രാണി॑തി॒ യച്ച॒ ന । സര്വാ॒സ്താ ഇഷ്ട॑കാഃ കൃ॒ത്വാ ।
ഉപ॑ കാമ॒ദുഘാ॑ ദധേ । തേനര്ഷി॑ണാ॒ തേന॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ । തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ-ഽങ്ഗിര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ ॥ സര്വാ॒-സ്സ്ത്രിയ॒-സ്സര്വാ᳚-ന്പു॒ഗ്ം॒സഃ । സര്വ॒-ന്ന സ്ത്രീ॑-പുമഞ്ച॒ യത് ।
സര്വാ॒സ്താഃ ॥ യാവ॑ന്തഃ പാ॒ഗ്ം॒സവോ॒ ഭൂമേഃ᳚ ॥ 35 ॥
സങ്ഖ്യാ॑താ ദേവമാ॒യയാ᳚ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ യാവ॑ന്ത॒ ഊഷാഃ᳚ പശൂ॒നാമ് । പൃ॒ഥി॒വ്യാ-മ്പുഷ്ടി॑ ര്ഹി॒താഃ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ യാവ॑തീ॒-സ്സിക॑താ॒-സ്സര്വാഃ᳚ ।
അ॒ഫ്സ്വ॑ന്തശ്ച॒ യാ-ശ്ശ്രി॒താഃ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ യാവ॑തീ॒-ശ്ശര്ക॑രാ॒ ധൃത്യൈ᳚ । അ॒സ്യാ-മ്പൃ॑ഥി॒വ്യാമധി॑ ॥ 36 ॥
സര്വാ॒സ്താഃ ॥ യാവ॒ന്തോ-ഽശ്മാ॑നോ॒-ഽസ്യാ-മ്പൃ॑ഥി॒വ്യാമ് । പ്ര॒തി॒ഷ്ഠാസു॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതാഃ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ യാവ॑തീ ര്വീ॒രുധ॒-സ്സര്വാഃ᳚ ।
വിഷ്ഠി॑താഃ പൃഥി॒വീമനു॑ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ യാവ॑തീ॒രോഷ॑ധീ॒-സ്സര്വാഃ᳚ ।
വിഷ്ഠി॑താഃ പൃഥി॒വീമനു॑ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ 37 ॥
യാവ॑ന്തോ॒ വന॒സ്പത॑യഃ । അ॒സ്യാ-മ്പൃ॑ഥി॒വ്യാമധി॑ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥
യാവ॑ന്തോ ഗ്രാ॒മ്യാഃ പ॒ശവ॒-സ്സര്വേ᳚ । ആ॒ര॒ണ്യാശ്ച॒ യേ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ യേ ദ്വി॒പാദ॒-ശ്ചതു॑ഷ്പാദഃ । അ॒പാദ॑ ഉദരസ॒ര്പിണഃ॑ ।
സര്വാ॒സ്താഃ ॥ യാവ॒ദാഞ്ജ॑-നമു॒ച്യതേ᳚ ॥ 38 ॥
ദേ॒വ॒ത്രാ യച്ച॑ മാനു॒ഷമ് । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ യാവ॑ത്കൃ॒ഷ്ണായ॑സ॒ഗ്ം॒ സര്വ᳚മ് ।
ദേ॒വ॒ത്രാ യച്ച॑ മാനു॒ഷമ് । സര്വാ॒സ്താഃ ॥
യാവ॑ ല്ലോ॒ഹായ॑സ॒ഗ്ം॒ സര്വ᳚മ് ।
ദേ॒വ॒ത്രാ യച്ച॑ മാനു॒ഷമ് । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ സര്വ॒ഗ്ം॒ സീസ॒ഗ്ം॒ സര്വ॒-ന്ത്രപു॑ ।
ദേ॒വ॒ത്രാ യച്ച॑ മാനു॒ഷമ് ॥ 39 ॥
സര്വാ॒സ്താഃ ॥ സര്വ॒ഗ്ം॒ ഹിര॑ണ്യഗ്ം രജ॒തമ് । ദേ॒വ॒ത്രാ യച്ച॑ മാനു॒ഷമ് ।
സര്വാ॒സ്താഃ ॥ സര്വ॒ഗ്ം॒ സുവ॑ര്ണ॒ഗ്ം॒ ഹരി॑തമ് । ദേ॒വ॒ത്രാ യച്ച॑ മാനു॒ഷമ് ।
സര്വാ॒സ്താ ഇഷ്ട॑കാഃ കൃ॒ത്വാ । ഉപ॑കാമ॒ദുഘാ॑ ദധേ । തേനര്ഷി॑ണാ॒ തേന॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ ।
തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ-ഽങ്ഗിര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ ॥ 40 ॥
[ഭൂമേ॒ - രധി॒ - വിഷ്ഠി॑താഃ പൃഥി॒വീമനു॒ സര്വാ॒സ്താ - ഉ॒ച്യത॑ - മാനു॒ഷഗ്ം - സീ॑ദ ] (അ. 6)
(യച്ച॒ സ്ത്രിയഃ॑ പാ॒ഗ്ം॒സവ॒ ഊഷാ॒-സ്സിക॑താ॒-ശ്ശര്ക॑രാ॒ അശ്മാ॑നോ വീ॒രുധ॒ ഓഷ॑ധീ॒-ര്വന॒സ്പത॑യോ ഗ്രാ॒മ്യാ യേ ദ്വി॒പാദോ॒ യാവ॒ദാഞ്ജ॑നം॒-യാഁവ॑-ത്കൃ॒ഷ്ണായ॑സം
ഁലോ॒ഹായ॑സ॒ഗ്ം॒ സീസ॒ഗ്ം॒ ഹിര॑ണ്യ॒ഗ്ം॒ സുവ॑ര്ണ॒ഗ്ം॒ ഹരി॑തമ॒ഷ്ടാദ॑ശ)
അനുവാകം 7 - വൈശ്വസൃജചയനമ്
സര്വാ॒ ദിശോ॑ ദി॒ക്ഷു । യച്ചാ॒ന്ത ര്ഭൂ॒ത-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിതമ് । സര്വാ॒സ്താ ഇഷ്ട॑കാഃ കൃ॒ത്വാ ।
ഉപ॑ കാമ॒ദുഘാ॑ ദധേ ।
തേനര്ഷി॑ണാ॒ തേന॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ ।
തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ-ഽങ്ഗിര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ ॥
അ॒ന്തരി॑ക്ഷഞ്ച॒ കേവ॑ലമ് ।
യച്ചാ॒സ്മി-ന്ന॑ന്ത॒രാഹി॑തമ് ।
സര്വാ॒സ്താഃ ॥ ആ॒ന്ത॒രി॒ക്ഷ്യ॑ശ്ച॒ യാഃ പ്ര॒ജാഃ ॥ 41 ॥
ഗ॒ന്ധ॒ര്വാ॒-ഫ്സ॒രസ॑ശ്ച॒ യേ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ സര്വാ॑-നുദാ॒രാന്-ഥ്സ॒ലിലാന്॑ ।
അ॒ന്തരി॑ക്ഷേ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതാന് । സര്വാ॒സ്താഃ ॥
സര്വാ॑-നുദാ॒രാന്-ഥ്സ॑ലി॒ലാന് ।
സ്ഥാ॒വ॒രാഃ പ്രോ॒ഷ്യാ᳚ശ്ച॒ യേ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ സര്വാ॒-ന്ധുനി॒ഗ്ം॒ സര്വാ᳚ന്-ധ്വ॒ഗ്ം॒സാന് ।
ഹി॒മോ യച്ച॑ ശീ॒യതേ᳚ ॥ 42 ॥
സര്വാ॒സ്താഃ ॥ സര്വാ॒-ന്മരീ॑ചീ॒ന്॒. വിത॑താന് । നീ॒ഹാ॒രോ യച്ച॑ ശീ॒യതേ᳚ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ സര്വാ॑ വി॒ദ്യുത॒-സ്സര്വാ᳚ന്-ഥ്സ്തനയി॒ത്നൂന് । ഹ്രാ॒ദുനീ॒ ര്യച്ച॑ ശീ॒യതേ᳚ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ സര്വാ॒-സ്സ്രവ॑ന്തീ-സ്സ॒രിതഃ॑ ।
സര്വ॑മഫ്സു ച॒രഞ്ച॒ യത് । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ 43 ॥
യാശ്ച॒ കൂപ്യാ॒ യാശ്ച॑ നാ॒ദ്യാ᳚-സ്സമു॒ദ്രിയാഃ᳚ । യാശ്ച॑ വൈശ॒ന്തീരു॒ത പ്രാ॑സ॒ചീര്യാഃ ।
സര്വാ॒സ്താഃ ॥ യേ ചോ॒ത്തിഷ്ഠ॑ന്തി ജീ॒മൂതാഃ᳚ ।
യാശ്ച॒ വര്ഷ॑ന്തി വൃ॒ഷ്ടയഃ॑ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ തപ॒സ്തേജ॑ ആകാ॒ശമ് । യച്ചാ॑കാ॒ശേ പ്രതി॑ഷ്ഠിതമ് ।
സര്വാ॒സ്താഃ ॥ വാ॒യും-വഁയാഗ്ം॑സി॒ സര്വാ॑ണി ॥ 44 ॥
അ॒ന്ത॒രി॒ക്ഷ॒ച॒രഞ്ച॒ യത് । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ അ॒ഗ്നിഗ്ം സൂര്യ॑-ഞ്ച॒ന്ദ്രമ് । മി॒ത്രം-വഁരു॑ണ॒-മ്ഭഗ᳚മ് । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ സ॒ത്യഗ്ഗ് ശ്ര॒ദ്ധാ-ന്തപോ॒ ദമ᳚മ് ।
നാമ॑ രൂ॒പഞ്ച॑ ഭൂ॒താനാ᳚മ് । സര്വാ॒സ്താ ഇഷ്ട॑കാഃ കൃ॒ത്വാ । ഉപ॑ കാമ॒ദുഘാ॑ ദധേ । തേനര്ഷി॑ണാ॒ തേന॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ ।
തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ-ഽങ്ഗിര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ ॥ 45 ॥
(പ്ര॒ജാ-ഹി॒മോ യച്ച॑ ശീ॒യതേ॒-സര്വാ॒സ്താഃ-സര്വാ॑ണി॒-ബ്രഹ്മ॒ണൈക॑-ഞ്ച) (അ. 7)
(ദിശോ॒-ഽന്തരി॑ക്ഷമാന്തരി॒ക്ഷ്യ॑ ഉദാ॒രാനു॑ദാ॒രാ-ന്ധുനി॒-മ്മരീ॑ചീന്. വി॒ദ്യുതഃ॒
സ്രവ॑ന്തീ॒ര്യാശ്ച॒ യേ ച॒ തപോ॑ വാ॒യുമ॒ഗ്നിഗ്ം സ॒ത്യ-മ്പഞ്ച॑ദശ)
അനുവാകം 8 - വൈശ്വസൃജചയനമ്
സര്വാ॒-ന്ദിവ॒ഗ്ം॒ സര്വാ᳚-ന്ദേ॒വാ-ന്ദി॒വി ।
യച്ചാ॒ന്ത ര്ഭൂ॒ത-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിതമ് ।
സര്വാ॒സ്താ ഇഷ്ട॑കാഃ കൃ॒ത്വാ । ഉപ॑ കാമ॒ദുഘാ॑ ദധേ । തേനര്ഷി॑ണാ॒ തേന॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ ।
തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ-ഽങ്ഗിര॒സ്വദ-ധ്രു॒വാ സീ॑ദ ॥ യാവ॑തീ॒ സ്താര॑കാ॒-സ്സര്വാഃ᳚ ।
വിത॑താ രോച॒നേ ദി॒വി । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ ഋചോ॒ യജൂഗ്ം॑ഷി॒ സാമാ॑നി ॥ 46 ॥
അ॒ഥ॒ര്വാ॒ങ്ഗി॒രസ॑ശ്ച॒ യേ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥ ഇ॒തി॒ഹാ॒സ॒പു॒രാ॒ണഞ്ച॑ ।
സ॒ര്പ॒ദേ॒വ॒ജ॒നാശ്ച॒ യേ । സര്വാ॒സ്താഃ ॥
യേ ച॑ ലോ॒കാ യേ ചാ॑ലോ॒കാഃ ।
അ॒ന്ത ര്ഭൂ॒ത-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിതമ് । സര്വാ॒സ്താഃ ॥
യച്ച॒ ബ്രഹ്മ॒ യച്ചാ᳚ബ്ര॒ഹ്മ ।
അ॒ന്ത ര്ബ്ര॒ഹ്മ-ന്പ്രതി॑ഷ്ഠിതമ് ॥ 47 ॥
സര്വാ॒സ്താഃ ॥ അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രാണി॒ സര്വാ॑ണി । അ॒ദ്ര്ധ॒മാ॒സാഗ്ശ്ച॒ കേവ॑ലാന് ।
സര്വാ॒സ്താഃ ॥ സര്വാ॑നൃ॒തൂന്-ഥ്സര്വാ᳚-ന്മാ॒സാന് । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രഞ്ച॒ കേവ॑ലമ് ।
സര്വാ॒സ്താഃ ॥ സര്വ॒-മ്ഭൂത॒ഗ്ം॒ സര്വ॒-മ്ഭവ്യ᳚മ് । യച്ചാ॒തോ-ഽധി॑ ഭവി॒ഷ്യതി॑ ।
സര്വാ॒സ്താ ഇഷ്ട॑കാഃ കൃ॒ത്വാ ।
ഉപ॑ കാമ॒ദുഘാ॑ ദധേ ।
തേനര്ഷി॑ണാ॒ തേന॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ ।
തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ-ഽങ്ഗിര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ ॥ 48 ॥
(സാമാ॑നി - ബ്ര॒ഹ്മ-ന്പ്രതി॑ഷ്ഠിതം - കൃ॒ത്വാ ത്രീണി॑ ച) (അ. 8)
(ദിവ॒-ന്താര॑കാ॒ ഋച॑ ഇതിഹാസപുരാ॒ണ-ഞ്ച॒ യേ ച॒ യച്ചാ॑ഹോരാ॒ത്രാണ്യൃ॒തൂ-ന്ഭൂത॒-ന്നവ॑)
അനുവാകം 9 - ബ്രഹ്മാ സദസ്യാസീനോ വൌശ്വസൃജാന് വ്യാചഷ്ടേ
ഋ॒ചാ-മ്പ്രാചീ॑ മഹ॒തീ ദിഗു॑ച്യതേ ।
ദക്ഷി॑ണാ-മാഹു॒ ര്യജു॑ഷാമപാ॒രാമ് ।
അഥ॑ര്വണാ॒-മഗ്ംഇ॑രസാ-മ്പ്ര॒തീചീ᳚ ।
സാമ്നാ॒-മുദീ॑ചീ മഹ॒തീ ദിഗു॑ച്യതേ ॥
ഋ॒ഗ്ഭിഃ പൂ᳚ര്വാ॒ഹ്ണേ ദി॒വി ദേ॒വ ഈ॑യതേ ।
യ॒ജു॒ര്വേ॒ദേ തി॑ഷ്ഠതി॒ മദ്ധ്യേ॒ അഹ്നഃ॑ ।
സാ॒മ॒വേ॒ദേ-നാ᳚സ്തമ॒യേ മഹീ॑യതേ ।
വേദൈ॒-രശൂ᳚ന്യ-സ്ത്രി॒ഭിരേ॑തി॒ സൂര്യഃ॑ ॥
ഋ॒ഗ്ഭ്യോ ജാ॒താഗ്ം സ॑ര്വ॒ശോ മൂര്തി॑-മാഹുഃ ।
സര്വാ॒ ഗതി॑ ര്യാജു॒ഷീ ഹൈ॒വ ശശ്വ॑ത് ॥ 49 ॥
സര്വ॒-ന്തേജ॑ സ്സാമരൂ॒പ്യഗ്ം ഹ॑ ശശ്വത് । സര്വഗ്ം॑ ഹേ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ണാ ഹൈ॒വ സൃ॒ഷ്ടമ് ॥
ഋ॒ഗ്ഭ്യോ ജാ॒തം-വൈഁശ്യം॒-വഁര്ണ॑-മാഹുഃ । യ॒ജു॒ര്വേ॒ദ-ങ്ക്ഷ॑ത്രി॒യസ്യാ॑-ഹു॒ര്യോനി᳚മ് ।
സാ॒മ॒വേ॒ദോ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണാനാ॒-മ്പ്രസൂ॑തിഃ ।
പൂര്വേ॒ പൂര്വേ᳚ഭ്യോ॒ വച॑ ഏ॒ത-ദൂ॑ചുഃ ॥
ആ॒ദ॒ര്॒ശ-മ॒ഗ്നി-ഞ്ചി॑ന്വാ॒നാഃ ।
പൂര്വേ॑ വിശ്വ॒ സൃജോ॒-ഽമൃതാഃ᳚ ।
ശ॒തം-വഁ॑ര്ഷ സഹ॒സ്രാണി॑ । ദീ॒ക്ഷി॒താ-സ്സ॒ത്ര-മാ॑സത ॥ 50 ॥
തപ॑ ആസീ-ദ്ഗൃ॒ഹപ॑തിഃ । ബ്രഹ്മ॑ ബ്ര॒ഹ്മാഭ॑വ-ഥ്സ്വ॒യമ് । സ॒ത്യഗ്ം ഹ॒ ഹോ തൈ॑ഷാ॒മാസീ᳚ത് ।
യ-ദ്വി॑ശ്വ॒സൃജ॒ ആസ॑ത ॥
അ॒മൃത॑-മേഭ്യ॒ ഉദ॑ഗായത് ।
സ॒ഹസ്ര॑-മ്പരിവഥ്സ॒രാന് ।
ഭൂ॒തഗ്ം ഹ॑ പ്രസ്തോ॒ തൈഷാ॒മാസീ᳚ത് ।
ഭ॒വി॒ഷ്യ-ത്പ്രതി॑ ചാഹരത് ॥
പ്രാ॒ണോ അ॑ദ്ധ്വ॒ര്യു-ര॑ഭവത് ।
ഇ॒ദഗ്ം സര്വ॒ഗ്ം॒ സിഷാ॑സതാമ് ॥ 51 ॥
അ॒പാ॒നോ വി॒ദ്വാ-നാ॒വൃതഃ॑ । പ്രതി॒ പ്രാതി॑ഷ്ഠ-ദദ്ധ്വ॒രേ ॥ ആ॒ര്ത॒വാ ഉ॑പഗാ॒താരഃ॑ । സ॒ദ॒സ്യാ॑ ഋ॒തവോ॑-ഽഭവന്ന് । അ॒ര്ധ॒മാ॒സാശ്ച॒ മാസാ᳚ശ്ച । ച॒മ॒സാ॒-ദ്ധ്വ॒ര്യ॒വോ-ഽഭ॑വന്ന് ॥
അശഗ്ം॑ സ॒-ദ്ബ്രഹ്മ॑ണ॒-സ്തേജഃ॑ ।
അ॒ച്ഛാ॒വാ॒കോ ഽഭ॑വ॒-ദ്യശഃ॑ ।
ഋ॒ത-മേ॑ഷാ-മ്പ്രശാ॒സ്താ-ഽഽസീ᳚ത് ।
യ-ദ്വി॑ശ്വ॒ സൃജ॒ ആസ॑ത ॥ 52 ॥
ഊര്ഗ്-രാജാ॑ന॒-മുദ॑വഹത് । ധ്രു॒വ॒ ഗോ॒പ-സ്സഹോ॑-ഽഭവത് । ഓജോ॒-ഽഭ്യ॑ഷ്ടൌ॒-ദ്ഗ്രാവ്.ണ്ണഃ॑ ।
യ-ദ്വി॑ശ്വ॒ സൃജ॒ ആസ॑ത ॥
അപ॑ചിതിഃ പോ॒ത്രീയാ॑-മയജത് । നേ॒ഷ്ട്രീയാ॑-മയജ॒-ത്ത്വിഷിഃ॑ । ആഗ്നീ᳚ദ്ധ്രാ-ദ്വി॒ദുഷീ॑ സ॒ത്യമ് । ശ്ര॒ദ്ധാ ഹൈ॒വാ യ॑ജ-ഥ്സ്വ॒യമ് ॥ ഇരാ॒ പത്നീ॑ വിശ്വ॒ സൃജാ᳚മ് । ആകൂ॑തി-രപിനഡ്ഢ॒വിഃ ॥ 53 ॥
ഇ॒ദ്ധ്മഗ്ം ഹ॒ ക്ഷുച് ചൈ᳚ഭ്യ ഉ॒ഗ്രേ । തൃ॒ഷ്ണാ ചാ വ॑ഹതാമു॒ഭേ ॥ വാഗേ॑ഷാഗ്ം സുബ്രഹ്മ॒ണ്യാ-ഽഽസീ᳚ത് । ഛ॒ന്ദോ॒ യോ॒ഗാന്. വി॑ജാന॒തീ ।
ക॒ല്പ॒ത॒ന്ത്രാണി॑ തന്വാ॒നാ-ഽഹഃ॑ । സ॒ഗ്ഗ്॒സ്ഥാശ്ച॑ സര്വ॒ശഃ ॥ അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രേ പ॑ശുപാ॒ല്യൌ । മു॒ഹൂ॒ര്താഃ പ്രേ॒ഷ്യാ॑ അഭവന്ന് । മൃ॒ത്യുസ് തദ॑-ഭവ-ദ്ധാ॒താ । ശ॒മി॒തോ ഗ്രോ വി॒ശാ-മ്പതിഃ॑ ॥ 54 ॥
വി॒ശ്വ॒സൃജഃ॑ പ്രഥ॒മാ-സ്സ॒ത്ര-മാ॑സത । സ॒ഹസ്ര॑ സമ॒-മ്പ്രസു॑തേന॒ യന്തഃ॑ ।
തതോ॑ ഹ ജജ്ഞേ॒ ഭുവ॑നസ്യ ഗോ॒പാഃ । ഹി॒ര॒ണ്മയഃ॑ ശ॒കുനി॒ ര്ബ്രഹ്മ॒ നാമ॑ ॥ യേന॒ സൂര്യ॒-സ്തപ॑തി॒ തേജ॑സേ॒-ദ്ധഃ । പി॒താ പു॒ത്രേണ॑ പിതൃ॒മാന്. യോനി॑യോനൌ । നാവേ॑ദവി-ന്മനുതേ॒ ത-മ്ബൃ॒ഹന്ത᳚മ് । സ॒ര്വാ॒നു॒ഭു-മാ॒ത്മാനഗ്ം॑ സമ്പരാ॒യേ ॥
ഏ॒ഷ നി॒ത്യോ മ॑ഹി॒മാ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണസ്യ॑ ।
ന കര്മ॑ണാ വര്ധതേ॒ നോ കനീ॑യാന് ॥ 55 ॥
തസ്യൈ॒വാത്മാ പ॑ദ॒വിത്തം-വിഁ॑ദിത്വാ ।
ന കര്മ॑ണാ ലിപ്യതേ॒ പാപ॑കേന ॥
പഞ്ച॑പഞ്ചാ॒ശത॑-സ്ത്രി॒വൃതഃ॑ സംവഁഥ്സ॒രാഃ ।
പഞ്ച॑പഞ്ചാ॒ശതഃ॑ പഞ്ചദ॒ശാഃ । പഞ്ച॑പഞ്ചാ॒ശതഃ॑ സപ്തദ॒ശാഃ ।
പഞ്ച॑പഞ്ചാ॒ശത॑ ഏകവി॒ഗ്ം॒ശാഃ ।
വി॒ശ്വ॒സൃജാഗ്ം॑ സ॒ഹസ്ര॑ സംവഁഥ്സരമ് ॥
ഏ॒തേന॒ വൈ വി॑ശ്വ॒സൃജ॑ ഇ॒ദം-വിഁശ്വ॑-മസൃജന്ത । യ-ദ്വിശ്വ॒-മസൃ॑ജന്ത । തസ്മാ᳚-ദ്വിശ്വ॒സൃജഃ॑ ॥
വിശ്വ॑-മേനാ॒-നനു॒ പ്രജാ॑യതേ । ബ്രഹ്മ॑ണ॒-സ്സായു॑ജ്യഗ്ം സലോ॒കതാം᳚-യഁന്തി ।
ഏ॒താസാ॑മേ॒വ ദേ॒വതാ॑നാ॒ഗ്ം॒ സായു॑ജ്യമ് । സാ॒ര്ഷ്ടിതാഗ്ം॑ സമാന ലോ॒കതാം᳚-യഁന്തി ।
യ ഏ॒ത-ദു॑പ॒യന്തി॑ । യേ ചൈ॑ന॒-ത്പ്രാഹുഃ॑ ।
യേഭ്യ॑-ശ്ചൈന॒-ത്പ്രാഹുഃ॑ ॥
ഓമ് ॥ 56 ॥
(ശശ്വ॑ - ദാസത॒ - സിഷാ॑സതാ॒ - മാസ॑ത - ഹ॒വിഷ് - പതിഃ॒ - കനീ॑യാ॒ന് - തസ്മാ᳚-ദ്വിശ്വ॒സൃജോ॒-ഽഷ്ടൌ ച॑) (അ. 9)
(തുഭ്യം॑ - ദേ॒വേഭ്യ॒ - സ്തപ॑സാ - ദേ॒വേഭ്യോ॒ - ബ്രഹ്മ॒ വൈ ചതു॑ര്ഹോതാരോ॒ - യച്ചാ॒മൃത॒ഗ്ം॒ - സര്വാ॒ ദിശോ॑ ദി॒ക്ഷു - സര്വാ॒-ന്ദിവ॑ - മൃ॒ചാ-മ്പ്രാചീ॒ നവ॑)
(തുഭ്യം॒ - തപ॑സാ॒ - താ വാ ഏ॒താഃ പഞ്ച॒ - ഹിര॑ണ്യ-ന്ദദാതി॒ - സര്വാ॒ ദിശ॒ - സ്തപ॑ ആസീദ്ഗൃ॒ഹപ॑തി॒-ഷ്ഷട്പ॑ഞ്ചാ॒ശത്)
(തുഭ്യ॒-മോം)
॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥
॥ തൈത്തിരീയ യജുര്ബ്രാഹ്മണേ കാഠകേ തൃതീയ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥
॥ ഇതി തൈത്തിരീയ യജുര്ബ്രാഹ്മണേ കാഠകം സമാപ്തമ് ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe kāṭhake tṛtīyaḥ praśnaḥ - vaiśvasṛjacayanam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
cāturhotracayanaṃ-vai~śvasṛjacayana-ñca
anuvākaṃ 1 - vaiśvasṛjacayanāṅgabhūtāḥ divaśśyenaya iṣṭayaḥ
tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama॒ viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k | agne॒ kāmā̭ya yemire || a॒śyāma॒ ta-ṅkāma̭magne॒ tavo॒ tya̭śyāma̭ ra॒yigṃ ra̭yiva-ssu॒vīra᳚m | a॒śyāma॒ vāja̭ma॒bhi vā॒jaya̭nto॒ 'śyāma̭ dyu॒mnama̭jarā॒jara̭-nte || |
āśā̭nā-ntvā ''śāpā॒lebhyaḥ̭ | ca॒turbhyo̭ a॒mṛte᳚bhyaḥ | i॒da-mbhū॒tasyādhya̭kṣebhyaḥ | vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam || viśvā॒ āśā॒ madhṷnā॒ sagṃsṛ̭jāmi | a॒na॒mī॒vā āpa॒ oṣa̭dhayo bhavantu | a॒yaṃ-ya~ja̭māno॒ mṛdho॒ vya̭syatāṃ agṛ̭bhītāḥ pa॒śavaḥ̭ santu॒ sarve᳚ || |
anṷ no॒-'dyā-'nṷmatirya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || |
kāmo̭ bhū॒tasya॒ bhavya̭sya | sa॒mrāḍeko॒ virā̭jati | sa i॒da-mprati̭ paprathe | ṛ॒tūnu-thsṛ̭jate va॒śī || kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t | sa॒to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā || |
brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒dvi sī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ | sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || pi॒tā vi॒rājā̭mṛṣa॒bho ra̭yī॒ṇām | a॒ntari̭kṣaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒ āvi̭veśa | tama॒rkai-ra॒bhya̭rcanti va॒thsam | brahma॒ santa॒-mbrahma̭ṇā va॒rdhaya̭ntaḥ || |
ya॒jño rā॒yo ya॒jña ī̭śe॒ vasṷ̄nām | ya॒jña-ssa॒syānā̭mu॒ta sṷkṣitī॒nām | ya॒jña i॒ṣṭaḥ pū॒rvaci̭tti-ndadhātu | ya॒jño bra̭hma॒ṇvāgṃ apyḙtu de॒vān || a॒yaṃ-ya~॒jño va̭rdhatā॒-ṅgobhi॒raśvaiḥ᳚ | i॒yaṃ-ve~diḥ̭ svapa॒tyā su॒vīrā᳚ | i॒da-mba॒r॒hirati̭ ba॒r॒hīgṣya॒nyā | i॒maṃ-ya~॒jñaṃ-vi~śvḙ avantu de॒vāḥ || | āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ i-ttāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭ maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann || ādi-tpa̭śyāmyu॒ta vā̭ śṛṇo॒myā mā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tarhi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || |
tubhya̭-mbharanti kṣi॒tayo̭ yaviṣṭha | ba॒lima̭gne॒ anti̭ ta॒ ota dū॒rāt | ā bhandi̭ṣṭhasya suma॒ti-ñci̭kiddhi | bṛ॒hattḙ agne॒ mahi॒ śarma̭ bha॒dram || yo de॒hyo ana̭mayadvadha॒snaiḥ | yo arya̭patnī-ru॒ṣasa̭śca॒kāra̭ | sa ni॒rudhyā॒ nahṷṣo ya॒hvo a॒gniḥ | viśa̭ścakre bali॒hṛta॒-ssaho̭bhiḥ || |
pūrva̭-ndevā॒ apa̭reṇā-nu॒paśya॒ñjanma̭bhiḥ | janmā॒nyava̭raiḥ॒ parā̭ṇi | vedā̭ni devā a॒yama॒smīti॒ mām | a॒hagṃ hi॒tvā śarī̭ra-ñja॒rasaḥ̭ pa॒rastā᳚t || prā॒ṇā॒pā॒nau cakṣu॒-śśrotra᳚m | vāca॒-mmana̭si॒ sambhṛ̭tām | hi॒tvā śarī̭ra-ñja॒rasaḥ̭ pa॒rastā᳚t | ā bhūti॒-mbhūtiṃ̭-va~॒yama̭śnavāmahai || |
ha॒vya॒vāha̭-mabhimāti॒ṣā-'ha᳚m | ra॒kṣo॒haṇa॒-mpṛta̭nāsu ji॒ṣṇum | jyoti̭ṣmanta॒-ndīdya̭ta॒-mpura̭ndhim | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒kṛta॒mā hṷvema || svi̭ṣṭamagne a॒bhi ta-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya | u॒ru-nnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śanvi bhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒jara̭-nna॒ āyuḥ̭ || || 1 ||
tubhya॒-ndaśa̭ (a. 1)
anuvākaṃ 2 - tāsā-mbrāhmaṇam
de॒vebhyo॒ vai sva॒rgo lo॒kasti॒ro̭-'bhavat |
te pra॒jāpa̭ti-mabruvann |
prajā̭pate sva॒rgo vai no̭ lo॒kasti॒ro̭-'bhūt | tamanvi॒ccheti̭ | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchat | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-rnānva̭vindat |
tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchat | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindat |
tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒vai nāma̭ |
tā iṣṭa̭ya॒ ityāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭ priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 2 ||
tamāśā᳚-'bravīt | prajā̭pata ā॒śayā॒ vai śrā᳚myasi |
a॒hamu॒ vā āśā᳚-'smi | mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tyā-''śā̭ bhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat |
ā॒śāyai̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā-''śā̭ 'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma̭vindat | sa॒tyā ha॒ vā a॒syāśā̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te | ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ || so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒-''śāyai॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 3 ||
ta-ṅkāmo᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ kāmḙna॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒vai kāmo᳚-'smi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyaḥ kāmo̭ bhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | kāmā̭ya ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyaḥ kāmo̭-'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyo ha॒ vā a̭sya॒ kāmo̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 4 ||
ta-mbrahmā᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ brahma̭ṇā॒ vaiśrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai brahmā᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te brahma॒ṇvān. ya॒jño bha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | brahma̭ṇe ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ brahma॒ṇvān. ya॒jño̭-'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | bra॒hma॒ṇvān. ha॒ vā a̭sya ya॒jño bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te | ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ brahma̭ṇe॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒ 'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 5 ||
taṃ-ya~॒jño᳚-'bravīt | prajā̭pate ya॒jñena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai ya॒jño᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyo ya॒jño bha̭vaṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | ya॒jñāya̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyo ya॒jño̭-'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sa॒tyo ha॒ vā a̭sya ya॒jño bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 6 ||
tamāpo᳚-'bruvann | prajā̭pate॒-'phsu vai sarve॒ kāmā᳚-śśri॒tāḥ | va॒yamu॒ vā āpa̭ssmaḥ | a॒smānnu ya̭jasva | atha॒ tvayi॒ sarve॒ kāmā᳚-śśrayiṣyante | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | a॒dbhyaśca॒rum |
anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasmi॒n-thsarve॒ kāmā̭ aśrayanta | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sarvḙ ha॒ vā a̭smi॒n kāmā᳚-śśrayante | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ 'dbhya-ssvāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 7 ||
tama॒gni rba̭li॒māna̭bravīt |
prajā̭pate॒ 'gnaye॒ vai ba̭li॒mate॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭ranti | a॒hamu॒ vā a॒gni rba̭li॒māna̭smi | mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭riṣyanti |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | a॒gnayḙ bali॒matḙ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasmai॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒li-ma̭harann | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sarvā̭ṇi ha॒ vā a̭smai bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭ranti | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ 'gnayḙ bali॒mate॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 8 ||
tamanṷvittira-bravīt | prajā̭pate sva॒rgaṃ-vai~ lo॒kamanṷ-vivithsasi | a॒hamu॒ vā anṷvittirasmi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyā 'nṷvitti-rbhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat |
anṷvittyai ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā 'nṷvittirabhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma̭vindat |
sa॒tyā ha॒ vā a॒syānṷvitti-rbhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā-'nṷvittyai॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 9 ||
tā vā e॒tā-ssa॒pta sva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ dvāraḥ̭ |
di॒va-śśyḙna॒yo 'nṷvittayo॒ nāma̭ |
āśā᳚ pratha॒māgṃ ra̭kṣati |
kāmo᳚ dvi॒tīyā᳚m | brahma̭ tṛ॒tīyā᳚m | ya॒jñaśca̭tu॒rthīm | āpaḥ̭ pañca॒mīm |
a॒gni rba̭li॒mān-thṣa॒ṣṭhīm | anṷvitti-ssapta॒mīm |
anṷ ha॒ vai sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
kā॒ma॒cāro᳚-'sya sva॒rge lo॒ke bha̭vati |
ya e॒tābhi॒-riṣṭi̭bhi॒-ryaja̭te |
ya ṷcainā e॒vaṃ-ve~da̭ | tāsva̭nvi॒ṣṭi | pa॒ṣṭhau॒hī॒ va॒rā-nda̭dyā-tka॒gṃ॒ sañca̭ |
striyai̭ cābhā॒ragṃ samṛ̭ddhyai || 10 ||
anuvākaṃ 3 - upāghā nāmeṣṭayaḥ
tapa̭sā de॒vā de॒vatā॒-magra̭ āyann | tapa॒sarṣa̭ya॒-ssva̭ranva̭vindann |
tapa̭sā sa॒patnā॒-npraṇṷdā॒mārā̭tīḥ |
yene॒daṃ-vi~śva॒-mpari̭bhūtaṃ॒-ya~dasti̭ ||
pra॒tha॒ma॒ja-nde॒vagṃ ha॒viṣā̭ vidhema | sva॒ya॒bhu-mbrahma̭ para॒ma-ntapo॒ yat |
sa e॒va pu॒tra-ssa pi॒tā sa mā॒tā |
tapo̭ ha ya॒kṣa-mpra̭tha॒magṃ samba̭bhūva ||
śra॒ddhayā dḙvo deva॒tva-ma̭śnute |
śra॒ddhā pra̭ti॒ṣṭhā lo॒kasya̭ de॒vī || 11 ||
sā no̭ juṣā॒ṇopa̭ ya॒jña-māgā᳚t |
kāma̭vathsā॒ 'mṛta॒-nduhā̭nā ||
śra॒ddhā de॒vī pra̭thama॒jā ṛ॒tasya̭ |
viśva̭sya bha॒rtrī jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā |
tāg śra॒ddhāgṃ ha॒viṣā̭ yajāmahe |
sā no̭ lo॒ka-ma॒mṛta̭-ndadhātu |
īśā̭nā de॒vī bhuva̭na॒syādhi̭patnī || āgā᳚thsa॒tyagṃ ha॒viri॒da-ñjṷṣā॒ṇam |
yasmā᳚dde॒vā ja̭jñire॒ bhuva̭nañca॒ viśve᳚ |
tasmai̭ vidhema ha॒viṣā̭ ghṛ॒tena̭ || 12 ||
yathā̭ de॒vai-ssa̭dha॒māda̭-mmadema ||
yasya̭ prati॒ṣṭho-rva̭ntari̭kṣam |
yasmā᳚dde॒vā ja̭jñire॒ bhuva̭nañca॒ sarve᳚ |
tathsa॒tya-marca॒dupa̭ya॒jña-nna॒ āgā᳚t | brahmāhṷtī॒-rupa॒moda̭mānam ||
mana̭so॒ vaśe॒ sarva̭mi॒da-mba̭bhūva |
nānyasya॒ mano॒ vaśa॒manvi̭yāya |
bhī॒ṣmo hi de॒va-ssaha̭sa॒-ssahī̭yān |
sa no̭ juṣā॒ṇa upa̭ ya॒jñamāgā᳚t ||
ākṷ̄tīnā॒-madhi̭pati॒-ñceta̭sā-ñca || 13 ||
sa॒ṅka॒lpajṷ̄ti-nde॒vaṃ-vi~̭pa॒ścim |
mano॒ rājā̭nami॒ha va॒rdhaya̭ntaḥ |
u॒pa॒ha॒ve᳚ 'sya suma॒tau syā̭ma ||
cara̭ṇa-mpa॒vitraṃ॒-vi~ta̭ta-mpurā॒ṇam |
yena̭ pū॒tastara̭ti duṣkṛ॒tāni̭ |
tena̭ pa॒vitrḙṇa śu॒ddhena̭ pū॒tāḥ |
ati̭ pā॒pmāna॒-marā̭ti-ntarema ||
lo॒kasya॒ dvāra̭-marci॒ma-tpa॒vitra᳚m |
jyoti̭ṣma॒-dbhrāja̭māna॒-mmaha̭svat | a॒mṛta̭sya॒ dhārā̭ bahu॒dhā doha̭mānam |
cara̭ṇa-nno lo॒ke sudhi̭tā-ndadhātu ||
a॒gnirmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒ku-tpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhāna̭-ndadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m || ||
anṷ no॒-'dyā-'nṷmatirya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || ||
ha॒vya॒vāha̭-mabhimāti॒ṣā-'ha᳚m | ra॒kṣo॒haṇa॒-mpṛta̭nāsu ji॒ṣṇum | jyoti̭ṣmanta॒-ndīdya̭ta॒-mpura̭ndhim | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒kṛta॒mā hṷvema || svi̭ṣṭamagne a॒bhi ta-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya | u॒ru-nnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śanvi bhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒jara̭-nna॒ āyuḥ̭ || || 14 ||
(de॒vī - ghṛ॒tena॒ - ceta̭sā-ñca॒ - doha̭māna-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - tāsā-mbrāhmaṇam
de॒vebhyo॒ vai sva॒rgo lo॒kasti॒ro̭ 'bhavat |
te pra॒jāpa̭ti-mabruvann | prajā̭pate sva॒rgo
vai no̭ lo॒kasti॒ro̭-'bhūt | tamanvi॒ccheti̭ |
taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchat |
taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒ rnānva̭vindat |
tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchat | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindat | tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒ vai nāma̭ | tā iṣṭa̭ya॒ ityā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa |
pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 15 ||
ta-ntapo᳚-' bravīt | prajā̭pate॒ tapa̭sā॒ vai
śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai tapo᳚-' smi |
mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tya-ntapo̭ bhaviṣyati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | tapa̭se ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-ntapo̭ 'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tya gṃ ha॒ vā a̭sya॒ tapo̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ svāhā॒ tapa̭se॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 16 ||
tagg śra॒ddhā-'bra̭vīt | prajā̭pate śra॒ddhayā॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai śra॒ddhā-'smi̭ | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyā śra॒ddhā bha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | śra॒ddhāyai̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā śra॒ddhā-'bha̭vat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyā ha॒ vā a̭sya śra॒ddhā bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ svāhā᳚ śra॒ddhāyai॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 17 ||
tagṃ sa॒tya-ma̭bravīt | prajā̭pate sa॒tyena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai sa॒tyama̭smi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyagṃ sa॒tya-mbha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | sa॒tyāya̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyagṃ sa॒tyama̭bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya sa॒tya-mbha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā̭ sa॒tyāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 18 ||
ta-mmano᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ mana̭sā॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai mano᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tya-mmano̭ bhaviṣyati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | mana̭se ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-mmano̭-'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya॒ mano̭ bhavati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcaina de॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā॒ mana̭se॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 19 ||
ta-ñcara̭ṇa-mabravīt | prajā̭pate॒ cara̭ṇena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai cara̭ṇamasmi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tya-ñcara̭ṇa-mbhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | cara̭ṇāya ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-ñcara̭ṇamabhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya॒ cara̭ṇa-mbhavati |
anṷsva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā॒ cara̭ṇāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 20 ||
tā vā e॒tāḥ pañca̭ sva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ dvāraḥ̭ |
apā̭ghā॒ anṷvittayo॒ nāma̭ | tapaḥ̭ pratha॒māgṃ ra̭kṣati | śra॒ddhā dvi॒tīyā᳚m | sa॒tya-ntṛ॒tīyā᳚m |
mana̭ścatu॒rthīm | cara̭ṇa-mpañca॒mīm |
anṷ ha॒ vai sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
kā॒ma॒cāro᳚-'sya sva॒rge lo॒ke bha̭vati |
ya e॒tābhi॒-riṣṭi̭bhi॒-ryaja̭te |
ya ṷcainā e॒vaṃ-ve~da̭ |
anuvākaṃ 5 - cāturhotracayanam
brahma॒ vai catṷrhotāraḥ | catṷrhotṛ॒bhyo-'dhi̭ ya॒jño nirmi̭taḥ | nainagṃ̭ śa॒ptam | nābhica̭rita॒-māga̭cchati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ ||
yo ha॒ vai catṷrhotṛṇā-ñcaturhotṛ॒tvaṃ-ve~da̭ | atho॒ pañca̭ hotṛtvam |
sarvā̭ hāsmai॒ diśaḥ̭ kalpante |
vā॒caspati॒r॒ hotā॒ daśa̭hotṝṇām |
pṛ॒thi॒vī hotā॒ catṷrhotṝṇām || 22 ||
a॒gnir-hotā॒ pañca̭hotṝṇām | vāghotā॒ ṣaḍḍho̭tṝṇām |
ma॒hāha̭vi॒r॒ hotā̭ sa॒ptaho̭tṝṇām |
e॒tadvai catṷrhotṛṇā-ñcaturhotṛ॒tvam |
atho॒ pañca̭hotṛtvam | sarvā̭ hāsmai॒ diśaḥ̭ kalpante | ya e॒vaṃ-ve~da̭ ||
e॒ṣā vai sa̭rva vi॒dyā | e॒ta-dbhḙṣa॒jam |
e॒ṣā pa॒ṅkti-ssva॒rgasya̭ lo॒kasyā᳚-ñja॒sāya̭ni-ssru॒tiḥ || 23 ||
e॒tān. yo-'ddhyai-tyacha̭dirda॒r॒śe yāva̭tta॒rasa᳚m | sva̭reti | a॒na॒pa॒bra॒va-ssarva॒māyṷreti | vi॒ndate᳚ pra॒jām | rā॒yaspoṣa̭-ṅgaupa॒tyam |
bra॒hma॒va॒rca॒sī bha̭vati || e॒tān. yo-'ddhyaiti̭ | spṛ॒ṇotyā॒tmāna᳚m | pra॒jā-mpi॒tṝn ||
e॒tān. vā a̭ru॒ṇa aṷpave॒śi rvi॒dāñca̭kāra || 24 ||
e॒taira̭dhivā॒damapā̭jayat | atho॒ viśva̭-mpā॒pmāna᳚m | sva̭ryayau | e॒tān. yo-'ddhyaiti̭ | a॒dhi॒vā॒da-ñja̭yati | atho॒ viśva̭-mpā॒pmāna᳚m | sva̭reti || e॒taira॒gni-ñci̭nvīta sva॒rgakā̭maḥ |
e॒tairāyṷṣkāmaḥ | pra॒jā pa॒śukā̭mo vā || 25 ||
pu॒rastā॒-ddaśa̭hotāra॒-muda̭ñca॒-mupa̭dadhāti yāvatpa॒dam | hṛda̭yaṃ॒-ya~jṷṣī॒ patnyaṷ ca | da॒kṣi॒ṇa॒taḥ prāñca॒-ñcatṷrhotāram |
pa॒ścāduda̭ñca॒-mpañca̭ hotāram | u॒tta॒ra॒taḥ prāñca॒gṃ॒ ṣaḍḍho̭tāram |
u॒pari̭ṣṭā॒-tprāñcagṃ̭ sa॒ptaho̭tāram | hṛda̭yaṃ॒-ya~jūgṃ̭ṣi॒ patnya̭śca |
ya॒thā॒va॒kā॒śa-ṅgrahāṋ | ya॒thā॒va॒kā॒śa-mpra̭tigra॒hān ~lo̭ka-mpṛ॒ṇāśca̭ |
sarvā̭ hāsyai॒tā de॒vatāḥ᳚ prī॒tā a॒bhīṣṭā̭ bhavanti || 26 ||
sadḙvama॒gni-ñci̭nute ||
ra॒thasa̭minta-śceta॒vyaḥ̭ | vajro॒ vai rathaḥ̭ |
vajrḙṇai॒va pā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyagg stṛṇute | pa॒kṣa-ssa̭minta-śceta॒vyaḥ̭ |
e॒tāvā॒n॒. vai rathaḥ̭ | yāva̭tpa॒kṣaḥ | ra॒thasa̭mintame॒va ci̭nute ||
i॒mame॒va lo॒ka-mpa̭śuba॒ndhenā॒bhija̭yati |
atho̭ agniṣṭo॒mena̭ || 27 ||
a॒ntari̭kṣa-mu॒kthyḙna | sva̭ratirā॒treṇa̭ | sarvā᳚n ~lo॒kāna̭hī॒nena̭ | atho̭ sa॒treṇa̭ || varo॒ dakṣi̭ṇā | varḙṇai॒va varagg̭ spṛṇoti |
ā॒tmā hi varaḥ̭ || eka̭vigṃśati॒ rdakṣi̭ṇā dadāti |
e॒ka॒vi॒gṃ॒śo vā i॒ta-ssva॒rgo lo॒kaḥ | prasva॒rgaṃ-lo~॒kamā᳚pnoti || 28 ||
a॒sāvā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | a॒mume॒vā-di॒tyamā᳚pnoti || śa॒ta-nda̭dāti | śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭yaḥ | āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭhati || sa॒hasra̭-ndadāti |
sa॒hasra̭ sammita-ssva॒rgo lo॒kaḥ |
sva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒-bhiji̭tyai || a॒nvi॒ṣṭa॒ka-ndakṣi̭ṇā dadāti | sarvā̭ṇi॒ vayāgṃ̭si || 29 ||
sarva॒syāptyai᳚ | sarva॒syā-va̭ruddhyai || yadi॒ na vi॒ndeta̭ | ma॒nthānḙtāva॒to da̭dyādoda॒nān. vā᳚ | a॒śnu॒te ta-ṅkāma᳚m | yasmai॒ kāmā̭yā॒-gniścī॒yate᳚ || pa॒ṣṭhau॒hī-ntva॒ntarva̭tī-ndadyāt |
sā hi sarvā̭ṇi॒ vayāgṃ̭si | sarva॒syāptyai᳚ | sarva॒syā-va̭ruddhyai || 30 ||
hira̭ṇya-ndadāti | hira̭ṇya-jyotire॒va sva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || vāso̭ dadāti | tenāyuḥ॒ prati̭rate || ve॒di॒tṛ॒tī॒ye ya̭jeta | triṣa̭tyā॒ hi de॒vāḥ |
sa sa̭tyama॒gni-ñci̭nute || tade॒ta-tpa̭śuba॒ndhe brāhma̭ṇa-mbrūyāt | neta̭reṣu ya॒jñeṣṷ ||
yo ha॒ vai catṷrhotṝ-nanusava॒na-nta̭rpayita॒vyāṋ. veda̭ || 31 ||
tṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ |
upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati |
e॒te vai catṷrhotāro 'nusava॒na-nta̭rpayita॒vyāḥ᳚ | ye brā᳚hma॒ṇā ba̭hu॒vidaḥ̭ |
tebhyo॒ yaddakṣi̭ṇā॒ na naye᳚t | duri̭ṣṭagg syāt | a॒gnima̭sya vṛñjīrann |
tebhyo̭ yathā śra॒ddha-nda̭dyāt | svi̭ṣṭame॒vaitatkri̭yate |
nāsyā॒gniṃ-vṛ~̭ñjate || 32 ||
hi॒ra॒ṇye॒ṣṭa॒ko bha̭vati | yāva̭dutta॒ma-ma̭ṅguli-kā॒ṇḍaṃ-ya~̭jña pa॒ruṣā॒ sammi̭tam |
tejo॒ hira̭ṇyam || yadi॒ hira̭ṇya॒-nna vi॒ndet | śarka̭rā a॒ktā upa̭daddhyāt | tejo̭ ghṛ॒tam | satḙjasame॒-vāgni-ñci̭nute || a॒gniñci॒tvā sau᳚trāma॒ṇyā ya̭jeta maitrāvaru॒ṇyā vā᳚ |
vī॒ryḙṇa॒ vā e॒ṣa vyṛ̭ddhyate |
yo᳚-'gniñci̭nu॒te || 33 ||
yāva̭de॒va vī॒rya᳚m | tada̭smi-ndadhāti ||
brahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpnoti |
e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyam |
sā॒rṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katā̭-māpnoti | ya e॒tama॒gni-ñci̭nu॒te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || e॒tade॒va sā̭vi॒tre brāhma̭ṇam |
atho̭ nācike॒te || 34 ||
(hotā॒ catṷrhotṝṇāg - sru॒ti - śca̭kāra - vā - bhavantya - gniṣṭo॒menā᳚ - pnoti॒ - vayāgṃ̭si॒ - vayāgṃ̭si॒ - sarva॒syāptyai॒ sarva॒syāva̭ruddhyai॒ - veda̭ - vṛñjate - cinu॒te - +nava̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - vaiśvasṛjacayanam
yaccā॒mṛtaṃ॒-ya~cca martya᳚m | yacca॒ prāṇi̭ti॒ yacca॒ na | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenarṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || sarvā॒-sstriya॒-ssarvā᳚-npu॒gṃ॒saḥ | sarva॒-nna strī̭-pumañca॒ yat |
sarvā॒stāḥ || yāva̭ntaḥ pā॒gṃ॒savo॒ bhūmeḥ᳚ || 35 ||
saṅkhyā̭tā devamā॒yayā᳚ | sarvā॒stāḥ || yāva̭nta॒ ūṣāḥ᳚ paśū॒nām | pṛ॒thi॒vyā-mpuṣṭi̭ rhi॒tāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒-ssika̭tā॒-ssarvāḥ᳚ |
a॒phsva̭ntaśca॒ yā-śśri॒tāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒-śśarka̭rā॒ dhṛtyai᳚ | a॒syā-mpṛ̭thi॒vyāmadhi̭ || 36 ||
sarvā॒stāḥ || yāva॒nto-'śmā̭no॒-'syā-mpṛ̭thi॒vyām | pra॒ti॒ṣṭhāsu॒ prati̭ṣṭhitāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī rvī॒rudha॒-ssarvāḥ᳚ |
viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanṷ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒roṣa̭dhī॒-ssarvāḥ᳚ |
viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanṷ | sarvā॒stāḥ || 37 ||
yāva̭nto॒ vana॒spata̭yaḥ | a॒syā-mpṛ̭thi॒vyāmadhi̭ | sarvā॒stāḥ ||
yāva̭nto grā॒myāḥ pa॒śava॒-ssarve᳚ | ā॒ra॒ṇyāśca॒ ye | sarvā॒stāḥ || ye dvi॒pāda॒-ścatṷṣpādaḥ | a॒pāda̭ udarasa॒rpiṇaḥ̭ |
sarvā॒stāḥ || yāva॒dāñja̭-namu॒cyate᳚ || 38 ||
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ || yāva̭tkṛ॒ṣṇāya̭sa॒gṃ॒ sarva᳚m |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ ||
yāva̭ llo॒hāya̭sa॒gṃ॒ sarva᳚m |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ sīsa॒gṃ॒ sarva॒-ntrapṷ |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam || 39 ||
sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ hira̭ṇyagṃ raja॒tam | de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam |
sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ suva̭rṇa॒gṃ॒ hari̭tam | de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭kāma॒dughā̭ dadhe | tenarṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 40 ||
[bhūme॒ - radhi॒ - viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanu॒ sarvā॒stā - u॒cyata̭ - mānu॒ṣagṃ - sī̭da ] (a. 6)
(yacca॒ striyaḥ̭ pā॒gṃ॒sava॒ ūṣā॒-ssika̭tā॒-śśarka̭rā॒ aśmā̭no vī॒rudha॒ oṣa̭dhī॒-rvana॒spata̭yo grā॒myā ye dvi॒pādo॒ yāva॒dāñja̭naṃ॒-yā~va̭-tkṛ॒ṣṇāya̭saṃ
~lo॒hāya̭sa॒gṃ॒ sīsa॒gṃ॒ hira̭ṇya॒gṃ॒ suva̭rṇa॒gṃ॒ hari̭tama॒ṣṭāda̭śa)
anuvākaṃ 7 - vaiśvasṛjacayanam
sarvā॒ diśo̭ di॒kṣu | yaccā॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe |
tenarṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da ||
a॒ntari̭kṣañca॒ keva̭lam |
yaccā॒smi-nna̭nta॒rāhi̭tam |
sarvā॒stāḥ || ā॒nta॒ri॒kṣya̭śca॒ yāḥ pra॒jāḥ || 41 ||
ga॒ndha॒rvā॒-phsa॒rasa̭śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || sarvā̭-nudā॒rān-thsa॒lilāṋ |
a॒ntari̭kṣe॒ prati̭ṣṭhitān | sarvā॒stāḥ ||
sarvā̭-nudā॒rān-thsa̭li॒lān |
sthā॒va॒rāḥ pro॒ṣyā᳚śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || sarvā॒-ndhuni॒gṃ॒ sarvā᳚n-dhva॒gṃ॒sān |
hi॒mo yacca̭ śī॒yate᳚ || 42 ||
sarvā॒stāḥ || sarvā॒-nmarī̭cī॒n॒. vita̭tān | nī॒hā॒ro yacca̭ śī॒yate᳚ | sarvā॒stāḥ || sarvā̭ vi॒dyuta॒-ssarvā᳚n-thstanayi॒tnūn | hrā॒dunī॒ ryacca̭ śī॒yate᳚ | sarvā॒stāḥ || sarvā॒-ssrava̭ntī-ssa॒ritaḥ̭ |
sarva̭maphsu ca॒rañca॒ yat | sarvā॒stāḥ || 43 ||
yāśca॒ kūpyā॒ yāśca̭ nā॒dyā᳚-ssamu॒driyāḥ᳚ | yāśca̭ vaiśa॒ntīru॒ta prā̭sa॒cīryāḥ |
sarvā॒stāḥ || ye co॒ttiṣṭha̭nti jī॒mūtāḥ᳚ |
yāśca॒ varṣa̭nti vṛ॒ṣṭayaḥ̭ | sarvā॒stāḥ || tapa॒steja̭ ākā॒śam | yaccā̭kā॒śe prati̭ṣṭhitam |
sarvā॒stāḥ || vā॒yuṃ-va~yāgṃ̭si॒ sarvā̭ṇi || 44 ||
a॒nta॒ri॒kṣa॒ca॒rañca॒ yat | sarvā॒stāḥ || a॒gnigṃ sūrya̭-ñca॒ndram | mi॒traṃ-va~rṷṇa॒-mbhaga᳚m | sarvā॒stāḥ || sa॒tyagg śra॒ddhā-ntapo॒ dama᳚m |
nāma̭ rū॒pañca̭ bhū॒tānā᳚m | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenarṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 45 ||
(pra॒jā-hi॒mo yacca̭ śī॒yate॒-sarvā॒stāḥ-sarvā̭ṇi॒-brahma॒ṇaika̭-ñca) (a. 7)
(diśo॒-'ntari̭kṣamāntari॒kṣya̭ udā॒rānṷdā॒rā-ndhuni॒-mmarī̭cīn. vi॒dyutaḥ॒
srava̭ntī॒ryāśca॒ ye ca॒ tapo̭ vā॒yuma॒gnigṃ sa॒tya-mpañca̭daśa)
anuvākaṃ 8 - vaiśvasṛjacayanam
sarvā॒-ndiva॒gṃ॒ sarvā᳚-nde॒vā-ndi॒vi |
yaccā॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenarṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒svada-dhru॒vā sī̭da || yāva̭tī॒ stāra̭kā॒-ssarvāḥ᳚ |
vita̭tā roca॒ne di॒vi | sarvā॒stāḥ || ṛco॒ yajūgṃ̭ṣi॒ sāmā̭ni || 46 ||
a॒tha॒rvā॒ṅgi॒rasa̭śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || i॒ti॒hā॒sa॒pu॒rā॒ṇañca̭ |
sa॒rpa॒de॒va॒ja॒nāśca॒ ye | sarvā॒stāḥ ||
ye ca̭ lo॒kā ye cā̭lo॒kāḥ |
a॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam | sarvā॒stāḥ ||
yacca॒ brahma॒ yaccā᳚bra॒hma |
a॒nta rbra॒hma-nprati̭ṣṭhitam || 47 ||
sarvā॒stāḥ || a॒ho॒rā॒trāṇi॒ sarvā̭ṇi | a॒drdha॒mā॒sāgśca॒ keva̭lān |
sarvā॒stāḥ || sarvā̭nṛ॒tūn-thsarvā᳚-nmā॒sān | saṃ॒va~॒thsa॒rañca॒ keva̭lam |
sarvā॒stāḥ || sarva॒-mbhūta॒gṃ॒ sarva॒-mbhavya᳚m | yaccā॒to-'dhi̭ bhavi॒ṣyati̭ |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe |
tenarṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 48 ||
(sāmā̭ni - bra॒hma-nprati̭ṣṭhitaṃ - kṛ॒tvā trīṇi̭ ca) (a. 8)
(diva॒-ntāra̭kā॒ ṛca̭ itihāsapurā॒ṇa-ñca॒ ye ca॒ yaccā̭horā॒trāṇyṛ॒tū-nbhūta॒-nnava̭)
anuvākaṃ 9 - brahmā sadasyāsīno vauśvasṛjān vyācaṣṭe
ṛ॒cā-mprācī̭ maha॒tī digṷcyate |
dakṣi̭ṇā-māhu॒ ryajṷṣāmapā॒rām |
atha̭rvaṇā॒-magṃi̭rasā-mpra॒tīcī᳚ |
sāmnā॒-mudī̭cī maha॒tī digṷcyate ||
ṛ॒gbhiḥ pū᳚rvā॒hṇe di॒vi de॒va ī̭yate |
ya॒ju॒rve॒de ti̭ṣṭhati॒ maddhye॒ ahnaḥ̭ |
sā॒ma॒ve॒de-nā᳚stama॒ye mahī̭yate |
vedai॒-raśū᳚nya-stri॒bhirḙti॒ sūryaḥ̭ ||
ṛ॒gbhyo jā॒tāgṃ sa̭rva॒śo mūrti̭-māhuḥ |
sarvā॒ gati̭ ryāju॒ṣī hai॒va śaśva̭t || 49 ||
sarva॒-nteja̭ ssāmarū॒pyagṃ ha̭ śaśvat | sarvagṃ̭ he॒da-mbrahma̭ṇā hai॒va sṛ॒ṣṭam ||
ṛ॒gbhyo jā॒taṃ-vai~śyaṃ॒-va~rṇa̭-māhuḥ | ya॒ju॒rve॒da-ṅkṣa̭tri॒yasyā̭-hu॒ryoni᳚m |
sā॒ma॒ve॒do brā᳚hma॒ṇānā॒-mprasṷ̄tiḥ |
pūrve॒ pūrve᳚bhyo॒ vaca̭ e॒ta-dṷ̄cuḥ ||
ā॒da॒r॒śa-ma॒gni-ñci̭nvā॒nāḥ |
pūrvḙ viśva॒ sṛjo॒-'mṛtāḥ᳚ |
śa॒taṃ-va~̭rṣa saha॒srāṇi̭ | dī॒kṣi॒tā-ssa॒tra-mā̭sata || 50 ||
tapa̭ āsī-dgṛ॒hapa̭tiḥ | brahma̭ bra॒hmābha̭va-thsva॒yam | sa॒tyagṃ ha॒ ho tai̭ṣā॒māsī᳚t |
ya-dvi̭śva॒sṛja॒ āsa̭ta ||
a॒mṛta̭-mebhya॒ uda̭gāyat |
sa॒hasra̭-mparivathsa॒rān |
bhū॒tagṃ ha̭ prasto॒ taiṣā॒māsī᳚t |
bha॒vi॒ṣya-tprati̭ cāharat ||
prā॒ṇo a̭ddhva॒ryu-ra̭bhavat |
i॒dagṃ sarva॒gṃ॒ siṣā̭satām || 51 ||
a॒pā॒no vi॒dvā-nā॒vṛtaḥ̭ | prati॒ prāti̭ṣṭha-daddhva॒re || ā॒rta॒vā ṷpagā॒tāraḥ̭ | sa॒da॒syā̭ ṛ॒tavo̭-'bhavann | a॒rdha॒mā॒sāśca॒ māsā᳚śca | ca॒ma॒sā॒-ddhva॒rya॒vo-'bha̭vann ||
aśagṃ̭ sa॒-dbrahma̭ṇa॒-stejaḥ̭ |
a॒cchā॒vā॒ko 'bha̭va॒-dyaśaḥ̭ |
ṛ॒ta-mḙṣā-mpraśā॒stā-''sī᳚t |
ya-dvi̭śva॒ sṛja॒ āsa̭ta || 52 ||
ūrg-rājā̭na॒-muda̭vahat | dhru॒va॒ go॒pa-ssaho̭-'bhavat | ojo॒-'bhya̭ṣṭau॒-dgrāv.ṇṇaḥ̭ |
ya-dvi̭śva॒ sṛja॒ āsa̭ta ||
apa̭citiḥ po॒trīyā̭-mayajat | ne॒ṣṭrīyā̭-mayaja॒-ttviṣiḥ̭ | āgnī᳚ddhrā-dvi॒duṣī̭ sa॒tyam | śra॒ddhā hai॒vā ya̭ja-thsva॒yam || irā॒ patnī̭ viśva॒ sṛjā᳚m | ākṷ̄ti-rapinaḍḍha॒viḥ || 53 ||
i॒ddhmagṃ ha॒ kṣuc cai᳚bhya u॒gre | tṛ॒ṣṇā cā va̭hatāmu॒bhe || vāgḙṣāgṃ subrahma॒ṇyā-''sī᳚t | cha॒ndo॒ yo॒gān. vi̭jāna॒tī |
ka॒lpa॒ta॒ntrāṇi̭ tanvā॒nā-'haḥ̭ | sa॒gg॒sthāśca̭ sarva॒śaḥ || a॒ho॒rā॒tre pa̭śupā॒lyau | mu॒hū॒rtāḥ pre॒ṣyā̭ abhavann | mṛ॒tyus tada̭-bhava-ddhā॒tā | śa॒mi॒to gro vi॒śā-mpatiḥ̭ || 54 ||
vi॒śva॒sṛjaḥ̭ pratha॒mā-ssa॒tra-mā̭sata | sa॒hasra̭ sama॒-mprasṷtena॒ yantaḥ̭ |
tato̭ ha jajñe॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ | hi॒ra॒ṇmayaḥ̭ śa॒kuni॒ rbrahma॒ nāma̭ || yena॒ sūrya॒-stapa̭ti॒ teja̭se॒-ddhaḥ | pi॒tā pu॒treṇa̭ pitṛ॒mān. yoni̭yonau | nāvḙdavi-nmanute॒ ta-mbṛ॒hanta᳚m | sa॒rvā॒nu॒bhu-mā॒tmānagṃ̭ samparā॒ye ||
e॒ṣa ni॒tyo ma̭hi॒mā brā᳚hma॒ṇasya̭ |
na karma̭ṇā vardhate॒ no kanī̭yān || 55 ||
tasyai॒vātmā pa̭da॒vittaṃ-vi~̭ditvā |
na karma̭ṇā lipyate॒ pāpa̭kena ||
pañca̭pañcā॒śata̭-stri॒vṛtaḥ̭ saṃva~thsa॒rāḥ |
pañca̭pañcā॒śataḥ̭ pañcada॒śāḥ | pañca̭pañcā॒śataḥ̭ saptada॒śāḥ |
pañca̭pañcā॒śata̭ ekavi॒gṃ॒śāḥ |
vi॒śva॒sṛjāgṃ̭ sa॒hasra̭ saṃva~thsaram ||
e॒tena॒ vai vi̭śva॒sṛja̭ i॒daṃ-vi~śva̭-masṛjanta | ya-dviśva॒-masṛ̭janta | tasmā᳚-dviśva॒sṛjaḥ̭ ||
viśva̭-menā॒-nanu॒ prajā̭yate | brahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katāṃ᳚-ya~nti |
e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyam | sā॒rṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katāṃ᳚-ya~nti |
ya e॒ta-dṷpa॒yanti̭ | ye cai̭na॒-tprāhuḥ̭ |
yebhya̭-ścaina॒-tprāhuḥ̭ ||
om || 56 ||
(śaśva̭ - dāsata॒ - siṣā̭satā॒ - māsa̭ta - ha॒viṣ - patiḥ॒ - kanī̭yā॒n - tasmā᳚-dviśva॒sṛjo॒-'ṣṭau ca̭) (a. 9)
(tubhyaṃ̭ - de॒vebhya॒ - stapa̭sā - de॒vebhyo॒ - brahma॒ vai catṷrhotāro॒ - yaccā॒mṛta॒gṃ॒ - sarvā॒ diśo̭ di॒kṣu - sarvā॒-ndiva̭ - mṛ॒cā-mprācī॒ nava̭)
(tubhyaṃ॒ - tapa̭sā॒ - tā vā e॒tāḥ pañca॒ - hira̭ṇya-ndadāti॒ - sarvā॒ diśa॒ - stapa̭ āsīdgṛ॒hapa̭ti॒-ṣṣaṭpa̭ñcā॒śat)
(tubhya॒-moṃ)
|| hariḥ̭ om ||
|| taittirīya yajurbrāhmaṇe kāṭhake tṛtīya praśna-ssamāptaḥ ||
|| iti taittirīya yajurbrāhmaṇe kāṭhakaṃ samāptam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे काठके तृतीयः प्रश्नः - वैश्वसृजचयनम्
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
चातुर्होत्रचयनं-वैँश्वसृजचयन-ञ्च
अनुवाकं 1 - वैश्वसृजचयनाङ्गभूताः दिवश्श्येनय इष्टयः
तुभ्य॒-न्ता अ॑ङ्गिरस्तम॒ विश्वा᳚-स्सुक्षि॒तयः॒ पृथ॑क् । अग्ने॒ कामा॑य येमिरे ॥ अ॒श्याम॒ त-ङ्काम॑मग्ने॒ तवो॒ त्य॑श्याम॑ र॒यिग्ं र॑यिव-स्सु॒वीर᳚म् । अ॒श्याम॒ वाज॑म॒भि वा॒जय॑न्तो॒ ऽश्याम॑ द्यु॒म्नम॑जरा॒जर॑-न्ते ॥ ।
आशा॑ना-न्त्वा ऽऽशापा॒लेभ्यः॑ । च॒तुर्भ्यो॑ अ॒मृते᳚भ्यः । इ॒द-म्भू॒तस्याध्य॑क्षेभ्यः । वि॒धेम॑ ह॒विषा॑ व॒यम् ॥ विश्वा॒ आशा॒ मधु॑ना॒ सग्ंसृ॑जामि । अ॒न॒मी॒वा आप॒ ओष॑धयो भवन्तु । अ॒यं-यँज॑मानो॒ मृधो॒ व्य॑स्यतां अगृ॑भीताः प॒शवः॑ सन्तु॒ सर्वे᳚ ॥ ।
अनु॑ नो॒-ऽद्या-ऽनु॑मतिर्य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ मन्यताम् । अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ॥ अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ॥ ।
कामो॑ भू॒तस्य॒ भव्य॑स्य । स॒म्राडेको॒ विरा॑जति । स इ॒द-म्प्रति॑ पप्रथे । ऋ॒तूनु-थ्सृ॑जते व॒शी ॥ काम॒स्तदग्रे॒ सम॑वर्त॒ताधि॑ । मन॑सो॒ रेतः॑ प्रथ॒मं-यँदासी᳚त् । स॒तो बन्धु॒मस॑ति॒ निर॑विन्दन्न् । हृ॒दि प्र॒तीष्या॑ क॒वयो॑ मनी॒षा ॥ ।
ब्रह्म॑ जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒द्वि सी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः । स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒मस॑तश्च॒ विवः॑ ॥ पि॒ता वि॒राजा॑मृष॒भो र॑यी॒णाम् । अ॒न्तरि॑क्षं-विँ॒श्वरू॑प॒ आवि॑वेश । तम॒र्कै-र॒भ्य॑र्चन्ति व॒थ्सम् । ब्रह्म॒ सन्त॒-म्ब्रह्म॑णा व॒र्धय॑न्तः ॥ ।
य॒ज्ञो रा॒यो य॒ज्ञ ई॑शे॒ वसू॑नाम् । य॒ज्ञ-स्स॒स्याना॑मु॒त सु॑क्षिती॒नाम् । य॒ज्ञ इ॒ष्टः पू॒र्वचि॑त्ति-न्दधातु । य॒ज्ञो ब्र॑ह्म॒ण्वाग्ं अप्ये॑तु दे॒वान् ॥ अ॒यं-यँ॒ज्ञो व॑र्धता॒-ङ्गोभि॒रश्वैः᳚ । इ॒यं-वेँदिः॑ स्वप॒त्या सु॒वीरा᳚ । इ॒द-म्ब॒र्॒हिरति॑ ब॒र्॒हीग्ष्य॒न्या । इ॒मं-यँ॒ज्ञं-विँश्वे॑ अवन्तु दे॒वाः ॥ । आपो॑ भ॒द्रा घृ॒तमिदाप॑ आसुर॒ग्नी-षोमौ॑ बिभ्र॒त्याप॒ इ-त्ताः । ती॒व्रो रसो॑ मधु॒पृचा॑ मरङ्ग॒म आ मा᳚ प्रा॒णेन॑ स॒ह वर्च॑सा गन्न् ॥ आदि-त्प॑श्याम्यु॒त वा॑ शृणो॒म्या मा॒ घोषो॑ गच्छति॒ वान्न॑ आसाम् । मन्ये॑ भेजा॒नो अ॒मृत॑स्य॒ तर्हि॒ हिर॑ण्यवर्णा॒ अतृ॑पं-यँ॒दा वः॑ ॥ ।
तुभ्य॑-म्भरन्ति क्षि॒तयो॑ यविष्ठ । ब॒लिम॑ग्ने॒ अन्ति॑ त॒ ओत दू॒रात् । आ भन्दि॑ष्ठस्य सुम॒ति-ञ्चि॑किद्धि । बृ॒हत्ते॑ अग्ने॒ महि॒ शर्म॑ भ॒द्रम् ॥ यो दे॒ह्यो अन॑मयद्वध॒स्नैः । यो अर्य॑पत्नी-रु॒षस॑श्च॒कार॑ । स नि॒रुध्या॒ नहु॑षो य॒ह्वो अ॒ग्निः । विश॑श्चक्रे बलि॒हृत॒-स्सहो॑भिः ॥ ।
पूर्व॑-न्देवा॒ अप॑रेणा-नु॒पश्य॒ञ्जन्म॑भिः । जन्मा॒न्यव॑रैः॒ परा॑णि । वेदा॑नि देवा अ॒यम॒स्मीति॒ माम् । अ॒हग्ं हि॒त्वा शरी॑र-ञ्ज॒रसः॑ प॒रस्ता᳚त् ॥ प्रा॒णा॒पा॒नौ चक्षु॒-श्श्रोत्र᳚म् । वाच॒-म्मन॑सि॒ सम्भृ॑ताम् । हि॒त्वा शरी॑र-ञ्ज॒रसः॑ प॒रस्ता᳚त् । आ भूति॒-म्भूतिं॑-वँ॒यम॑श्नवामहै ॥ ।
ह॒व्य॒वाह॑-मभिमाति॒षा-ऽह᳚म् । र॒क्षो॒हण॒-म्पृत॑नासु जि॒ष्णुम् । ज्योति॑ष्मन्त॒-न्दीद्य॑त॒-म्पुर॑न्धिम् । अ॒ग्निग्ग् स्वि॑ष्ट॒कृत॒मा हु॑वेम ॥ स्वि॑ष्टमग्ने अ॒भि त-त्पृ॑णाहि । विश्वा॑ देव॒ पृत॑ना अ॒भिष्य । उ॒रु-न्नः॒ पन्था᳚-म्प्रदि॒शन्वि भा॑हि । ज्योति॑ष्मद्धेह्य॒जर॑-न्न॒ आयुः॑ ॥ ॥ 1 ॥
तुभ्य॒-न्दश॑ (अ. 1)
अनुवाकं 2 - तासा-म्ब्राह्मणम्
दे॒वेभ्यो॒ वै स्व॒र्गो लो॒कस्ति॒रो॑-ऽभवत् ।
ते प्र॒जाप॑ति-मब्रुवन्न् ।
प्रजा॑पते स्व॒र्गो वै नो॑ लो॒कस्ति॒रो॑-ऽभूत् । तमन्वि॒च्छेति॑ । तं-यँ॑ज्ञक्र॒तुभि॒-रन्वै᳚च्छत् । तं-यँ॑ज्ञक्र॒तुभि॒-र्नान्व॑विन्दत् ।
तमिष्टि॑भि॒-रन्वै᳚च्छत् । तमिष्टि॑भि॒-रन्व॑विन्दत् ।
तदिष्टी॑ना-मिष्टि॒त्वम् । एष्ट॑यो ह॒वै नाम॑ ।
ता इष्ट॑य॒ इत्याच॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑ प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 2 ॥
तमाशा᳚-ऽब्रवीत् । प्रजा॑पत आ॒शया॒ वै श्रा᳚म्यसि ।
अ॒हमु॒ वा आशा᳚-ऽस्मि । मा-न्नु य॑जस्व ।
अथ॑ ते स॒त्या-ऽऽशा॑ भविष्यति । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-वेँ॒थ्स्यसीति॑ । स ए॒तम॒ग्नये॒ कामा॑य पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपत् ।
आ॒शायै॑ च॒रुम् । अनु॑मत्यै च॒रुम् । ततो॒ वै तस्य॑ स॒त्या-ऽऽशा॑ ऽभवत् । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒क-म॑विन्दत् । स॒त्या ह॒ वा अ॒स्याशा॑ भवति ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-विँ॑न्दति । य ए॒तेन॑ ह॒विषा॒ यज॑ते । य उ॑ चैनदे॒वं-वेँद॑ ॥ सो-ऽत्र॑ जुहोति । अ॒ग्नये॒ कामा॑य॒ स्वाहा॒-ऽऽशायै॒ स्वाहा᳚ । अनु॑मत्यै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ।
स्व॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॒-ऽग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॒ स्वाहेति॑ ॥ 3 ॥
त-ङ्कामो᳚-ऽब्रवीत् । प्रजा॑पते॒ कामे॑न॒ वै श्रा᳚म्यसि । अ॒हमु॒वै कामो᳚-ऽस्मि । मा-न्नु य॑जस्व । अथ॑ ते स॒त्यः कामो॑ भविष्यति । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-वेँ॒थ्स्यसीति॑ । स ए॒तम॒ग्नये॒ कामा॑य पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपत् । कामा॑य च॒रुम् । अनु॑मत्यै च॒रुम् ।
ततो॒ वै तस्य॑ स॒त्यः कामो॑-ऽभवत् ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कम॑विन्दत् ।
स॒त्यो ह॒ वा अ॑स्य॒ कामो॑ भवति ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-विँ॑न्दति ।
य ए॒तेन॑ ह॒विषा॒ यज॑ते ।
य उ॑ चैनदे॒वं-वेँद॑ । सो-ऽत्र॑ जुहोति ।
अ॒ग्नये॒ कामा॑य॒ स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा᳚ ।
अनु॑मत्यै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ।
स्व॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॒-ऽग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॒ स्वाहेति॑ ॥ 4 ॥
त-म्ब्रह्मा᳚-ऽब्रवीत् । प्रजा॑पते॒ ब्रह्म॑णा॒ वैश्रा᳚म्यसि । अ॒हमु॒ वै ब्रह्मा᳚-ऽस्मि ।
मा-न्नु य॑जस्व । अथ॑ ते ब्रह्म॒ण्वान्. य॒ज्ञो भ॑विष्यति । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-वेँ॒थ्स्यसीति॑ । स ए॒तम॒ग्नये॒ कामा॑य पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपत् । ब्रह्म॑णे च॒रुम् । अनु॑मत्यै च॒रुम् । ततो॒ वै तस्य॑ ब्रह्म॒ण्वान्. य॒ज्ञो॑-ऽभवत् । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कम॑विन्दत् । ब्र॒ह्म॒ण्वान्. ह॒ वा अ॑स्य य॒ज्ञो भ॑वति ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-विँ॑न्दति । य ए॒तेन॑ ह॒विषा॒ यज॑ते । य उ॑चैनदे॒वं-वेँद॑ । सो-ऽत्र॑ जुहोति । अ॒ग्नये॒ कामा॑य॒ स्वाहा॒ ब्रह्म॑णे॒ स्वाहा᳚ । अनु॑मत्यै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ । स्व॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॒ ऽग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॒ स्वाहेति॑ ॥ 5 ॥
तं-यँ॒ज्ञो᳚-ऽब्रवीत् । प्रजा॑पते य॒ज्ञेन॒ वै श्रा᳚म्यसि । अ॒हमु॒ वै य॒ज्ञो᳚-ऽस्मि ।
मा-न्नु य॑जस्व । अथ॑ ते स॒त्यो य॒ज्ञो भ॑वष्यति । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-वेँ॒थ्स्यसीति॑ ।
स ए॒तम॒ग्नये॒ कामा॑य पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपत् । य॒ज्ञाय॑ च॒रुम् । अनु॑मत्यै च॒रुम् । ततो॒ वै तस्य॑ स॒त्यो य॒ज्ञो॑-ऽभवत् । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कम॑विन्दत् । स॒त्यो ह॒ वा अ॑स्य य॒ज्ञो भ॑वति ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-विँ॑न्दति ।
य ए॒तेन॑ ह॒विषा॒ यज॑ते ।
य उ॑चैनदे॒वं-वेँद॑ । सो-ऽत्र॑ जुहोति ।
अ॒ग्नये॒ कामा॑य॒ स्वाहा॑ य॒ज्ञाय॒ स्वाहा᳚ ।
अनु॑मत्यै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ।
स्व॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॒-ऽग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॒ स्वाहेति॑ ॥ 6 ॥
तमापो᳚-ऽब्रुवन्न् । प्रजा॑पते॒-ऽफ्सु वै सर्वे॒ कामा᳚-श्श्रि॒ताः । व॒यमु॒ वा आप॑स्स्मः । अ॒स्मान्नु य॑जस्व । अथ॒ त्वयि॒ सर्वे॒ कामा᳚-श्श्रयिष्यन्ते । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-वेँ॒थ्स्यसीति॑ ।
स ए॒तम॒ग्नये॒ कामा॑य पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपत् । अ॒द्भ्यश्च॒रुम् ।
अनु॑मत्यै च॒रुम् । ततो॒ वै तस्मि॒न्-थ्सर्वे॒ कामा॑ अश्रयन्त । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कम॑विन्दत् । सर्वे॑ ह॒ वा अ॑स्मि॒न् कामा᳚-श्श्रयन्ते । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-विँ॑न्दति । य ए॒तेन॑ ह॒विषा॒ यज॑ते ।
य उ॑चैनदे॒वं-वेँद॑ । सो-ऽत्र॑ जुहोति ।
अ॒ग्नये॒ कामा॑य॒ स्वाहा॒ ऽद्भ्य-स्स्वाहा᳚ ।
अनु॑मत्यै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ।
स्व॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॒-ऽग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॒ स्वाहेति॑ ॥ 7 ॥
तम॒ग्नि र्ब॑लि॒मान॑ब्रवीत् ।
प्रजा॑पते॒ ऽग्नये॒ वै ब॑लि॒मते॒ सर्वा॑णि भू॒तानि॑ ब॒लिग्ं ह॑रन्ति । अ॒हमु॒ वा अ॒ग्नि र्ब॑लि॒मान॑स्मि । मा-न्नु य॑जस्व ।
अथ॑ ते॒ सर्वा॑णि भू॒तानि॑ ब॒लिग्ं ह॑रिष्यन्ति ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-वेँ॒थ्स्यसीति॑ ।
स ए॒तम॒ग्नये॒ कामा॑य पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपत् । अ॒ग्नये॑ बलि॒मते॑ च॒रुम् । अनु॑मत्यै च॒रुम् । ततो॒ वै तस्मै॒ सर्वा॑णि भू॒तानि॑ ब॒लि-म॑हरन्न् । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कम॑विन्दत् । सर्वा॑णि ह॒ वा अ॑स्मै भू॒तानि॑ ब॒लिग्ं ह॑रन्ति । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-विँ॑न्दति । य ए॒तेन॑ ह॒विषा॒ यज॑ते ।
य उ॑चैनदे॒वं-वेँद॑ । सो-ऽत्र॑ जुहोति ।
अ॒ग्नये॒ कामा॑य॒ स्वाहा॒ ऽग्नये॑ बलि॒मते॒ स्वाहा᳚ । अनु॑मत्यै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ।
स्व॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॒-ऽग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॒ स्वाहेति॑ ॥ 8 ॥
तमनु॑वित्तिर-ब्रवीत् । प्रजा॑पते स्व॒र्गं-वैँ लो॒कमनु॑-विविथ्ससि । अ॒हमु॒ वा अनु॑वित्तिरस्मि । मा-न्नु य॑जस्व । अथ॑ ते स॒त्या ऽनु॑वित्ति-र्भविष्यति । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-वेँ॒थ्स्यसीति॑ ।
स ए॒तम॒ग्नये॒ कामा॑य पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपत् ।
अनु॑वित्त्यै च॒रुम् । अनु॑मत्यै च॒रुम् ।
ततो॒ वै तस्य॑ स॒त्या ऽनु॑वित्तिरभवत् ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒क-म॑विन्दत् ।
स॒त्या ह॒ वा अ॒स्यानु॑वित्ति-र्भवति ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-विँ॑न्दति ।
य ए॒तेन॑ ह॒विषा॒ यज॑ते ।
य उ॑चैनदे॒वं-वेँद॑ । सो-ऽत्र॑ जुहोति ।
अ॒ग्नये॒ कामा॑य॒ स्वाहा-ऽनु॑वित्त्यै॒ स्वाहा᳚ ।
अनु॑मत्यै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ।
स्व॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॒-ऽग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॒ स्वाहेति॑ ॥ 9 ॥
ता वा ए॒ता-स्स॒प्त स्व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ द्वारः॑ ।
दि॒व-श्श्ये॑न॒यो ऽनु॑वित्तयो॒ नाम॑ ।
आशा᳚ प्रथ॒माग्ं र॑क्षति ।
कामो᳚ द्वि॒तीया᳚म् । ब्रह्म॑ तृ॒तीया᳚म् । य॒ज्ञश्च॑तु॒र्थीम् । आपः॑ पञ्च॒मीम् ।
अ॒ग्नि र्ब॑लि॒मान्-थ्ष॒ष्ठीम् । अनु॑वित्ति-स्सप्त॒मीम् ।
अनु॑ ह॒ वै स्व॒र्गं-लोँ॒कं-विँ॑न्दति ।
का॒म॒चारो᳚-ऽस्य स्व॒र्गे लो॒के भ॑वति ।
य ए॒ताभि॒-रिष्टि॑भि॒-र्यज॑ते ।
य उ॑चैना ए॒वं-वेँद॑ । तास्व॑न्वि॒ष्टि । प॒ष्ठौ॒ही॒ व॒रा-न्द॑द्या-त्क॒ग्ं॒ सञ्च॑ ।
स्त्रियै॑ चाभा॒रग्ं समृ॑द्ध्यै ॥ 10 ॥
अनुवाकं 3 - उपाघा नामेष्टयः
तप॑सा दे॒वा दे॒वता॒-मग्र॑ आयन्न् । तप॒सर्ष॑य॒-स्स्व॑रन्व॑विन्दन्न् ।
तप॑सा स॒पत्ना॒-न्प्रणु॑दा॒मारा॑तीः ।
येने॒दं-विँश्व॒-म्परि॑भूतं॒-यँदस्ति॑ ॥
प्र॒थ॒म॒ज-न्दे॒वग्ं ह॒विषा॑ विधेम । स्व॒य॒भु-म्ब्रह्म॑ पर॒म-न्तपो॒ यत् ।
स ए॒व पु॒त्र-स्स पि॒ता स मा॒ता ।
तपो॑ ह य॒क्ष-म्प्र॑थ॒मग्ं सम्ब॑भूव ॥
श्र॒द्धया दे॑वो देव॒त्व-म॑श्नुते ।
श्र॒द्धा प्र॑ति॒ष्ठा लो॒कस्य॑ दे॒वी ॥ 11 ॥
सा नो॑ जुषा॒णोप॑ य॒ज्ञ-मागा᳚त् ।
काम॑वथ्सा॒ ऽमृत॒-न्दुहा॑ना ॥
श्र॒द्धा दे॒वी प्र॑थम॒जा ऋ॒तस्य॑ ।
विश्व॑स्य भ॒र्त्री जग॑तः प्रति॒ष्ठा ।
ताग् श्र॒द्धाग्ं ह॒विषा॑ यजामहे ।
सा नो॑ लो॒क-म॒मृत॑-न्दधातु ।
ईशा॑ना दे॒वी भुव॑न॒स्याधि॑पत्नी ॥ आगा᳚थ्स॒त्यग्ं ह॒विरि॒द-ञ्जु॑षा॒णम् ।
यस्मा᳚द्दे॒वा ज॑ज्ञिरे॒ भुव॑नञ्च॒ विश्वे᳚ ।
तस्मै॑ विधेम ह॒विषा॑ घृ॒तेन॑ ॥ 12 ॥
यथा॑ दे॒वै-स्स॑ध॒माद॑-म्मदेम ॥
यस्य॑ प्रति॒ष्ठो-र्व॑न्तरि॑क्षम् ।
यस्मा᳚द्दे॒वा ज॑ज्ञिरे॒ भुव॑नञ्च॒ सर्वे᳚ ।
तथ्स॒त्य-मर्च॒दुप॑य॒ज्ञ-न्न॒ आगा᳚त् । ब्रह्माहु॑ती॒-रुप॒मोद॑मानम् ॥
मन॑सो॒ वशे॒ सर्व॑मि॒द-म्ब॑भूव ।
नान्यस्य॒ मनो॒ वश॒मन्वि॑याय ।
भी॒ष्मो हि दे॒व-स्सह॑स॒-स्सही॑यान् ।
स नो॑ जुषा॒ण उप॑ य॒ज्ञमागा᳚त् ॥
आकू॑तीना॒-मधि॑पति॒-ञ्चेत॑सा-ञ्च ॥ 13 ॥
स॒ङ्क॒ल्पजू॑ति-न्दे॒वं-विँ॑प॒श्चिम् ।
मनो॒ राजा॑नमि॒ह व॒र्धय॑न्तः ।
उ॒प॒ह॒वे᳚ ऽस्य सुम॒तौ स्या॑म ॥
चर॑ण-म्प॒वित्रं॒-विँत॑त-म्पुरा॒णम् ।
येन॑ पू॒तस्तर॑ति दुष्कृ॒तानि॑ ।
तेन॑ प॒वित्रे॑ण शु॒द्धेन॑ पू॒ताः ।
अति॑ पा॒प्मान॒-मरा॑ति-न्तरेम ॥
लो॒कस्य॒ द्वार॑-मर्चि॒म-त्प॒वित्र᳚म् ।
ज्योति॑ष्म॒-द्भ्राज॑मान॒-म्मह॑स्वत् । अ॒मृत॑स्य॒ धारा॑ बहु॒धा दोह॑मानम् ।
चर॑ण-न्नो लो॒के सुधि॑ता-न्दधातु ॥
अ॒ग्निर्मू॒र्धा दि॒वः क॒कु-त्पतिः॑ पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाग्ं रेताग्ं॑सि जिन्वति ॥ भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒-स्सच॑से शि॒वाभिः॑ । दि॒वि मू॒र्धान॑-न्दधिषे सुव॒र्॒षा-ञ्जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह᳚म् ॥ ॥
अनु॑ नो॒-ऽद्या-ऽनु॑मतिर्य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ मन्यताम् । अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ॥ अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ॥ ॥
ह॒व्य॒वाह॑-मभिमाति॒षा-ऽह᳚म् । र॒क्षो॒हण॒-म्पृत॑नासु जि॒ष्णुम् । ज्योति॑ष्मन्त॒-न्दीद्य॑त॒-म्पुर॑न्धिम् । अ॒ग्निग्ग् स्वि॑ष्ट॒कृत॒मा हु॑वेम ॥ स्वि॑ष्टमग्ने अ॒भि त-त्पृ॑णाहि । विश्वा॑ देव॒ पृत॑ना अ॒भिष्य । उ॒रु-न्नः॒ पन्था᳚-म्प्रदि॒शन्वि भा॑हि । ज्योति॑ष्मद्धेह्य॒जर॑-न्न॒ आयुः॑ ॥ ॥ 14 ॥
(दे॒वी - घृ॒तेन॒ - चेत॑सा-ञ्च॒ - दोह॑मान-ञ्च॒त्वारि॑ च) (अ. 3)
अनुवाकं 4 - तासा-म्ब्राह्मणम्
दे॒वेभ्यो॒ वै स्व॒र्गो लो॒कस्ति॒रो॑ ऽभवत् ।
ते प्र॒जाप॑ति-मब्रुवन्न् । प्रजा॑पते स्व॒र्गो
वै नो॑ लो॒कस्ति॒रो॑-ऽभूत् । तमन्वि॒च्छेति॑ ।
तं-यँ॑ज्ञक्र॒तुभि॒-रन्वै᳚च्छत् ।
तं-यँ॑ज्ञक्र॒तुभि॒ र्नान्व॑विन्दत् ।
तमिष्टि॑भि॒-रन्वै᳚च्छत् । तमिष्टि॑भि॒-रन्व॑विन्दत् । तदिष्टी॑ना-मिष्टि॒त्वम् । एष्ट॑यो ह॒ वै नाम॑ । ता इष्ट॑य॒ इत्या च॑क्षते प॒रोक्षे॑ण ।
प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ 15 ॥
त-न्तपो᳚-ऽ ब्रवीत् । प्रजा॑पते॒ तप॑सा॒ वै
श्रा᳚म्यसि । अ॒हमु॒ वै तपो᳚-ऽ स्मि ।
मा-न्नु य॑जस्व ।
अथ॑ ते स॒त्य-न्तपो॑ भविष्यति ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-वेँ॒थ्स्यसीति॑ ।
स ए॒तमा᳚ग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपत् । तप॑से च॒रुम् । अनु॑मत्यै च॒रुम् ।
ततो॒ वै तस्य॑ स॒त्य-न्तपो॑ ऽभवत् ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कम॑विन्दत् ।
स॒त्य ग्ं ह॒ वा अ॑स्य॒ तपो॑ भवति ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-विँ॑न्दति ।
य ए॒तेन॑ ह॒विषा॒ यज॑ते ।
य उ॑ चैनदे॒वं-वेँद॑ । सो-ऽत्र॑ जुहोति । अ॒ग्नये॒ स्वाहा॒ तप॑से॒ स्वाहा᳚ ।
अनु॑मत्यै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ।
स्व॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॒-ऽग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॒ स्वाहेति॑ ॥ 16 ॥
तग्ग् श्र॒द्धा-ऽब्र॑वीत् । प्रजा॑पते श्र॒द्धया॒ वै श्रा᳚म्यसि । अ॒हमु॒ वै श्र॒द्धा-ऽस्मि॑ । मा-न्नु य॑जस्व । अथ॑ ते स॒त्या श्र॒द्धा भ॑विष्यति । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-वेँ॒थ्स्यसीति॑ ।
स ए॒तमा᳚-ऽग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपत् । श्र॒द्धायै॑ च॒रुम् । अनु॑मत्यै च॒रुम् । ततो॒ वै तस्य॑ स॒त्या श्र॒द्धा-ऽभ॑वत् ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कम॑विन्दत् ।
स॒त्या ह॒ वा अ॑स्य श्र॒द्धा भ॑वति ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-विँ॑न्दति ।
य ए॒तेन॑ ह॒विषा॒ यज॑ते ।
य उ॑ चैनदे॒वं-वेँद॑ । सो-ऽत्र॑ जुहोति । अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ श्र॒द्धायै॒ स्वाहा᳚ ।
अनु॑मत्यै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ।
स्व॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॒-ऽग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॒ स्वाहेति॑ ॥ 17 ॥
तग्ं स॒त्य-म॑ब्रवीत् । प्रजा॑पते स॒त्येन॒ वै श्रा᳚म्यसि । अ॒हमु॒ वै स॒त्यम॑स्मि । मा-न्नु य॑जस्व । अथ॑ ते स॒त्यग्ं स॒त्य-म्भ॑विष्यति । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-वेँ॒थ्स्यसीति॑ ।
स ए॒तमा᳚-ऽग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपत् । स॒त्याय॑ च॒रुम् । अनु॑मत्यै च॒रुम् ।
ततो॒ वै तस्य॑ स॒त्यग्ं स॒त्यम॑भवत् ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कम॑विन्दत् ।
स॒त्यग्ं ह॒ वा अ॑स्य स॒त्य-म्भ॑वति ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-विँ॑न्दति ।
य ए॒तेन॑ ह॒विषा॒ यज॑ते ।
य उ॑चैनदे॒वं-वेँद॑ । सो-ऽत्र॑ जुहोति ।
अ॒ग्नये॒ स्वाहा॑ स॒त्याय॒ स्वाहा᳚ ।
अनु॑मत्यै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ।
स्व॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॒-ऽग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॒ स्वाहेति॑ ॥ 18 ॥
त-म्मनो᳚-ऽब्रवीत् । प्रजा॑पते॒ मन॑सा॒ वै श्रा᳚म्यसि । अ॒हमु॒ वै मनो᳚-ऽस्मि ।
मा-न्नु य॑जस्व ।
अथ॑ ते स॒त्य-म्मनो॑ भविष्यति ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-वेँ॒थ्स्यसीति॑ ।
स ए॒तमा᳚-ऽग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपत् । मन॑से च॒रुम् । अनु॑मत्यै च॒रुम् । ततो॒ वै तस्य॑ स॒त्य-म्मनो॑-ऽभवत् ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कम॑विन्दत् । स॒त्यग्ं ह॒ वा अ॑स्य॒ मनो॑ भवति । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-विँ॑न्दति । य ए॒तेन॑ ह॒विषा॒ यज॑ते ।
य उ॑चैन दे॒वं-वेँद॑ । सो-ऽत्र॑ जुहोति ।
अ॒ग्नये॒ स्वाहा॒ मन॑से॒ स्वाहा᳚ ।
अनु॑मत्यै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ।
स्व॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॒-ऽग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॒ स्वाहेति॑ ॥ 19 ॥
त-ञ्चर॑ण-मब्रवीत् । प्रजा॑पते॒ चर॑णेन॒ वै श्रा᳚म्यसि । अ॒हमु॒ वै चर॑णमस्मि । मा-न्नु य॑जस्व । अथ॑ ते स॒त्य-ञ्चर॑ण-म्भविष्यति । अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कं-वेँ॒थ्स्यसीति॑ ।
स ए॒तमा᳚-ऽग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपत् । चर॑णाय च॒रुम् । अनु॑मत्यै च॒रुम् । ततो॒ वै तस्य॑ स॒त्य-ञ्चर॑णमभवत् ।
अनु॑ स्व॒र्गं-लोँ॒कम॑विन्दत् ।
स॒त्यग्ं ह॒ वा अ॑स्य॒ चर॑ण-म्भवति ।
अनु॑स्व॒र्गं-लोँ॒कं-विँ॑न्दति ।
य ए॒तेन॑ ह॒विषा॒ यज॑ते ।
य उ॑चैनदे॒वं-वेँद॑ । सो-ऽत्र॑ जुहोति ।
अ॒ग्नये॒ स्वाहा॒ चर॑णाय॒ स्वाहा᳚ ।
अनु॑मत्यै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ।
स्व॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॒-ऽग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॒ स्वाहेति॑ ॥ 20 ॥
ता वा ए॒ताः पञ्च॑ स्व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ द्वारः॑ ।
अपा॑घा॒ अनु॑वित्तयो॒ नाम॑ । तपः॑ प्रथ॒माग्ं र॑क्षति । श्र॒द्धा द्वि॒तीया᳚म् । स॒त्य-न्तृ॒तीया᳚म् ।
मन॑श्चतु॒र्थीम् । चर॑ण-म्पञ्च॒मीम् ।
अनु॑ ह॒ वै स्व॒र्गं-लोँ॒कं-विँ॑न्दति ।
का॒म॒चारो᳚-ऽस्य स्व॒र्गे लो॒के भ॑वति ।
य ए॒ताभि॒-रिष्टि॑भि॒-र्यज॑ते ।
य उ॑चैना ए॒वं-वेँद॑ ।
अनुवाकं 5 - चातुर्होत्रचयनम्
ब्रह्म॒ वै चतु॑र्होतारः । चतु॑र्होतृ॒भ्यो-ऽधि॑ य॒ज्ञो निर्मि॑तः । नैनग्ं॑ श॒प्तम् । नाभिच॑रित॒-माग॑च्छति । य ए॒वं-वेँद॑ ॥
यो ह॒ वै चतु॑र्होतृणा-ञ्चतुर्होतृ॒त्वं-वेँद॑ । अथो॒ पञ्च॑ होतृत्वम् ।
सर्वा॑ हास्मै॒ दिशः॑ कल्पन्ते ।
वा॒चस्पति॒र्॒ होता॒ दश॑होतॄणाम् ।
पृ॒थि॒वी होता॒ चतु॑र्होतॄणाम् ॥ 22 ॥
अ॒ग्निर्-होता॒ पञ्च॑होतॄणाम् । वाघोता॒ षड्ढो॑तॄणाम् ।
म॒हाह॑वि॒र्॒ होता॑ स॒प्तहो॑तॄणाम् ।
ए॒तद्वै चतु॑र्होतृणा-ञ्चतुर्होतृ॒त्वम् ।
अथो॒ पञ्च॑होतृत्वम् । सर्वा॑ हास्मै॒ दिशः॑ कल्पन्ते । य ए॒वं-वेँद॑ ॥
ए॒षा वै स॑र्व वि॒द्या । ए॒त-द्भे॑ष॒जम् ।
ए॒षा प॒ङ्क्ति-स्स्व॒र्गस्य॑ लो॒कस्या᳚-ञ्ज॒साय॑नि-स्स्रु॒तिः ॥ 23 ॥
ए॒तान्. यो-ऽद्ध्यै-त्यछ॑दिर्द॒र्॒शे याव॑त्त॒रस᳚म् । स्व॑रेति । अ॒न॒प॒ब्र॒व-स्सर्व॒मायु॑रेति । वि॒न्दते᳚ प्र॒जाम् । रा॒यस्पोष॑-ङ्गौप॒त्यम् ।
ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी भ॑वति ॥ ए॒तान्. यो-ऽद्ध्यैति॑ । स्पृ॒णोत्या॒त्मान᳚म् । प्र॒जा-म्पि॒तॄन् ॥
ए॒तान्. वा अ॑रु॒ण औ॑पवे॒शि र्वि॒दाञ्च॑कार ॥ 24 ॥
ए॒तैर॑धिवा॒दमपा॑जयत् । अथो॒ विश्व॑-म्पा॒प्मान᳚म् । स्व॑र्ययौ । ए॒तान्. यो-ऽद्ध्यैति॑ । अ॒धि॒वा॒द-ञ्ज॑यति । अथो॒ विश्व॑-म्पा॒प्मान᳚म् । स्व॑रेति ॥ ए॒तैर॒ग्नि-ञ्चि॑न्वीत स्व॒र्गका॑मः ।
ए॒तैरायु॑ष्कामः । प्र॒जा प॒शुका॑मो वा ॥ 25 ॥
पु॒रस्ता॒-द्दश॑होतार॒-मुद॑ञ्च॒-मुप॑दधाति यावत्प॒दम् । हृद॑यं॒-यँजु॑षी॒ पत्न्यौ॑ च । द॒क्षि॒ण॒तः प्राञ्च॒-ञ्चतु॑र्होतारम् ।
प॒श्चादुद॑ञ्च॒-म्पञ्च॑ होतारम् । उ॒त्त॒र॒तः प्राञ्च॒ग्ं॒ षड्ढो॑तारम् ।
उ॒परि॑ष्टा॒-त्प्राञ्चग्ं॑ स॒प्तहो॑तारम् । हृद॑यं॒-यँजूग्ं॑षि॒ पत्न्य॑श्च ।
य॒था॒व॒का॒श-ङ्ग्रहान्॑ । य॒था॒व॒का॒श-म्प्र॑तिग्र॒हान् ँलो॑क-म्पृ॒णाश्च॑ ।
सर्वा॑ हास्यै॒ता दे॒वताः᳚ प्री॒ता अ॒भीष्टा॑ भवन्ति ॥ 26 ॥
सदे॑वम॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ॥
र॒थस॑मिन्त-श्चेत॒व्यः॑ । वज्रो॒ वै रथः॑ ।
वज्रे॑णै॒व पा॒प्मान॒-म्भ्रातृ॑व्यग्ग् स्तृणुते । प॒क्ष-स्स॑मिन्त-श्चेत॒व्यः॑ ।
ए॒तावा॒न्॒. वै रथः॑ । याव॑त्प॒क्षः । र॒थस॑मिन्तमे॒व चि॑नुते ॥
इ॒ममे॒व लो॒क-म्प॑शुब॒न्धेना॒भिज॑यति ।
अथो॑ अग्निष्टो॒मेन॑ ॥ 27 ॥
अ॒न्तरि॑क्ष-मु॒क्थ्ये॑न । स्व॑रतिरा॒त्रेण॑ । सर्वा᳚न् ँलो॒कान॑ही॒नेन॑ । अथो॑ स॒त्रेण॑ ॥ वरो॒ दक्षि॑णा । वरे॑णै॒व वरग्ग्॑ स्पृणोति ।
आ॒त्मा हि वरः॑ ॥ एक॑विग्ंशति॒ र्दक्षि॑णा ददाति ।
ए॒क॒वि॒ग्ं॒शो वा इ॒त-स्स्व॒र्गो लो॒कः । प्रस्व॒र्गं-लोँ॒कमा᳚प्नोति ॥ 28 ॥
अ॒सावा॑दि॒त्य ए॑कवि॒ग्ं॒शः । अ॒मुमे॒वा-दि॒त्यमा᳚प्नोति ॥ श॒त-न्द॑दाति । श॒तायुः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑यः । आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये प्रति॑तिष्ठति ॥ स॒हस्र॑-न्ददाति ।
स॒हस्र॑ सम्मित-स्स्व॒र्गो लो॒कः ।
स्व॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒-भिजि॑त्यै ॥ अ॒न्वि॒ष्ट॒क-न्दक्षि॑णा ददाति । सर्वा॑णि॒ वयाग्ं॑सि ॥ 29 ॥
सर्व॒स्याप्त्यै᳚ । सर्व॒स्या-व॑रुद्ध्यै ॥ यदि॒ न वि॒न्देत॑ । म॒न्थाने॑ताव॒तो द॑द्यादोद॒नान्. वा᳚ । अ॒श्नु॒ते त-ङ्काम᳚म् । यस्मै॒ कामा॑या॒-ग्निश्ची॒यते᳚ ॥ प॒ष्ठौ॒ही-न्त्व॒न्तर्व॑ती-न्दद्यात् ।
सा हि सर्वा॑णि॒ वयाग्ं॑सि । सर्व॒स्याप्त्यै᳚ । सर्व॒स्या-व॑रुद्ध्यै ॥ 30 ॥
हिर॑ण्य-न्ददाति । हिर॑ण्य-ज्योतिरे॒व स्व॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति ॥ वासो॑ ददाति । तेनायुः॒ प्रति॑रते ॥ वे॒दि॒तृ॒ती॒ये य॑जेत । त्रिष॑त्या॒ हि दे॒वाः ।
स स॑त्यम॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ॥ तदे॒त-त्प॑शुब॒न्धे ब्राह्म॑ण-म्ब्रूयात् । नेत॑रेषु य॒ज्ञेषु॑ ॥
यो ह॒ वै चतु॑र्होतॄ-ननुसव॒न-न्त॑र्पयित॒व्यान्॑. वेद॑ ॥ 31 ॥
तृप्य॑ति प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ ।
उपै॑नग्ं सोमपी॒थो न॑मति ।
ए॒ते वै चतु॑र्होतारो ऽनुसव॒न-न्त॑र्पयित॒व्याः᳚ । ये ब्रा᳚ह्म॒णा ब॑हु॒विदः॑ ।
तेभ्यो॒ यद्दक्षि॑णा॒ न नये᳚त् । दुरि॑ष्टग्ग् स्यात् । अ॒ग्निम॑स्य वृञ्जीरन्न् ।
तेभ्यो॑ यथा श्र॒द्ध-न्द॑द्यात् । स्वि॑ष्टमे॒वैतत्क्रि॑यते ।
नास्या॒ग्निं-वृँ॑ञ्जते ॥ 32 ॥
हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒को भ॑वति । याव॑दुत्त॒म-म॑ङ्गुलि-का॒ण्डं-यँ॑ज्ञ प॒रुषा॒ सम्मि॑तम् ।
तेजो॒ हिर॑ण्यम् ॥ यदि॒ हिर॑ण्य॒-न्न वि॒न्देत् । शर्क॑रा अ॒क्ता उप॑दद्ध्यात् । तेजो॑ घृ॒तम् । सते॑जसमे॒-वाग्नि-ञ्चि॑नुते ॥ अ॒ग्निञ्चि॒त्वा सौ᳚त्राम॒ण्या य॑जेत मैत्रावरु॒ण्या वा᳚ ।
वी॒र्ये॑ण॒ वा ए॒ष व्यृ॑द्ध्यते ।
यो᳚-ऽग्निञ्चि॑नु॒ते ॥ 33 ॥
याव॑दे॒व वी॒र्य᳚म् । तद॑स्मि-न्दधाति ॥
ब्रह्म॑ण॒-स्सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता॑-माप्नोति ।
ए॒तासा॑मे॒व दे॒वता॑ना॒ग्ं॒ सायु॑ज्यम् ।
सा॒र्ष्टिताग्ं॑ समान लो॒कता॑-माप्नोति । य ए॒तम॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते । य उ॑चैनमे॒वं-वेँद॑ ॥ ए॒तदे॒व सा॑वि॒त्रे ब्राह्म॑णम् ।
अथो॑ नाचिके॒ते ॥ 34 ॥
(होता॒ चतु॑र्होतॄणाग् - स्रु॒ति - श्च॑कार - वा - भवन्त्य - ग्निष्टो॒मेना᳚ - प्नोति॒ - वयाग्ं॑सि॒ - वयाग्ं॑सि॒ - सर्व॒स्याप्त्यै॒ सर्व॒स्याव॑रुद्ध्यै॒ - वेद॑ - वृञ्जते - चिनु॒ते - +नव॑ च) (अ. 5)
अनुवाकं 6 - वैश्वसृजचयनम्
यच्चा॒मृतं॒-यँच्च मर्त्य᳚म् । यच्च॒ प्राणि॑ति॒ यच्च॒ न । सर्वा॒स्ता इष्ट॑काः कृ॒त्वा ।
उप॑ काम॒दुघा॑ दधे । तेनर्षि॑णा॒ तेन॒ ब्रह्म॑णा । तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ सर्वा॒-स्स्त्रिय॒-स्सर्वा᳚-न्पु॒ग्ं॒सः । सर्व॒-न्न स्त्री॑-पुमञ्च॒ यत् ।
सर्वा॒स्ताः ॥ याव॑न्तः पा॒ग्ं॒सवो॒ भूमेः᳚ ॥ 35 ॥
सङ्ख्या॑ता देवमा॒यया᳚ । सर्वा॒स्ताः ॥ याव॑न्त॒ ऊषाः᳚ पशू॒नाम् । पृ॒थि॒व्या-म्पुष्टि॑ र्हि॒ताः । सर्वा॒स्ताः ॥ याव॑ती॒-स्सिक॑ता॒-स्सर्वाः᳚ ।
अ॒फ्स्व॑न्तश्च॒ या-श्श्रि॒ताः । सर्वा॒स्ताः ॥ याव॑ती॒-श्शर्क॑रा॒ धृत्यै᳚ । अ॒स्या-म्पृ॑थि॒व्यामधि॑ ॥ 36 ॥
सर्वा॒स्ताः ॥ याव॒न्तो-ऽश्मा॑नो॒-ऽस्या-म्पृ॑थि॒व्याम् । प्र॒ति॒ष्ठासु॒ प्रति॑ष्ठिताः । सर्वा॒स्ताः ॥ याव॑ती र्वी॒रुध॒-स्सर्वाः᳚ ।
विष्ठि॑ताः पृथि॒वीमनु॑ । सर्वा॒स्ताः ॥ याव॑ती॒रोष॑धी॒-स्सर्वाः᳚ ।
विष्ठि॑ताः पृथि॒वीमनु॑ । सर्वा॒स्ताः ॥ 37 ॥
याव॑न्तो॒ वन॒स्पत॑यः । अ॒स्या-म्पृ॑थि॒व्यामधि॑ । सर्वा॒स्ताः ॥
याव॑न्तो ग्रा॒म्याः प॒शव॒-स्सर्वे᳚ । आ॒र॒ण्याश्च॒ ये । सर्वा॒स्ताः ॥ ये द्वि॒पाद॒-श्चतु॑ष्पादः । अ॒पाद॑ उदरस॒र्पिणः॑ ।
सर्वा॒स्ताः ॥ याव॒दाञ्ज॑-नमु॒च्यते᳚ ॥ 38 ॥
दे॒व॒त्रा यच्च॑ मानु॒षम् । सर्वा॒स्ताः ॥ याव॑त्कृ॒ष्णाय॑स॒ग्ं॒ सर्व᳚म् ।
दे॒व॒त्रा यच्च॑ मानु॒षम् । सर्वा॒स्ताः ॥
याव॑ ल्लो॒हाय॑स॒ग्ं॒ सर्व᳚म् ।
दे॒व॒त्रा यच्च॑ मानु॒षम् । सर्वा॒स्ताः ॥ सर्व॒ग्ं॒ सीस॒ग्ं॒ सर्व॒-न्त्रपु॑ ।
दे॒व॒त्रा यच्च॑ मानु॒षम् ॥ 39 ॥
सर्वा॒स्ताः ॥ सर्व॒ग्ं॒ हिर॑ण्यग्ं रज॒तम् । दे॒व॒त्रा यच्च॑ मानु॒षम् ।
सर्वा॒स्ताः ॥ सर्व॒ग्ं॒ सुव॑र्ण॒ग्ं॒ हरि॑तम् । दे॒व॒त्रा यच्च॑ मानु॒षम् ।
सर्वा॒स्ता इष्ट॑काः कृ॒त्वा । उप॑काम॒दुघा॑ दधे । तेनर्षि॑णा॒ तेन॒ ब्रह्म॑णा ।
तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 40 ॥
[भूमे॒ - रधि॒ - विष्ठि॑ताः पृथि॒वीमनु॒ सर्वा॒स्ता - उ॒च्यत॑ - मानु॒षग्ं - सी॑द ] (अ. 6)
(यच्च॒ स्त्रियः॑ पा॒ग्ं॒सव॒ ऊषा॒-स्सिक॑ता॒-श्शर्क॑रा॒ अश्मा॑नो वी॒रुध॒ ओष॑धी॒-र्वन॒स्पत॑यो ग्रा॒म्या ये द्वि॒पादो॒ याव॒दाञ्ज॑नं॒-याँव॑-त्कृ॒ष्णाय॑सं
ँलो॒हाय॑स॒ग्ं॒ सीस॒ग्ं॒ हिर॑ण्य॒ग्ं॒ सुव॑र्ण॒ग्ं॒ हरि॑तम॒ष्टाद॑श)
अनुवाकं 7 - वैश्वसृजचयनम्
सर्वा॒ दिशो॑ दि॒क्षु । यच्चा॒न्त र्भू॒त-म्प्रति॑ष्ठितम् । सर्वा॒स्ता इष्ट॑काः कृ॒त्वा ।
उप॑ काम॒दुघा॑ दधे ।
तेनर्षि॑णा॒ तेन॒ ब्रह्म॑णा ।
तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥
अ॒न्तरि॑क्षञ्च॒ केव॑लम् ।
यच्चा॒स्मि-न्न॑न्त॒राहि॑तम् ।
सर्वा॒स्ताः ॥ आ॒न्त॒रि॒क्ष्य॑श्च॒ याः प्र॒जाः ॥ 41 ॥
ग॒न्ध॒र्वा॒-फ्स॒रस॑श्च॒ ये । सर्वा॒स्ताः ॥ सर्वा॑-नुदा॒रान्-थ्स॒लिलान्॑ ।
अ॒न्तरि॑क्षे॒ प्रति॑ष्ठितान् । सर्वा॒स्ताः ॥
सर्वा॑-नुदा॒रान्-थ्स॑लि॒लान् ।
स्था॒व॒राः प्रो॒ष्या᳚श्च॒ ये । सर्वा॒स्ताः ॥ सर्वा॒-न्धुनि॒ग्ं॒ सर्वा᳚न्-ध्व॒ग्ं॒सान् ।
हि॒मो यच्च॑ शी॒यते᳚ ॥ 42 ॥
सर्वा॒स्ताः ॥ सर्वा॒-न्मरी॑ची॒न्॒. वित॑तान् । नी॒हा॒रो यच्च॑ शी॒यते᳚ । सर्वा॒स्ताः ॥ सर्वा॑ वि॒द्युत॒-स्सर्वा᳚न्-थ्स्तनयि॒त्नून् । ह्रा॒दुनी॒ र्यच्च॑ शी॒यते᳚ । सर्वा॒स्ताः ॥ सर्वा॒-स्स्रव॑न्ती-स्स॒रितः॑ ।
सर्व॑मफ्सु च॒रञ्च॒ यत् । सर्वा॒स्ताः ॥ 43 ॥
याश्च॒ कूप्या॒ याश्च॑ ना॒द्या᳚-स्समु॒द्रियाः᳚ । याश्च॑ वैश॒न्तीरु॒त प्रा॑स॒चीर्याः ।
सर्वा॒स्ताः ॥ ये चो॒त्तिष्ठ॑न्ति जी॒मूताः᳚ ।
याश्च॒ वर्ष॑न्ति वृ॒ष्टयः॑ । सर्वा॒स्ताः ॥ तप॒स्तेज॑ आका॒शम् । यच्चा॑का॒शे प्रति॑ष्ठितम् ।
सर्वा॒स्ताः ॥ वा॒युं-वँयाग्ं॑सि॒ सर्वा॑णि ॥ 44 ॥
अ॒न्त॒रि॒क्ष॒च॒रञ्च॒ यत् । सर्वा॒स्ताः ॥ अ॒ग्निग्ं सूर्य॑-ञ्च॒न्द्रम् । मि॒त्रं-वँरु॑ण॒-म्भग᳚म् । सर्वा॒स्ताः ॥ स॒त्यग्ग् श्र॒द्धा-न्तपो॒ दम᳚म् ।
नाम॑ रू॒पञ्च॑ भू॒ताना᳚म् । सर्वा॒स्ता इष्ट॑काः कृ॒त्वा । उप॑ काम॒दुघा॑ दधे । तेनर्षि॑णा॒ तेन॒ ब्रह्म॑णा ।
तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 45 ॥
(प्र॒जा-हि॒मो यच्च॑ शी॒यते॒-सर्वा॒स्ताः-सर्वा॑णि॒-ब्रह्म॒णैक॑-ञ्च) (अ. 7)
(दिशो॒-ऽन्तरि॑क्षमान्तरि॒क्ष्य॑ उदा॒रानु॑दा॒रा-न्धुनि॒-म्मरी॑चीन्. वि॒द्युतः॒
स्रव॑न्ती॒र्याश्च॒ ये च॒ तपो॑ वा॒युम॒ग्निग्ं स॒त्य-म्पञ्च॑दश)
अनुवाकं 8 - वैश्वसृजचयनम्
सर्वा॒-न्दिव॒ग्ं॒ सर्वा᳚-न्दे॒वा-न्दि॒वि ।
यच्चा॒न्त र्भू॒त-म्प्रति॑ष्ठितम् ।
सर्वा॒स्ता इष्ट॑काः कृ॒त्वा । उप॑ काम॒दुघा॑ दधे । तेनर्षि॑णा॒ तेन॒ ब्रह्म॑णा ।
तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्वद-ध्रु॒वा सी॑द ॥ याव॑ती॒ स्तार॑का॒-स्सर्वाः᳚ ।
वित॑ता रोच॒ने दि॒वि । सर्वा॒स्ताः ॥ ऋचो॒ यजूग्ं॑षि॒ सामा॑नि ॥ 46 ॥
अ॒थ॒र्वा॒ङ्गि॒रस॑श्च॒ ये । सर्वा॒स्ताः ॥ इ॒ति॒हा॒स॒पु॒रा॒णञ्च॑ ।
स॒र्प॒दे॒व॒ज॒नाश्च॒ ये । सर्वा॒स्ताः ॥
ये च॑ लो॒का ये चा॑लो॒काः ।
अ॒न्त र्भू॒त-म्प्रति॑ष्ठितम् । सर्वा॒स्ताः ॥
यच्च॒ ब्रह्म॒ यच्चा᳚ब्र॒ह्म ।
अ॒न्त र्ब्र॒ह्म-न्प्रति॑ष्ठितम् ॥ 47 ॥
सर्वा॒स्ताः ॥ अ॒हो॒रा॒त्राणि॒ सर्वा॑णि । अ॒द्र्ध॒मा॒साग्श्च॒ केव॑लान् ।
सर्वा॒स्ताः ॥ सर्वा॑नृ॒तून्-थ्सर्वा᳚-न्मा॒सान् । सं॒वँ॒थ्स॒रञ्च॒ केव॑लम् ।
सर्वा॒स्ताः ॥ सर्व॒-म्भूत॒ग्ं॒ सर्व॒-म्भव्य᳚म् । यच्चा॒तो-ऽधि॑ भवि॒ष्यति॑ ।
सर्वा॒स्ता इष्ट॑काः कृ॒त्वा ।
उप॑ काम॒दुघा॑ दधे ।
तेनर्षि॑णा॒ तेन॒ ब्रह्म॑णा ।
तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 48 ॥
(सामा॑नि - ब्र॒ह्म-न्प्रति॑ष्ठितं - कृ॒त्वा त्रीणि॑ च) (अ. 8)
(दिव॒-न्तार॑का॒ ऋच॑ इतिहासपुरा॒ण-ञ्च॒ ये च॒ यच्चा॑होरा॒त्राण्यृ॒तू-न्भूत॒-न्नव॑)
अनुवाकं 9 - ब्रह्मा सदस्यासीनो वौश्वसृजान् व्याचष्टे
ऋ॒चा-म्प्राची॑ मह॒ती दिगु॑च्यते ।
दक्षि॑णा-माहु॒ र्यजु॑षामपा॒राम् ।
अथ॑र्वणा॒-मग्ंइ॑रसा-म्प्र॒तीची᳚ ।
साम्ना॒-मुदी॑ची मह॒ती दिगु॑च्यते ॥
ऋ॒ग्भिः पू᳚र्वा॒ह्णे दि॒वि दे॒व ई॑यते ।
य॒जु॒र्वे॒दे ति॑ष्ठति॒ मद्ध्ये॒ अह्नः॑ ।
सा॒म॒वे॒दे-ना᳚स्तम॒ये मही॑यते ।
वेदै॒-रशू᳚न्य-स्त्रि॒भिरे॑ति॒ सूर्यः॑ ॥
ऋ॒ग्भ्यो जा॒ताग्ं स॑र्व॒शो मूर्ति॑-माहुः ।
सर्वा॒ गति॑ र्याजु॒षी है॒व शश्व॑त् ॥ 49 ॥
सर्व॒-न्तेज॑ स्सामरू॒प्यग्ं ह॑ शश्वत् । सर्वग्ं॑ हे॒द-म्ब्रह्म॑णा है॒व सृ॒ष्टम् ॥
ऋ॒ग्भ्यो जा॒तं-वैँश्यं॒-वँर्ण॑-माहुः । य॒जु॒र्वे॒द-ङ्क्ष॑त्रि॒यस्या॑-हु॒र्योनि᳚म् ।
सा॒म॒वे॒दो ब्रा᳚ह्म॒णाना॒-म्प्रसू॑तिः ।
पूर्वे॒ पूर्वे᳚भ्यो॒ वच॑ ए॒त-दू॑चुः ॥
आ॒द॒र्॒श-म॒ग्नि-ञ्चि॑न्वा॒नाः ।
पूर्वे॑ विश्व॒ सृजो॒-ऽमृताः᳚ ।
श॒तं-वँ॑र्ष सह॒स्राणि॑ । दी॒क्षि॒ता-स्स॒त्र-मा॑सत ॥ 50 ॥
तप॑ आसी-द्गृ॒हप॑तिः । ब्रह्म॑ ब्र॒ह्माभ॑व-थ्स्व॒यम् । स॒त्यग्ं ह॒ हो तै॑षा॒मासी᳚त् ।
य-द्वि॑श्व॒सृज॒ आस॑त ॥
अ॒मृत॑-मेभ्य॒ उद॑गायत् ।
स॒हस्र॑-म्परिवथ्स॒रान् ।
भू॒तग्ं ह॑ प्रस्तो॒ तैषा॒मासी᳚त् ।
भ॒वि॒ष्य-त्प्रति॑ चाहरत् ॥
प्रा॒णो अ॑द्ध्व॒र्यु-र॑भवत् ।
इ॒दग्ं सर्व॒ग्ं॒ सिषा॑सताम् ॥ 51 ॥
अ॒पा॒नो वि॒द्वा-ना॒वृतः॑ । प्रति॒ प्राति॑ष्ठ-दद्ध्व॒रे ॥ आ॒र्त॒वा उ॑पगा॒तारः॑ । स॒द॒स्या॑ ऋ॒तवो॑-ऽभवन्न् । अ॒र्ध॒मा॒साश्च॒ मासा᳚श्च । च॒म॒सा॒-द्ध्व॒र्य॒वो-ऽभ॑वन्न् ॥
अशग्ं॑ स॒-द्ब्रह्म॑ण॒-स्तेजः॑ ।
अ॒च्छा॒वा॒को ऽभ॑व॒-द्यशः॑ ।
ऋ॒त-मे॑षा-म्प्रशा॒स्ता-ऽऽसी᳚त् ।
य-द्वि॑श्व॒ सृज॒ आस॑त ॥ 52 ॥
ऊर्ग्-राजा॑न॒-मुद॑वहत् । ध्रु॒व॒ गो॒प-स्सहो॑-ऽभवत् । ओजो॒-ऽभ्य॑ष्टौ॒-द्ग्राव्.ण्णः॑ ।
य-द्वि॑श्व॒ सृज॒ आस॑त ॥
अप॑चितिः पो॒त्रीया॑-मयजत् । ने॒ष्ट्रीया॑-मयज॒-त्त्विषिः॑ । आग्नी᳚द्ध्रा-द्वि॒दुषी॑ स॒त्यम् । श्र॒द्धा है॒वा य॑ज-थ्स्व॒यम् ॥ इरा॒ पत्नी॑ विश्व॒ सृजा᳚म् । आकू॑ति-रपिनड्ढ॒विः ॥ 53 ॥
इ॒द्ध्मग्ं ह॒ क्षुच् चै᳚भ्य उ॒ग्रे । तृ॒ष्णा चा व॑हतामु॒भे ॥ वागे॑षाग्ं सुब्रह्म॒ण्या-ऽऽसी᳚त् । छ॒न्दो॒ यो॒गान्. वि॑जान॒ती ।
क॒ल्प॒त॒न्त्राणि॑ तन्वा॒ना-ऽहः॑ । स॒ग्ग्॒स्थाश्च॑ सर्व॒शः ॥ अ॒हो॒रा॒त्रे प॑शुपा॒ल्यौ । मु॒हू॒र्ताः प्रे॒ष्या॑ अभवन्न् । मृ॒त्युस् तद॑-भव-द्धा॒ता । श॒मि॒तो ग्रो वि॒शा-म्पतिः॑ ॥ 54 ॥
वि॒श्व॒सृजः॑ प्रथ॒मा-स्स॒त्र-मा॑सत । स॒हस्र॑ सम॒-म्प्रसु॑तेन॒ यन्तः॑ ।
ततो॑ ह जज्ञे॒ भुव॑नस्य गो॒पाः । हि॒र॒ण्मयः॑ श॒कुनि॒ र्ब्रह्म॒ नाम॑ ॥ येन॒ सूर्य॒-स्तप॑ति॒ तेज॑से॒-द्धः । पि॒ता पु॒त्रेण॑ पितृ॒मान्. योनि॑योनौ । नावे॑दवि-न्मनुते॒ त-म्बृ॒हन्त᳚म् । स॒र्वा॒नु॒भु-मा॒त्मानग्ं॑ सम्परा॒ये ॥
ए॒ष नि॒त्यो म॑हि॒मा ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ ।
न कर्म॑णा वर्धते॒ नो कनी॑यान् ॥ 55 ॥
तस्यै॒वात्मा प॑द॒वित्तं-विँ॑दित्वा ।
न कर्म॑णा लिप्यते॒ पाप॑केन ॥
पञ्च॑पञ्चा॒शत॑-स्त्रि॒वृतः॑ संवँथ्स॒राः ।
पञ्च॑पञ्चा॒शतः॑ पञ्चद॒शाः । पञ्च॑पञ्चा॒शतः॑ सप्तद॒शाः ।
पञ्च॑पञ्चा॒शत॑ एकवि॒ग्ं॒शाः ।
वि॒श्व॒सृजाग्ं॑ स॒हस्र॑ संवँथ्सरम् ॥
ए॒तेन॒ वै वि॑श्व॒सृज॑ इ॒दं-विँश्व॑-मसृजन्त । य-द्विश्व॒-मसृ॑जन्त । तस्मा᳚-द्विश्व॒सृजः॑ ॥
विश्व॑-मेना॒-ननु॒ प्रजा॑यते । ब्रह्म॑ण॒-स्सायु॑ज्यग्ं सलो॒कतां᳚-यँन्ति ।
ए॒तासा॑मे॒व दे॒वता॑ना॒ग्ं॒ सायु॑ज्यम् । सा॒र्ष्टिताग्ं॑ समान लो॒कतां᳚-यँन्ति ।
य ए॒त-दु॑प॒यन्ति॑ । ये चै॑न॒-त्प्राहुः॑ ।
येभ्य॑-श्चैन॒-त्प्राहुः॑ ॥
ओम् ॥ 56 ॥
(शश्व॑ - दासत॒ - सिषा॑सता॒ - मास॑त - ह॒विष् - पतिः॒ - कनी॑या॒न् - तस्मा᳚-द्विश्व॒सृजो॒-ऽष्टौ च॑) (अ. 9)
(तुभ्यं॑ - दे॒वेभ्य॒ - स्तप॑सा - दे॒वेभ्यो॒ - ब्रह्म॒ वै चतु॑र्होतारो॒ - यच्चा॒मृत॒ग्ं॒ - सर्वा॒ दिशो॑ दि॒क्षु - सर्वा॒-न्दिव॑ - मृ॒चा-म्प्राची॒ नव॑)
(तुभ्यं॒ - तप॑सा॒ - ता वा ए॒ताः पञ्च॒ - हिर॑ण्य-न्ददाति॒ - सर्वा॒ दिश॒ - स्तप॑ आसीद्गृ॒हप॑ति॒-ष्षट्प॑ञ्चा॒शत्)
(तुभ्य॒-मों)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ तैत्तिरीय यजुर्ब्राह्मणे काठके तृतीय प्रश्न-स्समाप्तः ॥
॥ इति तैत्तिरीय यजुर्ब्राह्मणे काठकं समाप्तम् ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe kāṭhake tṛtīyaḥ praśnaḥ - vaiśvasṛjacayanam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
cāturhotracayanaṃ-vai~śvasṛjacayana-ñca
anuvākaṃ 1 - vaiśvasṛjacayanāṅgabhūtāḥ divaśśyenaya iṣṭayaḥ
tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama॒ viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k | agne॒ kāmā̭ya yemire || a॒śyāma॒ ta-ṅkāma̭magne॒ tavo॒ tya̭śyāma̭ ra॒yigṃ ra̭yiva-ssu॒vīra᳚m | a॒śyāma॒ vāja̭ma॒bhi vā॒jaya̭nto॒ 'śyāma̭ dyu॒mnama̭jarā॒jara̭-nte || |
āśā̭nā-ntvā ''śāpā॒lebhyaḥ̭ | ca॒turbhyo̭ a॒mṛte᳚bhyaḥ | i॒da-mbhū॒tasyādhya̭kṣebhyaḥ | vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam || viśvā॒ āśā॒ madhṷnā॒ sagṃsṛ̭jāmi | a॒na॒mī॒vā āpa॒ oṣa̭dhayo bhavantu | a॒yaṃ-ya~ja̭māno॒ mṛdho॒ vya̭syatāṃ agṛ̭bhītāḥ pa॒śavaḥ̭ santu॒ sarve᳚ || |
anṷ no॒-'dyā-'nṷmatirya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || |
kāmo̭ bhū॒tasya॒ bhavya̭sya | sa॒mrāḍeko॒ virā̭jati | sa i॒da-mprati̭ paprathe | ṛ॒tūnu-thsṛ̭jate va॒śī || kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t | sa॒to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā || |
brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒dvi sī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ | sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || pi॒tā vi॒rājā̭mṛṣa॒bho ra̭yī॒ṇām | a॒ntari̭kṣaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒ āvi̭veśa | tama॒rkai-ra॒bhya̭rcanti va॒thsam | brahma॒ santa॒-mbrahma̭ṇā va॒rdhaya̭ntaḥ || |
ya॒jño rā॒yo ya॒jña ī̭śe॒ vasṷ̄nām | ya॒jña-ssa॒syānā̭mu॒ta sṷkṣitī॒nām | ya॒jña i॒ṣṭaḥ pū॒rvaci̭tti-ndadhātu | ya॒jño bra̭hma॒ṇvāgṃ apyḙtu de॒vān || a॒yaṃ-ya~॒jño va̭rdhatā॒-ṅgobhi॒raśvaiḥ᳚ | i॒yaṃ-ve~diḥ̭ svapa॒tyā su॒vīrā᳚ | i॒da-mba॒r॒hirati̭ ba॒r॒hīgṣya॒nyā | i॒maṃ-ya~॒jñaṃ-vi~śvḙ avantu de॒vāḥ || | āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ i-ttāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭ maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann || ādi-tpa̭śyāmyu॒ta vā̭ śṛṇo॒myā mā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tarhi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || |
tubhya̭-mbharanti kṣi॒tayo̭ yaviṣṭha | ba॒lima̭gne॒ anti̭ ta॒ ota dū॒rāt | ā bhandi̭ṣṭhasya suma॒ti-ñci̭kiddhi | bṛ॒hattḙ agne॒ mahi॒ śarma̭ bha॒dram || yo de॒hyo ana̭mayadvadha॒snaiḥ | yo arya̭patnī-ru॒ṣasa̭śca॒kāra̭ | sa ni॒rudhyā॒ nahṷṣo ya॒hvo a॒gniḥ | viśa̭ścakre bali॒hṛta॒-ssaho̭bhiḥ || |
pūrva̭-ndevā॒ apa̭reṇā-nu॒paśya॒ñjanma̭bhiḥ | janmā॒nyava̭raiḥ॒ parā̭ṇi | vedā̭ni devā a॒yama॒smīti॒ mām | a॒hagṃ hi॒tvā śarī̭ra-ñja॒rasaḥ̭ pa॒rastā᳚t || prā॒ṇā॒pā॒nau cakṣu॒-śśrotra᳚m | vāca॒-mmana̭si॒ sambhṛ̭tām | hi॒tvā śarī̭ra-ñja॒rasaḥ̭ pa॒rastā᳚t | ā bhūti॒-mbhūtiṃ̭-va~॒yama̭śnavāmahai || |
ha॒vya॒vāha̭-mabhimāti॒ṣā-'ha᳚m | ra॒kṣo॒haṇa॒-mpṛta̭nāsu ji॒ṣṇum | jyoti̭ṣmanta॒-ndīdya̭ta॒-mpura̭ndhim | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒kṛta॒mā hṷvema || svi̭ṣṭamagne a॒bhi ta-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya | u॒ru-nnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śanvi bhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒jara̭-nna॒ āyuḥ̭ || || 1 ||
tubhya॒-ndaśa̭ (a. 1)
anuvākaṃ 2 - tāsā-mbrāhmaṇam
de॒vebhyo॒ vai sva॒rgo lo॒kasti॒ro̭-'bhavat |
te pra॒jāpa̭ti-mabruvann |
prajā̭pate sva॒rgo vai no̭ lo॒kasti॒ro̭-'bhūt | tamanvi॒ccheti̭ | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchat | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-rnānva̭vindat |
tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchat | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindat |
tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒vai nāma̭ |
tā iṣṭa̭ya॒ ityāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭ priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 2 ||
tamāśā᳚-'bravīt | prajā̭pata ā॒śayā॒ vai śrā᳚myasi |
a॒hamu॒ vā āśā᳚-'smi | mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tyā-''śā̭ bhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat |
ā॒śāyai̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā-''śā̭ 'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma̭vindat | sa॒tyā ha॒ vā a॒syāśā̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te | ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ || so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒-''śāyai॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 3 ||
ta-ṅkāmo᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ kāmḙna॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒vai kāmo᳚-'smi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyaḥ kāmo̭ bhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | kāmā̭ya ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyaḥ kāmo̭-'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyo ha॒ vā a̭sya॒ kāmo̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 4 ||
ta-mbrahmā᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ brahma̭ṇā॒ vaiśrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai brahmā᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te brahma॒ṇvān. ya॒jño bha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ | sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | brahma̭ṇe ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ brahma॒ṇvān. ya॒jño̭-'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | bra॒hma॒ṇvān. ha॒ vā a̭sya ya॒jño bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te | ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ brahma̭ṇe॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒ 'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 5 ||
taṃ-ya~॒jño᳚-'bravīt | prajā̭pate ya॒jñena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai ya॒jño᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyo ya॒jño bha̭vaṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | ya॒jñāya̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyo ya॒jño̭-'bhavat | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sa॒tyo ha॒ vā a̭sya ya॒jño bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 6 ||
tamāpo᳚-'bruvann | prajā̭pate॒-'phsu vai sarve॒ kāmā᳚-śśri॒tāḥ | va॒yamu॒ vā āpa̭ssmaḥ | a॒smānnu ya̭jasva | atha॒ tvayi॒ sarve॒ kāmā᳚-śśrayiṣyante | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | a॒dbhyaśca॒rum |
anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasmi॒n-thsarve॒ kāmā̭ aśrayanta | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sarvḙ ha॒ vā a̭smi॒n kāmā᳚-śśrayante | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ 'dbhya-ssvāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 7 ||
tama॒gni rba̭li॒māna̭bravīt |
prajā̭pate॒ 'gnaye॒ vai ba̭li॒mate॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭ranti | a॒hamu॒ vā a॒gni rba̭li॒māna̭smi | mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭riṣyanti |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | a॒gnayḙ bali॒matḙ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasmai॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ ba॒li-ma̭harann | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sarvā̭ṇi ha॒ vā a̭smai bhū॒tāni̭ ba॒ligṃ ha̭ranti | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ 'gnayḙ bali॒mate॒ svāhā᳚ | anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 8 ||
tamanṷvittira-bravīt | prajā̭pate sva॒rgaṃ-vai~ lo॒kamanṷ-vivithsasi | a॒hamu॒ vā anṷvittirasmi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyā 'nṷvitti-rbhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tama॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat |
anṷvittyai ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā 'nṷvittirabhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma̭vindat |
sa॒tyā ha॒ vā a॒syānṷvitti-rbhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ kāmā̭ya॒ svāhā-'nṷvittyai॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 9 ||
tā vā e॒tā-ssa॒pta sva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ dvāraḥ̭ |
di॒va-śśyḙna॒yo 'nṷvittayo॒ nāma̭ |
āśā᳚ pratha॒māgṃ ra̭kṣati |
kāmo᳚ dvi॒tīyā᳚m | brahma̭ tṛ॒tīyā᳚m | ya॒jñaśca̭tu॒rthīm | āpaḥ̭ pañca॒mīm |
a॒gni rba̭li॒mān-thṣa॒ṣṭhīm | anṷvitti-ssapta॒mīm |
anṷ ha॒ vai sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
kā॒ma॒cāro᳚-'sya sva॒rge lo॒ke bha̭vati |
ya e॒tābhi॒-riṣṭi̭bhi॒-ryaja̭te |
ya ṷcainā e॒vaṃ-ve~da̭ | tāsva̭nvi॒ṣṭi | pa॒ṣṭhau॒hī॒ va॒rā-nda̭dyā-tka॒gṃ॒ sañca̭ |
striyai̭ cābhā॒ragṃ samṛ̭ddhyai || 10 ||
anuvākaṃ 3 - upāghā nāmeṣṭayaḥ
tapa̭sā de॒vā de॒vatā॒-magra̭ āyann | tapa॒sarṣa̭ya॒-ssva̭ranva̭vindann |
tapa̭sā sa॒patnā॒-npraṇṷdā॒mārā̭tīḥ |
yene॒daṃ-vi~śva॒-mpari̭bhūtaṃ॒-ya~dasti̭ ||
pra॒tha॒ma॒ja-nde॒vagṃ ha॒viṣā̭ vidhema | sva॒ya॒bhu-mbrahma̭ para॒ma-ntapo॒ yat |
sa e॒va pu॒tra-ssa pi॒tā sa mā॒tā |
tapo̭ ha ya॒kṣa-mpra̭tha॒magṃ samba̭bhūva ||
śra॒ddhayā dḙvo deva॒tva-ma̭śnute |
śra॒ddhā pra̭ti॒ṣṭhā lo॒kasya̭ de॒vī || 11 ||
sā no̭ juṣā॒ṇopa̭ ya॒jña-māgā᳚t |
kāma̭vathsā॒ 'mṛta॒-nduhā̭nā ||
śra॒ddhā de॒vī pra̭thama॒jā ṛ॒tasya̭ |
viśva̭sya bha॒rtrī jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā |
tāg śra॒ddhāgṃ ha॒viṣā̭ yajāmahe |
sā no̭ lo॒ka-ma॒mṛta̭-ndadhātu |
īśā̭nā de॒vī bhuva̭na॒syādhi̭patnī || āgā᳚thsa॒tyagṃ ha॒viri॒da-ñjṷṣā॒ṇam |
yasmā᳚dde॒vā ja̭jñire॒ bhuva̭nañca॒ viśve᳚ |
tasmai̭ vidhema ha॒viṣā̭ ghṛ॒tena̭ || 12 ||
yathā̭ de॒vai-ssa̭dha॒māda̭-mmadema ||
yasya̭ prati॒ṣṭho-rva̭ntari̭kṣam |
yasmā᳚dde॒vā ja̭jñire॒ bhuva̭nañca॒ sarve᳚ |
tathsa॒tya-marca॒dupa̭ya॒jña-nna॒ āgā᳚t | brahmāhṷtī॒-rupa॒moda̭mānam ||
mana̭so॒ vaśe॒ sarva̭mi॒da-mba̭bhūva |
nānyasya॒ mano॒ vaśa॒manvi̭yāya |
bhī॒ṣmo hi de॒va-ssaha̭sa॒-ssahī̭yān |
sa no̭ juṣā॒ṇa upa̭ ya॒jñamāgā᳚t ||
ākṷ̄tīnā॒-madhi̭pati॒-ñceta̭sā-ñca || 13 ||
sa॒ṅka॒lpajṷ̄ti-nde॒vaṃ-vi~̭pa॒ścim |
mano॒ rājā̭nami॒ha va॒rdhaya̭ntaḥ |
u॒pa॒ha॒ve᳚ 'sya suma॒tau syā̭ma ||
cara̭ṇa-mpa॒vitraṃ॒-vi~ta̭ta-mpurā॒ṇam |
yena̭ pū॒tastara̭ti duṣkṛ॒tāni̭ |
tena̭ pa॒vitrḙṇa śu॒ddhena̭ pū॒tāḥ |
ati̭ pā॒pmāna॒-marā̭ti-ntarema ||
lo॒kasya॒ dvāra̭-marci॒ma-tpa॒vitra᳚m |
jyoti̭ṣma॒-dbhrāja̭māna॒-mmaha̭svat | a॒mṛta̭sya॒ dhārā̭ bahu॒dhā doha̭mānam |
cara̭ṇa-nno lo॒ke sudhi̭tā-ndadhātu ||
a॒gnirmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒ku-tpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhāna̭-ndadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m || ||
anṷ no॒-'dyā-'nṷmatirya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || ||
ha॒vya॒vāha̭-mabhimāti॒ṣā-'ha᳚m | ra॒kṣo॒haṇa॒-mpṛta̭nāsu ji॒ṣṇum | jyoti̭ṣmanta॒-ndīdya̭ta॒-mpura̭ndhim | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒kṛta॒mā hṷvema || svi̭ṣṭamagne a॒bhi ta-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya | u॒ru-nnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śanvi bhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒jara̭-nna॒ āyuḥ̭ || || 14 ||
(de॒vī - ghṛ॒tena॒ - ceta̭sā-ñca॒ - doha̭māna-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - tāsā-mbrāhmaṇam
de॒vebhyo॒ vai sva॒rgo lo॒kasti॒ro̭ 'bhavat |
te pra॒jāpa̭ti-mabruvann | prajā̭pate sva॒rgo
vai no̭ lo॒kasti॒ro̭-'bhūt | tamanvi॒ccheti̭ |
taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchat |
taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒ rnānva̭vindat |
tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchat | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindat | tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒ vai nāma̭ | tā iṣṭa̭ya॒ ityā ca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa |
pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || 15 ||
ta-ntapo᳚-' bravīt | prajā̭pate॒ tapa̭sā॒ vai
śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai tapo᳚-' smi |
mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tya-ntapo̭ bhaviṣyati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | tapa̭se ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-ntapo̭ 'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tya gṃ ha॒ vā a̭sya॒ tapo̭ bhavati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ svāhā॒ tapa̭se॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 16 ||
tagg śra॒ddhā-'bra̭vīt | prajā̭pate śra॒ddhayā॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai śra॒ddhā-'smi̭ | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyā śra॒ddhā bha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | śra॒ddhāyai̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tyā śra॒ddhā-'bha̭vat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyā ha॒ vā a̭sya śra॒ddhā bha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷ cainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti | a॒gnaye॒ svāhā᳚ śra॒ddhāyai॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 17 ||
tagṃ sa॒tya-ma̭bravīt | prajā̭pate sa॒tyena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai sa॒tyama̭smi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tyagṃ sa॒tya-mbha̭viṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | sa॒tyāya̭ ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum |
tato॒ vai tasya̭ sa॒tyagṃ sa॒tyama̭bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya sa॒tya-mbha̭vati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā̭ sa॒tyāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 18 ||
ta-mmano᳚-'bravīt | prajā̭pate॒ mana̭sā॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai mano᳚-'smi |
mā-nnu ya̭jasva |
atha̭ te sa॒tya-mmano̭ bhaviṣyati |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | mana̭se ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-mmano̭-'bhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat | sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya॒ mano̭ bhavati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati | ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcaina de॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā॒ mana̭se॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 19 ||
ta-ñcara̭ṇa-mabravīt | prajā̭pate॒ cara̭ṇena॒ vai śrā᳚myasi | a॒hamu॒ vai cara̭ṇamasmi | mā-nnu ya̭jasva | atha̭ te sa॒tya-ñcara̭ṇa-mbhaviṣyati | anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ve~॒thsyasīti̭ |
sa e॒tamā᳚-'gne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapat | cara̭ṇāya ca॒rum | anṷmatyai ca॒rum | tato॒ vai tasya̭ sa॒tya-ñcara̭ṇamabhavat |
anṷ sva॒rgaṃ-lo~॒kama̭vindat |
sa॒tyagṃ ha॒ vā a̭sya॒ cara̭ṇa-mbhavati |
anṷsva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
ya e॒tena̭ ha॒viṣā॒ yaja̭te |
ya ṷcainade॒vaṃ-ve~da̭ | so-'tra̭ juhoti |
a॒gnaye॒ svāhā॒ cara̭ṇāya॒ svāhā᳚ |
anṷmatyai॒ svāhā᳚ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
sva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā॒-'gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāheti̭ || 20 ||
tā vā e॒tāḥ pañca̭ sva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ dvāraḥ̭ |
apā̭ghā॒ anṷvittayo॒ nāma̭ | tapaḥ̭ pratha॒māgṃ ra̭kṣati | śra॒ddhā dvi॒tīyā᳚m | sa॒tya-ntṛ॒tīyā᳚m |
mana̭ścatu॒rthīm | cara̭ṇa-mpañca॒mīm |
anṷ ha॒ vai sva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-vi~̭ndati |
kā॒ma॒cāro᳚-'sya sva॒rge lo॒ke bha̭vati |
ya e॒tābhi॒-riṣṭi̭bhi॒-ryaja̭te |
ya ṷcainā e॒vaṃ-ve~da̭ |
anuvākaṃ 5 - cāturhotracayanam
brahma॒ vai catṷrhotāraḥ | catṷrhotṛ॒bhyo-'dhi̭ ya॒jño nirmi̭taḥ | nainagṃ̭ śa॒ptam | nābhica̭rita॒-māga̭cchati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ ||
yo ha॒ vai catṷrhotṛṇā-ñcaturhotṛ॒tvaṃ-ve~da̭ | atho॒ pañca̭ hotṛtvam |
sarvā̭ hāsmai॒ diśaḥ̭ kalpante |
vā॒caspati॒r॒ hotā॒ daśa̭hotṝṇām |
pṛ॒thi॒vī hotā॒ catṷrhotṝṇām || 22 ||
a॒gnir-hotā॒ pañca̭hotṝṇām | vāghotā॒ ṣaḍḍho̭tṝṇām |
ma॒hāha̭vi॒r॒ hotā̭ sa॒ptaho̭tṝṇām |
e॒tadvai catṷrhotṛṇā-ñcaturhotṛ॒tvam |
atho॒ pañca̭hotṛtvam | sarvā̭ hāsmai॒ diśaḥ̭ kalpante | ya e॒vaṃ-ve~da̭ ||
e॒ṣā vai sa̭rva vi॒dyā | e॒ta-dbhḙṣa॒jam |
e॒ṣā pa॒ṅkti-ssva॒rgasya̭ lo॒kasyā᳚-ñja॒sāya̭ni-ssru॒tiḥ || 23 ||
e॒tān. yo-'ddhyai-tyacha̭dirda॒r॒śe yāva̭tta॒rasa᳚m | sva̭reti | a॒na॒pa॒bra॒va-ssarva॒māyṷreti | vi॒ndate᳚ pra॒jām | rā॒yaspoṣa̭-ṅgaupa॒tyam |
bra॒hma॒va॒rca॒sī bha̭vati || e॒tān. yo-'ddhyaiti̭ | spṛ॒ṇotyā॒tmāna᳚m | pra॒jā-mpi॒tṝn ||
e॒tān. vā a̭ru॒ṇa aṷpave॒śi rvi॒dāñca̭kāra || 24 ||
e॒taira̭dhivā॒damapā̭jayat | atho॒ viśva̭-mpā॒pmāna᳚m | sva̭ryayau | e॒tān. yo-'ddhyaiti̭ | a॒dhi॒vā॒da-ñja̭yati | atho॒ viśva̭-mpā॒pmāna᳚m | sva̭reti || e॒taira॒gni-ñci̭nvīta sva॒rgakā̭maḥ |
e॒tairāyṷṣkāmaḥ | pra॒jā pa॒śukā̭mo vā || 25 ||
pu॒rastā॒-ddaśa̭hotāra॒-muda̭ñca॒-mupa̭dadhāti yāvatpa॒dam | hṛda̭yaṃ॒-ya~jṷṣī॒ patnyaṷ ca | da॒kṣi॒ṇa॒taḥ prāñca॒-ñcatṷrhotāram |
pa॒ścāduda̭ñca॒-mpañca̭ hotāram | u॒tta॒ra॒taḥ prāñca॒gṃ॒ ṣaḍḍho̭tāram |
u॒pari̭ṣṭā॒-tprāñcagṃ̭ sa॒ptaho̭tāram | hṛda̭yaṃ॒-ya~jūgṃ̭ṣi॒ patnya̭śca |
ya॒thā॒va॒kā॒śa-ṅgrahāṋ | ya॒thā॒va॒kā॒śa-mpra̭tigra॒hān ~lo̭ka-mpṛ॒ṇāśca̭ |
sarvā̭ hāsyai॒tā de॒vatāḥ᳚ prī॒tā a॒bhīṣṭā̭ bhavanti || 26 ||
sadḙvama॒gni-ñci̭nute ||
ra॒thasa̭minta-śceta॒vyaḥ̭ | vajro॒ vai rathaḥ̭ |
vajrḙṇai॒va pā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyagg stṛṇute | pa॒kṣa-ssa̭minta-śceta॒vyaḥ̭ |
e॒tāvā॒n॒. vai rathaḥ̭ | yāva̭tpa॒kṣaḥ | ra॒thasa̭mintame॒va ci̭nute ||
i॒mame॒va lo॒ka-mpa̭śuba॒ndhenā॒bhija̭yati |
atho̭ agniṣṭo॒mena̭ || 27 ||
a॒ntari̭kṣa-mu॒kthyḙna | sva̭ratirā॒treṇa̭ | sarvā᳚n ~lo॒kāna̭hī॒nena̭ | atho̭ sa॒treṇa̭ || varo॒ dakṣi̭ṇā | varḙṇai॒va varagg̭ spṛṇoti |
ā॒tmā hi varaḥ̭ || eka̭vigṃśati॒ rdakṣi̭ṇā dadāti |
e॒ka॒vi॒gṃ॒śo vā i॒ta-ssva॒rgo lo॒kaḥ | prasva॒rgaṃ-lo~॒kamā᳚pnoti || 28 ||
a॒sāvā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | a॒mume॒vā-di॒tyamā᳚pnoti || śa॒ta-nda̭dāti | śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭yaḥ | āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭhati || sa॒hasra̭-ndadāti |
sa॒hasra̭ sammita-ssva॒rgo lo॒kaḥ |
sva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒-bhiji̭tyai || a॒nvi॒ṣṭa॒ka-ndakṣi̭ṇā dadāti | sarvā̭ṇi॒ vayāgṃ̭si || 29 ||
sarva॒syāptyai᳚ | sarva॒syā-va̭ruddhyai || yadi॒ na vi॒ndeta̭ | ma॒nthānḙtāva॒to da̭dyādoda॒nān. vā᳚ | a॒śnu॒te ta-ṅkāma᳚m | yasmai॒ kāmā̭yā॒-gniścī॒yate᳚ || pa॒ṣṭhau॒hī-ntva॒ntarva̭tī-ndadyāt |
sā hi sarvā̭ṇi॒ vayāgṃ̭si | sarva॒syāptyai᳚ | sarva॒syā-va̭ruddhyai || 30 ||
hira̭ṇya-ndadāti | hira̭ṇya-jyotire॒va sva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || vāso̭ dadāti | tenāyuḥ॒ prati̭rate || ve॒di॒tṛ॒tī॒ye ya̭jeta | triṣa̭tyā॒ hi de॒vāḥ |
sa sa̭tyama॒gni-ñci̭nute || tade॒ta-tpa̭śuba॒ndhe brāhma̭ṇa-mbrūyāt | neta̭reṣu ya॒jñeṣṷ ||
yo ha॒ vai catṷrhotṝ-nanusava॒na-nta̭rpayita॒vyāṋ. veda̭ || 31 ||
tṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ |
upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati |
e॒te vai catṷrhotāro 'nusava॒na-nta̭rpayita॒vyāḥ᳚ | ye brā᳚hma॒ṇā ba̭hu॒vidaḥ̭ |
tebhyo॒ yaddakṣi̭ṇā॒ na naye᳚t | duri̭ṣṭagg syāt | a॒gnima̭sya vṛñjīrann |
tebhyo̭ yathā śra॒ddha-nda̭dyāt | svi̭ṣṭame॒vaitatkri̭yate |
nāsyā॒gniṃ-vṛ~̭ñjate || 32 ||
hi॒ra॒ṇye॒ṣṭa॒ko bha̭vati | yāva̭dutta॒ma-ma̭ṅguli-kā॒ṇḍaṃ-ya~̭jña pa॒ruṣā॒ sammi̭tam |
tejo॒ hira̭ṇyam || yadi॒ hira̭ṇya॒-nna vi॒ndet | śarka̭rā a॒ktā upa̭daddhyāt | tejo̭ ghṛ॒tam | satḙjasame॒-vāgni-ñci̭nute || a॒gniñci॒tvā sau᳚trāma॒ṇyā ya̭jeta maitrāvaru॒ṇyā vā᳚ |
vī॒ryḙṇa॒ vā e॒ṣa vyṛ̭ddhyate |
yo᳚-'gniñci̭nu॒te || 33 ||
yāva̭de॒va vī॒rya᳚m | tada̭smi-ndadhāti ||
brahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpnoti |
e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyam |
sā॒rṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katā̭-māpnoti | ya e॒tama॒gni-ñci̭nu॒te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || e॒tade॒va sā̭vi॒tre brāhma̭ṇam |
atho̭ nācike॒te || 34 ||
(hotā॒ catṷrhotṝṇāg - sru॒ti - śca̭kāra - vā - bhavantya - gniṣṭo॒menā᳚ - pnoti॒ - vayāgṃ̭si॒ - vayāgṃ̭si॒ - sarva॒syāptyai॒ sarva॒syāva̭ruddhyai॒ - veda̭ - vṛñjate - cinu॒te - +nava̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - vaiśvasṛjacayanam
yaccā॒mṛtaṃ॒-ya~cca martya᳚m | yacca॒ prāṇi̭ti॒ yacca॒ na | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenarṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā | tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || sarvā॒-sstriya॒-ssarvā᳚-npu॒gṃ॒saḥ | sarva॒-nna strī̭-pumañca॒ yat |
sarvā॒stāḥ || yāva̭ntaḥ pā॒gṃ॒savo॒ bhūmeḥ᳚ || 35 ||
saṅkhyā̭tā devamā॒yayā᳚ | sarvā॒stāḥ || yāva̭nta॒ ūṣāḥ᳚ paśū॒nām | pṛ॒thi॒vyā-mpuṣṭi̭ rhi॒tāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒-ssika̭tā॒-ssarvāḥ᳚ |
a॒phsva̭ntaśca॒ yā-śśri॒tāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒-śśarka̭rā॒ dhṛtyai᳚ | a॒syā-mpṛ̭thi॒vyāmadhi̭ || 36 ||
sarvā॒stāḥ || yāva॒nto-'śmā̭no॒-'syā-mpṛ̭thi॒vyām | pra॒ti॒ṣṭhāsu॒ prati̭ṣṭhitāḥ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī rvī॒rudha॒-ssarvāḥ᳚ |
viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanṷ | sarvā॒stāḥ || yāva̭tī॒roṣa̭dhī॒-ssarvāḥ᳚ |
viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanṷ | sarvā॒stāḥ || 37 ||
yāva̭nto॒ vana॒spata̭yaḥ | a॒syā-mpṛ̭thi॒vyāmadhi̭ | sarvā॒stāḥ ||
yāva̭nto grā॒myāḥ pa॒śava॒-ssarve᳚ | ā॒ra॒ṇyāśca॒ ye | sarvā॒stāḥ || ye dvi॒pāda॒-ścatṷṣpādaḥ | a॒pāda̭ udarasa॒rpiṇaḥ̭ |
sarvā॒stāḥ || yāva॒dāñja̭-namu॒cyate᳚ || 38 ||
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ || yāva̭tkṛ॒ṣṇāya̭sa॒gṃ॒ sarva᳚m |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ ||
yāva̭ llo॒hāya̭sa॒gṃ॒ sarva᳚m |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam | sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ sīsa॒gṃ॒ sarva॒-ntrapṷ |
de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam || 39 ||
sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ hira̭ṇyagṃ raja॒tam | de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam |
sarvā॒stāḥ || sarva॒gṃ॒ suva̭rṇa॒gṃ॒ hari̭tam | de॒va॒trā yacca̭ mānu॒ṣam |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭kāma॒dughā̭ dadhe | tenarṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 40 ||
[bhūme॒ - radhi॒ - viṣṭhi̭tāḥ pṛthi॒vīmanu॒ sarvā॒stā - u॒cyata̭ - mānu॒ṣagṃ - sī̭da ] (a. 6)
(yacca॒ striyaḥ̭ pā॒gṃ॒sava॒ ūṣā॒-ssika̭tā॒-śśarka̭rā॒ aśmā̭no vī॒rudha॒ oṣa̭dhī॒-rvana॒spata̭yo grā॒myā ye dvi॒pādo॒ yāva॒dāñja̭naṃ॒-yā~va̭-tkṛ॒ṣṇāya̭saṃ
~lo॒hāya̭sa॒gṃ॒ sīsa॒gṃ॒ hira̭ṇya॒gṃ॒ suva̭rṇa॒gṃ॒ hari̭tama॒ṣṭāda̭śa)
anuvākaṃ 7 - vaiśvasṛjacayanam
sarvā॒ diśo̭ di॒kṣu | yaccā॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe |
tenarṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da ||
a॒ntari̭kṣañca॒ keva̭lam |
yaccā॒smi-nna̭nta॒rāhi̭tam |
sarvā॒stāḥ || ā॒nta॒ri॒kṣya̭śca॒ yāḥ pra॒jāḥ || 41 ||
ga॒ndha॒rvā॒-phsa॒rasa̭śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || sarvā̭-nudā॒rān-thsa॒lilāṋ |
a॒ntari̭kṣe॒ prati̭ṣṭhitān | sarvā॒stāḥ ||
sarvā̭-nudā॒rān-thsa̭li॒lān |
sthā॒va॒rāḥ pro॒ṣyā᳚śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || sarvā॒-ndhuni॒gṃ॒ sarvā᳚n-dhva॒gṃ॒sān |
hi॒mo yacca̭ śī॒yate᳚ || 42 ||
sarvā॒stāḥ || sarvā॒-nmarī̭cī॒n॒. vita̭tān | nī॒hā॒ro yacca̭ śī॒yate᳚ | sarvā॒stāḥ || sarvā̭ vi॒dyuta॒-ssarvā᳚n-thstanayi॒tnūn | hrā॒dunī॒ ryacca̭ śī॒yate᳚ | sarvā॒stāḥ || sarvā॒-ssrava̭ntī-ssa॒ritaḥ̭ |
sarva̭maphsu ca॒rañca॒ yat | sarvā॒stāḥ || 43 ||
yāśca॒ kūpyā॒ yāśca̭ nā॒dyā᳚-ssamu॒driyāḥ᳚ | yāśca̭ vaiśa॒ntīru॒ta prā̭sa॒cīryāḥ |
sarvā॒stāḥ || ye co॒ttiṣṭha̭nti jī॒mūtāḥ᳚ |
yāśca॒ varṣa̭nti vṛ॒ṣṭayaḥ̭ | sarvā॒stāḥ || tapa॒steja̭ ākā॒śam | yaccā̭kā॒śe prati̭ṣṭhitam |
sarvā॒stāḥ || vā॒yuṃ-va~yāgṃ̭si॒ sarvā̭ṇi || 44 ||
a॒nta॒ri॒kṣa॒ca॒rañca॒ yat | sarvā॒stāḥ || a॒gnigṃ sūrya̭-ñca॒ndram | mi॒traṃ-va~rṷṇa॒-mbhaga᳚m | sarvā॒stāḥ || sa॒tyagg śra॒ddhā-ntapo॒ dama᳚m |
nāma̭ rū॒pañca̭ bhū॒tānā᳚m | sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenarṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 45 ||
(pra॒jā-hi॒mo yacca̭ śī॒yate॒-sarvā॒stāḥ-sarvā̭ṇi॒-brahma॒ṇaika̭-ñca) (a. 7)
(diśo॒-'ntari̭kṣamāntari॒kṣya̭ udā॒rānṷdā॒rā-ndhuni॒-mmarī̭cīn. vi॒dyutaḥ॒
srava̭ntī॒ryāśca॒ ye ca॒ tapo̭ vā॒yuma॒gnigṃ sa॒tya-mpañca̭daśa)
anuvākaṃ 8 - vaiśvasṛjacayanam
sarvā॒-ndiva॒gṃ॒ sarvā᳚-nde॒vā-ndi॒vi |
yaccā॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā | upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe | tenarṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒svada-dhru॒vā sī̭da || yāva̭tī॒ stāra̭kā॒-ssarvāḥ᳚ |
vita̭tā roca॒ne di॒vi | sarvā॒stāḥ || ṛco॒ yajūgṃ̭ṣi॒ sāmā̭ni || 46 ||
a॒tha॒rvā॒ṅgi॒rasa̭śca॒ ye | sarvā॒stāḥ || i॒ti॒hā॒sa॒pu॒rā॒ṇañca̭ |
sa॒rpa॒de॒va॒ja॒nāśca॒ ye | sarvā॒stāḥ ||
ye ca̭ lo॒kā ye cā̭lo॒kāḥ |
a॒nta rbhū॒ta-mprati̭ṣṭhitam | sarvā॒stāḥ ||
yacca॒ brahma॒ yaccā᳚bra॒hma |
a॒nta rbra॒hma-nprati̭ṣṭhitam || 47 ||
sarvā॒stāḥ || a॒ho॒rā॒trāṇi॒ sarvā̭ṇi | a॒drdha॒mā॒sāgśca॒ keva̭lān |
sarvā॒stāḥ || sarvā̭nṛ॒tūn-thsarvā᳚-nmā॒sān | saṃ॒va~॒thsa॒rañca॒ keva̭lam |
sarvā॒stāḥ || sarva॒-mbhūta॒gṃ॒ sarva॒-mbhavya᳚m | yaccā॒to-'dhi̭ bhavi॒ṣyati̭ |
sarvā॒stā iṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvā |
upa̭ kāma॒dughā̭ dadhe |
tenarṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā |
tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 48 ||
(sāmā̭ni - bra॒hma-nprati̭ṣṭhitaṃ - kṛ॒tvā trīṇi̭ ca) (a. 8)
(diva॒-ntāra̭kā॒ ṛca̭ itihāsapurā॒ṇa-ñca॒ ye ca॒ yaccā̭horā॒trāṇyṛ॒tū-nbhūta॒-nnava̭)
anuvākaṃ 9 - brahmā sadasyāsīno vauśvasṛjān vyācaṣṭe
ṛ॒cā-mprācī̭ maha॒tī digṷcyate |
dakṣi̭ṇā-māhu॒ ryajṷṣāmapā॒rām |
atha̭rvaṇā॒-magṃi̭rasā-mpra॒tīcī᳚ |
sāmnā॒-mudī̭cī maha॒tī digṷcyate ||
ṛ॒gbhiḥ pū᳚rvā॒hṇe di॒vi de॒va ī̭yate |
ya॒ju॒rve॒de ti̭ṣṭhati॒ maddhye॒ ahnaḥ̭ |
sā॒ma॒ve॒de-nā᳚stama॒ye mahī̭yate |
vedai॒-raśū᳚nya-stri॒bhirḙti॒ sūryaḥ̭ ||
ṛ॒gbhyo jā॒tāgṃ sa̭rva॒śo mūrti̭-māhuḥ |
sarvā॒ gati̭ ryāju॒ṣī hai॒va śaśva̭t || 49 ||
sarva॒-nteja̭ ssāmarū॒pyagṃ ha̭ śaśvat | sarvagṃ̭ he॒da-mbrahma̭ṇā hai॒va sṛ॒ṣṭam ||
ṛ॒gbhyo jā॒taṃ-vai~śyaṃ॒-va~rṇa̭-māhuḥ | ya॒ju॒rve॒da-ṅkṣa̭tri॒yasyā̭-hu॒ryoni᳚m |
sā॒ma॒ve॒do brā᳚hma॒ṇānā॒-mprasṷ̄tiḥ |
pūrve॒ pūrve᳚bhyo॒ vaca̭ e॒ta-dṷ̄cuḥ ||
ā॒da॒r॒śa-ma॒gni-ñci̭nvā॒nāḥ |
pūrvḙ viśva॒ sṛjo॒-'mṛtāḥ᳚ |
śa॒taṃ-va~̭rṣa saha॒srāṇi̭ | dī॒kṣi॒tā-ssa॒tra-mā̭sata || 50 ||
tapa̭ āsī-dgṛ॒hapa̭tiḥ | brahma̭ bra॒hmābha̭va-thsva॒yam | sa॒tyagṃ ha॒ ho tai̭ṣā॒māsī᳚t |
ya-dvi̭śva॒sṛja॒ āsa̭ta ||
a॒mṛta̭-mebhya॒ uda̭gāyat |
sa॒hasra̭-mparivathsa॒rān |
bhū॒tagṃ ha̭ prasto॒ taiṣā॒māsī᳚t |
bha॒vi॒ṣya-tprati̭ cāharat ||
prā॒ṇo a̭ddhva॒ryu-ra̭bhavat |
i॒dagṃ sarva॒gṃ॒ siṣā̭satām || 51 ||
a॒pā॒no vi॒dvā-nā॒vṛtaḥ̭ | prati॒ prāti̭ṣṭha-daddhva॒re || ā॒rta॒vā ṷpagā॒tāraḥ̭ | sa॒da॒syā̭ ṛ॒tavo̭-'bhavann | a॒rdha॒mā॒sāśca॒ māsā᳚śca | ca॒ma॒sā॒-ddhva॒rya॒vo-'bha̭vann ||
aśagṃ̭ sa॒-dbrahma̭ṇa॒-stejaḥ̭ |
a॒cchā॒vā॒ko 'bha̭va॒-dyaśaḥ̭ |
ṛ॒ta-mḙṣā-mpraśā॒stā-''sī᳚t |
ya-dvi̭śva॒ sṛja॒ āsa̭ta || 52 ||
ūrg-rājā̭na॒-muda̭vahat | dhru॒va॒ go॒pa-ssaho̭-'bhavat | ojo॒-'bhya̭ṣṭau॒-dgrāv.ṇṇaḥ̭ |
ya-dvi̭śva॒ sṛja॒ āsa̭ta ||
apa̭citiḥ po॒trīyā̭-mayajat | ne॒ṣṭrīyā̭-mayaja॒-ttviṣiḥ̭ | āgnī᳚ddhrā-dvi॒duṣī̭ sa॒tyam | śra॒ddhā hai॒vā ya̭ja-thsva॒yam || irā॒ patnī̭ viśva॒ sṛjā᳚m | ākṷ̄ti-rapinaḍḍha॒viḥ || 53 ||
i॒ddhmagṃ ha॒ kṣuc cai᳚bhya u॒gre | tṛ॒ṣṇā cā va̭hatāmu॒bhe || vāgḙṣāgṃ subrahma॒ṇyā-''sī᳚t | cha॒ndo॒ yo॒gān. vi̭jāna॒tī |
ka॒lpa॒ta॒ntrāṇi̭ tanvā॒nā-'haḥ̭ | sa॒gg॒sthāśca̭ sarva॒śaḥ || a॒ho॒rā॒tre pa̭śupā॒lyau | mu॒hū॒rtāḥ pre॒ṣyā̭ abhavann | mṛ॒tyus tada̭-bhava-ddhā॒tā | śa॒mi॒to gro vi॒śā-mpatiḥ̭ || 54 ||
vi॒śva॒sṛjaḥ̭ pratha॒mā-ssa॒tra-mā̭sata | sa॒hasra̭ sama॒-mprasṷtena॒ yantaḥ̭ |
tato̭ ha jajñe॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ | hi॒ra॒ṇmayaḥ̭ śa॒kuni॒ rbrahma॒ nāma̭ || yena॒ sūrya॒-stapa̭ti॒ teja̭se॒-ddhaḥ | pi॒tā pu॒treṇa̭ pitṛ॒mān. yoni̭yonau | nāvḙdavi-nmanute॒ ta-mbṛ॒hanta᳚m | sa॒rvā॒nu॒bhu-mā॒tmānagṃ̭ samparā॒ye ||
e॒ṣa ni॒tyo ma̭hi॒mā brā᳚hma॒ṇasya̭ |
na karma̭ṇā vardhate॒ no kanī̭yān || 55 ||
tasyai॒vātmā pa̭da॒vittaṃ-vi~̭ditvā |
na karma̭ṇā lipyate॒ pāpa̭kena ||
pañca̭pañcā॒śata̭-stri॒vṛtaḥ̭ saṃva~thsa॒rāḥ |
pañca̭pañcā॒śataḥ̭ pañcada॒śāḥ | pañca̭pañcā॒śataḥ̭ saptada॒śāḥ |
pañca̭pañcā॒śata̭ ekavi॒gṃ॒śāḥ |
vi॒śva॒sṛjāgṃ̭ sa॒hasra̭ saṃva~thsaram ||
e॒tena॒ vai vi̭śva॒sṛja̭ i॒daṃ-vi~śva̭-masṛjanta | ya-dviśva॒-masṛ̭janta | tasmā᳚-dviśva॒sṛjaḥ̭ ||
viśva̭-menā॒-nanu॒ prajā̭yate | brahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katāṃ᳚-ya~nti |
e॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyam | sā॒rṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katāṃ᳚-ya~nti |
ya e॒ta-dṷpa॒yanti̭ | ye cai̭na॒-tprāhuḥ̭ |
yebhya̭-ścaina॒-tprāhuḥ̭ ||
om || 56 ||
(śaśva̭ - dāsata॒ - siṣā̭satā॒ - māsa̭ta - ha॒viṣ - patiḥ॒ - kanī̭yā॒n - tasmā᳚-dviśva॒sṛjo॒-'ṣṭau ca̭) (a. 9)
(tubhyaṃ̭ - de॒vebhya॒ - stapa̭sā - de॒vebhyo॒ - brahma॒ vai catṷrhotāro॒ - yaccā॒mṛta॒gṃ॒ - sarvā॒ diśo̭ di॒kṣu - sarvā॒-ndiva̭ - mṛ॒cā-mprācī॒ nava̭)
(tubhyaṃ॒ - tapa̭sā॒ - tā vā e॒tāḥ pañca॒ - hira̭ṇya-ndadāti॒ - sarvā॒ diśa॒ - stapa̭ āsīdgṛ॒hapa̭ti॒-ṣṣaṭpa̭ñcā॒śat)
(tubhya॒-moṃ)
|| hariḥ̭ om ||
|| taittirīya yajurbrāhmaṇe kāṭhake tṛtīya praśna-ssamāptaḥ ||
|| iti taittirīya yajurbrāhmaṇe kāṭhakaṃ samāptam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.