ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕೇ ದ್ವಿತೀಯಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹ॒ರಿಃ॒ ಓಮ್ ॥
ಅನುವಾಕಂ 1
ಸಹ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾ॒-ಞ್ಚಾಸು॑ರಾಣಾ-ಞ್ಚ ಯ॒ಜ್ಞೌ ಪ್ರತ॑ತಾವಾಸ್ತಾಂ-ವಁ॒ಯಗ್ಗ್ ಸ್ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮೇ᳚ಷ್ಯಾಮೋ ವ॒ಯಮೇ᳚ಷ್ಯಾಮ॒ ಇತಿ॒ ತೇ-ಽಸು॑ರಾ-ಸ್ಸ॒ನ್ನಹ್ಯ॒ ಸಹ॑ಸೈ॒ವಾಚ॑ರ-ನ್ಬ್ರಹ್ಮ॒ಚರ್ಯೇ॑ಣ॒ ತಪ॑ಸೈವ ದೇ॒ವಾಸ್ತೇ-ಽಸು॑ರಾ ಅಮುಹ್ಯ॒ಗ್ಗ್॒ಸ್ತೇ ನ ಪ್ರಾಜಾ॑ನ॒ಗ್ಗ್॒ಸ್ತೇ ಪರಾ॑ಭವ॒ನ್ತೇ ನ ಸ್ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮಾ॑ಯ॒ನ್, ಪ್ರಸೃ॑ತೇನ॒ ವೈ ಯ॒ಜ್ಞೇನ॑ ದೇ॒ವಾ-ಸ್ಸ್ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮಾ॑ಯ॒-ನ್ನ ಪ್ರಸೃ॑ತೇ॒ನಾಸು॑ರಾ॒-ನ್ಪರಾ॑-ಽಭಾವಯ॒ನ್ ,ಪ್ರಸೃ॑ತೋ ಹ॒ ವೈ ಯ॑ಜ್ಞೋಪವೀ॒ತಿನೋ॑ ಯ॒ಜ್ಞೋ-ಽಪ್ರ॑ಸೃ॒ತೋ-ಽನು॑ಪವೀ॒ತಿನೋ॒ ಯತ್ಕಿಞ್ಚ॑ ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣೋ ಯ॑ಜ್ಞೋಪವೀ॒ತ್ಯಧೀ॑ತೇ॒ ಯಜ॑ತ ಏ॒ವ ತ-ತ್ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಯಜ್ಞೋಪವೀ॒ತ್ಯೇ॑ವಾಧೀ॑ಯೀತ ಯಾ॒ಜಯೇ॒-ದ್ಯಜೇ॑ತ ವಾ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ಪ್ರಸೃ॑ತ್ಯಾ॒ , ಅಜಿ॑ನಂ॒-ವಾಁಸೋ॑ ವಾ ದಕ್ಷಿಣ॒ತ ಉ॑ಪ॒ವೀಯ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣ-ಮ್ಬಾ॒ಹುಮುದ್ಧ॑ರ॒ತೇ-ಽವ॑ ಧತ್ತೇ ಸ॒ವ್ಯಮಿತಿ॑ ಯಜ್ಞೋಪವೀ॒ತಮೇ॒ತದೇ॒ವ ವಿಪ॑ರೀತ-ಮ್ಪ್ರಾಚೀನಾವೀ॒ತಗ್ಂ ಸಂ॒ವೀಁತ॑-ಮ್ಮಾನು॒ಷಮ್ ॥ 1 ॥
ಅನುವಾಕಂ 2
ರಕ್ಷಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ಹವಾ॑ ಪುರೋನುವಾ॒ಕೇ ತಪೋ-ಽಗ್ರ॑ಮತಿಷ್ಠನ್ತ॒ ತಾ-ನ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ರ್ವ॒ರೇಣೋ॒ಪಾಮ॑ನ್ತ್ರಯತ॒ ತಾನಿ॒ ವರ॑ಮವೃಣೀತಾದಿ॒ತ್ಯೋ ನೋ॒ ಯೋದ್ಧಾ॒ ಇತಿ॒ ತಾ-ನ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ರಬ್ರವೀ॒-ದ್ಯೋಧ॑ಯ॒ದ್ಧ್ವಮಿತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॒ದುತ್ತಿ॑ಷ್ಠನ್ತ॒ಗ್ಂ॒ ಹವಾ॒ ತಾನಿ॒ ರಕ್ಷಾಗ್॑ಸ್ಯಾದಿ॒ತ್ಯಂ-ಯೋಁಧ॑ಯನ್ತಿ॒ ಯಾವ॑ದಸ್ತ॒ಮನ್ವ॑ಗಾ॒-ತ್ತಾನಿ॑ ಹ॒ ವಾ ಏ॒ತಾನಿ॒ ರಕ್ಷಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಗಾಯತ್ರಿ॒ಯಾ ಽಭಿ॑ಮನ್ತ್ರಿತೇ॒ನಾಮ್ಭ॑ಸಾ ಶಾಮ್ಯನ್ತಿ॒ ತದು॑ ಹ॒ ವಾ ಏ॒ತೇ ಬ್ರ॑ಹ್ಮವಾ॒ದಿನಃ॑ ಪೂ॒ರ್ವಾಭಿ॑ಮು॒ಖಾ-ಸ್ಸ॒ನ್ಧ್ಯಾಯಾ᳚-ಙ್ಗಾಯತ್ರಿ॒ಯಾ-ಽಭಿ॑ಮನ್ತ್ರಿತಾ॒ ಆಪ॑ ಊ॒ರ್ಧ್ವಂ-ವಿಁಕ್ಷಿ॑ಪನ್ತಿ॒ ತಾ ಏ॒ತಾ ಆಪೋ॑ ವ॒ಜ್ರೀಭೂ॒ತ್ವಾ ತಾನಿ॒ ರಕ್ಷಾಗ್ಂ॑ಸಿ
ಮ॒ನ್ದೇಹಾ-ಽರು॑ಣೇ ದ್ವೀ॒ಪೇ ಪ್ರಕ್ಷಿ॑ಪನ್ತಿ॒ ಯ-ತ್ಪ್ರ॑ದಕ್ಷಿ॒ಣ-ಮ್ಪ್ರಕ್ರ॑ಮನ್ತಿ॒ ತೇನ॑ ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॒ಮವ॑ ಧೂನ್ವನ್ತ್ಯು॒ದ್ಯನ್ತ॑ಮಸ್ತಂ॒-ಯಁನ್ತ॑ಮಾದಿ॒ತ್ಯ-ಮ॑ಭಿದ್ಧ್ಯಾ॒ಯನ್ ಕು॒ರ್ವ-ನ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣೋ ವಿ॒ದ್ವಾನ್-ಥ್ಸ॒ಕಲ॑-ಮ್ಭ॒ದ್ರಮ॑ಶ್ನುತೇ॒ ಽಸಾವಾ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ ಬ್ರ॒ಹ್ಮೇತಿ॒ ಬ್ರಹ್ಮೈ॒ವ ಸ-ನ್ಬ್ರಹ್ಮಾ॒ಪ್ಯೇತಿ॒ ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದ॑ ॥ 2 ॥
ಅನುವಾಕಂ 3
ಯ-ದ್ದೇ॑ವಾ ದೇವ॒ಹೇಡ॑ನಂ॒ (ದೇವ॒ಹೇಲ॑ನಂ॒) ದೇವಾ॑ಸಶ್ಚಕೃ॒ಮಾ ವ॒ಯಮ್ ।
ಆದಿ॑ತ್ಯಾ॒ಸ್ತಸ್ಮಾ᳚ನ್ಮಾ ಮುಞ್ಚತ॒ರ್ತಸ್ಯ॒ರ್ತೇನ॒ ಮಾಮಿ॒ತ ॥
ದೇವಾ॑ ಜೀವನಕಾ॒ಮ್ಯಾ ಯ-ದ್ವಾ॒ಚಾ-ಽನೃ॑ತಮೂದಿ॒ಮ ।
ತಸ್ಮಾ᳚ನ್ನ ಇ॒ಹ ಮು॑ಞ್ಚತ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇವಾ-ಸ್ಸ॒ಜೋಷ॑ಸಃ ॥
ಋ॒ತೇನ॑ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಋ॒ತೇನ॒ ತ್ವಗ್ಂ ಸ॑ರಸ್ವತಿ ।
ಕೃ॒ತಾನ್ನಃ॑ ಪಾ॒ಹ್ಯೇನ॑ಸೋ॒ ಯ-ತ್ಕಿಞ್ಚಾನೃ॑ತಮೂದಿ॒ಮ ॥
ಇ॒ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೀ ಮಿ॒ತ್ರಾವರು॑ಣೌ॒ ಸೋಮೋ॑ ಧಾ॒ತಾ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿಃ॑ ।
ತೇ ನೋ॑ ಮುಞ್ಚ॒ನ್ತ್ವೇನ॑ಸೋ॒ ಯದ॒ನ್ಯಕೃ॑ತಮಾರಿ॒ಮ ॥
ಸ॒ಜಾ॒ತ॒ಶ॒ಗ್ಂ॒ಸಾದು॒ತ ಜಾ॑ಮಿಶ॒ಗ್ಂ॒ ಸಾಜ್ಜ್ಯಾಯ॑ಸ॒-ಶ್ಶಗ್ಂಸಾ॑ದು॒ತ ವಾ॒ ಕನೀ॑ಯಸಃ ।
ಅನಾ॑ಧೃಷ್ಟ-ನ್ದೇ॒ವಕೃ॑ತಂ॒-ಯಁದೇನ॒ಸ್ತಸ್ಮಾ॒-ತ್ತ್ವಮ॒ಸ್ಮಾ-ಞ್ಜಾ॑ತವೇದೋ ಮುಮುಗ್ಧಿ ॥
ಯದ್ವಾ॒ಚಾ ಯ-ನ್ಮನ॑ಸಾ ಬಾ॒ಹುಭ್ಯಾ॑-ಮೂ॒ರುಭ್ಯಾ॑ಮಷ್ಠೀ॒ವದ್ಭ್ಯಾ॑ ಶಿ॒ಶ್ನೈರ್ಯದನೃ॑ತ-ಞ್ಚಕೃ॒ಮಾ ವ॒ಯಮ್ ।
ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಮಾ॒ ತಸ್ಮಾ॒ದೇನ॑ಸಾ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯಃ॒ ಪ್ರಮು॑ಞ್ಚತು ಚಕೃ॒ಮ ಯಾನಿ॑ ದುಷ್ಕೃ॒ತಾ ॥
ಯೇನ॑ ತ್ರಿ॒ತೋ ಅ॑ರ್ಣ॒ವಾ-ನ್ನಿ॑ರ್ಬ॒ಭೂವ॒ ಯೇನ॒ ಸೂರ್ಯ॒-ನ್ತಮ॑ಸೋ ನಿರ್ಮು॒ಮೋಚ॑ ।
ಯೇನೇನ್ದ್ರೋ॒ ವಿಶ್ವಾ॒ ಅಜ॑ಹಾ॒ದರಾ॑ತೀ॒ಸ್ತೇನಾ॒ಹ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ಷಾ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ರಾನಶಾ॒ನ ಆ᳚ಕ್ಷಿ ॥
ಯ-ತ್ಕುಸೀ॑ದ॒ಮಪ್ರ॑ತೀತ್ತ॒-ಮ್ಮಯೇ॒ಹ ಯೇನ॑ ಯ॒ಮಸ್ಯ॑ ನಿ॒ಧಿನಾ॒ ಚರಾ॑ಮಿ ।
ಏ॒ತತ್ತದ॑ಗ್ನೇ ಅನೃ॒ಣೋ ಭ॑ವಾಮಿ॒ ಜೀವ॑ನ್ನೇ॒ವ ಪ್ರತಿ॒ ತತ್ತೇ॑ ದಧಾಮಿ ॥
ಯನ್ಮಯಿ॑ ಮಾ॒ತಾ ಗರ್ಭೇ॑ ಸ॒ತಿ । ಏನ॑ಶ್ಚ॒ಕಾರ॒ ಯತ್ಪಿ॒ತಾ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಮಾ॒ ತಸ್ಮಾ॒ದೇನ॑ಸಃ ॥ ಯದಾ॑ ಪಿ॒ಪೇಷ॑ ಮಾ॒ತರ॑-ಮ್ಪಿ॒ತರ᳚ಮ್ । ಪು॒ತ್ರಃ ಪ್ರಮು॑ದಿತೋ॒ ಧಯನ್ನ್॑ । ಅಹಿಗ್ಂ॑ಸಿತೌ ಪಿ॒ತರೌ॒ ಮಯಾ॒ ತತ್ । ತದ॑ಗ್ನೇ ಅನೃ॒ಣೋ ಭ॑ವಾಮಿ ॥ ಯದ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ-ಮ್ಪೃಥಿ॒ವೀಮು॒ತ ದ್ಯಾಮ್ । ಯನ್ಮಾ॒ತರ॑-ಮ್ಪಿ॒ತರಂ॑-ವಾಁ ಜಿಹಿಗ್ಂಸಿ॒ಮ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಮಾ॒ ತಸ್ಮಾ॒ದೇನ॑ಸಃ ॥
ಯದಾ॒ಶಸಾ॑ ನಿ॒ಶಸಾ॒ ಯತ್ಪ॑ರಾ॒ಶಸಾ᳚ । ಯದೇನ॑ಶ್ಚ ಕೃ॒ಮಾ ನೂತ॑ನಂ॒-ಯಁತ್ಪು॑ರಾ॒ಣಮ್ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಮಾ॒ ತಸ್ಮಾ॒ದೇನ॑ಸಃ ॥ ಅತಿ॑ಕ್ರಾಮಾಮಿ ದುರಿ॒ತಂ-ಯಁದೇನಃ॑ । ಜಹಾ॑ಮಿ ರಿ॒ಪ್ರ-ಮ್ಪ॑ರ॒ಮೇ ಸ॒ಧಸ್ಥೇ᳚ । ಯತ್ರ॒ ಯನ್ತಿ॑ ಸು॒ಕೃತೋ॒ ನಾಪಿ॑ ದು॒ಷ್ಕೃತಃ॑ । ತಮಾರೋ॑ಹಾಮಿ ಸು॒ಕೃತಾ॒-ನ್ನು ಲೋ॒ಕಮ್ ॥ ತ್ರಿ॒ತೇ ದೇ॒ವಾ ಅ॑ಮೃಜತೈ॒-ತದೇನಃ॑ । ತ್ರಿ॒ತ ಏ॒ತನ್ಮ॑ನು॒ಷ್ಯೇ॑ಷು ಮಾಮೃಜೇ । ತತೋ॑ ಮಾ॒ ಯದಿ॒ ಕಿಞ್ಚಿ॑ದಾನ॒ಶೇ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಮಾ॒ ತಸ್ಮಾ॒ದೇನ॑ಸಃ ॥
ದಿ॒ವಿ ಜಾ॒ತಾ ಅ॒ಫ್ಸು ಜಾ॒ತಾಃ । ಯಾ ಜಾ॒ತಾ ಓಷ॑ಧೀಭ್ಯಃ । ಅಥೋ॒ ಯಾ ಅ॑ಗ್ನಿ॒ಜಾ ಆಪಃ॑ । ತಾ ನಃ॑ ಶುನ್ಧನ್ತು॒ ಶುನ್ಧ॑ನೀಃ ॥ ಯದಾಪೋ॒ ನಕ್ತ॑-ನ್ದುರಿ॒ತ-ಞ್ಚರಾ॑ಮ । ಯದ್ವಾ॒ ದಿವಾ॒ ನೂತ॑ನಂ॒-ಯಁತ್ಪು॑ರಾ॒ಣಮ್ । ಹಿರ॑ಣ್ಯ-ವರ್ಣಾ॒ಸ್ತತ॒ ಉತ್ಪು॑ನೀತ ನಃ ॥ ಇ॒ಮ-ಮ್ಮೇ॑ ವರುಣ ಶ್ರುಧೀ॒ ಹವ॑ಮ॒ದ್ಯಾ ಚ॑ ಮೃಡಯ । ತ್ವಾಮ॑ವ॒ಸ್ಯುರಾ ಚ॑ಕೇ ॥
ತತ್ತ್ವಾ॑ ಯಾಮಿ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ॒ ವನ್ದ॑ಮಾನ॒-ಸ್ತದಾ ಶಾ᳚ಸ್ತೇ॒ ಯಜ॑ಮಾನೋ ಹ॒ವಿರ್ಭಿಃ॑ । ಅಹೇ॑ಡಮಾನೋ ವರುಣೇ॒ಹ ಬೋ॒ದ್ಧ್ಯುರು॑ಶಸ॒ ಮಾ ನ॒ ಆಯುಃ॒ ಪ್ರಮೋ॑ಷೀಃ ॥ ತ್ವ-ನ್ನೋ॑ ಅಗ್ನೇ॒ ವರು॑ಣಸ್ಯ ವಿ॒ದ್ವಾ-ನ್ದೇ॒ವಸ್ಯ॒ ಹೇಡೋ-ಽವ॑ ಯಾಸಿ ಸೀಷ್ಠಾಃ । ಯಜಿ॑ಷ್ಠೋ॒ ವಹ್ನಿ॑ ತಮ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚಾನೋ॒ ವಿಶ್ವಾ॒ ದ್ವೇಷಾ॑ಸಿ॒ ಪ್ರಮು॑ಮುಗ್ಧ್ಯ॒ಸ್ಮತ್ ॥ ಸ ತ್ವನ್ನೋ॑ ಅಗ್ನೇ-ಽವ॒ಮೋ ಭ॑ವೋ॒ತೀ ನೇದಿ॑ಷ್ಠೋ ಅ॒ಸ್ಯಾ ಉ॒ಷಸೋ॒ ವ್ಯು॑ಷ್ಟೌ । ಅವ॑ ಯಕ್ಷ್ವ ನೋ॒ ವರು॑ಣ॒ ರರಾ॑ಣೋ ವೀ॒ಹಿ ಮೃ॑ಡೀ॒ಕ ಸು॒ಹವೋ॑ ನ ಏಧಿ ॥ ತ್ವಮ॑ಗ್ನೇ ಅ॒ಯಾ-ಽಸಿ॑ । ಅ॒ಯಾ ಸನ್ಮನ॑ಸಾ ಹಿ॒ತಃ । ಅ॒ಯಾ ಸನಃಅ॒ವ್ಯಮೂ॑ಹಿಷೇ । ಅ॒ಯಾ ನೋ॑ ಧೇಹಿ ಭೇಷ॒ಜಮ್ । ಇ॒ಷ್ಟೋ ಅ॒ಗ್ನಿರಾಹು॑ತಃ । ಸ್ವಾಹಾ॑ಕೃತಃ ಪಿಪರ್ತು ನಃ । ಸ್ವ॒ಗಾ ದೇ॒ವೇಭ್ಯ॑ ಇ॒ದ-ನ್ನಮಃ॑ ॥ 3 ॥
(ಮು॒ಮು॒ಗ್ಧಿ॒ ಸ॒ಪ್ತ ಚ॑) (ಅ. 3)
ಅನುವಾಕಂ 4
ಯದದೀ᳚ವ್ಯನ್ನೃ॒ಣಮ॒ಹ-ಮ್ಬ॒ಭೂವಾದಿ॑-ಥ್ಸನ್ವಾ ಸಞ್ಜ॒ಗರ॒ ಜನೇ᳚ಭ್ಯಃ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಮಾ॒ ತಸ್ಮಾ॒ದಿನ್ದ್ರ॑ಶ್ಚ ಸಂವಿಁದಾ॒ನೌ ಪ್ರಮು॑ಞ್ಚತಾಮ್ ॥ ಯದ್ಧಸ್ತಾ᳚ಭ್ಯಾ-ಞ್ಚ॒ಕರ॒ ಕಿಲ್ಬಿ॑ಷಾಣ್ಯ॒ಕ್ಷಾಣಾಂ᳚-ವಁ॒ಗ್ನುಮು॑ಪ॒ಜಿಘ್ನ॑ಮಾನಃ ।
ಉ॒ಗ್ರ॒ಮ್ಪ॒ಶ್ಯಾ ಚ॑ ರಾಷ್ಟ್ರ॒ಭೃಚ್ಚ॒ ತಾನ್ಯ॑ಫ್ಸ॒ರಸಾ॒ ವನು॑ದತ್ತಾ-ಮೃ॒ಣಾನಿ॑ ॥ ಉಗ್ರ॑ಪಂಶ್ಯೇ॒ ರಾಷ್ಟ್ರ॑ಭೃ॒-ತ್ಕಿಲ್ಬಿ॑ಷಾಣಿ॒ ಯದ॒ಕ್ಷವೃ॑ತ್ತ॒ಮನು॑ದತ್ತಮೇ॒ತತ್ ।
ನೇನ್ನ॑ ಋ॒ಣಾನೃ॒ಣವ॒ ಇಥ್ಸ॑ಮಾನೋ ಯ॒ಮಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕೇ ಅಧಿ॑ ರಜ್ಜು॒ರಾಯ॑ ॥ ಅವ॑ ತೇ॒ ಹೇಡೋ॑ ವರುಣ॒ ನಮೋ॑ಭಿ॒ರವ॑ ಯ॒ಜ್ಞೇಭಿ॑ರೀಮಹೇ ಹ॒ವಿರ್ಭಿಃ॑ । ಕ್ಷಯ॑ನ್ನ॒ಸ್ಮಭ್ಯ॑ಮಸುರ ಪ್ರಚೇತೋ॒ ರಾಜ॒ನ್ನೇನಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಶಿಶ್ರಥಃ ಕೃ॒ತಾನಿ॑ ॥ ಉದು॑ತ್ತ॒ಮಂ-ವಁ॑ರುಣ॒ ಪಾಶ॑ಮ॒ಸ್ಮದವಾ॑-ಽಧ॒ಮಂ-ವಿಁಮ॑ದ್ಧ್ಯ॒ಮಗ್ಗ್ ಶ್ರ॑ಥಾಯ । ಅಥಾ॑ ವ॒ಯಮಾ॑ದಿತ್ಯ ವ್ರ॒ತೇ ತವಾ-ಽನಾ॑ಗಸೋ॒ ಅದಿ॑ತಯೇ ಸ್ಯಾಮ ॥ ಇ॒ಮ-ಮ್ಮೇ॑ ವರುಣ ಶ್ರುಧೀ॒ ಹವ॑ಮ॒ದ್ಯಾ ಚ॑ ಮೃಡಯ । ತ್ವಾಮ॑ವ॒ಸ್ಯುರಾ ಚ॑ಕೇ ॥
ತತ್ತ್ವಾ॑ ಯಾಮಿ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ॒ ವನ್ದ॑ಮಾನ॒-ಸ್ತದಾ ಶಾ᳚ಸ್ತೇ॒ ಯಜ॑ಮಾನೋ ಹ॒ವಿರ್ಭಿಃ॑ । ಅಹೇ॑ಡಮಾನೋ ವರುಣೇ॒ಹ ಬೋ॒ದ್ಧ್ಯುರು॑ಶಸ॒ ಮಾ ನ॒ ಆಯುಃ॒ ಪ್ರಮೋ॑ಷೀಃ ॥ ತ್ವ-ನ್ನೋ॑ ಅಗ್ನೇ॒ ವರು॑ಣಸ್ಯ ವಿ॒ದ್ವಾ-ನ್ದೇ॒ವಸ್ಯ॒ ಹೇಡೋ-ಽವ॑ ಯಾಸಿ ಸೀಷ್ಠಾಃ । ಯಜಿ॑ಷ್ಠೋ॒ ವಹ್ನಿ॑ ತಮ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚಾನೋ॒ ವಿಶ್ವಾ॒ ದ್ವೇಷಾ॑ಸಿ॒ ಪ್ರಮು॑ಮುಗ್ಧ್ಯ॒ಸ್ಮತ್ ॥ ಸ ತ್ವನ್ನೋ॑ ಅಗ್ನೇ-ಽವ॒ಮೋ ಭ॑ವೋ॒ತೀ ನೇದಿ॑ಷ್ಠೋ ಅ॒ಸ್ಯಾ ಉ॒ಷಸೋ॒ ವ್ಯು॑ಷ್ಟೌ । ಅವ॑ ಯಕ್ಷ್ವ ನೋ॒ ವರು॑ಣ॒ ರರಾ॑ಣೋ ವೀ॒ಹಿ ಮೃ॑ಡೀ॒ಕ ಸು॒ಹವೋ॑ ನ ಏಧಿ ॥ ಸಙ್ಕು॑ಸುಕೋ॒ ವಿಕು॑ಸುಕೋ ನಿರ್-ಋ॒ಥೋ ಯಶ್ಚ॑ ನಿಸ್ವ॒ನಃ । ತೇ-ಽ(1॒)ಸ್ಮ-ದ್ಯಕ್ಷ್ಮ॒ಮನಾ॑ಗಸೋ ದೂ॒ರಾ-ದ್ದೂ॒ರಮ॑ಚೀಚತಮ್ ॥ ನಿರ್ಯ॑ಕ್ಷ್ಮಮಚೀಚತೇ ಕೃ॒ತ್ಯಾ-ನ್ನಿರ್-ಋ॑ತಿ-ಞ್ಚ । ತೇನ॒ ಯೋ-ಽ(1॒)ಸ್ಮಥ್ಸಮೃ॑ಚ್ಛಾತೈ॒ ತಮ॑ಸ್ಮೈ॒ ಪ್ರಸು॑ವಾಮಸಿ ॥ ದು॒ಶ್ಶ॒ಗ್ಂ॒ಸಾ॒ನು॒ಶ॒ಗ್ಂ॒ಸಾಭ್ಯಾ᳚-ಙ್ಘ॒ಣೇನಾ॑ನುಘ॒ಣೇನ॑ ಚ । ತೇನಾ॒ನ್ಯೋ-ಽ(1)॒ಸ್ಮ-ಥ್ಸಮೃ॑ಚ್ಛಾತೈ॒ ತಮ॑ಸ್ಮೈ॒ ಪ್ರಸು॑ವಾಮಸಿ ॥
ಸಂವಁರ್ಚ॑ಸಾ॒ ಪಯ॑ಸಾ॒ ಸನ್ತ॒ನೂಭಿ॒ರಗ॑ನ್ಮಹಿ॒ ಮನ॑ಸಾ॒ ಸಗ್ಂ ಶಿ॒ವೇನ॑ । ತ್ವಷ್ಟಾ॑ ನೋ॒ ಅತ್ರ॒ ವಿದ॑ಧಾತು ರಾ॒ಯೋ-ಽನು॑ಮಾರ್ಷ್ಟು ತ॒ನ್ವೋ(1॒) ಯ-ದ್ವಿಲಿ॑ಷ್ಟಮ್ ॥ 4 ॥
(ಕೃ॒ತ್ಯಾ-ನ್ನಿರ್-ಋ॑ತಿ-ಞ್ಚ॒ ಪಞ್ಚ॑ ಚ) (ಅ. 4)
ಅನುವಾಕಂ 5
ಆಯು॑ಷ್ಟೇ ವಿ॒ಶ್ವತೋ॑ ದಧದ॒ಯಮ॒ಗ್ನಿರ್ವರೇ᳚ಣ್ಯಃ ।
ಪುನ॑ಸ್ತೇ ಪ್ರಾ॒ಣ ಆಯಾ॑ತಿ॒ ಪರಾ॒ ಯಕ್ಷ್ಮಗ್ಂ॑ ಸುವಾಮಿ ತೇ ॥
ಆ॒ಯು॒ರ್ದಾ ಅ॑ಗ್ನೇ ಹ॒ವಿಷೋ॑ ಜುಷಾ॒ಣೋ ಘೃ॒ತಪ್ರ॑ತೀಕೋ ಘೃ॒ತಯೋ॑ನಿರೇಧಿ । ಘೃ॒ತ-ಮ್ಪೀ॒ತ್ವಾ ಮಧು॒ ಚಾರು॒ ಗವ್ಯ॑-ಮ್ಪಿ॒ತೇವ॑ ಪು॒ತ್ರಮ॒ಭಿ ರ॑ಕ್ಷತಾದಿ॒ಮಮ್ ॥
ಇ॒ಮಮ॑ಗ್ನ॒ ಆಯು॑ಷೇ॒ ವರ್ಚ॑ಸೇ ಕೃಧಿ ತಿ॒ಗ್ಮಮೋಜೋ॑ ವರುಣ॒ ಸಗ್ಂಶಿ॑ಶಾಧಿ । ಮಾ॒ತೇವಾ᳚ಸ್ಮಾ ಅದಿತೇ॒ ಶರ್ಮ॑ ಯಚ್ಛ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇವಾ॒ ಜರ॑ದಷ್ಟಿ॒-ರ್ಯಥಾ-ಽಸ॑ತ್ ॥
ಅಗ್ನ॒ ಆಯೂಗ್ಂ॑ಷಿ ಪವಸ॒ ಆಸು॒ವೋರ್ಜ॒ಮಿಷ॑-ಞ್ಚ ನಃ ।
ಆ॒ರೇ ಬಾ॑ಧಸ್ವ ದು॒ಚ್ಛುನಾ᳚ಮ್ ॥ ಅಗ್ನೇ॒ ಪವ॑ಸ್ವ॒ ಸ್ವಪಾ॑ ಅ॒ಸ್ಮೇ ವರ್ಚಃ॑ ಸು॒ವೀರ್ಯ᳚ಮ್ । ದಧ॑-ದ್ರ॒ಯಿ-ಮ್ಮಯಿ॒ ಪೋಷ᳚ಮ್ ॥ 5.1ಅ ॥
ಅ॒ಗ್ನಿರ್-ಋಷಿಃ॒ ಪವ॑ಮಾನಃ॒ ಪಾಞ್ಚ॑ಜನ್ಯಃ ಪು॒ರೋಹಿ॑ತಃ । ತಮೀ॑ಮಹೇ ಮಹಾಗ॒ಯಮ್ ॥ ಅಗ್ನೇ॑ ಜಾ॒ತಾ-ನ್ಪ್ರಣು॑ದಾ ನ-ಸ್ಸ॒ಪತ್ನಾ॒-ನ್ಪ್ರತ್ಯಜಾ॑ತಾಞ್ಜಾತವೇದೋ ನುದಸ್ವ ।
ಅ॒ಸ್ಮೇ ದೀ॑ದಿಹಿ ಸು॒ಮನಾ॒ ಅಹೇ॑ಡ॒ಞ್ಛರ್ಮ॑ನ್ತೇ (ಅಹೇ॑ಲ॒ಞ್ಛರ್ಮ॑ನ್ತೇ) ಸ್ಯಾಮ ತ್ರಿ॒ವರೂ॑ಥ ಉ॒ದ್ಭೌ ॥
ಸಹ॑ಸಾ ಜಾ॒ತಾ-ನ್ಪ್ರಣು॑ದಾ ನ-ಸ್ಸ॒ಪತ್ನಾ॒-ನ್ಪ್ರತ್ಯಜಾ॑ತಾಞ್ಜಾತವೇದೋ ನುದಸ್ವ । ಅಧಿ॑ ನೋ ಬ್ರೂಹಿ ಸುಮನ॒ಸ್ಯಮಾ॑ನೋ ವ॒ಯಗ್ಗ್ ಸ್ಯಾ॑ಮ॒ ಪ್ರಣು॑ದಾ ನ-ಸ್ಸ॒ಪತ್ನಾನ್॑ ॥ ಅಗ್ನೇ॒ ಯೋ ನೋ॒-ಽಭಿತೋ॒ ಜನೋ॒ ವೃಕೋ॒ ವಾರೋ॒ ಜಿಘಾಗ್ಂ॑ಸತಿ । ತಾಗ್ಸ್ತ್ವಂ-ವೃಁ॑ತ್ರಹಞ್ಜಹಿ॒ ವಸ್ವ॒ಸ್ಮಭ್ಯ॒ಮಾ ಭ॑ರ ॥ ಅಗ್ನೇ॒ ಯೋ ನೋ॑-ಽಭಿ॒ದಾಸ॑ತಿ ಸಮಾ॒ನೋ ಯಶ್ಚ॒ ನಿಷ್ಟ್ಯಃ॑ । ತಂ-ವಁ॒ಯಗ್ಂ ಸ॒ಮಿಧ॑-ಙ್ಕೃ॒ತ್ವಾ ತುಭ್ಯ॑ಮ॒ಗ್ನೇ-ಽಪಿ॑ದದ್ಧ್ಮಸಿ ॥ 5.1ಬ್ ॥
ಯೋ ನ॒-ಶ್ಶಪಾ॒ದಶ॑ಪತೋ॒ ಯಶ್ಚ॑ ನ॒-ಶ್ಶಪ॑ತ॒-ಶ್ಶಪಾ᳚ತ್ ।
ಉ॒ಷಾಶ್ಚ॒ ತಸ್ಮೈ॑ ನಿ॒ಮ್ರುಕ್ಚ॒ ಸರ್ವ॑-ಮ್ಪಾ॒ಪಗ್ಂ ಸಮೂ॑ಹತಾಮ್ ॥
ಯೋ ನಃ॑ ಸ॒ಪತ್ನೋ॒ ಯೋ ರಣೋ॒ ಮರ್ತೋ॑-ಽಭಿ॒ದಾಸ॑ತಿ ದೇವಾಃ ।
ಇ॒ದ್ಧ್ಮಸ್ಯೇ॑ವ ಪ್ರ॒ಕ್ಷಾಯ॑ತೋ॒ ಮಾ ತಸ್ಯೋಚ್ಛೇ॑ಷಿ॒ ಕಿಞ್ಚ॒ನ ॥ ಯೋ ಮಾನ್ದ್ವೇಷ್ಟಿ॑ ಜಾತವೇದೋ॒ ಯ-ಞ್ಚಾ॒ಹ-ನ್ದ್ವೇಷ್ಮಿ॒ ಯಶ್ಚ॒ ಮಾಮ್ । ಸರ್ವಾ॒ಗ್॒ಸ್ತಾನ॑ಗ್ನೇ॒ ಸನ್ದ॑ಹ॒ ಯಾಗ್ಶ್ಚಾ॒ಹ-ನ್ದ್ವೇಷ್ಮಿ॒ ಯೇ ಚ॒ ಮಾಮ್ ॥ ಯೋ ಅ॒ಸ್ಮಭ್ಯ॑ಮರಾತೀ॒ಯಾ-ದ್ಯಶ್ಚ॑ ನೋ॒ ದ್ವೇಷ॑ತೇ॒ ಜನಃ॑ । ನಿನ್ದಾ॒ದ್ಯೋ ಅ॒ಸ್ಮಾ-ನ್ದಿಫ್ಸಾ᳚ಚ್ಚ॒ ಸರ್ವಾ॒ಗ್॒ಸ್ತಾನ್ಮ॑ಷ್ಮ॒ಷಾ ಕು॑ರು ॥
ಸಗ್ಂಶಿ॑ತ-ಮ್ಮೇ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಸಗ್ಂಶಿ॑ತಂ-ವೀಁ॒ರ್ಯಾಮ್ (1॒) ಬಲ᳚ಮ್ । ಸಗ್ಂಶಿ॑ತ-ಙ್ಕ್ಷ॒ತ್ರ-ಮ್ಮೇ॑ ಜಿ॒ಷ್ಣು ಯಸ್ಯಾ॒ಹಮಸ್ಮಿ॑ ಪು॒ರೋಹಿ॑ತಃ ॥
ಉದೇ॑ಷಾ-ಮ್ಬಾ॒ಹೂ ಅ॑ತಿರ॒ಮು-ದ್ವರ್ಚೋ॒ ಅಥೋ॒ ಬಲ᳚ಮ್ ।
ಕ್ಷಿ॒ಣೋಮಿ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ॒-ಽಮಿತ್ರಾ॒ನುನ್ನ॑ಯಾಮಿ॒ ಸ್ವಾಁ(2) ಅ॒ಹಮ್ ॥ ಪುನ॒ರ್ಮನಃ॒ ಪುನ॒ರಾಯು॑ರ್ಮ॒ ಆಗಾ॒-ತ್ಪುನ॒ಶ್ಚಕ್ಷುಃ॒ ಪುನ॒-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರ॑-ಮ್ಮ॒ ಆಗಾ॒ತ್
ಪುನಃ॑ ಪ್ರಾ॒ಣಃ ಪುನ॒ರಾಧೀ॑ತ-ಮ್ಮ॒ ಆಗಾ᳚ತ್ ।
ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರೋ ಮೇ-ಽದ॑ಬ್ಧಸ್ತನೂ॒ಪಾ ಅವ॑ಬಾಧತಾ-ನ್ದುರಿ॒ತಾನಿ॒ ವಿಶ್ವಾ᳚ ॥ 5.1ಚ್ ॥
(ಪೋಷಂ॑ - ದದ್ಧ್ಮಸಿ - ಪು॒ರೋಹಿ॑ತಶ್ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ) (ಅ. 5)
ಅನುವಾಕಂ 6
ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರಾಯ॒ ಪ್ರತಿ॑ವೇದಯಾಮೋ॒ ಯದೀ॑ನೃ॒ಣಗ್ಂ ಸ॑ಙ್ಗ॒ರೋ ದೇ॒ವತಾ॑ಸು । ಸ ಏ॒ತಾ-ನ್ಪಾಶಾ᳚-ನ್ಪ್ರ॒ಮುಚ॒-ನ್ಪ್ರವೇ॑ದ॒ ಸ ನೋ॑ ಮುಞ್ಚಾತು ದುರಿ॒ತಾದವ॒ದ್ಯಾತ್ ॥
ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರಃ ಪವ॑ಯಾನ್ನಃ ಪ॒ವಿತ್ರೈ॒ರ್ಯ-ಥ್ಸ॑ಙ್ಗ॒ರ-ಮ॒ಭಿಧಾವಾ᳚ಮ್ಯಾ॒ಶಾಮ್ । ಅನಾ॑ಜಾನ॒-ನ್ಮನ॑ಸಾ॒ ಯಾಚ॑ಮಾನೋ॒ ಯದತ್ರೈನೋ॒ ಅವ॒ ತ-ಥ್ಸು॑ವಾಮಿ ॥
ಅ॒ಮೀ ಯೇ ಸು॒ಭಗೇ॑ ದಿ॒ವಿ ವಿ॒ಚೃತೌ॒ ನಾಮ॒ ತಾರ॑ಕೇ ।
ಪ್ರೇಹಾಮೃತ॑ಸ್ಯ ಯಚ್ಛತಾ-ಮೇ॒ತ-ದ್ಬ॑ದ್ಧಕ॒ಮೋಚ॑ನಮ್ ॥
ವಿಜಿ॑ಹೀರ್ಷ್ವ ಲೋ॒ಕಾನ್ ಕೃ॑ಧಿ ಬ॒ನ್ಧಾ-ನ್ಮು॑ಞ್ಚಾಸಿ॒ ಬದ್ಧ॑ಕಮ್ । ಯೋನೇ॑ರಿವ॒ ಪ್ರಚ್ಯು॑ತೋ॒ ಗರ್ಭ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ᳚-ನ್ಪ॒ಥೋ ಅ॑ನುಷ್ವ ॥
ಸ ಪ್ರ॑ಜಾ॒ನ-ನ್ಪ್ರತಿ॑ಗೃಭ್ಣೀತ ವಿ॒ದ್ವಾ-ನ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರಥಮ॒ಜಾ ಋ॒ತಸ್ಯ॑ । ಅ॒ಸ್ಮಾಭಿ॑ರ್ದ॒ತ್ತ-ಞ್ಜ॒ರಸಃ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ॒ದಚ್ಛಿ॑ನ್ನ॒-ನ್ತನ್ತು॑ಮನು॒ ಸಞ್ಚ॑ರೇಮ ॥ 6.1ಅ ॥
ತ॒ತ-ನ್ತನ್ತು॒ಮನ್ವೇಕೇ॒ ಅನು॒ ಸಞ್ಚ॑ರನ್ತಿ॒ ಯೇಷಾ᳚-ನ್ದ॒ತ್ತ-ಮ್ಪಿತ್ರ್ಯ॒ಮಾಯ॑ನವತ್ । ಅ॒ಬ॒ನ್ಧ್ವೇಕೇ॒ ದದ॑ತಃ ಪ್ರ॒ಯಚ್ಛಾ॒-ದ್ದಾತು॒ಚ್ಚೇ-ಚ್ಛ॒ಕ್ನವಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸ-ಸ್ಸ್ವ॒ರ್ಗ ಏ॑ಷಾಮ್ ॥
ಆರ॑ಭೇಥಾ॒ಮನು॒ ಸಗ್ಂರ॑ಭೇಥಾಗ್ಂ ಸಮಾ॒ನ-ಮ್ಪನ್ಥಾ॑ಮವಥೋ ಘೃ॒ತೇನ॑ । ಯದ್ವಾ᳚-ಮ್ಪೂ॒ರ್ತ-ಮ್ಪರಿ॑ವಿಷ್ಟಂ॒-ಯಁದ॒ಗ್ನೌ ತಸ್ಮೈ॒ ಗೋತ್ರಾ॑ಯೇ॒ಹ ಜಾಯಾ॑ಪತೀ॒ ಸಗ್ಂರ॑ಭೇಥಾಮ್ ॥ ಯದ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ-ಮ್ಪೃಥಿ॒ವೀಮು॒ತ ದ್ಯಾಂ-ಯಁನ್ಮಾ॒ತರ॑-ಮ್ಪಿ॒ತರಂ॑-ವಾಁ ಜಿಹಿಗ್ಂಸಿ॒ಮ ।
ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಮಾ॒ ತಸ್ಮಾ॒ದೇನ॑ಸೋ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ॒ ಉನ್ನೋ॑ ನೇಷ-ದ್ದುರಿ॒ತಾ ಯಾನಿ॑ ಚಕೃ॒ಮ ॥ ಭೂಮಿ॑ರ್ಮಾ॒ತಾ-ಽದಿ॑ತಿರ್ನೋ ಜ॒ನಿತ್ರ॒-ಮ್ಭ್ರಾತಾ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ-ಮ॒ಭಿಶ॑ಸ್ತ ಏನಃ ।
ದ್ಯೌರ್ನಃ॑ ಪಿ॒ತಾ ಪಿ॑ತೃ॒ಯಾಚ್ಛ-ಮ್ಭ॑ವಾಸಿ ಜಾ॒ಮಿ ಮಿ॒ತ್ವಾ ಮಾ ವಿ॑ವಿಥ್ಸಿ ಲೋ॒ಕಾತ್ ॥ ಯತ್ರ॑ ಸು॒ಹಾರ್ದಃ॑ ಸು॒ಕೃತೋ॒ ಮದ॑ನ್ತೇ ವಿ॒ಹಾಯ॒ ರೋಗ॑-ನ್ತ॒ನ್ವಾ(1)॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಯಾ᳚ಮ್ ।
ಅ॒ಶ್ಲೋ॒ಣಾಙ್ಗೈ॒ರಹ್ರು॑ತಾ-ಸ್ಸ್ವ॒ರ್ಗೇ ತತ್ರ॑ ಪಶ್ಯೇಮ ಪಿ॒ತರ॑-ಞ್ಚ ಪು॒ತ್ರಮ್ ॥ ಯದನ್ನ॒ಮದ್ಮ್ಯನೃ॑ತೇನ ದೇವಾ ದಾ॒ಸ್ಯನ್ನದಾ᳚ಸ್ಯನ್ನು॒ತ ವಾ॑ ಕರಿ॒ಷ್ಯನ್ನ್ ।
ಯ-ದ್ದೇ॒ವಾನಾ॒-ಞ್ಚಕ್ಷು॒ಷ್ಯಾಗೋ॒ ಅಸ್ತಿ॒ ಯದೇ॒ವ ಕಿಞ್ಚ॑ ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾ॒ಹಮ॒ಗ್ನಿರ್ಮಾ॒ ತಸ್ಮಾ॑ದನೃ॒ಣ-ಙ್ಕೃ॑ಣೋತು ॥
ಯದನ್ನ॒ಮದ್ಮಿ॑ ಬಹು॒ಧಾ ವಿರೂ॑ಪಂ॒-ವಾಁಸೋ॒ ಹಿರ॑ಣ್ಯಮು॒ತ ಗಾಮ॒ಜಾಮವಿ᳚ಮ್ ।
ಯ-ದ್ದೇ॒ವಾನಾ॒-ಞ್ಚಕ್ಷು॒ಷ್ಯಾಗೋ॒ ಅಸ್ತಿ॒ ಯದೇ॒ವ ಕಿಞ್ಚ॑ ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾ॒ಹಮ॒ಗ್ನಿರ್ಮಾ॒ ತಸ್ಮಾ॑ದನೃ॒ಣ-ಙ್ಕೃ॑ಣೋತು ॥
ಯ॒ನ್ಮಯಾ॑ ಮನ॑ಸಾ ವಾ॒ಚಾ॒ ಕೃ॒ತ॒ಮೇನಃ॑ ಕದಾ॒ಚನ ।
ಸರ್ವಸ್ಮಾ᳚-ನ್ಮೇಡಿ॑ತೋ (ಮೇಲ॑ತಾ) ಮೋ॒ಗ್ಧಿ॒ ತ್ವಗ್ಂ ಹಿ
ವೇತ್ಥ॑ ಯಥಾತ॒ಥಮ್ ॥ 6.1ಬ್ ॥
(ಚ॒ರೇ॒ಮ॒ - ಪು॒ತ್ರಗ್ಂ ಷಟ್ಚ॑) (ಅ. 6)
ಅನುವಾಕಂ 7
ವಾತ॑ರಶನಾ ಹ॒ ವಾ ಋಷ॑ಯ-ಶ್ಶ್ರಮ॒ಣಾ ಊ॒ರ್ಧ್ವಮ॑ನ್ಥಿ॒ನೋ ಬ॑ಭೂವು॒ಸ್ತಾ-ನೃಷ॑ಯೋ॒-ಽರ್ಥ-ಮಾ॑ಯ॒ಗ್ಗ್॒ಸ್ತೇ ನಿ॒ಲಾಯ॑-ಮಚರ॒ಗ್ಗ್॒ಸ್ತೇ-ಽನು॑ಪ್ರವಿಶುಃ ಕೂಶ್ಮಾ॒ಣ್ಡಾನಿ॒ ತಾಗ್-ಸ್ತೇಷ್ವನ್ವ॑ವಿನ್ದ-ಞ್ಛ್ರ॒ದ್ಧಯಾ॑ ಚ॒ ತಪ॑ಸಾ ಚ॒ , ತಾನೃಷ॑ಯೋ-ಽಬ್ರುವನ್ ಕ॒ಥಾ ನಿ॒ಲಾಯ॑-ಞ್ಚರ॒ಥೇತಿ॒ ತ ಋಷೀ॑ನಬ್ರುವ॒ನ್ನಮೋ॑ ವೋ-ಽಸ್ತು ಭಗವನ್ತೋ॒-ಽಸ್ಮಿ-ನ್ಧಾ᳚ಮ್ನಿ॒ ಕೇನ॑ ವ-ಸ್ಸಪರ್ಯಾ॒ಮೇತಿ॒ ತಾನೃಷ॑ಯೋ-ಽಬ್ರುವ-ನ್ಪ॒ವಿತ್ರ॑-ನ್ನೋ ಬ್ರೂತ॒ ಯೇನಾ॑ರೇ॒ಪಸಃ॑ ಸ್ಯಾ॒ಮೇತಿ॒ ತ ಏ॒ತಾನಿ॑ ಸೂ॒ಕ್ತಾನ್ಯ॑ಪಶ್ಯ॒ನ್॒. ,
ಯ-ದ್ದೇ॑ವಾ ದೇವ॒ಹೇಡ॑ನಂ॒ (ದೇವ॒ಹೇಲ॑ನಂ॒) ಁಯದದೀ᳚ವ್ಯನ್ನೃ॒ಣಮ॒ಹ-ಮ್ಬ॒ಭೂವಾಯು॑ಷ್ಟೇ ವಿ॒ಶ್ವತೋ॑
ದಧ॒ದಿತ್ಯೇ॒ತೈರಾಜ್ಯ॑-ಞ್ಜುಹುತ ವೈಶ್ವಾನ॒ರಾಯ॒ ಪ್ರತಿ॑ವೇದಯಾಮ॒ ಇತ್ಯುಪ॑ತಿಷ್ಠತ॒ ಯದ॑ರ್ವಾ॒ಚೀನ॒ಮೇನೋ᳚ ಭ್ರೂಣಹ॒ತ್ಯಾಯಾ॒ಸ್ತಸ್ಮಾ᳚-ನ್ಮೋಕ್ಷ್ಯದ್ಧ್ವ॒ ಇತಿ॒ ,ತ ಏ॒ತೈರ॑ಜುಹವು॒ಸ್ತೇ-ಽರೇ॒ಪಸೋ॑-ಽಭವನ್ ಕರ್ಮಾ॒ದಿಷ್ವೇ॒ತೈ-ರ್ಜು॑ಹುಯಾ-ತ್ಪೂ॒ತೋ ದೇ॑ವಲೋ॒ಕಾ-ನ್ಥ್ಸಮ॑ಶ್ನುತೇ ॥ 7 ॥
ಅನುವಾಕಂ 8
ಕೂ॒ಶ್ಮಾ॒ಣ್ಡೈ-ರ್ಜು॑ಹುಯಾ॒-ದ್ಯೋ-ಽಪೂ॑ತ ಇವ॒ ಮನ್ಯೇ॑ತ॒ ಯಥಾ᳚ ಸ್ತೇ॒ನೋ ಯಥಾ᳚ ಭ್ರೂಣ॒ಹೈವಮೇ॒ಷ ಭ॑ವತಿ॒ ಯೋ-ಽಯೋನೌ॒ ರೇತಃ॑ ಸಿ॒ಞ್ಚತಿ॒, ಯದ॑ರ್ವಾ॒ಚೀನ॒ಮೇನೋ᳚ ಭ್ರೂಣಹ॒ತ್ಯಾಯಾ॒ಸ್ತಸ್ಮಾ᳚-ನ್ಮುಚ್ಯತೇ॒ ಯಾವ॒ದೇನೋ॑ ದೀ॒ಕ್ಷಾಮುಪೈ॑ತಿ ದೀಕ್ಷಿ॒ತ ಏ॒ತೈ-ಸ್ಸ॑ತ॒ತಿ ಜು॑ಹೋತಿ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರ-ನ್ದೀ᳚ಕ್ಷಿ॒ತೋ ಭ॑ವತಿ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರಾದೇ॒ವಾತ್ಮಾನ॑-ಮ್ಪುನೀತೇ॒ ಮಾಸ॑-ನ್ದೀಕ್ಷಿ॒ತೋ ಭ॑ವತಿ॒ ಯೋ ಮಾಸ॒-ಸ್ಸ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರ-ಸ್ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಾದೇ॒ವಾತ್ಮಾನ॑-ಮ್ಪುನೀತೇ॒ ಚತು॑ರ್ವಿಗ್ಂಶತಿ॒ಗ್ಂ॒ ರಾತ್ರೀ᳚ರ್ದೀಕ್ಷಿ॒ತೋ ಭ॑ವತಿ॒ ಚತು॑ರ್ವಿಗ್ಂಶತಿ-ರರ್ಧಮಾ॒ಸಾ-ಸ್ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರ-ಸ್ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಾದೇ॒ವಾತ್ಮಾನ॑-ಮ್ಪುನೀತೇ॒ ದ್ವಾದ॑ಶ॒ ರಾತ್ರೀ᳚ರ್ದೀಕ್ಷಿ॒ತೋ ಭ॑ವತಿ॒ ದ್ವಾದ॑ಶ॒ ಮಾಸಾ᳚-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರ-ಸ್ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಾದೇ॒ವಾತ್ಮಾನ॑-ಮ್ಪುನೀತೇ॒ ಷಡ್ರಾತ್ರೀ᳚ರ್ದೀಕ್ಷಿ॒ತೋ ಭ॑ವತಿ॒ ಷಡ್ವಾ ಋ॒ತವಃ॑ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರ-ಸ್ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಾದೇ॒ವಾತ್ಮಾನ॑-ಮ್ಪುನೀತೇ ತಿ॒ಸ್ರೋ ರಾತ್ರೀ᳚-ರ್ದೀಕ್ಷಿ॒ತೋ ಭ॑ವತಿ ತ್ರಿ॒ಪದಾ॑ ಗಾಯ॒ತ್ರೀ ಗಾ॑ಯತ್ರಿ॒ಯಾ ಏ॒ವಾತ್ಮಾನ॑-ಮ್ಪುನೀತೇ॒ ನ ಮಾ॒ಗ್ಂ॒ಸಮ॑ಶ್ಞೀಯಾ॒ನ್ನ ಸ್ತ್ರಿಯ॒ಮುಪೇ॑ಯಾ॒ನ್ನೋಪರ್ಯಾ॑ಸೀತ॒ ಜುಗು॑ಫ್ಸೇ॒ತಾನೃ॑ತಾ॒ತ್ಪಯೋ᳚ ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣಸ್ಯ॑ ವ್ರ॒ತಂ-ಯಁ॑ವಾ॒ಗೂ ರಾ॑ಜ॒ನ್ಯ॑ಸ್ಯಾ॒ಮಿಕ್ಷಾ॒ ವೈಶ್ಯ॒ಸ್ಯಾಥೋ॑ ಸೌ॒ಮ್ಯೇ-ಽಪ್ಯ॑ದ್ಧ್ವ॒ರ ಏ॒ತದ್ವ್ರ॒ತ-ಮ್ಬ್ರೂ॑ಯಾ॒-ದ್ಯದಿ॒ ಮನ್ಯೇ॑-ತೋಪ॒ದಸ್ಯಾ॒ಮೀತ್ಯೋ॑ದ॒ನ-ನ್ಧಾ॒ನಾ-ಸ್ಸಕ್ತೂ᳚-ಙ್ಘೃ॒ತಮಿತ್ಯನು॑ವ್ರತಯೇದಾ॒ತ್ಮನೋ-ಽನು॑ಪದಾಸಾಯ ॥ 8 ॥
ಅನುವಾಕಂ 9
ಅ॒ಜಾನ್. ಹ॒ ವೈ ಪೃಶ್ಞೀಗ್॑ಸ್ತಪ॒ಸ್ಯಮಾ॑ನಾ॒-ನ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಸ್ವಯ॒ಮ್ಭ್ವ॑ಭ್ಯಾನ॑ರ್ಷ॒ತ್ತ ಋಷ॑ಯೋ-ಽಭವ॒-ನ್ತದೃಷೀ॑ಣಾ-ಮೃಷಿ॒ತ್ವ-ನ್ತಾ-ನ್ದೇ॒ವತಾ॒ಮುಪಾ॑ತಿಷ್ಠನ್ತ ಯ॒ಜ್ಞಕಾ॑ಮಾ॒ಸ್ತ ಏ॒ತ-ಮ್ಬ್ರ॑ಹ್ಮಯ॒ಜ್ಞ-ಮ॑ಪಶ್ಯ॒ನ್-ತಮಾ-ಽಹ॑ರ॒ನ್-ತೇನಾ॑ಯಜನ್ತ॒ ಯದೃ॒ಚೋ-ಽದ್ಧ್ಯಗೀ॑ಷತ॒ ತಾಃ ಪಯ॑ ಆಹುತಯೋ ದೇ॒ವಾನಾ॑ಮಭವ॒ನ್॒. ಯ-ದ್ಯಜೂಗ್ಂ॑ಷಿ ಘೃ॒ತಾಹು॑ತಯೋ॒ ಯ-ಥ್ಸಾಮಾ॑ನಿ॒ ಸೋಮಾ॑ಹುತಯೋ॒ ಯದಥ॑ರ್ವಾಙ್ಗಿ॒ರಸೋ॒ ಮದ್ಧ್ವಾ॑ಹುತಯೋ॒ ಯದ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಾನೀ॑ತಿಹಾ॒ಸಾನ್-ಪು॑ರಾ॒ಣಾನಿ॒ ಕಲ್ಪಾ॒-ನ್ಗಾಥಾ॑ ನಾರಾಶ॒ಗ್ಂ॒ಸೀರ್ಮೇ॑ದಾಹು॒ತಯೋ॑ ದೇ॒ವಾನಾ॑-ಮಭವ॒ನ್ತಾಭಿಃ॒, ಕ್ಷುಧ॑-ಮ್ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॒-ಮಪಾ᳚ಘ್ನ॒-ನ್ನಪ॑ಹತಪಾಪ್ಮಾನೋ ದೇ॒ವಾ-ಸ್ಸ್ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮಾ॑ಯ॒-ನ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣ॒-ಸ್ಸಾಯು॑ಜ್ಯ॒-ಮೃಷ॑ಯೋ-ಽಗಚ್ಛನ್ನ್ ॥ 9 ॥
ಅನುವಾಕಂ 10
ಪಞ್ಚ॒ ವಾ ಏ॒ತೇ ಮ॑ಹಾಯ॒ಜ್ಞಾ-ಸ್ಸ॑ತ॒ತಿ ಪ್ರತಾ॑ಯನ್ತೇ ಸತ॒ತಿ ಸನ್ತಿ॑ಷ್ಠನ್ತೇ ದೇವಯ॒ಜ್ಞಃ ಪಿ॑ತೃಯ॒ಜ್ಞೋ ಭೂ॑ತಯ॒ಜ್ಞೋ ಮ॑ನುಷ್ಯಯ॒ಜ್ಞೋ ಬ್ರ॑ಹ್ಮಯ॒ಜ್ಞ ಇತಿ॒ ಯದ॒ಗ್ನೌ ಜು॒ಹೋತ್ಯ॒ಪಿ ಸ॒ಮಿಧ॒-ನ್ತ-ದ್ದೇ॑ವಯ॒ಜ್ಞ-ಸ್ಸನ್ತಿ॑ಷ್ಠತೇ॒ ಯ-ತ್ಪಿ॒ತೃಭ್ಯಃ॑ ಸ್ವ॒ಧಾ ಕ॒ರೋತ್ಯಪ್ಯ॒ಪಸ್ತ-ತ್ಪಿ॑ತೃಯ॒ಜ್ಞ-ಸ್ಸನ್ತಿ॑ಷ್ಠತೇ॒ಯ-ದ್ಭೂ॒ತೇಭ್ಯೋ॑ ಬ॒ಲಿಗ್ಂ ಹರ॑ತಿ॒ ತ-ದ್ಭೂ॑ತಯ॒ಜ್ಞ-ಸ್ಸನ್ತಿ॑ಷ್ಠತೇ॒ ಯದ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣೇಭ್ಯೋ-ಽನ್ನ॒-ನ್ದದಾ॑ತಿ॒ ತನ್ಮ॑ನುಷ್ಯಯ॒ಜ್ಞ-ಸ್ಸನ್ತಿ॑ಷ್ಠತೇ॒ ಯಥ್ಸ್ವಾ᳚ದ್ಧ್ಯಾ॒ಯ-ಮಧೀ॑ಯೀ॒-ತೈಕಾ॑ಮಪ್ಯೃ॒ಚಂ-ಯಁಜುಃ॒-ಸಾಮ॑ ವಾ॒ ತದ್ಬ್ರ॑ಹ್ಮಯ॒ಜ್ಞ-ಸ್ಸನ್ತಿ॑ಷ್ಠತೇ॒ ಯದೃ॒ಚೋ-ಽಧೀ॑ತೇ॒ ಪಯ॑ಸಃ॒ ಕೂಲ್ಯಾ॑ ಅಸ್ಯ ಪಿ॒ತೄ-ನ್ಥ್ಸ್ವ॒ಧಾ ಅ॒ಭಿವ॑ಹನ್ತಿ॒ ಯ-ದ್ಯಜೂಗ್ಂ॑ಷಿ ಘೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಕೂಲ್ಯಾ॒ ಯ-ಥ್ಸಾಮಾ॑ನಿ॒ ಸೋಮ॑ ಏಭ್ಯಃ ಪವತೇ॒ ಯದಥ॑ರ್ವಾಙ್ಗಿ॒ರಸೋ॒ ಮಧೋಃ᳚ ಕೂಲ್ಯಾ॒ ಯದ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಾ-ನೀ॑ತಿಹಾ॒ಸಾನ್-ಪು॑ರಾ॒ಣಾನಿ॒ ಕಲ್ಪಾ॒-ನ್ಗಾಥಾ॑ ನಾರಾಶ॒ಗ್ಂ॒ಸೀ-ರ್ಮೇದ॑ಸಃ॒ ಕೂಲ್ಯಾ॑ ಅಸ್ಯ ಪಿ॒ತೄನ್-ಥ್ಸ್ವ॒ಧಾ ಅ॒ಭಿವ॑ಹನ್ತಿ॒ ಯದೃ॒ಚೋ-ಽಧೀ॑ತೇ॒ ಪಯ॑ ಆಹುತಿಭಿರೇ॒ವ ತ-ದ್ದೇ॒ವಾಗ್ಸ್ತ॑ರ್ಪಯತಿ॒ ಯ-ದ್ಯಜೂಗ್ಂ॑ಷಿ ಘೃ॒ತಾಹು॑ತಿಭಿ॒ರ್ಯ-ಥ್ಸಾಮಾ॑ನಿ॒ ಸೋಮಾ॑ಹುತಿಭಿ॒-ರ್ಯದಥ॑ರ್ವಾಙ್ಗಿ॒ರಸೋ॒ ಮದ್ಧ್ವಾ॑ಹುತಿಭಿ॒-ರ್ಯದ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಾ-ನೀ॑ತಿಹಾ॒ಸಾನ್-ಪು॑ರಾ॒ಣಾನಿ॒ ಕಲ್ಪಾ॒-ನ್ಗಾಥಾ॑ ನಾರಾಶ॒ಗ್ಂ॒ಸೀ-ರ್ಮೇ॑ದಾಹು॒ತಿಭಿ॑ರೇ॒ವ ತ-ದ್ದೇ॒ವಾಗ್ಸ್ತ॑ರ್ಪಯತಿ॒ ತ ಏ॑ನ-ನ್ತೃ॒ಪ್ತಾ ಆಯು॑ಷಾ॒ ತೇಜ॑ಸಾ॒ ವರ್ಚ॑ಸಾ ಶ್ರಿ॒ಯಾ ಯಶ॑ಸಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸೇನಾ॒ನ್ನಾದ್ಯೇ॑ನ ಚ ತರ್ಪಯನ್ತಿ ॥ 10 ॥
ಅನುವಾಕಂ 11
ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ಯ॒ಜ್ಞೇನ॑ ಯ॒ಕ್ಷ್ಯಮಾ॑ಣಃ॒ ಪ್ರಾಚ್ಯಾ᳚-ನ್ದಿ॒ಶಿ ಗ್ರಾಮಾ॒ದಛ॑ದಿರ್ದ॒ರ್॒ಶ ಉದೀ᳚ಚ್ಯಾ-ಮ್ಪ್ರಾಗುದೀ॒ಚ್ಯಾಂ-ವೋಁ॒ದಿತ॑ ಆದಿ॒ತ್ಯೇ ದ॑ಕ್ಷಿಣ॒ತ ಉ॑ಪ॒ವೀಯೋ॑ಪ॒ವಿಶ್ಯ॒ ಹಸ್ತಾ॑ವವ॒ನಿಜ್ಯ॒ ತ್ರಿರಾಚಾ॑ಮೇ॒ದ್ದ್ವಿಃ ಪ॑ರಿ॒ಮೃಜ್ಯ॑ ಸ॒ಕೃದು॑ಪ॒ಸ್ಪೃಶ್ಯ॒ ಶಿರ॒ಶ್ಚಕ್ಷು॑ಷೀ॒ ನಾಸಿ॑ಕೇ॒ ಶ್ರೋತ್ರೇ॒ ಹೃದ॑ಯಮಾ॒ಲಭ್ಯ॒ ಯ-ತ್ತ್ರಿರಾ॒ಚಾಮ॑ತಿ॒ ತೇನ॒ ಋಚಃ॑ ಪ್ರೀಣಾತಿ॒ ಯದ್ದ್ವಿಃ ಪ॑ರಿ॒ಮೃಜ॑ತಿ॒ ತೇನ ಯಜೂಗ್ಂ॑ಷಿ॒ ಯ-ಥ್ಸ॒ಕೃದು॑ಪ॒ಸ್ಪೃಶ॑ತಿ॒ ತೇನ॒ ಸಾಮಾ॑ನಿ॒ (ಯ-ಥ್ಸ॒ವ್ಯ-ಮ್ಪಾ॒ಣಿ ಪಾ॒ದೌ ಪ್ರೋ॒ಕ್ಷತಿ॒) ಯಚ್ಛಿರ॒ಶ್ಚಕ್ಷು॑ಷೀ॒ ನಾಸಿ॑ಕೇ॒ ಶ್ರೋತ್ರೇ॒ ಹೃದ॑ಯಮಾ॒ಲಭ॑ತೇ॒ ತೇನಾಥ॑ರ್ವಾಙ್ಗಿ॒ರಸೋ᳚ ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣಾ-ನೀ॑ತಿಹಾ॒ಸಾ-ನ್ಪು॑ರಾ॒ಣಾನಿ॒ ಕಲ್ಪಾ॒-ನ್ಗಾಥಾ॑ ನಾರಾಶ॒ಗ್ಂ॒ಸೀಃ ಪ್ರೀ॑ಣಾತಿ॒ ದರ್ಭಾ॑ಣಾ-ಮ್ಮ॒ಹದು॑ಪ॒ಸ್ತೀರ್ಯೋ॒ಪಸ್ಥ॑-ಙ್ಕೃ॒ತ್ವಾ ಪ್ರಾಂಆಸೀ॑ನ-ಸ್ಸ್ವಾದ್ಧ್ಯಾ॒ಯಮಧೀ॑ಯೀತಾ॒ಪಾಂ-ವಾಁ ಏ॒ಷ ಓಷ॑ಧೀನಾ॒ಗ್ಂ॒ ರಸೋ॒ ಯ-ದ್ದ॒ರ್ಭಾ-ಸ್ಸರ॑ಸಮೆ॒ವ ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಕುರುತೇ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತ॒ರೌ ಪಾ॒ಣೀ (ಪಾ॒ದೌ) ಕೃ॒ತ್ವಾ ಸಪ॒ವಿತ್ರಾ॒ವೋಮಿತಿ॒ ಪ್ರತಿ॑ಪದ್ಯತ ಏ॒ತದ್ವೈ ಯಜು॑ಸ್ತ್ರಯೀಂ-ವಿಁ॒ದ್ಯಾ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯೇ॒ಷಾ ವಾಗೇ॒ತತ್ಪ॑ರ॒ಮಮ॒ಕ್ಷರ॒-ನ್ತದೇ॒ತದೃ॒ಚಾ-ಽಭ್ಯು॑ಕ್ತಮೃ॒ಚೋ ಅ॒ಕ್ಷರೇ॑ ಪರ॒ಮೇ ವ್ಯೋ॑ಮ॒ನ್॒. ಯಸ್ಮಿ॑-ನ್ದೇ॒ವಾ ಅಧಿ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ ನಿಷೇ॒ದುರ್ಯಸ್ತನ್ನ ವೇದ॒ ಕಿಮೃ॒ಚಾ ಕ॑ರಿಷ್ಯತಿ॒ ಯ ಇತ್ತದ್ವಿ॒ದುಸ್ತ ಇ॒ಮೇ ಸಮಾ॑ಸತ॒ ಇತಿ॒ ತ್ರೀನೇ॒ವ ಪ್ರಾಯು॑ಙ್ಕ್ತ॒ ಭೂರ್ಭುವ॒ಸ್ಸ್ವ॑ರಿತ್ಯಾ॑ಹೈ॒ತದ್ವೈ ವಾ॒ಚ-ಸ್ಸ॒ತ್ಯಂ-ಯಁದೇ॒ವ ವಾ॒ಚ-ಸ್ಸ॒ತ್ಯ-ನ್ತ-ತ್ಪ್ರಾಯು॒ಙ್ಕ್ತಾಥ॑ ಸಾವಿ॒ತ್ರೀ-ಙ್ಗಾ॑ಯ॒ತ್ರೀ-ನ್ತ್ರಿರನ್ವಾ॑ಹ ಪ॒ಚ್ಛೋ᳚-ಽರ್ಧರ್ಚ॑ಶೋ-ಽನವಾ॒ನಗ್ಂ ಸ॑ವಿ॒ತಾ ಶ್ರಿಯಃ॑ ಪ್ರಸವಿ॒ತಾ ಶ್ರಿಯ॑ಮೇ॒ವಾಪ್ನೋ॒ತ್ ಯಥೋ᳚ ಪ್ರ॒ಜ್ಞಾತ॑ಯೈ॒ವ ಪ್ರ॑ತಿ॒ಪದಾ॒ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ಪ್ರತಿ॑ಪದ್ಯತೇ ॥ 11 ॥
ಅನುವಾಕಂ 12
ಗ್ರಾಮೇ॒ ಮನ॑ಸಾ ಸ್ವಾದ್ಧ್ಯಾ॒ಯಮಧೀ॑ಯೀತ॒ ದಿವಾ॒ ನಕ್ತಂ॑-ವೇಁ॒ತಿ ಹ॑ ಸ್ಮಾ॒ಹ ಶೌ॒ಚ ಆ᳚ಹ್ನೇ॒ಯ ಉ॒ತಾರ॑ಣ್ಯೇ॒-ಽಬಲ॑ ಉ॒ತ ವಾ॒ಚೋತ ತಿಷ್ಠ॑ನ್ನು॒ತ ವ್ರಜ॑ನ್ನು॒ತಾಸೀ॑ನ ಉ॒ತ ಶಯಾ॑ನೋ॒-ಽಧೀಯೀ॑ತೈ॒ವ ಸ್ವಾ᳚ದ್ಧ್ಯಾ॒ಯ-ನ್ತಪ॑ಸ್ವೀ॒ ಪುಣ್ಯೋ॑ ಭವತಿ॒ ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ್-ಥ್ಸ್ವಾ᳚ದ್ಧ್ಯಾ॒ಯಮಧೀ॑ತೇ॒ ನಮೋ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣೇ॒ ನಮೋ॑ ಅಸ್ತ್ವ॒ಗ್ನಯೇ॒ ನಮಃ॑ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೈ ನಮ॒ ಓಷ॑ಧೀಭ್ಯಃ ।
ನಮೋ॑ ವಾ॒ಚೇ ನಮೋ॑ ವಾ॒ಚಸ್ಪತ॑ಯೇ॒ ನಮೋ॒ ವಿಷ್ಣ॑ವೇ ಬೃಹ॒ತೇ ಕ॑ರೋಮಿ ॥ 12 ॥
ಅನುವಾಕಂ 13
ಮ॒ದ್ಧ್ಯನ್ದಿ॑ನೇ ಪ್ರ॒ಬಲ॒ಮಧೀ॑ಯೀತಾ॒ಸೌ ಖಲು॒ ವಾವೈಷ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ ಯದ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಸ್ತಸ್ಮಾ॒ತ್ತರ್ಹಿ॒ ತೇಕ್ಷ್ಣಿ॑ಷ್ಠ-ನ್ತಪತಿ॒ ತದೇ॒ಷಾ-ಽಭ್ಯು॑ಕ್ತಾ ॥
ಚಿ॒ತ್ರ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ॒ಮುದ॑ಗಾ॒ದನೀ॑ಕ॒-ಞ್ಚಕ್ಷು॑ರ್ಮಿ॒ತ್ರಸ್ಯ॒ ವರು॑ಣಸ್ಯಾ॒ಗ್ನೇಃ ।
ಆ-ಽಪ್ರಾ॒ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ॒ಗ್ಂ॒ ಸೂರ್ಯ॑ ಆ॒ತ್ಮಾ ಜಗ॑ತಸ್ತ॒ಸ್ಥುಷ॒ಶ್ಚೇತಿ॒ ಸ ವಾ ಏ॒ಷ ಯ॒ಜ್ಞ-ಸ್ಸ॒ದ್ಯಃ ಪ್ರತಾ॑ಯತೇ ಸ॒ದ್ಯ-ಸ್ಸನ್ತಿ॑ಷ್ಠತೇ॒ ತಸ್ಯ॒ ಪ್ರಾಖ್ಸಾ॒ಯಮ॑ವಭೃ॒ಥೋ ನಮೋ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣ॒ ಇತಿ॑ ಪರಿಧಾ॒ನೀಯಾ॒-ನ್ತ್ರಿರನ್ವಾ॑ಹಾ॒ಪ ಉ॑ಪ॒ಸ್ಪೃಶ್ಯ॑ ಗೃ॒ಹಾನೇ॑ತಿ॒ ತತೋ॒ ಯತ್ಕಿಞ್ಚ॒ ದದಾ॑ತಿ॒ ಸಾ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ ॥ 13 ॥
ಅನುವಾಕಂ 14
ತಸ್ಯ॒ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಯ॑ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ಮೇಘೋ॑ ಹವಿ॒ರ್ಧಾನಂ॑-ವಿಁ॒ದ್ಯುದ॒ಗ್ನಿರ್ವ॒ರ್॒ಷಗ್ಂ ಹ॒ವಿ-ಸ್ಸ್ತ॑ನಯಿ॒ತ್ನು-ರ್ವ॑ಷಟ್ಕಾ॒ರೋ ಯದ॑ವ॒ಸ್ಫೂರ್ಜ॑ತಿ॒ ಸೋ-ಽನು॑ವಷಟ್ಕಾ॒ರೋ ವಾ॒ಯುರಾ॒ತ್ಮಾ-ಽಮಾ॑ವಾ॒ಸ್ಯಾ᳚ ಸ್ವಿಷ್ಟ॒ಕೃದ್ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ್ಮೇ॒ಘೇ ವ॒ರ್॒ಷತಿ॑ ವಿ॒ದ್ಯೋತ॑ಮಾನೇ ಸ್ತ॒ನಯ॑ತ್ಯವ॒ಸ್ಫೂರ್ಜ॑ತಿ॒ ಪವ॑ಮಾನೇ ವಾ॒ಯಾವ॑ಮಾವಾ॒ಸ್ಯಾ॑ಯಾಗ್ ಸ್ವಾದ್ಧ್ಯಾ॒ಯಮಧೀ॑ತೇ॒
ತಪ॑ ಏ॒ವ ತತ್ತ॑ಪ್ಯತೇ॒ ತಪೋ॑ ಹಿ ಸ್ವಾದ್ಧ್ಯಾ॒ಯ ಇತ್ಯು॑ತ್ತ॒ಮ-ನ್ನಾಕಗ್ಂ॑ ರೋಹತ್ಯುತ್ತ॒ಮ-ಸ್ಸ॑ಮಾ॒ನಾನಾ᳚-ಮ್ಭವತಿ॒ ಯಾವ॑ನ್ತಗ್ಂ ಹ॒ ವಾ ಇ॒ಮಾಂ-ವಿಁ॒ತ್ತಸ್ಯ॑ ಪೂ॒ರ್ಣಾ-ನ್ದದ॑ಥ್ಸ್ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ಞ್ಜ॑ಯತಿ॒ ತಾವ॑ನ್ತಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ಞ್ಜ॑ಯತಿ॒ ಭೂಯಾಗ್ಂ॑ಸ-ಞ್ಚಾಕ್ಷ॒ಯ್ಯ-ಞ್ಚಾಪ॑ ಪುನರ್ಮೃ॒ತ್ಯು-ಞ್ಜ॑ಯತಿ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣ॒-ಸ್ಸಾಯು॑ಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ ॥ 14 ॥
ಅನುವಾಕಂ 15
ತಸ್ಯ॒ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಯ॑ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ದ್ವಾವ॑ನದ್ಧ್ಯಾ॒ಯೌ ಯದಾ॒-ಽಽತ್ಮಾ-ಽಶುಚಿ॒-ರ್ಯ-ದ್ದೇ॒ಶ-ಸ್ಸಮೃ॑ದ್ಧಿರ್ದೈವ॒ತಾನಿ॒ ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾ-ನ್ಮ॑ಹಾರಾ॒ತ್ರ ಉ॒ಷಸ್ಯುದಿ॑ತೇ॒ ವ್ರಜ॒ಗ್ಗ್॒ಸ್ತಿಷ್ಠ॒-ನ್ನಾಸೀ॑ನ॒-ಶ್ಶಯಾ॑ನೋ॒-ಽರಣ್ಯೇ᳚ ಗ್ರಾಮೇ॒ ವಾ ಯಾವ॑ತ್ತ॒ರಸಗ್ಗ್॑ ಸ್ವಾದ್ಧ್ಯಾ॒ಯಮಧೀ॑ತೇ॒ ಸರ್ವಾ᳚ನ್ ಁಲೋ॒ಕಾಞ್ಜ॑ಯತಿ॒ ಸರ್ವಾ᳚ನ್ ಁಲೋ॒ಕಾನ॑ನೃ॒ಣೋ-ಽನು॒ ಸಞ್ಚ॑ರತಿ॒ ತದೇ॒ಷಾ-ಽಭ್ಯು॑ಕ್ತಾ ॥ ಅ॒ನೃ॒ಣಾ ಅ॒ಸ್ಮಿನ್ನ॑ನೃ॒ಣಾಃ ಪರ॑ಸ್ಮಿಗ್ಗ್ಸ್ತೃ॒ತೀಯೇ॑ ಲೋ॒ಕೇ ಅ॑ನೃ॒ಣಾ-ಸ್ಸ್ಯಾ॑ಮ । ಯೇ ದೇ॑ವ॒ಯಾನಾ॑ ಉ॒ತ ಪಿ॑ತೃ॒ಯಾಣಾ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ᳚-ನ್ಪ॒ಥೋ ಅ॑ನೃ॒ಣಾ ಆಕ್ಷೀ॑ಯೇ॒ಮೇತ್ಯ॒ಗ್ನಿಂ-ವೈಁ ಜಾ॒ತ-ಮ್ಪಾ॒ಪ್ಮಾ ಜ॑ಗ್ರಾಹ॒ ತನ್ದೇ॒ವಾ ಆಹು॑ತೀಭಿಃ ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॒ಮಪಾ᳚ಘ್ನ॒-ನ್ನಾಹು॑ತೀನಾಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞೇನ॑ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾಭಿ॒-ರ್ದಕ್ಷಿ॑ಣಾನಾ-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣೇನ॑ ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣಸ್ಯ॒ ಛನ್ದೋ॑ಭಿ॒-ಶ್ಛನ್ದ॑ಸಾಗ್ ಸ್ವಾದ್ಧ್ಯಾ॒ಯೇನಾಪ॑ಹತಪಾಪ್ಮಾ ಸ್ವಾದ್ಧ್ಯಾ॒ಯೋ॑ ದೇ॒ವಪ॑ವಿತ್ರಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತತ್ತಂ-ಯೋಁ-ಽನೂ᳚-ಥ್ಸೃ॒ಜತ್ಯಭಾ॑ಗೋ ವಾ॒ಚಿ ಭ॑ವ॒ತ್ಯಭಾ॑ಗೋ ನಾ॒ಕೇ ತದೇ॒ಷಾ-ಽಭ್ಯು॑ಕ್ತಾ ॥ ಯಸ್ತಿ॒ತ್ಯಾಜ॑ ಸಖಿ॒ವಿದ॒ಗ್ಂ॒ ಸಖಾ॑ಯ॒-ನ್ನ ತಸ್ಯ॑ ವಾ॒ಚ್ಯಪಿ॑ ಭಾ॒ಗೋ ಅ॑ಸ್ತಿ । ಯದೀಗ್ಂ॑ ಶೃ॒ಣೋತ್ಯ॒ಲಕಗ್ಂ॑ ಶೃಣೋತಿ॒ ನ ಹಿ ಪ್ರ॒ವೇದ॑ ಸುಕೃ॒ತಸ್ಯ॒ ಪನ್ಥಾ॒ಮಿತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ಥ್ಸ್ವಾದ್ಧ್ಯಾ॒ಯೋ-ಽದ್ಧ್ಯೇ॑ತ॒ವ್ಯೋ॑ ಯಂ-ಯಁ॑-ಙ್ಕ್ರ॒ತುಮಧೀ॑ತೇ॒ ತೇನ॑ ತೇನಾಸ್ಯೇ॒ಷ್ಟ-ಮ್ಭ॑ವತ್ಯ॒ಗ್ನೇ-ರ್ವಾ॒ಯೋ-ರಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಸ್ಯ॒ ಸಾಯು॑ಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛತಿ॒ ತದೇ॒ಷಾ-ಽಭ್ಯು॑ಕ್ತಾ ॥
ಯೇ ಅ॒ರ್ವಾಂಉ॒ತ ವಾ॑ ಪುರಾ॒ಣೇ ವೇ॒ದಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾಗ್ಂಸ॑ಮ॒ಭಿತೋ॑ ವದನ್ತ್ಯಾದಿ॒ತ್ಯಮೇ॒ವ ತೇ ಪರಿ॑ವದನ್ತಿ॒ ಸರ್ವೇ॑ ಅ॒ಗ್ನಿ-ನ್ದ್ವಿ॒ತೀಯ॑-ನ್ತೃ॒ತೀಯ॑-ಞ್ಚ ಹ॒ಗ್ಂ॒ಸಮಿತಿ॒ ಯಾವ॑ತೀ॒ರ್ವೈ ದೇ॒ವತಾ॒ಸ್ತಾ-ಸ್ಸರ್ವಾ॑ ವೇದ॒ವಿದಿ॑ ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣೇ ವ॑ಸನ್ತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣೇಭ್ಯೋ॑ ವೇದ॒ವಿದ್ಭ್ಯೋ॑ ದಿ॒ವೇದಿ॑ವೇ॒ ನಮ॑ಸ್ಕುರ್ಯಾ॒ನ್ನಾಶ್ಲೀ॒ಲ-ಙ್ಕೀ᳚ರ್ತಯೇದೇ॒ತಾ ಏ॒ವ ದೇ॒ವತಾಃ᳚ ಪ್ರೀಣಾತಿ ॥ 15 ॥
ಅನುವಾಕಂ 16
ರಿಚ್ಯ॑ತ ಇವ॒ ವಾ ಏ॒ಷ ಪ್ರೇವ ರಿ॑ಚ್ಯತೇ॒ ಯೋ ಯಾ॒ಜಯ॑ತಿ॒ ಪ್ರತಿ॑ ವಾ ಗೃ॒ಹ್ಣಾತಿ॑ ಯಾ॒ಜಯಿ॑ತ್ವಾ ಪ್ರತಿಗೃ॒ಹ್ಯ ವಾ-ಽನ॑ಶ್ನ॒ನ್ತ್ರಿ-ಸ್ಸ್ವಾ᳚ದ್ಧ್ಯಾ॒ಯಂ-ವೇಁ॒ದಮಧೀ॑ಯೀತ ತ್ರಿರಾ॒ತ್ರಂ-ವಾಁ॑ ಸಾವಿ॒ತ್ರೀ-ಙ್ಗಾ॑ಯ॒ತ್ರೀ-ಮ॒ನ್ವಾತಿ॑ರೇಚಯತಿ॒ ವರೋ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ॒ ವರೇ॑ಣೈ॒ವ ವರಗ್ಗ್॑ ಸ್ಪೃಣೋತ್ಯಾ॒ತ್ಮಾ ಹಿ ವರಃ॑ ॥ 16 ॥
ಅನುವಾಕಂ 17
ದು॒ಹೇ ಹ॒ ವಾ ಏ॒ಷ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ಯೋ ಯಾ॒ಜಯ॑ತಿ॒ ಸ ಯೇನ॑ ಯಜ್ಞಕ್ರ॒ತುನಾ॑ ಯಾ॒ಜಯೇ॒-ಥ್ಸೋ-ಽರ॑ಣ್ಯ-ಮ್ಪ॒ರೇತ್ಯ॑ ಶುಚೌ ದೇ॒ಶೇ ಸ್ವಾ᳚ದ್ಧ್ಯಾ॒ಯ-ಮೇ॒ವೈನ॒-ಮಧೀ॑ಯನ್ನಾಸೀ॒ತ ತಸ್ಯಾ॒ನಶ॑ನ-ನ್ದೀ॒ಕ್ಷಾ ಸ್ಥಾ॒ನಮು॑ಪ॒ಸದ॒ ಆಸ॑ನಗ್ಂ ಸು॒ತ್ಯಾ ವಾಗ್ಜು॒ಹೂರ್ಮನ॑ ಉಪ॒ಭೃದ್ಧೃ॒ತಿರ್ಧ್ರು॒ವಾ ಪ್ರಾ॒ಣೋ ಹ॒ವಿ-ಸ್ಸಾಮಾ᳚ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯು-ಸ್ಸ ವಾ ಏ॒ಷ ಯ॒ಜ್ಞಃ
ಪ್ರಾ॒ಣದ॑ಕ್ಷಿ॒ಣೋ-ಽನ॑ನ್ತದಕ್ಷಿಣ॒-ಸ್ಸಮೃ॑ದ್ಧತರಃ ॥ 17 ॥
ಅನುವಾಕಂ 18
ಕ॒ತಿ॒ಧಾ-ಽವ॑ಕೀರ್ಣೀ ಪ್ರವಿ॒ಶತಿ॑ ಚತು॒ರ್ಧೇತ್ಯಾ॑ಹು-ರ್ಬ್ರಹ್ಮವಾ॒ದಿನೋ॑ ಮ॒ರುತಃ॑ ಪ್ರಾ॒ಣೈರಿನ್ದ್ರ॒-ಮ್ಬಲೇ॑ನ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸೇನಾ॒ಗ್ನಿಮೇ॒ವೇತ॑ರೇಣ॒ ಸರ್ವೇ॑ಣ॒ ತಸ್ಯೈ॒ತಾ-ಮ್ಪ್ರಾಯ॑ಶ್ಚಿತ್ತಿಂ-ವಿಁ॒ದಾಞ್ಚ॑ಕಾರ ಸುದೇ॒ವಃ ಕಾ᳚ಶ್ಯ॒ಪೋ ಯೋ
ಬ್ರ॑ಹ್ಮಚಾ॒ರ್ಯ॑ವ॒ಕಿರೇ॑ದಮಾವಾ॒ಸ್ಯಾ॑ಯಾ॒ಗ್ಂ॒ ರಾತ್ರ್ಯಾ॑ಮ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರ॒ಣೀಯೋ॑ಪಸಮಾ॒ಧಾಯ॒ ದ್ವಿರಾಜ್ಯ॑ಸ್ಯೋಪ॒ಘಾತ॑-ಞ್ಜುಹೋತಿ॒ ಕಾಮಾವ॑ಕೀರ್ಣೋ॒-ಽಸ್ಮ್ಯವ॑ಕೀರ್ಣೋ-ಽಸ್ಮಿ॒ ಕಾಮ॒ ಕಾಮಾ॑ಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒ ಕಾಮಾಭಿ॑ದ್ರುಗ್ಧೋ॒-ಽಸ್ಮ್ಯಭಿ॑ದ್ರುಗ್ಧೋ-ಽಸ್ಮಿ॒ ಕಾಮ॒ ಕಾಮಾ॑ಯ॒ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯ॒ಮೃತಂ॒-ವಾಁ ಆಜ್ಯ॑ಮ॒ಮೃತ॑ಮೇ॒ವಾತ್ಮ-ನ್ಧ॑ತ್ತೇ ಹು॒ತ್ವಾ ಪ್ರಯ॑ತಾಞ್ಜ॒ಲಿಃ ಕವಾ॑ತಿರ್ಯಙ್ಙ॒ಗ್ನಿಮ॒ಭಿ ಮ॑ನ್ತ್ರಯೇತ॒ ಸ-ಮ್ಮಾ॑ ಸಿಞ್ಚನ್ತು ಮ॒ರುತ॒-ಸ್ಸಮಿನ್ದ್ರ॒-ಸ್ಸಮ್ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿಃ॑ ।
ಸ-ಮ್ಮಾ॒-ಽಯಮ॒ಗ್ನಿ-ಸ್ಸಿ॑ಞ್ಚ॒ತ್ವಾಯು॑ಷಾ ಚ॒ ಬಲೇ॑ನ॒ ಚಾಯು॑ಷ್ಮನ್ತ-ಙ್ಕರೋತ॒ ಮೇತಿ॒ ಪ್ರತಿ॑ ಹಾಸ್ಮೈ ಮ॒ರುತಃ॑ ಪ್ರಾ॒ಣಾ-ನ್ದ॑ಧತಿ॒ ಪ್ರತೀನ್ದ್ರೋ॒ ಬಲ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑-ರ್ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸ-ಮ್ಪ್ರತ್ಯ॒ಗ್ನಿರಿ॒ತರ॒ಥ್ಸರ್ವ॒ಗ್ಂ॒ ಸರ್ವ॑ತನುರ್ಭೂ॒ತ್ವಾ ಸರ್ವ॒ಮಾಯು॑ರೇತಿ॒ ತ್ರಿರ॒ಭಿಮ॑ನ್ತ್ರಯೇತ॒ ತ್ರಿಷ॑ತ್ಯಾ॒ ಹಿ ದೇ॒ವಾ ಯೋ-ಽಪೂ॑ತ ಇವ॒ ಮನ್ಯೇ॑ತ॒ ಸ ಇ॒ತ್ಥ-ಞ್ಜು॑ಹುಯಾದಿ॒ತ್ಥ-ಮ॒ಭಿಮ॑ನ್ತ್ರಯೇತ॒ ಪುನೀ॑ತ ಏ॒ವಾತ್ಮಾನ॒-ಮಾಯು॑ರೇ॒ವಾತ್ಮ-ನ್ಧ॑ತ್ತೇ॒ ವರೋ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ॒ ವರೇ॑ಣೈ॒ವ ವರಗ್ಗ್॑ ಸ್ಪೃಣೋತ್ಯಾ॒ತ್ಮಾ ಹಿ ವರಃ॑ ॥ 18 ॥
ಅನುವಾಕಂ 19
ಭೂಃ ಪ್ರಪ॑ದ್ಯೇ॒ ಭುವಃ॒ ಪ್ರಪ॑ದ್ಯೇ॒ ಸ್ವಃ॑ ಪ್ರಪ॑ದ್ಯೇ॒ ಭೂರ್ಭುವ॒ಸ್ಸ್ವಃ॑ ಪ್ರಪ॑ದ್ಯೇ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಪ್ರಪ॑ದ್ಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಕೋ॒ಶ-ಮ್ಪ್ರಪ॑ದ್ಯೇ॒-ಽಮೃತ॒-ಮ್ಪ್ರಪ॑ದ್ಯೇ-ಽಮೃತಕೋ॒ಶ-ಮ್ಪ್ರಪ॑ದ್ಯೇ ಚತುರ್ಜಾ॒ಲ-ಮ್ಬ್ರ॑ಹ್ಮಕೋ॒ಶಂ-ಯಁ-ಮ್ಮೃ॒ತ್ಯುರ್ನಾವ॒ಪಶ್ಯ॑ತಿ॒ ತ-ಮ್ಪ್ರಪ॑ದ್ಯೇ ದೇ॒ವಾ-ನ್ಪ್ರಪ॑ದ್ಯೇ ದೇವಪು॒ರ-ಮ್ಪ್ರಪ॑ದ್ಯೇ॒ ಪರೀ॑ವೃತೋ॒ ವರೀ॑ವೃತೋ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ॒ ವರ್ಮ॑ಣಾ॒-ಽಹ-ನ್ತೇಜ॑ಸಾ॒ ಕಶ್ಯ॑ಪಸ್ಯ॒ ಯಸ್ಮೈ॒ ನಮ॒ಸ್ತಚ್ಛಿರೋ॒ ಧರ್ಮೋ॑ ಮೂ॒ರ್ಧಾನ॑-ಮ್ಬ್ರ॒ಹ್ಮೋತ್ತ॑ರಾ॒ ಹನು॑ರ್ಯ॒ಜ್ಞೋ-ಽಧ॑ರಾ॒ ವಿಷ್ಣು॒ರ್॒ ಹೃದ॑ಯಗ್ಂ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರಃ ಪ್ರ॒ಜನ॑ನಮ॒ಶ್ವಿನೌ॑ ಪೂರ್ವ॒ಪಾದಾ॑ವ॒ತ್ರಿರ್ಮದ್ಧ್ಯ॑-ಮ್ಮಿ॒ತ್ರಾವರು॑ಣಾ ವಪರ॒ಪಾದಾ॑ವ॒ಗ್ನಿಃ ಪುಚ್ಛ॑ಸ್ಯ ಪ್ರಥ॒ಮ-ಙ್ಕಾಣ್ಡ॒-ನ್ತತ॒ ಇನ್ದ್ರ॒ಸ್ತತಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ರಭ॑ಯ-ಞ್ಚತು॒ರ್ಥಗ್ಂ ಸ ವಾ ಏ॒ಷ ದಿ॒ವ್ಯ-ಶ್ಶಾ᳚ಕ್ವ॒ರ-ಶ್ಶಿಶು॑ಮಾರ॒ಸ್ತಗ್ಂ ಹ॒ ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದಾಪ॑ ಪುನರ್ಮೃ॒ತ್ಯು-ಞ್ಜ॑ಯತಿ॒ ಜಯ॑ತಿ ಸ್ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ನ್ನಾದ್ಧ್ವನಿ॒ ಪ್ರಮೀ॑ಯತೇ॒ ನಾಫ್ಸು ಪ್ರಮೀ॑ಯತೇ॒ ನಾಗ್ನೌ ಪ್ರಮೀ॑ಯತೇ॒ ನಾನ॒ಪತ್ಯಃ॑ ಪ್ರಮೀ॒ಯತೇ॑ ಲ॒ಘ್ವಾನ್ನೋ॑ ಭವತಿ ಧ್ರು॒ವಸ್ತ್ವಮ॑ಸಿ ಧ್ರು॒ವಸ್ಯ ಕ್ಷಿ॑ತಮಸಿ॒ ತ್ವ-ಮ್ಭೂ॒ತಾನಾ॒ಮಧಿ॑ಪತಿರಸಿ॒ ತ್ವ-ಮ್ಭೂ॒ತಾನಾ॒ಗ್॒ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ॑-ಽಸಿ॒ ತ್ವಾ-ಮ್ಭೂ॒ತಾನ್ಯುಪ॑ಪ॒ರ್ಯಾವ॑ರ್ತನ್ತೇ॒ ನಮ॑ಸ್ತೇ॒ ನಮ॒-ಸ್ಸರ್ವ॑-ನ್ತೇ॒ ನಮೋ॒ ನಮಃ॑ ॥
[ಫಾಟ ಭ್ಹೇದಮ್ - ನಮೋ॒ ನಮಃ॑ ಶಿಶುಕುಮಾರಾಯ॒ ನಮಃ॑ ] ॥ 19 ॥
ಅನುವಾಕಂ 20
ನಮಃ॒ ಪ್ರಾಚ್ಯೈ॑ ದಿ॒ಶೇ ಯಾಶ್ಚ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ಏ॒ತಸ್ಯಾ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ವಸನ್ತ್ಯೇ॒ ತಾಭ್ಯ॑ಶ್ಚ॒ ನಮೋ॒ ನಮೋ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾಯೈ ದಿ॒ಶೇ ಯಾಶ್ಚ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ಏ॒ತಸ್ಯಾ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ವಸನ್ತ್ಯೇ॒ ತಾಭ್ಯ॑ಶ್ಚ॒ ನಮೋ॒ ನಮಃ॒ ಪ್ರತೀ᳚ಚ್ಯೈ ದಿ॒ಶೇ ಯಾಶ್ಚ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ಏ॒ತಸ್ಯಾ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ವಸನ್ತ್ಯೇ॒ ತಾಭ್ಯ॑ಶ್ಚ॒ ನಮೋ॒ ನಮ॒ ಉದೀ᳚ಚ್ಯೈ ದಿ॒ಶೇ ಯಾಶ್ಚ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ಏ॒ತಸ್ಯಾ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ವಸನ್ತ್ಯೇ॒ ತಾಭ್ಯ॑ಶ್ಚ॒ ನಮೋ॒ ನಮ॑ ಊ॒ರ್ಧ್ವಾಯೈ॑ ದಿ॒ಶೇ ಯಾಶ್ಚ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ಏ॒ತಸ್ಯಾ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ವಸನ್ತ್ಯೇ॒ ತಾಭ್ಯ॑ಶ್ಚ॒ ನಮೋ॒ ನಮೋ-ಽಧ॑ರಾಯೈ ದಿ॒ಶೇ ಯಾಶ್ಚ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ಏ॒ತಸ್ಯಾ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ವಸನ್ತ್ಯೇ॒ ತಾಭ್ಯ॑ಶ್ಚ॒ ನಮೋ॒ ನಮೋ॑-ಽವಾನ್ತ॒ರಾಯೈ॑ ದಿ॒ಶೇ ಯಾಶ್ಚ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ಏ॒ತಸ್ಯಾ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ವಸನ್ತ್ಯೇ॒ ತಾಭ್ಯ॑ಶ್ಚ॒ ನಮೋ॒ ನಮೋ ಗಙ್ಗಾಯಮುನಯೋರ್ಮದ್ಧ್ಯೇ ಯೇ॑ ವಸ॒ನ್ತಿ॒ ತೇ ಮೇ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾನಸ್ಚಿರ-ಞ್ಜೀವಿತಂ-ವಁ॑ರ್ಧಯ॒ನ್ತಿ॒ ನಮೋ ಗಙ್ಗಾಯಮುನಯೋರ್ಮುನಿ॑ಭ್ಯಶ್ಚ॒ ನಮೋ॒ ನಮೋ ಗಙ್ಗಾಯಮುನಯೋರ್ಮುನಿ॑ಭ್ಯಶ್ಚ॒ ನಮಃ ॥ 20 ॥
(ಸಹ॒ - ರಕ್ಷಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ - ಯ-ದ್ದೇ॑ವಾ-ಸ್ಸ॒ಪ್ತದ॑ಶ॒ - ಯದದೀ᳚ವ್ಯ॒-ನ್ಪಞ್ಚ॑ದಶ॒ - ಯು॑ಷ್ಟೇ॒ ಚತು॑ಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶ-ದ್- ವೈಶ್ವಾನ॒ರಾಯ॒ ಷಡ್ವಿಗ್ಂ॑ಶತಿ॒-ರ್ವಾತ॑ರಶನಾ ಹ - ಕುಶ್ಮಾ॒ಣ್ಡೈ- ರ॒ಜಾನ್. ಹ॒ - ಪಞ್ಚ॑ - ಬ್ರಹ್ಮಯ॒ಜ್ಞೇನ॒ - ಗ್ರಾಮೇ॑ - ಮ॒ದ್ಧ್ಯನ್ದಿ॑ನೇ॒ - ತಸ್ಯ॒ ವೈ ಮೇಘ॒ - ಸ್ತಸ್ಯ॒ ವೈ ದ್ವೌ - ರಿಚ್ಯ॑ತೇ - ದು॒ಹೇ ಹ॑ - ಕತಿ॒ಧಾ-ಽವ॑ಕೀರ್ಣೀ॒ - ಭೂ--ರ್ ನಮಃ॒ ಪ್ರಾಚ್ಯೈ॑ ವಿಗ್ಂಶ॒ತಿಃ )
(ಸಹ॑ ವೈ - ಮುನಿ॑ಭ್ಯಶ್ಚ॒ ನಮಃ )
॥ ಹರಿಃ॑ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕೇ ದ್ವಿತೀಯಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake dvitīyaḥ prapāṭhakaḥ - svādhyāyabrāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1
saha॒ vai de॒vānā॒-ñcāsṷrāṇā-ñca ya॒jñau prata̭tāvāstāṃ-va~॒yagg sva॒rgaṃ-lo~॒kame᳚ṣyāmo va॒yame᳚ṣyāma॒ iti॒ te-'sṷrā-ssa॒nnahya॒ saha̭sai॒vāca̭ra-nbrahma॒caryḙṇa॒ tapa̭saiva de॒vāste-'sṷrā amuhya॒gg॒ste na prājā̭na॒gg॒ste parā̭bhava॒nte na sva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n, prasṛ̭tena॒ vai ya॒jñena̭ de॒vā-ssva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-nna prasṛ̭te॒nāsṷrā॒-nparā̭-'bhāvaya॒n ,prasṛ̭to ha॒ vai ya̭jñopavī॒tino̭ ya॒jño-'pra̭sṛ॒to-'nṷpavī॒tino॒ yatkiñca̭ brāhma॒ṇo ya̭jñopavī॒tyadhī̭te॒ yaja̭ta e॒va ta-ttasmā᳚-dyajñopavī॒tyḙvādhī̭yīta yā॒jaye॒-dyajḙta vā ya॒jñasya॒ prasṛ̭tyā॒ , aji̭naṃ॒-vā~so̭ vā dakṣiṇa॒ta ṷpa॒vīya॒ dakṣi̭ṇa-mbā॒humuddha̭ra॒te-'va̭ dhatte sa॒vyamiti̭ yajñopavī॒tame॒tade॒va vipa̭rīta-mprācīnāvī॒tagṃ saṃ॒vī~ta̭-mmānu॒ṣam || 1 ||
anuvākaṃ 2
rakṣāgṃ̭si॒ havā̭ puronuvā॒ke tapo-'gra̭matiṣṭhanta॒ tā-npra॒jāpa̭ti-rva॒reṇo॒pāma̭ntrayata॒ tāni॒ vara̭mavṛṇītādi॒tyo no॒ yoddhā॒ iti॒ tā-npra॒jāpa̭ti-rabravī॒-dyodha̭ya॒ddhvamiti॒ tasmā॒dutti̭ṣṭhanta॒gṃ॒ havā॒ tāni॒ rakṣāg̭syādi॒tyaṃ-yo~dha̭yanti॒ yāva̭dasta॒manva̭gā॒-ttāni̭ ha॒ vā e॒tāni॒ rakṣāgṃ̭si gāyatri॒yā 'bhi̭mantrite॒nāmbha̭sā śāmyanti॒ tadṷ ha॒ vā e॒te bra̭hmavā॒dinaḥ̭ pū॒rvābhi̭mu॒khā-ssa॒ndhyāyā᳚-ṅgāyatri॒yā-'bhi̭mantritā॒ āpa̭ ū॒rdhvaṃ-vi~kṣi̭panti॒ tā e॒tā āpo̭ va॒jrībhū॒tvā tāni॒ rakṣāgṃ̭si
ma॒ndehā-'rṷṇe dvī॒pe prakṣi̭panti॒ ya-tpra̭dakṣi॒ṇa-mprakra̭manti॒ tena̭ pā॒pmāna॒mava̭ dhūnvantyu॒dyanta̭mastaṃ॒-ya~nta̭mādi॒tya-ma̭bhiddhyā॒yan ku॒rva-nbrā᳚hma॒ṇo vi॒dvān-thsa॒kala̭-mbha॒drama̭śnute॒ 'sāvā̭di॒tyo bra॒hmeti॒ brahmai॒va sa-nbrahmā॒pyeti॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 2 ||
anuvākaṃ 3
ya-ddḙvā deva॒heḍa̭naṃ॒ (deva॒hela̭naṃ॒) devā̭saścakṛ॒mā va॒yam |
ādi̭tyā॒stasmā᳚nmā muñcata॒rtasya॒rtena॒ māmi॒ta ||
devā̭ jīvanakā॒myā ya-dvā॒cā-'nṛ̭tamūdi॒ma |
tasmā᳚nna i॒ha mṷñcata॒ viśvḙ devā-ssa॒joṣa̭saḥ ||
ṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī ṛ॒tena॒ tvagṃ sa̭rasvati |
kṛ॒tānnaḥ̭ pā॒hyena̭so॒ ya-tkiñcānṛ̭tamūdi॒ma ||
i॒ndrā॒gnī mi॒trāvarṷṇau॒ somo̭ dhā॒tā bṛha॒spatiḥ̭ |
te no̭ muñca॒ntvena̭so॒ yada॒nyakṛ̭tamāri॒ma ||
sa॒jā॒ta॒śa॒gṃ॒sādu॒ta jā̭miśa॒gṃ॒ sājjyāya̭sa॒-śśagṃsā̭du॒ta vā॒ kanī̭yasaḥ |
anā̭dhṛṣṭa-nde॒vakṛ̭taṃ॒-ya~dena॒stasmā॒-ttvama॒smā-ñjā̭tavedo mumugdhi ||
yadvā॒cā ya-nmana̭sā bā॒hubhyā̭-mū॒rubhyā̭maṣṭhī॒vadbhyā̭ śi॒śnairyadanṛ̭ta-ñcakṛ॒mā va॒yam |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭sā॒ gārha̭patyaḥ॒ pramṷñcatu cakṛ॒ma yāni̭ duṣkṛ॒tā ||
yena̭ tri॒to a̭rṇa॒vā-nni̭rba॒bhūva॒ yena॒ sūrya॒-ntama̭so nirmu॒moca̭ |
yenendro॒ viśvā॒ aja̭hā॒darā̭tī॒stenā॒ha-ñjyoti̭ṣā॒ jyoti̭rānaśā॒na ā᳚kṣi ||
ya-tkusī̭da॒mapra̭tītta॒-mmaye॒ha yena̭ ya॒masya̭ ni॒dhinā॒ carā̭mi |
e॒tattada̭gne anṛ॒ṇo bha̭vāmi॒ jīva̭nne॒va prati॒ tattḙ dadhāmi ||
yanmayi̭ mā॒tā garbhḙ sa॒ti | ena̭śca॒kāra॒ yatpi॒tā | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yadā̭ pi॒peṣa̭ mā॒tara̭-mpi॒tara᳚m | pu॒traḥ pramṷdito॒ dhayanṋ | ahigṃ̭sitau pi॒tarau॒ mayā॒ tat | tada̭gne anṛ॒ṇo bha̭vāmi || yada॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīmu॒ta dyām | yanmā॒tara̭-mpi॒taraṃ̭-vā~ jihigṃsi॒ma | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ ||
yadā॒śasā̭ ni॒śasā॒ yatpa̭rā॒śasā᳚ | yadena̭śca kṛ॒mā nūta̭naṃ॒-ya~tpṷrā॒ṇam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || ati̭krāmāmi duri॒taṃ-ya~denaḥ̭ | jahā̭mi ri॒pra-mpa̭ra॒me sa॒dhasthe᳚ | yatra॒ yanti̭ su॒kṛto॒ nāpi̭ du॒ṣkṛtaḥ̭ | tamāro̭hāmi su॒kṛtā॒-nnu lo॒kam || tri॒te de॒vā a̭mṛjatai॒-tadenaḥ̭ | tri॒ta e॒tanma̭nu॒ṣyḙṣu māmṛje | tato̭ mā॒ yadi॒ kiñci̭dāna॒śe | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ ||
di॒vi jā॒tā a॒phsu jā॒tāḥ | yā jā॒tā oṣa̭dhībhyaḥ | atho॒ yā a̭gni॒jā āpaḥ̭ | tā naḥ̭ śundhantu॒ śundha̭nīḥ || yadāpo॒ nakta̭-nduri॒ta-ñcarā̭ma | yadvā॒ divā॒ nūta̭naṃ॒-ya~tpṷrā॒ṇam | hira̭ṇya-varṇā॒stata॒ utpṷnīta naḥ || i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke ||
tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśasa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣā̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒ka su॒havo̭ na edhi || tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ || 3 ||
(mu॒mu॒gdhi॒ sa॒pta ca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4
yadadī᳚vyannṛ॒ṇama॒ha-mba॒bhūvādi̭-thsanvā sañja॒gara॒ jane᳚bhyaḥ | a॒gnirmā॒ tasmā॒dindra̭śca saṃvi~dā॒nau pramṷñcatām || yaddhastā᳚bhyā-ñca॒kara॒ kilbi̭ṣāṇya॒kṣāṇāṃ᳚-va~॒gnumṷpa॒jighna̭mānaḥ |
u॒gra॒mpa॒śyā ca̭ rāṣṭra॒bhṛcca॒ tānya̭phsa॒rasā॒ vanṷdattā-mṛ॒ṇāni̭ || ugra̭paṃśye॒ rāṣṭra̭bhṛ॒-tkilbi̭ṣāṇi॒ yada॒kṣavṛ̭tta॒manṷdattame॒tat |
nenna̭ ṛ॒ṇānṛ॒ṇava॒ ithsa̭māno ya॒masya̭ lo॒ke adhi̭ rajju॒rāya̭ || ava̭ te॒ heḍo̭ varuṇa॒ namo̭bhi॒rava̭ ya॒jñebhi̭rīmahe ha॒virbhiḥ̭ | kṣaya̭nna॒smabhya̭masura praceto॒ rāja॒nnenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛ॒tāni̭ || udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ma॒smadavā̭-'dha॒maṃ-vi~ma̭ddhya॒magg śra̭thāya | athā̭ va॒yamā̭ditya vra॒te tavā-'nā̭gaso॒ adi̭taye syāma || i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke ||
tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśasa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣā̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒ka su॒havo̭ na edhi || saṅkṷsuko॒ vikṷsuko nir-ṛ॒tho yaśca̭ nisva॒naḥ | te-'(1॒)sma-dyakṣma॒manā̭gaso dū॒rā-ddū॒rama̭cīcatam || nirya̭kṣmamacīcate kṛ॒tyā-nnir-ṛ̭ti-ñca | tena॒ yo-'(1॒)smathsamṛ̭cchātai॒ tama̭smai॒ prasṷvāmasi || du॒śśa॒gṃ॒sā॒nu॒śa॒gṃ॒sābhyā᳚-ṅgha॒ṇenā̭nugha॒ṇena̭ ca | tenā॒nyo-'(1)॒sma-thsamṛ̭cchātai॒ tama̭smai॒ prasṷvāmasi ||
saṃva~rca̭sā॒ paya̭sā॒ santa॒nūbhi॒raga̭nmahi॒ mana̭sā॒ sagṃ śi॒vena̭ | tvaṣṭā̭ no॒ atra॒ vida̭dhātu rā॒yo-'nṷmārṣṭu ta॒nvo(1॒) ya-dvili̭ṣṭam || 4 ||
(kṛ॒tyā-nnir-ṛ̭ti-ñca॒ pañca̭ ca) (a. 4)
anuvākaṃ 5
āyṷṣṭe vi॒śvato̭ dadhada॒yama॒gnirvare᳚ṇyaḥ |
puna̭ste prā॒ṇa āyā̭ti॒ parā॒ yakṣmagṃ̭ suvāmi te ||
ā॒yu॒rdā a̭gne ha॒viṣo̭ juṣā॒ṇo ghṛ॒tapra̭tīko ghṛ॒tayo̭niredhi | ghṛ॒ta-mpī॒tvā madhu॒ cāru॒ gavya̭-mpi॒teva̭ pu॒trama॒bhi ra̭kṣatādi॒mam ||
i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi ti॒gmamojo̭ varuṇa॒ sagṃśi̭śādhi | mā॒tevā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒-ryathā-'sa̭t ||
agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ āsu॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ |
ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha̭-dra॒yi-mmayi॒ poṣa᳚m || 5.1a ||
a॒gnir-ṛṣiḥ॒ pava̭mānaḥ॒ pāñca̭janyaḥ pu॒rohi̭taḥ | tamī̭mahe mahāga॒yam || agnḙ jā॒tā-npraṇṷdā na-ssa॒patnā॒-npratyajā̭tāñjātavedo nudasva |
a॒sme dī̭dihi su॒manā॒ ahḙḍa॒ñcharma̭nte (ahḙla॒ñcharma̭nte) syāma tri॒varṷ̄tha u॒dbhau ||
saha̭sā jā॒tā-npraṇṷdā na-ssa॒patnā॒-npratyajā̭tāñjātavedo nudasva | adhi̭ no brūhi sumana॒syamā̭no va॒yagg syā̭ma॒ praṇṷdā na-ssa॒patnāṋ || agne॒ yo no॒-'bhito॒ jano॒ vṛko॒ vāro॒ jighāgṃ̭sati | tāgstvaṃ-vṛ~̭trahañjahi॒ vasva॒smabhya॒mā bha̭ra || agne॒ yo no̭-'bhi॒dāsa̭ti samā॒no yaśca॒ niṣṭyaḥ̭ | taṃ-va~॒yagṃ sa॒midha̭-ṅkṛ॒tvā tubhya̭ma॒gne-'pi̭daddhmasi || 5.1b ||
yo na॒-śśapā॒daśa̭pato॒ yaśca̭ na॒-śśapa̭ta॒-śśapā᳚t |
u॒ṣāśca॒ tasmai̭ ni॒mrukca॒ sarva̭-mpā॒pagṃ samṷ̄hatām ||
yo naḥ̭ sa॒patno॒ yo raṇo॒ marto̭-'bhi॒dāsa̭ti devāḥ |
i॒ddhmasyḙva pra॒kṣāya̭to॒ mā tasyocchḙṣi॒ kiñca॒na || yo māndveṣṭi̭ jātavedo॒ ya-ñcā॒ha-ndveṣmi॒ yaśca॒ mām | sarvā॒g॒stāna̭gne॒ sanda̭ha॒ yāgścā॒ha-ndveṣmi॒ ye ca॒ mām || yo a॒smabhya̭marātī॒yā-dyaśca̭ no॒ dveṣa̭te॒ janaḥ̭ | nindā॒dyo a॒smā-ndiphsā᳚cca॒ sarvā॒g॒stānma̭ṣma॒ṣā kṷru ||
sagṃśi̭ta-mme॒ brahma॒ sagṃśi̭taṃ-vī~॒ryām (1॒) bala᳚m | sagṃśi̭ta-ṅkṣa॒tra-mmḙ ji॒ṣṇu yasyā॒hamasmi̭ pu॒rohi̭taḥ ||
udḙṣā-mbā॒hū a̭tira॒mu-dvarco॒ atho॒ bala᳚m |
kṣi॒ṇomi॒ brahma̭ṇā॒-'mitrā॒nunna̭yāmi॒ svā~(2) a॒ham || puna॒rmanaḥ॒ puna॒rāyṷrma॒ āgā॒-tpuna॒ścakṣuḥ॒ puna॒-śśrotra̭-mma॒ āgā॒t
punaḥ̭ prā॒ṇaḥ puna॒rādhī̭ta-mma॒ āgā᳚t |
vai॒śvā॒na॒ro me-'da̭bdhastanū॒pā ava̭bādhatā-nduri॒tāni॒ viśvā᳚ || 5.1c ||
(poṣaṃ̭ - daddhmasi - pu॒rohi̭taśca॒tvāri̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6
vai॒śvā॒na॒rāya॒ prati̭vedayāmo॒ yadī̭nṛ॒ṇagṃ sa̭ṅga॒ro de॒vatā̭su | sa e॒tā-npāśā᳚-npra॒muca॒-npravḙda॒ sa no̭ muñcātu duri॒tādava॒dyāt ||
vai॒śvā॒na॒raḥ pava̭yānnaḥ pa॒vitrai॒rya-thsa̭ṅga॒ra-ma॒bhidhāvā᳚myā॒śām | anā̭jāna॒-nmana̭sā॒ yāca̭māno॒ yadatraino॒ ava॒ ta-thsṷvāmi ||
a॒mī ye su॒bhagḙ di॒vi vi॒cṛtau॒ nāma॒ tāra̭ke |
prehāmṛta̭sya yacchatā-me॒ta-dba̭ddhaka॒moca̭nam ||
viji̭hīrṣva lo॒kān kṛ̭dhi ba॒ndhā-nmṷñcāsi॒ baddha̭kam | yonḙriva॒ pracyṷto॒ garbha॒-ssarvā᳚-npa॒tho a̭nuṣva ||
sa pra̭jā॒na-nprati̭gṛbhṇīta vi॒dvā-npra॒jāpa̭tiḥ prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | a॒smābhi̭rda॒tta-ñja॒rasaḥ̭ pa॒rastā॒dacchi̭nna॒-ntantṷmanu॒ sañca̭rema || 6.1a ||
ta॒ta-ntantu॒manveke॒ anu॒ sañca̭ranti॒ yeṣā᳚-nda॒tta-mpitrya॒māya̭navat | a॒ba॒ndhveke॒ dada̭taḥ pra॒yacchā॒-ddātu॒cce-ccha॒knavā॒gṃ॒ sa-ssva॒rga ḙṣām ||
āra̭bhethā॒manu॒ sagṃra̭bhethāgṃ samā॒na-mpanthā̭mavatho ghṛ॒tena̭ | yadvā᳚-mpū॒rta-mpari̭viṣṭaṃ॒-ya~da॒gnau tasmai॒ gotrā̭ye॒ha jāyā̭patī॒ sagṃra̭bhethām || yada॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīmu॒ta dyāṃ-ya~nmā॒tara̭-mpi॒taraṃ̭-vā~ jihigṃsi॒ma |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭so॒ gārha̭patya॒ unno̭ neṣa-dduri॒tā yāni̭ cakṛ॒ma || bhūmi̭rmā॒tā-'di̭tirno ja॒nitra॒-mbhrātā॒ntari̭kṣa-ma॒bhiśa̭sta enaḥ |
dyaurnaḥ̭ pi॒tā pi̭tṛ॒yāccha-mbha̭vāsi jā॒mi mi॒tvā mā vi̭vithsi lo॒kāt || yatra̭ su॒hārdaḥ̭ su॒kṛto॒ mada̭nte vi॒hāya॒ roga̭-nta॒nvā(1)॒gg॒ svāyā᳚m |
a॒ślo॒ṇāṅgai॒rahrṷtā-ssva॒rge tatra̭ paśyema pi॒tara̭-ñca pu॒tram || yadanna॒madmyanṛ̭tena devā dā॒syannadā᳚syannu॒ta vā̭ kari॒ṣyann |
ya-dde॒vānā॒-ñcakṣu॒ṣyāgo॒ asti॒ yade॒va kiñca̭ pratijagrā॒hama॒gnirmā॒ tasmā̭danṛ॒ṇa-ṅkṛ̭ṇotu ||
yadanna॒madmi̭ bahu॒dhā virṷ̄paṃ॒-vā~so॒ hira̭ṇyamu॒ta gāma॒jāmavi᳚m |
ya-dde॒vānā॒-ñcakṣu॒ṣyāgo॒ asti॒ yade॒va kiñca̭ pratijagrā॒hama॒gnirmā॒ tasmā̭danṛ॒ṇa-ṅkṛ̭ṇotu ||
ya॒nmayā̭ mana̭sā vā॒cā॒ kṛ॒ta॒menaḥ̭ kadā॒cana |
sarvasmā᳚-nmeḍi̭to (mela̭tā) mo॒gdhi॒ tvagṃ hi
vettha̭ yathāta॒tham || 6.1b ||
(ca॒re॒ma॒ - pu॒tragṃ ṣaṭca̭) (a. 6)
anuvākaṃ 7
vāta̭raśanā ha॒ vā ṛṣa̭ya-śśrama॒ṇā ū॒rdhvama̭nthi॒no ba̭bhūvu॒stā-nṛṣa̭yo॒-'rtha-mā̭ya॒gg॒ste ni॒lāya̭-macara॒gg॒ste-'nṷpraviśuḥ kūśmā॒ṇḍāni॒ tāg-steṣvanva̭vinda-ñchra॒ddhayā̭ ca॒ tapa̭sā ca॒ , tānṛṣa̭yo-'bruvan ka॒thā ni॒lāya̭-ñcara॒theti॒ ta ṛṣī̭nabruva॒nnamo̭ vo-'stu bhagavanto॒-'smi-ndhā᳚mni॒ kena̭ va-ssaparyā॒meti॒ tānṛṣa̭yo-'bruva-npa॒vitra̭-nno brūta॒ yenā̭re॒pasaḥ̭ syā॒meti॒ ta e॒tāni̭ sū॒ktānya̭paśya॒n॒. ,
ya-ddḙvā deva॒heḍa̭naṃ॒ (deva॒hela̭naṃ॒) ~yadadī᳚vyannṛ॒ṇama॒ha-mba॒bhūvāyṷṣṭe vi॒śvato̭
dadha॒ditye॒tairājya̭-ñjuhuta vaiśvāna॒rāya॒ prati̭vedayāma॒ ityupa̭tiṣṭhata॒ yada̭rvā॒cīna॒meno᳚ bhrūṇaha॒tyāyā॒stasmā᳚-nmokṣyaddhva॒ iti॒ ,ta e॒taira̭juhavu॒ste-'re॒paso̭-'bhavan karmā॒diṣve॒tai-rjṷhuyā-tpū॒to dḙvalo॒kā-nthsama̭śnute || 7 ||
anuvākaṃ 8
kū॒śmā॒ṇḍai-rjṷhuyā॒-dyo-'pṷ̄ta iva॒ manyḙta॒ yathā᳚ ste॒no yathā᳚ bhrūṇa॒haivame॒ṣa bha̭vati॒ yo-'yonau॒ retaḥ̭ si॒ñcati॒, yada̭rvā॒cīna॒meno᳚ bhrūṇaha॒tyāyā॒stasmā᳚-nmucyate॒ yāva॒deno̭ dī॒kṣāmupai̭ti dīkṣi॒ta e॒tai-ssa̭ta॒ti jṷhoti saṃva~thsa॒ra-ndī᳚kṣi॒to bha̭vati saṃva~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte॒ māsa̭-ndīkṣi॒to bha̭vati॒ yo māsa॒-ssa saṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte॒ catṷrvigṃśati॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒to bha̭vati॒ catṷrvigṃśati-rardhamā॒sā-ssaṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte॒ dvāda̭śa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒to bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte॒ ṣaḍrātrī᳚rdīkṣi॒to bha̭vati॒ ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte ti॒sro rātrī᳚-rdīkṣi॒to bha̭vati tri॒padā̭ gāya॒trī gā̭yatri॒yā e॒vātmāna̭-mpunīte॒ na mā॒gṃ॒sama̭śñīyā॒nna striya॒mupḙyā॒nnoparyā̭sīta॒ jugṷphse॒tānṛ̭tā॒tpayo᳚ brāhma॒ṇasya̭ vra॒taṃ-ya~̭vā॒gū rā̭ja॒nya̭syā॒mikṣā॒ vaiśya॒syātho̭ sau॒mye-'pya̭ddhva॒ra e॒tadvra॒ta-mbrṷ̄yā॒-dyadi॒ manyḙ-topa॒dasyā॒mītyo̭da॒na-ndhā॒nā-ssaktū᳚-ṅghṛ॒tamityanṷvratayedā॒tmano-'nṷpadāsāya || 8 ||
anuvākaṃ 9
a॒jān. ha॒ vai pṛśñīg̭stapa॒syamā̭nā॒-nbrahma̭ svaya॒mbhva̭bhyāna̭rṣa॒tta ṛṣa̭yo-'bhava॒-ntadṛṣī̭ṇā-mṛṣi॒tva-ntā-nde॒vatā॒mupā̭tiṣṭhanta ya॒jñakā̭mā॒sta e॒ta-mbra̭hmaya॒jña-ma̭paśya॒n-tamā-'ha̭ra॒n-tenā̭yajanta॒ yadṛ॒co-'ddhyagī̭ṣata॒ tāḥ paya̭ āhutayo de॒vānā̭mabhava॒n॒. ya-dyajūgṃ̭ṣi ghṛ॒tāhṷtayo॒ ya-thsāmā̭ni॒ somā̭hutayo॒ yadatha̭rvāṅgi॒raso॒ maddhvā̭hutayo॒ yadbrā᳚hma॒ṇānī̭tihā॒sān-pṷrā॒ṇāni॒ kalpā॒-ngāthā̭ nārāśa॒gṃ॒sīrmḙdāhu॒tayo̭ de॒vānā̭-mabhava॒ntābhiḥ॒, kṣudha̭-mpā॒pmāna॒-mapā᳚ghna॒-nnapa̭hatapāpmāno de॒vā-ssva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-nbrahma̭ṇa॒-ssāyṷjya॒-mṛṣa̭yo-'gacchann || 9 ||
anuvākaṃ 10
pañca॒ vā e॒te ma̭hāya॒jñā-ssa̭ta॒ti pratā̭yante sata॒ti santi̭ṣṭhante devaya॒jñaḥ pi̭tṛya॒jño bhṷ̄taya॒jño ma̭nuṣyaya॒jño bra̭hmaya॒jña iti॒ yada॒gnau ju॒hotya॒pi sa॒midha॒-nta-ddḙvaya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ ya-tpi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhā ka॒rotyapya॒pasta-tpi̭tṛya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ya-dbhū॒tebhyo̭ ba॒ligṃ hara̭ti॒ ta-dbhṷ̄taya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ yadbrā᳚hma॒ṇebhyo-'nna॒-ndadā̭ti॒ tanma̭nuṣyaya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ yathsvā᳚ddhyā॒ya-madhī̭yī॒-taikā̭mapyṛ॒caṃ-ya~juḥ॒-sāma̭ vā॒ tadbra̭hmaya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ yadṛ॒co-'dhī̭te॒ paya̭saḥ॒ kūlyā̭ asya pi॒tṝ-nthsva॒dhā a॒bhiva̭hanti॒ ya-dyajūgṃ̭ṣi ghṛ॒tasya̭ kūlyā॒ ya-thsāmā̭ni॒ soma̭ ebhyaḥ pavate॒ yadatha̭rvāṅgi॒raso॒ madhoḥ᳚ kūlyā॒ yadbrā᳚hma॒ṇā-nī̭tihā॒sān-pṷrā॒ṇāni॒ kalpā॒-ngāthā̭ nārāśa॒gṃ॒sī-rmeda̭saḥ॒ kūlyā̭ asya pi॒tṝn-thsva॒dhā a॒bhiva̭hanti॒ yadṛ॒co-'dhī̭te॒ paya̭ āhutibhire॒va ta-dde॒vāgsta̭rpayati॒ ya-dyajūgṃ̭ṣi ghṛ॒tāhṷtibhi॒rya-thsāmā̭ni॒ somā̭hutibhi॒-ryadatha̭rvāṅgi॒raso॒ maddhvā̭hutibhi॒-ryadbrā᳚hma॒ṇā-nī̭tihā॒sān-pṷrā॒ṇāni॒ kalpā॒-ngāthā̭ nārāśa॒gṃ॒sī-rmḙdāhu॒tibhi̭re॒va ta-dde॒vāgsta̭rpayati॒ ta ḙna-ntṛ॒ptā āyṷṣā॒ teja̭sā॒ varca̭sā śri॒yā yaśa̭sā brahmavarca॒senā॒nnādyḙna ca tarpayanti || 10 ||
anuvākaṃ 11
bra॒hma॒ya॒jñena̭ ya॒kṣyamā̭ṇaḥ॒ prācyā᳚-ndi॒śi grāmā॒dacha̭dirda॒r॒śa udī᳚cyā-mprāgudī॒cyāṃ-vo~॒dita̭ ādi॒tye da̭kṣiṇa॒ta ṷpa॒vīyo̭pa॒viśya॒ hastā̭vava॒nijya॒ trirācā̭me॒ddviḥ pa̭ri॒mṛjya̭ sa॒kṛdṷpa॒spṛśya॒ śira॒ścakṣṷṣī॒ nāsi̭ke॒ śrotre॒ hṛda̭yamā॒labhya॒ ya-ttrirā॒cāma̭ti॒ tena॒ ṛcaḥ̭ prīṇāti॒ yaddviḥ pa̭ri॒mṛja̭ti॒ tena yajūgṃ̭ṣi॒ ya-thsa॒kṛdṷpa॒spṛśa̭ti॒ tena॒ sāmā̭ni॒ (ya-thsa॒vya-mpā॒ṇi pā॒dau pro॒kṣati॒) yacchira॒ścakṣṷṣī॒ nāsi̭ke॒ śrotre॒ hṛda̭yamā॒labha̭te॒ tenātha̭rvāṅgi॒raso᳚ brāhma॒ṇā-nī̭tihā॒sā-npṷrā॒ṇāni॒ kalpā॒-ngāthā̭ nārāśa॒gṃ॒sīḥ prī̭ṇāti॒ darbhā̭ṇā-mma॒hadṷpa॒stīryo॒pastha̭-ṅkṛ॒tvā prāṃāsī̭na-ssvāddhyā॒yamadhī̭yītā॒pāṃ-vā~ e॒ṣa oṣa̭dhīnā॒gṃ॒ raso॒ ya-dda॒rbhā-ssara̭samè॒va brahma̭ kurute dakṣiṇotta॒rau pā॒ṇī (pā॒dau) kṛ॒tvā sapa॒vitrā॒vomiti॒ prati̭padyata e॒tadvai yajṷstrayīṃ-vi~॒dyā-mpratye॒ṣā vāge॒tatpa̭ra॒mama॒kṣara॒-ntade॒tadṛ॒cā-'bhyṷktamṛ॒co a॒kṣarḙ para॒me vyo̭ma॒n॒. yasmi̭-nde॒vā adhi॒ viśvḙ niṣe॒duryastanna veda॒ kimṛ॒cā ka̭riṣyati॒ ya ittadvi॒dusta i॒me samā̭sata॒ iti॒ trīne॒va prāyṷṅkta॒ bhūrbhuva॒ssva̭rityā̭hai॒tadvai vā॒ca-ssa॒tyaṃ-ya~de॒va vā॒ca-ssa॒tya-nta-tprāyu॒ṅktātha̭ sāvi॒trī-ṅgā̭ya॒trī-ntriranvā̭ha pa॒ccho᳚-'rdharca̭śo-'navā॒nagṃ sa̭vi॒tā śriyaḥ̭ prasavi॒tā śriya̭me॒vāpno॒t yatho᳚ pra॒jñāta̭yai॒va pra̭ti॒padā॒ chandāgṃ̭si॒ prati̭padyate || 11 ||
anuvākaṃ 12
grāme॒ mana̭sā svāddhyā॒yamadhī̭yīta॒ divā॒ naktaṃ̭-ve~॒ti ha̭ smā॒ha śau॒ca ā᳚hne॒ya u॒tāra̭ṇye॒-'bala̭ u॒ta vā॒cota tiṣṭha̭nnu॒ta vraja̭nnu॒tāsī̭na u॒ta śayā̭no॒-'dhīyī̭tai॒va svā᳚ddhyā॒ya-ntapa̭svī॒ puṇyo̭ bhavati॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsvā᳚ddhyā॒yamadhī̭te॒ namo॒ brahma̭ṇe॒ namo̭ astva॒gnaye॒ namaḥ̭ pṛthi॒vyai nama॒ oṣa̭dhībhyaḥ |
namo̭ vā॒ce namo̭ vā॒caspata̭ye॒ namo॒ viṣṇa̭ve bṛha॒te ka̭romi || 12 ||
anuvākaṃ 13
ma॒ddhyandi̭ne pra॒bala॒madhī̭yītā॒sau khalu॒ vāvaiṣa ā̭di॒tyo yadbrā᳚hma॒ṇastasmā॒ttarhi॒ tekṣṇi̭ṣṭha-ntapati॒ tade॒ṣā-'bhyṷktā ||
ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ |
ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa॒śceti॒ sa vā e॒ṣa ya॒jña-ssa॒dyaḥ pratā̭yate sa॒dya-ssanti̭ṣṭhate॒ tasya॒ prākhsā॒yama̭vabhṛ॒tho namo॒ brahma̭ṇa॒ iti̭ paridhā॒nīyā॒-ntriranvā̭hā॒pa ṷpa॒spṛśya̭ gṛ॒hānḙti॒ tato॒ yatkiñca॒ dadā̭ti॒ sā dakṣi̭ṇā || 13 ||
anuvākaṃ 14
tasya॒ vā e॒tasya̭ ya॒jñasya॒ megho̭ havi॒rdhānaṃ̭-vi~॒dyuda॒gnirva॒r॒ṣagṃ ha॒vi-ssta̭nayi॒tnu-rva̭ṣaṭkā॒ro yada̭va॒sphūrja̭ti॒ so-'nṷvaṣaṭkā॒ro vā॒yurā॒tmā-'mā̭vā॒syā᳚ sviṣṭa॒kṛdya e॒vaṃ-vi~॒dvānme॒ghe va॒r॒ṣati̭ vi॒dyota̭māne sta॒naya̭tyava॒sphūrja̭ti॒ pava̭māne vā॒yāva̭māvā॒syā̭yāg svāddhyā॒yamadhī̭te॒
tapa̭ e॒va tatta̭pyate॒ tapo̭ hi svāddhyā॒ya ityṷtta॒ma-nnākagṃ̭ rohatyutta॒ma-ssa̭mā॒nānā᳚-mbhavati॒ yāva̭ntagṃ ha॒ vā i॒māṃ-vi~॒ttasya̭ pū॒rṇā-ndada̭thsva॒rgaṃ-lo~॒ka-ñja̭yati॒ tāva̭ntaṃ-lo~॒ka-ñja̭yati॒ bhūyāgṃ̭sa-ñcākṣa॒yya-ñcāpa̭ punarmṛ॒tyu-ñja̭yati॒ brahma̭ṇa॒-ssāyṷjya-ṅgacchati || 14 ||
anuvākaṃ 15
tasya॒ vā e॒tasya̭ ya॒jñasya॒ dvāva̭naddhyā॒yau yadā॒-''tmā-'śuci॒-rya-dde॒śa-ssamṛ̭ddhirdaiva॒tāni॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nma̭hārā॒tra u॒ṣasyudi̭te॒ vraja॒gg॒stiṣṭha॒-nnāsī̭na॒-śśayā̭no॒-'raṇye᳚ grāme॒ vā yāva̭tta॒rasagg̭ svāddhyā॒yamadhī̭te॒ sarvā᳚n ~lo॒kāñja̭yati॒ sarvā᳚n ~lo॒kāna̭nṛ॒ṇo-'nu॒ sañca̭rati॒ tade॒ṣā-'bhyṷktā || a॒nṛ॒ṇā a॒sminna̭nṛ॒ṇāḥ para̭smiggstṛ॒tīyḙ lo॒ke a̭nṛ॒ṇā-ssyā̭ma | ye dḙva॒yānā̭ u॒ta pi̭tṛ॒yāṇā॒-ssarvā᳚-npa॒tho a̭nṛ॒ṇā ākṣī̭ye॒metya॒gniṃ-vai~ jā॒ta-mpā॒pmā ja̭grāha॒ tande॒vā āhṷtībhiḥ pā॒pmāna॒mapā᳚ghna॒-nnāhṷtīnāṃ-ya~॒jñena̭ ya॒jñasya॒ dakṣi̭ṇābhi॒-rdakṣi̭ṇānā-mbrāhma॒ṇena̭ brāhma॒ṇasya॒ chando̭bhi॒-śchanda̭sāg svāddhyā॒yenāpa̭hatapāpmā svāddhyā॒yo̭ de॒vapa̭vitraṃ॒-vā~ e॒tattaṃ-yo~-'nū᳚-thsṛ॒jatyabhā̭go vā॒ci bha̭va॒tyabhā̭go nā॒ke tade॒ṣā-'bhyṷktā || yasti॒tyāja̭ sakhi॒vida॒gṃ॒ sakhā̭ya॒-nna tasya̭ vā॒cyapi̭ bhā॒go a̭sti | yadīgṃ̭ śṛ॒ṇotya॒lakagṃ̭ śṛṇoti॒ na hi pra॒veda̭ sukṛ॒tasya॒ panthā॒miti॒ tasmā᳚-thsvāddhyā॒yo-'ddhyḙta॒vyo̭ yaṃ-ya~̭-ṅkra॒tumadhī̭te॒ tena̭ tenāsye॒ṣṭa-mbha̭vatya॒gne-rvā॒yo-rā̭di॒tyasya॒ sāyṷjya-ṅgacchati॒ tade॒ṣā-'bhyṷktā ||
ye a॒rvāṃu॒ta vā̭ purā॒ṇe ve॒daṃ-vi~॒dvāgṃsa̭ma॒bhito̭ vadantyādi॒tyame॒va te pari̭vadanti॒ sarvḙ a॒gni-ndvi॒tīya̭-ntṛ॒tīya̭-ñca ha॒gṃ॒samiti॒ yāva̭tī॒rvai de॒vatā॒stā-ssarvā̭ veda॒vidi̭ brāhma॒ṇe va̭santi॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇebhyo̭ veda॒vidbhyo̭ di॒vedi̭ve॒ nama̭skuryā॒nnāślī॒la-ṅkī᳚rtayede॒tā e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti || 15 ||
anuvākaṃ 16
ricya̭ta iva॒ vā e॒ṣa preva ri̭cyate॒ yo yā॒jaya̭ti॒ prati̭ vā gṛ॒hṇāti̭ yā॒jayi̭tvā pratigṛ॒hya vā-'na̭śna॒ntri-ssvā᳚ddhyā॒yaṃ-ve~॒damadhī̭yīta trirā॒traṃ-vā~̭ sāvi॒trī-ṅgā̭ya॒trī-ma॒nvāti̭recayati॒ varo॒ dakṣi̭ṇā॒ varḙṇai॒va varagg̭ spṛṇotyā॒tmā hi varaḥ̭ || 16 ||
anuvākaṃ 17
du॒he ha॒ vā e॒ṣa chandāgṃ̭si॒ yo yā॒jaya̭ti॒ sa yena̭ yajñakra॒tunā̭ yā॒jaye॒-thso-'ra̭ṇya-mpa॒retya̭ śucau de॒śe svā᳚ddhyā॒ya-me॒vaina॒-madhī̭yannāsī॒ta tasyā॒naśa̭na-ndī॒kṣā sthā॒namṷpa॒sada॒ āsa̭nagṃ su॒tyā vāgju॒hūrmana̭ upa॒bhṛddhṛ॒tirdhru॒vā prā॒ṇo ha॒vi-ssāmā᳚ddhva॒ryu-ssa vā e॒ṣa ya॒jñaḥ
prā॒ṇada̭kṣi॒ṇo-'na̭ntadakṣiṇa॒-ssamṛ̭ddhataraḥ || 17 ||
anuvākaṃ 18
ka॒ti॒dhā-'va̭kīrṇī pravi॒śati̭ catu॒rdhetyā̭hu-rbrahmavā॒dino̭ ma॒rutaḥ̭ prā॒ṇairindra॒-mbalḙna॒ bṛha॒spati̭-mbrahmavarca॒senā॒gnime॒veta̭reṇa॒ sarvḙṇa॒ tasyai॒tā-mprāya̭ścittiṃ-vi~॒dāñca̭kāra sude॒vaḥ kā᳚śya॒po yo
bra̭hmacā॒rya̭va॒kirḙdamāvā॒syā̭yā॒gṃ॒ rātryā̭ma॒gni-mpra॒ṇīyo̭pasamā॒dhāya॒ dvirājya̭syopa॒ghāta̭-ñjuhoti॒ kāmāva̭kīrṇo॒-'smyava̭kīrṇo-'smi॒ kāma॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ kāmābhi̭drugdho॒-'smyabhi̭drugdho-'smi॒ kāma॒ kāmā̭ya॒ svāhetya॒mṛtaṃ॒-vā~ ājya̭ma॒mṛta̭me॒vātma-ndha̭tte hu॒tvā praya̭tāñja॒liḥ kavā̭tiryaṅṅa॒gnima॒bhi ma̭ntrayeta॒ sa-mmā̭ siñcantu ma॒ruta॒-ssamindra॒-ssambṛha॒spatiḥ̭ |
sa-mmā॒-'yama॒gni-ssi̭ñca॒tvāyṷṣā ca॒ balḙna॒ cāyṷṣmanta-ṅkarota॒ meti॒ prati̭ hāsmai ma॒rutaḥ̭ prā॒ṇā-nda̭dhati॒ pratīndro॒ bala॒-mprati॒ bṛha॒spati̭-rbrahmavarca॒sa-mpratya॒gniri॒tara॒thsarva॒gṃ॒ sarva̭tanurbhū॒tvā sarva॒māyṷreti॒ trira॒bhima̭ntrayeta॒ triṣa̭tyā॒ hi de॒vā yo-'pṷ̄ta iva॒ manyḙta॒ sa i॒ttha-ñjṷhuyādi॒ttha-ma॒bhima̭ntrayeta॒ punī̭ta e॒vātmāna॒-māyṷre॒vātma-ndha̭tte॒ varo॒ dakṣi̭ṇā॒ varḙṇai॒va varagg̭ spṛṇotyā॒tmā hi varaḥ̭ || 18 ||
anuvākaṃ 19
bhūḥ prapa̭dye॒ bhuvaḥ॒ prapa̭dye॒ svaḥ̭ prapa̭dye॒ bhūrbhuva॒ssvaḥ̭ prapa̭dye॒ brahma॒ prapa̭dye brahmako॒śa-mprapa̭dye॒-'mṛta॒-mprapa̭dye-'mṛtako॒śa-mprapa̭dye caturjā॒la-mbra̭hmako॒śaṃ-ya~-mmṛ॒tyurnāva॒paśya̭ti॒ ta-mprapa̭dye de॒vā-nprapa̭dye devapu॒ra-mprapa̭dye॒ parī̭vṛto॒ varī̭vṛto॒ brahma̭ṇā॒ varma̭ṇā॒-'ha-nteja̭sā॒ kaśya̭pasya॒ yasmai॒ nama॒stacchiro॒ dharmo̭ mū॒rdhāna̭-mbra॒hmotta̭rā॒ hanṷrya॒jño-'dha̭rā॒ viṣṇu॒r॒ hṛda̭yagṃ saṃva~thsa॒raḥ pra॒jana̭nama॒śvinaṷ pūrva॒pādā̭va॒trirmaddhya̭-mmi॒trāvarṷṇā vapara॒pādā̭va॒gniḥ puccha̭sya pratha॒ma-ṅkāṇḍa॒-ntata॒ indra॒stataḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒rabha̭ya-ñcatu॒rthagṃ sa vā e॒ṣa di॒vya-śśā᳚kva॒ra-śśiśṷmāra॒stagṃ ha॒ ya e॒vaṃ-ve~dāpa̭ punarmṛ॒tyu-ñja̭yati॒ jaya̭ti sva॒rgaṃ-lo~॒ka-nnāddhvani॒ pramī̭yate॒ nāphsu pramī̭yate॒ nāgnau pramī̭yate॒ nāna॒patyaḥ̭ pramī॒yatḙ la॒ghvānno̭ bhavati dhru॒vastvama̭si dhru॒vasya kṣi̭tamasi॒ tva-mbhū॒tānā॒madhi̭patirasi॒ tva-mbhū॒tānā॒g॒ śreṣṭho̭-'si॒ tvā-mbhū॒tānyupa̭pa॒ryāva̭rtante॒ nama̭ste॒ nama॒-ssarva̭-nte॒ namo॒ namaḥ̭ ||
[phāṭa bhhedam - namo॒ namaḥ̭ śiśukumārāya॒ namaḥ̭ ] || 19 ||
anuvākaṃ 20
namaḥ॒ prācyai̭ di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namo dakṣi̭ṇāyai di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namaḥ॒ pratī᳚cyai di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ nama॒ udī᳚cyai di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ nama̭ ū॒rdhvāyai̭ di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namo-'dha̭rāyai di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namo̭-'vānta॒rāyai̭ di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namo gaṅgāyamunayormaddhye yḙ vasa॒nti॒ te me prasannātmānascira-ñjīvitaṃ-va~̭rdhaya॒nti॒ namo gaṅgāyamunayormuni̭bhyaśca॒ namo॒ namo gaṅgāyamunayormuni̭bhyaśca॒ namaḥ || 20 ||
(saha॒ - rakṣāgṃ̭si॒ - ya-ddḙvā-ssa॒ptada̭śa॒ - yadadī᳚vya॒-npañca̭daśa॒ - yṷṣṭe॒ catṷstrigṃśa-d- vaiśvāna॒rāya॒ ṣaḍvigṃ̭śati॒-rvāta̭raśanā ha - kuśmā॒ṇḍai- ra॒jān. ha॒ - pañca̭ - brahmaya॒jñena॒ - grāmḙ - ma॒ddhyandi̭ne॒ - tasya॒ vai megha॒ - stasya॒ vai dvau - ricya̭te - du॒he ha̭ - kati॒dhā-'va̭kīrṇī॒ - bhū--r namaḥ॒ prācyai̭ vigṃśa॒tiḥ )
(saha̭ vai - muni̭bhyaśca॒ namaḥ )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake dvitīyaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके द्वितीयः प्रपाठकः - स्वाध्यायब्राह्मणं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
अनुवाकं 1
सह॒ वै दे॒वाना॒-ञ्चासु॑राणा-ञ्च य॒ज्ञौ प्रत॑तावास्तां-वँ॒यग्ग् स्व॒र्गं-लोँ॒कमे᳚ष्यामो व॒यमे᳚ष्याम॒ इति॒ ते-ऽसु॑रा-स्स॒न्नह्य॒ सह॑सै॒वाच॑र-न्ब्रह्म॒चर्ये॑ण॒ तप॑सैव दे॒वास्ते-ऽसु॑रा अमुह्य॒ग्ग्॒स्ते न प्राजा॑न॒ग्ग्॒स्ते परा॑भव॒न्ते न स्व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒न्, प्रसृ॑तेन॒ वै य॒ज्ञेन॑ दे॒वा-स्स्व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्न प्रसृ॑ते॒नासु॑रा॒-न्परा॑-ऽभावय॒न् ,प्रसृ॑तो ह॒ वै य॑ज्ञोपवी॒तिनो॑ य॒ज्ञो-ऽप्र॑सृ॒तो-ऽनु॑पवी॒तिनो॒ यत्किञ्च॑ ब्राह्म॒णो य॑ज्ञोपवी॒त्यधी॑ते॒ यज॑त ए॒व त-त्तस्मा᳚-द्यज्ञोपवी॒त्ये॑वाधी॑यीत या॒जये॒-द्यजे॑त वा य॒ज्ञस्य॒ प्रसृ॑त्या॒ , अजि॑नं॒-वाँसो॑ वा दक्षिण॒त उ॑प॒वीय॒ दक्षि॑ण-म्बा॒हुमुद्ध॑र॒ते-ऽव॑ धत्ते स॒व्यमिति॑ यज्ञोपवी॒तमे॒तदे॒व विप॑रीत-म्प्राचीनावी॒तग्ं सं॒वीँत॑-म्मानु॒षम् ॥ 1 ॥
अनुवाकं 2
रक्षाग्ं॑सि॒ हवा॑ पुरोनुवा॒के तपो-ऽग्र॑मतिष्ठन्त॒ ता-न्प्र॒जाप॑ति-र्व॒रेणो॒पाम॑न्त्रयत॒ तानि॒ वर॑मवृणीतादि॒त्यो नो॒ योद्धा॒ इति॒ ता-न्प्र॒जाप॑ति-रब्रवी॒-द्योध॑य॒द्ध्वमिति॒ तस्मा॒दुत्ति॑ष्ठन्त॒ग्ं॒ हवा॒ तानि॒ रक्षाग्॑स्यादि॒त्यं-योँध॑यन्ति॒ याव॑दस्त॒मन्व॑गा॒-त्तानि॑ ह॒ वा ए॒तानि॒ रक्षाग्ं॑सि गायत्रि॒या ऽभि॑मन्त्रिते॒नाम्भ॑सा शाम्यन्ति॒ तदु॑ ह॒ वा ए॒ते ब्र॑ह्मवा॒दिनः॑ पू॒र्वाभि॑मु॒खा-स्स॒न्ध्याया᳚-ङ्गायत्रि॒या-ऽभि॑मन्त्रिता॒ आप॑ ऊ॒र्ध्वं-विँक्षि॑पन्ति॒ ता ए॒ता आपो॑ व॒ज्रीभू॒त्वा तानि॒ रक्षाग्ं॑सि
म॒न्देहा-ऽरु॑णे द्वी॒पे प्रक्षि॑पन्ति॒ य-त्प्र॑दक्षि॒ण-म्प्रक्र॑मन्ति॒ तेन॑ पा॒प्मान॒मव॑ धून्वन्त्यु॒द्यन्त॑मस्तं॒-यँन्त॑मादि॒त्य-म॑भिद्ध्या॒यन् कु॒र्व-न्ब्रा᳚ह्म॒णो वि॒द्वान्-थ्स॒कल॑-म्भ॒द्रम॑श्नुते॒ ऽसावा॑दि॒त्यो ब्र॒ह्मेति॒ ब्रह्मै॒व स-न्ब्रह्मा॒प्येति॒ य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 2 ॥
अनुवाकं 3
य-द्दे॑वा देव॒हेड॑नं॒ (देव॒हेल॑नं॒) देवा॑सश्चकृ॒मा व॒यम् ।
आदि॑त्या॒स्तस्मा᳚न्मा मुञ्चत॒र्तस्य॒र्तेन॒ मामि॒त ॥
देवा॑ जीवनका॒म्या य-द्वा॒चा-ऽनृ॑तमूदि॒म ।
तस्मा᳚न्न इ॒ह मु॑ञ्चत॒ विश्वे॑ देवा-स्स॒जोष॑सः ॥
ऋ॒तेन॑ द्यावापृथिवी ऋ॒तेन॒ त्वग्ं स॑रस्वति ।
कृ॒तान्नः॑ पा॒ह्येन॑सो॒ य-त्किञ्चानृ॑तमूदि॒म ॥
इ॒न्द्रा॒ग्नी मि॒त्रावरु॑णौ॒ सोमो॑ धा॒ता बृह॒स्पतिः॑ ।
ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सो॒ यद॒न्यकृ॑तमारि॒म ॥
स॒जा॒त॒श॒ग्ं॒सादु॒त जा॑मिश॒ग्ं॒ साज्ज्याय॑स॒-श्शग्ंसा॑दु॒त वा॒ कनी॑यसः ।
अना॑धृष्ट-न्दे॒वकृ॑तं॒-यँदेन॒स्तस्मा॒-त्त्वम॒स्मा-ञ्जा॑तवेदो मुमुग्धि ॥
यद्वा॒चा य-न्मन॑सा बा॒हुभ्या॑-मू॒रुभ्या॑मष्ठी॒वद्भ्या॑ शि॒श्नैर्यदनृ॑त-ञ्चकृ॒मा व॒यम् ।
अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सा॒ गार्ह॑पत्यः॒ प्रमु॑ञ्चतु चकृ॒म यानि॑ दुष्कृ॒ता ॥
येन॑ त्रि॒तो अ॑र्ण॒वा-न्नि॑र्ब॒भूव॒ येन॒ सूर्य॒-न्तम॑सो निर्मु॒मोच॑ ।
येनेन्द्रो॒ विश्वा॒ अज॑हा॒दरा॑ती॒स्तेना॒ह-ञ्ज्योति॑षा॒ ज्योति॑रानशा॒न आ᳚क्षि ॥
य-त्कुसी॑द॒मप्र॑तीत्त॒-म्मये॒ह येन॑ य॒मस्य॑ नि॒धिना॒ चरा॑मि ।
ए॒तत्तद॑ग्ने अनृ॒णो भ॑वामि॒ जीव॑न्ने॒व प्रति॒ तत्ते॑ दधामि ॥
यन्मयि॑ मा॒ता गर्भे॑ स॒ति । एन॑श्च॒कार॒ यत्पि॒ता । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः ॥ यदा॑ पि॒पेष॑ मा॒तर॑-म्पि॒तर᳚म् । पु॒त्रः प्रमु॑दितो॒ धयन्न्॑ । अहिग्ं॑सितौ पि॒तरौ॒ मया॒ तत् । तद॑ग्ने अनृ॒णो भ॑वामि ॥ यद॒न्तरि॑क्ष-म्पृथि॒वीमु॒त द्याम् । यन्मा॒तर॑-म्पि॒तरं॑-वाँ जिहिग्ंसि॒म । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः ॥
यदा॒शसा॑ नि॒शसा॒ यत्प॑रा॒शसा᳚ । यदेन॑श्च कृ॒मा नूत॑नं॒-यँत्पु॑रा॒णम् । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः ॥ अति॑क्रामामि दुरि॒तं-यँदेनः॑ । जहा॑मि रि॒प्र-म्प॑र॒मे स॒धस्थे᳚ । यत्र॒ यन्ति॑ सु॒कृतो॒ नापि॑ दु॒ष्कृतः॑ । तमारो॑हामि सु॒कृता॒-न्नु लो॒कम् ॥ त्रि॒ते दे॒वा अ॑मृजतै॒-तदेनः॑ । त्रि॒त ए॒तन्म॑नु॒ष्ये॑षु मामृजे । ततो॑ मा॒ यदि॒ किञ्चि॑दान॒शे । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः ॥
दि॒वि जा॒ता अ॒फ्सु जा॒ताः । या जा॒ता ओष॑धीभ्यः । अथो॒ या अ॑ग्नि॒जा आपः॑ । ता नः॑ शुन्धन्तु॒ शुन्ध॑नीः ॥ यदापो॒ नक्त॑-न्दुरि॒त-ञ्चरा॑म । यद्वा॒ दिवा॒ नूत॑नं॒-यँत्पु॑रा॒णम् । हिर॑ण्य-वर्णा॒स्तत॒ उत्पु॑नीत नः ॥ इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑म॒द्या च॑ मृडय । त्वाम॑व॒स्युरा च॑के ॥
तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वा-न्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासि सीष्ठाः । यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑ तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषा॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥ स त्वन्नो॑ अग्ने-ऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ । अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑ण॒ ररा॑णो वी॒हि मृ॑डी॒क सु॒हवो॑ न एधि ॥ त्वम॑ग्ने अ॒या-ऽसि॑ । अ॒या सन्मन॑सा हि॒तः । अ॒या सनःअ॒व्यमू॑हिषे । अ॒या नो॑ धेहि भेष॒जम् । इ॒ष्टो अ॒ग्निराहु॑तः । स्वाहा॑कृतः पिपर्तु नः । स्व॒गा दे॒वेभ्य॑ इ॒द-न्नमः॑ ॥ 3 ॥
(मु॒मु॒ग्धि॒ स॒प्त च॑) (अ. 3)
अनुवाकं 4
यददी᳚व्यन्नृ॒णम॒ह-म्ब॒भूवादि॑-थ्सन्वा सञ्ज॒गर॒ जने᳚भ्यः । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒दिन्द्र॑श्च संविँदा॒नौ प्रमु॑ञ्चताम् ॥ यद्धस्ता᳚भ्या-ञ्च॒कर॒ किल्बि॑षाण्य॒क्षाणां᳚-वँ॒ग्नुमु॑प॒जिघ्न॑मानः ।
उ॒ग्र॒म्प॒श्या च॑ राष्ट्र॒भृच्च॒ तान्य॑फ्स॒रसा॒ वनु॑दत्ता-मृ॒णानि॑ ॥ उग्र॑पंश्ये॒ राष्ट्र॑भृ॒-त्किल्बि॑षाणि॒ यद॒क्षवृ॑त्त॒मनु॑दत्तमे॒तत् ।
नेन्न॑ ऋ॒णानृ॒णव॒ इथ्स॑मानो य॒मस्य॑ लो॒के अधि॑ रज्जु॒राय॑ ॥ अव॑ ते॒ हेडो॑ वरुण॒ नमो॑भि॒रव॑ य॒ज्ञेभि॑रीमहे ह॒विर्भिः॑ । क्षय॑न्न॒स्मभ्य॑मसुर प्रचेतो॒ राज॒न्नेनाग्ं॑सि शिश्रथः कृ॒तानि॑ ॥ उदु॑त्त॒मं-वँ॑रुण॒ पाश॑म॒स्मदवा॑-ऽध॒मं-विँम॑द्ध्य॒मग्ग् श्र॑थाय । अथा॑ व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवा-ऽना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥ इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑म॒द्या च॑ मृडय । त्वाम॑व॒स्युरा च॑के ॥
तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वा-न्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासि सीष्ठाः । यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑ तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषा॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥ स त्वन्नो॑ अग्ने-ऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ । अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑ण॒ ररा॑णो वी॒हि मृ॑डी॒क सु॒हवो॑ न एधि ॥ सङ्कु॑सुको॒ विकु॑सुको निर्-ऋ॒थो यश्च॑ निस्व॒नः । ते-ऽ(1॒)स्म-द्यक्ष्म॒मना॑गसो दू॒रा-द्दू॒रम॑चीचतम् ॥ निर्य॑क्ष्ममचीचते कृ॒त्या-न्निर्-ऋ॑ति-ञ्च । तेन॒ यो-ऽ(1॒)स्मथ्समृ॑च्छातै॒ तम॑स्मै॒ प्रसु॑वामसि ॥ दु॒श्श॒ग्ं॒सा॒नु॒श॒ग्ं॒साभ्या᳚-ङ्घ॒णेना॑नुघ॒णेन॑ च । तेना॒न्यो-ऽ(1)॒स्म-थ्समृ॑च्छातै॒ तम॑स्मै॒ प्रसु॑वामसि ॥
संवँर्च॑सा॒ पय॑सा॒ सन्त॒नूभि॒रग॑न्महि॒ मन॑सा॒ सग्ं शि॒वेन॑ । त्वष्टा॑ नो॒ अत्र॒ विद॑धातु रा॒यो-ऽनु॑मार्ष्टु त॒न्वो(1॒) य-द्विलि॑ष्टम् ॥ 4 ॥
(कृ॒त्या-न्निर्-ऋ॑ति-ञ्च॒ पञ्च॑ च) (अ. 4)
अनुवाकं 5
आयु॑ष्टे वि॒श्वतो॑ दधद॒यम॒ग्निर्वरे᳚ण्यः ।
पुन॑स्ते प्रा॒ण आया॑ति॒ परा॒ यक्ष्मग्ं॑ सुवामि ते ॥
आ॒यु॒र्दा अ॑ग्ने ह॒विषो॑ जुषा॒णो घृ॒तप्र॑तीको घृ॒तयो॑निरेधि । घृ॒त-म्पी॒त्वा मधु॒ चारु॒ गव्य॑-म्पि॒तेव॑ पु॒त्रम॒भि र॑क्षतादि॒मम् ॥
इ॒मम॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृधि ति॒ग्ममोजो॑ वरुण॒ सग्ंशि॑शाधि । मा॒तेवा᳚स्मा अदिते॒ शर्म॑ यच्छ॒ विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒-र्यथा-ऽस॑त् ॥
अग्न॒ आयूग्ं॑षि पवस॒ आसु॒वोर्ज॒मिष॑-ञ्च नः ।
आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना᳚म् ॥ अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्चः॑ सु॒वीर्य᳚म् । दध॑-द्र॒यि-म्मयि॒ पोष᳚म् ॥ 5.1अ ॥
अ॒ग्निर्-ऋषिः॒ पव॑मानः॒ पाञ्च॑जन्यः पु॒रोहि॑तः । तमी॑महे महाग॒यम् ॥ अग्ने॑ जा॒ता-न्प्रणु॑दा न-स्स॒पत्ना॒-न्प्रत्यजा॑ताञ्जातवेदो नुदस्व ।
अ॒स्मे दी॑दिहि सु॒मना॒ अहे॑ड॒ञ्छर्म॑न्ते (अहे॑ल॒ञ्छर्म॑न्ते) स्याम त्रि॒वरू॑थ उ॒द्भौ ॥
सह॑सा जा॒ता-न्प्रणु॑दा न-स्स॒पत्ना॒-न्प्रत्यजा॑ताञ्जातवेदो नुदस्व । अधि॑ नो ब्रूहि सुमन॒स्यमा॑नो व॒यग्ग् स्या॑म॒ प्रणु॑दा न-स्स॒पत्नान्॑ ॥ अग्ने॒ यो नो॒-ऽभितो॒ जनो॒ वृको॒ वारो॒ जिघाग्ं॑सति । ताग्स्त्वं-वृँ॑त्रहञ्जहि॒ वस्व॒स्मभ्य॒मा भ॑र ॥ अग्ने॒ यो नो॑-ऽभि॒दास॑ति समा॒नो यश्च॒ निष्ट्यः॑ । तं-वँ॒यग्ं स॒मिध॑-ङ्कृ॒त्वा तुभ्य॑म॒ग्ने-ऽपि॑दद्ध्मसि ॥ 5.1ब् ॥
यो न॒-श्शपा॒दश॑पतो॒ यश्च॑ न॒-श्शप॑त॒-श्शपा᳚त् ।
उ॒षाश्च॒ तस्मै॑ नि॒म्रुक्च॒ सर्व॑-म्पा॒पग्ं समू॑हताम् ॥
यो नः॑ स॒पत्नो॒ यो रणो॒ मर्तो॑-ऽभि॒दास॑ति देवाः ।
इ॒द्ध्मस्ये॑व प्र॒क्षाय॑तो॒ मा तस्योच्छे॑षि॒ किञ्च॒न ॥ यो मान्द्वेष्टि॑ जातवेदो॒ य-ञ्चा॒ह-न्द्वेष्मि॒ यश्च॒ माम् । सर्वा॒ग्॒स्तान॑ग्ने॒ सन्द॑ह॒ याग्श्चा॒ह-न्द्वेष्मि॒ ये च॒ माम् ॥ यो अ॒स्मभ्य॑मराती॒या-द्यश्च॑ नो॒ द्वेष॑ते॒ जनः॑ । निन्दा॒द्यो अ॒स्मा-न्दिफ्सा᳚च्च॒ सर्वा॒ग्॒स्तान्म॑ष्म॒षा कु॑रु ॥
सग्ंशि॑त-म्मे॒ ब्रह्म॒ सग्ंशि॑तं-वीँ॒र्याम् (1॒) बल᳚म् । सग्ंशि॑त-ङ्क्ष॒त्र-म्मे॑ जि॒ष्णु यस्या॒हमस्मि॑ पु॒रोहि॑तः ॥
उदे॑षा-म्बा॒हू अ॑तिर॒मु-द्वर्चो॒ अथो॒ बल᳚म् ।
क्षि॒णोमि॒ ब्रह्म॑णा॒-ऽमित्रा॒नुन्न॑यामि॒ स्वाँ(2) अ॒हम् ॥ पुन॒र्मनः॒ पुन॒रायु॑र्म॒ आगा॒-त्पुन॒श्चक्षुः॒ पुन॒-श्श्रोत्र॑-म्म॒ आगा॒त्
पुनः॑ प्रा॒णः पुन॒राधी॑त-म्म॒ आगा᳚त् ।
वै॒श्वा॒न॒रो मे-ऽद॑ब्धस्तनू॒पा अव॑बाधता-न्दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ॥ 5.1च् ॥
(पोषं॑ - दद्ध्मसि - पु॒रोहि॑तश्च॒त्वारि॑ च) (अ. 5)
अनुवाकं 6
वै॒श्वा॒न॒राय॒ प्रति॑वेदयामो॒ यदी॑नृ॒णग्ं स॑ङ्ग॒रो दे॒वता॑सु । स ए॒ता-न्पाशा᳚-न्प्र॒मुच॒-न्प्रवे॑द॒ स नो॑ मुञ्चातु दुरि॒तादव॒द्यात् ॥
वै॒श्वा॒न॒रः पव॑यान्नः प॒वित्रै॒र्य-थ्स॑ङ्ग॒र-म॒भिधावा᳚म्या॒शाम् । अना॑जान॒-न्मन॑सा॒ याच॑मानो॒ यदत्रैनो॒ अव॒ त-थ्सु॑वामि ॥
अ॒मी ये सु॒भगे॑ दि॒वि वि॒चृतौ॒ नाम॒ तार॑के ।
प्रेहामृत॑स्य यच्छता-मे॒त-द्ब॑द्धक॒मोच॑नम् ॥
विजि॑हीर्ष्व लो॒कान् कृ॑धि ब॒न्धा-न्मु॑ञ्चासि॒ बद्ध॑कम् । योने॑रिव॒ प्रच्यु॑तो॒ गर्भ॒-स्सर्वा᳚-न्प॒थो अ॑नुष्व ॥
स प्र॑जा॒न-न्प्रति॑गृभ्णीत वि॒द्वा-न्प्र॒जाप॑तिः प्रथम॒जा ऋ॒तस्य॑ । अ॒स्माभि॑र्द॒त्त-ञ्ज॒रसः॑ प॒रस्ता॒दच्छि॑न्न॒-न्तन्तु॑मनु॒ सञ्च॑रेम ॥ 6.1अ ॥
त॒त-न्तन्तु॒मन्वेके॒ अनु॒ सञ्च॑रन्ति॒ येषा᳚-न्द॒त्त-म्पित्र्य॒माय॑नवत् । अ॒ब॒न्ध्वेके॒ दद॑तः प्र॒यच्छा॒-द्दातु॒च्चे-च्छ॒क्नवा॒ग्ं॒ स-स्स्व॒र्ग ए॑षाम् ॥
आर॑भेथा॒मनु॒ सग्ंर॑भेथाग्ं समा॒न-म्पन्था॑मवथो घृ॒तेन॑ । यद्वा᳚-म्पू॒र्त-म्परि॑विष्टं॒-यँद॒ग्नौ तस्मै॒ गोत्रा॑ये॒ह जाया॑पती॒ सग्ंर॑भेथाम् ॥ यद॒न्तरि॑क्ष-म्पृथि॒वीमु॒त द्यां-यँन्मा॒तर॑-म्पि॒तरं॑-वाँ जिहिग्ंसि॒म ।
अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ गार्ह॑पत्य॒ उन्नो॑ नेष-द्दुरि॒ता यानि॑ चकृ॒म ॥ भूमि॑र्मा॒ता-ऽदि॑तिर्नो ज॒नित्र॒-म्भ्राता॒न्तरि॑क्ष-म॒भिश॑स्त एनः ।
द्यौर्नः॑ पि॒ता पि॑तृ॒याच्छ-म्भ॑वासि जा॒मि मि॒त्वा मा वि॑विथ्सि लो॒कात् ॥ यत्र॑ सु॒हार्दः॑ सु॒कृतो॒ मद॑न्ते वि॒हाय॒ रोग॑-न्त॒न्वा(1)॒ग्ग्॒ स्वाया᳚म् ।
अ॒श्लो॒णाङ्गै॒रह्रु॑ता-स्स्व॒र्गे तत्र॑ पश्येम पि॒तर॑-ञ्च पु॒त्रम् ॥ यदन्न॒मद्म्यनृ॑तेन देवा दा॒स्यन्नदा᳚स्यन्नु॒त वा॑ करि॒ष्यन्न् ।
य-द्दे॒वाना॒-ञ्चक्षु॒ष्यागो॒ अस्ति॒ यदे॒व किञ्च॑ प्रतिजग्रा॒हम॒ग्निर्मा॒ तस्मा॑दनृ॒ण-ङ्कृ॑णोतु ॥
यदन्न॒मद्मि॑ बहु॒धा विरू॑पं॒-वाँसो॒ हिर॑ण्यमु॒त गाम॒जामवि᳚म् ।
य-द्दे॒वाना॒-ञ्चक्षु॒ष्यागो॒ अस्ति॒ यदे॒व किञ्च॑ प्रतिजग्रा॒हम॒ग्निर्मा॒ तस्मा॑दनृ॒ण-ङ्कृ॑णोतु ॥
य॒न्मया॑ मन॑सा वा॒चा॒ कृ॒त॒मेनः॑ कदा॒चन ।
सर्वस्मा᳚-न्मेडि॑तो (मेल॑ता) मो॒ग्धि॒ त्वग्ं हि
वेत्थ॑ यथात॒थम् ॥ 6.1ब् ॥
(च॒रे॒म॒ - पु॒त्रग्ं षट्च॑) (अ. 6)
अनुवाकं 7
वात॑रशना ह॒ वा ऋष॑य-श्श्रम॒णा ऊ॒र्ध्वम॑न्थि॒नो ब॑भूवु॒स्ता-नृष॑यो॒-ऽर्थ-मा॑य॒ग्ग्॒स्ते नि॒लाय॑-मचर॒ग्ग्॒स्ते-ऽनु॑प्रविशुः कूश्मा॒ण्डानि॒ ताग्-स्तेष्वन्व॑विन्द-ञ्छ्र॒द्धया॑ च॒ तप॑सा च॒ , तानृष॑यो-ऽब्रुवन् क॒था नि॒लाय॑-ञ्चर॒थेति॒ त ऋषी॑नब्रुव॒न्नमो॑ वो-ऽस्तु भगवन्तो॒-ऽस्मि-न्धा᳚म्नि॒ केन॑ व-स्सपर्या॒मेति॒ तानृष॑यो-ऽब्रुव-न्प॒वित्र॑-न्नो ब्रूत॒ येना॑रे॒पसः॑ स्या॒मेति॒ त ए॒तानि॑ सू॒क्तान्य॑पश्य॒न्॒. ,
य-द्दे॑वा देव॒हेड॑नं॒ (देव॒हेल॑नं॒) ँयददी᳚व्यन्नृ॒णम॒ह-म्ब॒भूवायु॑ष्टे वि॒श्वतो॑
दध॒दित्ये॒तैराज्य॑-ञ्जुहुत वैश्वान॒राय॒ प्रति॑वेदयाम॒ इत्युप॑तिष्ठत॒ यद॑र्वा॒चीन॒मेनो᳚ भ्रूणह॒त्याया॒स्तस्मा᳚-न्मोक्ष्यद्ध्व॒ इति॒ ,त ए॒तैर॑जुहवु॒स्ते-ऽरे॒पसो॑-ऽभवन् कर्मा॒दिष्वे॒तै-र्जु॑हुया-त्पू॒तो दे॑वलो॒का-न्थ्सम॑श्नुते ॥ 7 ॥
अनुवाकं 8
कू॒श्मा॒ण्डै-र्जु॑हुया॒-द्यो-ऽपू॑त इव॒ मन्ये॑त॒ यथा᳚ स्ते॒नो यथा᳚ भ्रूण॒हैवमे॒ष भ॑वति॒ यो-ऽयोनौ॒ रेतः॑ सि॒ञ्चति॒, यद॑र्वा॒चीन॒मेनो᳚ भ्रूणह॒त्याया॒स्तस्मा᳚-न्मुच्यते॒ याव॒देनो॑ दी॒क्षामुपै॑ति दीक्षि॒त ए॒तै-स्स॑त॒ति जु॑होति संवँथ्स॒र-न्दी᳚क्षि॒तो भ॑वति संवँथ्स॒रादे॒वात्मान॑-म्पुनीते॒ मास॑-न्दीक्षि॒तो भ॑वति॒ यो मास॒-स्स संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रादे॒वात्मान॑-म्पुनीते॒ चतु॑र्विग्ंशति॒ग्ं॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒तो भ॑वति॒ चतु॑र्विग्ंशति-रर्धमा॒सा-स्सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रादे॒वात्मान॑-म्पुनीते॒ द्वाद॑श॒ रात्री᳚र्दीक्षि॒तो भ॑वति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रादे॒वात्मान॑-म्पुनीते॒ षड्रात्री᳚र्दीक्षि॒तो भ॑वति॒ षड्वा ऋ॒तवः॑ संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रादे॒वात्मान॑-म्पुनीते ति॒स्रो रात्री᳚-र्दीक्षि॒तो भ॑वति त्रि॒पदा॑ गाय॒त्री गा॑यत्रि॒या ए॒वात्मान॑-म्पुनीते॒ न मा॒ग्ं॒सम॑श्ञीया॒न्न स्त्रिय॒मुपे॑या॒न्नोपर्या॑सीत॒ जुगु॑फ्से॒तानृ॑ता॒त्पयो᳚ ब्राह्म॒णस्य॑ व्र॒तं-यँ॑वा॒गू रा॑ज॒न्य॑स्या॒मिक्षा॒ वैश्य॒स्याथो॑ सौ॒म्ये-ऽप्य॑द्ध्व॒र ए॒तद्व्र॒त-म्ब्रू॑या॒-द्यदि॒ मन्ये॑-तोप॒दस्या॒मीत्यो॑द॒न-न्धा॒ना-स्सक्तू᳚-ङ्घृ॒तमित्यनु॑व्रतयेदा॒त्मनो-ऽनु॑पदासाय ॥ 8 ॥
अनुवाकं 9
अ॒जान्. ह॒ वै पृश्ञीग्॑स्तप॒स्यमा॑ना॒-न्ब्रह्म॑ स्वय॒म्भ्व॑भ्यान॑र्ष॒त्त ऋष॑यो-ऽभव॒-न्तदृषी॑णा-मृषि॒त्व-न्ता-न्दे॒वता॒मुपा॑तिष्ठन्त य॒ज्ञका॑मा॒स्त ए॒त-म्ब्र॑ह्मय॒ज्ञ-म॑पश्य॒न्-तमा-ऽह॑र॒न्-तेना॑यजन्त॒ यदृ॒चो-ऽद्ध्यगी॑षत॒ ताः पय॑ आहुतयो दे॒वाना॑मभव॒न्॒. य-द्यजूग्ं॑षि घृ॒ताहु॑तयो॒ य-थ्सामा॑नि॒ सोमा॑हुतयो॒ यदथ॑र्वाङ्गि॒रसो॒ मद्ध्वा॑हुतयो॒ यद्ब्रा᳚ह्म॒णानी॑तिहा॒सान्-पु॑रा॒णानि॒ कल्पा॒-न्गाथा॑ नाराश॒ग्ं॒सीर्मे॑दाहु॒तयो॑ दे॒वाना॑-मभव॒न्ताभिः॒, क्षुध॑-म्पा॒प्मान॒-मपा᳚घ्न॒-न्नप॑हतपाप्मानो दे॒वा-स्स्व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्ब्रह्म॑ण॒-स्सायु॑ज्य॒-मृष॑यो-ऽगच्छन्न् ॥ 9 ॥
अनुवाकं 10
पञ्च॒ वा ए॒ते म॑हाय॒ज्ञा-स्स॑त॒ति प्रता॑यन्ते सत॒ति सन्ति॑ष्ठन्ते देवय॒ज्ञः पि॑तृय॒ज्ञो भू॑तय॒ज्ञो म॑नुष्यय॒ज्ञो ब्र॑ह्मय॒ज्ञ इति॒ यद॒ग्नौ जु॒होत्य॒पि स॒मिध॒-न्त-द्दे॑वय॒ज्ञ-स्सन्ति॑ष्ठते॒ य-त्पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धा क॒रोत्यप्य॒पस्त-त्पि॑तृय॒ज्ञ-स्सन्ति॑ष्ठते॒य-द्भू॒तेभ्यो॑ ब॒लिग्ं हर॑ति॒ त-द्भू॑तय॒ज्ञ-स्सन्ति॑ष्ठते॒ यद्ब्रा᳚ह्म॒णेभ्यो-ऽन्न॒-न्ददा॑ति॒ तन्म॑नुष्यय॒ज्ञ-स्सन्ति॑ष्ठते॒ यथ्स्वा᳚द्ध्या॒य-मधी॑यी॒-तैका॑मप्यृ॒चं-यँजुः॒-साम॑ वा॒ तद्ब्र॑ह्मय॒ज्ञ-स्सन्ति॑ष्ठते॒ यदृ॒चो-ऽधी॑ते॒ पय॑सः॒ कूल्या॑ अस्य पि॒तॄ-न्थ्स्व॒धा अ॒भिव॑हन्ति॒ य-द्यजूग्ं॑षि घृ॒तस्य॑ कूल्या॒ य-थ्सामा॑नि॒ सोम॑ एभ्यः पवते॒ यदथ॑र्वाङ्गि॒रसो॒ मधोः᳚ कूल्या॒ यद्ब्रा᳚ह्म॒णा-नी॑तिहा॒सान्-पु॑रा॒णानि॒ कल्पा॒-न्गाथा॑ नाराश॒ग्ं॒सी-र्मेद॑सः॒ कूल्या॑ अस्य पि॒तॄन्-थ्स्व॒धा अ॒भिव॑हन्ति॒ यदृ॒चो-ऽधी॑ते॒ पय॑ आहुतिभिरे॒व त-द्दे॒वाग्स्त॑र्पयति॒ य-द्यजूग्ं॑षि घृ॒ताहु॑तिभि॒र्य-थ्सामा॑नि॒ सोमा॑हुतिभि॒-र्यदथ॑र्वाङ्गि॒रसो॒ मद्ध्वा॑हुतिभि॒-र्यद्ब्रा᳚ह्म॒णा-नी॑तिहा॒सान्-पु॑रा॒णानि॒ कल्पा॒-न्गाथा॑ नाराश॒ग्ं॒सी-र्मे॑दाहु॒तिभि॑रे॒व त-द्दे॒वाग्स्त॑र्पयति॒ त ए॑न-न्तृ॒प्ता आयु॑षा॒ तेज॑सा॒ वर्च॑सा श्रि॒या यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेना॒न्नाद्ये॑न च तर्पयन्ति ॥ 10 ॥
अनुवाकं 11
ब्र॒ह्म॒य॒ज्ञेन॑ य॒क्ष्यमा॑णः॒ प्राच्या᳚-न्दि॒शि ग्रामा॒दछ॑दिर्द॒र्॒श उदी᳚च्या-म्प्रागुदी॒च्यां-वोँ॒दित॑ आदि॒त्ये द॑क्षिण॒त उ॑प॒वीयो॑प॒विश्य॒ हस्ता॑वव॒निज्य॒ त्रिराचा॑मे॒द्द्विः प॑रि॒मृज्य॑ स॒कृदु॑प॒स्पृश्य॒ शिर॒श्चक्षु॑षी॒ नासि॑के॒ श्रोत्रे॒ हृद॑यमा॒लभ्य॒ य-त्त्रिरा॒चाम॑ति॒ तेन॒ ऋचः॑ प्रीणाति॒ यद्द्विः प॑रि॒मृज॑ति॒ तेन यजूग्ं॑षि॒ य-थ्स॒कृदु॑प॒स्पृश॑ति॒ तेन॒ सामा॑नि॒ (य-थ्स॒व्य-म्पा॒णि पा॒दौ प्रो॒क्षति॒) यच्छिर॒श्चक्षु॑षी॒ नासि॑के॒ श्रोत्रे॒ हृद॑यमा॒लभ॑ते॒ तेनाथ॑र्वाङ्गि॒रसो᳚ ब्राह्म॒णा-नी॑तिहा॒सा-न्पु॑रा॒णानि॒ कल्पा॒-न्गाथा॑ नाराश॒ग्ं॒सीः प्री॑णाति॒ दर्भा॑णा-म्म॒हदु॑प॒स्तीर्यो॒पस्थ॑-ङ्कृ॒त्वा प्रांआसी॑न-स्स्वाद्ध्या॒यमधी॑यीता॒पां-वाँ ए॒ष ओष॑धीना॒ग्ं॒ रसो॒ य-द्द॒र्भा-स्सर॑समॆ॒व ब्रह्म॑ कुरुते दक्षिणोत्त॒रौ पा॒णी (पा॒दौ) कृ॒त्वा सप॒वित्रा॒वोमिति॒ प्रति॑पद्यत ए॒तद्वै यजु॑स्त्रयीं-विँ॒द्या-म्प्रत्ये॒षा वागे॒तत्प॑र॒मम॒क्षर॒-न्तदे॒तदृ॒चा-ऽभ्यु॑क्तमृ॒चो अ॒क्षरे॑ पर॒मे व्यो॑म॒न्॒. यस्मि॑-न्दे॒वा अधि॒ विश्वे॑ निषे॒दुर्यस्तन्न वेद॒ किमृ॒चा क॑रिष्यति॒ य इत्तद्वि॒दुस्त इ॒मे समा॑सत॒ इति॒ त्रीने॒व प्रायु॑ङ्क्त॒ भूर्भुव॒स्स्व॑रित्या॑है॒तद्वै वा॒च-स्स॒त्यं-यँदे॒व वा॒च-स्स॒त्य-न्त-त्प्रायु॒ङ्क्ताथ॑ सावि॒त्री-ङ्गा॑य॒त्री-न्त्रिरन्वा॑ह प॒च्छो᳚-ऽर्धर्च॑शो-ऽनवा॒नग्ं स॑वि॒ता श्रियः॑ प्रसवि॒ता श्रिय॑मे॒वाप्नो॒त् यथो᳚ प्र॒ज्ञात॑यै॒व प्र॑ति॒पदा॒ छन्दाग्ं॑सि॒ प्रति॑पद्यते ॥ 11 ॥
अनुवाकं 12
ग्रामे॒ मन॑सा स्वाद्ध्या॒यमधी॑यीत॒ दिवा॒ नक्तं॑-वेँ॒ति ह॑ स्मा॒ह शौ॒च आ᳚ह्ने॒य उ॒तार॑ण्ये॒-ऽबल॑ उ॒त वा॒चोत तिष्ठ॑न्नु॒त व्रज॑न्नु॒तासी॑न उ॒त शया॑नो॒-ऽधीयी॑तै॒व स्वा᳚द्ध्या॒य-न्तप॑स्वी॒ पुण्यो॑ भवति॒ य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्स्वा᳚द्ध्या॒यमधी॑ते॒ नमो॒ ब्रह्म॑णे॒ नमो॑ अस्त्व॒ग्नये॒ नमः॑ पृथि॒व्यै नम॒ ओष॑धीभ्यः ।
नमो॑ वा॒चे नमो॑ वा॒चस्पत॑ये॒ नमो॒ विष्ण॑वे बृह॒ते क॑रोमि ॥ 12 ॥
अनुवाकं 13
म॒द्ध्यन्दि॑ने प्र॒बल॒मधी॑यीता॒सौ खलु॒ वावैष आ॑दि॒त्यो यद्ब्रा᳚ह्म॒णस्तस्मा॒त्तर्हि॒ तेक्ष्णि॑ष्ठ-न्तपति॒ तदे॒षा-ऽभ्यु॑क्ता ॥
चि॒त्र-न्दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः ।
आ-ऽप्रा॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॒श्चेति॒ स वा ए॒ष य॒ज्ञ-स्स॒द्यः प्रता॑यते स॒द्य-स्सन्ति॑ष्ठते॒ तस्य॒ प्राख्सा॒यम॑वभृ॒थो नमो॒ ब्रह्म॑ण॒ इति॑ परिधा॒नीया॒-न्त्रिरन्वा॑हा॒प उ॑प॒स्पृश्य॑ गृ॒हाने॑ति॒ ततो॒ यत्किञ्च॒ ददा॑ति॒ सा दक्षि॑णा ॥ 13 ॥
अनुवाकं 14
तस्य॒ वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ मेघो॑ हवि॒र्धानं॑-विँ॒द्युद॒ग्निर्व॒र्॒षग्ं ह॒वि-स्स्त॑नयि॒त्नु-र्व॑षट्का॒रो यद॑व॒स्फूर्ज॑ति॒ सो-ऽनु॑वषट्का॒रो वा॒युरा॒त्मा-ऽमा॑वा॒स्या᳚ स्विष्ट॒कृद्य ए॒वं-विँ॒द्वान्मे॒घे व॒र्॒षति॑ वि॒द्योत॑माने स्त॒नय॑त्यव॒स्फूर्ज॑ति॒ पव॑माने वा॒याव॑मावा॒स्या॑याग् स्वाद्ध्या॒यमधी॑ते॒
तप॑ ए॒व तत्त॑प्यते॒ तपो॑ हि स्वाद्ध्या॒य इत्यु॑त्त॒म-न्नाकग्ं॑ रोहत्युत्त॒म-स्स॑मा॒नाना᳚-म्भवति॒ याव॑न्तग्ं ह॒ वा इ॒मां-विँ॒त्तस्य॑ पू॒र्णा-न्दद॑थ्स्व॒र्गं-लोँ॒क-ञ्ज॑यति॒ ताव॑न्तं-लोँ॒क-ञ्ज॑यति॒ भूयाग्ं॑स-ञ्चाक्ष॒य्य-ञ्चाप॑ पुनर्मृ॒त्यु-ञ्ज॑यति॒ ब्रह्म॑ण॒-स्सायु॑ज्य-ङ्गच्छति ॥ 14 ॥
अनुवाकं 15
तस्य॒ वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ द्वाव॑नद्ध्या॒यौ यदा॒-ऽऽत्मा-ऽशुचि॒-र्य-द्दे॒श-स्समृ॑द्धिर्दैव॒तानि॒ य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्म॑हारा॒त्र उ॒षस्युदि॑ते॒ व्रज॒ग्ग्॒स्तिष्ठ॒-न्नासी॑न॒-श्शया॑नो॒-ऽरण्ये᳚ ग्रामे॒ वा याव॑त्त॒रसग्ग्॑ स्वाद्ध्या॒यमधी॑ते॒ सर्वा᳚न् ँलो॒काञ्ज॑यति॒ सर्वा᳚न् ँलो॒कान॑नृ॒णो-ऽनु॒ सञ्च॑रति॒ तदे॒षा-ऽभ्यु॑क्ता ॥ अ॒नृ॒णा अ॒स्मिन्न॑नृ॒णाः पर॑स्मिग्ग्स्तृ॒तीये॑ लो॒के अ॑नृ॒णा-स्स्या॑म । ये दे॑व॒याना॑ उ॒त पि॑तृ॒याणा॒-स्सर्वा᳚-न्प॒थो अ॑नृ॒णा आक्षी॑ये॒मेत्य॒ग्निं-वैँ जा॒त-म्पा॒प्मा ज॑ग्राह॒ तन्दे॒वा आहु॑तीभिः पा॒प्मान॒मपा᳚घ्न॒-न्नाहु॑तीनां-यँ॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञस्य॒ दक्षि॑णाभि॒-र्दक्षि॑णाना-म्ब्राह्म॒णेन॑ ब्राह्म॒णस्य॒ छन्दो॑भि॒-श्छन्द॑साग् स्वाद्ध्या॒येनाप॑हतपाप्मा स्वाद्ध्या॒यो॑ दे॒वप॑वित्रं॒-वाँ ए॒तत्तं-योँ-ऽनू᳚-थ्सृ॒जत्यभा॑गो वा॒चि भ॑व॒त्यभा॑गो ना॒के तदे॒षा-ऽभ्यु॑क्ता ॥ यस्ति॒त्याज॑ सखि॒विद॒ग्ं॒ सखा॑य॒-न्न तस्य॑ वा॒च्यपि॑ भा॒गो अ॑स्ति । यदीग्ं॑ शृ॒णोत्य॒लकग्ं॑ शृणोति॒ न हि प्र॒वेद॑ सुकृ॒तस्य॒ पन्था॒मिति॒ तस्मा᳚-थ्स्वाद्ध्या॒यो-ऽद्ध्ये॑त॒व्यो॑ यं-यँ॑-ङ्क्र॒तुमधी॑ते॒ तेन॑ तेनास्ये॒ष्ट-म्भ॑वत्य॒ग्ने-र्वा॒यो-रा॑दि॒त्यस्य॒ सायु॑ज्य-ङ्गच्छति॒ तदे॒षा-ऽभ्यु॑क्ता ॥
ये अ॒र्वांउ॒त वा॑ पुरा॒णे वे॒दं-विँ॒द्वाग्ंस॑म॒भितो॑ वदन्त्यादि॒त्यमे॒व ते परि॑वदन्ति॒ सर्वे॑ अ॒ग्नि-न्द्वि॒तीय॑-न्तृ॒तीय॑-ञ्च ह॒ग्ं॒समिति॒ याव॑ती॒र्वै दे॒वता॒स्ता-स्सर्वा॑ वेद॒विदि॑ ब्राह्म॒णे व॑सन्ति॒ तस्मा᳚-द्ब्राह्म॒णेभ्यो॑ वेद॒विद्भ्यो॑ दि॒वेदि॑वे॒ नम॑स्कुर्या॒न्नाश्ली॒ल-ङ्की᳚र्तयेदे॒ता ए॒व दे॒वताः᳚ प्रीणाति ॥ 15 ॥
अनुवाकं 16
रिच्य॑त इव॒ वा ए॒ष प्रेव रि॑च्यते॒ यो या॒जय॑ति॒ प्रति॑ वा गृ॒ह्णाति॑ या॒जयि॑त्वा प्रतिगृ॒ह्य वा-ऽन॑श्न॒न्त्रि-स्स्वा᳚द्ध्या॒यं-वेँ॒दमधी॑यीत त्रिरा॒त्रं-वाँ॑ सावि॒त्री-ङ्गा॑य॒त्री-म॒न्वाति॑रेचयति॒ वरो॒ दक्षि॑णा॒ वरे॑णै॒व वरग्ग्॑ स्पृणोत्या॒त्मा हि वरः॑ ॥ 16 ॥
अनुवाकं 17
दु॒हे ह॒ वा ए॒ष छन्दाग्ं॑सि॒ यो या॒जय॑ति॒ स येन॑ यज्ञक्र॒तुना॑ या॒जये॒-थ्सो-ऽर॑ण्य-म्प॒रेत्य॑ शुचौ दे॒शे स्वा᳚द्ध्या॒य-मे॒वैन॒-मधी॑यन्नासी॒त तस्या॒नश॑न-न्दी॒क्षा स्था॒नमु॑प॒सद॒ आस॑नग्ं सु॒त्या वाग्जु॒हूर्मन॑ उप॒भृद्धृ॒तिर्ध्रु॒वा प्रा॒णो ह॒वि-स्सामा᳚द्ध्व॒र्यु-स्स वा ए॒ष य॒ज्ञः
प्रा॒णद॑क्षि॒णो-ऽन॑न्तदक्षिण॒-स्समृ॑द्धतरः ॥ 17 ॥
अनुवाकं 18
क॒ति॒धा-ऽव॑कीर्णी प्रवि॒शति॑ चतु॒र्धेत्या॑हु-र्ब्रह्मवा॒दिनो॑ म॒रुतः॑ प्रा॒णैरिन्द्र॒-म्बले॑न॒ बृह॒स्पति॑-म्ब्रह्मवर्च॒सेना॒ग्निमे॒वेत॑रेण॒ सर्वे॑ण॒ तस्यै॒ता-म्प्राय॑श्चित्तिं-विँ॒दाञ्च॑कार सुदे॒वः का᳚श्य॒पो यो
ब्र॑ह्मचा॒र्य॑व॒किरे॑दमावा॒स्या॑या॒ग्ं॒ रात्र्या॑म॒ग्नि-म्प्र॒णीयो॑पसमा॒धाय॒ द्विराज्य॑स्योप॒घात॑-ञ्जुहोति॒ कामाव॑कीर्णो॒-ऽस्म्यव॑कीर्णो-ऽस्मि॒ काम॒ कामा॑य॒ स्वाहा॒ कामाभि॑द्रुग्धो॒-ऽस्म्यभि॑द्रुग्धो-ऽस्मि॒ काम॒ कामा॑य॒ स्वाहेत्य॒मृतं॒-वाँ आज्य॑म॒मृत॑मे॒वात्म-न्ध॑त्ते हु॒त्वा प्रय॑ताञ्ज॒लिः कवा॑तिर्यङ्ङ॒ग्निम॒भि म॑न्त्रयेत॒ स-म्मा॑ सिञ्चन्तु म॒रुत॒-स्समिन्द्र॒-स्सम्बृह॒स्पतिः॑ ।
स-म्मा॒-ऽयम॒ग्नि-स्सि॑ञ्च॒त्वायु॑षा च॒ बले॑न॒ चायु॑ष्मन्त-ङ्करोत॒ मेति॒ प्रति॑ हास्मै म॒रुतः॑ प्रा॒णा-न्द॑धति॒ प्रतीन्द्रो॒ बल॒-म्प्रति॒ बृह॒स्पति॑-र्ब्रह्मवर्च॒स-म्प्रत्य॒ग्निरि॒तर॒थ्सर्व॒ग्ं॒ सर्व॑तनुर्भू॒त्वा सर्व॒मायु॑रेति॒ त्रिर॒भिम॑न्त्रयेत॒ त्रिष॑त्या॒ हि दे॒वा यो-ऽपू॑त इव॒ मन्ये॑त॒ स इ॒त्थ-ञ्जु॑हुयादि॒त्थ-म॒भिम॑न्त्रयेत॒ पुनी॑त ए॒वात्मान॒-मायु॑रे॒वात्म-न्ध॑त्ते॒ वरो॒ दक्षि॑णा॒ वरे॑णै॒व वरग्ग्॑ स्पृणोत्या॒त्मा हि वरः॑ ॥ 18 ॥
अनुवाकं 19
भूः प्रप॑द्ये॒ भुवः॒ प्रप॑द्ये॒ स्वः॑ प्रप॑द्ये॒ भूर्भुव॒स्स्वः॑ प्रप॑द्ये॒ ब्रह्म॒ प्रप॑द्ये ब्रह्मको॒श-म्प्रप॑द्ये॒-ऽमृत॒-म्प्रप॑द्ये-ऽमृतको॒श-म्प्रप॑द्ये चतुर्जा॒ल-म्ब्र॑ह्मको॒शं-यँ-म्मृ॒त्युर्नाव॒पश्य॑ति॒ त-म्प्रप॑द्ये दे॒वा-न्प्रप॑द्ये देवपु॒र-म्प्रप॑द्ये॒ परी॑वृतो॒ वरी॑वृतो॒ ब्रह्म॑णा॒ वर्म॑णा॒-ऽह-न्तेज॑सा॒ कश्य॑पस्य॒ यस्मै॒ नम॒स्तच्छिरो॒ धर्मो॑ मू॒र्धान॑-म्ब्र॒ह्मोत्त॑रा॒ हनु॑र्य॒ज्ञो-ऽध॑रा॒ विष्णु॒र्॒ हृद॑यग्ं संवँथ्स॒रः प्र॒जन॑नम॒श्विनौ॑ पूर्व॒पादा॑व॒त्रिर्मद्ध्य॑-म्मि॒त्रावरु॑णा वपर॒पादा॑व॒ग्निः पुच्छ॑स्य प्रथ॒म-ङ्काण्ड॒-न्तत॒ इन्द्र॒स्ततः॑ प्र॒जाप॑ति॒रभ॑य-ञ्चतु॒र्थग्ं स वा ए॒ष दि॒व्य-श्शा᳚क्व॒र-श्शिशु॑मार॒स्तग्ं ह॒ य ए॒वं-वेँदाप॑ पुनर्मृ॒त्यु-ञ्ज॑यति॒ जय॑ति स्व॒र्गं-लोँ॒क-न्नाद्ध्वनि॒ प्रमी॑यते॒ नाफ्सु प्रमी॑यते॒ नाग्नौ प्रमी॑यते॒ नान॒पत्यः॑ प्रमी॒यते॑ ल॒घ्वान्नो॑ भवति ध्रु॒वस्त्वम॑सि ध्रु॒वस्य क्षि॑तमसि॒ त्व-म्भू॒ताना॒मधि॑पतिरसि॒ त्व-म्भू॒ताना॒ग्॒ श्रेष्ठो॑-ऽसि॒ त्वा-म्भू॒तान्युप॑प॒र्याव॑र्तन्ते॒ नम॑स्ते॒ नम॒-स्सर्व॑-न्ते॒ नमो॒ नमः॑ ॥
[फाट भ्हेदम् - नमो॒ नमः॑ शिशुकुमाराय॒ नमः॑ ] ॥ 19 ॥
अनुवाकं 20
नमः॒ प्राच्यै॑ दि॒शे याश्च॑ दे॒वता॑ ए॒तस्या॒-म्प्रति॑वसन्त्ये॒ ताभ्य॑श्च॒ नमो॒ नमो दक्षि॑णायै दि॒शे याश्च॑ दे॒वता॑ ए॒तस्या॒-म्प्रति॑वसन्त्ये॒ ताभ्य॑श्च॒ नमो॒ नमः॒ प्रती᳚च्यै दि॒शे याश्च॑ दे॒वता॑ ए॒तस्या॒-म्प्रति॑वसन्त्ये॒ ताभ्य॑श्च॒ नमो॒ नम॒ उदी᳚च्यै दि॒शे याश्च॑ दे॒वता॑ ए॒तस्या॒-म्प्रति॑वसन्त्ये॒ ताभ्य॑श्च॒ नमो॒ नम॑ ऊ॒र्ध्वायै॑ दि॒शे याश्च॑ दे॒वता॑ ए॒तस्या॒-म्प्रति॑वसन्त्ये॒ ताभ्य॑श्च॒ नमो॒ नमो-ऽध॑रायै दि॒शे याश्च॑ दे॒वता॑ ए॒तस्या॒-म्प्रति॑वसन्त्ये॒ ताभ्य॑श्च॒ नमो॒ नमो॑-ऽवान्त॒रायै॑ दि॒शे याश्च॑ दे॒वता॑ ए॒तस्या॒-म्प्रति॑वसन्त्ये॒ ताभ्य॑श्च॒ नमो॒ नमो गङ्गायमुनयोर्मद्ध्ये ये॑ वस॒न्ति॒ ते मे प्रसन्नात्मानस्चिर-ञ्जीवितं-वँ॑र्धय॒न्ति॒ नमो गङ्गायमुनयोर्मुनि॑भ्यश्च॒ नमो॒ नमो गङ्गायमुनयोर्मुनि॑भ्यश्च॒ नमः ॥ 20 ॥
(सह॒ - रक्षाग्ं॑सि॒ - य-द्दे॑वा-स्स॒प्तद॑श॒ - यददी᳚व्य॒-न्पञ्च॑दश॒ - यु॑ष्टे॒ चतु॑स्त्रिग्ंश-द्- वैश्वान॒राय॒ षड्विग्ं॑शति॒-र्वात॑रशना ह - कुश्मा॒ण्डै- र॒जान्. ह॒ - पञ्च॑ - ब्रह्मय॒ज्ञेन॒ - ग्रामे॑ - म॒द्ध्यन्दि॑ने॒ - तस्य॒ वै मेघ॒ - स्तस्य॒ वै द्वौ - रिच्य॑ते - दु॒हे ह॑ - कति॒धा-ऽव॑कीर्णी॒ - भू--र् नमः॒ प्राच्यै॑ विग्ंश॒तिः )
(सह॑ वै - मुनि॑भ्यश्च॒ नमः )
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके द्वितीयः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake dvitīyaḥ prapāṭhakaḥ - svādhyāyabrāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1
saha॒ vai de॒vānā॒-ñcāsṷrāṇā-ñca ya॒jñau prata̭tāvāstāṃ-va~॒yagg sva॒rgaṃ-lo~॒kame᳚ṣyāmo va॒yame᳚ṣyāma॒ iti॒ te-'sṷrā-ssa॒nnahya॒ saha̭sai॒vāca̭ra-nbrahma॒caryḙṇa॒ tapa̭saiva de॒vāste-'sṷrā amuhya॒gg॒ste na prājā̭na॒gg॒ste parā̭bhava॒nte na sva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n, prasṛ̭tena॒ vai ya॒jñena̭ de॒vā-ssva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-nna prasṛ̭te॒nāsṷrā॒-nparā̭-'bhāvaya॒n ,prasṛ̭to ha॒ vai ya̭jñopavī॒tino̭ ya॒jño-'pra̭sṛ॒to-'nṷpavī॒tino॒ yatkiñca̭ brāhma॒ṇo ya̭jñopavī॒tyadhī̭te॒ yaja̭ta e॒va ta-ttasmā᳚-dyajñopavī॒tyḙvādhī̭yīta yā॒jaye॒-dyajḙta vā ya॒jñasya॒ prasṛ̭tyā॒ , aji̭naṃ॒-vā~so̭ vā dakṣiṇa॒ta ṷpa॒vīya॒ dakṣi̭ṇa-mbā॒humuddha̭ra॒te-'va̭ dhatte sa॒vyamiti̭ yajñopavī॒tame॒tade॒va vipa̭rīta-mprācīnāvī॒tagṃ saṃ॒vī~ta̭-mmānu॒ṣam || 1 ||
anuvākaṃ 2
rakṣāgṃ̭si॒ havā̭ puronuvā॒ke tapo-'gra̭matiṣṭhanta॒ tā-npra॒jāpa̭ti-rva॒reṇo॒pāma̭ntrayata॒ tāni॒ vara̭mavṛṇītādi॒tyo no॒ yoddhā॒ iti॒ tā-npra॒jāpa̭ti-rabravī॒-dyodha̭ya॒ddhvamiti॒ tasmā॒dutti̭ṣṭhanta॒gṃ॒ havā॒ tāni॒ rakṣāg̭syādi॒tyaṃ-yo~dha̭yanti॒ yāva̭dasta॒manva̭gā॒-ttāni̭ ha॒ vā e॒tāni॒ rakṣāgṃ̭si gāyatri॒yā 'bhi̭mantrite॒nāmbha̭sā śāmyanti॒ tadṷ ha॒ vā e॒te bra̭hmavā॒dinaḥ̭ pū॒rvābhi̭mu॒khā-ssa॒ndhyāyā᳚-ṅgāyatri॒yā-'bhi̭mantritā॒ āpa̭ ū॒rdhvaṃ-vi~kṣi̭panti॒ tā e॒tā āpo̭ va॒jrībhū॒tvā tāni॒ rakṣāgṃ̭si
ma॒ndehā-'rṷṇe dvī॒pe prakṣi̭panti॒ ya-tpra̭dakṣi॒ṇa-mprakra̭manti॒ tena̭ pā॒pmāna॒mava̭ dhūnvantyu॒dyanta̭mastaṃ॒-ya~nta̭mādi॒tya-ma̭bhiddhyā॒yan ku॒rva-nbrā᳚hma॒ṇo vi॒dvān-thsa॒kala̭-mbha॒drama̭śnute॒ 'sāvā̭di॒tyo bra॒hmeti॒ brahmai॒va sa-nbrahmā॒pyeti॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 2 ||
anuvākaṃ 3
ya-ddḙvā deva॒heḍa̭naṃ॒ (deva॒hela̭naṃ॒) devā̭saścakṛ॒mā va॒yam |
ādi̭tyā॒stasmā᳚nmā muñcata॒rtasya॒rtena॒ māmi॒ta ||
devā̭ jīvanakā॒myā ya-dvā॒cā-'nṛ̭tamūdi॒ma |
tasmā᳚nna i॒ha mṷñcata॒ viśvḙ devā-ssa॒joṣa̭saḥ ||
ṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī ṛ॒tena॒ tvagṃ sa̭rasvati |
kṛ॒tānnaḥ̭ pā॒hyena̭so॒ ya-tkiñcānṛ̭tamūdi॒ma ||
i॒ndrā॒gnī mi॒trāvarṷṇau॒ somo̭ dhā॒tā bṛha॒spatiḥ̭ |
te no̭ muñca॒ntvena̭so॒ yada॒nyakṛ̭tamāri॒ma ||
sa॒jā॒ta॒śa॒gṃ॒sādu॒ta jā̭miśa॒gṃ॒ sājjyāya̭sa॒-śśagṃsā̭du॒ta vā॒ kanī̭yasaḥ |
anā̭dhṛṣṭa-nde॒vakṛ̭taṃ॒-ya~dena॒stasmā॒-ttvama॒smā-ñjā̭tavedo mumugdhi ||
yadvā॒cā ya-nmana̭sā bā॒hubhyā̭-mū॒rubhyā̭maṣṭhī॒vadbhyā̭ śi॒śnairyadanṛ̭ta-ñcakṛ॒mā va॒yam |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭sā॒ gārha̭patyaḥ॒ pramṷñcatu cakṛ॒ma yāni̭ duṣkṛ॒tā ||
yena̭ tri॒to a̭rṇa॒vā-nni̭rba॒bhūva॒ yena॒ sūrya॒-ntama̭so nirmu॒moca̭ |
yenendro॒ viśvā॒ aja̭hā॒darā̭tī॒stenā॒ha-ñjyoti̭ṣā॒ jyoti̭rānaśā॒na ā᳚kṣi ||
ya-tkusī̭da॒mapra̭tītta॒-mmaye॒ha yena̭ ya॒masya̭ ni॒dhinā॒ carā̭mi |
e॒tattada̭gne anṛ॒ṇo bha̭vāmi॒ jīva̭nne॒va prati॒ tattḙ dadhāmi ||
yanmayi̭ mā॒tā garbhḙ sa॒ti | ena̭śca॒kāra॒ yatpi॒tā | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yadā̭ pi॒peṣa̭ mā॒tara̭-mpi॒tara᳚m | pu॒traḥ pramṷdito॒ dhayanṋ | ahigṃ̭sitau pi॒tarau॒ mayā॒ tat | tada̭gne anṛ॒ṇo bha̭vāmi || yada॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīmu॒ta dyām | yanmā॒tara̭-mpi॒taraṃ̭-vā~ jihigṃsi॒ma | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ ||
yadā॒śasā̭ ni॒śasā॒ yatpa̭rā॒śasā᳚ | yadena̭śca kṛ॒mā nūta̭naṃ॒-ya~tpṷrā॒ṇam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || ati̭krāmāmi duri॒taṃ-ya~denaḥ̭ | jahā̭mi ri॒pra-mpa̭ra॒me sa॒dhasthe᳚ | yatra॒ yanti̭ su॒kṛto॒ nāpi̭ du॒ṣkṛtaḥ̭ | tamāro̭hāmi su॒kṛtā॒-nnu lo॒kam || tri॒te de॒vā a̭mṛjatai॒-tadenaḥ̭ | tri॒ta e॒tanma̭nu॒ṣyḙṣu māmṛje | tato̭ mā॒ yadi॒ kiñci̭dāna॒śe | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ ||
di॒vi jā॒tā a॒phsu jā॒tāḥ | yā jā॒tā oṣa̭dhībhyaḥ | atho॒ yā a̭gni॒jā āpaḥ̭ | tā naḥ̭ śundhantu॒ śundha̭nīḥ || yadāpo॒ nakta̭-nduri॒ta-ñcarā̭ma | yadvā॒ divā॒ nūta̭naṃ॒-ya~tpṷrā॒ṇam | hira̭ṇya-varṇā॒stata॒ utpṷnīta naḥ || i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke ||
tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśasa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣā̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒ka su॒havo̭ na edhi || tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ || 3 ||
(mu॒mu॒gdhi॒ sa॒pta ca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4
yadadī᳚vyannṛ॒ṇama॒ha-mba॒bhūvādi̭-thsanvā sañja॒gara॒ jane᳚bhyaḥ | a॒gnirmā॒ tasmā॒dindra̭śca saṃvi~dā॒nau pramṷñcatām || yaddhastā᳚bhyā-ñca॒kara॒ kilbi̭ṣāṇya॒kṣāṇāṃ᳚-va~॒gnumṷpa॒jighna̭mānaḥ |
u॒gra॒mpa॒śyā ca̭ rāṣṭra॒bhṛcca॒ tānya̭phsa॒rasā॒ vanṷdattā-mṛ॒ṇāni̭ || ugra̭paṃśye॒ rāṣṭra̭bhṛ॒-tkilbi̭ṣāṇi॒ yada॒kṣavṛ̭tta॒manṷdattame॒tat |
nenna̭ ṛ॒ṇānṛ॒ṇava॒ ithsa̭māno ya॒masya̭ lo॒ke adhi̭ rajju॒rāya̭ || ava̭ te॒ heḍo̭ varuṇa॒ namo̭bhi॒rava̭ ya॒jñebhi̭rīmahe ha॒virbhiḥ̭ | kṣaya̭nna॒smabhya̭masura praceto॒ rāja॒nnenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛ॒tāni̭ || udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ma॒smadavā̭-'dha॒maṃ-vi~ma̭ddhya॒magg śra̭thāya | athā̭ va॒yamā̭ditya vra॒te tavā-'nā̭gaso॒ adi̭taye syāma || i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke ||
tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśasa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣā̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒ka su॒havo̭ na edhi || saṅkṷsuko॒ vikṷsuko nir-ṛ॒tho yaśca̭ nisva॒naḥ | te-'(1॒)sma-dyakṣma॒manā̭gaso dū॒rā-ddū॒rama̭cīcatam || nirya̭kṣmamacīcate kṛ॒tyā-nnir-ṛ̭ti-ñca | tena॒ yo-'(1॒)smathsamṛ̭cchātai॒ tama̭smai॒ prasṷvāmasi || du॒śśa॒gṃ॒sā॒nu॒śa॒gṃ॒sābhyā᳚-ṅgha॒ṇenā̭nugha॒ṇena̭ ca | tenā॒nyo-'(1)॒sma-thsamṛ̭cchātai॒ tama̭smai॒ prasṷvāmasi ||
saṃva~rca̭sā॒ paya̭sā॒ santa॒nūbhi॒raga̭nmahi॒ mana̭sā॒ sagṃ śi॒vena̭ | tvaṣṭā̭ no॒ atra॒ vida̭dhātu rā॒yo-'nṷmārṣṭu ta॒nvo(1॒) ya-dvili̭ṣṭam || 4 ||
(kṛ॒tyā-nnir-ṛ̭ti-ñca॒ pañca̭ ca) (a. 4)
anuvākaṃ 5
āyṷṣṭe vi॒śvato̭ dadhada॒yama॒gnirvare᳚ṇyaḥ |
puna̭ste prā॒ṇa āyā̭ti॒ parā॒ yakṣmagṃ̭ suvāmi te ||
ā॒yu॒rdā a̭gne ha॒viṣo̭ juṣā॒ṇo ghṛ॒tapra̭tīko ghṛ॒tayo̭niredhi | ghṛ॒ta-mpī॒tvā madhu॒ cāru॒ gavya̭-mpi॒teva̭ pu॒trama॒bhi ra̭kṣatādi॒mam ||
i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi ti॒gmamojo̭ varuṇa॒ sagṃśi̭śādhi | mā॒tevā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒-ryathā-'sa̭t ||
agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ āsu॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ |
ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha̭-dra॒yi-mmayi॒ poṣa᳚m || 5.1a ||
a॒gnir-ṛṣiḥ॒ pava̭mānaḥ॒ pāñca̭janyaḥ pu॒rohi̭taḥ | tamī̭mahe mahāga॒yam || agnḙ jā॒tā-npraṇṷdā na-ssa॒patnā॒-npratyajā̭tāñjātavedo nudasva |
a॒sme dī̭dihi su॒manā॒ ahḙḍa॒ñcharma̭nte (ahḙla॒ñcharma̭nte) syāma tri॒varṷ̄tha u॒dbhau ||
saha̭sā jā॒tā-npraṇṷdā na-ssa॒patnā॒-npratyajā̭tāñjātavedo nudasva | adhi̭ no brūhi sumana॒syamā̭no va॒yagg syā̭ma॒ praṇṷdā na-ssa॒patnāṋ || agne॒ yo no॒-'bhito॒ jano॒ vṛko॒ vāro॒ jighāgṃ̭sati | tāgstvaṃ-vṛ~̭trahañjahi॒ vasva॒smabhya॒mā bha̭ra || agne॒ yo no̭-'bhi॒dāsa̭ti samā॒no yaśca॒ niṣṭyaḥ̭ | taṃ-va~॒yagṃ sa॒midha̭-ṅkṛ॒tvā tubhya̭ma॒gne-'pi̭daddhmasi || 5.1b ||
yo na॒-śśapā॒daśa̭pato॒ yaśca̭ na॒-śśapa̭ta॒-śśapā᳚t |
u॒ṣāśca॒ tasmai̭ ni॒mrukca॒ sarva̭-mpā॒pagṃ samṷ̄hatām ||
yo naḥ̭ sa॒patno॒ yo raṇo॒ marto̭-'bhi॒dāsa̭ti devāḥ |
i॒ddhmasyḙva pra॒kṣāya̭to॒ mā tasyocchḙṣi॒ kiñca॒na || yo māndveṣṭi̭ jātavedo॒ ya-ñcā॒ha-ndveṣmi॒ yaśca॒ mām | sarvā॒g॒stāna̭gne॒ sanda̭ha॒ yāgścā॒ha-ndveṣmi॒ ye ca॒ mām || yo a॒smabhya̭marātī॒yā-dyaśca̭ no॒ dveṣa̭te॒ janaḥ̭ | nindā॒dyo a॒smā-ndiphsā᳚cca॒ sarvā॒g॒stānma̭ṣma॒ṣā kṷru ||
sagṃśi̭ta-mme॒ brahma॒ sagṃśi̭taṃ-vī~॒ryām (1॒) bala᳚m | sagṃśi̭ta-ṅkṣa॒tra-mmḙ ji॒ṣṇu yasyā॒hamasmi̭ pu॒rohi̭taḥ ||
udḙṣā-mbā॒hū a̭tira॒mu-dvarco॒ atho॒ bala᳚m |
kṣi॒ṇomi॒ brahma̭ṇā॒-'mitrā॒nunna̭yāmi॒ svā~(2) a॒ham || puna॒rmanaḥ॒ puna॒rāyṷrma॒ āgā॒-tpuna॒ścakṣuḥ॒ puna॒-śśrotra̭-mma॒ āgā॒t
punaḥ̭ prā॒ṇaḥ puna॒rādhī̭ta-mma॒ āgā᳚t |
vai॒śvā॒na॒ro me-'da̭bdhastanū॒pā ava̭bādhatā-nduri॒tāni॒ viśvā᳚ || 5.1c ||
(poṣaṃ̭ - daddhmasi - pu॒rohi̭taśca॒tvāri̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6
vai॒śvā॒na॒rāya॒ prati̭vedayāmo॒ yadī̭nṛ॒ṇagṃ sa̭ṅga॒ro de॒vatā̭su | sa e॒tā-npāśā᳚-npra॒muca॒-npravḙda॒ sa no̭ muñcātu duri॒tādava॒dyāt ||
vai॒śvā॒na॒raḥ pava̭yānnaḥ pa॒vitrai॒rya-thsa̭ṅga॒ra-ma॒bhidhāvā᳚myā॒śām | anā̭jāna॒-nmana̭sā॒ yāca̭māno॒ yadatraino॒ ava॒ ta-thsṷvāmi ||
a॒mī ye su॒bhagḙ di॒vi vi॒cṛtau॒ nāma॒ tāra̭ke |
prehāmṛta̭sya yacchatā-me॒ta-dba̭ddhaka॒moca̭nam ||
viji̭hīrṣva lo॒kān kṛ̭dhi ba॒ndhā-nmṷñcāsi॒ baddha̭kam | yonḙriva॒ pracyṷto॒ garbha॒-ssarvā᳚-npa॒tho a̭nuṣva ||
sa pra̭jā॒na-nprati̭gṛbhṇīta vi॒dvā-npra॒jāpa̭tiḥ prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | a॒smābhi̭rda॒tta-ñja॒rasaḥ̭ pa॒rastā॒dacchi̭nna॒-ntantṷmanu॒ sañca̭rema || 6.1a ||
ta॒ta-ntantu॒manveke॒ anu॒ sañca̭ranti॒ yeṣā᳚-nda॒tta-mpitrya॒māya̭navat | a॒ba॒ndhveke॒ dada̭taḥ pra॒yacchā॒-ddātu॒cce-ccha॒knavā॒gṃ॒ sa-ssva॒rga ḙṣām ||
āra̭bhethā॒manu॒ sagṃra̭bhethāgṃ samā॒na-mpanthā̭mavatho ghṛ॒tena̭ | yadvā᳚-mpū॒rta-mpari̭viṣṭaṃ॒-ya~da॒gnau tasmai॒ gotrā̭ye॒ha jāyā̭patī॒ sagṃra̭bhethām || yada॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīmu॒ta dyāṃ-ya~nmā॒tara̭-mpi॒taraṃ̭-vā~ jihigṃsi॒ma |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭so॒ gārha̭patya॒ unno̭ neṣa-dduri॒tā yāni̭ cakṛ॒ma || bhūmi̭rmā॒tā-'di̭tirno ja॒nitra॒-mbhrātā॒ntari̭kṣa-ma॒bhiśa̭sta enaḥ |
dyaurnaḥ̭ pi॒tā pi̭tṛ॒yāccha-mbha̭vāsi jā॒mi mi॒tvā mā vi̭vithsi lo॒kāt || yatra̭ su॒hārdaḥ̭ su॒kṛto॒ mada̭nte vi॒hāya॒ roga̭-nta॒nvā(1)॒gg॒ svāyā᳚m |
a॒ślo॒ṇāṅgai॒rahrṷtā-ssva॒rge tatra̭ paśyema pi॒tara̭-ñca pu॒tram || yadanna॒madmyanṛ̭tena devā dā॒syannadā᳚syannu॒ta vā̭ kari॒ṣyann |
ya-dde॒vānā॒-ñcakṣu॒ṣyāgo॒ asti॒ yade॒va kiñca̭ pratijagrā॒hama॒gnirmā॒ tasmā̭danṛ॒ṇa-ṅkṛ̭ṇotu ||
yadanna॒madmi̭ bahu॒dhā virṷ̄paṃ॒-vā~so॒ hira̭ṇyamu॒ta gāma॒jāmavi᳚m |
ya-dde॒vānā॒-ñcakṣu॒ṣyāgo॒ asti॒ yade॒va kiñca̭ pratijagrā॒hama॒gnirmā॒ tasmā̭danṛ॒ṇa-ṅkṛ̭ṇotu ||
ya॒nmayā̭ mana̭sā vā॒cā॒ kṛ॒ta॒menaḥ̭ kadā॒cana |
sarvasmā᳚-nmeḍi̭to (mela̭tā) mo॒gdhi॒ tvagṃ hi
vettha̭ yathāta॒tham || 6.1b ||
(ca॒re॒ma॒ - pu॒tragṃ ṣaṭca̭) (a. 6)
anuvākaṃ 7
vāta̭raśanā ha॒ vā ṛṣa̭ya-śśrama॒ṇā ū॒rdhvama̭nthi॒no ba̭bhūvu॒stā-nṛṣa̭yo॒-'rtha-mā̭ya॒gg॒ste ni॒lāya̭-macara॒gg॒ste-'nṷpraviśuḥ kūśmā॒ṇḍāni॒ tāg-steṣvanva̭vinda-ñchra॒ddhayā̭ ca॒ tapa̭sā ca॒ , tānṛṣa̭yo-'bruvan ka॒thā ni॒lāya̭-ñcara॒theti॒ ta ṛṣī̭nabruva॒nnamo̭ vo-'stu bhagavanto॒-'smi-ndhā᳚mni॒ kena̭ va-ssaparyā॒meti॒ tānṛṣa̭yo-'bruva-npa॒vitra̭-nno brūta॒ yenā̭re॒pasaḥ̭ syā॒meti॒ ta e॒tāni̭ sū॒ktānya̭paśya॒n॒. ,
ya-ddḙvā deva॒heḍa̭naṃ॒ (deva॒hela̭naṃ॒) ~yadadī᳚vyannṛ॒ṇama॒ha-mba॒bhūvāyṷṣṭe vi॒śvato̭
dadha॒ditye॒tairājya̭-ñjuhuta vaiśvāna॒rāya॒ prati̭vedayāma॒ ityupa̭tiṣṭhata॒ yada̭rvā॒cīna॒meno᳚ bhrūṇaha॒tyāyā॒stasmā᳚-nmokṣyaddhva॒ iti॒ ,ta e॒taira̭juhavu॒ste-'re॒paso̭-'bhavan karmā॒diṣve॒tai-rjṷhuyā-tpū॒to dḙvalo॒kā-nthsama̭śnute || 7 ||
anuvākaṃ 8
kū॒śmā॒ṇḍai-rjṷhuyā॒-dyo-'pṷ̄ta iva॒ manyḙta॒ yathā᳚ ste॒no yathā᳚ bhrūṇa॒haivame॒ṣa bha̭vati॒ yo-'yonau॒ retaḥ̭ si॒ñcati॒, yada̭rvā॒cīna॒meno᳚ bhrūṇaha॒tyāyā॒stasmā᳚-nmucyate॒ yāva॒deno̭ dī॒kṣāmupai̭ti dīkṣi॒ta e॒tai-ssa̭ta॒ti jṷhoti saṃva~thsa॒ra-ndī᳚kṣi॒to bha̭vati saṃva~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte॒ māsa̭-ndīkṣi॒to bha̭vati॒ yo māsa॒-ssa saṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte॒ catṷrvigṃśati॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒to bha̭vati॒ catṷrvigṃśati-rardhamā॒sā-ssaṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte॒ dvāda̭śa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒to bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte॒ ṣaḍrātrī᳚rdīkṣi॒to bha̭vati॒ ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rāde॒vātmāna̭-mpunīte ti॒sro rātrī᳚-rdīkṣi॒to bha̭vati tri॒padā̭ gāya॒trī gā̭yatri॒yā e॒vātmāna̭-mpunīte॒ na mā॒gṃ॒sama̭śñīyā॒nna striya॒mupḙyā॒nnoparyā̭sīta॒ jugṷphse॒tānṛ̭tā॒tpayo᳚ brāhma॒ṇasya̭ vra॒taṃ-ya~̭vā॒gū rā̭ja॒nya̭syā॒mikṣā॒ vaiśya॒syātho̭ sau॒mye-'pya̭ddhva॒ra e॒tadvra॒ta-mbrṷ̄yā॒-dyadi॒ manyḙ-topa॒dasyā॒mītyo̭da॒na-ndhā॒nā-ssaktū᳚-ṅghṛ॒tamityanṷvratayedā॒tmano-'nṷpadāsāya || 8 ||
anuvākaṃ 9
a॒jān. ha॒ vai pṛśñīg̭stapa॒syamā̭nā॒-nbrahma̭ svaya॒mbhva̭bhyāna̭rṣa॒tta ṛṣa̭yo-'bhava॒-ntadṛṣī̭ṇā-mṛṣi॒tva-ntā-nde॒vatā॒mupā̭tiṣṭhanta ya॒jñakā̭mā॒sta e॒ta-mbra̭hmaya॒jña-ma̭paśya॒n-tamā-'ha̭ra॒n-tenā̭yajanta॒ yadṛ॒co-'ddhyagī̭ṣata॒ tāḥ paya̭ āhutayo de॒vānā̭mabhava॒n॒. ya-dyajūgṃ̭ṣi ghṛ॒tāhṷtayo॒ ya-thsāmā̭ni॒ somā̭hutayo॒ yadatha̭rvāṅgi॒raso॒ maddhvā̭hutayo॒ yadbrā᳚hma॒ṇānī̭tihā॒sān-pṷrā॒ṇāni॒ kalpā॒-ngāthā̭ nārāśa॒gṃ॒sīrmḙdāhu॒tayo̭ de॒vānā̭-mabhava॒ntābhiḥ॒, kṣudha̭-mpā॒pmāna॒-mapā᳚ghna॒-nnapa̭hatapāpmāno de॒vā-ssva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-nbrahma̭ṇa॒-ssāyṷjya॒-mṛṣa̭yo-'gacchann || 9 ||
anuvākaṃ 10
pañca॒ vā e॒te ma̭hāya॒jñā-ssa̭ta॒ti pratā̭yante sata॒ti santi̭ṣṭhante devaya॒jñaḥ pi̭tṛya॒jño bhṷ̄taya॒jño ma̭nuṣyaya॒jño bra̭hmaya॒jña iti॒ yada॒gnau ju॒hotya॒pi sa॒midha॒-nta-ddḙvaya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ ya-tpi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhā ka॒rotyapya॒pasta-tpi̭tṛya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ya-dbhū॒tebhyo̭ ba॒ligṃ hara̭ti॒ ta-dbhṷ̄taya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ yadbrā᳚hma॒ṇebhyo-'nna॒-ndadā̭ti॒ tanma̭nuṣyaya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ yathsvā᳚ddhyā॒ya-madhī̭yī॒-taikā̭mapyṛ॒caṃ-ya~juḥ॒-sāma̭ vā॒ tadbra̭hmaya॒jña-ssanti̭ṣṭhate॒ yadṛ॒co-'dhī̭te॒ paya̭saḥ॒ kūlyā̭ asya pi॒tṝ-nthsva॒dhā a॒bhiva̭hanti॒ ya-dyajūgṃ̭ṣi ghṛ॒tasya̭ kūlyā॒ ya-thsāmā̭ni॒ soma̭ ebhyaḥ pavate॒ yadatha̭rvāṅgi॒raso॒ madhoḥ᳚ kūlyā॒ yadbrā᳚hma॒ṇā-nī̭tihā॒sān-pṷrā॒ṇāni॒ kalpā॒-ngāthā̭ nārāśa॒gṃ॒sī-rmeda̭saḥ॒ kūlyā̭ asya pi॒tṝn-thsva॒dhā a॒bhiva̭hanti॒ yadṛ॒co-'dhī̭te॒ paya̭ āhutibhire॒va ta-dde॒vāgsta̭rpayati॒ ya-dyajūgṃ̭ṣi ghṛ॒tāhṷtibhi॒rya-thsāmā̭ni॒ somā̭hutibhi॒-ryadatha̭rvāṅgi॒raso॒ maddhvā̭hutibhi॒-ryadbrā᳚hma॒ṇā-nī̭tihā॒sān-pṷrā॒ṇāni॒ kalpā॒-ngāthā̭ nārāśa॒gṃ॒sī-rmḙdāhu॒tibhi̭re॒va ta-dde॒vāgsta̭rpayati॒ ta ḙna-ntṛ॒ptā āyṷṣā॒ teja̭sā॒ varca̭sā śri॒yā yaśa̭sā brahmavarca॒senā॒nnādyḙna ca tarpayanti || 10 ||
anuvākaṃ 11
bra॒hma॒ya॒jñena̭ ya॒kṣyamā̭ṇaḥ॒ prācyā᳚-ndi॒śi grāmā॒dacha̭dirda॒r॒śa udī᳚cyā-mprāgudī॒cyāṃ-vo~॒dita̭ ādi॒tye da̭kṣiṇa॒ta ṷpa॒vīyo̭pa॒viśya॒ hastā̭vava॒nijya॒ trirācā̭me॒ddviḥ pa̭ri॒mṛjya̭ sa॒kṛdṷpa॒spṛśya॒ śira॒ścakṣṷṣī॒ nāsi̭ke॒ śrotre॒ hṛda̭yamā॒labhya॒ ya-ttrirā॒cāma̭ti॒ tena॒ ṛcaḥ̭ prīṇāti॒ yaddviḥ pa̭ri॒mṛja̭ti॒ tena yajūgṃ̭ṣi॒ ya-thsa॒kṛdṷpa॒spṛśa̭ti॒ tena॒ sāmā̭ni॒ (ya-thsa॒vya-mpā॒ṇi pā॒dau pro॒kṣati॒) yacchira॒ścakṣṷṣī॒ nāsi̭ke॒ śrotre॒ hṛda̭yamā॒labha̭te॒ tenātha̭rvāṅgi॒raso᳚ brāhma॒ṇā-nī̭tihā॒sā-npṷrā॒ṇāni॒ kalpā॒-ngāthā̭ nārāśa॒gṃ॒sīḥ prī̭ṇāti॒ darbhā̭ṇā-mma॒hadṷpa॒stīryo॒pastha̭-ṅkṛ॒tvā prāṃāsī̭na-ssvāddhyā॒yamadhī̭yītā॒pāṃ-vā~ e॒ṣa oṣa̭dhīnā॒gṃ॒ raso॒ ya-dda॒rbhā-ssara̭samè॒va brahma̭ kurute dakṣiṇotta॒rau pā॒ṇī (pā॒dau) kṛ॒tvā sapa॒vitrā॒vomiti॒ prati̭padyata e॒tadvai yajṷstrayīṃ-vi~॒dyā-mpratye॒ṣā vāge॒tatpa̭ra॒mama॒kṣara॒-ntade॒tadṛ॒cā-'bhyṷktamṛ॒co a॒kṣarḙ para॒me vyo̭ma॒n॒. yasmi̭-nde॒vā adhi॒ viśvḙ niṣe॒duryastanna veda॒ kimṛ॒cā ka̭riṣyati॒ ya ittadvi॒dusta i॒me samā̭sata॒ iti॒ trīne॒va prāyṷṅkta॒ bhūrbhuva॒ssva̭rityā̭hai॒tadvai vā॒ca-ssa॒tyaṃ-ya~de॒va vā॒ca-ssa॒tya-nta-tprāyu॒ṅktātha̭ sāvi॒trī-ṅgā̭ya॒trī-ntriranvā̭ha pa॒ccho᳚-'rdharca̭śo-'navā॒nagṃ sa̭vi॒tā śriyaḥ̭ prasavi॒tā śriya̭me॒vāpno॒t yatho᳚ pra॒jñāta̭yai॒va pra̭ti॒padā॒ chandāgṃ̭si॒ prati̭padyate || 11 ||
anuvākaṃ 12
grāme॒ mana̭sā svāddhyā॒yamadhī̭yīta॒ divā॒ naktaṃ̭-ve~॒ti ha̭ smā॒ha śau॒ca ā᳚hne॒ya u॒tāra̭ṇye॒-'bala̭ u॒ta vā॒cota tiṣṭha̭nnu॒ta vraja̭nnu॒tāsī̭na u॒ta śayā̭no॒-'dhīyī̭tai॒va svā᳚ddhyā॒ya-ntapa̭svī॒ puṇyo̭ bhavati॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsvā᳚ddhyā॒yamadhī̭te॒ namo॒ brahma̭ṇe॒ namo̭ astva॒gnaye॒ namaḥ̭ pṛthi॒vyai nama॒ oṣa̭dhībhyaḥ |
namo̭ vā॒ce namo̭ vā॒caspata̭ye॒ namo॒ viṣṇa̭ve bṛha॒te ka̭romi || 12 ||
anuvākaṃ 13
ma॒ddhyandi̭ne pra॒bala॒madhī̭yītā॒sau khalu॒ vāvaiṣa ā̭di॒tyo yadbrā᳚hma॒ṇastasmā॒ttarhi॒ tekṣṇi̭ṣṭha-ntapati॒ tade॒ṣā-'bhyṷktā ||
ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ |
ā-'prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa॒śceti॒ sa vā e॒ṣa ya॒jña-ssa॒dyaḥ pratā̭yate sa॒dya-ssanti̭ṣṭhate॒ tasya॒ prākhsā॒yama̭vabhṛ॒tho namo॒ brahma̭ṇa॒ iti̭ paridhā॒nīyā॒-ntriranvā̭hā॒pa ṷpa॒spṛśya̭ gṛ॒hānḙti॒ tato॒ yatkiñca॒ dadā̭ti॒ sā dakṣi̭ṇā || 13 ||
anuvākaṃ 14
tasya॒ vā e॒tasya̭ ya॒jñasya॒ megho̭ havi॒rdhānaṃ̭-vi~॒dyuda॒gnirva॒r॒ṣagṃ ha॒vi-ssta̭nayi॒tnu-rva̭ṣaṭkā॒ro yada̭va॒sphūrja̭ti॒ so-'nṷvaṣaṭkā॒ro vā॒yurā॒tmā-'mā̭vā॒syā᳚ sviṣṭa॒kṛdya e॒vaṃ-vi~॒dvānme॒ghe va॒r॒ṣati̭ vi॒dyota̭māne sta॒naya̭tyava॒sphūrja̭ti॒ pava̭māne vā॒yāva̭māvā॒syā̭yāg svāddhyā॒yamadhī̭te॒
tapa̭ e॒va tatta̭pyate॒ tapo̭ hi svāddhyā॒ya ityṷtta॒ma-nnākagṃ̭ rohatyutta॒ma-ssa̭mā॒nānā᳚-mbhavati॒ yāva̭ntagṃ ha॒ vā i॒māṃ-vi~॒ttasya̭ pū॒rṇā-ndada̭thsva॒rgaṃ-lo~॒ka-ñja̭yati॒ tāva̭ntaṃ-lo~॒ka-ñja̭yati॒ bhūyāgṃ̭sa-ñcākṣa॒yya-ñcāpa̭ punarmṛ॒tyu-ñja̭yati॒ brahma̭ṇa॒-ssāyṷjya-ṅgacchati || 14 ||
anuvākaṃ 15
tasya॒ vā e॒tasya̭ ya॒jñasya॒ dvāva̭naddhyā॒yau yadā॒-''tmā-'śuci॒-rya-dde॒śa-ssamṛ̭ddhirdaiva॒tāni॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-nma̭hārā॒tra u॒ṣasyudi̭te॒ vraja॒gg॒stiṣṭha॒-nnāsī̭na॒-śśayā̭no॒-'raṇye᳚ grāme॒ vā yāva̭tta॒rasagg̭ svāddhyā॒yamadhī̭te॒ sarvā᳚n ~lo॒kāñja̭yati॒ sarvā᳚n ~lo॒kāna̭nṛ॒ṇo-'nu॒ sañca̭rati॒ tade॒ṣā-'bhyṷktā || a॒nṛ॒ṇā a॒sminna̭nṛ॒ṇāḥ para̭smiggstṛ॒tīyḙ lo॒ke a̭nṛ॒ṇā-ssyā̭ma | ye dḙva॒yānā̭ u॒ta pi̭tṛ॒yāṇā॒-ssarvā᳚-npa॒tho a̭nṛ॒ṇā ākṣī̭ye॒metya॒gniṃ-vai~ jā॒ta-mpā॒pmā ja̭grāha॒ tande॒vā āhṷtībhiḥ pā॒pmāna॒mapā᳚ghna॒-nnāhṷtīnāṃ-ya~॒jñena̭ ya॒jñasya॒ dakṣi̭ṇābhi॒-rdakṣi̭ṇānā-mbrāhma॒ṇena̭ brāhma॒ṇasya॒ chando̭bhi॒-śchanda̭sāg svāddhyā॒yenāpa̭hatapāpmā svāddhyā॒yo̭ de॒vapa̭vitraṃ॒-vā~ e॒tattaṃ-yo~-'nū᳚-thsṛ॒jatyabhā̭go vā॒ci bha̭va॒tyabhā̭go nā॒ke tade॒ṣā-'bhyṷktā || yasti॒tyāja̭ sakhi॒vida॒gṃ॒ sakhā̭ya॒-nna tasya̭ vā॒cyapi̭ bhā॒go a̭sti | yadīgṃ̭ śṛ॒ṇotya॒lakagṃ̭ śṛṇoti॒ na hi pra॒veda̭ sukṛ॒tasya॒ panthā॒miti॒ tasmā᳚-thsvāddhyā॒yo-'ddhyḙta॒vyo̭ yaṃ-ya~̭-ṅkra॒tumadhī̭te॒ tena̭ tenāsye॒ṣṭa-mbha̭vatya॒gne-rvā॒yo-rā̭di॒tyasya॒ sāyṷjya-ṅgacchati॒ tade॒ṣā-'bhyṷktā ||
ye a॒rvāṃu॒ta vā̭ purā॒ṇe ve॒daṃ-vi~॒dvāgṃsa̭ma॒bhito̭ vadantyādi॒tyame॒va te pari̭vadanti॒ sarvḙ a॒gni-ndvi॒tīya̭-ntṛ॒tīya̭-ñca ha॒gṃ॒samiti॒ yāva̭tī॒rvai de॒vatā॒stā-ssarvā̭ veda॒vidi̭ brāhma॒ṇe va̭santi॒ tasmā᳚-dbrāhma॒ṇebhyo̭ veda॒vidbhyo̭ di॒vedi̭ve॒ nama̭skuryā॒nnāślī॒la-ṅkī᳚rtayede॒tā e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti || 15 ||
anuvākaṃ 16
ricya̭ta iva॒ vā e॒ṣa preva ri̭cyate॒ yo yā॒jaya̭ti॒ prati̭ vā gṛ॒hṇāti̭ yā॒jayi̭tvā pratigṛ॒hya vā-'na̭śna॒ntri-ssvā᳚ddhyā॒yaṃ-ve~॒damadhī̭yīta trirā॒traṃ-vā~̭ sāvi॒trī-ṅgā̭ya॒trī-ma॒nvāti̭recayati॒ varo॒ dakṣi̭ṇā॒ varḙṇai॒va varagg̭ spṛṇotyā॒tmā hi varaḥ̭ || 16 ||
anuvākaṃ 17
du॒he ha॒ vā e॒ṣa chandāgṃ̭si॒ yo yā॒jaya̭ti॒ sa yena̭ yajñakra॒tunā̭ yā॒jaye॒-thso-'ra̭ṇya-mpa॒retya̭ śucau de॒śe svā᳚ddhyā॒ya-me॒vaina॒-madhī̭yannāsī॒ta tasyā॒naśa̭na-ndī॒kṣā sthā॒namṷpa॒sada॒ āsa̭nagṃ su॒tyā vāgju॒hūrmana̭ upa॒bhṛddhṛ॒tirdhru॒vā prā॒ṇo ha॒vi-ssāmā᳚ddhva॒ryu-ssa vā e॒ṣa ya॒jñaḥ
prā॒ṇada̭kṣi॒ṇo-'na̭ntadakṣiṇa॒-ssamṛ̭ddhataraḥ || 17 ||
anuvākaṃ 18
ka॒ti॒dhā-'va̭kīrṇī pravi॒śati̭ catu॒rdhetyā̭hu-rbrahmavā॒dino̭ ma॒rutaḥ̭ prā॒ṇairindra॒-mbalḙna॒ bṛha॒spati̭-mbrahmavarca॒senā॒gnime॒veta̭reṇa॒ sarvḙṇa॒ tasyai॒tā-mprāya̭ścittiṃ-vi~॒dāñca̭kāra sude॒vaḥ kā᳚śya॒po yo
bra̭hmacā॒rya̭va॒kirḙdamāvā॒syā̭yā॒gṃ॒ rātryā̭ma॒gni-mpra॒ṇīyo̭pasamā॒dhāya॒ dvirājya̭syopa॒ghāta̭-ñjuhoti॒ kāmāva̭kīrṇo॒-'smyava̭kīrṇo-'smi॒ kāma॒ kāmā̭ya॒ svāhā॒ kāmābhi̭drugdho॒-'smyabhi̭drugdho-'smi॒ kāma॒ kāmā̭ya॒ svāhetya॒mṛtaṃ॒-vā~ ājya̭ma॒mṛta̭me॒vātma-ndha̭tte hu॒tvā praya̭tāñja॒liḥ kavā̭tiryaṅṅa॒gnima॒bhi ma̭ntrayeta॒ sa-mmā̭ siñcantu ma॒ruta॒-ssamindra॒-ssambṛha॒spatiḥ̭ |
sa-mmā॒-'yama॒gni-ssi̭ñca॒tvāyṷṣā ca॒ balḙna॒ cāyṷṣmanta-ṅkarota॒ meti॒ prati̭ hāsmai ma॒rutaḥ̭ prā॒ṇā-nda̭dhati॒ pratīndro॒ bala॒-mprati॒ bṛha॒spati̭-rbrahmavarca॒sa-mpratya॒gniri॒tara॒thsarva॒gṃ॒ sarva̭tanurbhū॒tvā sarva॒māyṷreti॒ trira॒bhima̭ntrayeta॒ triṣa̭tyā॒ hi de॒vā yo-'pṷ̄ta iva॒ manyḙta॒ sa i॒ttha-ñjṷhuyādi॒ttha-ma॒bhima̭ntrayeta॒ punī̭ta e॒vātmāna॒-māyṷre॒vātma-ndha̭tte॒ varo॒ dakṣi̭ṇā॒ varḙṇai॒va varagg̭ spṛṇotyā॒tmā hi varaḥ̭ || 18 ||
anuvākaṃ 19
bhūḥ prapa̭dye॒ bhuvaḥ॒ prapa̭dye॒ svaḥ̭ prapa̭dye॒ bhūrbhuva॒ssvaḥ̭ prapa̭dye॒ brahma॒ prapa̭dye brahmako॒śa-mprapa̭dye॒-'mṛta॒-mprapa̭dye-'mṛtako॒śa-mprapa̭dye caturjā॒la-mbra̭hmako॒śaṃ-ya~-mmṛ॒tyurnāva॒paśya̭ti॒ ta-mprapa̭dye de॒vā-nprapa̭dye devapu॒ra-mprapa̭dye॒ parī̭vṛto॒ varī̭vṛto॒ brahma̭ṇā॒ varma̭ṇā॒-'ha-nteja̭sā॒ kaśya̭pasya॒ yasmai॒ nama॒stacchiro॒ dharmo̭ mū॒rdhāna̭-mbra॒hmotta̭rā॒ hanṷrya॒jño-'dha̭rā॒ viṣṇu॒r॒ hṛda̭yagṃ saṃva~thsa॒raḥ pra॒jana̭nama॒śvinaṷ pūrva॒pādā̭va॒trirmaddhya̭-mmi॒trāvarṷṇā vapara॒pādā̭va॒gniḥ puccha̭sya pratha॒ma-ṅkāṇḍa॒-ntata॒ indra॒stataḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒rabha̭ya-ñcatu॒rthagṃ sa vā e॒ṣa di॒vya-śśā᳚kva॒ra-śśiśṷmāra॒stagṃ ha॒ ya e॒vaṃ-ve~dāpa̭ punarmṛ॒tyu-ñja̭yati॒ jaya̭ti sva॒rgaṃ-lo~॒ka-nnāddhvani॒ pramī̭yate॒ nāphsu pramī̭yate॒ nāgnau pramī̭yate॒ nāna॒patyaḥ̭ pramī॒yatḙ la॒ghvānno̭ bhavati dhru॒vastvama̭si dhru॒vasya kṣi̭tamasi॒ tva-mbhū॒tānā॒madhi̭patirasi॒ tva-mbhū॒tānā॒g॒ śreṣṭho̭-'si॒ tvā-mbhū॒tānyupa̭pa॒ryāva̭rtante॒ nama̭ste॒ nama॒-ssarva̭-nte॒ namo॒ namaḥ̭ ||
[phāṭa bhhedam - namo॒ namaḥ̭ śiśukumārāya॒ namaḥ̭ ] || 19 ||
anuvākaṃ 20
namaḥ॒ prācyai̭ di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namo dakṣi̭ṇāyai di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namaḥ॒ pratī᳚cyai di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ nama॒ udī᳚cyai di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ nama̭ ū॒rdhvāyai̭ di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namo-'dha̭rāyai di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namo̭-'vānta॒rāyai̭ di॒śe yāśca̭ de॒vatā̭ e॒tasyā॒-mprati̭vasantye॒ tābhya̭śca॒ namo॒ namo gaṅgāyamunayormaddhye yḙ vasa॒nti॒ te me prasannātmānascira-ñjīvitaṃ-va~̭rdhaya॒nti॒ namo gaṅgāyamunayormuni̭bhyaśca॒ namo॒ namo gaṅgāyamunayormuni̭bhyaśca॒ namaḥ || 20 ||
(saha॒ - rakṣāgṃ̭si॒ - ya-ddḙvā-ssa॒ptada̭śa॒ - yadadī᳚vya॒-npañca̭daśa॒ - yṷṣṭe॒ catṷstrigṃśa-d- vaiśvāna॒rāya॒ ṣaḍvigṃ̭śati॒-rvāta̭raśanā ha - kuśmā॒ṇḍai- ra॒jān. ha॒ - pañca̭ - brahmaya॒jñena॒ - grāmḙ - ma॒ddhyandi̭ne॒ - tasya॒ vai megha॒ - stasya॒ vai dvau - ricya̭te - du॒he ha̭ - kati॒dhā-'va̭kīrṇī॒ - bhū--r namaḥ॒ prācyai̭ vigṃśa॒tiḥ )
(saha̭ vai - muni̭bhyaśca॒ namaḥ )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake dvitīyaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.