Vishnu

नारायणीयं दशक 92 - कर्ममिश्रभक्तिः

Narayaniyam Dashaka 92 - Karmamishrabhaktih

🖋️ Devanagari script
📄 Download PDF
वेदैस्सर्वाणि कर्माण्यफलपरतया वर्णितानीति बुध्वा
तानि त्वय्यर्पितान्येव हि समनुचरन् यानि नैष्कर्म्यमीश ।
मा भूद्वेदैर्निषिद्धे कुहचिदपि मनःकर्मवाचां प्रवृत्ति-
र्दुर्वर्जं चेदवाप्तं तदपि खलु भवत्यर्पये चित्प्रकाशे ॥1॥
यस्त्वन्यः कर्मयोगस्तव भजनमयस्तत्र चाभीष्टमूर्तिं
हृद्यां सत्त्वैकरूपां दृषदि हृदि मृदि क्वापि वा भावयित्वा ।
पुष्पैर्गन्धैर्निवेद्यैरपि च विरचितैः शक्तितो भक्तिपूतै-
र्नित्यं वर्यां सपर्यां विदधदयि विभो त्वत्प्रसादं भजेयम् ॥2॥
स्त्रीशूद्रास्त्वत्कथादिश्रवणविरहिता आसतां ते दयार्हा-
स्त्वत्पादासन्नयातान् द्विजकुलजनुषो हन्त शोचाम्यशान्तान् ।
वृत्त्यर्थं ते यजन्तो बहुकथितमपि त्वामनाकर्णयन्तो
दृप्ता विद्याभिजात्यैः किमु न विदधते तादृशं मा कृथा माम् ॥3॥
पापोऽयं कृष्णरामेत्यभिलपति निजं गूहितुं दुश्चरित्रं
निर्लज्जस्यास्य वाचा बहुतरकथनीयानि मे विघ्नितानि ।
भ्राता मे वन्ध्यशीलो भजति किल सदा विष्णुमित्थं बुधांस्ते
निन्दन्त्युच्चैर्हसन्ति त्वयि निहितमतींस्तादृशं मा कृथा माम् ॥4॥
श्वेतच्छायं कृते त्वां मुनिवरवपुषं प्रीणयन्ते तपोभि-
स्त्रेतायां स्रुक्स्रुवाद्यङ्कितमरुणतनुं यज्ञरूपं यजन्ते ।
सेवन्ते तन्त्रमार्गैर्विलसदरिगदं द्वापरे श्यामलाङ्गं
नीलं सङ्कीर्तनाद्यैरिह कलिसमये मानुषास्त्वां भजन्ते ॥5॥
सोऽयं कालेयकालो जयति मुररिपो यत्र सङ्कीर्तनाद्यै-
र्निर्यत्नैरेव मार्गैरखिलद न चिरात्त्वत्प्रसादं भजन्ते ।
जातास्त्रेताकृतादावपि हि किल कलौ सम्भवं कामयन्ते
दैवात्तत्रैव जातान् विषयविषरसैर्मा विभो वञ्चयास्मान् ॥6॥
भक्तास्तावत्कलौ स्युर्द्रमिलभुवि ततो भूरिशस्तत्र चोच्चै:
कावेरीं ताम्रपर्णीमनु किल कृतमालां च पुण्यां प्रतीचीम् ।
हा मामप्येतदन्तर्भवमपि च विभो किञ्चिदञ्चद्रसं त्व-
य्याशापाशैर्निबध्य भ्रमय न भगवन् पूरय त्वन्निषेवाम् ॥7॥
दृष्ट्वा धर्मद्रुहं तं कलिमपकरुणं प्राङ्महीक्षित् परीक्षित्
हन्तुं व्याकृष्टखड्गोऽपि न विनिहतवान् सारवेदी गुणांशात् ।
त्वत्सेवाद्याशु सिद्ध्येदसदिह न तथा त्वत्परे चैष भीरु-
र्यत्तु प्रागेव रोगादिभिरपहरते तत्र हा शिक्षयैनम् ॥8॥
गङ्गा गीता च गायत्र्यपि च तुलसिका गोपिकाचन्दनं तत्
सालग्रामाभिपूजा परपुरुष तथैकादशी नामवर्णाः ।
एतान्यष्टाप्ययत्नान्यपि कलिसमये त्वत्प्रसादप्रवृद्ध्या
क्षिप्रं मुक्तिप्रदानीत्यभिदधुः ऋषयस्तेषु मां सज्जयेथाः ॥9॥
देवर्षीणां पितृणामपि न पुनः ऋणी किङ्करो वा स भूमन् ।
योऽसौ सर्वात्मना त्वां शरणमुपगतस्सर्वकृत्यानि हित्वा ।
तस्योत्पन्नं विकर्माप्यखिलमपनुदस्येव चित्तस्थितस्त्वं
तन्मे पापोत्थतापान् पवनपुरपते रुन्धि भक्तिं प्रणीयाः ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
vedaissarvāṇi karmāṇyaphalaparatayā varṇitānīti budhvā
tāni tvayyarpitānyeva hi samanucaran yāni naiṣkarmyamīśa |
mā bhūdvedairniṣiddhe kuhacidapi manaḥkarmavācāṃ pravṛtti-
rdurvarjaṃ cedavāptaṃ tadapi khalu bhavatyarpaye citprakāśe ||1||
yastvanyaḥ karmayogastava bhajanamayastatra cābhīṣṭamūrtiṃ
hṛdyāṃ sattvaikarūpāṃ dṛṣadi hṛdi mṛdi kvāpi vā bhāvayitvā |
puṣpairgandhairnivedyairapi ca viracitaiḥ śaktito bhaktipūtai-
rnityaṃ varyāṃ saparyāṃ vidadhadayi vibho tvatprasādaṃ bhajeyam ||2||
strīśūdrāstvatkathādiśravaṇavirahitā āsatāṃ te dayārhā-
stvatpādāsannayātān dvijakulajanuṣo hanta śocāmyaśāntān |
vṛttyarthaṃ te yajanto bahukathitamapi tvāmanākarṇayanto
dṛptā vidyābhijātyaiḥ kimu na vidadhate tādṛśaṃ mā kṛthā mām ||3||
pāpo'yaṃ kṛṣṇarāmetyabhilapati nijaṃ gūhituṃ duścaritraṃ
nirlajjasyāsya vācā bahutarakathanīyāni me vighnitāni |
bhrātā me vandhyaśīlo bhajati kila sadā viṣṇumitthaṃ budhāṃste
nindantyuccairhasanti tvayi nihitamatīṃstādṛśaṃ mā kṛthā mām ||4||
śvetacchāyaṃ kṛte tvāṃ munivaravapuṣaṃ prīṇayante tapobhi-
stretāyāṃ sruksruvādyaṅkitamaruṇatanuṃ yajñarūpaṃ yajante |
sevante tantramārgairvilasadarigadaṃ dvāpare śyāmalāṅgaṃ
nīlaṃ saṅkīrtanādyairiha kalisamaye mānuṣāstvāṃ bhajante ||5||
so'yaṃ kāleyakālo jayati muraripo yatra saṅkīrtanādyai-
rniryatnaireva mārgairakhilada na cirāttvatprasādaṃ bhajante |
jātāstretākṛtādāvapi hi kila kalau sambhavaṃ kāmayante
daivāttatraiva jātān viṣayaviṣarasairmā vibho vañcayāsmān ||6||
bhaktāstāvatkalau syurdramilabhuvi tato bhūriśastatra coccai:
kāverīṃ tāmraparṇīmanu kila kṛtamālāṃ ca puṇyāṃ pratīcīm |
hā māmapyetadantarbhavamapi ca vibho kiñcidañcadrasaṃ tva-
yyāśāpāśairnibadhya bhramaya na bhagavan pūraya tvanniṣevām ||7||
dṛṣṭvā dharmadruhaṃ taṃ kalimapakaruṇaṃ prāṅmahīkṣit parīkṣit
hantuṃ vyākṛṣṭakhaḍgo'pi na vinihatavān sāravedī guṇāṃśāt |
tvatsevādyāśu siddhyedasadiha na tathā tvatpare caiṣa bhīru-
ryattu prāgeva rogādibhirapaharate tatra hā śikṣayainam ||8||
gaṅgā gītā ca gāyatryapi ca tulasikā gopikācandanaṃ tat
sālagrāmābhipūjā parapuruṣa tathaikādaśī nāmavarṇāḥ |
etānyaṣṭāpyayatnānyapi kalisamaye tvatprasādapravṛddhyā
kṣipraṃ muktipradānītyabhidadhuḥ ṛṣayasteṣu māṃ sajjayethāḥ ||9||
devarṣīṇāṃ pitṛṇāmapi na punaḥ ṛṇī kiṅkaro vā sa bhūman |
yo'sau sarvātmanā tvāṃ śaraṇamupagatassarvakṛtyāni hitvā |
tasyotpannaṃ vikarmāpyakhilamapanudasyeva cittasthitastvaṃ
tanme pāpotthatāpān pavanapurapate rundhi bhaktiṃ praṇīyāḥ ||10||
Sanskrit — Devanagari (original)
वेदैस्सर्वाणि कर्माण्यफलपरतया वर्णितानीति बुध्वा
तानि त्वय्यर्पितान्येव हि समनुचरन् यानि नैष्कर्म्यमीश ।
मा भूद्वेदैर्निषिद्धे कुहचिदपि मनःकर्मवाचां प्रवृत्ति-
र्दुर्वर्जं चेदवाप्तं तदपि खलु भवत्यर्पये चित्प्रकाशे ॥1॥
यस्त्वन्यः कर्मयोगस्तव भजनमयस्तत्र चाभीष्टमूर्तिं
हृद्यां सत्त्वैकरूपां दृषदि हृदि मृदि क्वापि वा भावयित्वा ।
पुष्पैर्गन्धैर्निवेद्यैरपि च विरचितैः शक्तितो भक्तिपूतै-
र्नित्यं वर्यां सपर्यां विदधदयि विभो त्वत्प्रसादं भजेयम् ॥2॥
स्त्रीशूद्रास्त्वत्कथादिश्रवणविरहिता आसतां ते दयार्हा-
स्त्वत्पादासन्नयातान् द्विजकुलजनुषो हन्त शोचाम्यशान्तान् ।
वृत्त्यर्थं ते यजन्तो बहुकथितमपि त्वामनाकर्णयन्तो
दृप्ता विद्याभिजात्यैः किमु न विदधते तादृशं मा कृथा माम् ॥3॥
पापोऽयं कृष्णरामेत्यभिलपति निजं गूहितुं दुश्चरित्रं
निर्लज्जस्यास्य वाचा बहुतरकथनीयानि मे विघ्नितानि ।
भ्राता मे वन्ध्यशीलो भजति किल सदा विष्णुमित्थं बुधांस्ते
निन्दन्त्युच्चैर्हसन्ति त्वयि निहितमतींस्तादृशं मा कृथा माम् ॥4॥
श्वेतच्छायं कृते त्वां मुनिवरवपुषं प्रीणयन्ते तपोभि-
स्त्रेतायां स्रुक्स्रुवाद्यङ्कितमरुणतनुं यज्ञरूपं यजन्ते ।
सेवन्ते तन्त्रमार्गैर्विलसदरिगदं द्वापरे श्यामलाङ्गं
नीलं सङ्कीर्तनाद्यैरिह कलिसमये मानुषास्त्वां भजन्ते ॥5॥
सोऽयं कालेयकालो जयति मुररिपो यत्र सङ्कीर्तनाद्यै-
र्निर्यत्नैरेव मार्गैरखिलद न चिरात्त्वत्प्रसादं भजन्ते ।
जातास्त्रेताकृतादावपि हि किल कलौ सम्भवं कामयन्ते
दैवात्तत्रैव जातान् विषयविषरसैर्मा विभो वञ्चयास्मान् ॥6॥
भक्तास्तावत्कलौ स्युर्द्रमिलभुवि ततो भूरिशस्तत्र चोच्चै:
कावेरीं ताम्रपर्णीमनु किल कृतमालां च पुण्यां प्रतीचीम् ।
हा मामप्येतदन्तर्भवमपि च विभो किञ्चिदञ्चद्रसं त्व-
य्याशापाशैर्निबध्य भ्रमय न भगवन् पूरय त्वन्निषेवाम् ॥7॥
दृष्ट्वा धर्मद्रुहं तं कलिमपकरुणं प्राङ्महीक्षित् परीक्षित्
हन्तुं व्याकृष्टखड्गोऽपि न विनिहतवान् सारवेदी गुणांशात् ।
त्वत्सेवाद्याशु सिद्ध्येदसदिह न तथा त्वत्परे चैष भीरु-
र्यत्तु प्रागेव रोगादिभिरपहरते तत्र हा शिक्षयैनम् ॥8॥
गङ्गा गीता च गायत्र्यपि च तुलसिका गोपिकाचन्दनं तत्
सालग्रामाभिपूजा परपुरुष तथैकादशी नामवर्णाः ।
एतान्यष्टाप्ययत्नान्यपि कलिसमये त्वत्प्रसादप्रवृद्ध्या
क्षिप्रं मुक्तिप्रदानीत्यभिदधुः ऋषयस्तेषु मां सज्जयेथाः ॥9॥
देवर्षीणां पितृणामपि न पुनः ऋणी किङ्करो वा स भूमन् ।
योऽसौ सर्वात्मना त्वां शरणमुपगतस्सर्वकृत्यानि हित्वा ।
तस्योत्पन्नं विकर्माप्यखिलमपनुदस्येव चित्तस्थितस्त्वं
तन्मे पापोत्थतापान् पवनपुरपते रुन्धि भक्तिं प्रणीयाः ॥10॥
vedaissarvāṇi karmāṇyaphalaparatayā varṇitānīti budhvā
tāni tvayyarpitānyeva hi samanucaran yāni naiṣkarmyamīśa |
mā bhūdvedairniṣiddhe kuhacidapi manaḥkarmavācāṃ pravṛtti-
rdurvarjaṃ cedavāptaṃ tadapi khalu bhavatyarpaye citprakāśe ||1||
yastvanyaḥ karmayogastava bhajanamayastatra cābhīṣṭamūrtiṃ
hṛdyāṃ sattvaikarūpāṃ dṛṣadi hṛdi mṛdi kvāpi vā bhāvayitvā |
puṣpairgandhairnivedyairapi ca viracitaiḥ śaktito bhaktipūtai-
rnityaṃ varyāṃ saparyāṃ vidadhadayi vibho tvatprasādaṃ bhajeyam ||2||
strīśūdrāstvatkathādiśravaṇavirahitā āsatāṃ te dayārhā-
stvatpādāsannayātān dvijakulajanuṣo hanta śocāmyaśāntān |
vṛttyarthaṃ te yajanto bahukathitamapi tvāmanākarṇayanto
dṛptā vidyābhijātyaiḥ kimu na vidadhate tādṛśaṃ mā kṛthā mām ||3||
pāpo'yaṃ kṛṣṇarāmetyabhilapati nijaṃ gūhituṃ duścaritraṃ
nirlajjasyāsya vācā bahutarakathanīyāni me vighnitāni |
bhrātā me vandhyaśīlo bhajati kila sadā viṣṇumitthaṃ budhāṃste
nindantyuccairhasanti tvayi nihitamatīṃstādṛśaṃ mā kṛthā mām ||4||
śvetacchāyaṃ kṛte tvāṃ munivaravapuṣaṃ prīṇayante tapobhi-
stretāyāṃ sruksruvādyaṅkitamaruṇatanuṃ yajñarūpaṃ yajante |
sevante tantramārgairvilasadarigadaṃ dvāpare śyāmalāṅgaṃ
nīlaṃ saṅkīrtanādyairiha kalisamaye mānuṣāstvāṃ bhajante ||5||
so'yaṃ kāleyakālo jayati muraripo yatra saṅkīrtanādyai-
rniryatnaireva mārgairakhilada na cirāttvatprasādaṃ bhajante |
jātāstretākṛtādāvapi hi kila kalau sambhavaṃ kāmayante
daivāttatraiva jātān viṣayaviṣarasairmā vibho vañcayāsmān ||6||
bhaktāstāvatkalau syurdramilabhuvi tato bhūriśastatra coccai:
kāverīṃ tāmraparṇīmanu kila kṛtamālāṃ ca puṇyāṃ pratīcīm |
hā māmapyetadantarbhavamapi ca vibho kiñcidañcadrasaṃ tva-
yyāśāpāśairnibadhya bhramaya na bhagavan pūraya tvanniṣevām ||7||
dṛṣṭvā dharmadruhaṃ taṃ kalimapakaruṇaṃ prāṅmahīkṣit parīkṣit
hantuṃ vyākṛṣṭakhaḍgo'pi na vinihatavān sāravedī guṇāṃśāt |
tvatsevādyāśu siddhyedasadiha na tathā tvatpare caiṣa bhīru-
ryattu prāgeva rogādibhirapaharate tatra hā śikṣayainam ||8||
gaṅgā gītā ca gāyatryapi ca tulasikā gopikācandanaṃ tat
sālagrāmābhipūjā parapuruṣa tathaikādaśī nāmavarṇāḥ |
etānyaṣṭāpyayatnānyapi kalisamaye tvatprasādapravṛddhyā
kṣipraṃ muktipradānītyabhidadhuḥ ṛṣayasteṣu māṃ sajjayethāḥ ||9||
devarṣīṇāṃ pitṛṇāmapi na punaḥ ṛṇī kiṅkaro vā sa bhūman |
yo'sau sarvātmanā tvāṃ śaraṇamupagatassarvakṛtyāni hitvā |
tasyotpannaṃ vikarmāpyakhilamapanudasyeva cittasthitastvaṃ
tanme pāpotthatāpān pavanapurapate rundhi bhaktiṃ praṇīyāḥ ||10||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Devanagari script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in