ಮುನಯಃ ಊಚುಃ
ನಿಖಿಲಾಗಮತತ್ತ್ವಜ್ಞ ಬ್ರಹ್ಮಧ್ಯಾನಪರಾಯಣ ।
ವದಾಸ್ಮಾಕಂ ಮುಕ್ತ್ಯುಪಾಯಂ ಸೂತ ಸರ್ವೋಪಕಾರಕಮ್ ॥ 1 ॥
ಸರ್ವದೇವೇಷು ಕೋ ದೇವಃ ಸದ್ಯೋ ಮೋಕ್ಷಪ್ರದೋ ಭವೇತ್ ।
ಕೋ ಮನುರ್ವಾ ಭವೇತ್ತಸ್ಯ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರೀತಿಕರೋ ಧ್ರುವಮ್ ॥ 2 ॥
ಸೂತ ಉವಾಚ ।
ನಿಗಮಾಗಮತತ್ತ್ವಜ್ಞೋ ಹ್ಯವಧೂತಶ್ಚಿದಮ್ಬರಃ ।
ಭಕ್ತವಾತ್ಸಲ್ಯಪ್ರವಣೋ ದತ್ತ ಏವ ಹಿ ಕೇವಲಃ ॥ 3 ॥
ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನವದನೋ ಭಕ್ತಚಿನ್ತೈಕತತ್ಪರಃ ।
ತಸ್ಯ ನಾಮಾನ್ಯನನ್ತಾನಿ ವರ್ತನ್ತೇಽಥಾಪ್ಯದಃ ಪರಮ್ ॥ 4 ॥
ದತ್ತಸ್ಯ ನಾಮಸಾಹಸ್ರಂ ತಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿವಿವರ್ಧನಮ್ ।
ಯಸ್ತ್ವಿದಂ ಪಠತೇ ನಿತ್ಯಂ ದತ್ತಾತ್ರೇಯೈಕಮಾನಸಃ ॥ 5 ॥
ಮುಚ್ಯತೇ ಸರ್ವಪಾಪೇಭ್ಯಃ ಸ ಸದ್ಯೋ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ।
ಅನ್ತೇ ತದ್ಧಾಮ ಸಂಯಾತಿ ಪುನರಾವೃತ್ತಿದುರ್ಲಭಮ್ ॥ 6 ॥
ಅಸ್ಯ ಶ್ರೀಮದ್ದತ್ತಾತ್ರೇಯಸಹಸ್ರನಾಮಸ್ತೋತ್ರಮನ್ತ್ರಸ್ಯ ಅವಧೂತ ಋಷಿಃ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛನ್ದಃ, ದಿಗಮ್ಬರೋ ದೇವತಾ, ಓಂ ಬೀಜಂ, ಹ್ರೀಂ ಶಕ್ತಿಃ, ಕ್ರೌಂ ಕೀಲಕಂ, ಶ್ರೀದತ್ತಾತ್ರೇಯಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥೇ ಜಪೇ ವಿನಿಯೋಗಃ ।
ಅಥ ಧ್ಯಾನಮ್
ದಿಗಮ್ಬರಂ ಭಸ್ಮವಿಲೇಪಿತಾಙ್ಗಂ
ಬೋಧಾತ್ಮಕಂ ಮುಕ್ತಿಕರಂ ಪ್ರಸನ್ನಮ್ ।
ನಿರ್ಮಾನಸಂ ಶ್ಯಾಮತನುಂ ಭಜೇಽಹಂ
ದತ್ತಾತ್ರೇಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾಧಿಯುಕ್ತಮ್ ॥
ಅಥ ಸ್ತೋತ್ರಮ್
ದತ್ತಾತ್ರೇಯೋ ಮಹಾಯೋಗೀ ಯೋಗೇಶಶ್ಚಾಮರಪ್ರಭುಃ ।
ಮುನಿರ್ದಿಗಮ್ಬರೋ ಬಾಲೋ ಮಾಯಾಮುಕ್ತೋ ಮದಾಪಹಃ ॥ 1 ॥
ಅವಧೂತೋ ಮಹಾನಾಥಃ ಶಙ್ಕರೋಽಮರವಲ್ಲಭಃ ।
ಮಹಾದೇವಶ್ಚಾದಿದೇವಃ ಪುರಾಣಪ್ರಭುರೀಶ್ವರಃ ॥ 2 ॥
ಸತ್ತ್ವಕೃತ್ಸತ್ತ್ವಭೃದ್ಭಾವಃ ಸತ್ತ್ವಾತ್ಮಾ ಸತ್ತ್ವಸಾಗರಃ ।
ಸತ್ತ್ವವಿತ್ಸತ್ತ್ವಸಾಕ್ಷೀ ಚ ಸತ್ತ್ವಸಾಧ್ಯೋಽಮರಾಧಿಪಃ ॥ 3 ॥
ಭೂತಕೃದ್ಭೂತಭೃಚ್ಚೈವ ಭೂತಾತ್ಮಾ ಭೂತಸಮ್ಭವಃ ।
ಭೂತಭಾವೋ ಭವೋ ಭೂತವಿತ್ತಥಾ ಭೂತಕಾರಣಃ ॥ 4 ॥
ಭೂತಸಾಕ್ಷೀ ಪ್ರಭೂತಿಶ್ಚ ಭೂತಾನಾಂ ಪರಮಾ ಗತಿಃ ।
ಭೂತಸಙ್ಗವಿಹೀನಾತ್ಮಾ ಭೂತಾತ್ಮಾ ಭೂತಶಙ್ಕರಃ ॥ 5 ॥
ಭೂತನಾಥೋ ಮಹಾನಾಥ ಆದಿನಾಥೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ ।
ಸರ್ವಭೂತನಿವಾಸಾತ್ಮಾ ಭೂತಸನ್ತಾಪನಾಶನಃ ॥ 6 ॥
ಸರ್ವಾತ್ಮಾ ಸರ್ವಭೃತ್ಸರ್ವಃ ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಸರ್ವನಿರ್ಣಯಃ ।
ಸರ್ವಸಾಕ್ಷೀ ಬೃಹದ್ಭಾನುಃ ಸರ್ವವಿತ್ ಸರ್ವಮಙ್ಗಲಃ ॥ 7 ॥
ಶಾನ್ತಃ ಸತ್ಯಃ ಸಮಃ ಪೂರ್ಣೋ ಏಕಾಕೀ ಕಮಲಾಪತಿಃ ।
ರಾಮೋ ರಾಮಪ್ರಿಯಶ್ಚೈವ ವಿರಾಮೋ ರಾಮಕಾರಣಃ ॥ 8 ॥
ಶುದ್ಧಾತ್ಮಾ ಪಾವನೋಽನನ್ತಃ ಪ್ರತೀತಃ ಪರಮಾರ್ಥಭೃತ್ ।
ಹಂಸಸಾಕ್ಷೀ ವಿಭುಶ್ಚೈವ ಪ್ರಭುಃ ಪ್ರಲಯ ಇತ್ಯಪಿ ॥ 9 ॥
ಸಿದ್ಧಾತ್ಮಾ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಚ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಪರಮಾ ಗತಿಃ ।
ಸಿದ್ಧಿಸಿದ್ಧಸ್ತಥಾ ಸಾಧ್ಯಃ ಸಾಧನೋ ಹ್ಯುತ್ತಮಸ್ತಥಾ ॥ 10 ॥
ಸುಲಕ್ಷಣಃ ಸುಮೇಧಾವೀ ವಿದ್ಯಾವಾನ್ವಿಗತಾನ್ತರಃ ।
ವಿಜ್ವರಶ್ಚ ಮಹಾಬಾಹುರ್ಬಹುಲಾನನ್ದವರ್ಧನಃ ॥ 11 ॥
ಅವ್ಯಕ್ತಪುರುಷಃ ಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಪರಜ್ಞಃ ಪರಮಾರ್ಥದೃಕ್ ।
ಪರಾಪರವಿನಿರ್ಮುಕ್ತೋ ಯುಕ್ತಸ್ತತ್ತ್ವಪ್ರಕಾಶವಾನ್ ॥ 12 ॥
ದಯಾವಾನ್ ಭಗವಾನ್ ಭಾವೀ ಭಾವಾತ್ಮಾ ಭಾವಕಾರಣಃ ।
ಭವಸನ್ತಾಪನಾಶಶ್ಚ ಪುಷ್ಪವಾನ್ ಪಣ್ಡಿತೋ ಬುಧಃ ॥ 13 ॥
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಸ್ತುರ್ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ಪ್ರತ್ಯಗ್ಬ್ರಹ್ಮ ಸನಾತನಃ ।
ಪ್ರಮಾಣವಿಗತಶ್ಚೈವ ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರನಿಯೋಜಕಃ ॥ 14 ॥
ಪ್ರಣವಃ ಪ್ರಣವಾತೀತಃ ಪ್ರಮುಖಃ ಪ್ರಲಯಾತ್ಮಕಃ ।
ಮೃತ್ಯುಞ್ಜಯೋ ವಿವಿಕ್ತಾತ್ಮಾ ಶಙ್ಕರಾತ್ಮಾ ಪರೋ ವಪುಃ ॥ 15 ॥
ಪರಮಸ್ತನುವಿಜ್ಞೇಯಃ ಪರಮಾತ್ಮನಿ ಸಂಸ್ಥಿತಃ ।
ಪ್ರಬೋಧಕಲನಾಧಾರಃ ಪ್ರಭಾವಪ್ರವರೋತ್ತಮಃ ॥ 16 ॥
ಚಿದಮ್ಬರಶ್ಚಿದ್ವಿಲಾಸಶ್ಚಿದಾಕಾಶಶ್ಚಿದುತ್ತಮಃ ।
ಚಿತ್ತಚೈತನ್ಯಚಿತ್ತಾತ್ಮಾ ದೇವಾನಾಂ ಪರಮಾ ಗತಿಃ ॥ 17 ॥
ಅಚೇತ್ಯಶ್ಚೇತನಾಧಾರಶ್ಚೇತನಾಚಿತ್ತವಿಕ್ರಮಃ ।
ಚಿತ್ತಾತ್ಮಾ ಚೇತನಾರೂಪೋ ಲಸತ್ಪಙ್ಕಜಲೋಚನಃ ॥ 18 ॥
ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಂ ಜ್ಯೋತಿಃ ಪರಂ ಧಾಮ ಪರನ್ತಪಃ ।
ಪರಂ ಸೂತ್ರಂ ಪರಂ ತನ್ತ್ರಂ ಪವಿತ್ರಃ ಪರಮೋಹವಾನ್ ॥ 19 ॥
ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಃ ಕ್ಷೇತ್ರಗಃ ಕ್ಷೇತ್ರಃ ಕ್ಷೇತ್ರಾಧಾರಃ ಪುರಞ್ಜನಃ ।
ಕ್ಷೇತ್ರಶೂನ್ಯೋ ಲೋಕಸಾಕ್ಷೀ ಕ್ಷೇತ್ರವಾನ್ ಬಹುನಾಯಕಃ ॥ 20 ॥
ಯೋಗೇನ್ದ್ರೋ ಯೋಗಪೂಜ್ಯಶ್ಚ ಯೋಗ್ಯ ಆತ್ಮವಿದಾಂ ಶುಚಿಃ ।
ಯೋಗಮಾಯಾಧರಃ ಸ್ಥಾಣುರಚಲಃ ಕಮಲಾಪತಿಃ ॥ 21 ॥
ಯೋಗೇಶೋ ಯೋಗನಿರ್ಮಾತಾ ಯೋಗಜ್ಞಾನಪ್ರಕಾಶನಃ ।
ಯೋಗಪಾಲೋ ಲೋಕಪಾಲಃ ಸಂಸಾರತಮನಾಶನಃ ॥ 22 ॥
ಗುಹ್ಯೋ ಗುಹ್ಯತಮೋ ಗುಪ್ತೋ ಮುಕ್ತೋ ಯುಕ್ತಃ ಸನಾತನಃ ।
ಗಹನೋ ಗಗನಾಕಾರೋ ಗಮ್ಭೀರೋ ಗಣನಾಯಕಃ ॥ 23 ॥
ಗೋವಿನ್ದೋ ಗೋಪತಿರ್ಗೋಪ್ತಾ ಗೋಭಾಗೋ ಭಾವಸಂಸ್ಥಿತಃ ।
ಗೋಸಾಕ್ಷೀ ಗೋತಮಾರಿಶ್ಚ ಗಾನ್ಧಾರೋ ಗಗನಾಕೃತಿಃ ॥ 24 ॥
ಯೋಗಯುಕ್ತೋ ಭೋಗಯುಕ್ತಃ ಶಙ್ಕಾಮುಕ್ತಸಮಾಧಿಮಾನ್ ।
ಸಹಜಃ ಸಕಲೇಶಾನಃ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯವರಪ್ರದಃ ॥ 25 ॥
ಸರಜೋ ವಿರಜೋ ಪುಂಸೋ ಪಾವನಃ ಪಾಪನಾಶನಃ ।
ಪರಾವರವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಪರಂಜ್ಯೋತಿಃ ಪುರಾತನಃ ॥ 26 ॥
ನಾನಾಜ್ಯೋತಿರನೇಕಾತ್ಮಾ ಸ್ವಯಂಜ್ಯೋತಿಃ ಸದಾಶಿವಃ ।
ದಿವ್ಯಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯಶ್ಚೈವ ಸತ್ಯವಿಜ್ಞಾನಭಾಸ್ಕರಃ ॥ 27 ॥
ನಿತ್ಯಶುದ್ಧಃ ಪರಃ ಪೂರ್ಣಃ ಪ್ರಕಾಶಃ ಪ್ರಕಟೋದ್ಭವಃ ।
ಪ್ರಮಾದವಿಗತಶ್ಚೈವ ಪರೇಶಃ ಪರವಿಕ್ರಮಃ ॥ 28 ॥
ಯೋಗೀ ಯೋಗೋ ಯೋಗಪಶ್ಚ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸಪ್ರಕಾಶನಃ ।
ಯೋಕ್ತಾ ಮೋಕ್ತಾ ವಿಧಾತಾ ಚ ತ್ರಾತಾ ಪಾತಾ ನಿರಾಯುಧಃ ॥ 29 ॥
ನಿತ್ಯಮುಕ್ತೋ ನಿತ್ಯಯುಕ್ತಃ ಸತ್ಯಃ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಃ ।
ಸತ್ತ್ವಶುದ್ಧಿಕರಃ ಸತ್ತ್ವಸ್ತಥಾ ಸತ್ತ್ವಭೃತಾಂ ಗತಿಃ ॥ 30 ॥
ಶ್ರೀಧರಃ ಶ್ರೀವಪುಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸೋಽಮರಾರ್ಚಿತಃ ।
ಶ್ರೀನಿಧಿಃ ಶ್ರೀಪತಿಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಶ್ರೇಯಸ್ಕಶ್ಚರಮಾಶ್ರಯಃ ॥ 31 ॥
ತ್ಯಾಗೀ ತ್ಯಾಗಾರ್ಥಸಮ್ಪನ್ನಸ್ತ್ಯಾಗಾತ್ಮಾ ತ್ಯಾಗವಿಗ್ರಹಃ ।
ತ್ಯಾಗಲಕ್ಷಣಸಿದ್ಧಾತ್ಮಾ ತ್ಯಾಗಜ್ಞಸ್ತ್ಯಾಗಕಾರಣಃ ॥ 32 ॥
ಭೋಗೋ ಭೋಕ್ತಾ ತಥಾ ಭೋಗ್ಯೋ ಭೋಗಸಾಧನಕಾರಣಃ ।
ಭೋಗೀ ಭೋಗಾರ್ಥಸಮ್ಪನ್ನೋ ಭೋಗಜ್ಞಾನಪ್ರಕಾಶನಃ ॥ 33 ॥
ಕೇವಲಃ ಕೇಶವಃ ಕೃಷ್ಣಃ ಕಂವಾಸಾಃ ಕಮಲಾಲಯಃ ।
ಕಮಲಾಸನಪೂಜ್ಯಶ್ಚ ಹರಿರಜ್ಞಾನಖಣ್ಡನಃ ॥ 34 ॥
ಮಹಾತ್ಮಾ ಮಹದಾದಿಶ್ಚ ಮಹೇಶೋತ್ತಮವನ್ದಿತಃ ।
ಮನೋಬುದ್ಧಿವಿಹೀನಾತ್ಮಾ ಮಾನಾತ್ಮಾ ಮಾನವಾಧಿಪಃ ॥ 35 ॥
ಭುವನೇಶೋ ವಿಭೂತಿಶ್ಚ ಧೃತಿರ್ಮೇಧಾ ಸ್ಮೃತಿರ್ದಯಾ ।
ದುಃಖದಾವಾನಲೋ ಬುದ್ಧಃ ಪ್ರಬುದ್ಧಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ॥ 36 ॥
ಕಾಮಹಾ ಕ್ರೋಧಹಾ ಚೈವ ದಮ್ಭದರ್ಪಮದಾಪಹಃ ।
ಅಜ್ಞಾನತಿಮಿರಾರಿಶ್ಚ ಭವಾರಿರ್ಭುವನೇಶ್ವರಃ ॥ 37 ॥
ರೂಪಕೃದ್ರೂಪಭೃದ್ರೂಪೀ ರೂಪಾತ್ಮಾ ರೂಪಕಾರಣಃ ।
ರೂಪಜ್ಞೋ ರೂಪಸಾಕ್ಷೀ ಚ ನಾಮರೂಪೋ ಗುಣಾನ್ತಕಃ ॥ 38 ॥
ಅಪ್ರಮೇಯಃ ಪ್ರಮೇಯಶ್ಚ ಪ್ರಮಾಣಂ ಪ್ರಣವಾಶ್ರಯಃ ।
ಪ್ರಮಾಣರಹಿತೋಽಚಿನ್ತ್ಯಶ್ಚೇತನಾವಿಗತೋಽಜರಃ ॥ 39 ॥
ಅಕ್ಷರೋಽಕ್ಷರಮುಕ್ತಶ್ಚ ವಿಜ್ವರೋ ಜ್ವರನಾಶನಃ ।
ವಿಶಿಷ್ಟೋ ವಿತ್ತಶಾಸ್ತ್ರೀ ಚ ದೃಷ್ಟೋ ದೃಷ್ಟಾನ್ತವರ್ಜಿತಃ ॥ 40 ॥
ಗುಣೇಶೋ ಗುಣಕಾಯಶ್ಚ ಗುಣಾತ್ಮಾ ಗುಣಭಾವನಃ ।
ಅನನ್ತಗುಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಗುಣಗರ್ಭೋ ಗುಣಾಧಿಪಃ ॥ 41 ॥
ಗಣೇಶೋ ಗುಣನಾಥಶ್ಚ ಗುಣಾತ್ಮಾ ಗಣಭಾವನಃ ।
ಗಣಬನ್ಧುರ್ವಿವೇಕಾತ್ಮಾ ಗುಣಯುಕ್ತಃ ಪರಾಕ್ರಮೀ ॥ 42 ॥
ಅತರ್ಕ್ಯಃ ಕ್ರತುರಗ್ನಿಶ್ಚ ಕೃತಜ್ಞಃ ಸಫಲಾಶ್ರಯಃ ।
ಯಜ್ಞಶ್ಚ ಯಜ್ಞಫಲದೋ ಯಜ್ಞ ಇಜ್ಯೋಽಮರೋತ್ತಮಃ ॥ 43 ॥
ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಃ ಶ್ರೀಗರ್ಭಃ ಖಗರ್ಭಃ ಕುಣಪೇಶ್ವರಃ ।
ಮಾಯಾಗರ್ಭೋ ಲೋಕಗರ್ಭಃ ಸ್ವಯಮ್ಭೂರ್ಭುವನಾನ್ತಕಃ ॥ 44 ॥
ನಿಷ್ಪಾಪೋ ನಿಬಿಡೋ ನನ್ದೀ ಬೋಧೀ ಬೋಧಸಮಾಶ್ರಯಃ ।
ಬೋಧಾತ್ಮಾ ಬೋಧನಾತ್ಮಾ ಚ ಭೇದವೈತಣ್ಡಖಣ್ಡನಃ ॥ 45 ॥
ಸ್ವಾಭಾವ್ಯೋ ಭಾವನಿರ್ಮುಕ್ತೋ ವ್ಯಕ್ತೋಽವ್ಯಕ್ತಸಮಾಶ್ರಯಃ ।
ನಿತ್ಯತೃಪ್ತೋ ನಿರಾಭಾಸೋ ನಿರ್ವಾಣಃ ಶರಣಃ ಸುಹೃತ್ ॥ 46 ॥
ಗುಹ್ಯೇಶೋ ಗುಣಗಮ್ಭೀರೋ ಗುಣದೋಷನಿವಾರಣಃ ।
ಗುಣಸಙ್ಗವಿಹೀನಶ್ಚ ಯೋಗಾರೇರ್ದರ್ಪನಾಶನಃ ॥ 47 ॥
ಆನನ್ದಃ ಪರಮಾನನ್ದಃ ಸ್ವಾನನ್ದಸುಖವರ್ಧನಃ ।
ಸತ್ಯಾನನ್ದಶ್ಚಿದಾನನ್ದಃ ಸರ್ವಾನನ್ದಪರಾಯಣಃ ॥ 48 ॥
ಸದ್ರೂಪಃ ಸಹಜಃ ಸತ್ಯಃ ಸ್ವಾನನ್ದಃ ಸುಮನೋಹರಃ ।
ಸರ್ವಃ ಸರ್ವಾನ್ತರಶ್ಚೈವ ಪೂರ್ವಾತ್ಪೂರ್ವತರಸ್ತಥಾ ॥ 49 ॥
ಖಮಯಃ ಖಪರಃ ಖಾದಿಃ ಖಂಬ್ರಹ್ಮ ಖತನುಃ ಖಗಃ ।
ಖವಾಸಾಃ ಖವಿಹೀನಶ್ಚ ಖನಿಧಿಃ ಖಪರಾಶ್ರಯಃ ॥ 50 ॥
ಅನನ್ತಶ್ಚಾದಿರೂಪಶ್ಚ ಸೂರ್ಯಮಣ್ಡಲಮಧ್ಯಗಃ ।
ಅಮೋಘಃ ಪರಮಾಮೋಘಃ ಪರೋಕ್ಷಃ ಪರದಃ ಕವಿಃ ॥ 51 ॥
ವಿಶ್ವಚಕ್ಷುರ್ವಿಶ್ವಸಾಕ್ಷೀ ವಿಶ್ವಬಾಹುರ್ಧನೇಶ್ವರಃ ।
ಧನಞ್ಜಯೋ ಮಹಾತೇಜಾಸ್ತೇಜಿಷ್ಠಸ್ತೈಜಸಃ ಸುಖೀ ॥ 52 ॥
ಜ್ಯೋತಿರ್ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯೋ ಜೇತಾ ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ಜ್ಯೋತಿರಾತ್ಮಕಃ ।
ಜ್ಯೋತಿಷಾಮಪಿ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಚ ಜನಕೋ ಜನಮೋಹನಃ ॥ 53 ॥
ಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯೋ ಜಿತಕ್ರೋಧೋ ಜಿತಾತ್ಮಾ ಜಿತಮಾನಸಃ ।
ಜಿತಸಙ್ಗೋ ಜಿತಪ್ರಾಣೋ ಜಿತಸಂಸಾರವಾಸನಃ ॥ 54 ॥
ನಿರ್ವಾಸನೋ ನಿರಾಲಮ್ಬೋ ನಿರ್ಯೋಗಕ್ಷೇಮವರ್ಜಿತಃ ।
ನಿರೀಹೋ ನಿರಹಙ್ಕಾರೋ ನಿರಾಶೀರ್ನಿರುಪಾಧಿಕಃ ॥ 55 ॥
ನಿತ್ಯಬೋಧೋ ವಿವಿಕ್ತಾತ್ಮಾ ವಿಶುದ್ಧೋತ್ತಮಗೌರವಃ ।
ವಿದ್ಯಾರ್ಥೀ ಪರಮಾರ್ಥೀ ಚ ಶ್ರದ್ಧಾರ್ಥೀ ಸಾಧನಾತ್ಮಕಃ ॥ 56 ॥
ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರೀ ನಿರಾಹಾರೀ ಸರ್ವಾಹಾರಪರಾಯಣಃ ।
ನಿತ್ಯಶುದ್ಧೋ ನಿರಾಕಾಙ್ಕ್ಷೀ ಪಾರಾಯಣಪರಾಯಣಃ ॥ 57 ॥
ಅಣೋರಣುತರಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಃ ಸ್ಥೂಲಃ ಸ್ಥೂಲತರಸ್ತಥಾ ।
ಏಕಸ್ತಥಾಽನೇಕರೂಪೋ ವಿಶ್ವರೂಪಃ ಸನಾತನಃ ॥ 58 ॥
ನೈಕರೂಪೋ ವಿರೂಪಾತ್ಮಾ ನೈಕಬೋಧಮಯಸ್ತಥಾ ।
ನೈಕನಾಮಮಯಶ್ಚೈವ ನೈಕವಿದ್ಯಾವಿವರ್ಧನಃ ॥ 59 ॥
ಏಕಶ್ಚೈಕಾನ್ತಿಕಶ್ಚೈವ ನಾನಾಭಾವವಿವರ್ಜಿತಃ ।
ಏಕಾಕ್ಷರಸ್ತಥಾ ಬೀಜಃ ಪೂರ್ಣಬಿಮ್ಬಃ ಸನಾತನಃ ॥ 60 ॥
ಮನ್ತ್ರವೀರ್ಯೋ ಮನ್ತ್ರಬೀಜಃ ಶಾಸ್ತ್ರವೀರ್ಯೋ ಜಗತ್ಪತಿಃ ।
ನಾನಾವೀರ್ಯಧರಶ್ಚೈವ ಶಕ್ರೇಶಃ ಪೃಥಿವೀಪತಿಃ ॥ 61 ॥
ಪ್ರಾಣೇಶಃ ಪ್ರಾಣದಃ ಪ್ರಾಣಃ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಪರಾಯಣಃ ।
ಪ್ರಾಣಪಞ್ಚಕನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಕೋಶಪಞ್ಚಕವರ್ಜಿತಃ ॥ 62 ॥
ನಿಶ್ಚಲೋ ನಿಷ್ಕಲೋಽಸಙ್ಗೋ ನಿಷ್ಪ್ರಪಞ್ಚೋ ನಿರಾಮಯಃ ।
ನಿರಾಧಾರೋ ನಿರಾಕಾರೋ ನಿರ್ವಿಕಾರೋ ನಿರಞ್ಜನಃ ॥ 63 ॥
ನಿಷ್ಪ್ರತೀತೋ ನಿರಾಭಾಸೋ ನಿರಾಸಕ್ತೋ ನಿರಾಕುಲಃ ।
ನಿಷ್ಠಾಸರ್ವಗತಶ್ಚೈವ ನಿರಾರಮ್ಭೋ ನಿರಾಶ್ರಯಃ ॥ 64 ॥
ನಿರನ್ತರಃ ಸರ್ವಗೋಪ್ತಾ ಶಾನ್ತೋ ದಾನ್ತೋ ಮಹಾಮುನಿಃ । [ಸತ್ತ್ವ]
ನಿಃಶಬ್ದಃ ಸುಕೃತಃ ಸ್ವಸ್ಥಃ ಸತ್ಯವಾದೀ ಸುರೇಶ್ವರಃ ॥ 65 ॥
ಜ್ಞಾನದೋ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನೀ ಜ್ಞಾನಾತ್ಮಾಽಽನನ್ದಪೂರಿತಃ ।
ಜ್ಞಾನಯಜ್ಞವಿದಾಂ ದಕ್ಷೋ ಜ್ಞಾನಾಗ್ನಿರ್ಜ್ವಲನೋ ಬುಧಃ ॥ 66 ॥
ದಯಾವಾನ್ ಭವರೋಗಾರಿಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಾಚರಮಾಗತಿಃ ।
ಚನ್ದ್ರಮಣ್ಡಲಮಧ್ಯಸ್ಥಶ್ಚನ್ದ್ರಕೋಟಿಸುಶೀತಲಃ ॥ 67 ॥
ಯನ್ತ್ರಕೃತ್ಪರಮೋ ಯನ್ತ್ರೀ ಯನ್ತ್ರಾರೂಢಾಪರಾಜಿತಃ ।
ಯನ್ತ್ರವಿದ್ಯನ್ತ್ರವಾಸಶ್ಚ ಯನ್ತ್ರಾಧಾರೋ ಧರಾಧರಃ ॥ 68 ॥
ತತ್ತ್ವಜ್ಞಸ್ತತ್ತ್ವಭೂತಾತ್ಮಾ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವಪ್ರಕಾಶನಃ ।
ತತ್ತ್ವಸಙ್ಖ್ಯಾನಯೋಗಜ್ಞಃ ಸಾಙ್ಖ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಪ್ರವರ್ತಕಃ ॥ 69 ॥
ಅನನ್ತವಿಕ್ರಮೋ ದೇವೋ ಮಾಧವಶ್ಚ ಧನೇಶ್ವರಃ ।
ಸಾಧುಃ ಸಾಧುವರಿಷ್ಠಾತ್ಮಾ ಸಾವಧಾನೋಽಮರೋತ್ತಮಃ ॥ 70 ॥
ನಿಃಸಙ್ಕಲ್ಪೋ ನಿರಾಧಾರೋ ದುರ್ಧರೋ ಹ್ಯಾತ್ಮವಿತ್ಪತಿಃ ।
ಆರೋಗ್ಯಸುಖದಶ್ಚೈವ ಪ್ರವರೋ ವಾಸವಸ್ತಥಾ ॥ 71 ॥
ಪರೇಶಃ ಪರಮೋದಾರಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಚೈತನ್ಯದುರ್ಗಮಃ ।
ದುರಾಧರ್ಷೋ ದುರಾವಾಸೋ ದೂರತ್ವಪರಿನಾಶನಃ ॥ 72 ॥
ವೇದವಿದ್ವೇದಕೃದ್ವೇದೋ ವೇದಾತ್ಮಾ ವಿಮಲಾಶಯಃ ।
ವಿವಿಕ್ತಸೇವೀ ಚ ಸಂಸಾರಶ್ರಮನಾಶನಸ್ತಥಾ ॥ 73 ॥
ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿರ್ಬೃಹದ್ಯೋನಿರ್ವಿಶ್ವಯೋನಿರ್ವಿದೇಹವಾನ್ ।
ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೋ ವಿಶ್ವನಾಥೋ ಹಾಟಕಾಙ್ಗದಭೂಷಣಃ ॥ 74 ॥
ಅಬಾಧ್ಯೋ ಜಗದಾರಾಧ್ಯೋ ಜಗದಾರ್ಜವಪಾಲನಃ ।
ಜನವಾನ್ ಧನವಾನ್ ಧರ್ಮೀ ಧರ್ಮಗೋ ಧರ್ಮವರ್ಧನಃ ॥ 75 ॥
ಅಮೃತಃ ಶಾಶ್ವತಃ ಸಾಧ್ಯಃ ಸಿದ್ಧಿದಃ ಸುಮನೋಹರಃ ।
ಖಲುಬ್ರಹ್ಮಖಲುಸ್ಥಾನೋ ಮುನೀನಾಂ ಪರಮಾ ಗತಿಃ ॥ 76 ॥
ಉಪದ್ರಷ್ಟಾ ತಥಾ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಶುಚಿಭೂತೋ ಹ್ಯನಾಮಯಃ ।
ವೇದಸಿದ್ಧಾನ್ತವೇದ್ಯಶ್ಚ ಮಾನಸಾಹ್ಲಾದವರ್ಧನಃ ॥ 77 ॥
ದೇಹಾದನ್ಯೋ ಗುಣಾದನ್ಯೋ ಲೋಕಾದನ್ಯೋ ವಿವೇಕವಿತ್ ।
ದುಷ್ಟಸ್ವಪ್ನಹರಶ್ಚೈವ ಗುರುರ್ಗುರುವರೋತ್ತಮಃ ॥ 78 ॥
ಕರ್ಮೀ ಕರ್ಮವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಸನ್ನ್ಯಾಸೀ ಸಾಧಕೇಶ್ವರಃ ।
ಸರ್ವಭಾವವಿಹೀನಶ್ಚ ತೃಷ್ಣಾಸಙ್ಗನಿವಾರಕಃ ॥ 79 ॥
ತ್ಯಾಗೀ ತ್ಯಾಗವಪುಸ್ತ್ಯಾಗಸ್ತ್ಯಾಗದಾನವಿವರ್ಜಿತಃ ।
ತ್ಯಾಗಕಾರಣತ್ಯಾಗಾತ್ಮಾ ಸದ್ಗುರುಃ ಸುಖದಾಯಕಃ ॥ 80 ॥
ದಕ್ಷೋ ದಕ್ಷಾದಿವನ್ದ್ಯಶ್ಚ ಜ್ಞಾನವಾದಪ್ರವರ್ತಕಃ ।
ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಮಯಾತ್ಮಾ ಚ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಕಾಶವಾನ್ ॥ 81 ॥
ಗ್ರಸಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರಭವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ಸಹಿಷ್ಣುರ್ವಿಗತಾನ್ತರಃ ।
ವಿದ್ವತ್ತಮೋ ಮಹಾವನ್ದ್ಯೋ ವಿಶಾಲೋತ್ತಮವಾಙ್ಮುನಿಃ ॥ 82 ॥
ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಬ್ರಹ್ಮಭಾವಶ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪ್ರಿಯಃ ।
ಬ್ರಹ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಕಾಶಾತ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾಪ್ರಕಾಶನಃ ॥ 83 ॥
ಅತ್ರಿವಂಶಪ್ರಭೂತಾತ್ಮಾ ತಾಪಸೋತ್ತಮವನ್ದಿತಃ ।
ಆತ್ಮವಾಸೀ ವಿಧೇಯಾತ್ಮಾ ಹ್ಯತ್ರಿವಂಶವಿವರ್ಧನಃ ॥ 84 ॥
ಪ್ರವರ್ತನೋ ನಿವೃತ್ತಾತ್ಮಾ ಪ್ರಲಯೋದಕಸನ್ನಿಭಃ ।
ನಾರಾಯಣೋ ಮಹಾಗರ್ಭೋ ಭಾರ್ಗವಪ್ರಿಯಕೃತ್ತಮಃ ॥ 85 ॥
ಸಙ್ಕಲ್ಪದುಃಖದಲನಃ ಸಂಸಾರತಮನಾಶನಃ ।
ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಸ್ತ್ರಿಧಾಕಾರಸ್ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಸ್ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕಃ ॥ 86 ॥
ಭೇದತ್ರಯಹರಶ್ಚೈವ ತಾಪತ್ರಯನಿವಾರಕಃ ।
ದೋಷತ್ರಯವಿಭೇದೀ ಚ ಸಂಶಯಾರ್ಣವಖಣ್ಡನಃ ॥ 87 ॥
ಅಸಂಶಯಸ್ತ್ವಸಮ್ಮೂಢೋ ಹ್ಯವಾದೀ ರಾಜವನ್ದಿತಃ ।
ರಾಜಯೋಗೀ ಮಹಾಯೋಗೀ ಸ್ವಭಾವಗಲಿತಸ್ತಥಾ ॥ 88 ॥
ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕಃ ಪವಿತ್ರಾಙ್ಘ್ರಿರ್ಧ್ಯಾನಯೋಗಪರಾಯಣಃ ।
ಧ್ಯಾನಸ್ಥೋ ಧ್ಯಾನಗಮ್ಯಶ್ಚ ವಿಧೇಯಾತ್ಮಾ ಪುರಾತನಃ ॥ 89 ॥
ಅವಿಜ್ಞೇಯೋ ಹ್ಯನ್ತರಾತ್ಮಾ ಮುಖ್ಯಬಿಮ್ಬಸನಾತನಃ ।
ಜೀವಸಞ್ಜೀವನೋ ಜೀವಶ್ಚಿದ್ವಿಲಾಸಶ್ಚಿದಾಶ್ರಯಃ ॥ 90 ॥
ಮಹೇನ್ದ್ರೋಽಮರಮಾನ್ಯಶ್ಚ ಯೋಗೇನ್ದ್ರೋ ಯೋಗವಿತ್ತಮಃ ।
ಯೋಗಧರ್ಮಸ್ತಥಾ ಯೋಗಸ್ತತ್ತ್ವಸ್ತತ್ತ್ವವಿನಿಶ್ಚಯಃ ॥ 91 ॥
ನೈಕಬಾಹುರನನ್ತಾತ್ಮಾ ನೈಕನಾಮಪರಾಕ್ರಮಃ ।
ನೈಕಾಕ್ಷೀ ನೈಕಪಾದಶ್ಚ ನಾಥನಾಥೋತ್ತಮೋತ್ತಮಃ ॥ 92 ॥
ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ ಪುರುಷಃ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಃ ಸಹಸ್ರಪಾತ್ ।
ಸಹಸ್ರರೂಪದೃಕ್ ಚೈವ ಸಹಸ್ರಾರಮಯೋದ್ಧವಃ ॥ 93 ॥
ತ್ರಿಪಾದಪುರುಷಶ್ಚೈವ ತ್ರಿಪಾದೂರ್ಧ್ವಸ್ತಥೈವ ಚ ।
ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಶ್ಚ ಮಹಾವೀರ್ಯೋ ಯೋಗವೀರ್ಯವಿಶಾರದಃ ॥ 94 ॥
ವಿಜಯೀ ವಿನಯೀ ಜೇತಾ ವೀತರಾಗೀ ವಿರಾಜಿತಃ ।
ರುದ್ರೋ ರೌದ್ರೋ ಮಹಾಭೀಮಃ ಪ್ರಾಜ್ಞಮುಖ್ಯಃ ಸದಾಶುಚಿಃ ॥ 95 ॥
ಅನ್ತರ್ಜ್ಯೋತಿರನನ್ತಾತ್ಮಾ ಪ್ರತ್ಯಗಾತ್ಮಾ ನಿರನ್ತರಃ ।
ಅರೂಪಶ್ಚಾತ್ಮರೂಪಶ್ಚ ಸರ್ವಭಾವವಿನಿರ್ವೃತಃ ॥ 96 ॥
ಅನ್ತಃಶೂನ್ಯೋ ಬಹಿಃಶೂನ್ಯಃ ಶೂನ್ಯಾತ್ಮಾ ಶೂನ್ಯಭಾವನಃ ।
ಅನ್ತಃಪೂರ್ಣೋ ಬಹಿಃಪೂರ್ಣಃ ಪೂರ್ಣಾತ್ಮಾ ಪೂರ್ಣಭಾವನಃ ॥ 97 ॥
ಅನ್ತಸ್ತ್ಯಾಗೀ ಬಹಿಸ್ತ್ಯಾಗೀ ತ್ಯಾಗಾತ್ಮಾ ಸರ್ವಯೋಗವಾನ್ ।
ಅನ್ತರ್ಯೋಗೀ ಬಹಿರ್ಯೋಗೀ ಸರ್ವಯೋಗಪರಾಯಣಃ ॥ 98 ॥
ಅನ್ತರ್ಭೋಗೀ ಬಹಿರ್ಭೋಗೀ ಸರ್ವಭೋಗವಿದುತ್ತಮಃ ।
ಅನ್ತರ್ನಿಷ್ಠೋ ಬಹಿರ್ನಿಷ್ಠಃ ಸರ್ವನಿಷ್ಠಾಮಯಸ್ತಥಾ ॥ 99 ॥
ಬಾಹ್ಯಾನ್ತರವಿಮುಕ್ತಶ್ಚ ಬಾಹ್ಯಾನ್ತರವಿವರ್ಜಿತಃ ।
ಶಾನ್ತಃ ಶುದ್ಧೋ ವಿಶುದ್ಧಶ್ಚ ನಿರ್ವಾಣಃ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪರಃ ॥ 100 ॥
ಅಕಾಲಃ ಕಾಲನೇಮೀ ಚ ಕಾಲಕಾಲೋ ಜನೇಶ್ವರಃ ।
ಕಾಲಾತ್ಮಾ ಕಾಲಕರ್ತಾ ಚ ಕಾಲಜ್ಞಃ ಕಾಲನಾಶನಃ ॥ 101 ॥
ಕೈವಲ್ಯಪದದಾತಾ ಚ ಕೈವಲ್ಯಸುಖದಾಯಕಃ ।
ಕೈವಲ್ಯಕಲನಾಧಾರೋ ನಿರ್ಭರೋ ಹರ್ಷವರ್ಧನಃ ॥ 102 ॥
ಹೃದಯಸ್ಥೋ ಹೃಷೀಕೇಶೋ ಗೋವಿನ್ದೋ ಗರ್ಭವರ್ಜಿತಃ ।
ಸಕಲಾಗಮಪೂಜ್ಯಶ್ಚ ನಿಗಮೋ ನಿಗಮಾಶ್ರಯಃ ॥ 103 ॥
ಪರಾಶಕ್ತಿಃ ಪರಾಕೀರ್ತಿಃ ಪರಾವೃತ್ತಿರ್ನಿಧಿಸ್ಮೃತಿಃ ।
ಪರವಿದ್ಯಾ ಪರಾಕ್ಷಾನ್ತಿರ್ವಿಭಕ್ತಿರ್ಯುಕ್ತಸದ್ಗತಿಃ ॥ 104 ॥
ಸ್ವಪ್ರಕಾಶಃ ಪ್ರಕಾಶಾತ್ಮಾ ಪರಸಂವೇದನಾತ್ಮಕಃ ।
ಸ್ವಸೇವ್ಯಃ ಸ್ವವಿದಾಂ ಸ್ವಾತ್ಮಾ ಸ್ವಸಂವೇದ್ಯೋಽನಘಃ ಕ್ಷಮೀ ॥ 105 ॥
ಸ್ವಾನುಸನ್ಧಾನಶೀಲಾತ್ಮಾ ಸ್ವಾನುಸನ್ಧಾನಗೋಚರಃ ।
ಸ್ವಾನುಸನ್ಧಾನಶೂನ್ಯಾತ್ಮಾ ಸ್ವಾನುಸನ್ಧಾನಕಾಶ್ರಯಃ ॥ 106 ॥
ಸ್ವಬೋಧದರ್ಪಣೋಽಭಙ್ಗಃ ಕನ್ದರ್ಪಕುಲನಾಶನಃ ।
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಬ್ರಹ್ಮವೇತ್ತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬ್ರಹ್ಮವಿತ್ತಮಃ ॥ 107 ॥
ತತ್ತ್ವಬೋಧಃ ಸುಧಾವರ್ಷಃ ಪಾವನಃ ಪಾಪಪಾವಕಃ ।
ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರವಿಧೇಯಾತ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಾರ್ಥನಿರ್ಣಯಃ ॥ 108 ॥
ಆತ್ಯನ್ತಿಕೋ ಮಹಾಕಲ್ಪಃ ಸಙ್ಕಲ್ಪಾವರ್ತನಾಶನಃ ।
ಆಧಿವ್ಯಾಧಿಹರಶ್ಚೈವ ಸಂಶಯಾರ್ಣವಶೋಷಕಃ ॥ 109 ॥
ತತ್ತ್ವಾತ್ಮಜ್ಞಾನಸನ್ದೇಶೋ ಮಹಾನುಭವಭಾವಿತಃ ।
ಆತ್ಮಾನುಭವಸಮ್ಪನ್ನಃ ಸ್ವಾನುಭಾವಸುಖಾಶ್ರಯಃ ॥ 110 ॥
ಅಚಿನ್ತ್ಯಶ್ಚ ಬೃಹದ್ಭಾನುಃ ಪ್ರಮದೋತ್ಕರ್ಷನಾಶನಃ ।
ಅನಿಕೇತ ಪ್ರಶಾನ್ತಾತ್ಮಾ ಶೂನ್ಯಾವಾಸೋ ಜಗದ್ವಪುಃ ॥ 111 ॥
ಚಿದ್ಗತಿಶ್ಚಿನ್ಮಯಶ್ಚಕ್ರೀ ಮಾಯಾಚಕ್ರಪ್ರವರ್ತಕಃ ।
ಸರ್ವವರ್ಣವಿದಾರಮ್ಭೀ ಸರ್ವಾರಮ್ಭಪರಾಯಣಃ ॥ 112 ॥
ಪುರಾಣಃ ಪ್ರವರೋ ದಾತಾ ಸುನ್ದರಃ ಕನಕಾಙ್ಗದೀ ।
ಅನಸೂಯಾತ್ಮಜೋ ದತ್ತಃ ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಸರ್ವಕಾಮದಃ ॥ 113 ॥
ಕಾಮಜಿತ್ ಕಾಮಪಾಲಶ್ಚ ಕಾಮೀ ಕಾಮಪ್ರದಾಗಮಃ ।
ಕಾಮವಾನ್ ಕಾಮಪೋಷಶ್ಚ ಸರ್ವಕಾಮನಿವರ್ತಕಃ ॥ 114 ॥
ಸರ್ವಕರ್ಮಫಲೋತ್ಪತ್ತಿಃ ಸರ್ವಕಾಮಫಲಪ್ರದಃ ।
ಸರ್ವಕರ್ಮಫಲೈಃ ಪೂಜ್ಯಃ ಸರ್ವಕರ್ಮಫಲಾಶ್ರಯಃ ॥ 115 ॥
ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಕೃತಾತ್ಮಾ ಚ ಕೃತಜ್ಞಃ ಸರ್ವಸಾಕ್ಷಿಕಃ ।
ಸರ್ವಾರಮ್ಭಪರಿತ್ಯಾಗೀ ಜಡೋನ್ಮತ್ತಪಿಶಾಚವಾನ್ ॥ 116 ॥
ಭಿಕ್ಷುರ್ಭೈಕ್ಷಾಕರಶ್ಚೈವ ಭೈಕ್ಷಾಹಾರೀ ನಿರಾಶ್ರಮೀ ।
ಅಕೂಲಶ್ಚಾನುಕೂಲಶ್ಚ ವಿಕಲೋ ಹ್ಯಕಲಸ್ತಥಾ ॥ 117 ॥
ಜಟಿಲೋ ವನಚಾರೀ ಚ ದಣ್ಡೀ ಮುಣ್ಡೀ ಚ ಗಣ್ಡವಾನ್ ।
ದೇಹಧರ್ಮವಿಹೀನಾತ್ಮಾ ಹ್ಯೇಕಾಕೀ ಸಙ್ಗವರ್ಜಿತಃ ॥ 118 ॥
ಆಶ್ರಮ್ಯನಾಶ್ರಮಾರಮ್ಭೋಽನಾಚಾರೀ ಕರ್ಮವರ್ಜಿತಃ ।
ಅಸನ್ದೇಹೀ ಚ ಸನ್ದೇಹೀ ನ ಕಿಞ್ಚಿನ್ನ ಚ ಕಿಞ್ಚನಃ ॥ 119 ॥
ನೃದೇಹೀ ದೇಹಶೂನ್ಯಶ್ಚ ನಾಭಾವೀ ಭಾವನಿರ್ಗತಃ ।
ನಾಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಸ್ವಯಮೇವ ನಿರಾಕುಲಃ ॥ 120 ॥
ಅನಘಶ್ಚಾಗುರುಶ್ಚೈವ ನಾಥನಾಥೋತ್ತಮೋ ಗುರುಃ ।
ದ್ವಿಭುಜಃ ಪ್ರಾಕೃತಶ್ಚೈವ ಜನಕಶ್ಚ ಪಿತಾಮಹಃ ॥ 121 ॥
ಅನಾತ್ಮಾ ನ ಚ ನಾನಾತ್ಮಾ ನೀತಿರ್ನೀತಿಮತಾಂ ವರಃ ।
ಸಹಜಃ ಸದೃಶಃ ಸಿದ್ಧಶ್ಚೈಕಶ್ಚಿನ್ಮಾತ್ರ ಏವ ಚ ॥ 122 ॥
ನ ಕರ್ತಾಪಿ ಚ ಕರ್ತಾ ಚ ಭೋಕ್ತಾ ಭೋಗವಿವರ್ಜಿತಃ ।
ತುರೀಯಸ್ತುರೀಯಾತೀತಃ ಸ್ವಚ್ಛಃ ಸರ್ವಮಯಸ್ತಥಾ ॥ 123 ॥
ಸರ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನರೂಪಶ್ಚ ಸರ್ವಧ್ಯೇಯವಿವರ್ಜಿತಃ ।
ಸರ್ವಲೋಕನಿವಾಸಾತ್ಮಾ ಸಕಲೋತ್ತಮವನ್ದಿತಃ ॥ 124 ॥
ದೇಹಭೃದ್ದೇಹಕೃಚ್ಚೈವ ದೇಹಾತ್ಮಾ ದೇಹಭಾವನಃ ।
ದೇಹೀ ದೇಹವಿಭಕ್ತಶ್ಚ ದೇಹಭಾವಪ್ರಕಾಶನಃ ॥ 125 ॥
ಲಯಸ್ಥೋ ಲಯವಿಚ್ಚೈವ ಲಯಾಭಾವಶ್ಚ ಬೋಧವಾನ್ ।
ಲಯಾತೀತೋ ಲಯಸ್ಯಾನ್ತೋ ಲಯಭಾವನಿವಾರಣಃ ॥ 126 ॥
ವಿಮುಖಃ ಪ್ರಮುಖಶ್ಚೈವ ಪ್ರತ್ಯಙ್ಮುಖವದಾಚರೀ ।
ವಿಶ್ವಭುಗ್ವಿಶ್ವಧೃಗ್ವಿಶ್ವೋ ವಿಶ್ವಕ್ಷೇಮಕರಸ್ತಥಾ ॥ 127 ॥
ಅವಿಕ್ಷಿಪ್ತೋಽಪ್ರಮಾದೀ ಚ ಪರರ್ಧಿಃ ಪರಮಾರ್ಥದೃಕ್ ।
ಸ್ವಾನುಭಾವವಿಹೀನಶ್ಚ ಸ್ವಾನುಭಾವಪ್ರಕಾಶನಃ ॥ 128 ॥
ನಿರಿನ್ದ್ರಿಯಶ್ಚ ನಿರ್ಬುದ್ಧಿರ್ನಿರಾಭಾಸೋ ನಿರಾಕೃತಃ ।
ನಿರಹಙ್ಕಾರರೂಪಾತ್ಮಾ ನಿರ್ವಪುಃ ಸಕಲಾಶ್ರಯಃ ॥ 129 ॥
ಶೋಕದುಃಖಹರಶ್ಚೈವ ಭೋಗಮೋಕ್ಷಫಲಪ್ರದಃ ।
ಸುಪ್ರಸನ್ನಸ್ತಥಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಃ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಥಸಙ್ಗ್ರಹಃ ॥ 130 ॥
ಆಗಮಾಪಾಯಶೂನ್ಯಶ್ಚ ಸ್ಥಾನದಶ್ಚ ಸತಾಙ್ಗತಿಃ ।
ಅಕೃತಃ ಸುಕೃತಶ್ಚೈವ ಕೃತಕರ್ಮಾ ವಿನಿರ್ವೃತಃ ॥ 131 ॥
ಭೇದತ್ರಯಹರಶ್ಚೈವ ದೇಹತ್ರಯವಿನಿರ್ಗತಃ ।
ಸರ್ವಕಾಮಮಯಶ್ಚೈವ ಸರ್ವಕಾಮನಿವರ್ತಕಃ ॥ 132 ॥
ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರೋಽಜರಃ ಪಞ್ಚಬಾಣದರ್ಪಹುತಾಶನಃ ।
ಚತುರಕ್ಷರಬೀಜಾತ್ಮಾ ಸ್ವಭೂಶ್ಚಿತ್ಕೀರ್ತಿಭೂಷಣಃ ॥ 133 ॥
ಅಗಾಧಬುದ್ಧಿರಕ್ಷುಬ್ಧಶ್ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯಾಗ್ನಿಲೋಚನಃ ।
ಯಮದಂಷ್ಟ್ರೋಽತಿಸಂಹರ್ತಾ ಪರಮಾನನ್ದಸಾಗರಃ ॥ 134 ॥
ಲೀಲಾವಿಶ್ವಮ್ಭರೋ ಭಾನುರ್ಭೈರವೋ ಭೀಮಲೋಚನಃ ।
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಮಾಮ್ಬರಃ ಕಾಲಸ್ತ್ವಚಲಶ್ಚಲನಾನ್ತಕಃ ॥ 135 ॥
ಆದಿದೇವೋ ಜಗದ್ಯೋನಿರ್ವಾಸವಾರಿವಿಮರ್ದನಃ ।
ವಿಕರ್ಮಕರ್ಮಕರ್ಮಜ್ಞೋ ಅನನ್ಯಗಮಕೋಽಗಮಃ ॥ 136 ॥
ಅಬದ್ಧಕರ್ಮಶೂನ್ಯಶ್ಚ ಕಾಮರಾಗಕುಲಕ್ಷಯಃ ।
ಯೋಗಾನ್ಧಕಾರಮಥನಃ ಪದ್ಮಜನ್ಮಾದಿವನ್ದಿತಃ ॥ 137 ॥
ಭಕ್ತಕಾಮೋಽಗ್ರಜಶ್ಚಕ್ರೀ ಭಾವನಿರ್ಭಾವಭಾವಕಃ ।
ಭೇದಾನ್ತಕೋ ಮಹಾನಗ್ರ್ಯೋ ನಿಗೂಹೋ ಗೋಚರಾನ್ತಕಃ ॥ 138 ॥
ಕಾಲಾಗ್ನಿಶಮನಃ ಶಙ್ಖಚಕ್ರಪದ್ಮಗದಾಧರಃ ।
ದೀಪ್ತೋ ದೀನಪತಿಃ ಶಾಸ್ತಾ ಸ್ವಚ್ಛನ್ದೋ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕಃ ॥ 139 ॥
ವ್ಯೋಮಧರ್ಮಾಮ್ಬರೋ ಭೇತ್ತಾ ಭಸ್ಮಧಾರೀ ಧರಾಧರಃ ।
ಧರ್ಮಗುಪ್ತೋಽನ್ವಯಾತ್ಮಾ ಚ ವ್ಯತಿರೇಕಾರ್ಥನಿರ್ಣಯಃ ॥ 140 ॥
ಏಕಾನೇಕಗುಣಾಭಾಸಾಭಾಸನಿರ್ಭಾಸವರ್ಜಿತಃ ।
ಭಾವಾಭಾವಸ್ವಭಾವಾತ್ಮಾ ಭಾವಾಭಾವವಿಭಾವವಿತ್ ॥ 141 ॥
ಯೋಗಿಹೃದಯವಿಶ್ರಾಮೋಽನನ್ತವಿದ್ಯಾವಿವರ್ಧನಃ ।
ವಿಘ್ನಾನ್ತಕಸ್ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞಸ್ತತ್ತ್ವಾತ್ಮಾ ಜ್ಞಾನಸಾಗರಃ ॥ 142 ॥
ಇತೀದಂ ದತ್ತಸಾಹಸ್ರಂ ಸಾಯಂ ಪ್ರಾತಃ ಪಠೇತ್ತು ಯಃ ।
ಸ ಇಹಾಮುತ್ರ ಲಭತೇ ನಿರ್ವಾಣಂ ಪರಮಂ ಸುಖಮ್ ॥ 143 ॥
ಗುರುವಾರೇ ದತ್ತಭಕ್ತೋ ಭಕ್ತಿಭಾವಸಮನ್ವಿತಃ ।
ಪಠೇತ್ ಸದೈವ ಯೋ ಹ್ಯೇತತ್ ಸ ಲಭೇಚ್ಚಿನ್ತಿತಂ ಧ್ರುವಮ್ ॥ 144 ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್ದತ್ತಾತ್ರೇಯಪುರಾಣೇ ಶ್ರೀ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಸಹಸ್ರನಾಮ ಸ್ತೋತ್ರಮ್ ।
Roman (IAST) Transliteration
munayaḥ ūcuḥ
nikhilāgamatattvajña brahmadhyānaparāyaṇa |
vadāsmākaṃ muktyupāyaṃ sūta sarvopakārakam || 1 ||
sarvadeveṣu ko devaḥ sadyo mokṣaprado bhavet |
ko manurvā bhavettasya sadyaḥ prītikaro dhruvam || 2 ||
sūta uvāca |
nigamāgamatattvajño hyavadhūtaścidambaraḥ |
bhaktavātsalyapravaṇo datta eva hi kevalaḥ || 3 ||
sadā prasannavadano bhaktacintaikatatparaḥ |
tasya nāmānyanantāni vartante'thāpyadaḥ param || 4 ||
dattasya nāmasāhasraṃ tasya prītivivardhanam |
yastvidaṃ paṭhate nityaṃ dattātreyaikamānasaḥ || 5 ||
mucyate sarvapāpebhyaḥ sa sadyo nātra saṃśayaḥ |
ante taddhāma saṃyāti punarāvṛttidurlabham || 6 ||
asya śrīmaddattātreyasahasranāmastotramantrasya avadhūta ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, digambaro devatā, oṃ bījaṃ, hrīṃ śaktiḥ, krauṃ kīlakaṃ, śrīdattātreyaprītyarthe jape viniyogaḥ |
atha dhyānam
digambaraṃ bhasmavilepitāṅgaṃ
bodhātmakaṃ muktikaraṃ prasannam |
nirmānasaṃ śyāmatanuṃ bhaje'haṃ
dattātreyaṃ brahmasamādhiyuktam ||
atha stotram
dattātreyo mahāyogī yogeśaścāmaraprabhuḥ |
munirdigambaro bālo māyāmukto madāpahaḥ || 1 ||
avadhūto mahānāthaḥ śaṅkaro'maravallabhaḥ |
mahādevaścādidevaḥ purāṇaprabhurīśvaraḥ || 2 ||
sattvakṛtsattvabhṛdbhāvaḥ sattvātmā sattvasāgaraḥ |
sattvavitsattvasākṣī ca sattvasādhyo'marādhipaḥ || 3 ||
bhūtakṛdbhūtabhṛccaiva bhūtātmā bhūtasambhavaḥ |
bhūtabhāvo bhavo bhūtavittathā bhūtakāraṇaḥ || 4 ||
bhūtasākṣī prabhūtiśca bhūtānāṃ paramā gatiḥ |
bhūtasaṅgavihīnātmā bhūtātmā bhūtaśaṅkaraḥ || 5 ||
bhūtanātho mahānātha ādinātho maheśvaraḥ |
sarvabhūtanivāsātmā bhūtasantāpanāśanaḥ || 6 ||
sarvātmā sarvabhṛtsarvaḥ sarvajñaḥ sarvanirṇayaḥ |
sarvasākṣī bṛhadbhānuḥ sarvavit sarvamaṅgalaḥ || 7 ||
śāntaḥ satyaḥ samaḥ pūrṇo ekākī kamalāpatiḥ |
rāmo rāmapriyaścaiva virāmo rāmakāraṇaḥ || 8 ||
śuddhātmā pāvano'nantaḥ pratītaḥ paramārthabhṛt |
haṃsasākṣī vibhuścaiva prabhuḥ pralaya ityapi || 9 ||
siddhātmā paramātmā ca siddhānāṃ paramā gatiḥ |
siddhisiddhastathā sādhyaḥ sādhano hyuttamastathā || 10 ||
sulakṣaṇaḥ sumedhāvī vidyāvānvigatāntaraḥ |
vijvaraśca mahābāhurbahulānandavardhanaḥ || 11 ||
avyaktapuruṣaḥ prājñaḥ parajñaḥ paramārthadṛk |
parāparavinirmukto yuktastattvaprakāśavān || 12 ||
dayāvān bhagavān bhāvī bhāvātmā bhāvakāraṇaḥ |
bhavasantāpanāśaśca puṣpavān paṇḍito budhaḥ || 13 ||
pratyakṣavasturviśvātmā pratyagbrahma sanātanaḥ |
pramāṇavigataścaiva pratyāhāraniyojakaḥ || 14 ||
praṇavaḥ praṇavātītaḥ pramukhaḥ pralayātmakaḥ |
mṛtyuñjayo viviktātmā śaṅkarātmā paro vapuḥ || 15 ||
paramastanuvijñeyaḥ paramātmani saṃsthitaḥ |
prabodhakalanādhāraḥ prabhāvapravarottamaḥ || 16 ||
cidambaraścidvilāsaścidākāśaściduttamaḥ |
cittacaitanyacittātmā devānāṃ paramā gatiḥ || 17 ||
acetyaścetanādhāraścetanācittavikramaḥ |
cittātmā cetanārūpo lasatpaṅkajalocanaḥ || 18 ||
paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ paraṃ dhāma parantapaḥ |
paraṃ sūtraṃ paraṃ tantraṃ pavitraḥ paramohavān || 19 ||
kṣetrajñaḥ kṣetragaḥ kṣetraḥ kṣetrādhāraḥ purañjanaḥ |
kṣetraśūnyo lokasākṣī kṣetravān bahunāyakaḥ || 20 ||
yogendro yogapūjyaśca yogya ātmavidāṃ śuciḥ |
yogamāyādharaḥ sthāṇuracalaḥ kamalāpatiḥ || 21 ||
yogeśo yoganirmātā yogajñānaprakāśanaḥ |
yogapālo lokapālaḥ saṃsāratamanāśanaḥ || 22 ||
guhyo guhyatamo gupto mukto yuktaḥ sanātanaḥ |
gahano gaganākāro gambhīro gaṇanāyakaḥ || 23 ||
govindo gopatirgoptā gobhāgo bhāvasaṃsthitaḥ |
gosākṣī gotamāriśca gāndhāro gaganākṛtiḥ || 24 ||
yogayukto bhogayuktaḥ śaṅkāmuktasamādhimān |
sahajaḥ sakaleśānaḥ kārtavīryavarapradaḥ || 25 ||
sarajo virajo puṃso pāvanaḥ pāpanāśanaḥ |
parāvaravinirmuktaḥ paraṃjyotiḥ purātanaḥ || 26 ||
nānājyotiranekātmā svayaṃjyotiḥ sadāśivaḥ |
divyajyotirmayaścaiva satyavijñānabhāskaraḥ || 27 ||
nityaśuddhaḥ paraḥ pūrṇaḥ prakāśaḥ prakaṭodbhavaḥ |
pramādavigataścaiva pareśaḥ paravikramaḥ || 28 ||
yogī yogo yogapaśca yogābhyāsaprakāśanaḥ |
yoktā moktā vidhātā ca trātā pātā nirāyudhaḥ || 29 ||
nityamukto nityayuktaḥ satyaḥ satyaparākramaḥ |
sattvaśuddhikaraḥ sattvastathā sattvabhṛtāṃ gatiḥ || 30 ||
śrīdharaḥ śrīvapuḥ śrīmān śrīnivāso'marārcitaḥ |
śrīnidhiḥ śrīpatiḥ śreṣṭhaḥ śreyaskaścaramāśrayaḥ || 31 ||
tyāgī tyāgārthasampannastyāgātmā tyāgavigrahaḥ |
tyāgalakṣaṇasiddhātmā tyāgajñastyāgakāraṇaḥ || 32 ||
bhogo bhoktā tathā bhogyo bhogasādhanakāraṇaḥ |
bhogī bhogārthasampanno bhogajñānaprakāśanaḥ || 33 ||
kevalaḥ keśavaḥ kṛṣṇaḥ kaṃvāsāḥ kamalālayaḥ |
kamalāsanapūjyaśca harirajñānakhaṇḍanaḥ || 34 ||
mahātmā mahadādiśca maheśottamavanditaḥ |
manobuddhivihīnātmā mānātmā mānavādhipaḥ || 35 ||
bhuvaneśo vibhūtiśca dhṛtirmedhā smṛtirdayā |
duḥkhadāvānalo buddhaḥ prabuddhaḥ parameśvaraḥ || 36 ||
kāmahā krodhahā caiva dambhadarpamadāpahaḥ |
ajñānatimirāriśca bhavārirbhuvaneśvaraḥ || 37 ||
rūpakṛdrūpabhṛdrūpī rūpātmā rūpakāraṇaḥ |
rūpajño rūpasākṣī ca nāmarūpo guṇāntakaḥ || 38 ||
aprameyaḥ prameyaśca pramāṇaṃ praṇavāśrayaḥ |
pramāṇarahito'cintyaścetanāvigato'jaraḥ || 39 ||
akṣaro'kṣaramuktaśca vijvaro jvaranāśanaḥ |
viśiṣṭo vittaśāstrī ca dṛṣṭo dṛṣṭāntavarjitaḥ || 40 ||
guṇeśo guṇakāyaśca guṇātmā guṇabhāvanaḥ |
anantaguṇasampanno guṇagarbho guṇādhipaḥ || 41 ||
gaṇeśo guṇanāthaśca guṇātmā gaṇabhāvanaḥ |
gaṇabandhurvivekātmā guṇayuktaḥ parākramī || 42 ||
atarkyaḥ kraturagniśca kṛtajñaḥ saphalāśrayaḥ |
yajñaśca yajñaphalado yajña ijyo'marottamaḥ || 43 ||
hiraṇyagarbhaḥ śrīgarbhaḥ khagarbhaḥ kuṇapeśvaraḥ |
māyāgarbho lokagarbhaḥ svayambhūrbhuvanāntakaḥ || 44 ||
niṣpāpo nibiḍo nandī bodhī bodhasamāśrayaḥ |
bodhātmā bodhanātmā ca bhedavaitaṇḍakhaṇḍanaḥ || 45 ||
svābhāvyo bhāvanirmukto vyakto'vyaktasamāśrayaḥ |
nityatṛpto nirābhāso nirvāṇaḥ śaraṇaḥ suhṛt || 46 ||
guhyeśo guṇagambhīro guṇadoṣanivāraṇaḥ |
guṇasaṅgavihīnaśca yogārerdarpanāśanaḥ || 47 ||
ānandaḥ paramānandaḥ svānandasukhavardhanaḥ |
satyānandaścidānandaḥ sarvānandaparāyaṇaḥ || 48 ||
sadrūpaḥ sahajaḥ satyaḥ svānandaḥ sumanoharaḥ |
sarvaḥ sarvāntaraścaiva pūrvātpūrvatarastathā || 49 ||
khamayaḥ khaparaḥ khādiḥ khaṃbrahma khatanuḥ khagaḥ |
khavāsāḥ khavihīnaśca khanidhiḥ khaparāśrayaḥ || 50 ||
anantaścādirūpaśca sūryamaṇḍalamadhyagaḥ |
amoghaḥ paramāmoghaḥ parokṣaḥ paradaḥ kaviḥ || 51 ||
viśvacakṣurviśvasākṣī viśvabāhurdhaneśvaraḥ |
dhanañjayo mahātejāstejiṣṭhastaijasaḥ sukhī || 52 ||
jyotirjyotirmayo jetā jyotiṣāṃ jyotirātmakaḥ |
jyotiṣāmapi jyotiśca janako janamohanaḥ || 53 ||
jitendriyo jitakrodho jitātmā jitamānasaḥ |
jitasaṅgo jitaprāṇo jitasaṃsāravāsanaḥ || 54 ||
nirvāsano nirālambo niryogakṣemavarjitaḥ |
nirīho nirahaṅkāro nirāśīrnirupādhikaḥ || 55 ||
nityabodho viviktātmā viśuddhottamagauravaḥ |
vidyārthī paramārthī ca śraddhārthī sādhanātmakaḥ || 56 ||
pratyāhārī nirāhārī sarvāhāraparāyaṇaḥ |
nityaśuddho nirākāṅkṣī pārāyaṇaparāyaṇaḥ || 57 ||
aṇoraṇutaraḥ sūkṣmaḥ sthūlaḥ sthūlatarastathā |
ekastathā'nekarūpo viśvarūpaḥ sanātanaḥ || 58 ||
naikarūpo virūpātmā naikabodhamayastathā |
naikanāmamayaścaiva naikavidyāvivardhanaḥ || 59 ||
ekaścaikāntikaścaiva nānābhāvavivarjitaḥ |
ekākṣarastathā bījaḥ pūrṇabimbaḥ sanātanaḥ || 60 ||
mantravīryo mantrabījaḥ śāstravīryo jagatpatiḥ |
nānāvīryadharaścaiva śakreśaḥ pṛthivīpatiḥ || 61 ||
prāṇeśaḥ prāṇadaḥ prāṇaḥ prāṇāyāmaparāyaṇaḥ |
prāṇapañcakanirmuktaḥ kośapañcakavarjitaḥ || 62 ||
niścalo niṣkalo'saṅgo niṣprapañco nirāmayaḥ |
nirādhāro nirākāro nirvikāro nirañjanaḥ || 63 ||
niṣpratīto nirābhāso nirāsakto nirākulaḥ |
niṣṭhāsarvagataścaiva nirārambho nirāśrayaḥ || 64 ||
nirantaraḥ sarvagoptā śānto dānto mahāmuniḥ | [sattva]
niḥśabdaḥ sukṛtaḥ svasthaḥ satyavādī sureśvaraḥ || 65 ||
jñānado jñānavijñānī jñānātmā''nandapūritaḥ |
jñānayajñavidāṃ dakṣo jñānāgnirjvalano budhaḥ || 66 ||
dayāvān bhavarogāriścikitsācaramāgatiḥ |
candramaṇḍalamadhyasthaścandrakoṭisuśītalaḥ || 67 ||
yantrakṛtparamo yantrī yantrārūḍhāparājitaḥ |
yantravidyantravāsaśca yantrādhāro dharādharaḥ || 68 ||
tattvajñastattvabhūtātmā mahattattvaprakāśanaḥ |
tattvasaṅkhyānayogajñaḥ sāṅkhyaśāstrapravartakaḥ || 69 ||
anantavikramo devo mādhavaśca dhaneśvaraḥ |
sādhuḥ sādhuvariṣṭhātmā sāvadhāno'marottamaḥ || 70 ||
niḥsaṅkalpo nirādhāro durdharo hyātmavitpatiḥ |
ārogyasukhadaścaiva pravaro vāsavastathā || 71 ||
pareśaḥ paramodāraḥ pratyakcaitanyadurgamaḥ |
durādharṣo durāvāso dūratvaparināśanaḥ || 72 ||
vedavidvedakṛdvedo vedātmā vimalāśayaḥ |
viviktasevī ca saṃsāraśramanāśanastathā || 73 ||
brahmayonirbṛhadyonirviśvayonirvidehavān |
viśālākṣo viśvanātho hāṭakāṅgadabhūṣaṇaḥ || 74 ||
abādhyo jagadārādhyo jagadārjavapālanaḥ |
janavān dhanavān dharmī dharmago dharmavardhanaḥ || 75 ||
amṛtaḥ śāśvataḥ sādhyaḥ siddhidaḥ sumanoharaḥ |
khalubrahmakhalusthāno munīnāṃ paramā gatiḥ || 76 ||
upadraṣṭā tathā śreṣṭhaḥ śucibhūto hyanāmayaḥ |
vedasiddhāntavedyaśca mānasāhlādavardhanaḥ || 77 ||
dehādanyo guṇādanyo lokādanyo vivekavit |
duṣṭasvapnaharaścaiva gururguruvarottamaḥ || 78 ||
karmī karmavinirmuktaḥ sannyāsī sādhakeśvaraḥ |
sarvabhāvavihīnaśca tṛṣṇāsaṅganivārakaḥ || 79 ||
tyāgī tyāgavapustyāgastyāgadānavivarjitaḥ |
tyāgakāraṇatyāgātmā sadguruḥ sukhadāyakaḥ || 80 ||
dakṣo dakṣādivandyaśca jñānavādapravartakaḥ |
śabdabrahmamayātmā ca śabdabrahmaprakāśavān || 81 ||
grasiṣṇuḥ prabhaviṣṇuśca sahiṣṇurvigatāntaraḥ |
vidvattamo mahāvandyo viśālottamavāṅmuniḥ || 82 ||
brahmavidbrahmabhāvaśca brahmarṣirbrāhmaṇapriyaḥ |
brahma brahmaprakāśātmā brahmavidyāprakāśanaḥ || 83 ||
atrivaṃśaprabhūtātmā tāpasottamavanditaḥ |
ātmavāsī vidheyātmā hyatrivaṃśavivardhanaḥ || 84 ||
pravartano nivṛttātmā pralayodakasannibhaḥ |
nārāyaṇo mahāgarbho bhārgavapriyakṛttamaḥ || 85 ||
saṅkalpaduḥkhadalanaḥ saṃsāratamanāśanaḥ |
trivikramastridhākārastrimūrtistriguṇātmakaḥ || 86 ||
bhedatrayaharaścaiva tāpatrayanivārakaḥ |
doṣatrayavibhedī ca saṃśayārṇavakhaṇḍanaḥ || 87 ||
asaṃśayastvasammūḍho hyavādī rājavanditaḥ |
rājayogī mahāyogī svabhāvagalitastathā || 88 ||
puṇyaślokaḥ pavitrāṅghrirdhyānayogaparāyaṇaḥ |
dhyānastho dhyānagamyaśca vidheyātmā purātanaḥ || 89 ||
avijñeyo hyantarātmā mukhyabimbasanātanaḥ |
jīvasañjīvano jīvaścidvilāsaścidāśrayaḥ || 90 ||
mahendro'maramānyaśca yogendro yogavittamaḥ |
yogadharmastathā yogastattvastattvaviniścayaḥ || 91 ||
naikabāhuranantātmā naikanāmaparākramaḥ |
naikākṣī naikapādaśca nāthanāthottamottamaḥ || 92 ||
sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |
sahasrarūpadṛk caiva sahasrāramayoddhavaḥ || 93 ||
tripādapuruṣaścaiva tripādūrdhvastathaiva ca |
tryambakaśca mahāvīryo yogavīryaviśāradaḥ || 94 ||
vijayī vinayī jetā vītarāgī virājitaḥ |
rudro raudro mahābhīmaḥ prājñamukhyaḥ sadāśuciḥ || 95 ||
antarjyotiranantātmā pratyagātmā nirantaraḥ |
arūpaścātmarūpaśca sarvabhāvavinirvṛtaḥ || 96 ||
antaḥśūnyo bahiḥśūnyaḥ śūnyātmā śūnyabhāvanaḥ |
antaḥpūrṇo bahiḥpūrṇaḥ pūrṇātmā pūrṇabhāvanaḥ || 97 ||
antastyāgī bahistyāgī tyāgātmā sarvayogavān |
antaryogī bahiryogī sarvayogaparāyaṇaḥ || 98 ||
antarbhogī bahirbhogī sarvabhogaviduttamaḥ |
antarniṣṭho bahirniṣṭhaḥ sarvaniṣṭhāmayastathā || 99 ||
bāhyāntaravimuktaśca bāhyāntaravivarjitaḥ |
śāntaḥ śuddho viśuddhaśca nirvāṇaḥ prakṛteḥ paraḥ || 100 ||
akālaḥ kālanemī ca kālakālo janeśvaraḥ |
kālātmā kālakartā ca kālajñaḥ kālanāśanaḥ || 101 ||
kaivalyapadadātā ca kaivalyasukhadāyakaḥ |
kaivalyakalanādhāro nirbharo harṣavardhanaḥ || 102 ||
hṛdayastho hṛṣīkeśo govindo garbhavarjitaḥ |
sakalāgamapūjyaśca nigamo nigamāśrayaḥ || 103 ||
parāśaktiḥ parākīrtiḥ parāvṛttirnidhismṛtiḥ |
paravidyā parākṣāntirvibhaktiryuktasadgatiḥ || 104 ||
svaprakāśaḥ prakāśātmā parasaṃvedanātmakaḥ |
svasevyaḥ svavidāṃ svātmā svasaṃvedyo'naghaḥ kṣamī || 105 ||
svānusandhānaśīlātmā svānusandhānagocaraḥ |
svānusandhānaśūnyātmā svānusandhānakāśrayaḥ || 106 ||
svabodhadarpaṇo'bhaṅgaḥ kandarpakulanāśanaḥ |
brahmacārī brahmavettā brāhmaṇo brahmavittamaḥ || 107 ||
tattvabodhaḥ sudhāvarṣaḥ pāvanaḥ pāpapāvakaḥ |
brahmasūtravidheyātmā brahmasūtrārthanirṇayaḥ || 108 ||
ātyantiko mahākalpaḥ saṅkalpāvartanāśanaḥ |
ādhivyādhiharaścaiva saṃśayārṇavaśoṣakaḥ || 109 ||
tattvātmajñānasandeśo mahānubhavabhāvitaḥ |
ātmānubhavasampannaḥ svānubhāvasukhāśrayaḥ || 110 ||
acintyaśca bṛhadbhānuḥ pramadotkarṣanāśanaḥ |
aniketa praśāntātmā śūnyāvāso jagadvapuḥ || 111 ||
cidgatiścinmayaścakrī māyācakrapravartakaḥ |
sarvavarṇavidārambhī sarvārambhaparāyaṇaḥ || 112 ||
purāṇaḥ pravaro dātā sundaraḥ kanakāṅgadī |
anasūyātmajo dattaḥ sarvajñaḥ sarvakāmadaḥ || 113 ||
kāmajit kāmapālaśca kāmī kāmapradāgamaḥ |
kāmavān kāmapoṣaśca sarvakāmanivartakaḥ || 114 ||
sarvakarmaphalotpattiḥ sarvakāmaphalapradaḥ |
sarvakarmaphalaiḥ pūjyaḥ sarvakarmaphalāśrayaḥ || 115 ||
viśvakarmā kṛtātmā ca kṛtajñaḥ sarvasākṣikaḥ |
sarvārambhaparityāgī jaḍonmattapiśācavān || 116 ||
bhikṣurbhaikṣākaraścaiva bhaikṣāhārī nirāśramī |
akūlaścānukūlaśca vikalo hyakalastathā || 117 ||
jaṭilo vanacārī ca daṇḍī muṇḍī ca gaṇḍavān |
dehadharmavihīnātmā hyekākī saṅgavarjitaḥ || 118 ||
āśramyanāśramārambho'nācārī karmavarjitaḥ |
asandehī ca sandehī na kiñcinna ca kiñcanaḥ || 119 ||
nṛdehī dehaśūnyaśca nābhāvī bhāvanirgataḥ |
nābrahmā ca parabrahma svayameva nirākulaḥ || 120 ||
anaghaścāguruścaiva nāthanāthottamo guruḥ |
dvibhujaḥ prākṛtaścaiva janakaśca pitāmahaḥ || 121 ||
anātmā na ca nānātmā nītirnītimatāṃ varaḥ |
sahajaḥ sadṛśaḥ siddhaścaikaścinmātra eva ca || 122 ||
na kartāpi ca kartā ca bhoktā bhogavivarjitaḥ |
turīyasturīyātītaḥ svacchaḥ sarvamayastathā || 123 ||
sarvādhiṣṭhānarūpaśca sarvadhyeyavivarjitaḥ |
sarvalokanivāsātmā sakalottamavanditaḥ || 124 ||
dehabhṛddehakṛccaiva dehātmā dehabhāvanaḥ |
dehī dehavibhaktaśca dehabhāvaprakāśanaḥ || 125 ||
layastho layaviccaiva layābhāvaśca bodhavān |
layātīto layasyānto layabhāvanivāraṇaḥ || 126 ||
vimukhaḥ pramukhaścaiva pratyaṅmukhavadācarī |
viśvabhugviśvadhṛgviśvo viśvakṣemakarastathā || 127 ||
avikṣipto'pramādī ca parardhiḥ paramārthadṛk |
svānubhāvavihīnaśca svānubhāvaprakāśanaḥ || 128 ||
nirindriyaśca nirbuddhirnirābhāso nirākṛtaḥ |
nirahaṅkārarūpātmā nirvapuḥ sakalāśrayaḥ || 129 ||
śokaduḥkhaharaścaiva bhogamokṣaphalapradaḥ |
suprasannastathā sūkṣmaḥ śabdabrahmārthasaṅgrahaḥ || 130 ||
āgamāpāyaśūnyaśca sthānadaśca satāṅgatiḥ |
akṛtaḥ sukṛtaścaiva kṛtakarmā vinirvṛtaḥ || 131 ||
bhedatrayaharaścaiva dehatrayavinirgataḥ |
sarvakāmamayaścaiva sarvakāmanivartakaḥ || 132 ||
siddheśvaro'jaraḥ pañcabāṇadarpahutāśanaḥ |
caturakṣarabījātmā svabhūścitkīrtibhūṣaṇaḥ || 133 ||
agādhabuddhirakṣubdhaścandrasūryāgnilocanaḥ |
yamadaṃṣṭro'tisaṃhartā paramānandasāgaraḥ || 134 ||
līlāviśvambharo bhānurbhairavo bhīmalocanaḥ |
brahmacarmāmbaraḥ kālastvacalaścalanāntakaḥ || 135 ||
ādidevo jagadyonirvāsavārivimardanaḥ |
vikarmakarmakarmajño ananyagamako'gamaḥ || 136 ||
abaddhakarmaśūnyaśca kāmarāgakulakṣayaḥ |
yogāndhakāramathanaḥ padmajanmādivanditaḥ || 137 ||
bhaktakāmo'grajaścakrī bhāvanirbhāvabhāvakaḥ |
bhedāntako mahānagryo nigūho gocarāntakaḥ || 138 ||
kālāgniśamanaḥ śaṅkhacakrapadmagadādharaḥ |
dīpto dīnapatiḥ śāstā svacchando muktidāyakaḥ || 139 ||
vyomadharmāmbaro bhettā bhasmadhārī dharādharaḥ |
dharmagupto'nvayātmā ca vyatirekārthanirṇayaḥ || 140 ||
ekānekaguṇābhāsābhāsanirbhāsavarjitaḥ |
bhāvābhāvasvabhāvātmā bhāvābhāvavibhāvavit || 141 ||
yogihṛdayaviśrāmo'nantavidyāvivardhanaḥ |
vighnāntakastrikālajñastattvātmā jñānasāgaraḥ || 142 ||
itīdaṃ dattasāhasraṃ sāyaṃ prātaḥ paṭhettu yaḥ |
sa ihāmutra labhate nirvāṇaṃ paramaṃ sukham || 143 ||
guruvāre dattabhakto bhaktibhāvasamanvitaḥ |
paṭhet sadaiva yo hyetat sa labheccintitaṃ dhruvam || 144 ||
iti śrīmaddattātreyapurāṇe śrī dattātreya sahasranāma stotram |
Sanskrit — Devanagari (original)
मुनयः ऊचुः
निखिलागमतत्त्वज्ञ ब्रह्मध्यानपरायण ।
वदास्माकं मुक्त्युपायं सूत सर्वोपकारकम् ॥ 1 ॥
सर्वदेवेषु को देवः सद्यो मोक्षप्रदो भवेत् ।
को मनुर्वा भवेत्तस्य सद्यः प्रीतिकरो ध्रुवम् ॥ 2 ॥
सूत उवाच ।
निगमागमतत्त्वज्ञो ह्यवधूतश्चिदम्बरः ।
भक्तवात्सल्यप्रवणो दत्त एव हि केवलः ॥ 3 ॥
सदा प्रसन्नवदनो भक्तचिन्तैकतत्परः ।
तस्य नामान्यनन्तानि वर्तन्तेऽथाप्यदः परम् ॥ 4 ॥
दत्तस्य नामसाहस्रं तस्य प्रीतिविवर्धनम् ।
यस्त्विदं पठते नित्यं दत्तात्रेयैकमानसः ॥ 5 ॥
मुच्यते सर्वपापेभ्यः स सद्यो नात्र संशयः ।
अन्ते तद्धाम संयाति पुनरावृत्तिदुर्लभम् ॥ 6 ॥
अस्य श्रीमद्दत्तात्रेयसहस्रनामस्तोत्रमन्त्रस्य अवधूत ऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः, दिगम्बरो देवता, ॐ बीजं, ह्रीं शक्तिः, क्रौं कीलकं, श्रीदत्तात्रेयप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ।
अथ ध्यानम्
दिगम्बरं भस्मविलेपिताङ्गं
बोधात्मकं मुक्तिकरं प्रसन्नम् ।
निर्मानसं श्यामतनुं भजेऽहं
दत्तात्रेयं ब्रह्मसमाधियुक्तम् ॥
अथ स्तोत्रम्
दत्तात्रेयो महायोगी योगेशश्चामरप्रभुः ।
मुनिर्दिगम्बरो बालो मायामुक्तो मदापहः ॥ 1 ॥
अवधूतो महानाथः शङ्करोऽमरवल्लभः ।
महादेवश्चादिदेवः पुराणप्रभुरीश्वरः ॥ 2 ॥
सत्त्वकृत्सत्त्वभृद्भावः सत्त्वात्मा सत्त्वसागरः ।
सत्त्ववित्सत्त्वसाक्षी च सत्त्वसाध्योऽमराधिपः ॥ 3 ॥
भूतकृद्भूतभृच्चैव भूतात्मा भूतसम्भवः ।
भूतभावो भवो भूतवित्तथा भूतकारणः ॥ 4 ॥
भूतसाक्षी प्रभूतिश्च भूतानां परमा गतिः ।
भूतसङ्गविहीनात्मा भूतात्मा भूतशङ्करः ॥ 5 ॥
भूतनाथो महानाथ आदिनाथो महेश्वरः ।
सर्वभूतनिवासात्मा भूतसन्तापनाशनः ॥ 6 ॥
सर्वात्मा सर्वभृत्सर्वः सर्वज्ञः सर्वनिर्णयः ।
सर्वसाक्षी बृहद्भानुः सर्ववित् सर्वमङ्गलः ॥ 7 ॥
शान्तः सत्यः समः पूर्णो एकाकी कमलापतिः ।
रामो रामप्रियश्चैव विरामो रामकारणः ॥ 8 ॥
शुद्धात्मा पावनोऽनन्तः प्रतीतः परमार्थभृत् ।
हंससाक्षी विभुश्चैव प्रभुः प्रलय इत्यपि ॥ 9 ॥
सिद्धात्मा परमात्मा च सिद्धानां परमा गतिः ।
सिद्धिसिद्धस्तथा साध्यः साधनो ह्युत्तमस्तथा ॥ 10 ॥
सुलक्षणः सुमेधावी विद्यावान्विगतान्तरः ।
विज्वरश्च महाबाहुर्बहुलानन्दवर्धनः ॥ 11 ॥
अव्यक्तपुरुषः प्राज्ञः परज्ञः परमार्थदृक् ।
परापरविनिर्मुक्तो युक्तस्तत्त्वप्रकाशवान् ॥ 12 ॥
दयावान् भगवान् भावी भावात्मा भावकारणः ।
भवसन्तापनाशश्च पुष्पवान् पण्डितो बुधः ॥ 13 ॥
प्रत्यक्षवस्तुर्विश्वात्मा प्रत्यग्ब्रह्म सनातनः ।
प्रमाणविगतश्चैव प्रत्याहारनियोजकः ॥ 14 ॥
प्रणवः प्रणवातीतः प्रमुखः प्रलयात्मकः ।
मृत्युञ्जयो विविक्तात्मा शङ्करात्मा परो वपुः ॥ 15 ॥
परमस्तनुविज्ञेयः परमात्मनि संस्थितः ।
प्रबोधकलनाधारः प्रभावप्रवरोत्तमः ॥ 16 ॥
चिदम्बरश्चिद्विलासश्चिदाकाशश्चिदुत्तमः ।
चित्तचैतन्यचित्तात्मा देवानां परमा गतिः ॥ 17 ॥
अचेत्यश्चेतनाधारश्चेतनाचित्तविक्रमः ।
चित्तात्मा चेतनारूपो लसत्पङ्कजलोचनः ॥ 18 ॥
परं ब्रह्म परं ज्योतिः परं धाम परन्तपः ।
परं सूत्रं परं तन्त्रं पवित्रः परमोहवान् ॥ 19 ॥
क्षेत्रज्ञः क्षेत्रगः क्षेत्रः क्षेत्राधारः पुरञ्जनः ।
क्षेत्रशून्यो लोकसाक्षी क्षेत्रवान् बहुनायकः ॥ 20 ॥
योगेन्द्रो योगपूज्यश्च योग्य आत्मविदां शुचिः ।
योगमायाधरः स्थाणुरचलः कमलापतिः ॥ 21 ॥
योगेशो योगनिर्माता योगज्ञानप्रकाशनः ।
योगपालो लोकपालः संसारतमनाशनः ॥ 22 ॥
गुह्यो गुह्यतमो गुप्तो मुक्तो युक्तः सनातनः ।
गहनो गगनाकारो गम्भीरो गणनायकः ॥ 23 ॥
गोविन्दो गोपतिर्गोप्ता गोभागो भावसंस्थितः ।
गोसाक्षी गोतमारिश्च गान्धारो गगनाकृतिः ॥ 24 ॥
योगयुक्तो भोगयुक्तः शङ्कामुक्तसमाधिमान् ।
सहजः सकलेशानः कार्तवीर्यवरप्रदः ॥ 25 ॥
सरजो विरजो पुंसो पावनः पापनाशनः ।
परावरविनिर्मुक्तः परंज्योतिः पुरातनः ॥ 26 ॥
नानाज्योतिरनेकात्मा स्वयंज्योतिः सदाशिवः ।
दिव्यज्योतिर्मयश्चैव सत्यविज्ञानभास्करः ॥ 27 ॥
नित्यशुद्धः परः पूर्णः प्रकाशः प्रकटोद्भवः ।
प्रमादविगतश्चैव परेशः परविक्रमः ॥ 28 ॥
योगी योगो योगपश्च योगाभ्यासप्रकाशनः ।
योक्ता मोक्ता विधाता च त्राता पाता निरायुधः ॥ 29 ॥
नित्यमुक्तो नित्ययुक्तः सत्यः सत्यपराक्रमः ।
सत्त्वशुद्धिकरः सत्त्वस्तथा सत्त्वभृतां गतिः ॥ 30 ॥
श्रीधरः श्रीवपुः श्रीमान् श्रीनिवासोऽमरार्चितः ।
श्रीनिधिः श्रीपतिः श्रेष्ठः श्रेयस्कश्चरमाश्रयः ॥ 31 ॥
त्यागी त्यागार्थसम्पन्नस्त्यागात्मा त्यागविग्रहः ।
त्यागलक्षणसिद्धात्मा त्यागज्ञस्त्यागकारणः ॥ 32 ॥
भोगो भोक्ता तथा भोग्यो भोगसाधनकारणः ।
भोगी भोगार्थसम्पन्नो भोगज्ञानप्रकाशनः ॥ 33 ॥
केवलः केशवः कृष्णः कंवासाः कमलालयः ।
कमलासनपूज्यश्च हरिरज्ञानखण्डनः ॥ 34 ॥
महात्मा महदादिश्च महेशोत्तमवन्दितः ।
मनोबुद्धिविहीनात्मा मानात्मा मानवाधिपः ॥ 35 ॥
भुवनेशो विभूतिश्च धृतिर्मेधा स्मृतिर्दया ।
दुःखदावानलो बुद्धः प्रबुद्धः परमेश्वरः ॥ 36 ॥
कामहा क्रोधहा चैव दम्भदर्पमदापहः ।
अज्ञानतिमिरारिश्च भवारिर्भुवनेश्वरः ॥ 37 ॥
रूपकृद्रूपभृद्रूपी रूपात्मा रूपकारणः ।
रूपज्ञो रूपसाक्षी च नामरूपो गुणान्तकः ॥ 38 ॥
अप्रमेयः प्रमेयश्च प्रमाणं प्रणवाश्रयः ।
प्रमाणरहितोऽचिन्त्यश्चेतनाविगतोऽजरः ॥ 39 ॥
अक्षरोऽक्षरमुक्तश्च विज्वरो ज्वरनाशनः ।
विशिष्टो वित्तशास्त्री च दृष्टो दृष्टान्तवर्जितः ॥ 40 ॥
गुणेशो गुणकायश्च गुणात्मा गुणभावनः ।
अनन्तगुणसम्पन्नो गुणगर्भो गुणाधिपः ॥ 41 ॥
गणेशो गुणनाथश्च गुणात्मा गणभावनः ।
गणबन्धुर्विवेकात्मा गुणयुक्तः पराक्रमी ॥ 42 ॥
अतर्क्यः क्रतुरग्निश्च कृतज्ञः सफलाश्रयः ।
यज्ञश्च यज्ञफलदो यज्ञ इज्योऽमरोत्तमः ॥ 43 ॥
हिरण्यगर्भः श्रीगर्भः खगर्भः कुणपेश्वरः ।
मायागर्भो लोकगर्भः स्वयम्भूर्भुवनान्तकः ॥ 44 ॥
निष्पापो निबिडो नन्दी बोधी बोधसमाश्रयः ।
बोधात्मा बोधनात्मा च भेदवैतण्डखण्डनः ॥ 45 ॥
स्वाभाव्यो भावनिर्मुक्तो व्यक्तोऽव्यक्तसमाश्रयः ।
नित्यतृप्तो निराभासो निर्वाणः शरणः सुहृत् ॥ 46 ॥
गुह्येशो गुणगम्भीरो गुणदोषनिवारणः ।
गुणसङ्गविहीनश्च योगारेर्दर्पनाशनः ॥ 47 ॥
आनन्दः परमानन्दः स्वानन्दसुखवर्धनः ।
सत्यानन्दश्चिदानन्दः सर्वानन्दपरायणः ॥ 48 ॥
सद्रूपः सहजः सत्यः स्वानन्दः सुमनोहरः ।
सर्वः सर्वान्तरश्चैव पूर्वात्पूर्वतरस्तथा ॥ 49 ॥
खमयः खपरः खादिः खंब्रह्म खतनुः खगः ।
खवासाः खविहीनश्च खनिधिः खपराश्रयः ॥ 50 ॥
अनन्तश्चादिरूपश्च सूर्यमण्डलमध्यगः ।
अमोघः परमामोघः परोक्षः परदः कविः ॥ 51 ॥
विश्वचक्षुर्विश्वसाक्षी विश्वबाहुर्धनेश्वरः ।
धनञ्जयो महातेजास्तेजिष्ठस्तैजसः सुखी ॥ 52 ॥
ज्योतिर्ज्योतिर्मयो जेता ज्योतिषां ज्योतिरात्मकः ।
ज्योतिषामपि ज्योतिश्च जनको जनमोहनः ॥ 53 ॥
जितेन्द्रियो जितक्रोधो जितात्मा जितमानसः ।
जितसङ्गो जितप्राणो जितसंसारवासनः ॥ 54 ॥
निर्वासनो निरालम्बो निर्योगक्षेमवर्जितः ।
निरीहो निरहङ्कारो निराशीर्निरुपाधिकः ॥ 55 ॥
नित्यबोधो विविक्तात्मा विशुद्धोत्तमगौरवः ।
विद्यार्थी परमार्थी च श्रद्धार्थी साधनात्मकः ॥ 56 ॥
प्रत्याहारी निराहारी सर्वाहारपरायणः ।
नित्यशुद्धो निराकाङ्क्षी पारायणपरायणः ॥ 57 ॥
अणोरणुतरः सूक्ष्मः स्थूलः स्थूलतरस्तथा ।
एकस्तथाऽनेकरूपो विश्वरूपः सनातनः ॥ 58 ॥
नैकरूपो विरूपात्मा नैकबोधमयस्तथा ।
नैकनाममयश्चैव नैकविद्याविवर्धनः ॥ 59 ॥
एकश्चैकान्तिकश्चैव नानाभावविवर्जितः ।
एकाक्षरस्तथा बीजः पूर्णबिम्बः सनातनः ॥ 60 ॥
मन्त्रवीर्यो मन्त्रबीजः शास्त्रवीर्यो जगत्पतिः ।
नानावीर्यधरश्चैव शक्रेशः पृथिवीपतिः ॥ 61 ॥
प्राणेशः प्राणदः प्राणः प्राणायामपरायणः ।
प्राणपञ्चकनिर्मुक्तः कोशपञ्चकवर्जितः ॥ 62 ॥
निश्चलो निष्कलोऽसङ्गो निष्प्रपञ्चो निरामयः ।
निराधारो निराकारो निर्विकारो निरञ्जनः ॥ 63 ॥
निष्प्रतीतो निराभासो निरासक्तो निराकुलः ।
निष्ठासर्वगतश्चैव निरारम्भो निराश्रयः ॥ 64 ॥
निरन्तरः सर्वगोप्ता शान्तो दान्तो महामुनिः । [सत्त्व]
निःशब्दः सुकृतः स्वस्थः सत्यवादी सुरेश्वरः ॥ 65 ॥
ज्ञानदो ज्ञानविज्ञानी ज्ञानात्माऽऽनन्दपूरितः ।
ज्ञानयज्ञविदां दक्षो ज्ञानाग्निर्ज्वलनो बुधः ॥ 66 ॥
दयावान् भवरोगारिश्चिकित्साचरमागतिः ।
चन्द्रमण्डलमध्यस्थश्चन्द्रकोटिसुशीतलः ॥ 67 ॥
यन्त्रकृत्परमो यन्त्री यन्त्रारूढापराजितः ।
यन्त्रविद्यन्त्रवासश्च यन्त्राधारो धराधरः ॥ 68 ॥
तत्त्वज्ञस्तत्त्वभूतात्मा महत्तत्त्वप्रकाशनः ।
तत्त्वसङ्ख्यानयोगज्ञः साङ्ख्यशास्त्रप्रवर्तकः ॥ 69 ॥
अनन्तविक्रमो देवो माधवश्च धनेश्वरः ।
साधुः साधुवरिष्ठात्मा सावधानोऽमरोत्तमः ॥ 70 ॥
निःसङ्कल्पो निराधारो दुर्धरो ह्यात्मवित्पतिः ।
आरोग्यसुखदश्चैव प्रवरो वासवस्तथा ॥ 71 ॥
परेशः परमोदारः प्रत्यक्चैतन्यदुर्गमः ।
दुराधर्षो दुरावासो दूरत्वपरिनाशनः ॥ 72 ॥
वेदविद्वेदकृद्वेदो वेदात्मा विमलाशयः ।
विविक्तसेवी च संसारश्रमनाशनस्तथा ॥ 73 ॥
ब्रह्मयोनिर्बृहद्योनिर्विश्वयोनिर्विदेहवान् ।
विशालाक्षो विश्वनाथो हाटकाङ्गदभूषणः ॥ 74 ॥
अबाध्यो जगदाराध्यो जगदार्जवपालनः ।
जनवान् धनवान् धर्मी धर्मगो धर्मवर्धनः ॥ 75 ॥
अमृतः शाश्वतः साध्यः सिद्धिदः सुमनोहरः ।
खलुब्रह्मखलुस्थानो मुनीनां परमा गतिः ॥ 76 ॥
उपद्रष्टा तथा श्रेष्ठः शुचिभूतो ह्यनामयः ।
वेदसिद्धान्तवेद्यश्च मानसाह्लादवर्धनः ॥ 77 ॥
देहादन्यो गुणादन्यो लोकादन्यो विवेकवित् ।
दुष्टस्वप्नहरश्चैव गुरुर्गुरुवरोत्तमः ॥ 78 ॥
कर्मी कर्मविनिर्मुक्तः सन्न्यासी साधकेश्वरः ।
सर्वभावविहीनश्च तृष्णासङ्गनिवारकः ॥ 79 ॥
त्यागी त्यागवपुस्त्यागस्त्यागदानविवर्जितः ।
त्यागकारणत्यागात्मा सद्गुरुः सुखदायकः ॥ 80 ॥
दक्षो दक्षादिवन्द्यश्च ज्ञानवादप्रवर्तकः ।
शब्दब्रह्ममयात्मा च शब्दब्रह्मप्रकाशवान् ॥ 81 ॥
ग्रसिष्णुः प्रभविष्णुश्च सहिष्णुर्विगतान्तरः ।
विद्वत्तमो महावन्द्यो विशालोत्तमवाङ्मुनिः ॥ 82 ॥
ब्रह्मविद्ब्रह्मभावश्च ब्रह्मर्षिर्ब्राह्मणप्रियः ।
ब्रह्म ब्रह्मप्रकाशात्मा ब्रह्मविद्याप्रकाशनः ॥ 83 ॥
अत्रिवंशप्रभूतात्मा तापसोत्तमवन्दितः ।
आत्मवासी विधेयात्मा ह्यत्रिवंशविवर्धनः ॥ 84 ॥
प्रवर्तनो निवृत्तात्मा प्रलयोदकसन्निभः ।
नारायणो महागर्भो भार्गवप्रियकृत्तमः ॥ 85 ॥
सङ्कल्पदुःखदलनः संसारतमनाशनः ।
त्रिविक्रमस्त्रिधाकारस्त्रिमूर्तिस्त्रिगुणात्मकः ॥ 86 ॥
भेदत्रयहरश्चैव तापत्रयनिवारकः ।
दोषत्रयविभेदी च संशयार्णवखण्डनः ॥ 87 ॥
असंशयस्त्वसम्मूढो ह्यवादी राजवन्दितः ।
राजयोगी महायोगी स्वभावगलितस्तथा ॥ 88 ॥
पुण्यश्लोकः पवित्राङ्घ्रिर्ध्यानयोगपरायणः ।
ध्यानस्थो ध्यानगम्यश्च विधेयात्मा पुरातनः ॥ 89 ॥
अविज्ञेयो ह्यन्तरात्मा मुख्यबिम्बसनातनः ।
जीवसञ्जीवनो जीवश्चिद्विलासश्चिदाश्रयः ॥ 90 ॥
महेन्द्रोऽमरमान्यश्च योगेन्द्रो योगवित्तमः ।
योगधर्मस्तथा योगस्तत्त्वस्तत्त्वविनिश्चयः ॥ 91 ॥
नैकबाहुरनन्तात्मा नैकनामपराक्रमः ।
नैकाक्षी नैकपादश्च नाथनाथोत्तमोत्तमः ॥ 92 ॥
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् ।
सहस्ररूपदृक् चैव सहस्रारमयोद्धवः ॥ 93 ॥
त्रिपादपुरुषश्चैव त्रिपादूर्ध्वस्तथैव च ।
त्र्यम्बकश्च महावीर्यो योगवीर्यविशारदः ॥ 94 ॥
विजयी विनयी जेता वीतरागी विराजितः ।
रुद्रो रौद्रो महाभीमः प्राज्ञमुख्यः सदाशुचिः ॥ 95 ॥
अन्तर्ज्योतिरनन्तात्मा प्रत्यगात्मा निरन्तरः ।
अरूपश्चात्मरूपश्च सर्वभावविनिर्वृतः ॥ 96 ॥
अन्तःशून्यो बहिःशून्यः शून्यात्मा शून्यभावनः ।
अन्तःपूर्णो बहिःपूर्णः पूर्णात्मा पूर्णभावनः ॥ 97 ॥
अन्तस्त्यागी बहिस्त्यागी त्यागात्मा सर्वयोगवान् ।
अन्तर्योगी बहिर्योगी सर्वयोगपरायणः ॥ 98 ॥
अन्तर्भोगी बहिर्भोगी सर्वभोगविदुत्तमः ।
अन्तर्निष्ठो बहिर्निष्ठः सर्वनिष्ठामयस्तथा ॥ 99 ॥
बाह्यान्तरविमुक्तश्च बाह्यान्तरविवर्जितः ।
शान्तः शुद्धो विशुद्धश्च निर्वाणः प्रकृतेः परः ॥ 100 ॥
अकालः कालनेमी च कालकालो जनेश्वरः ।
कालात्मा कालकर्ता च कालज्ञः कालनाशनः ॥ 101 ॥
कैवल्यपददाता च कैवल्यसुखदायकः ।
कैवल्यकलनाधारो निर्भरो हर्षवर्धनः ॥ 102 ॥
हृदयस्थो हृषीकेशो गोविन्दो गर्भवर्जितः ।
सकलागमपूज्यश्च निगमो निगमाश्रयः ॥ 103 ॥
पराशक्तिः पराकीर्तिः परावृत्तिर्निधिस्मृतिः ।
परविद्या पराक्षान्तिर्विभक्तिर्युक्तसद्गतिः ॥ 104 ॥
स्वप्रकाशः प्रकाशात्मा परसंवेदनात्मकः ।
स्वसेव्यः स्वविदां स्वात्मा स्वसंवेद्योऽनघः क्षमी ॥ 105 ॥
स्वानुसन्धानशीलात्मा स्वानुसन्धानगोचरः ।
स्वानुसन्धानशून्यात्मा स्वानुसन्धानकाश्रयः ॥ 106 ॥
स्वबोधदर्पणोऽभङ्गः कन्दर्पकुलनाशनः ।
ब्रह्मचारी ब्रह्मवेत्ता ब्राह्मणो ब्रह्मवित्तमः ॥ 107 ॥
तत्त्वबोधः सुधावर्षः पावनः पापपावकः ।
ब्रह्मसूत्रविधेयात्मा ब्रह्मसूत्रार्थनिर्णयः ॥ 108 ॥
आत्यन्तिको महाकल्पः सङ्कल्पावर्तनाशनः ।
आधिव्याधिहरश्चैव संशयार्णवशोषकः ॥ 109 ॥
तत्त्वात्मज्ञानसन्देशो महानुभवभावितः ।
आत्मानुभवसम्पन्नः स्वानुभावसुखाश्रयः ॥ 110 ॥
अचिन्त्यश्च बृहद्भानुः प्रमदोत्कर्षनाशनः ।
अनिकेत प्रशान्तात्मा शून्यावासो जगद्वपुः ॥ 111 ॥
चिद्गतिश्चिन्मयश्चक्री मायाचक्रप्रवर्तकः ।
सर्ववर्णविदारम्भी सर्वारम्भपरायणः ॥ 112 ॥
पुराणः प्रवरो दाता सुन्दरः कनकाङ्गदी ।
अनसूयात्मजो दत्तः सर्वज्ञः सर्वकामदः ॥ 113 ॥
कामजित् कामपालश्च कामी कामप्रदागमः ।
कामवान् कामपोषश्च सर्वकामनिवर्तकः ॥ 114 ॥
सर्वकर्मफलोत्पत्तिः सर्वकामफलप्रदः ।
सर्वकर्मफलैः पूज्यः सर्वकर्मफलाश्रयः ॥ 115 ॥
विश्वकर्मा कृतात्मा च कृतज्ञः सर्वसाक्षिकः ।
सर्वारम्भपरित्यागी जडोन्मत्तपिशाचवान् ॥ 116 ॥
भिक्षुर्भैक्षाकरश्चैव भैक्षाहारी निराश्रमी ।
अकूलश्चानुकूलश्च विकलो ह्यकलस्तथा ॥ 117 ॥
जटिलो वनचारी च दण्डी मुण्डी च गण्डवान् ।
देहधर्मविहीनात्मा ह्येकाकी सङ्गवर्जितः ॥ 118 ॥
आश्रम्यनाश्रमारम्भोऽनाचारी कर्मवर्जितः ।
असन्देही च सन्देही न किञ्चिन्न च किञ्चनः ॥ 119 ॥
नृदेही देहशून्यश्च नाभावी भावनिर्गतः ।
नाब्रह्मा च परब्रह्म स्वयमेव निराकुलः ॥ 120 ॥
अनघश्चागुरुश्चैव नाथनाथोत्तमो गुरुः ।
द्विभुजः प्राकृतश्चैव जनकश्च पितामहः ॥ 121 ॥
अनात्मा न च नानात्मा नीतिर्नीतिमतां वरः ।
सहजः सदृशः सिद्धश्चैकश्चिन्मात्र एव च ॥ 122 ॥
न कर्तापि च कर्ता च भोक्ता भोगविवर्जितः ।
तुरीयस्तुरीयातीतः स्वच्छः सर्वमयस्तथा ॥ 123 ॥
सर्वाधिष्ठानरूपश्च सर्वध्येयविवर्जितः ।
सर्वलोकनिवासात्मा सकलोत्तमवन्दितः ॥ 124 ॥
देहभृद्देहकृच्चैव देहात्मा देहभावनः ।
देही देहविभक्तश्च देहभावप्रकाशनः ॥ 125 ॥
लयस्थो लयविच्चैव लयाभावश्च बोधवान् ।
लयातीतो लयस्यान्तो लयभावनिवारणः ॥ 126 ॥
विमुखः प्रमुखश्चैव प्रत्यङ्मुखवदाचरी ।
विश्वभुग्विश्वधृग्विश्वो विश्वक्षेमकरस्तथा ॥ 127 ॥
अविक्षिप्तोऽप्रमादी च परर्धिः परमार्थदृक् ।
स्वानुभावविहीनश्च स्वानुभावप्रकाशनः ॥ 128 ॥
निरिन्द्रियश्च निर्बुद्धिर्निराभासो निराकृतः ।
निरहङ्काररूपात्मा निर्वपुः सकलाश्रयः ॥ 129 ॥
शोकदुःखहरश्चैव भोगमोक्षफलप्रदः ।
सुप्रसन्नस्तथा सूक्ष्मः शब्दब्रह्मार्थसङ्ग्रहः ॥ 130 ॥
आगमापायशून्यश्च स्थानदश्च सताङ्गतिः ।
अकृतः सुकृतश्चैव कृतकर्मा विनिर्वृतः ॥ 131 ॥
भेदत्रयहरश्चैव देहत्रयविनिर्गतः ।
सर्वकाममयश्चैव सर्वकामनिवर्तकः ॥ 132 ॥
सिद्धेश्वरोऽजरः पञ्चबाणदर्पहुताशनः ।
चतुरक्षरबीजात्मा स्वभूश्चित्कीर्तिभूषणः ॥ 133 ॥
अगाधबुद्धिरक्षुब्धश्चन्द्रसूर्याग्निलोचनः ।
यमदंष्ट्रोऽतिसंहर्ता परमानन्दसागरः ॥ 134 ॥
लीलाविश्वम्भरो भानुर्भैरवो भीमलोचनः ।
ब्रह्मचर्माम्बरः कालस्त्वचलश्चलनान्तकः ॥ 135 ॥
आदिदेवो जगद्योनिर्वासवारिविमर्दनः ।
विकर्मकर्मकर्मज्ञो अनन्यगमकोऽगमः ॥ 136 ॥
अबद्धकर्मशून्यश्च कामरागकुलक्षयः ।
योगान्धकारमथनः पद्मजन्मादिवन्दितः ॥ 137 ॥
भक्तकामोऽग्रजश्चक्री भावनिर्भावभावकः ।
भेदान्तको महानग्र्यो निगूहो गोचरान्तकः ॥ 138 ॥
कालाग्निशमनः शङ्खचक्रपद्मगदाधरः ।
दीप्तो दीनपतिः शास्ता स्वच्छन्दो मुक्तिदायकः ॥ 139 ॥
व्योमधर्माम्बरो भेत्ता भस्मधारी धराधरः ।
धर्मगुप्तोऽन्वयात्मा च व्यतिरेकार्थनिर्णयः ॥ 140 ॥
एकानेकगुणाभासाभासनिर्भासवर्जितः ।
भावाभावस्वभावात्मा भावाभावविभाववित् ॥ 141 ॥
योगिहृदयविश्रामोऽनन्तविद्याविवर्धनः ।
विघ्नान्तकस्त्रिकालज्ञस्तत्त्वात्मा ज्ञानसागरः ॥ 142 ॥
इतीदं दत्तसाहस्रं सायं प्रातः पठेत्तु यः ।
स इहामुत्र लभते निर्वाणं परमं सुखम् ॥ 143 ॥
गुरुवारे दत्तभक्तो भक्तिभावसमन्वितः ।
पठेत् सदैव यो ह्येतत् स लभेच्चिन्तितं ध्रुवम् ॥ 144 ॥
इति श्रीमद्दत्तात्रेयपुराणे श्री दत्तात्रेय सहस्रनाम स्तोत्रम् ।
munayaḥ ūcuḥ
nikhilāgamatattvajña brahmadhyānaparāyaṇa |
vadāsmākaṃ muktyupāyaṃ sūta sarvopakārakam || 1 ||
sarvadeveṣu ko devaḥ sadyo mokṣaprado bhavet |
ko manurvā bhavettasya sadyaḥ prītikaro dhruvam || 2 ||
sūta uvāca |
nigamāgamatattvajño hyavadhūtaścidambaraḥ |
bhaktavātsalyapravaṇo datta eva hi kevalaḥ || 3 ||
sadā prasannavadano bhaktacintaikatatparaḥ |
tasya nāmānyanantāni vartante'thāpyadaḥ param || 4 ||
dattasya nāmasāhasraṃ tasya prītivivardhanam |
yastvidaṃ paṭhate nityaṃ dattātreyaikamānasaḥ || 5 ||
mucyate sarvapāpebhyaḥ sa sadyo nātra saṃśayaḥ |
ante taddhāma saṃyāti punarāvṛttidurlabham || 6 ||
asya śrīmaddattātreyasahasranāmastotramantrasya avadhūta ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, digambaro devatā, oṃ bījaṃ, hrīṃ śaktiḥ, krauṃ kīlakaṃ, śrīdattātreyaprītyarthe jape viniyogaḥ |
atha dhyānam
digambaraṃ bhasmavilepitāṅgaṃ
bodhātmakaṃ muktikaraṃ prasannam |
nirmānasaṃ śyāmatanuṃ bhaje'haṃ
dattātreyaṃ brahmasamādhiyuktam ||
atha stotram
dattātreyo mahāyogī yogeśaścāmaraprabhuḥ |
munirdigambaro bālo māyāmukto madāpahaḥ || 1 ||
avadhūto mahānāthaḥ śaṅkaro'maravallabhaḥ |
mahādevaścādidevaḥ purāṇaprabhurīśvaraḥ || 2 ||
sattvakṛtsattvabhṛdbhāvaḥ sattvātmā sattvasāgaraḥ |
sattvavitsattvasākṣī ca sattvasādhyo'marādhipaḥ || 3 ||
bhūtakṛdbhūtabhṛccaiva bhūtātmā bhūtasambhavaḥ |
bhūtabhāvo bhavo bhūtavittathā bhūtakāraṇaḥ || 4 ||
bhūtasākṣī prabhūtiśca bhūtānāṃ paramā gatiḥ |
bhūtasaṅgavihīnātmā bhūtātmā bhūtaśaṅkaraḥ || 5 ||
bhūtanātho mahānātha ādinātho maheśvaraḥ |
sarvabhūtanivāsātmā bhūtasantāpanāśanaḥ || 6 ||
sarvātmā sarvabhṛtsarvaḥ sarvajñaḥ sarvanirṇayaḥ |
sarvasākṣī bṛhadbhānuḥ sarvavit sarvamaṅgalaḥ || 7 ||
śāntaḥ satyaḥ samaḥ pūrṇo ekākī kamalāpatiḥ |
rāmo rāmapriyaścaiva virāmo rāmakāraṇaḥ || 8 ||
śuddhātmā pāvano'nantaḥ pratītaḥ paramārthabhṛt |
haṃsasākṣī vibhuścaiva prabhuḥ pralaya ityapi || 9 ||
siddhātmā paramātmā ca siddhānāṃ paramā gatiḥ |
siddhisiddhastathā sādhyaḥ sādhano hyuttamastathā || 10 ||
sulakṣaṇaḥ sumedhāvī vidyāvānvigatāntaraḥ |
vijvaraśca mahābāhurbahulānandavardhanaḥ || 11 ||
avyaktapuruṣaḥ prājñaḥ parajñaḥ paramārthadṛk |
parāparavinirmukto yuktastattvaprakāśavān || 12 ||
dayāvān bhagavān bhāvī bhāvātmā bhāvakāraṇaḥ |
bhavasantāpanāśaśca puṣpavān paṇḍito budhaḥ || 13 ||
pratyakṣavasturviśvātmā pratyagbrahma sanātanaḥ |
pramāṇavigataścaiva pratyāhāraniyojakaḥ || 14 ||
praṇavaḥ praṇavātītaḥ pramukhaḥ pralayātmakaḥ |
mṛtyuñjayo viviktātmā śaṅkarātmā paro vapuḥ || 15 ||
paramastanuvijñeyaḥ paramātmani saṃsthitaḥ |
prabodhakalanādhāraḥ prabhāvapravarottamaḥ || 16 ||
cidambaraścidvilāsaścidākāśaściduttamaḥ |
cittacaitanyacittātmā devānāṃ paramā gatiḥ || 17 ||
acetyaścetanādhāraścetanācittavikramaḥ |
cittātmā cetanārūpo lasatpaṅkajalocanaḥ || 18 ||
paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ paraṃ dhāma parantapaḥ |
paraṃ sūtraṃ paraṃ tantraṃ pavitraḥ paramohavān || 19 ||
kṣetrajñaḥ kṣetragaḥ kṣetraḥ kṣetrādhāraḥ purañjanaḥ |
kṣetraśūnyo lokasākṣī kṣetravān bahunāyakaḥ || 20 ||
yogendro yogapūjyaśca yogya ātmavidāṃ śuciḥ |
yogamāyādharaḥ sthāṇuracalaḥ kamalāpatiḥ || 21 ||
yogeśo yoganirmātā yogajñānaprakāśanaḥ |
yogapālo lokapālaḥ saṃsāratamanāśanaḥ || 22 ||
guhyo guhyatamo gupto mukto yuktaḥ sanātanaḥ |
gahano gaganākāro gambhīro gaṇanāyakaḥ || 23 ||
govindo gopatirgoptā gobhāgo bhāvasaṃsthitaḥ |
gosākṣī gotamāriśca gāndhāro gaganākṛtiḥ || 24 ||
yogayukto bhogayuktaḥ śaṅkāmuktasamādhimān |
sahajaḥ sakaleśānaḥ kārtavīryavarapradaḥ || 25 ||
sarajo virajo puṃso pāvanaḥ pāpanāśanaḥ |
parāvaravinirmuktaḥ paraṃjyotiḥ purātanaḥ || 26 ||
nānājyotiranekātmā svayaṃjyotiḥ sadāśivaḥ |
divyajyotirmayaścaiva satyavijñānabhāskaraḥ || 27 ||
nityaśuddhaḥ paraḥ pūrṇaḥ prakāśaḥ prakaṭodbhavaḥ |
pramādavigataścaiva pareśaḥ paravikramaḥ || 28 ||
yogī yogo yogapaśca yogābhyāsaprakāśanaḥ |
yoktā moktā vidhātā ca trātā pātā nirāyudhaḥ || 29 ||
nityamukto nityayuktaḥ satyaḥ satyaparākramaḥ |
sattvaśuddhikaraḥ sattvastathā sattvabhṛtāṃ gatiḥ || 30 ||
śrīdharaḥ śrīvapuḥ śrīmān śrīnivāso'marārcitaḥ |
śrīnidhiḥ śrīpatiḥ śreṣṭhaḥ śreyaskaścaramāśrayaḥ || 31 ||
tyāgī tyāgārthasampannastyāgātmā tyāgavigrahaḥ |
tyāgalakṣaṇasiddhātmā tyāgajñastyāgakāraṇaḥ || 32 ||
bhogo bhoktā tathā bhogyo bhogasādhanakāraṇaḥ |
bhogī bhogārthasampanno bhogajñānaprakāśanaḥ || 33 ||
kevalaḥ keśavaḥ kṛṣṇaḥ kaṃvāsāḥ kamalālayaḥ |
kamalāsanapūjyaśca harirajñānakhaṇḍanaḥ || 34 ||
mahātmā mahadādiśca maheśottamavanditaḥ |
manobuddhivihīnātmā mānātmā mānavādhipaḥ || 35 ||
bhuvaneśo vibhūtiśca dhṛtirmedhā smṛtirdayā |
duḥkhadāvānalo buddhaḥ prabuddhaḥ parameśvaraḥ || 36 ||
kāmahā krodhahā caiva dambhadarpamadāpahaḥ |
ajñānatimirāriśca bhavārirbhuvaneśvaraḥ || 37 ||
rūpakṛdrūpabhṛdrūpī rūpātmā rūpakāraṇaḥ |
rūpajño rūpasākṣī ca nāmarūpo guṇāntakaḥ || 38 ||
aprameyaḥ prameyaśca pramāṇaṃ praṇavāśrayaḥ |
pramāṇarahito'cintyaścetanāvigato'jaraḥ || 39 ||
akṣaro'kṣaramuktaśca vijvaro jvaranāśanaḥ |
viśiṣṭo vittaśāstrī ca dṛṣṭo dṛṣṭāntavarjitaḥ || 40 ||
guṇeśo guṇakāyaśca guṇātmā guṇabhāvanaḥ |
anantaguṇasampanno guṇagarbho guṇādhipaḥ || 41 ||
gaṇeśo guṇanāthaśca guṇātmā gaṇabhāvanaḥ |
gaṇabandhurvivekātmā guṇayuktaḥ parākramī || 42 ||
atarkyaḥ kraturagniśca kṛtajñaḥ saphalāśrayaḥ |
yajñaśca yajñaphalado yajña ijyo'marottamaḥ || 43 ||
hiraṇyagarbhaḥ śrīgarbhaḥ khagarbhaḥ kuṇapeśvaraḥ |
māyāgarbho lokagarbhaḥ svayambhūrbhuvanāntakaḥ || 44 ||
niṣpāpo nibiḍo nandī bodhī bodhasamāśrayaḥ |
bodhātmā bodhanātmā ca bhedavaitaṇḍakhaṇḍanaḥ || 45 ||
svābhāvyo bhāvanirmukto vyakto'vyaktasamāśrayaḥ |
nityatṛpto nirābhāso nirvāṇaḥ śaraṇaḥ suhṛt || 46 ||
guhyeśo guṇagambhīro guṇadoṣanivāraṇaḥ |
guṇasaṅgavihīnaśca yogārerdarpanāśanaḥ || 47 ||
ānandaḥ paramānandaḥ svānandasukhavardhanaḥ |
satyānandaścidānandaḥ sarvānandaparāyaṇaḥ || 48 ||
sadrūpaḥ sahajaḥ satyaḥ svānandaḥ sumanoharaḥ |
sarvaḥ sarvāntaraścaiva pūrvātpūrvatarastathā || 49 ||
khamayaḥ khaparaḥ khādiḥ khaṃbrahma khatanuḥ khagaḥ |
khavāsāḥ khavihīnaśca khanidhiḥ khaparāśrayaḥ || 50 ||
anantaścādirūpaśca sūryamaṇḍalamadhyagaḥ |
amoghaḥ paramāmoghaḥ parokṣaḥ paradaḥ kaviḥ || 51 ||
viśvacakṣurviśvasākṣī viśvabāhurdhaneśvaraḥ |
dhanañjayo mahātejāstejiṣṭhastaijasaḥ sukhī || 52 ||
jyotirjyotirmayo jetā jyotiṣāṃ jyotirātmakaḥ |
jyotiṣāmapi jyotiśca janako janamohanaḥ || 53 ||
jitendriyo jitakrodho jitātmā jitamānasaḥ |
jitasaṅgo jitaprāṇo jitasaṃsāravāsanaḥ || 54 ||
nirvāsano nirālambo niryogakṣemavarjitaḥ |
nirīho nirahaṅkāro nirāśīrnirupādhikaḥ || 55 ||
nityabodho viviktātmā viśuddhottamagauravaḥ |
vidyārthī paramārthī ca śraddhārthī sādhanātmakaḥ || 56 ||
pratyāhārī nirāhārī sarvāhāraparāyaṇaḥ |
nityaśuddho nirākāṅkṣī pārāyaṇaparāyaṇaḥ || 57 ||
aṇoraṇutaraḥ sūkṣmaḥ sthūlaḥ sthūlatarastathā |
ekastathā'nekarūpo viśvarūpaḥ sanātanaḥ || 58 ||
naikarūpo virūpātmā naikabodhamayastathā |
naikanāmamayaścaiva naikavidyāvivardhanaḥ || 59 ||
ekaścaikāntikaścaiva nānābhāvavivarjitaḥ |
ekākṣarastathā bījaḥ pūrṇabimbaḥ sanātanaḥ || 60 ||
mantravīryo mantrabījaḥ śāstravīryo jagatpatiḥ |
nānāvīryadharaścaiva śakreśaḥ pṛthivīpatiḥ || 61 ||
prāṇeśaḥ prāṇadaḥ prāṇaḥ prāṇāyāmaparāyaṇaḥ |
prāṇapañcakanirmuktaḥ kośapañcakavarjitaḥ || 62 ||
niścalo niṣkalo'saṅgo niṣprapañco nirāmayaḥ |
nirādhāro nirākāro nirvikāro nirañjanaḥ || 63 ||
niṣpratīto nirābhāso nirāsakto nirākulaḥ |
niṣṭhāsarvagataścaiva nirārambho nirāśrayaḥ || 64 ||
nirantaraḥ sarvagoptā śānto dānto mahāmuniḥ | [sattva]
niḥśabdaḥ sukṛtaḥ svasthaḥ satyavādī sureśvaraḥ || 65 ||
jñānado jñānavijñānī jñānātmā''nandapūritaḥ |
jñānayajñavidāṃ dakṣo jñānāgnirjvalano budhaḥ || 66 ||
dayāvān bhavarogāriścikitsācaramāgatiḥ |
candramaṇḍalamadhyasthaścandrakoṭisuśītalaḥ || 67 ||
yantrakṛtparamo yantrī yantrārūḍhāparājitaḥ |
yantravidyantravāsaśca yantrādhāro dharādharaḥ || 68 ||
tattvajñastattvabhūtātmā mahattattvaprakāśanaḥ |
tattvasaṅkhyānayogajñaḥ sāṅkhyaśāstrapravartakaḥ || 69 ||
anantavikramo devo mādhavaśca dhaneśvaraḥ |
sādhuḥ sādhuvariṣṭhātmā sāvadhāno'marottamaḥ || 70 ||
niḥsaṅkalpo nirādhāro durdharo hyātmavitpatiḥ |
ārogyasukhadaścaiva pravaro vāsavastathā || 71 ||
pareśaḥ paramodāraḥ pratyakcaitanyadurgamaḥ |
durādharṣo durāvāso dūratvaparināśanaḥ || 72 ||
vedavidvedakṛdvedo vedātmā vimalāśayaḥ |
viviktasevī ca saṃsāraśramanāśanastathā || 73 ||
brahmayonirbṛhadyonirviśvayonirvidehavān |
viśālākṣo viśvanātho hāṭakāṅgadabhūṣaṇaḥ || 74 ||
abādhyo jagadārādhyo jagadārjavapālanaḥ |
janavān dhanavān dharmī dharmago dharmavardhanaḥ || 75 ||
amṛtaḥ śāśvataḥ sādhyaḥ siddhidaḥ sumanoharaḥ |
khalubrahmakhalusthāno munīnāṃ paramā gatiḥ || 76 ||
upadraṣṭā tathā śreṣṭhaḥ śucibhūto hyanāmayaḥ |
vedasiddhāntavedyaśca mānasāhlādavardhanaḥ || 77 ||
dehādanyo guṇādanyo lokādanyo vivekavit |
duṣṭasvapnaharaścaiva gururguruvarottamaḥ || 78 ||
karmī karmavinirmuktaḥ sannyāsī sādhakeśvaraḥ |
sarvabhāvavihīnaśca tṛṣṇāsaṅganivārakaḥ || 79 ||
tyāgī tyāgavapustyāgastyāgadānavivarjitaḥ |
tyāgakāraṇatyāgātmā sadguruḥ sukhadāyakaḥ || 80 ||
dakṣo dakṣādivandyaśca jñānavādapravartakaḥ |
śabdabrahmamayātmā ca śabdabrahmaprakāśavān || 81 ||
grasiṣṇuḥ prabhaviṣṇuśca sahiṣṇurvigatāntaraḥ |
vidvattamo mahāvandyo viśālottamavāṅmuniḥ || 82 ||
brahmavidbrahmabhāvaśca brahmarṣirbrāhmaṇapriyaḥ |
brahma brahmaprakāśātmā brahmavidyāprakāśanaḥ || 83 ||
atrivaṃśaprabhūtātmā tāpasottamavanditaḥ |
ātmavāsī vidheyātmā hyatrivaṃśavivardhanaḥ || 84 ||
pravartano nivṛttātmā pralayodakasannibhaḥ |
nārāyaṇo mahāgarbho bhārgavapriyakṛttamaḥ || 85 ||
saṅkalpaduḥkhadalanaḥ saṃsāratamanāśanaḥ |
trivikramastridhākārastrimūrtistriguṇātmakaḥ || 86 ||
bhedatrayaharaścaiva tāpatrayanivārakaḥ |
doṣatrayavibhedī ca saṃśayārṇavakhaṇḍanaḥ || 87 ||
asaṃśayastvasammūḍho hyavādī rājavanditaḥ |
rājayogī mahāyogī svabhāvagalitastathā || 88 ||
puṇyaślokaḥ pavitrāṅghrirdhyānayogaparāyaṇaḥ |
dhyānastho dhyānagamyaśca vidheyātmā purātanaḥ || 89 ||
avijñeyo hyantarātmā mukhyabimbasanātanaḥ |
jīvasañjīvano jīvaścidvilāsaścidāśrayaḥ || 90 ||
mahendro'maramānyaśca yogendro yogavittamaḥ |
yogadharmastathā yogastattvastattvaviniścayaḥ || 91 ||
naikabāhuranantātmā naikanāmaparākramaḥ |
naikākṣī naikapādaśca nāthanāthottamottamaḥ || 92 ||
sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |
sahasrarūpadṛk caiva sahasrāramayoddhavaḥ || 93 ||
tripādapuruṣaścaiva tripādūrdhvastathaiva ca |
tryambakaśca mahāvīryo yogavīryaviśāradaḥ || 94 ||
vijayī vinayī jetā vītarāgī virājitaḥ |
rudro raudro mahābhīmaḥ prājñamukhyaḥ sadāśuciḥ || 95 ||
antarjyotiranantātmā pratyagātmā nirantaraḥ |
arūpaścātmarūpaśca sarvabhāvavinirvṛtaḥ || 96 ||
antaḥśūnyo bahiḥśūnyaḥ śūnyātmā śūnyabhāvanaḥ |
antaḥpūrṇo bahiḥpūrṇaḥ pūrṇātmā pūrṇabhāvanaḥ || 97 ||
antastyāgī bahistyāgī tyāgātmā sarvayogavān |
antaryogī bahiryogī sarvayogaparāyaṇaḥ || 98 ||
antarbhogī bahirbhogī sarvabhogaviduttamaḥ |
antarniṣṭho bahirniṣṭhaḥ sarvaniṣṭhāmayastathā || 99 ||
bāhyāntaravimuktaśca bāhyāntaravivarjitaḥ |
śāntaḥ śuddho viśuddhaśca nirvāṇaḥ prakṛteḥ paraḥ || 100 ||
akālaḥ kālanemī ca kālakālo janeśvaraḥ |
kālātmā kālakartā ca kālajñaḥ kālanāśanaḥ || 101 ||
kaivalyapadadātā ca kaivalyasukhadāyakaḥ |
kaivalyakalanādhāro nirbharo harṣavardhanaḥ || 102 ||
hṛdayastho hṛṣīkeśo govindo garbhavarjitaḥ |
sakalāgamapūjyaśca nigamo nigamāśrayaḥ || 103 ||
parāśaktiḥ parākīrtiḥ parāvṛttirnidhismṛtiḥ |
paravidyā parākṣāntirvibhaktiryuktasadgatiḥ || 104 ||
svaprakāśaḥ prakāśātmā parasaṃvedanātmakaḥ |
svasevyaḥ svavidāṃ svātmā svasaṃvedyo'naghaḥ kṣamī || 105 ||
svānusandhānaśīlātmā svānusandhānagocaraḥ |
svānusandhānaśūnyātmā svānusandhānakāśrayaḥ || 106 ||
svabodhadarpaṇo'bhaṅgaḥ kandarpakulanāśanaḥ |
brahmacārī brahmavettā brāhmaṇo brahmavittamaḥ || 107 ||
tattvabodhaḥ sudhāvarṣaḥ pāvanaḥ pāpapāvakaḥ |
brahmasūtravidheyātmā brahmasūtrārthanirṇayaḥ || 108 ||
ātyantiko mahākalpaḥ saṅkalpāvartanāśanaḥ |
ādhivyādhiharaścaiva saṃśayārṇavaśoṣakaḥ || 109 ||
tattvātmajñānasandeśo mahānubhavabhāvitaḥ |
ātmānubhavasampannaḥ svānubhāvasukhāśrayaḥ || 110 ||
acintyaśca bṛhadbhānuḥ pramadotkarṣanāśanaḥ |
aniketa praśāntātmā śūnyāvāso jagadvapuḥ || 111 ||
cidgatiścinmayaścakrī māyācakrapravartakaḥ |
sarvavarṇavidārambhī sarvārambhaparāyaṇaḥ || 112 ||
purāṇaḥ pravaro dātā sundaraḥ kanakāṅgadī |
anasūyātmajo dattaḥ sarvajñaḥ sarvakāmadaḥ || 113 ||
kāmajit kāmapālaśca kāmī kāmapradāgamaḥ |
kāmavān kāmapoṣaśca sarvakāmanivartakaḥ || 114 ||
sarvakarmaphalotpattiḥ sarvakāmaphalapradaḥ |
sarvakarmaphalaiḥ pūjyaḥ sarvakarmaphalāśrayaḥ || 115 ||
viśvakarmā kṛtātmā ca kṛtajñaḥ sarvasākṣikaḥ |
sarvārambhaparityāgī jaḍonmattapiśācavān || 116 ||
bhikṣurbhaikṣākaraścaiva bhaikṣāhārī nirāśramī |
akūlaścānukūlaśca vikalo hyakalastathā || 117 ||
jaṭilo vanacārī ca daṇḍī muṇḍī ca gaṇḍavān |
dehadharmavihīnātmā hyekākī saṅgavarjitaḥ || 118 ||
āśramyanāśramārambho'nācārī karmavarjitaḥ |
asandehī ca sandehī na kiñcinna ca kiñcanaḥ || 119 ||
nṛdehī dehaśūnyaśca nābhāvī bhāvanirgataḥ |
nābrahmā ca parabrahma svayameva nirākulaḥ || 120 ||
anaghaścāguruścaiva nāthanāthottamo guruḥ |
dvibhujaḥ prākṛtaścaiva janakaśca pitāmahaḥ || 121 ||
anātmā na ca nānātmā nītirnītimatāṃ varaḥ |
sahajaḥ sadṛśaḥ siddhaścaikaścinmātra eva ca || 122 ||
na kartāpi ca kartā ca bhoktā bhogavivarjitaḥ |
turīyasturīyātītaḥ svacchaḥ sarvamayastathā || 123 ||
sarvādhiṣṭhānarūpaśca sarvadhyeyavivarjitaḥ |
sarvalokanivāsātmā sakalottamavanditaḥ || 124 ||
dehabhṛddehakṛccaiva dehātmā dehabhāvanaḥ |
dehī dehavibhaktaśca dehabhāvaprakāśanaḥ || 125 ||
layastho layaviccaiva layābhāvaśca bodhavān |
layātīto layasyānto layabhāvanivāraṇaḥ || 126 ||
vimukhaḥ pramukhaścaiva pratyaṅmukhavadācarī |
viśvabhugviśvadhṛgviśvo viśvakṣemakarastathā || 127 ||
avikṣipto'pramādī ca parardhiḥ paramārthadṛk |
svānubhāvavihīnaśca svānubhāvaprakāśanaḥ || 128 ||
nirindriyaśca nirbuddhirnirābhāso nirākṛtaḥ |
nirahaṅkārarūpātmā nirvapuḥ sakalāśrayaḥ || 129 ||
śokaduḥkhaharaścaiva bhogamokṣaphalapradaḥ |
suprasannastathā sūkṣmaḥ śabdabrahmārthasaṅgrahaḥ || 130 ||
āgamāpāyaśūnyaśca sthānadaśca satāṅgatiḥ |
akṛtaḥ sukṛtaścaiva kṛtakarmā vinirvṛtaḥ || 131 ||
bhedatrayaharaścaiva dehatrayavinirgataḥ |
sarvakāmamayaścaiva sarvakāmanivartakaḥ || 132 ||
siddheśvaro'jaraḥ pañcabāṇadarpahutāśanaḥ |
caturakṣarabījātmā svabhūścitkīrtibhūṣaṇaḥ || 133 ||
agādhabuddhirakṣubdhaścandrasūryāgnilocanaḥ |
yamadaṃṣṭro'tisaṃhartā paramānandasāgaraḥ || 134 ||
līlāviśvambharo bhānurbhairavo bhīmalocanaḥ |
brahmacarmāmbaraḥ kālastvacalaścalanāntakaḥ || 135 ||
ādidevo jagadyonirvāsavārivimardanaḥ |
vikarmakarmakarmajño ananyagamako'gamaḥ || 136 ||
abaddhakarmaśūnyaśca kāmarāgakulakṣayaḥ |
yogāndhakāramathanaḥ padmajanmādivanditaḥ || 137 ||
bhaktakāmo'grajaścakrī bhāvanirbhāvabhāvakaḥ |
bhedāntako mahānagryo nigūho gocarāntakaḥ || 138 ||
kālāgniśamanaḥ śaṅkhacakrapadmagadādharaḥ |
dīpto dīnapatiḥ śāstā svacchando muktidāyakaḥ || 139 ||
vyomadharmāmbaro bhettā bhasmadhārī dharādharaḥ |
dharmagupto'nvayātmā ca vyatirekārthanirṇayaḥ || 140 ||
ekānekaguṇābhāsābhāsanirbhāsavarjitaḥ |
bhāvābhāvasvabhāvātmā bhāvābhāvavibhāvavit || 141 ||
yogihṛdayaviśrāmo'nantavidyāvivardhanaḥ |
vighnāntakastrikālajñastattvātmā jñānasāgaraḥ || 142 ||
itīdaṃ dattasāhasraṃ sāyaṃ prātaḥ paṭhettu yaḥ |
sa ihāmutra labhate nirvāṇaṃ paramaṃ sukham || 143 ||
guruvāre dattabhakto bhaktibhāvasamanvitaḥ |
paṭhet sadaiva yo hyetat sa labheccintitaṃ dhruvam || 144 ||
iti śrīmaddattātreyapurāṇe śrī dattātreya sahasranāma stotram |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.