શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાણ્ડમ્ ।
અથ સપ્તસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ।
નિકુમ્ભોભ્રાતરન્દૃષ્ટવાસુગ્રીવેણનિપાતિતમ્ ।
પ્રદહન્નિવકોપેનવાનરેન્દ્રમવૈક્ષત ॥ 1 ॥
તતસ્સ્રગ્દામસન્નદ્ધન્દત્તપઞ્ચાઙ્ગુલંશુભમ્ ।
આદદેપરિઘંવીરોમહેન્દ્રશિખરોપમમ્ ॥ 2 ॥
હેમપટ્ટપરિક્ષિપ્તંવજ્રવિદ્રુમભૂષિતમ્ ।
યમદણ્ડોપમમ્ભીમંરક્ષસામ્ભયનાશનમ્ ॥ 3 ॥
તમાવિધ્યમહાતેજાશ્શક્રધ્વજસમન્તદા ।
નિનનાદવિવૃત્તાસ્યોનિકુમ્ભોભીમવિક્રમઃ ॥ 4 ॥
ઉરોગતેનનિષ્કેણભુજસ્થૈરઙ્ગદૈરપિ ।
કુણ્ડલાભ્યાં ચ ચિત્રાભ્યામ્માલયા ચ વિચિત્રયા ॥ 5 ॥
નિકુમ્ભોભૂષણૈર્ભાતિતેનસ્મપરિઘેણ ચ ।
યથેન્દ્રધનુષામેઘસ્સવિદ્યુત્સ્તનયિત્નુમાન્ ॥ 6 ॥
પરિઘાગ્રેણ પુસ્ફોટ વાતગ્રન્થિર્મહાત્મનઃ ।
પ્રજજ્વાલ સઘોષશ્ચ વિધૂમ ઇવ પાવકઃ ॥ 7 ॥
નગર્યાવિટપાવત્યાગન્ધર્વભવનોત્તમૈઃ ।
સતારગ્રહનક્ષત્રંસચન્દ્રંસમહાગ્રહમ્ ॥ 8 ॥
નિકુમ્ભપરિઘાઘૂર્ણમ્ભ્રમતીવનભસ્થ્સલમ્ ।
દુરાસદશ્ચસઞ્જજ્ઞેપરિઘાભરણપ્રભઃ ॥ 9 ॥
કપીનાંસનિકુમ્ભાગ્નિર્યુગાન્તાગ્નિરિવોત્થિતઃ ।
રાક્ષસાવાનરાશ્ચાપિ ન શેકુસ્સ્પન્દિતુમ્ભયાત્ ॥ 10 ॥
હનૂમાંસ્તુવિવૃત્યોરસ્તસ્થૌતસ્યાગ્રતોબલી ।
પરિઘોપમબાહુસ્તુપરિઘમ્ભાસ્કરપ્રભમ્ ॥ 11 ॥
બલીબલવતસ્તસ્યપાતયામાસવક્ષસિ ।
સ્થિરેતસ્યોરસિવ્યૂઢેપરિઘશ્શતધાકૃતઃ ॥ 12 ॥
વિકીર્યમાણસ્સહસાઉલ્કાશતમિવામ્બરે ।
સ તુતેનપ્રહારેણવિચચાલમહાકપિઃ ॥ 13 ॥
પરિઘેણસમાધૂતોયથાભૂમિચલેઽચલઃ ।
તથાભિહતસ્તેનહનુમાન્ પ્લવગોત્તમઃ ॥ 14 ॥
મુષ્ટિંસમ્વર્તયામાસબલેનાતિમહાબલઃ ।
તમુદ્યમ્યમહાતેજાનિકુમ્ભોરસિવીર્યવાન્ ॥ 15 ॥
અભિચિક્ષેપવેગેનવેગવાન્ વાયુવિક્રમઃ ।
તતઃપુસ્ફોટચર્માસ્યપ્રસુસ્રાવ ચ શોણિતમ્ ॥ 16 ॥
મુષ્ટિનાતેનસઞ્જજ્ઞેમેઘેવિદ્યુદિવોત્થિતા ।
સઃતુતેનપ્રહારેણનિકુમ્ભોવિચચાલ હ ॥ 17 ॥
સ્વસ્થશ્ચાપિનિજગ્રાહહનૂમન્તમ્મહાબલમ્ ।
ચુક્રુશુસ્તદાસઙ્ખ્યેભીમંલઙ્કાનિવાસિનઃ ॥ 18 ॥
નિકુમ્ભેનોદ્યતન્દૃષ્ટવાહનૂમન્તમ્મહાબલમ્ ।
તદાહ્રિયમાણોઽપિકુમ્ભકર્ણાત્મજેન હ ॥ 19 ॥
આજઘાનાનિલસુતોવજ્રકલ્પેનમુષ્ટિના ।
આત્માનમ્મોક્ષયિત્વાથક્ષિતાવભ્યવપદ્યત ॥ 20 ॥
હનૂમાનુન્મમાથાશુનિકુમ્ભમ્મારુતાત્મજઃ ।
નિક્ષિપ્યપરમાયત્તોનિકુમ્ભન્નિષ્પિપેષ હ ॥ 21 ॥
ઉત્પત્યચાસ્યવેગેનપપાતોરસિવીર્યવાન્ ।
પરિગૃહ્ય ચ બાહુભ્યામ્પરિવૃત્યશિરોધરામ્ ॥ 22 ॥
ઉત્પાટયામાનશિરોભૈરવન્નદતોમહત્ ।
અથનિનદતિસાદિતેનિકુમ્ભેપવનસુતેનરણેબભૂવયુદ્ધમ્ ।
દશરથસુતરાક્ષસેન્દ્રસૂન્વોર્ભૃશતરમાગતરોષયોસ્સુભીમમ્ ॥ 23 ॥
વ્યપેતેતુજીવેનિકુમ્ભસ્યહૃષ્ટાવિનેદુઃપ્લવઙ્ગાદિશસ્સસ્વનુશ્ચ ।
ચચાલેવચોર્વીપફાલેવચદ્યૌર્ભયંરાક્ષસાનામ્બલઞ્ચાવિવેશ ॥ 24 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાણ્ડે સપ્તસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha saptasaptatitamassargaḥ |
nikumbhobhrātarandṛṣṭavāsugrīveṇanipātitam |
pradahannivakopenavānarendramavaikṣata || 1 ||
tatassragdāmasannaddhandattapañcāṅgulaṃśubham |
ādadeparighaṃvīromahendraśikharopamam || 2 ||
hemapaṭṭaparikṣiptaṃvajravidrumabhūṣitam |
yamadaṇḍopamambhīmaṃrakṣasāmbhayanāśanam || 3 ||
tamāvidhyamahātejāśśakradhvajasamantadā |
ninanādavivṛttāsyonikumbhobhīmavikramaḥ || 4 ||
urogatenaniṣkeṇabhujasthairaṅgadairapi |
kuṇḍalābhyāṃ ca citrābhyāmmālayā ca vicitrayā || 5 ||
nikumbhobhūṣaṇairbhātitenasmaparigheṇa ca |
yathendradhanuṣāmeghassavidyutstanayitnumān || 6 ||
parighāgreṇa pusphoṭa vātagranthirmahātmanaḥ |
prajajvāla saghoṣaśca vidhūma iva pāvakaḥ || 7 ||
nagaryāviṭapāvatyāgandharvabhavanottamaiḥ |
satāragrahanakṣatraṃsacandraṃsamahāgraham || 8 ||
nikumbhaparighāghūrṇambhramatīvanabhasthsalam |
durāsadaścasañjajñeparighābharaṇaprabhaḥ || 9 ||
kapīnāṃsanikumbhāgniryugāntāgnirivotthitaḥ |
rākṣasāvānarāścāpi na śekusspanditumbhayāt || 10 ||
hanūmāṃstuvivṛtyorastasthautasyāgratobalī |
parighopamabāhustuparighambhāskaraprabham || 11 ||
balībalavatastasyapātayāmāsavakṣasi |
sthiretasyorasivyūḍheparighaśśatadhākṛtaḥ || 12 ||
vikīryamāṇassahasāulkāśatamivāmbare |
sa tutenaprahāreṇavicacālamahākapiḥ || 13 ||
parigheṇasamādhūtoyathābhūmicale'calaḥ |
tathābhihatastenahanumān plavagottamaḥ || 14 ||
muṣṭiṃsamvartayāmāsabalenātimahābalaḥ |
tamudyamyamahātejānikumbhorasivīryavān || 15 ||
abhicikṣepavegenavegavān vāyuvikramaḥ |
tataḥpusphoṭacarmāsyaprasusrāva ca śoṇitam || 16 ||
muṣṭinātenasañjajñemeghevidyudivotthitā |
saḥtutenaprahāreṇanikumbhovicacāla ha || 17 ||
svasthaścāpinijagrāhahanūmantammahābalam |
cukruśustadāsaṅkhyebhīmaṃlaṅkānivāsinaḥ || 18 ||
nikumbhenodyatandṛṣṭavāhanūmantammahābalam |
tadāhriyamāṇo'pikumbhakarṇātmajena ha || 19 ||
ājaghānānilasutovajrakalpenamuṣṭinā |
ātmānammokṣayitvāthakṣitāvabhyavapadyata || 20 ||
hanūmānunmamāthāśunikumbhammārutātmajaḥ |
nikṣipyaparamāyattonikumbhanniṣpipeṣa ha || 21 ||
utpatyacāsyavegenapapātorasivīryavān |
parigṛhya ca bāhubhyāmparivṛtyaśirodharām || 22 ||
utpāṭayāmānaśirobhairavannadatomahat |
athaninadatisāditenikumbhepavanasutenaraṇebabhūvayuddham |
daśarathasutarākṣasendrasūnvorbhṛśataramāgataroṣayossubhīmam || 23 ||
vyapetetujīvenikumbhasyahṛṣṭāvineduḥplavaṅgādiśassasvanuśca |
cacālevacorvīpaphālevacadyaurbhayaṃrākṣasānāmbalañcāviveśa || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptasaptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ सप्तसप्ततितमस्सर्गः ।
निकुम्भोभ्रातरन्दृष्टवासुग्रीवेणनिपातितम् ।
प्रदहन्निवकोपेनवानरेन्द्रमवैक्षत ॥ 1 ॥
ततस्स्रग्दामसन्नद्धन्दत्तपञ्चाङ्गुलंशुभम् ।
आददेपरिघंवीरोमहेन्द्रशिखरोपमम् ॥ 2 ॥
हेमपट्टपरिक्षिप्तंवज्रविद्रुमभूषितम् ।
यमदण्डोपमम्भीमंरक्षसाम्भयनाशनम् ॥ 3 ॥
तमाविध्यमहातेजाश्शक्रध्वजसमन्तदा ।
निननादविवृत्तास्योनिकुम्भोभीमविक्रमः ॥ 4 ॥
उरोगतेननिष्केणभुजस्थैरङ्गदैरपि ।
कुण्डलाभ्यां च चित्राभ्याम्मालया च विचित्रया ॥ 5 ॥
निकुम्भोभूषणैर्भातितेनस्मपरिघेण च ।
यथेन्द्रधनुषामेघस्सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ॥ 6 ॥
परिघाग्रेण पुस्फोट वातग्रन्थिर्महात्मनः ।
प्रजज्वाल सघोषश्च विधूम इव पावकः ॥ 7 ॥
नगर्याविटपावत्यागन्धर्वभवनोत्तमैः ।
सतारग्रहनक्षत्रंसचन्द्रंसमहाग्रहम् ॥ 8 ॥
निकुम्भपरिघाघूर्णम्भ्रमतीवनभस्थ्सलम् ।
दुरासदश्चसञ्जज्ञेपरिघाभरणप्रभः ॥ 9 ॥
कपीनांसनिकुम्भाग्निर्युगान्ताग्निरिवोत्थितः ।
राक्षसावानराश्चापि न शेकुस्स्पन्दितुम्भयात् ॥ 10 ॥
हनूमांस्तुविवृत्योरस्तस्थौतस्याग्रतोबली ।
परिघोपमबाहुस्तुपरिघम्भास्करप्रभम् ॥ 11 ॥
बलीबलवतस्तस्यपातयामासवक्षसि ।
स्थिरेतस्योरसिव्यूढेपरिघश्शतधाकृतः ॥ 12 ॥
विकीर्यमाणस्सहसाउल्काशतमिवाम्बरे ।
स तुतेनप्रहारेणविचचालमहाकपिः ॥ 13 ॥
परिघेणसमाधूतोयथाभूमिचलेऽचलः ।
तथाभिहतस्तेनहनुमान् प्लवगोत्तमः ॥ 14 ॥
मुष्टिंसम्वर्तयामासबलेनातिमहाबलः ।
तमुद्यम्यमहातेजानिकुम्भोरसिवीर्यवान् ॥ 15 ॥
अभिचिक्षेपवेगेनवेगवान् वायुविक्रमः ।
ततःपुस्फोटचर्मास्यप्रसुस्राव च शोणितम् ॥ 16 ॥
मुष्टिनातेनसञ्जज्ञेमेघेविद्युदिवोत्थिता ।
सःतुतेनप्रहारेणनिकुम्भोविचचाल ह ॥ 17 ॥
स्वस्थश्चापिनिजग्राहहनूमन्तम्महाबलम् ।
चुक्रुशुस्तदासङ्ख्येभीमंलङ्कानिवासिनः ॥ 18 ॥
निकुम्भेनोद्यतन्दृष्टवाहनूमन्तम्महाबलम् ।
तदाह्रियमाणोऽपिकुम्भकर्णात्मजेन ह ॥ 19 ॥
आजघानानिलसुतोवज्रकल्पेनमुष्टिना ।
आत्मानम्मोक्षयित्वाथक्षितावभ्यवपद्यत ॥ 20 ॥
हनूमानुन्ममाथाशुनिकुम्भम्मारुतात्मजः ।
निक्षिप्यपरमायत्तोनिकुम्भन्निष्पिपेष ह ॥ 21 ॥
उत्पत्यचास्यवेगेनपपातोरसिवीर्यवान् ।
परिगृह्य च बाहुभ्याम्परिवृत्यशिरोधराम् ॥ 22 ॥
उत्पाटयामानशिरोभैरवन्नदतोमहत् ।
अथनिनदतिसादितेनिकुम्भेपवनसुतेनरणेबभूवयुद्धम् ।
दशरथसुतराक्षसेन्द्रसून्वोर्भृशतरमागतरोषयोस्सुभीमम् ॥ 23 ॥
व्यपेतेतुजीवेनिकुम्भस्यहृष्टाविनेदुःप्लवङ्गादिशस्सस्वनुश्च ।
चचालेवचोर्वीपफालेवचद्यौर्भयंराक्षसानाम्बलञ्चाविवेश ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे सप्तसप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha saptasaptatitamassargaḥ |
nikumbhobhrātarandṛṣṭavāsugrīveṇanipātitam |
pradahannivakopenavānarendramavaikṣata || 1 ||
tatassragdāmasannaddhandattapañcāṅgulaṃśubham |
ādadeparighaṃvīromahendraśikharopamam || 2 ||
hemapaṭṭaparikṣiptaṃvajravidrumabhūṣitam |
yamadaṇḍopamambhīmaṃrakṣasāmbhayanāśanam || 3 ||
tamāvidhyamahātejāśśakradhvajasamantadā |
ninanādavivṛttāsyonikumbhobhīmavikramaḥ || 4 ||
urogatenaniṣkeṇabhujasthairaṅgadairapi |
kuṇḍalābhyāṃ ca citrābhyāmmālayā ca vicitrayā || 5 ||
nikumbhobhūṣaṇairbhātitenasmaparigheṇa ca |
yathendradhanuṣāmeghassavidyutstanayitnumān || 6 ||
parighāgreṇa pusphoṭa vātagranthirmahātmanaḥ |
prajajvāla saghoṣaśca vidhūma iva pāvakaḥ || 7 ||
nagaryāviṭapāvatyāgandharvabhavanottamaiḥ |
satāragrahanakṣatraṃsacandraṃsamahāgraham || 8 ||
nikumbhaparighāghūrṇambhramatīvanabhasthsalam |
durāsadaścasañjajñeparighābharaṇaprabhaḥ || 9 ||
kapīnāṃsanikumbhāgniryugāntāgnirivotthitaḥ |
rākṣasāvānarāścāpi na śekusspanditumbhayāt || 10 ||
hanūmāṃstuvivṛtyorastasthautasyāgratobalī |
parighopamabāhustuparighambhāskaraprabham || 11 ||
balībalavatastasyapātayāmāsavakṣasi |
sthiretasyorasivyūḍheparighaśśatadhākṛtaḥ || 12 ||
vikīryamāṇassahasāulkāśatamivāmbare |
sa tutenaprahāreṇavicacālamahākapiḥ || 13 ||
parigheṇasamādhūtoyathābhūmicale'calaḥ |
tathābhihatastenahanumān plavagottamaḥ || 14 ||
muṣṭiṃsamvartayāmāsabalenātimahābalaḥ |
tamudyamyamahātejānikumbhorasivīryavān || 15 ||
abhicikṣepavegenavegavān vāyuvikramaḥ |
tataḥpusphoṭacarmāsyaprasusrāva ca śoṇitam || 16 ||
muṣṭinātenasañjajñemeghevidyudivotthitā |
saḥtutenaprahāreṇanikumbhovicacāla ha || 17 ||
svasthaścāpinijagrāhahanūmantammahābalam |
cukruśustadāsaṅkhyebhīmaṃlaṅkānivāsinaḥ || 18 ||
nikumbhenodyatandṛṣṭavāhanūmantammahābalam |
tadāhriyamāṇo'pikumbhakarṇātmajena ha || 19 ||
ājaghānānilasutovajrakalpenamuṣṭinā |
ātmānammokṣayitvāthakṣitāvabhyavapadyata || 20 ||
hanūmānunmamāthāśunikumbhammārutātmajaḥ |
nikṣipyaparamāyattonikumbhanniṣpipeṣa ha || 21 ||
utpatyacāsyavegenapapātorasivīryavān |
parigṛhya ca bāhubhyāmparivṛtyaśirodharām || 22 ||
utpāṭayāmānaśirobhairavannadatomahat |
athaninadatisāditenikumbhepavanasutenaraṇebabhūvayuddham |
daśarathasutarākṣasendrasūnvorbhṛśataramāgataroṣayossubhīmam || 23 ||
vyapetetujīvenikumbhasyahṛṣṭāvineduḥplavaṅgādiśassasvanuśca |
cacālevacorvīpaphālevacadyaurbhayaṃrākṣasānāmbalañcāviveśa || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptasaptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.