Gopika Gita (bhagavata Purana) — Gujarati Script

ગોપ્ય ઊચુઃ ।

જયતિ તેઽધિકં જન્મના વ્રજઃ

શ્રયત ઇન્દિરા શશ્વદત્ર હિ ।

દયિત દૃશ્યતાં દિક્ષુ તાવકા-

સ્ત્વયિ ધૃતાસવસ્ત્વાં વિચિન્વતે ॥ 1॥

શરદુદાશયે સાધુજાતસ-

ત્સરસિજોદરશ્રીમુષા દૃશા ।

સુરતનાથ તેઽશુલ્કદાસિકા

વરદ નિઘ્નતો નેહ કિં વધઃ ॥ 2॥

વિષજલાપ્યયાદ્વ્યાલરાક્ષસા-

દ્વર્ષમારુતાદ્વૈદ્યુતાનલાત્ ।

વૃષમયાત્મજાદ્વિશ્વતોભયા-

દૃષભ તે વયં રક્ષિતા મુહુઃ ॥ 3॥

ન ખલુ ગોપિકાનન્દનો ભવા-

નખિલદેહિનામન્તરાત્મદૃક્ ।

વિખનસાર્થિતો વિશ્વગુપ્તયે

સખ ઉદેયિવાન્સાત્વતાં કુલે ॥ 4॥

વિરચિતાભયં વૃષ્ણિધુર્ય તે

ચરણમીયુષાં સંસૃતેર્ભયાત્ ।

કરસરોરુહં કાન્ત કામદં

શિરસિ ધેહિ નઃ શ્રીકરગ્રહમ્ ॥ 5॥

વ્રજજનાર્તિહન્વીર યોષિતાં

નિજજનસ્મયધ્વંસનસ્મિત ।

ભજ સખે ભવત્કિઙ્કરીઃ સ્મ નો

જલરુહાનનં ચારુ દર્શય ॥ 6॥

પ્રણતદેહિનાં પાપકર્શનં

તૃણચરાનુગં શ્રીનિકેતનમ્ ।

ફણિફણાર્પિતં તે પદામ્બુજં

કૃણુ કુચેષુ નઃ કૃન્ધિ હૃચ્છયમ્ ॥ 7॥

મધુરયા ગિરા વલ્ગુવાક્યયા

બુધમનોજ્ઞયા પુષ્કરેક્ષણ ।

વિધિકરીરિમા વીર મુહ્યતી-

રધરસીધુનાઽઽપ્યાયયસ્વ નઃ ॥ 8॥

તવ કથામૃતં તપ્તજીવનં

કવિભિરીડિતં કલ્મષાપહમ્ ।

શ્રવણમઙ્ગલં શ્રીમદાતતં

ભુવિ ગૃણન્તિ તે ભૂરિદા જનાઃ ॥ 9॥

પ્રહસિતં પ્રિય પ્રેમવીક્ષણં

વિહરણં ચ તે ધ્યાનમઙ્ગલમ્ ।

રહસિ સંવિદો યા હૃદિસ્પૃશઃ

કુહક નો મનઃ ક્ષોભયન્તિ હિ ॥ 10॥

ચલસિ યદ્વ્રજાચ્ચારયન્પશૂન્

નલિનસુન્દરં નાથ તે પદમ્ ।

શિલતૃણાઙ્કુરૈઃ સીદતીતિ નઃ

કલિલતાં મનઃ કાન્ત ગચ્છતિ ॥ 11॥

દિનપરિક્ષયે નીલકુન્તલૈ-

ર્વનરુહાનનં બિભ્રદાવૃતમ્ ।

ઘનરજસ્વલં દર્શયન્મુહુ-

ર્મનસિ નઃ સ્મરં વીર યચ્છસિ ॥ 12॥

પ્રણતકામદં પદ્મજાર્ચિતં

ધરણિમણ્ડનં ધ્યેયમાપદિ ।

ચરણપઙ્કજં શન્તમં ચ તે

રમણ નઃ સ્તનેષ્વર્પયાધિહન્ ॥ 13॥

સુરતવર્ધનં શોકનાશનં

સ્વરિતવેણુના સુષ્ઠુ ચુમ્બિતમ્ ।

ઇતરરાગવિસ્મારણં નૃણાં

વિતર વીર નસ્તેઽધરામૃતમ્ ॥ 14॥

અટતિ યદ્ભવાનહ્નિ કાનનં

ત્રુટિર્યુગાયતે ત્વામપશ્યતામ્ ।

કુટિલકુન્તલં શ્રીમુખં ચ તે

જડ ઉદીક્ષતાં પક્ષ્મકૃદ્દૃશામ્ ॥ 15॥

પતિસુતાન્વયભ્રાતૃબાન્ધવા-

નતિવિલઙ્ઘ્ય તેઽન્ત્યચ્યુતાગતાઃ ।

ગતિવિદસ્તવોદ્ગીતમોહિતાઃ

કિતવ યોષિતઃ કસ્ત્યજેન્નિશિ ॥ 16॥

રહસિ સંવિદં હૃચ્છયોદયં

પ્રહસિતાનનં પ્રેમવીક્ષણમ્ ।

બૃહદુરઃ શ્રિયો વીક્ષ્ય ધામ તે

મુહુરતિસ્પૃહા મુહ્યતે મનઃ ॥ 17॥

વ્રજવનૌકસાં વ્યક્તિરઙ્ગ તે

વૃજિનહન્ત્ર્યલં વિશ્વમઙ્ગલમ્ ।

ત્યજ મનાક્ ચ નસ્ત્વત્સ્પૃહાત્મનાં

સ્વજનહૃદ્રુજાં યન્નિષૂદનમ્ ॥ 18॥

યત્તે સુજાતચરણામ્બુરુહં સ્તનેષ

ભીતાઃ શનૈઃ પ્રિય દધીમહિ કર્કશેષુ ।

તેનાટવીમટસિ તદ્વ્યથતે ન કિંસ્વિત્

કૂર્પાદિભિર્ભ્રમતિ ધીર્ભવદાયુષાં નઃ ॥ 19॥

ઇતિ શ્રીમદ્ભાગવત મહાપુરાણે પારમહંસ્યાં સંહિતાયાં

દશમસ્કન્ધે પૂર્વાર્ધે રાસક્રીડાયાં ગોપીગીતં નામૈકત્રિંશોઽધ્યાયઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

gopya ūcuḥ |

jayati te'dhikaṃ janmanā vrajaḥ

śrayata indirā śaśvadatra hi |

dayita dṛśyatāṃ dikṣu tāvakā-

stvayi dhṛtāsavastvāṃ vicinvate || 1||

śaradudāśaye sādhujātasa-

tsarasijodaraśrīmuṣā dṛśā |

suratanātha te'śulkadāsikā

varada nighnato neha kiṃ vadhaḥ || 2||

viṣajalāpyayādvyālarākṣasā-

dvarṣamārutādvaidyutānalāt |

vṛṣamayātmajādviśvatobhayā-

dṛṣabha te vayaṃ rakṣitā muhuḥ || 3||

na khalu gopikānandano bhavā-

nakhiladehināmantarātmadṛk |

vikhanasārthito viśvaguptaye

sakha udeyivānsātvatāṃ kule || 4||

viracitābhayaṃ vṛṣṇidhurya te

caraṇamīyuṣāṃ saṃsṛterbhayāt |

karasaroruhaṃ kānta kāmadaṃ

śirasi dhehi naḥ śrīkaragraham || 5||

vrajajanārtihanvīra yoṣitāṃ

nijajanasmayadhvaṃsanasmita |

bhaja sakhe bhavatkiṅkarīḥ sma no

jalaruhānanaṃ cāru darśaya || 6||

praṇatadehināṃ pāpakarśanaṃ

tṛṇacarānugaṃ śrīniketanam |

phaṇiphaṇārpitaṃ te padāmbujaṃ

kṛṇu kuceṣu naḥ kṛndhi hṛcchayam || 7||

madhurayā girā valguvākyayā

budhamanojñayā puṣkarekṣaṇa |

vidhikarīrimā vīra muhyatī-

radharasīdhunā''pyāyayasva naḥ || 8||

tava kathāmṛtaṃ taptajīvanaṃ

kavibhirīḍitaṃ kalmaṣāpaham |

śravaṇamaṅgalaṃ śrīmadātataṃ

bhuvi gṛṇanti te bhūridā janāḥ || 9||

prahasitaṃ priya premavīkṣaṇaṃ

viharaṇaṃ ca te dhyānamaṅgalam |

rahasi saṃvido yā hṛdispṛśaḥ

kuhaka no manaḥ kṣobhayanti hi || 10||

calasi yadvrajāccārayanpaśūn

nalinasundaraṃ nātha te padam |

śilatṛṇāṅkuraiḥ sīdatīti naḥ

kalilatāṃ manaḥ kānta gacchati || 11||

dinaparikṣaye nīlakuntalai-

rvanaruhānanaṃ bibhradāvṛtam |

ghanarajasvalaṃ darśayanmuhu-

rmanasi naḥ smaraṃ vīra yacchasi || 12||

praṇatakāmadaṃ padmajārcitaṃ

dharaṇimaṇḍanaṃ dhyeyamāpadi |

caraṇapaṅkajaṃ śantamaṃ ca te

ramaṇa naḥ staneṣvarpayādhihan || 13||

suratavardhanaṃ śokanāśanaṃ

svaritaveṇunā suṣṭhu cumbitam |

itararāgavismāraṇaṃ nṛṇāṃ

vitara vīra naste'dharāmṛtam || 14||

aṭati yadbhavānahni kānanaṃ

truṭiryugāyate tvāmapaśyatām |

kuṭilakuntalaṃ śrīmukhaṃ ca te

jaḍa udīkṣatāṃ pakṣmakṛddṛśām || 15||

patisutānvayabhrātṛbāndhavā-

nativilaṅghya te'ntyacyutāgatāḥ |

gatividastavodgītamohitāḥ

kitava yoṣitaḥ kastyajenniśi || 16||

rahasi saṃvidaṃ hṛcchayodayaṃ

prahasitānanaṃ premavīkṣaṇam |

bṛhaduraḥ śriyo vīkṣya dhāma te

muhuratispṛhā muhyate manaḥ || 17||

vrajavanaukasāṃ vyaktiraṅga te

vṛjinahantryalaṃ viśvamaṅgalam |

tyaja manāk ca nastvatspṛhātmanāṃ

svajanahṛdrujāṃ yanniṣūdanam || 18||

yatte sujātacaraṇāmburuhaṃ staneṣa

bhītāḥ śanaiḥ priya dadhīmahi karkaśeṣu |

tenāṭavīmaṭasi tadvyathate na kiṃsvit

kūrpādibhirbhramati dhīrbhavadāyuṣāṃ naḥ || 19||

iti śrīmadbhāgavata mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ

daśamaskandhe pūrvārdhe rāsakrīḍāyāṃ gopīgītaṃ nāmaikatriṃśo'dhyāyaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

गोप्य ऊचुः ।

जयति तेऽधिकं जन्मना व्रजः

श्रयत इन्दिरा शश्वदत्र हि ।

दयित दृश्यतां दिक्षु तावका-

स्त्वयि धृतासवस्त्वां विचिन्वते ॥ 1॥

शरदुदाशये साधुजातस-

त्सरसिजोदरश्रीमुषा दृशा ।

सुरतनाथ तेऽशुल्कदासिका

वरद निघ्नतो नेह किं वधः ॥ 2॥

विषजलाप्ययाद्व्यालराक्षसा-

द्वर्षमारुताद्वैद्युतानलात् ।

वृषमयात्मजाद्विश्वतोभया-

दृषभ ते वयं रक्षिता मुहुः ॥ 3॥

न खलु गोपिकानन्दनो भवा-

नखिलदेहिनामन्तरात्मदृक् ।

विखनसार्थितो विश्वगुप्तये

सख उदेयिवान्सात्वतां कुले ॥ 4॥

विरचिताभयं वृष्णिधुर्य ते

चरणमीयुषां संसृतेर्भयात् ।

करसरोरुहं कान्त कामदं

शिरसि धेहि नः श्रीकरग्रहम् ॥ 5॥

व्रजजनार्तिहन्वीर योषितां

निजजनस्मयध्वंसनस्मित ।

भज सखे भवत्किङ्करीः स्म नो

जलरुहाननं चारु दर्शय ॥ 6॥

प्रणतदेहिनां पापकर्शनं

तृणचरानुगं श्रीनिकेतनम् ।

फणिफणार्पितं ते पदाम्बुजं

कृणु कुचेषु नः कृन्धि हृच्छयम् ॥ 7॥

मधुरया गिरा वल्गुवाक्यया

बुधमनोज्ञया पुष्करेक्षण ।

विधिकरीरिमा वीर मुह्यती-

रधरसीधुनाऽऽप्याययस्व नः ॥ 8॥

तव कथामृतं तप्तजीवनं

कविभिरीडितं कल्मषापहम् ।

श्रवणमङ्गलं श्रीमदाततं

भुवि गृणन्ति ते भूरिदा जनाः ॥ 9॥

प्रहसितं प्रिय प्रेमवीक्षणं

विहरणं च ते ध्यानमङ्गलम् ।

रहसि संविदो या हृदिस्पृशः

कुहक नो मनः क्षोभयन्ति हि ॥ 10॥

चलसि यद्व्रजाच्चारयन्पशून्

नलिनसुन्दरं नाथ ते पदम् ।

शिलतृणाङ्कुरैः सीदतीति नः

कलिलतां मनः कान्त गच्छति ॥ 11॥

दिनपरिक्षये नीलकुन्तलै-

र्वनरुहाननं बिभ्रदावृतम् ।

घनरजस्वलं दर्शयन्मुहु-

र्मनसि नः स्मरं वीर यच्छसि ॥ 12॥

प्रणतकामदं पद्मजार्चितं

धरणिमण्डनं ध्येयमापदि ।

चरणपङ्कजं शन्तमं च ते

रमण नः स्तनेष्वर्पयाधिहन् ॥ 13॥

सुरतवर्धनं शोकनाशनं

स्वरितवेणुना सुष्ठु चुम्बितम् ।

इतररागविस्मारणं नृणां

वितर वीर नस्तेऽधरामृतम् ॥ 14॥

अटति यद्भवानह्नि काननं

त्रुटिर्युगायते त्वामपश्यताम् ।

कुटिलकुन्तलं श्रीमुखं च ते

जड उदीक्षतां पक्ष्मकृद्दृशाम् ॥ 15॥

पतिसुतान्वयभ्रातृबान्धवा-

नतिविलङ्घ्य तेऽन्त्यच्युतागताः ।

गतिविदस्तवोद्गीतमोहिताः

कितव योषितः कस्त्यजेन्निशि ॥ 16॥

रहसि संविदं हृच्छयोदयं

प्रहसिताननं प्रेमवीक्षणम् ।

बृहदुरः श्रियो वीक्ष्य धाम ते

मुहुरतिस्पृहा मुह्यते मनः ॥ 17॥

व्रजवनौकसां व्यक्तिरङ्ग ते

वृजिनहन्त्र्यलं विश्वमङ्गलम् ।

त्यज मनाक् च नस्त्वत्स्पृहात्मनां

स्वजनहृद्रुजां यन्निषूदनम् ॥ 18॥

यत्ते सुजातचरणाम्बुरुहं स्तनेष

भीताः शनैः प्रिय दधीमहि कर्कशेषु ।

तेनाटवीमटसि तद्व्यथते न किंस्वित्

कूर्पादिभिर्भ्रमति धीर्भवदायुषां नः ॥ 19॥

इति श्रीमद्भागवत महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां

दशमस्कन्धे पूर्वार्धे रासक्रीडायां गोपीगीतं नामैकत्रिंशोऽध्यायः ॥