गोपिका गीता (भागवत पुराण)

Gopika Gita (bhagavata Purana)

✍️ Vyasa 📂 Gita 🖋️ Devanagari script
📄 Download PDF
गोप्य ऊचुः ।
जयति तेऽधिकं जन्मना व्रजः
श्रयत इन्दिरा शश्वदत्र हि ।
दयित दृश्यतां दिक्षु तावका-
स्त्वयि धृतासवस्त्वां विचिन्वते ॥ 1॥
शरदुदाशये साधुजातस-
त्सरसिजोदरश्रीमुषा दृशा ।
सुरतनाथ तेऽशुल्कदासिका
वरद निघ्नतो नेह किं वधः ॥ 2॥
विषजलाप्ययाद्व्यालराक्षसा-
द्वर्षमारुताद्वैद्युतानलात् ।
वृषमयात्मजाद्विश्वतोभया-
दृषभ ते वयं रक्षिता मुहुः ॥ 3॥
न खलु गोपिकानन्दनो भवा-
नखिलदेहिनामन्तरात्मदृक् ।
विखनसार्थितो विश्वगुप्तये
सख उदेयिवान्सात्वतां कुले ॥ 4॥
विरचिताभयं वृष्णिधुर्य ते
चरणमीयुषां संसृतेर्भयात् ।
करसरोरुहं कान्त कामदं
शिरसि धेहि नः श्रीकरग्रहम् ॥ 5॥
व्रजजनार्तिहन्वीर योषितां
निजजनस्मयध्वंसनस्मित ।
भज सखे भवत्किङ्करीः स्म नो
जलरुहाननं चारु दर्शय ॥ 6॥
प्रणतदेहिनां पापकर्शनं
तृणचरानुगं श्रीनिकेतनम् ।
फणिफणार्पितं ते पदाम्बुजं
कृणु कुचेषु नः कृन्धि हृच्छयम् ॥ 7॥
मधुरया गिरा वल्गुवाक्यया
बुधमनोज्ञया पुष्करेक्षण ।
विधिकरीरिमा वीर मुह्यती-
रधरसीधुनाऽऽप्याययस्व नः ॥ 8॥
तव कथामृतं तप्तजीवनं
कविभिरीडितं कल्मषापहम् ।
श्रवणमङ्गलं श्रीमदाततं
भुवि गृणन्ति ते भूरिदा जनाः ॥ 9॥
प्रहसितं प्रिय प्रेमवीक्षणं
विहरणं च ते ध्यानमङ्गलम् ।
रहसि संविदो या हृदिस्पृशः
कुहक नो मनः क्षोभयन्ति हि ॥ 10॥
चलसि यद्व्रजाच्चारयन्पशून्
नलिनसुन्दरं नाथ ते पदम् ।
शिलतृणाङ्कुरैः सीदतीति नः
कलिलतां मनः कान्त गच्छति ॥ 11॥
दिनपरिक्षये नीलकुन्तलै-
र्वनरुहाननं बिभ्रदावृतम् ।
घनरजस्वलं दर्शयन्मुहु-
र्मनसि नः स्मरं वीर यच्छसि ॥ 12॥
प्रणतकामदं पद्मजार्चितं
धरणिमण्डनं ध्येयमापदि ।
चरणपङ्कजं शन्तमं च ते
रमण नः स्तनेष्वर्पयाधिहन् ॥ 13॥
सुरतवर्धनं शोकनाशनं
स्वरितवेणुना सुष्ठु चुम्बितम् ।
इतररागविस्मारणं नृणां
वितर वीर नस्तेऽधरामृतम् ॥ 14॥
अटति यद्भवानह्नि काननं
त्रुटिर्युगायते त्वामपश्यताम् ।
कुटिलकुन्तलं श्रीमुखं च ते
जड उदीक्षतां पक्ष्मकृद्दृशाम् ॥ 15॥
पतिसुतान्वयभ्रातृबान्धवा-
नतिविलङ्घ्य तेऽन्त्यच्युतागताः ।
गतिविदस्तवोद्गीतमोहिताः
कितव योषितः कस्त्यजेन्निशि ॥ 16॥
रहसि संविदं हृच्छयोदयं
प्रहसिताननं प्रेमवीक्षणम् ।
बृहदुरः श्रियो वीक्ष्य धाम ते
मुहुरतिस्पृहा मुह्यते मनः ॥ 17॥
व्रजवनौकसां व्यक्तिरङ्ग ते
वृजिनहन्त्र्यलं विश्वमङ्गलम् ।
त्यज मनाक् च नस्त्वत्स्पृहात्मनां
स्वजनहृद्रुजां यन्निषूदनम् ॥ 18॥
यत्ते सुजातचरणाम्बुरुहं स्तनेष
भीताः शनैः प्रिय दधीमहि कर्कशेषु ।
तेनाटवीमटसि तद्व्यथते न किंस्वित्
कूर्पादिभिर्भ्रमति धीर्भवदायुषां नः ॥ 19॥
इति श्रीमद्भागवत महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां
दशमस्कन्धे पूर्वार्धे रासक्रीडायां गोपीगीतं नामैकत्रिंशोऽध्यायः ॥
Roman (IAST) Transliteration
gopya ūcuḥ |
jayati te'dhikaṃ janmanā vrajaḥ
śrayata indirā śaśvadatra hi |
dayita dṛśyatāṃ dikṣu tāvakā-
stvayi dhṛtāsavastvāṃ vicinvate || 1||
śaradudāśaye sādhujātasa-
tsarasijodaraśrīmuṣā dṛśā |
suratanātha te'śulkadāsikā
varada nighnato neha kiṃ vadhaḥ || 2||
viṣajalāpyayādvyālarākṣasā-
dvarṣamārutādvaidyutānalāt |
vṛṣamayātmajādviśvatobhayā-
dṛṣabha te vayaṃ rakṣitā muhuḥ || 3||
na khalu gopikānandano bhavā-
nakhiladehināmantarātmadṛk |
vikhanasārthito viśvaguptaye
sakha udeyivānsātvatāṃ kule || 4||
viracitābhayaṃ vṛṣṇidhurya te
caraṇamīyuṣāṃ saṃsṛterbhayāt |
karasaroruhaṃ kānta kāmadaṃ
śirasi dhehi naḥ śrīkaragraham || 5||
vrajajanārtihanvīra yoṣitāṃ
nijajanasmayadhvaṃsanasmita |
bhaja sakhe bhavatkiṅkarīḥ sma no
jalaruhānanaṃ cāru darśaya || 6||
praṇatadehināṃ pāpakarśanaṃ
tṛṇacarānugaṃ śrīniketanam |
phaṇiphaṇārpitaṃ te padāmbujaṃ
kṛṇu kuceṣu naḥ kṛndhi hṛcchayam || 7||
madhurayā girā valguvākyayā
budhamanojñayā puṣkarekṣaṇa |
vidhikarīrimā vīra muhyatī-
radharasīdhunā''pyāyayasva naḥ || 8||
tava kathāmṛtaṃ taptajīvanaṃ
kavibhirīḍitaṃ kalmaṣāpaham |
śravaṇamaṅgalaṃ śrīmadātataṃ
bhuvi gṛṇanti te bhūridā janāḥ || 9||
prahasitaṃ priya premavīkṣaṇaṃ
viharaṇaṃ ca te dhyānamaṅgalam |
rahasi saṃvido yā hṛdispṛśaḥ
kuhaka no manaḥ kṣobhayanti hi || 10||
calasi yadvrajāccārayanpaśūn
nalinasundaraṃ nātha te padam |
śilatṛṇāṅkuraiḥ sīdatīti naḥ
kalilatāṃ manaḥ kānta gacchati || 11||
dinaparikṣaye nīlakuntalai-
rvanaruhānanaṃ bibhradāvṛtam |
ghanarajasvalaṃ darśayanmuhu-
rmanasi naḥ smaraṃ vīra yacchasi || 12||
praṇatakāmadaṃ padmajārcitaṃ
dharaṇimaṇḍanaṃ dhyeyamāpadi |
caraṇapaṅkajaṃ śantamaṃ ca te
ramaṇa naḥ staneṣvarpayādhihan || 13||
suratavardhanaṃ śokanāśanaṃ
svaritaveṇunā suṣṭhu cumbitam |
itararāgavismāraṇaṃ nṛṇāṃ
vitara vīra naste'dharāmṛtam || 14||
aṭati yadbhavānahni kānanaṃ
truṭiryugāyate tvāmapaśyatām |
kuṭilakuntalaṃ śrīmukhaṃ ca te
jaḍa udīkṣatāṃ pakṣmakṛddṛśām || 15||
patisutānvayabhrātṛbāndhavā-
nativilaṅghya te'ntyacyutāgatāḥ |
gatividastavodgītamohitāḥ
kitava yoṣitaḥ kastyajenniśi || 16||
rahasi saṃvidaṃ hṛcchayodayaṃ
prahasitānanaṃ premavīkṣaṇam |
bṛhaduraḥ śriyo vīkṣya dhāma te
muhuratispṛhā muhyate manaḥ || 17||
vrajavanaukasāṃ vyaktiraṅga te
vṛjinahantryalaṃ viśvamaṅgalam |
tyaja manāk ca nastvatspṛhātmanāṃ
svajanahṛdrujāṃ yanniṣūdanam || 18||
yatte sujātacaraṇāmburuhaṃ staneṣa
bhītāḥ śanaiḥ priya dadhīmahi karkaśeṣu |
tenāṭavīmaṭasi tadvyathate na kiṃsvit
kūrpādibhirbhramati dhīrbhavadāyuṣāṃ naḥ || 19||
iti śrīmadbhāgavata mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ
daśamaskandhe pūrvārdhe rāsakrīḍāyāṃ gopīgītaṃ nāmaikatriṃśo'dhyāyaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
गोप्य ऊचुः ।
जयति तेऽधिकं जन्मना व्रजः
श्रयत इन्दिरा शश्वदत्र हि ।
दयित दृश्यतां दिक्षु तावका-
स्त्वयि धृतासवस्त्वां विचिन्वते ॥ 1॥
शरदुदाशये साधुजातस-
त्सरसिजोदरश्रीमुषा दृशा ।
सुरतनाथ तेऽशुल्कदासिका
वरद निघ्नतो नेह किं वधः ॥ 2॥
विषजलाप्ययाद्व्यालराक्षसा-
द्वर्षमारुताद्वैद्युतानलात् ।
वृषमयात्मजाद्विश्वतोभया-
दृषभ ते वयं रक्षिता मुहुः ॥ 3॥
न खलु गोपिकानन्दनो भवा-
नखिलदेहिनामन्तरात्मदृक् ।
विखनसार्थितो विश्वगुप्तये
सख उदेयिवान्सात्वतां कुले ॥ 4॥
विरचिताभयं वृष्णिधुर्य ते
चरणमीयुषां संसृतेर्भयात् ।
करसरोरुहं कान्त कामदं
शिरसि धेहि नः श्रीकरग्रहम् ॥ 5॥
व्रजजनार्तिहन्वीर योषितां
निजजनस्मयध्वंसनस्मित ।
भज सखे भवत्किङ्करीः स्म नो
जलरुहाननं चारु दर्शय ॥ 6॥
प्रणतदेहिनां पापकर्शनं
तृणचरानुगं श्रीनिकेतनम् ।
फणिफणार्पितं ते पदाम्बुजं
कृणु कुचेषु नः कृन्धि हृच्छयम् ॥ 7॥
मधुरया गिरा वल्गुवाक्यया
बुधमनोज्ञया पुष्करेक्षण ।
विधिकरीरिमा वीर मुह्यती-
रधरसीधुनाऽऽप्याययस्व नः ॥ 8॥
तव कथामृतं तप्तजीवनं
कविभिरीडितं कल्मषापहम् ।
श्रवणमङ्गलं श्रीमदाततं
भुवि गृणन्ति ते भूरिदा जनाः ॥ 9॥
प्रहसितं प्रिय प्रेमवीक्षणं
विहरणं च ते ध्यानमङ्गलम् ।
रहसि संविदो या हृदिस्पृशः
कुहक नो मनः क्षोभयन्ति हि ॥ 10॥
चलसि यद्व्रजाच्चारयन्पशून्
नलिनसुन्दरं नाथ ते पदम् ।
शिलतृणाङ्कुरैः सीदतीति नः
कलिलतां मनः कान्त गच्छति ॥ 11॥
दिनपरिक्षये नीलकुन्तलै-
र्वनरुहाननं बिभ्रदावृतम् ।
घनरजस्वलं दर्शयन्मुहु-
र्मनसि नः स्मरं वीर यच्छसि ॥ 12॥
प्रणतकामदं पद्मजार्चितं
धरणिमण्डनं ध्येयमापदि ।
चरणपङ्कजं शन्तमं च ते
रमण नः स्तनेष्वर्पयाधिहन् ॥ 13॥
सुरतवर्धनं शोकनाशनं
स्वरितवेणुना सुष्ठु चुम्बितम् ।
इतररागविस्मारणं नृणां
वितर वीर नस्तेऽधरामृतम् ॥ 14॥
अटति यद्भवानह्नि काननं
त्रुटिर्युगायते त्वामपश्यताम् ।
कुटिलकुन्तलं श्रीमुखं च ते
जड उदीक्षतां पक्ष्मकृद्दृशाम् ॥ 15॥
पतिसुतान्वयभ्रातृबान्धवा-
नतिविलङ्घ्य तेऽन्त्यच्युतागताः ।
गतिविदस्तवोद्गीतमोहिताः
कितव योषितः कस्त्यजेन्निशि ॥ 16॥
रहसि संविदं हृच्छयोदयं
प्रहसिताननं प्रेमवीक्षणम् ।
बृहदुरः श्रियो वीक्ष्य धाम ते
मुहुरतिस्पृहा मुह्यते मनः ॥ 17॥
व्रजवनौकसां व्यक्तिरङ्ग ते
वृजिनहन्त्र्यलं विश्वमङ्गलम् ।
त्यज मनाक् च नस्त्वत्स्पृहात्मनां
स्वजनहृद्रुजां यन्निषूदनम् ॥ 18॥
यत्ते सुजातचरणाम्बुरुहं स्तनेष
भीताः शनैः प्रिय दधीमहि कर्कशेषु ।
तेनाटवीमटसि तद्व्यथते न किंस्वित्
कूर्पादिभिर्भ्रमति धीर्भवदायुषां नः ॥ 19॥
इति श्रीमद्भागवत महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां
दशमस्कन्धे पूर्वार्धे रासक्रीडायां गोपीगीतं नामैकत्रिंशोऽध्यायः ॥
gopya ūcuḥ |
jayati te'dhikaṃ janmanā vrajaḥ
śrayata indirā śaśvadatra hi |
dayita dṛśyatāṃ dikṣu tāvakā-
stvayi dhṛtāsavastvāṃ vicinvate || 1||
śaradudāśaye sādhujātasa-
tsarasijodaraśrīmuṣā dṛśā |
suratanātha te'śulkadāsikā
varada nighnato neha kiṃ vadhaḥ || 2||
viṣajalāpyayādvyālarākṣasā-
dvarṣamārutādvaidyutānalāt |
vṛṣamayātmajādviśvatobhayā-
dṛṣabha te vayaṃ rakṣitā muhuḥ || 3||
na khalu gopikānandano bhavā-
nakhiladehināmantarātmadṛk |
vikhanasārthito viśvaguptaye
sakha udeyivānsātvatāṃ kule || 4||
viracitābhayaṃ vṛṣṇidhurya te
caraṇamīyuṣāṃ saṃsṛterbhayāt |
karasaroruhaṃ kānta kāmadaṃ
śirasi dhehi naḥ śrīkaragraham || 5||
vrajajanārtihanvīra yoṣitāṃ
nijajanasmayadhvaṃsanasmita |
bhaja sakhe bhavatkiṅkarīḥ sma no
jalaruhānanaṃ cāru darśaya || 6||
praṇatadehināṃ pāpakarśanaṃ
tṛṇacarānugaṃ śrīniketanam |
phaṇiphaṇārpitaṃ te padāmbujaṃ
kṛṇu kuceṣu naḥ kṛndhi hṛcchayam || 7||
madhurayā girā valguvākyayā
budhamanojñayā puṣkarekṣaṇa |
vidhikarīrimā vīra muhyatī-
radharasīdhunā''pyāyayasva naḥ || 8||
tava kathāmṛtaṃ taptajīvanaṃ
kavibhirīḍitaṃ kalmaṣāpaham |
śravaṇamaṅgalaṃ śrīmadātataṃ
bhuvi gṛṇanti te bhūridā janāḥ || 9||
prahasitaṃ priya premavīkṣaṇaṃ
viharaṇaṃ ca te dhyānamaṅgalam |
rahasi saṃvido yā hṛdispṛśaḥ
kuhaka no manaḥ kṣobhayanti hi || 10||
calasi yadvrajāccārayanpaśūn
nalinasundaraṃ nātha te padam |
śilatṛṇāṅkuraiḥ sīdatīti naḥ
kalilatāṃ manaḥ kānta gacchati || 11||
dinaparikṣaye nīlakuntalai-
rvanaruhānanaṃ bibhradāvṛtam |
ghanarajasvalaṃ darśayanmuhu-
rmanasi naḥ smaraṃ vīra yacchasi || 12||
praṇatakāmadaṃ padmajārcitaṃ
dharaṇimaṇḍanaṃ dhyeyamāpadi |
caraṇapaṅkajaṃ śantamaṃ ca te
ramaṇa naḥ staneṣvarpayādhihan || 13||
suratavardhanaṃ śokanāśanaṃ
svaritaveṇunā suṣṭhu cumbitam |
itararāgavismāraṇaṃ nṛṇāṃ
vitara vīra naste'dharāmṛtam || 14||
aṭati yadbhavānahni kānanaṃ
truṭiryugāyate tvāmapaśyatām |
kuṭilakuntalaṃ śrīmukhaṃ ca te
jaḍa udīkṣatāṃ pakṣmakṛddṛśām || 15||
patisutānvayabhrātṛbāndhavā-
nativilaṅghya te'ntyacyutāgatāḥ |
gatividastavodgītamohitāḥ
kitava yoṣitaḥ kastyajenniśi || 16||
rahasi saṃvidaṃ hṛcchayodayaṃ
prahasitānanaṃ premavīkṣaṇam |
bṛhaduraḥ śriyo vīkṣya dhāma te
muhuratispṛhā muhyate manaḥ || 17||
vrajavanaukasāṃ vyaktiraṅga te
vṛjinahantryalaṃ viśvamaṅgalam |
tyaja manāk ca nastvatspṛhātmanāṃ
svajanahṛdrujāṃ yanniṣūdanam || 18||
yatte sujātacaraṇāmburuhaṃ staneṣa
bhītāḥ śanaiḥ priya dadhīmahi karkaśeṣu |
tenāṭavīmaṭasi tadvyathate na kiṃsvit
kūrpādibhirbhramati dhīrbhavadāyuṣāṃ naḥ || 19||
iti śrīmadbhāgavata mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ
daśamaskandhe pūrvārdhe rāsakrīḍāyāṃ gopīgītaṃ nāmaikatriṃśo'dhyāyaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Devanagari script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in