1.3 - Devasya Tva Savituh Prasave - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Gujarati Script

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-મ્પ્રથમકાણ્ડે તૃતીયઃ પ્રશ્નઃ - અગ્નિષ્ટોમે પશુઃ

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,

શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

દે॒વસ્ય॑ ત્વા સવિ॒તુઃ પ્ર॑સ॒વે᳚-ઽશ્વિનો᳚-ર્બા॒હુભ્યા᳚-મ્પૂ॒ષ્ણો હસ્તા᳚ભ્યા॒મા દ॒દે-ઽભ્રિ॑રસિ॒ નારિ॑રસિ॒ પરિ॑લિખિત॒ગ્ં॒ રક્ષઃ॒ પરિ॑લિખિતા॒ અરા॑તય ઇ॒દમ॒હગ્ં રક્ષ॑સો ગ્રી॒વા અપિ॑ કૃન્તામિ॒ યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॒ ય-ઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મ ઇ॒દમ॑સ્ય ગ્રી॒વા અપિ॑ કૃન્તામિ દિ॒વે ત્વા॒-ઽન્તરિ॑ક્ષાય ત્વા પૃથિ॒વ્યૈ ત્વા॒ શુન્ધ॑તાં-લોઁ॒કઃ પિ॑તૃ॒ષદ॑નો॒ યવો॑-ઽસિ ય॒વયા॒સ્મ-દ્દ્વેષો॑ [ય॒વયા॒સ્મ-દ્દ્વેષઃ॑, ય॒વયારા॑તીઃ] 1

ય॒વયારા॑તીઃ પિતૃ॒ણાગ્ં સદ॑નમ॒સ્યુદ્દિવગ્ગ્॑ સ્તભા॒ના-ઽન્તરિ॑ક્ષ-મ્પૃણ પૃથિ॒વી-ન્દૃગ્ં॑હ દ્યુતા॒નસ્ત્વા॑ મારુ॒તો મિ॑નોતુ મિ॒ત્રાવરુ॑ણયો-ર્ધ્રુ॒વેણ॒ ધર્મ॑ણા બ્રહ્મ॒વનિ॑-ન્ત્વા ક્ષત્ર॒વનિગ્ં॑ સુપ્રજા॒વનિગ્ં॑ રાયસ્પોષ॒વનિ॒-મ્પર્યૂ॑હામિ॒ બ્રહ્મ॑ દૃગ્ંહ ક્ષ॒ત્ર-ન્દૃગ્ં॑હ પ્ર॒જા-ન્દૃગ્ં॑હ રા॒યસ્પોષ॑-ન્દૃગ્ંહ ઘૃ॒તેન॑ દ્યાવાપૃથિવી॒ આ પૃ॑ણેથા॒મિન્દ્ર॑સ્ય॒ સદો॑-ઽસિ વિશ્વજ॒નસ્ય॑ છા॒યા પરિ॑ ત્વા ગિર્વણો॒ ગિર॑ ઇ॒મા ભ॑વન્તુ વિ॒શ્વતો॑ વૃ॒દ્ધાયુ॒મનુ॒ વૃદ્ધ॑યો॒ જુષ્ટા॑ ભવન્તુ॒ જુષ્ટ॑ય॒ ઇન્દ્ર॑સ્ય॒ સ્યૂર॒સીન્દ્ર॑સ્ય ધ્રુ॒વમ॑સ્યૈ॒ન્દ્રમ॒સીન્દ્રા॑ય ત્વા ॥ 2 ॥

(દ્વેષ॑ - ઇ॒મા - અ॒ષ્ટાદ॑શ ચ ) (અ. 1)

ર॒ક્ષો॒હણો॑ વલગ॒હનો॑ વૈષ્ણ॒વા-ન્ખ॑નામી॒દમ॒હ-ન્તં-વઁ॑લ॒ગમુદ્વ॑પામિ॒ ય-ન્નઃ॑ સમા॒નો યમસ॑માનો નિચ॒ખાને॒દમે॑ન॒મધ॑ર-ઙ્કરોમિ॒ યો નઃ॑ સમા॒નો યો-ઽસ॑માનો-ઽરાતી॒યતિ॑ ગાય॒ત્રેણ॒ છન્દ॒સા-ઽવ॑બાઢો વલ॒ગઃ કિમત્ર॑ ભ॒દ્ર-ન્તન્નૌ॑ સ॒હ વિ॒રાડ॑સિ સપત્ન॒હા સ॒મ્રાડ॑સિ ભ્રાતૃવ્ય॒હા સ્વ॒રાડ॑સ્યભિમાતિ॒હા વિ॑શ્વા॒રાડ॑સિ॒ વિશ્વા॑સા-ન્ના॒ષ્ટ્રાણાગ્ં॑ હ॒ન્તા [હ॒ન્તા, ર॒ક્ષો॒હણો॑] 3

ર॑ક્ષો॒હણો॑ વલગ॒હનઃ॒ પ્રોક્ષા॑મિ વૈષ્ણ॒વા-ન્ર॑ક્ષો॒હણો॑ વલગ॒હનો-ઽવ॑ નયામિ વૈષ્ણ॒વાન્ યવો॑-ઽસિ ય॒વયા॒સ્મ-દ્દ્વેષો॑ ય॒વયારા॑તી રક્ષો॒હણો॑ વલગ॒હનો-ઽવ॑ સ્તૃણામિ વૈષ્ણ॒વા-ન્ર॑ક્ષો॒હણો॑ વલગ॒હનો॒-ઽભિ જુ॑હોમિ વૈષ્ણ॒વા-ન્ર॑ક્ષો॒હણૌ॑ વલગ॒હના॒વુપ॑ દધામિ વૈષ્ણ॒વી ર॑ક્ષો॒હણૌ॑ વલગ॒હનૌ॒ પર્યૂ॑હામિ વૈષ્ણ॒વી ર॑ક્ષો॒હણૌ॑ વલગ॒હનૌ॒ પરિ॑ સ્તૃણામિ વૈષ્ણ॒વી ર॑ક્ષો॒હણૌ॑ વલગ॒હનૌ॑ વૈષ્ણ॒વી બૃ॒હન્ન॑સિ બૃ॒હદ્ગ્રા॑વા બૃહ॒તીમિન્દ્રા॑ય॒ વાચં॑-વઁદ ॥ 4 ॥

( હ॒ન્તે-ન્દ્રા॑ય॒ દ્વે ચ॑ ) (અ. 2)

વિ॒ભૂર॑સિ પ્ર॒વાહ॑ણો॒ વહ્નિ॑રસિ હવ્ય॒વાહ॑ન-શ્શ્વા॒ત્રો॑-ઽસિ॒ પ્રચે॑તાસ્તુ॒થો॑-ઽસિ વિ॒શ્વવે॑દા ઉ॒શિગ॑સિ ક॒વિરઙ્ઘા॑રિરસિ॒ બમ્ભા॑રિરવ॒સ્યુર॑સિ॒ દુવ॑સ્વાઞ્છુ॒ન્ધ્યૂર॑સિ માર્જા॒લીયઃ॑ સ॒મ્રાડ॑સિ કૃ॒શાનુઃ॑ પરિ॒ષદ્યો॑-ઽસિ॒ પવ॑માનઃ પ્ર॒તક્વા॑-ઽસિ॒ નભ॑સ્વા॒નસ॑મ્મૃષ્ટો-ઽસિ હવ્ય॒સૂદ॑ ઋ॒તધા॑મા-ઽસિ॒ સુવર્જ્યોતિ॒-ર્બ્રહ્મ॑જ્યોતિરસિ॒ સુવ॑ર્ધામા॒-ઽજો᳚ ઽસ્યેક॑પા॒દહિ॑રસિ બુ॒દ્ધ્નિયો॒ રૌદ્રે॒ણાની॑કેન પા॒હિ મા᳚-ઽગ્ને પિપૃ॒હિ મા॒ મા મા॑ હિગ્ંસીઃ ॥ 5 ॥

(અની॑કેના॒-ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 3)

ત્વગ્ં સો॑મ તનૂ॒કૃદ્ભ્યો॒ દ્વેષો᳚ભ્યો॒-ઽન્યકૃ॑તેભ્ય ઉ॒રુ ય॒ન્તા-ઽસિ॒ વરૂ॑થ॒ગ્ગ્॒ સ્વાહા॑ જુષા॒ણો અ॒પ્તુરાજ્ય॑સ્ય વેતુ॒ સ્વાહા॒-ઽયન્નો॑ અ॒ગ્નિર્વરિ॑વઃ કૃણોત્વ॒ય-મ્મૃધઃ॑ પુ॒ર એ॑તુ પ્રભિ॒ન્દન્ન્ । અ॒યગ્ં શત્રૂ᳚ઞ્જયતુ॒ જર્હૃ॑ષાણો॒-ઽયં-વાઁજ॑-ઞ્જયતુ॒ વાજ॑સાતૌ । ઉ॒રુ વિ॑ષ્ણો॒ વિ ક્ર॑મસ્વો॒રુ ક્ષયા॑ય નઃ કૃધિ । ઘૃ॒ત-ઙ્ઘૃ॑તયોને પિબ॒ પ્રપ્ર॑ ય॒જ્ઞપ॑તિ-ન્તિર । સોમો॑ જિગાતિ ગાતુ॒વિ- [ગાતુ॒વિત્, દે॒વાના॑મેતિ] 6

દ્દે॒વાના॑મેતિ નિષ્કૃ॒તમૃ॒તસ્ય॒ યોનિ॑મા॒સદ॒મદિ॑ત્યા॒-સ્સદો॒-ઽસ્યદિ॑ત્યા॒-સ્સદ॒ આ સી॑દૈ॒ષ વો॑ દેવ સવિત॒-સ્સોમ॒સ્તગ્ં ર॑ક્ષદ્ધ્વ॒-મ્મા વો॑ દભદે॒તત્ત્વગ્ં સો॑મ દે॒વો દે॒વાનુપા॑ગા ઇ॒દમ॒હ-મ્મ॑નુ॒ષ્યો॑ મનુ॒ષ્યા᳚ન્-થ્સ॒હ પ્ર॒જયા॑ સ॒હ રા॒યસ્પોષે॑ણ॒ નમો॑ દે॒વેભ્યઃ॑ સ્વ॒ધા પિ॒તૃભ્ય॑ ઇ॒દમ॒હ-ન્નિર્વરુ॑ણસ્ય॒ પાશા॒-થ્સુવ॑ર॒ભિ [ ] 7

વિ ખ્યે॑ષં-વૈઁશ્વાન॒ર-ઞ્જ્યોતિ॒રગ્ને᳚ વ્રતપતે॒ ત્વં-વ્રઁ॒તાનાં᳚-વ્રઁ॒તપ॑તિરસિ॒ યા મમ॑ ત॒નૂસ્ત્વય્યભૂ॑દિ॒યગ્ં સા મયિ॒ યા તવ॑ ત॒નૂ-ર્મય્યભૂ॑દે॒ષા સા ત્વયિ॑ યથાય॒થ-ન્નૌ᳚ વ્રતપતે વ્ર॒તિનો᳚-ર્વ્ર॒તાનિ॑ ॥ 8 ॥

(ગા॒તુ॒વિદ॒-ભ્યે-ક॑ત્રિગ્ંશચ્ચ) (અ. 4)

અત્ય॒ન્યાનગા॒-ન્નાન્યાનુપા॑ગામ॒ર્વાક્ત્વા॒ પરૈ॑રવિદ-મ્પ॒રો-ઽવ॑રૈ॒સ્ત-ન્ત્વા॑ જુષે વૈષ્ણ॒વ-ન્દે॑વય॒જ્યાયૈ॑ દે॒વસ્ત્વા॑ સવિ॒તા મદ્ધ્વા॑-ઽન॒ક્ત્વોષ॑ધે॒ ત્રાય॑સ્વૈન॒ગ્ગ્॒ સ્વધિ॑તે॒ મૈનગ્ં॑ હિગ્ંસી॒-ર્દિવ॒મગ્રે॑ણ॒ મા લે॑ખીર॒ન્તરિ॑ક્ષ॒-મ્મદ્ધ્યે॑ન॒ મા હિગ્ં॑સીઃ પૃથિ॒વ્યા સ-મ્ભ॑વ॒ વન॑સ્પતે શ॒તવ॑લ્શો॒ વિ રો॑હ સ॒હસ્ર॑વલ્શા॒ વિ વ॒યગ્ં રુ॑હેમ॒ ય-ન્ત્વા॒-ઽયગ્ગ્ સ્વધિ॑તિ॒સ્તેતિ॑જાનઃ પ્રણિ॒નાય॑ મહ॒તે સૌભ॑ગા॒યાચ્છિ॑ન્નો॒ રાયઃ॑ સુ॒વીરઃ॑ ॥ 9 ॥

(યં-દશ॑ ચ) (અ. 5)

પૃ॒થિ॒વ્યૈ ત્વા॒ન્તરિ॑ક્ષાય ત્વા દિ॒વે ત્વા॒ શુન્ધ॑તાં-લોઁ॒કઃ પિ॑તૃ॒ષદ॑નો॒ યવો॑-ઽસિ ય॒વયા॒સ્મ-દ્દ્વેષો॑ ય॒વયારા॑તીઃ પિતૃ॒ણાગ્ં સદ॑નમસિ સ્વાવે॒શો᳚-ઽસ્યગ્રે॒ગા ને॑તૃ॒ણાં-વઁન॒સ્પતિ॒રધિ॑ ત્વા સ્થાસ્યતિ॒ તસ્ય॑ વિત્તા-દ્દે॒વસ્ત્વા॑ સવિ॒તા મદ્ધ્વા॑-ઽનક્તુ સુપિપ્પ॒લાભ્ય॒-સ્ત્વૌષ॑ધીભ્ય॒ ઉદ્દિવગ્ગ્॑ સ્તભા॒ના-ઽન્તરિ॑ક્ષ-મ્પૃણ પૃથિ॒વીમુપ॑રેણ દૃગ્ંહ॒ તે તે॒ ધામા᳚ન્યુશ્મસી [ધામા᳚ન્યુશ્મસિ, ગ॒મદ્ધ્યે॒ ગાવો॒] 10

ગ॒મદ્ધ્યે॒ ગાવો॒ યત્ર॒ ભૂરિ॑શૃઙ્ગા અ॒યાસઃ॑ । અત્રાહ॒ તદુ॑રુગા॒યસ્ય॒ વિષ્ણોઃ᳚ પ॒રમ-મ્પ॒દમવ॑ ભાતિ॒ ભૂરેઃ᳚ ॥ વિષ્ણોઃ॒ કર્મા॑ણિ પશ્યત॒ યતો᳚ વ્ર॒તાનિ॑ પસ્પ॒શે । ઇન્દ્ર॑સ્ય॒ યુજ્ય॒-સ્સખા᳚ ॥ ત-દ્વિષ્ણોઃ᳚ પર॒મ-મ્પ॒દગ્ં સદા॑ પશ્યન્તિ સૂ॒રયઃ॑ । દિ॒વીવ॒ ચક્ષુ॒રાત॑તમ્ ॥ બ્ર॒હ્મ॒વનિ॑-ન્ત્વા ક્ષત્ર॒વનિગ્ં॑ સુપ્રજા॒વનિગ્ં॑ રાયસ્પોષ॒વનિ॒-મ્પર્યૂ॑હામિ॒ બ્રહ્મ॑ દૃગ્ંહ ક્ષ॒ત્ર-ન્દૃગ્ં॑હ પ્ર॒જા-ન્દૃગ્ં॑હ રા॒યસ્પોષ॑-ન્દૃગ્ંહ પરિ॒વીર॑સિ॒ પરિ॑ ત્વા॒ દૈવી॒ર્વિશો᳚ વ્યયન્તા॒-મ્પરી॒મગ્ં રા॒યસ્પોષો॒ યજ॑માન-મ્મનુ॒ષ્યા॑ અ॒ન્તરિ॑ક્ષસ્ય ત્વા॒ સાના॒વવ॑ ગૂહામિ ॥ 11 ॥

(ઉ॒શ્મ॒સી॒-પોષ॒મે-કા॒ન્નવિગ્ં॑શ॒તિશ્ચ॑) (અ. 6)

ઇ॒ષે ત્વો॑પ॒વીર॒સ્યુપો॑ દે॒વા-ન્દૈવી॒-ર્વિશઃ॒ પ્રાગુ॒-ર્વહ્ની॑રુ॒શિજો॒ બૃહ॑સ્પતે ધા॒રયા॒ વસૂ॑નિ હ॒વ્યા તે᳚ સ્વદન્તા॒-ન્દેવ॑ ત્વષ્ટ॒ર્વસુ॑ રણ્વ॒ રેવ॑તી॒ રમ॑દ્ધ્વ-મ॒ગ્ને-ર્જ॒નિત્ર॑મસિ॒ વૃષ॑ણૌ સ્થ ઉ॒ર્વશ્ય॑સ્યા॒યુર॑સિ પુરૂ॒રવા॑ ઘૃ॒તેના॒ક્તે વૃષ॑ણ-ન્દધાથા-ઙ્ગાય॒ત્ર-ઞ્છન્દો-ઽનુ॒ પ્ર જા॑યસ્વ॒ ત્રૈષ્ટુ॑ભ॒-ઞ્જાગ॑ત॒-ઞ્છન્દો-ઽનુ॒ પ્ર જા॑યસ્વ॒ ભવ॑ત- [ભવ॑તમ્, ન॒-સ્સમ॑નસૌ॒] 12

ન્ન॒-સ્સમ॑નસૌ॒ સમો॑કસાવરે॒પસૌ᳚ । મા ય॒જ્ઞગ્ં હિગ્ં॑સિષ્ટ॒-મ્મા ય॒જ્ઞપ॑તિ-ઞ્જાતવેદસૌ શિ॒વૌ ભ॑વતમ॒દ્ય નઃ॑ ॥ અ॒ગ્નાવ॒ગ્નિશ્ચ॑રતિ॒ પ્રવિ॑ષ્ટ॒ ઋષી॑ણા-મ્પુ॒ત્રો અ॑ધિરા॒જ એ॒ષઃ । સ્વા॒હા॒કૃત્ય॒ બ્રહ્મ॑ણા તે જુહોમિ॒ મા દે॒વાના᳚-મ્મિથુ॒યા ક॑ર્ભાગ॒ધેય᳚મ્ ॥ 13 ॥

(ભવ॑ત॒-મેક॑ત્રિગ્ંશચ્ચ) (અ. 7)

આ દ॑દ ઋ॒તસ્ય॑ ત્વા દેવહવિઃ॒ પાશે॒ના-ઽઽર॑ભે॒ ધર્ષા॒ માનુ॑ષાન॒દ્ભ્યસ્ત્વૌષ॑ધીભ્યઃ॒ પ્રોક્ષા᳚મ્ય॒પા-મ્પે॒રુર॑સિ સ્વા॒ત્ત-ઞ્ચિ॒-થ્સદે॑વગ્ં હ॒વ્યમાપો॑ દેવી॒-સ્સ્વદ॑તૈન॒ગ્ં॒ સ-ન્તે᳚ પ્રા॒ણો વા॒યુના॑ ગચ્છતા॒ગ્ં॒ સં-યઁજ॑ત્રૈ॒રઙ્ગા॑નિ॒ સં-યઁ॒જ્ઞપ॑તિરા॒શિષા॑ ઘૃ॒તેના॒ક્તૌ પ॒શુ-ન્ત્રા॑યેથા॒ગ્ં॒ રેવ॑તી-ર્ય॒જ્ઞપ॑તિ-મ્પ્રિય॒ધા-ઽઽ વિ॑શ॒તોરો॑ અન્તરિક્ષ સ॒જૂ-ર્દે॒વેન॒ [સ॒જૂ-ર્દે॒વેન॑, વાતે॑ના॒-ઽસ્ય] 14

વાતે॑ના॒-ઽસ્ય હ॒વિષ॒સ્ત્મના॑ યજ॒ સમ॑સ્ય ત॒નુવા॑ ભવ॒ વર્ષી॑યો॒ વર્ષી॑યસિ ય॒જ્ઞે ય॒જ્ઞપતિ॑-ન્ધાઃ પૃ॑થિ॒વ્યા-સ્સ॒મ્પૃચઃ॑ પાહિ॒ નમ॑સ્ત આતાના-ઽન॒ર્વા પ્રેહિ॑ ઘૃ॒તસ્ય॑ કુ॒લ્યામનુ॑ સ॒હ પ્ર॒જયા॑ સ॒હ રા॒યસ્પોષે॒ણા ઽઽપો॑ દેવી-શ્શુદ્ધાયુવ-શ્શુ॒દ્ધા યૂ॒ય-ન્દે॒વાગ્ં ઊ᳚ઢ્વગ્ં શુ॒દ્ધા વ॒ય-મ્પરિ॑વિષ્ટાઃ પરિવે॒ષ્ટારો॑ વો ભૂયાસ્મ ॥ 15 ॥

(દે॒વન॒-ચતુ॑શ્ચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 8)

વાક્ત॒ આ પ્યા॑યતા-મ્પ્રા॒ણસ્ત॒ આ પ્યા॑યતા॒-ઞ્ચક્ષુ॑સ્ત॒ આ પ્યા॑યતા॒ગ્॒ શ્રોત્ર॑-ન્ત॒ આ પ્યા॑યતાં॒-યાઁ તે᳚ પ્રા॒ણાઞ્છુગ્જ॒ગામ॒ યા ચક્ષુ॒ર્યા શ્રોત્રં॒-યઁત્તે᳚ ક્રૂ॒રં-યઁદાસ્થિ॑ત॒-ન્તત્ત॒ આ પ્યા॑યતા॒-ન્તત્ત॑ એ॒તેન॑ શુન્ધતા॒-ન્નાભિ॑સ્ત॒ આ પ્યા॑યતા-મ્પા॒યુસ્ત॒ આ પ્યા॑યતાગ્ં શુ॒દ્ધાશ્ચ॒રિત્રા॒-શ્શમ॒દ્ભ્ય- [મ॒ધ્ભ્યઃ, શમોષ॑ધીભ્ય॒-શ્શં] 16

શ્શમોષ॑ધીભ્ય॒-શ્શ-મ્પૃ॑થિ॒વ્યૈ શમહો᳚ભ્યા॒-મોષ॑ધે॒ ત્રાય॑સ્વૈન॒ગ્ગ્॒ સ્વધિ॑તે॒ મૈનગ્ં॑ હિગ્ંસી॒ રક્ષ॑સા-મ્ભા॒ગો॑-ઽસી॒દમ॒હગ્ં રક્ષો॑-ઽધ॒મ-ન્તમો॑ નયામિ॒ યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॒ ય-ઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મ ઇ॒દમે॑નમધ॒મ-ન્તમો॑ નયામી॒ષે ત્વા॑ ઘૃ॒તેન॑ દ્યાવાપૃથિવી॒ પ્રોર્ણ્વા॑થા॒-મચ્છિ॑ન્નો॒ રાયઃ॑ સુ॒વીર॑ ઉ॒ર્વ॑ન્તરિ॑ક્ષ॒મન્વિ॑હિ॒ વાયો॒ વીહિ॑ સ્તો॒કાના॒ગ્॒ સ્વાહો॒ર્ધ્વન॑ભસ-મ્મારુ॒ત-ઙ્ગ॑ચ્છતમ્ ॥ 17 ॥

(અ॒દ્ભ્યો-વીહિ॒-પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 9)

સ-ન્તે॒ મન॑સા॒ મનઃ॒ સ-મ્પ્રા॒ણેન॑ પ્રા॒ણો જુષ્ટ॑-ન્દે॒વેભ્યો॑ હ॒વ્ય-ઙ્ઘૃ॒તવ॒-થ્સ્વાહૈ॒ન્દ્રઃ પ્રા॒ણો અઙ્ગે॑અઙ્ગે॒ નિ દે᳚દ્ધ્યદૈ॒ન્દ્રો॑ ઽપા॒નો અઙ્ગે॑અઙ્ગે॒ વિ બો॑ભુવ॒દ્દેવ॑ ત્વષ્ટ॒ર્ભૂરિ॑ તે॒ સગ્ંસ॑મેતુ॒ વિષુ॑રૂપા॒ ય-થ્સલ॑ક્ષ્માણો॒ ભવ॑થ દેવ॒ત્રા યન્ત॒મવ॑સે॒ સખા॒યો-ઽનુ॑ ત્વા મા॒તા પિ॒તરો॑ મદન્તુ॒ શ્રીર॑સ્ય॒ગ્નિસ્ત્વા᳚ શ્રીણા॒ત્વાપ॒-સ્સમ॑રિણ॒ન્ વાત॑સ્ય [ ] 18

ત્વા॒ ધ્રજ્યૈ॑ પૂ॒ષ્ણો રગ્ગ્હ્યા॑ અ॒પામોષ॑ધીના॒ગ્ં॒ રોહિ॑ષ્યૈ ઘૃ॒ત-ઙ્ઘૃ॑તપાવાનઃ પિબત॒ વસાં᳚-વઁસાપાવાનઃ પિબતા॒-ઽન્તરિ॑ક્ષસ્ય હ॒વિર॑સિ॒ સ્વાહા᳚ ત્વા॒-ઽન્તરિ॑ક્ષાય॒ દિશઃ॑ પ્ર॒દિશ॑ આ॒દિશો॑ વિ॒દિશ॑ ઉ॒દ્દિશ॒-સ્સ્વાહા॑ દિ॒ગ્ભ્યો નમો॑ દિ॒ગ્ભ્યઃ ॥ 19 ॥

(વા॑તસ્યા॒-ષ્ટાવિગ્ં॑શતિશ્ચ) (અ. 10)

સ॒મુ॒દ્ર-ઙ્ગ॑ચ્છ॒ સ્વાહા॒-ઽન્તરિ॑ક્ષ-ઙ્ગચ્છ॒ સ્વાહા॑ દે॒વગ્ં સ॑વિ॒તાર॑-ઙ્ગચ્છ॒ સ્વાહા॑-ઽહોરા॒ત્રે ગ॑ચ્છ॒ સ્વાહા॑ મિ॒ત્રાવરુ॑ણૌ ગચ્છ॒ સ્વાહા॒ સોમ॑-ઙ્ગચ્છ॒ સ્વાહા॑ ય॒જ્ઞ-ઙ્ગ॑ચ્છ॒ સ્વાહા॒ છન્દાગ્ં॑સિ ગચ્છ॒ સ્વાહા॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી ગ॑ચ્છ॒ સ્વાહા॒ નભો॑ દિ॒વ્ય-ઙ્ગ॑ચ્છ॒ સ્વાહા॒-ઽગ્નિં-વૈઁ᳚શ્વાન॒ર-ઙ્ગ॑ચ્છ॒ સ્વાહા॒-ઽદ્ભ્યસ્ત્વૌષ॑ધીભ્યો॒ મનો॑ મે॒ હાર્દિ॑ યચ્છ ત॒નૂ-ન્ત્વચ॑-મ્પુ॒ત્ર-ન્નપ્તા॑રમશીય॒ શુગ॑સિ॒ તમ॒ભિ શો॑ચ॒ યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॒ ય-ઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો ધામ્નો॑ધામ્નો રાજન્નિ॒તો વ॑રુણ નો મુઞ્ચ॒ યદાપો॒ અઘ્નિ॑યા॒ વરુ॒ણેતિ॒ શપા॑મહે॒ તતો॑ વરુણ નો મુઞ્ચ ॥ 20

(અ॒સિ॒-ષડ્વિગ્ં॑શતિશ્ચ ) (અ. 11)

હ॒વિષ્મ॑તીરિ॒મા આપો॑ હ॒વિષ્મા᳚-ન્દે॒વો અ॑દ્ધ્વ॒રો હ॒વિષ્મા॒ગ્ં॒ આ વિ॑વાસતિ હ॒વિષ્માગ્ં॑ અસ્તુ॒ સૂર્યઃ॑ ॥ અ॒ગ્નેર્વો ઽપ॑ન્નગૃહસ્ય॒ સદ॑સિ સાદયામિ સુ॒મ્નાય॑ સુમ્નિની-સ્સુ॒મ્ને મા॑ ધત્તેન્દ્રાગ્નિ॒યો-ર્ભા॑ગ॒ધેયી᳚-સ્સ્થ મિ॒ત્રાવરુ॑ણયો-ર્ભાગ॒ધેયી᳚-સ્સ્થ॒ વિશ્વે॑ષા-ન્દે॒વાના᳚-મ્ભાગ॒ધેયી᳚-સ્સ્થ ય॒જ્ઞે જા॑ગૃત ॥ 21 ॥

(હ॒વિષ્મ॑તી॒-શ્ચતુ॑સ્ત્રિગ્ંશત્) (અ. 12)

હૃ॒દે ત્વા॒ મન॑સે ત્વા દિ॒વે ત્વા॒ સૂર્યા॑ય ત્વો॒ર્ધ્વમિ॒મમ॑દ્ધ્વ॒ર-ઙ્કૃ॑ધિ દિ॒વિ દે॒વેષુ॒ હોત્રા॑ યચ્છ॒ સોમ॑ રાજ॒ન્નેહ્યવ॑ રોહ॒ મા ભેર્મા સં-વિઁ॑ક્થા॒ મા ત્વા॑ હિગ્ંસિષ-મ્પ્ર॒જાસ્ત્વમુ॒પાવ॑રોહ પ્ર॒જાસ્ત્વામુ॒પાવ॑રોહન્તુ શૃ॒ણોત્વ॒ગ્નિ-સ્સ॒મિધા॒ હવ॑-મ્મે શૃ॒ણ્વન્ત્વાપો॑ ધિ॒ષણા᳚શ્ચ દે॒વીઃ । શૃ॒ણોત॑ ગ્રાવાણો વિ॒દુષો॒ નુ [ ] 22

ય॒જ્ઞગ્ં શૃ॒ણોતુ॑ દે॒વ-સ્સ॑વિ॒તા હવ॑-મ્મે । દેવી॑રાપો અપા-ન્નપા॒દ્ય ઊ॒ર્મિર્હ॑વિ॒ષ્ય॑ ઇન્દ્રિ॒યાવા᳚-ન્મ॒દિન્ત॑મ॒સ્ત-ન્દે॒વેભ્યો॑ દેવ॒ત્રા ધ॑ત્ત શુ॒ક્રગ્ં શુ॑ક્ર॒પેભ્યો॒ યેષા᳚-મ્ભા॒ગ-સ્સ્થ સ્વાહા॒ કાર્ષિ॑ર॒સ્યપા॒-ઽપા-મ્મૃ॒દ્ધ્રગ્ં સ॑મુ॒દ્રસ્ય॒ વો-ઽક્ષિ॑ત્યા॒ ઉન્ન॑યે । યમ॑ગ્ને પૃ॒થ્સુ મર્ત્ય॒માવો॒ વાજે॑ષુ॒ ય-ઞ્જુ॒નાઃ । સ યન્તા॒ શશ્વ॑તી॒રિષઃ॑ ॥ 23 ॥

( નુ-સ॒પ્તચ॑ત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 13)

ત્વમ॑ગ્ને રુ॒દ્રો અસુ॑રો મ॒હો દિ॒વસ્ત્વગ્ં શર્ધો॒ મારુ॑ત-મ્પૃ॒ક્ષ ઈ॑શિષે । ત્વં-વાઁતૈ॑રરુ॒ણૈર્યા॑સિ શઙ્ગ॒યસ્ત્વ-મ્પૂ॒ષા વિ॑ધ॒તઃ પા॑સિ॒ નુત્મના᳚ ॥ આ વો॒ રાજા॑નમદ્ધ્વ॒રસ્ય॑ રુ॒દ્રગ્ં હોતા॑રગ્ં સત્ય॒યજ॒ગ્ં॒ રોદ॑સ્યોઃ । અ॒ગ્નિ-મ્પુ॒રા ત॑નયિ॒ત્નો ર॒ચિત્તા॒દ્ધિર॑ણ્યરૂપ॒મવ॑સે કૃણુદ્ધ્વમ્ ॥ અ॒ગ્નિર્હોતા॒ નિ ષ॑સાદા॒ યજી॑યાનુ॒પસ્થે॑ મા॒તુ-સ્સુ॑ર॒ભાવુ॑ લો॒કે । યુવા॑ ક॒વિઃ પુ॑રુનિ॒ષ્ઠ [પુ॑રુનિ॒ષ્ઠઃ, ઋ॒તાવા॑ ધ॒ર્તા] 24

ઋ॒તાવા॑ ધ॒ર્તા કૃ॑ષ્ટી॒નામુ॒ત મદ્ધ્ય॑ ઇ॒દ્ધઃ ॥સા॒દ્ધ્વીમ॑ક-ર્દે॒વવી॑તિ-ન્નો અ॒દ્ય ય॒જ્ઞસ્ય॑ જિ॒હ્વામ॑વિદામ॒ ગુહ્યા᳚મ્ । સ આયુ॒રા-ઽગા᳚-થ્સુર॒ભિર્વસા॑નો ભ॒દ્રામ॑ક-ર્દે॒વહૂ॑તિ-ન્નો અ॒દ્ય ॥ અક્ર॑ન્દદ॒ગ્નિ-સ્સ્ત॒નય॑ન્નિવ॒ દ્યૌઃ, ક્ષામા॒ રેરિ॑હદ્વી॒રુધઃ॑ સમ॒ઞ્જન્ન્ । સ॒દ્યો જ॑જ્ઞા॒નો વિ હીમિ॒દ્ધો અખ્ય॒દા રોદ॑સી ભા॒નુના॑ ભાત્ય॒ન્તઃ ॥ ત્વે વસૂ॑નિ પુર્વણીક [પુર્વણીક, હો॒ત॒ર્દો॒ષા] 25

હોતર્દો॒ષા વસ્તો॒રેરિ॑રે ય॒જ્ઞિયા॑સઃ । ક્ષામે॑વ॒ વિશ્વા॒ ભુવ॑નાનિ॒ યસ્મિ॒ન્-થ્સગ્ં સૌભ॑ગાનિ દધિ॒રે પા॑વ॒કે ॥ તુભ્ય॒-ન્તા અ॑ઙ્ગિરસ્તમ॒ વિશ્વા᳚-સ્સુક્ષિ॒તયઃ॒ પૃથ॑ક્ । અગ્ને॒ કામા॑ય યેમિરે ॥ અ॒શ્યામ॒ ત-ઙ્કામ॑મગ્ને॒ તવો॒ત્ય॑શ્યામ॑ ર॒યિગ્ં ર॑યિવ-સ્સુ॒વીર᳚મ્ । અ॒શ્યામ॒ વાજ॑મ॒ભિ વા॒જય॑ન્તો॒ ઽશ્યામ॑ દ્યુ॒મ્નમ॑જરા॒જર॑-ન્તે ॥શ્રેષ્ઠં॑-યઁવિષ્ઠ ભાર॒તાગ્ને᳚ દ્યુ॒મન્ત॒મા ભ॑ર ॥ 26 ॥

વસો॑ પુરુ॒સ્પૃહગ્ં॑ ર॒યિમ્ ॥ સ શ્વિ॑તા॒નસ્ત॑ન્ય॒તૂ રો॑ચન॒સ્થા અ॒જરે॑ભિ॒-ર્નાન॑દદ્ભિ॒ર્યવિ॑ષ્ઠઃ । યઃ પા॑વ॒કઃ પુ॑રુ॒તમઃ॑ પુ॒રૂણિ॑ પૃ॒થૂન્ય॒ગ્નિર॑નુ॒યાતિ॒ ભર્વન્ન્॑ ॥ આયુ॑ષ્ટે વિ॒શ્વતો॑ દધદ॒યમ॒ગ્નિ-ર્વરે᳚ણ્યઃ । પુન॑સ્તે પ્રા॒ણ આ-ઽય॑તિ॒ પરા॒ યક્ષ્મગ્ં॑ સુવામિ તે ॥ આ॒યુ॒ર્દા અ॑ગ્ને હ॒વિષો॑ જુષા॒ણો ઘૃ॒તપ્ર॑તીકો ઘૃ॒તયો॑નિરેધિ । ઘૃ॒ત-મ્પી॒ત્વા મધુ॒ ચારુ॒ ગવ્ય॑-મ્પિ॒તેવ॑ પુ॒ત્રમ॒ભિ [પુ॒ત્રમ॒ભિ, ર॒ક્ષ॒તા॒દિ॒મમ્] 27

ર॑ક્ષતાદિ॒મમ્ । તસ્મૈ॑ તે પ્રતિ॒હર્ય॑તે॒ જાત॑વેદો॒ વિચ॑ર્ષણે । અગ્ને॒ જના॑મિ સુષ્ટુ॒તિમ્ ॥ દિ॒વસ્પરિ॑ પ્રથ॒મ-ઞ્જ॑જ્ઞે અ॒ગ્નિર॒સ્મ-દ્દ્વિ॒તીય॒-મ્પરિ॑ જા॒તવે॑દાઃ । તૃ॒તીય॑મ॒ફ્સુ નૃ॒મણા॒ અજ॑સ્ર॒મિન્ધા॑ન એન-ઞ્જરતે સ્વા॒ધીઃ ॥ શુચિઃ॑ પાવક॒ વન્દ્યો-ઽગ્ને॑ બૃ॒હદ્વિ રો॑ચસે । ત્વ-ઙ્ઘૃ॒તેભિ॒રાહુ॑તઃ ॥ દૃ॒શા॒નો રુ॒ક્મ ઉ॒ર્વ્યા વ્ય॑દ્યૌ-દ્દુ॒ર્મર્ષ॒માયુઃ॑ શ્રિ॒યે રુ॑ચા॒નઃ । અ॒ગ્નિર॒મૃતો॑ અભવ॒દ્વયો॑ભિ॒- [અભવ॒દ્વયો॑ભિઃ, યદે॑નં॒] 28

-ર્યદે॑ન॒-ન્દ્યૌરજ॑નય-થ્સુ॒રેતાઃ᳚ ॥ આ યદિ॒ષે નૃ॒પતિ॒-ન્તેજ॒ આન॒ટ્છુચિ॒ રેતો॒ નિષિ॑ક્ત॒-ન્દ્યૌર॒ભીકે᳚ । અ॒ગ્નિ-શ્શર્ધ॑મનવ॒દ્યં-યુઁવા॑નગ્ગ્ સ્વા॒ધિય॑-ઞ્જનય-થ્સૂ॒દય॑ચ્ચ ॥ સ તેજી॑યસા॒ મન॑સા॒ ત્વોત॑ ઉ॒ત શિ॑ક્ષ સ્વપ॒ત્યસ્ય॑ શિ॒ક્ષોઃ । અગ્ને॑ રા॒યો નૃત॑મસ્ય॒ પ્રભૂ॑તૌ ભૂ॒યામ॑ તે સુષ્ટુ॒તય॑શ્ચ॒ વસ્વઃ॑ ॥ અગ્ને॒ સહ॑ન્ત॒મા ભ॑ર દ્યુ॒મ્નસ્ય॑ પ્રા॒સહા॑ ર॒યિમ્ । વિશ્વા॒ ય- [વિશ્વા॒ યઃ, ચ॒ર્॒ષ॒ણીર॒ભ્યા॑સા વાજે॑ષુ] 29

શ્ચ॑ર્॒ષ॒ણીર॒ભ્યા॑સા વાજે॑ષુ સા॒સહ॑ત્ ॥ તમ॑ગ્ને પૃતના॒સહગ્ં॑ ર॒યિગ્ં સ॑હસ્વ॒ આ ભ॑ર । ત્વગ્ં હિ સ॒ત્યો અદ્ભુ॑તો દા॒તા વાજ॑સ્ય॒ ગોમ॑તઃ ॥ ઉ॒ક્ષાન્ના॑ય વ॒શાન્ના॑ય॒ સોમ॑પૃષ્ઠાય વે॒ધસે᳚ । સ્તોમૈ᳚-ર્વિધેમા॒-ઽગ્નયે᳚ ॥ વ॒દ્મા હિ સૂ॑નો॒ અસ્ય॑દ્મ॒સદ્વા॑ ચ॒ક્રે અ॒ગ્નિ-ર્જ॒નુષા ઽજ્મા-ઽન્ન᳚મ્ । સ ત્વ-ન્ન॑ ઊર્જસન॒ ઊર્જ॑-ન્ધા॒ રાજે॑વ જેરવૃ॒કે ક્ષે᳚ષ્ય॒ન્તઃ ॥ અગ્ન॒ આયૂગ્ં॑ષિ [અગ્ન॒ આયૂગ્ં॑ષિ, પ॒વ॒સ॒ આ] 30

પવસ॒ આ સુ॒વોર્જ॒મિષ॑-ઞ્ચ નઃ । આ॒રે બા॑ધસ્વ દુ॒ચ્છુના᳚મ્ ॥ અગ્ને॒ પવ॑સ્વ॒ સ્વપા॑ અ॒સ્મે વર્ચઃ॑ સુ॒વીર્ય᳚મ્ । દધ॒ત્પોષગ્ં॑ ર॒યિ-મ્મયિ॑ ॥ અગ્ને॑ પાવક રો॒ચિષા॑ મ॒ન્દ્રયા॑ દેવ જિ॒હ્વયા᳚ । આ દે॒વાન્. વ॑ક્ષિ॒ યક્ષિ॑ ચ ॥ સ નઃ॑ પાવક દીદિ॒વો-ઽગ્ને॑ દે॒વાગ્ં ઇ॒હા વ॑હ । ઉપ॑ ય॒જ્ઞગ્ં હ॒વિશ્ચ॑ નઃ ॥ અ॒ગ્નિ-શ્શુચિ॑વ્રતતમ॒-શ્શુચિ॒-ર્વિપ્ર॒-શ્શુચિઃ॑ ક॒વિઃ । શુચી॑ રોચત॒ આહુ॑તઃ ॥ ઉદ॑ગ્ને॒ શુચ॑ય॒સ્તવ॑ શુ॒ક્રા ભ્રાજ॑ન્ત ઈરતે । તવ॒ જ્યોતીગ્॑ષ્ય॒ર્ચયઃ॑ ॥ 31 ॥

(પુ॒રુ॒નિ॒ષ્ઠઃ-પુ॑ર્વણીક-ભરા॒-ઽભિ-વયો॑ભિ॒-ર્ય-આયૂગ્ં॑ષિ॒ -વિપ્ર॒-શ્શુચિ॒-શ્ચતુ॑ર્દશ ચ) (અ. 14)

(દે॒વસ્ય॑ - રક્ષો॒હણો॑ - વિ॒ભૂ-સ્ત્વગ્ં સો॒મા - ઽત્ય॒ન્યાનગાં᳚ - પૃથિ॒વ્યા - ઇ॒ષે ત્વા - ઽઽદ॑દે॒ - વાક્ત॒-સન્તે॑ - સમુ॒દ્રગ્ં - હ॒વિષ્મ॑તીર્-હૃ॒દે - ત્વમ॑ગ્ને રુ॒દ્ર - શ્ચતુ॑ર્દશ)

(દે॒વસ્ય॑ - ગ॒મધ્યે॑ - હ॒વિષ્મ॑તીઃ - પવસ॒ - એક॑ત્રિગ્ંશત્)

(દે॒વસ્યા॒, ર્ચયઃ॑)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-મ્પ્રથમકાણ્ડે તૃતીયઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - agniṣṭome paśuḥ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mā da॒de-'bhri̭rasi॒ nāri̭rasi॒ pari̭likhita॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pari̭likhitā॒ arā̭taya i॒dama॒hagṃ rakṣa̭so grī॒vā api̭ kṛntāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma i॒dama̭sya grī॒vā api̭ kṛntāmi di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā॒ śundha̭tāṃ-lo~॒kaḥ pi̭tṛ॒ṣada̭no॒ yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ [ya॒vayā॒sma-ddveṣaḥ̭, ya॒vayārā̭tīḥ] 1

ya॒vayārā̭tīḥ pitṛ॒ṇāgṃ sada̭nama॒syuddivagg̭ stabhā॒nā-'ntari̭kṣa-mpṛṇa pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha dyutā॒nastvā̭ māru॒to mi̭notu mi॒trāvarṷṇayo-rdhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā brahma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vanigṃ̭ suprajā॒vanigṃ̭ rāyaspoṣa॒vani॒-mparyṷ̄hāmi॒ brahma̭ dṛgṃha kṣa॒tra-ndṛgṃ̭ha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha rā॒yaspoṣa̭-ndṛgṃha ghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ ā pṛ̭ṇethā॒mindra̭sya॒ sado̭-'si viśvaja॒nasya̭ chā॒yā pari̭ tvā girvaṇo॒ gira̭ i॒mā bha̭vantu vi॒śvato̭ vṛ॒ddhāyu॒manu॒ vṛddha̭yo॒ juṣṭā̭ bhavantu॒ juṣṭa̭ya॒ indra̭sya॒ syūra॒sīndra̭sya dhru॒vama̭syai॒ndrama॒sīndrā̭ya tvā || 2 ||

(dveṣa̭ - i॒mā - a॒ṣṭāda̭śa ca ) (a. 1)

ra॒kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano̭ vaiṣṇa॒vā-nkha̭nāmī॒dama॒ha-ntaṃ-va~̭la॒gamudva̭pāmi॒ ya-nnaḥ̭ samā॒no yamasa̭māno nica॒khāne॒damḙna॒madha̭ra-ṅkaromi॒ yo naḥ̭ samā॒no yo-'sa̭māno-'rātī॒yati̭ gāya॒treṇa॒ chanda॒sā-'va̭bāḍho vala॒gaḥ kimatra̭ bha॒dra-ntannaṷ sa॒ha vi॒rāḍa̭si sapatna॒hā sa॒mrāḍa̭si bhrātṛvya॒hā sva॒rāḍa̭syabhimāti॒hā vi̭śvā॒rāḍa̭si॒ viśvā̭sā-nnā॒ṣṭrāṇāgṃ̭ ha॒ntā [ha॒ntā, ra॒kṣo॒haṇo̭] 3

ra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hanaḥ॒ prokṣā̭mi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano-'va̭ nayāmi vaiṣṇa॒vān yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ ya॒vayārā̭tī rakṣo॒haṇo̭ valaga॒hano-'va̭ stṛṇāmi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano॒-'bhi jṷhomi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanā॒vupa̭ dadhāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanau॒ paryṷ̄hāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanau॒ pari̭ stṛṇāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanaṷ vaiṣṇa॒vī bṛ॒hanna̭si bṛ॒hadgrā̭vā bṛha॒tīmindrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da || 4 ||

( ha॒nte-ndrā̭ya॒ dve ca̭ ) (a. 2)

vi॒bhūra̭si pra॒vāha̭ṇo॒ vahni̭rasi havya॒vāha̭na-śśvā॒tro̭-'si॒ pracḙtāstu॒tho̭-'si vi॒śvavḙdā u॒śiga̭si ka॒viraṅghā̭rirasi॒ bambhā̭rirava॒syura̭si॒ duva̭svāñchu॒ndhyūra̭si mārjā॒līyaḥ̭ sa॒mrāḍa̭si kṛ॒śānuḥ̭ pari॒ṣadyo̭-'si॒ pava̭mānaḥ pra॒takvā̭-'si॒ nabha̭svā॒nasa̭mmṛṣṭo-'si havya॒sūda̭ ṛ॒tadhā̭mā-'si॒ suvarjyoti॒-rbrahma̭jyotirasi॒ suva̭rdhāmā॒-'jo᳚ 'syeka̭pā॒dahi̭rasi bu॒ddhniyo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 5 ||

(anī̭kenā॒-ṣṭau ca̭) (a. 3)

tvagṃ so̭ma tanū॒kṛdbhyo॒ dveṣo᳚bhyo॒-'nyakṛ̭tebhya u॒ru ya॒ntā-'si॒ varṷ̄tha॒gg॒ svāhā̭ juṣā॒ṇo a॒pturājya̭sya vetu॒ svāhā॒-'yanno̭ a॒gnirvari̭vaḥ kṛṇotva॒ya-mmṛdhaḥ̭ pu॒ra ḙtu prabhi॒ndann | a॒yagṃ śatrū᳚ñjayatu॒ jarhṛ̭ṣāṇo॒-'yaṃ-vā~ja̭-ñjayatu॒ vāja̭sātau | u॒ru vi̭ṣṇo॒ vi kra̭masvo॒ru kṣayā̭ya naḥ kṛdhi | ghṛ॒ta-ṅghṛ̭tayone piba॒ prapra̭ ya॒jñapa̭ti-ntira | somo̭ jigāti gātu॒vi- [gātu॒vit, de॒vānā̭meti] 6

dde॒vānā̭meti niṣkṛ॒tamṛ॒tasya॒ yoni̭mā॒sada॒madi̭tyā॒-ssado॒-'syadi̭tyā॒-ssada॒ ā sī̭dai॒ṣa vo̭ deva savita॒-ssoma॒stagṃ ra̭kṣaddhva॒-mmā vo̭ dabhade॒tattvagṃ so̭ma de॒vo de॒vānupā̭gā i॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyā᳚n-thsa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇa॒ namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhya̭ i॒dama॒ha-nnirvarṷṇasya॒ pāśā॒-thsuva̭ra॒bhi [ ] 7

vi khyḙṣaṃ-vai~śvāna॒ra-ñjyoti॒ragne᳚ vratapate॒ tvaṃ-vra~॒tānāṃ᳚-vra~॒tapa̭tirasi॒ yā mama̭ ta॒nūstvayyabhṷ̄di॒yagṃ sā mayi॒ yā tava̭ ta॒nū-rmayyabhṷ̄de॒ṣā sā tvayi̭ yathāya॒tha-nnau᳚ vratapate vra॒tino᳚-rvra॒tāni̭ || 8 ||

(gā॒tu॒vida॒-bhye-ka̭trigṃśacca) (a. 4)

atya॒nyānagā॒-nnānyānupā̭gāma॒rvāktvā॒ parai̭ravida-mpa॒ro-'va̭rai॒sta-ntvā̭ juṣe vaiṣṇa॒va-ndḙvaya॒jyāyai̭ de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'na॒ktvoṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒-rdiva॒magrḙṇa॒ mā lḙkhīra॒ntari̭kṣa॒-mmaddhyḙna॒ mā higṃ̭sīḥ pṛthi॒vyā sa-mbha̭va॒ vana̭spate śa॒tava̭lśo॒ vi ro̭ha sa॒hasra̭valśā॒ vi va॒yagṃ rṷhema॒ ya-ntvā॒-'yagg svadhi̭ti॒steti̭jānaḥ praṇi॒nāya̭ maha॒te saubha̭gā॒yācchi̭nno॒ rāyaḥ̭ su॒vīraḥ̭ || 9 ||

(yaṃ-daśa̭ ca) (a. 5)

pṛ॒thi॒vyai tvā॒ntari̭kṣāya tvā di॒ve tvā॒ śundha̭tāṃ-lo~॒kaḥ pi̭tṛ॒ṣada̭no॒ yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ ya॒vayārā̭tīḥ pitṛ॒ṇāgṃ sada̭namasi svāve॒śo᳚-'syagre॒gā nḙtṛ॒ṇāṃ-va~na॒spati॒radhi̭ tvā sthāsyati॒ tasya̭ vittā-dde॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'naktu supippa॒lābhya॒-stvauṣa̭dhībhya॒ uddivagg̭ stabhā॒nā-'ntari̭kṣa-mpṛṇa pṛthi॒vīmupa̭reṇa dṛgṃha॒ te te॒ dhāmā᳚nyuśmasī [dhāmā᳚nyuśmasi, ga॒maddhye॒ gāvo॒] 10

ga॒maddhye॒ gāvo॒ yatra॒ bhūri̭śṛṅgā a॒yāsaḥ̭ | atrāha॒ tadṷrugā॒yasya॒ viṣṇoḥ᳚ pa॒rama-mpa॒damava̭ bhāti॒ bhūreḥ᳚ || viṣṇoḥ॒ karmā̭ṇi paśyata॒ yato᳚ vra॒tāni̭ paspa॒śe | indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || ta-dviṣṇoḥ᳚ para॒ma-mpa॒dagṃ sadā̭ paśyanti sū॒rayaḥ̭ | di॒vīva॒ cakṣu॒rāta̭tam || bra॒hma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vanigṃ̭ suprajā॒vanigṃ̭ rāyaspoṣa॒vani॒-mparyṷ̄hāmi॒ brahma̭ dṛgṃha kṣa॒tra-ndṛgṃ̭ha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha rā॒yaspoṣa̭-ndṛgṃha pari॒vīra̭si॒ pari̭ tvā॒ daivī॒rviśo᳚ vyayantā॒-mparī॒magṃ rā॒yaspoṣo॒ yaja̭māna-mmanu॒ṣyā̭ a॒ntari̭kṣasya tvā॒ sānā॒vava̭ gūhāmi || 11 ||

(u॒śma॒sī॒-poṣa॒me-kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 6)

i॒ṣe tvo̭pa॒vīra॒syupo̭ de॒vā-ndaivī॒-rviśaḥ॒ prāgu॒-rvahnī̭ru॒śijo॒ bṛha̭spate dhā॒rayā॒ vasṷ̄ni ha॒vyā te᳚ svadantā॒-ndeva̭ tvaṣṭa॒rvasṷ raṇva॒ reva̭tī॒ rama̭ddhva-ma॒gne-rja॒nitra̭masi॒ vṛṣa̭ṇau stha u॒rvaśya̭syā॒yura̭si purū॒ravā̭ ghṛ॒tenā॒kte vṛṣa̭ṇa-ndadhāthā-ṅgāya॒tra-ñchando-'nu॒ pra jā̭yasva॒ traiṣṭṷbha॒-ñjāga̭ta॒-ñchando-'nu॒ pra jā̭yasva॒ bhava̭ta- [bhava̭tam, na॒-ssama̭nasau॒] 12

nna॒-ssama̭nasau॒ samo̭kasāvare॒pasau᳚ | mā ya॒jñagṃ higṃ̭siṣṭa॒-mmā ya॒jñapa̭ti-ñjātavedasau śi॒vau bha̭vatama॒dya naḥ̭ || a॒gnāva॒gniśca̭rati॒ pravi̭ṣṭa॒ ṛṣī̭ṇā-mpu॒tro a̭dhirā॒ja e॒ṣaḥ | svā॒hā॒kṛtya॒ brahma̭ṇā te juhomi॒ mā de॒vānā᳚-mmithu॒yā ka̭rbhāga॒dheya᳚m || 13 ||

(bhava̭ta॒-meka̭trigṃśacca) (a. 7)

ā da̭da ṛ॒tasya̭ tvā devahaviḥ॒ pāśe॒nā-''ra̭bhe॒ dharṣā॒ mānṷṣāna॒dbhyastvauṣa̭dhībhyaḥ॒ prokṣā᳚mya॒pā-mpe॒rura̭si svā॒tta-ñci॒-thsadḙvagṃ ha॒vyamāpo̭ devī॒-ssvada̭taina॒gṃ॒ sa-nte᳚ prā॒ṇo vā॒yunā̭ gacchatā॒gṃ॒ saṃ-ya~ja̭trai॒raṅgā̭ni॒ saṃ-ya~॒jñapa̭tirā॒śiṣā̭ ghṛ॒tenā॒ktau pa॒śu-ntrā̭yethā॒gṃ॒ reva̭tī-rya॒jñapa̭ti-mpriya॒dhā-'' vi̭śa॒toro̭ antarikṣa sa॒jū-rde॒vena॒ [sa॒jū-rde॒vena̭, vātḙnā॒-'sya] 14

vātḙnā॒-'sya ha॒viṣa॒stmanā̭ yaja॒ sama̭sya ta॒nuvā̭ bhava॒ varṣī̭yo॒ varṣī̭yasi ya॒jñe ya॒jñapati̭-ndhāḥ pṛ̭thi॒vyā-ssa॒mpṛcaḥ̭ pāhi॒ nama̭sta ātānā-'na॒rvā prehi̭ ghṛ॒tasya̭ ku॒lyāmanṷ sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣe॒ṇā ''po̭ devī-śśuddhāyuva-śśu॒ddhā yū॒ya-nde॒vāgṃ ū᳚ḍhvagṃ śu॒ddhā va॒ya-mpari̭viṣṭāḥ parive॒ṣṭāro̭ vo bhūyāsma || 15 ||

(de॒vana॒-catṷścatvārigṃśacca) (a. 8)

vākta॒ ā pyā̭yatā-mprā॒ṇasta॒ ā pyā̭yatā॒-ñcakṣṷsta॒ ā pyā̭yatā॒g॒ śrotra̭-nta॒ ā pyā̭yatāṃ॒-yā~ te᳚ prā॒ṇāñchugja॒gāma॒ yā cakṣu॒ryā śrotraṃ॒-ya~tte᳚ krū॒raṃ-ya~dāsthi̭ta॒-ntatta॒ ā pyā̭yatā॒-ntatta̭ e॒tena̭ śundhatā॒-nnābhi̭sta॒ ā pyā̭yatā-mpā॒yusta॒ ā pyā̭yatāgṃ śu॒ddhāśca॒ritrā॒-śśama॒dbhya- [ma॒dhbhyaḥ, śamoṣa̭dhībhya॒-śśaṃ] 16

śśamoṣa̭dhībhya॒-śśa-mpṛ̭thi॒vyai śamaho᳚bhyā॒-moṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒ rakṣa̭sā-mbhā॒go̭-'sī॒dama॒hagṃ rakṣo̭-'dha॒ma-ntamo̭ nayāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma i॒damḙnamadha॒ma-ntamo̭ nayāmī॒ṣe tvā̭ ghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ prorṇvā̭thā॒-macchi̭nno॒ rāyaḥ̭ su॒vīra̭ u॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi॒ vāyo॒ vīhi̭ sto॒kānā॒g॒ svāho॒rdhvana̭bhasa-mmāru॒ta-ṅga̭cchatam || 17 ||

(a॒dbhyo-vīhi॒-pañca̭ ca) (a. 9)

sa-nte॒ mana̭sā॒ manaḥ॒ sa-mprā॒ṇena̭ prā॒ṇo juṣṭa̭-nde॒vebhyo̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava॒-thsvāhai॒ndraḥ prā॒ṇo aṅgḙaṅge॒ ni de᳚ddhyadai॒ndro̭ 'pā॒no aṅgḙaṅge॒ vi bo̭bhuva॒ddeva̭ tvaṣṭa॒rbhūri̭ te॒ sagṃsa̭metu॒ viṣṷrūpā॒ ya-thsala̭kṣmāṇo॒ bhava̭tha deva॒trā yanta॒mava̭se॒ sakhā॒yo-'nṷ tvā mā॒tā pi॒taro̭ madantu॒ śrīra̭sya॒gnistvā᳚ śrīṇā॒tvāpa॒-ssama̭riṇa॒n vāta̭sya [ ] 18

tvā॒ dhrajyai̭ pū॒ṣṇo ragghyā̭ a॒pāmoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rohi̭ṣyai ghṛ॒ta-ṅghṛ̭tapāvānaḥ pibata॒ vasāṃ᳚-va~sāpāvānaḥ pibatā॒-'ntari̭kṣasya ha॒vira̭si॒ svāhā᳚ tvā॒-'ntari̭kṣāya॒ diśaḥ̭ pra॒diśa̭ ā॒diśo̭ vi॒diśa̭ u॒ddiśa॒-ssvāhā̭ di॒gbhyo namo̭ di॒gbhyaḥ || 19 ||

(vā̭tasyā॒-ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 10)

sa॒mu॒dra-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'ntari̭kṣa-ṅgaccha॒ svāhā̭ de॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭-ṅgaccha॒ svāhā̭-'horā॒tre ga̭ccha॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇau gaccha॒ svāhā॒ soma̭-ṅgaccha॒ svāhā̭ ya॒jña-ṅga̭ccha॒ svāhā॒ chandāgṃ̭si gaccha॒ svāhā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ga̭ccha॒ svāhā॒ nabho̭ di॒vya-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'gniṃ-vai~᳚śvāna॒ra-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'dbhyastvauṣa̭dhībhyo॒ mano̭ me॒ hārdi̭ yaccha ta॒nū-ntvaca̭-mpu॒tra-nnaptā̭ramaśīya॒ śuga̭si॒ tama॒bhi śo̭ca॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo dhāmno̭dhāmno rājanni॒to va̭ruṇa no muñca॒ yadāpo॒ aghni̭yā॒ varu॒ṇeti॒ śapā̭mahe॒ tato̭ varuṇa no muñca || 20

(a॒si॒-ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 11)

ha॒viṣma̭tīri॒mā āpo̭ ha॒viṣmā᳚-nde॒vo a̭ddhva॒ro ha॒viṣmā॒gṃ॒ ā vi̭vāsati ha॒viṣmāgṃ̭ astu॒ sūryaḥ̭ || a॒gnervo 'pa̭nnagṛhasya॒ sada̭si sādayāmi su॒mnāya̭ sumninī-ssu॒mne mā̭ dhattendrāgni॒yo-rbhā̭ga॒dheyī᳚-sstha mi॒trāvarṷṇayo-rbhāga॒dheyī᳚-sstha॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mbhāga॒dheyī᳚-sstha ya॒jñe jā̭gṛta || 21 ||

(ha॒viṣma̭tī॒-ścatṷstrigṃśat) (a. 12)

hṛ॒de tvā॒ mana̭se tvā di॒ve tvā॒ sūryā̭ya tvo॒rdhvami॒mama̭ddhva॒ra-ṅkṛ̭dhi di॒vi de॒veṣu॒ hotrā̭ yaccha॒ soma̭ rāja॒nnehyava̭ roha॒ mā bhermā saṃ-vi~̭kthā॒ mā tvā̭ higṃsiṣa-mpra॒jāstvamu॒pāva̭roha pra॒jāstvāmu॒pāva̭rohantu śṛ॒ṇotva॒gni-ssa॒midhā॒ hava̭-mme śṛ॒ṇvantvāpo̭ dhi॒ṣaṇā᳚śca de॒vīḥ | śṛ॒ṇota̭ grāvāṇo vi॒duṣo॒ nu [ ] 22

ya॒jñagṃ śṛ॒ṇotṷ de॒va-ssa̭vi॒tā hava̭-mme | devī̭rāpo apā-nnapā॒dya ū॒rmirha̭vi॒ṣya̭ indri॒yāvā᳚-nma॒dinta̭ma॒sta-nde॒vebhyo̭ deva॒trā dha̭tta śu॒kragṃ śṷkra॒pebhyo॒ yeṣā᳚-mbhā॒ga-sstha svāhā॒ kārṣi̭ra॒syapā॒-'pā-mmṛ॒ddhragṃ sa̭mu॒drasya॒ vo-'kṣi̭tyā॒ unna̭ye | yama̭gne pṛ॒thsu martya॒māvo॒ vājḙṣu॒ ya-ñju॒nāḥ | sa yantā॒ śaśva̭tī॒riṣaḥ̭ || 23 ||

( nu-sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 13)

tvama̭gne ru॒dro asṷro ma॒ho di॒vastvagṃ śardho॒ mārṷta-mpṛ॒kṣa ī̭śiṣe | tvaṃ-vā~tai̭raru॒ṇairyā̭si śaṅga॒yastva-mpū॒ṣā vi̭dha॒taḥ pā̭si॒ nutmanā᳚ || ā vo॒ rājā̭namaddhva॒rasya̭ ru॒dragṃ hotā̭ragṃ satya॒yaja॒gṃ॒ roda̭syoḥ | a॒gni-mpu॒rā ta̭nayi॒tno ra॒cittā॒ddhira̭ṇyarūpa॒mava̭se kṛṇuddhvam || a॒gnirhotā॒ ni ṣa̭sādā॒ yajī̭yānu॒pasthḙ mā॒tu-ssṷra॒bhāvṷ lo॒ke | yuvā̭ ka॒viḥ pṷruni॒ṣṭha [pṷruni॒ṣṭhaḥ, ṛ॒tāvā̭ dha॒rtā] 24

ṛ॒tāvā̭ dha॒rtā kṛ̭ṣṭī॒nāmu॒ta maddhya̭ i॒ddhaḥ ||sā॒ddhvīma̭ka-rde॒vavī̭ti-nno a॒dya ya॒jñasya̭ ji॒hvāma̭vidāma॒ guhyā᳚m | sa āyu॒rā-'gā᳚-thsura॒bhirvasā̭no bha॒drāma̭ka-rde॒vahṷ̄ti-nno a॒dya || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭hadvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || tve vasṷ̄ni purvaṇīka [purvaṇīka, ho॒ta॒rdo॒ṣā] 25

hotardo॒ṣā vasto॒reri̭re ya॒jñiyā̭saḥ | kṣāmḙva॒ viśvā॒ bhuva̭nāni॒ yasmi॒n-thsagṃ saubha̭gāni dadhi॒re pā̭va॒ke || tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama॒ viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k | agne॒ kāmā̭ya yemire || a॒śyāma॒ ta-ṅkāma̭magne॒ tavo॒tya̭śyāma̭ ra॒yigṃ ra̭yiva-ssu॒vīra᳚m | a॒śyāma॒ vāja̭ma॒bhi vā॒jaya̭nto॒ 'śyāma̭ dyu॒mnama̭jarā॒jara̭-nte ||śreṣṭhaṃ̭-ya~viṣṭha bhāra॒tāgne᳚ dyu॒manta॒mā bha̭ra || 26 ||

vaso̭ puru॒spṛhagṃ̭ ra॒yim || sa śvi̭tā॒nasta̭nya॒tū ro̭cana॒sthā a॒jarḙbhi॒-rnāna̭dadbhi॒ryavi̭ṣṭhaḥ | yaḥ pā̭va॒kaḥ pṷru॒tamaḥ̭ pu॒rūṇi̭ pṛ॒thūnya॒gnira̭nu॒yāti॒ bharvanṋ || āyṷṣṭe vi॒śvato̭ dadhada॒yama॒gni-rvare᳚ṇyaḥ | puna̭ste prā॒ṇa ā-'ya̭ti॒ parā॒ yakṣmagṃ̭ suvāmi te || ā॒yu॒rdā a̭gne ha॒viṣo̭ juṣā॒ṇo ghṛ॒tapra̭tīko ghṛ॒tayo̭niredhi | ghṛ॒ta-mpī॒tvā madhu॒ cāru॒ gavya̭-mpi॒teva̭ pu॒trama॒bhi [pu॒trama॒bhi, ra॒kṣa॒tā॒di॒mam] 27

ra̭kṣatādi॒mam | tasmai̭ te prati॒harya̭te॒ jāta̭vedo॒ vica̭rṣaṇe | agne॒ janā̭mi suṣṭu॒tim || di॒vaspari̭ pratha॒ma-ñja̭jñe a॒gnira॒sma-ddvi॒tīya॒-mpari̭ jā॒tavḙdāḥ | tṛ॒tīya̭ma॒phsu nṛ॒maṇā॒ aja̭sra॒mindhā̭na ena-ñjarate svā॒dhīḥ || śuciḥ̭ pāvaka॒ vandyo-'gnḙ bṛ॒hadvi ro̭case | tva-ṅghṛ॒tebhi॒rāhṷtaḥ || dṛ॒śā॒no ru॒kma u॒rvyā vya̭dyau-ddu॒rmarṣa॒māyuḥ̭ śri॒ye rṷcā॒naḥ | a॒gnira॒mṛto̭ abhava॒dvayo̭bhi॒- [abhava॒dvayo̭bhiḥ, yadḙnaṃ॒] 28

-ryadḙna॒-ndyauraja̭naya-thsu॒retāḥ᳚ || ā yadi॒ṣe nṛ॒pati॒-nteja॒ āna॒ṭchuci॒ reto॒ niṣi̭kta॒-ndyaura॒bhīke᳚ | a॒gni-śśardha̭manava॒dyaṃ-yu~vā̭nagg svā॒dhiya̭-ñjanaya-thsū॒daya̭cca || sa tejī̭yasā॒ mana̭sā॒ tvota̭ u॒ta śi̭kṣa svapa॒tyasya̭ śi॒kṣoḥ | agnḙ rā॒yo nṛta̭masya॒ prabhṷ̄tau bhū॒yāma̭ te suṣṭu॒taya̭śca॒ vasvaḥ̭ || agne॒ saha̭nta॒mā bha̭ra dyu॒mnasya̭ prā॒sahā̭ ra॒yim | viśvā॒ ya- [viśvā॒ yaḥ, ca॒r॒ṣa॒ṇīra॒bhyā̭sā vājḙṣu] 29

śca̭r॒ṣa॒ṇīra॒bhyā̭sā vājḙṣu sā॒saha̭t || tama̭gne pṛtanā॒sahagṃ̭ ra॒yigṃ sa̭hasva॒ ā bha̭ra | tvagṃ hi sa॒tyo adbhṷto dā॒tā vāja̭sya॒ goma̭taḥ || u॒kṣānnā̭ya va॒śānnā̭ya॒ soma̭pṛṣṭhāya ve॒dhase᳚ | stomai᳚-rvidhemā॒-'gnaye᳚ || va॒dmā hi sṷ̄no॒ asya̭dma॒sadvā̭ ca॒kre a॒gni-rja॒nuṣā 'jmā-'nna᳚m | sa tva-nna̭ ūrjasana॒ ūrja̭-ndhā॒ rājḙva jeravṛ॒ke kṣe᳚ṣya॒ntaḥ || agna॒ āyūgṃ̭ṣi [agna॒ āyūgṃ̭ṣi, pa॒va॒sa॒ ā] 30

pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha॒tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ || agnḙ pāvaka ro॒ciṣā̭ ma॒ndrayā̭ deva ji॒hvayā᳚ | ā de॒vān. va̭kṣi॒ yakṣi̭ ca || sa naḥ̭ pāvaka dīdi॒vo-'gnḙ de॒vāgṃ i॒hā va̭ha | upa̭ ya॒jñagṃ ha॒viśca̭ naḥ || a॒gni-śśuci̭vratatama॒-śśuci॒-rvipra॒-śśuciḥ̭ ka॒viḥ | śucī̭ rocata॒ āhṷtaḥ || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava̭ śu॒krā bhrāja̭nta īrate | tava॒ jyotīg̭ṣya॒rcayaḥ̭ || 31 ||

(pu॒ru॒ni॒ṣṭhaḥ-pṷrvaṇīka-bharā॒-'bhi-vayo̭bhi॒-rya-āyūgṃ̭ṣi॒ -vipra॒-śśuci॒-ścatṷrdaśa ca) (a. 14)

(de॒vasya̭ - rakṣo॒haṇo̭ - vi॒bhū-stvagṃ so॒mā - 'tya॒nyānagāṃ᳚ - pṛthi॒vyā - i॒ṣe tvā - ''da̭de॒ - vākta॒-santḙ - samu॒dragṃ - ha॒viṣma̭tīr-hṛ॒de - tvama̭gne ru॒dra - ścatṷrdaśa)

(de॒vasya̭ - ga॒madhyḙ - ha॒viṣma̭tīḥ - pavasa॒ - eka̭trigṃśat)

(de॒vasyā॒, rcayaḥ̭)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे तृतीयः प्रश्नः - अग्निष्टोमे पशुः

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚-ऽश्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒मा द॒दे-ऽभ्रि॑रसि॒ नारि॑रसि॒ परि॑लिखित॒ग्ं॒ रक्षः॒ परि॑लिखिता॒ अरा॑तय इ॒दम॒हग्ं रक्ष॑सो ग्री॒वा अपि॑ कृन्तामि॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्म इ॒दम॑स्य ग्री॒वा अपि॑ कृन्तामि दि॒वे त्वा॒-ऽन्तरि॑क्षाय त्वा पृथि॒व्यै त्वा॒ शुन्ध॑तां-लोँ॒कः पि॑तृ॒षद॑नो॒ यवो॑-ऽसि य॒वया॒स्म-द्द्वेषो॑ [य॒वया॒स्म-द्द्वेषः॑, य॒वयारा॑तीः] 1

य॒वयारा॑तीः पितृ॒णाग्ं सद॑नम॒स्युद्दिवग्ग्॑ स्तभा॒ना-ऽन्तरि॑क्ष-म्पृण पृथि॒वी-न्दृग्ं॑ह द्युता॒नस्त्वा॑ मारु॒तो मि॑नोतु मि॒त्रावरु॑णयो-र्ध्रु॒वेण॒ धर्म॑णा ब्रह्म॒वनि॑-न्त्वा क्षत्र॒वनिग्ं॑ सुप्रजा॒वनिग्ं॑ रायस्पोष॒वनि॒-म्पर्यू॑हामि॒ ब्रह्म॑ दृग्ंह क्ष॒त्र-न्दृग्ं॑ह प्र॒जा-न्दृग्ं॑ह रा॒यस्पोष॑-न्दृग्ंह घृ॒तेन॑ द्यावापृथिवी॒ आ पृ॑णेथा॒मिन्द्र॑स्य॒ सदो॑-ऽसि विश्वज॒नस्य॑ छा॒या परि॑ त्वा गिर्वणो॒ गिर॑ इ॒मा भ॑वन्तु वि॒श्वतो॑ वृ॒द्धायु॒मनु॒ वृद्ध॑यो॒ जुष्टा॑ भवन्तु॒ जुष्ट॑य॒ इन्द्र॑स्य॒ स्यूर॒सीन्द्र॑स्य ध्रु॒वम॑स्यै॒न्द्रम॒सीन्द्रा॑य त्वा ॥ 2 ॥

(द्वेष॑ - इ॒मा - अ॒ष्टाद॑श च ) (अ. 1)

र॒क्षो॒हणो॑ वलग॒हनो॑ वैष्ण॒वा-न्ख॑नामी॒दम॒ह-न्तं-वँ॑ल॒गमुद्व॑पामि॒ य-न्नः॑ समा॒नो यमस॑मानो निच॒खाने॒दमे॑न॒मध॑र-ङ्करोमि॒ यो नः॑ समा॒नो यो-ऽस॑मानो-ऽराती॒यति॑ गाय॒त्रेण॒ छन्द॒सा-ऽव॑बाढो वल॒गः किमत्र॑ भ॒द्र-न्तन्नौ॑ स॒ह वि॒राड॑सि सपत्न॒हा स॒म्राड॑सि भ्रातृव्य॒हा स्व॒राड॑स्यभिमाति॒हा वि॑श्वा॒राड॑सि॒ विश्वा॑सा-न्ना॒ष्ट्राणाग्ं॑ ह॒न्ता [ह॒न्ता, र॒क्षो॒हणो॑] 3

र॑क्षो॒हणो॑ वलग॒हनः॒ प्रोक्षा॑मि वैष्ण॒वा-न्र॑क्षो॒हणो॑ वलग॒हनो-ऽव॑ नयामि वैष्ण॒वान् यवो॑-ऽसि य॒वया॒स्म-द्द्वेषो॑ य॒वयारा॑ती रक्षो॒हणो॑ वलग॒हनो-ऽव॑ स्तृणामि वैष्ण॒वा-न्र॑क्षो॒हणो॑ वलग॒हनो॒-ऽभि जु॑होमि वैष्ण॒वा-न्र॑क्षो॒हणौ॑ वलग॒हना॒वुप॑ दधामि वैष्ण॒वी र॑क्षो॒हणौ॑ वलग॒हनौ॒ पर्यू॑हामि वैष्ण॒वी र॑क्षो॒हणौ॑ वलग॒हनौ॒ परि॑ स्तृणामि वैष्ण॒वी र॑क्षो॒हणौ॑ वलग॒हनौ॑ वैष्ण॒वी बृ॒हन्न॑सि बृ॒हद्ग्रा॑वा बृह॒तीमिन्द्रा॑य॒ वाचं॑-वँद ॥ 4 ॥

( ह॒न्ते-न्द्रा॑य॒ द्वे च॑ ) (अ. 2)

वि॒भूर॑सि प्र॒वाह॑णो॒ वह्नि॑रसि हव्य॒वाह॑न-श्श्वा॒त्रो॑-ऽसि॒ प्रचे॑तास्तु॒थो॑-ऽसि वि॒श्ववे॑दा उ॒शिग॑सि क॒विरङ्घा॑रिरसि॒ बम्भा॑रिरव॒स्युर॑सि॒ दुव॑स्वाञ्छु॒न्ध्यूर॑सि मार्जा॒लीयः॑ स॒म्राड॑सि कृ॒शानुः॑ परि॒षद्यो॑-ऽसि॒ पव॑मानः प्र॒तक्वा॑-ऽसि॒ नभ॑स्वा॒नस॑म्मृष्टो-ऽसि हव्य॒सूद॑ ऋ॒तधा॑मा-ऽसि॒ सुवर्ज्योति॒-र्ब्रह्म॑ज्योतिरसि॒ सुव॑र्धामा॒-ऽजो᳚ ऽस्येक॑पा॒दहि॑रसि बु॒द्ध्नियो॒ रौद्रे॒णानी॑केन पा॒हि मा᳚-ऽग्ने पिपृ॒हि मा॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ 5 ॥

(अनी॑केना॒-ष्टौ च॑) (अ. 3)

त्वग्ं सो॑म तनू॒कृद्भ्यो॒ द्वेषो᳚भ्यो॒-ऽन्यकृ॑तेभ्य उ॒रु य॒न्ता-ऽसि॒ वरू॑थ॒ग्ग्॒ स्वाहा॑ जुषा॒णो अ॒प्तुराज्य॑स्य वेतु॒ स्वाहा॒-ऽयन्नो॑ अ॒ग्निर्वरि॑वः कृणोत्व॒य-म्मृधः॑ पु॒र ए॑तु प्रभि॒न्दन्न् । अ॒यग्ं शत्रू᳚ञ्जयतु॒ जर्हृ॑षाणो॒-ऽयं-वाँज॑-ञ्जयतु॒ वाज॑सातौ । उ॒रु वि॑ष्णो॒ वि क्र॑मस्वो॒रु क्षया॑य नः कृधि । घृ॒त-ङ्घृ॑तयोने पिब॒ प्रप्र॑ य॒ज्ञप॑ति-न्तिर । सोमो॑ जिगाति गातु॒वि- [गातु॒वित्, दे॒वाना॑मेति] 6

द्दे॒वाना॑मेति निष्कृ॒तमृ॒तस्य॒ योनि॑मा॒सद॒मदि॑त्या॒-स्सदो॒-ऽस्यदि॑त्या॒-स्सद॒ आ सी॑दै॒ष वो॑ देव सवित॒-स्सोम॒स्तग्ं र॑क्षद्ध्व॒-म्मा वो॑ दभदे॒तत्त्वग्ं सो॑म दे॒वो दे॒वानुपा॑गा इ॒दम॒ह-म्म॑नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्या᳚न्-थ्स॒ह प्र॒जया॑ स॒ह रा॒यस्पोषे॑ण॒ नमो॑ दे॒वेभ्यः॑ स्व॒धा पि॒तृभ्य॑ इ॒दम॒ह-न्निर्वरु॑णस्य॒ पाशा॒-थ्सुव॑र॒भि [ ] 7

वि ख्ये॑षं-वैँश्वान॒र-ञ्ज्योति॒रग्ने᳚ व्रतपते॒ त्वं-व्रँ॒तानां᳚-व्रँ॒तप॑तिरसि॒ या मम॑ त॒नूस्त्वय्यभू॑दि॒यग्ं सा मयि॒ या तव॑ त॒नू-र्मय्यभू॑दे॒षा सा त्वयि॑ यथाय॒थ-न्नौ᳚ व्रतपते व्र॒तिनो᳚-र्व्र॒तानि॑ ॥ 8 ॥

(गा॒तु॒विद॒-भ्ये-क॑त्रिग्ंशच्च) (अ. 4)

अत्य॒न्यानगा॒-न्नान्यानुपा॑गाम॒र्वाक्त्वा॒ परै॑रविद-म्प॒रो-ऽव॑रै॒स्त-न्त्वा॑ जुषे वैष्ण॒व-न्दे॑वय॒ज्यायै॑ दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मद्ध्वा॑-ऽन॒क्त्वोष॑धे॒ त्राय॑स्वैन॒ग्ग्॒ स्वधि॑ते॒ मैनग्ं॑ हिग्ंसी॒-र्दिव॒मग्रे॑ण॒ मा ले॑खीर॒न्तरि॑क्ष॒-म्मद्ध्ये॑न॒ मा हिग्ं॑सीः पृथि॒व्या स-म्भ॑व॒ वन॑स्पते श॒तव॑ल्शो॒ वि रो॑ह स॒हस्र॑वल्शा॒ वि व॒यग्ं रु॑हेम॒ य-न्त्वा॒-ऽयग्ग् स्वधि॑ति॒स्तेति॑जानः प्रणि॒नाय॑ मह॒ते सौभ॑गा॒याच्छि॑न्नो॒ रायः॑ सु॒वीरः॑ ॥ 9 ॥

(यं-दश॑ च) (अ. 5)

पृ॒थि॒व्यै त्वा॒न्तरि॑क्षाय त्वा दि॒वे त्वा॒ शुन्ध॑तां-लोँ॒कः पि॑तृ॒षद॑नो॒ यवो॑-ऽसि य॒वया॒स्म-द्द्वेषो॑ य॒वयारा॑तीः पितृ॒णाग्ं सद॑नमसि स्वावे॒शो᳚-ऽस्यग्रे॒गा ने॑तृ॒णां-वँन॒स्पति॒रधि॑ त्वा स्थास्यति॒ तस्य॑ वित्ता-द्दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मद्ध्वा॑-ऽनक्तु सुपिप्प॒लाभ्य॒-स्त्वौष॑धीभ्य॒ उद्दिवग्ग्॑ स्तभा॒ना-ऽन्तरि॑क्ष-म्पृण पृथि॒वीमुप॑रेण दृग्ंह॒ ते ते॒ धामा᳚न्युश्मसी [धामा᳚न्युश्मसि, ग॒मद्ध्ये॒ गावो॒] 10

ग॒मद्ध्ये॒ गावो॒ यत्र॒ भूरि॑शृङ्गा अ॒यासः॑ । अत्राह॒ तदु॑रुगा॒यस्य॒ विष्णोः᳚ प॒रम-म्प॒दमव॑ भाति॒ भूरेः᳚ ॥ विष्णोः॒ कर्मा॑णि पश्यत॒ यतो᳚ व्र॒तानि॑ पस्प॒शे । इन्द्र॑स्य॒ युज्य॒-स्सखा᳚ ॥ त-द्विष्णोः᳚ पर॒म-म्प॒दग्ं सदा॑ पश्यन्ति सू॒रयः॑ । दि॒वीव॒ चक्षु॒रात॑तम् ॥ ब्र॒ह्म॒वनि॑-न्त्वा क्षत्र॒वनिग्ं॑ सुप्रजा॒वनिग्ं॑ रायस्पोष॒वनि॒-म्पर्यू॑हामि॒ ब्रह्म॑ दृग्ंह क्ष॒त्र-न्दृग्ं॑ह प्र॒जा-न्दृग्ं॑ह रा॒यस्पोष॑-न्दृग्ंह परि॒वीर॑सि॒ परि॑ त्वा॒ दैवी॒र्विशो᳚ व्ययन्ता॒-म्परी॒मग्ं रा॒यस्पोषो॒ यज॑मान-म्मनु॒ष्या॑ अ॒न्तरि॑क्षस्य त्वा॒ साना॒वव॑ गूहामि ॥ 11 ॥

(उ॒श्म॒सी॒-पोष॒मे-का॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 6)

इ॒षे त्वो॑प॒वीर॒स्युपो॑ दे॒वा-न्दैवी॒-र्विशः॒ प्रागु॒-र्वह्नी॑रु॒शिजो॒ बृह॑स्पते धा॒रया॒ वसू॑नि ह॒व्या ते᳚ स्वदन्ता॒-न्देव॑ त्वष्ट॒र्वसु॑ रण्व॒ रेव॑ती॒ रम॑द्ध्व-म॒ग्ने-र्ज॒नित्र॑मसि॒ वृष॑णौ स्थ उ॒र्वश्य॑स्या॒युर॑सि पुरू॒रवा॑ घृ॒तेना॒क्ते वृष॑ण-न्दधाथा-ङ्गाय॒त्र-ञ्छन्दो-ऽनु॒ प्र जा॑यस्व॒ त्रैष्टु॑भ॒-ञ्जाग॑त॒-ञ्छन्दो-ऽनु॒ प्र जा॑यस्व॒ भव॑त- [भव॑तम्, न॒-स्सम॑नसौ॒] 12

न्न॒-स्सम॑नसौ॒ समो॑कसावरे॒पसौ᳚ । मा य॒ज्ञग्ं हिग्ं॑सिष्ट॒-म्मा य॒ज्ञप॑ति-ञ्जातवेदसौ शि॒वौ भ॑वतम॒द्य नः॑ ॥ अ॒ग्नाव॒ग्निश्च॑रति॒ प्रवि॑ष्ट॒ ऋषी॑णा-म्पु॒त्रो अ॑धिरा॒ज ए॒षः । स्वा॒हा॒कृत्य॒ ब्रह्म॑णा ते जुहोमि॒ मा दे॒वाना᳚-म्मिथु॒या क॑र्भाग॒धेय᳚म् ॥ 13 ॥

(भव॑त॒-मेक॑त्रिग्ंशच्च) (अ. 7)

आ द॑द ऋ॒तस्य॑ त्वा देवहविः॒ पाशे॒ना-ऽऽर॑भे॒ धर्षा॒ मानु॑षान॒द्भ्यस्त्वौष॑धीभ्यः॒ प्रोक्षा᳚म्य॒पा-म्पे॒रुर॑सि स्वा॒त्त-ञ्चि॒-थ्सदे॑वग्ं ह॒व्यमापो॑ देवी॒-स्स्वद॑तैन॒ग्ं॒ स-न्ते᳚ प्रा॒णो वा॒युना॑ गच्छता॒ग्ं॒ सं-यँज॑त्रै॒रङ्गा॑नि॒ सं-यँ॒ज्ञप॑तिरा॒शिषा॑ घृ॒तेना॒क्तौ प॒शु-न्त्रा॑येथा॒ग्ं॒ रेव॑ती-र्य॒ज्ञप॑ति-म्प्रिय॒धा-ऽऽ वि॑श॒तोरो॑ अन्तरिक्ष स॒जू-र्दे॒वेन॒ [स॒जू-र्दे॒वेन॑, वाते॑ना॒-ऽस्य] 14

वाते॑ना॒-ऽस्य ह॒विष॒स्त्मना॑ यज॒ सम॑स्य त॒नुवा॑ भव॒ वर्षी॑यो॒ वर्षी॑यसि य॒ज्ञे य॒ज्ञपति॑-न्धाः पृ॑थि॒व्या-स्स॒म्पृचः॑ पाहि॒ नम॑स्त आताना-ऽन॒र्वा प्रेहि॑ घृ॒तस्य॑ कु॒ल्यामनु॑ स॒ह प्र॒जया॑ स॒ह रा॒यस्पोषे॒णा ऽऽपो॑ देवी-श्शुद्धायुव-श्शु॒द्धा यू॒य-न्दे॒वाग्ं ऊ᳚ढ्वग्ं शु॒द्धा व॒य-म्परि॑विष्टाः परिवे॒ष्टारो॑ वो भूयास्म ॥ 15 ॥

(दे॒वन॒-चतु॑श्चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 8)

वाक्त॒ आ प्या॑यता-म्प्रा॒णस्त॒ आ प्या॑यता॒-ञ्चक्षु॑स्त॒ आ प्या॑यता॒ग्॒ श्रोत्र॑-न्त॒ आ प्या॑यतां॒-याँ ते᳚ प्रा॒णाञ्छुग्ज॒गाम॒ या चक्षु॒र्या श्रोत्रं॒-यँत्ते᳚ क्रू॒रं-यँदास्थि॑त॒-न्तत्त॒ आ प्या॑यता॒-न्तत्त॑ ए॒तेन॑ शुन्धता॒-न्नाभि॑स्त॒ आ प्या॑यता-म्पा॒युस्त॒ आ प्या॑यताग्ं शु॒द्धाश्च॒रित्रा॒-श्शम॒द्भ्य- [म॒ध्भ्यः, शमोष॑धीभ्य॒-श्शं] 16

श्शमोष॑धीभ्य॒-श्श-म्पृ॑थि॒व्यै शमहो᳚भ्या॒-मोष॑धे॒ त्राय॑स्वैन॒ग्ग्॒ स्वधि॑ते॒ मैनग्ं॑ हिग्ंसी॒ रक्ष॑सा-म्भा॒गो॑-ऽसी॒दम॒हग्ं रक्षो॑-ऽध॒म-न्तमो॑ नयामि॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्म इ॒दमे॑नमध॒म-न्तमो॑ नयामी॒षे त्वा॑ घृ॒तेन॑ द्यावापृथिवी॒ प्रोर्ण्वा॑था॒-मच्छि॑न्नो॒ रायः॑ सु॒वीर॑ उ॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒मन्वि॑हि॒ वायो॒ वीहि॑ स्तो॒काना॒ग्॒ स्वाहो॒र्ध्वन॑भस-म्मारु॒त-ङ्ग॑च्छतम् ॥ 17 ॥

(अ॒द्भ्यो-वीहि॒-पञ्च॑ च) (अ. 9)

स-न्ते॒ मन॑सा॒ मनः॒ स-म्प्रा॒णेन॑ प्रा॒णो जुष्ट॑-न्दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्य-ङ्घृ॒तव॒-थ्स्वाहै॒न्द्रः प्रा॒णो अङ्गे॑अङ्गे॒ नि दे᳚द्ध्यदै॒न्द्रो॑ ऽपा॒नो अङ्गे॑अङ्गे॒ वि बो॑भुव॒द्देव॑ त्वष्ट॒र्भूरि॑ ते॒ सग्ंस॑मेतु॒ विषु॑रूपा॒ य-थ्सल॑क्ष्माणो॒ भव॑थ देव॒त्रा यन्त॒मव॑से॒ सखा॒यो-ऽनु॑ त्वा मा॒ता पि॒तरो॑ मदन्तु॒ श्रीर॑स्य॒ग्निस्त्वा᳚ श्रीणा॒त्वाप॒-स्सम॑रिण॒न् वात॑स्य [ ] 18

त्वा॒ ध्रज्यै॑ पू॒ष्णो रग्ग्ह्या॑ अ॒पामोष॑धीना॒ग्ं॒ रोहि॑ष्यै घृ॒त-ङ्घृ॑तपावानः पिबत॒ वसां᳚-वँसापावानः पिबता॒-ऽन्तरि॑क्षस्य ह॒विर॑सि॒ स्वाहा᳚ त्वा॒-ऽन्तरि॑क्षाय॒ दिशः॑ प्र॒दिश॑ आ॒दिशो॑ वि॒दिश॑ उ॒द्दिश॒-स्स्वाहा॑ दि॒ग्भ्यो नमो॑ दि॒ग्भ्यः ॥ 19 ॥

(वा॑तस्या॒-ष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 10)

स॒मु॒द्र-ङ्ग॑च्छ॒ स्वाहा॒-ऽन्तरि॑क्ष-ङ्गच्छ॒ स्वाहा॑ दे॒वग्ं स॑वि॒तार॑-ङ्गच्छ॒ स्वाहा॑-ऽहोरा॒त्रे ग॑च्छ॒ स्वाहा॑ मि॒त्रावरु॑णौ गच्छ॒ स्वाहा॒ सोम॑-ङ्गच्छ॒ स्वाहा॑ य॒ज्ञ-ङ्ग॑च्छ॒ स्वाहा॒ छन्दाग्ं॑सि गच्छ॒ स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वी ग॑च्छ॒ स्वाहा॒ नभो॑ दि॒व्य-ङ्ग॑च्छ॒ स्वाहा॒-ऽग्निं-वैँ᳚श्वान॒र-ङ्ग॑च्छ॒ स्वाहा॒-ऽद्भ्यस्त्वौष॑धीभ्यो॒ मनो॑ मे॒ हार्दि॑ यच्छ त॒नू-न्त्वच॑-म्पु॒त्र-न्नप्ता॑रमशीय॒ शुग॑सि॒ तम॒भि शो॑च॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मो धाम्नो॑धाम्नो राजन्नि॒तो व॑रुण नो मुञ्च॒ यदापो॒ अघ्नि॑या॒ वरु॒णेति॒ शपा॑महे॒ ततो॑ वरुण नो मुञ्च ॥ 20

(अ॒सि॒-षड्विग्ं॑शतिश्च ) (अ. 11)

ह॒विष्म॑तीरि॒मा आपो॑ ह॒विष्मा᳚-न्दे॒वो अ॑द्ध्व॒रो ह॒विष्मा॒ग्ं॒ आ वि॑वासति ह॒विष्माग्ं॑ अस्तु॒ सूर्यः॑ ॥ अ॒ग्नेर्वो ऽप॑न्नगृहस्य॒ सद॑सि सादयामि सु॒म्नाय॑ सुम्निनी-स्सु॒म्ने मा॑ धत्तेन्द्राग्नि॒यो-र्भा॑ग॒धेयी᳚-स्स्थ मि॒त्रावरु॑णयो-र्भाग॒धेयी᳚-स्स्थ॒ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्भाग॒धेयी᳚-स्स्थ य॒ज्ञे जा॑गृत ॥ 21 ॥

(ह॒विष्म॑ती॒-श्चतु॑स्त्रिग्ंशत्) (अ. 12)

हृ॒दे त्वा॒ मन॑से त्वा दि॒वे त्वा॒ सूर्या॑य त्वो॒र्ध्वमि॒मम॑द्ध्व॒र-ङ्कृ॑धि दि॒वि दे॒वेषु॒ होत्रा॑ यच्छ॒ सोम॑ राज॒न्नेह्यव॑ रोह॒ मा भेर्मा सं-विँ॑क्था॒ मा त्वा॑ हिग्ंसिष-म्प्र॒जास्त्वमु॒पाव॑रोह प्र॒जास्त्वामु॒पाव॑रोहन्तु शृ॒णोत्व॒ग्नि-स्स॒मिधा॒ हव॑-म्मे शृ॒ण्वन्त्वापो॑ धि॒षणा᳚श्च दे॒वीः । शृ॒णोत॑ ग्रावाणो वि॒दुषो॒ नु [ ] 22

य॒ज्ञग्ं शृ॒णोतु॑ दे॒व-स्स॑वि॒ता हव॑-म्मे । देवी॑रापो अपा-न्नपा॒द्य ऊ॒र्मिर्ह॑वि॒ष्य॑ इन्द्रि॒यावा᳚-न्म॒दिन्त॑म॒स्त-न्दे॒वेभ्यो॑ देव॒त्रा ध॑त्त शु॒क्रग्ं शु॑क्र॒पेभ्यो॒ येषा᳚-म्भा॒ग-स्स्थ स्वाहा॒ कार्षि॑र॒स्यपा॒-ऽपा-म्मृ॒द्ध्रग्ं स॑मु॒द्रस्य॒ वो-ऽक्षि॑त्या॒ उन्न॑ये । यम॑ग्ने पृ॒थ्सु मर्त्य॒मावो॒ वाजे॑षु॒ य-ञ्जु॒नाः । स यन्ता॒ शश्व॑ती॒रिषः॑ ॥ 23 ॥

( नु-स॒प्तच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 13)

त्वम॑ग्ने रु॒द्रो असु॑रो म॒हो दि॒वस्त्वग्ं शर्धो॒ मारु॑त-म्पृ॒क्ष ई॑शिषे । त्वं-वाँतै॑ररु॒णैर्या॑सि शङ्ग॒यस्त्व-म्पू॒षा वि॑ध॒तः पा॑सि॒ नुत्मना᳚ ॥ आ वो॒ राजा॑नमद्ध्व॒रस्य॑ रु॒द्रग्ं होता॑रग्ं सत्य॒यज॒ग्ं॒ रोद॑स्योः । अ॒ग्नि-म्पु॒रा त॑नयि॒त्नो र॒चित्ता॒द्धिर॑ण्यरूप॒मव॑से कृणुद्ध्वम् ॥ अ॒ग्निर्होता॒ नि ष॑सादा॒ यजी॑यानु॒पस्थे॑ मा॒तु-स्सु॑र॒भावु॑ लो॒के । युवा॑ क॒विः पु॑रुनि॒ष्ठ [पु॑रुनि॒ष्ठः, ऋ॒तावा॑ ध॒र्ता] 24

ऋ॒तावा॑ ध॒र्ता कृ॑ष्टी॒नामु॒त मद्ध्य॑ इ॒द्धः ॥सा॒द्ध्वीम॑क-र्दे॒ववी॑ति-न्नो अ॒द्य य॒ज्ञस्य॑ जि॒ह्वाम॑विदाम॒ गुह्या᳚म् । स आयु॒रा-ऽगा᳚-थ्सुर॒भिर्वसा॑नो भ॒द्राम॑क-र्दे॒वहू॑ति-न्नो अ॒द्य ॥ अक्र॑न्दद॒ग्नि-स्स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः, क्षामा॒ रेरि॑हद्वी॒रुधः॑ सम॒ञ्जन्न् । स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो वि हीमि॒द्धो अख्य॒दा रोद॑सी भा॒नुना॑ भात्य॒न्तः ॥ त्वे वसू॑नि पुर्वणीक [पुर्वणीक, हो॒त॒र्दो॒षा] 25

होतर्दो॒षा वस्तो॒रेरि॑रे य॒ज्ञिया॑सः । क्षामे॑व॒ विश्वा॒ भुव॑नानि॒ यस्मि॒न्-थ्सग्ं सौभ॑गानि दधि॒रे पा॑व॒के ॥ तुभ्य॒-न्ता अ॑ङ्गिरस्तम॒ विश्वा᳚-स्सुक्षि॒तयः॒ पृथ॑क् । अग्ने॒ कामा॑य येमिरे ॥ अ॒श्याम॒ त-ङ्काम॑मग्ने॒ तवो॒त्य॑श्याम॑ र॒यिग्ं र॑यिव-स्सु॒वीर᳚म् । अ॒श्याम॒ वाज॑म॒भि वा॒जय॑न्तो॒ ऽश्याम॑ द्यु॒म्नम॑जरा॒जर॑-न्ते ॥श्रेष्ठं॑-यँविष्ठ भार॒ताग्ने᳚ द्यु॒मन्त॒मा भ॑र ॥ 26 ॥

वसो॑ पुरु॒स्पृहग्ं॑ र॒यिम् ॥ स श्वि॑ता॒नस्त॑न्य॒तू रो॑चन॒स्था अ॒जरे॑भि॒-र्नान॑दद्भि॒र्यवि॑ष्ठः । यः पा॑व॒कः पु॑रु॒तमः॑ पु॒रूणि॑ पृ॒थून्य॒ग्निर॑नु॒याति॒ भर्वन्न्॑ ॥ आयु॑ष्टे वि॒श्वतो॑ दधद॒यम॒ग्नि-र्वरे᳚ण्यः । पुन॑स्ते प्रा॒ण आ-ऽय॑ति॒ परा॒ यक्ष्मग्ं॑ सुवामि ते ॥ आ॒यु॒र्दा अ॑ग्ने ह॒विषो॑ जुषा॒णो घृ॒तप्र॑तीको घृ॒तयो॑निरेधि । घृ॒त-म्पी॒त्वा मधु॒ चारु॒ गव्य॑-म्पि॒तेव॑ पु॒त्रम॒भि [पु॒त्रम॒भि, र॒क्ष॒ता॒दि॒मम्] 27

र॑क्षतादि॒मम् । तस्मै॑ ते प्रति॒हर्य॑ते॒ जात॑वेदो॒ विच॑र्षणे । अग्ने॒ जना॑मि सुष्टु॒तिम् ॥ दि॒वस्परि॑ प्रथ॒म-ञ्ज॑ज्ञे अ॒ग्निर॒स्म-द्द्वि॒तीय॒-म्परि॑ जा॒तवे॑दाः । तृ॒तीय॑म॒फ्सु नृ॒मणा॒ अज॑स्र॒मिन्धा॑न एन-ञ्जरते स्वा॒धीः ॥ शुचिः॑ पावक॒ वन्द्यो-ऽग्ने॑ बृ॒हद्वि रो॑चसे । त्व-ङ्घृ॒तेभि॒राहु॑तः ॥ दृ॒शा॒नो रु॒क्म उ॒र्व्या व्य॑द्यौ-द्दु॒र्मर्ष॒मायुः॑ श्रि॒ये रु॑चा॒नः । अ॒ग्निर॒मृतो॑ अभव॒द्वयो॑भि॒- [अभव॒द्वयो॑भिः, यदे॑नं॒] 28

-र्यदे॑न॒-न्द्यौरज॑नय-थ्सु॒रेताः᳚ ॥ आ यदि॒षे नृ॒पति॒-न्तेज॒ आन॒ट्छुचि॒ रेतो॒ निषि॑क्त॒-न्द्यौर॒भीके᳚ । अ॒ग्नि-श्शर्ध॑मनव॒द्यं-युँवा॑नग्ग् स्वा॒धिय॑-ञ्जनय-थ्सू॒दय॑च्च ॥ स तेजी॑यसा॒ मन॑सा॒ त्वोत॑ उ॒त शि॑क्ष स्वप॒त्यस्य॑ शि॒क्षोः । अग्ने॑ रा॒यो नृत॑मस्य॒ प्रभू॑तौ भू॒याम॑ ते सुष्टु॒तय॑श्च॒ वस्वः॑ ॥ अग्ने॒ सह॑न्त॒मा भ॑र द्यु॒म्नस्य॑ प्रा॒सहा॑ र॒यिम् । विश्वा॒ य- [विश्वा॒ यः, च॒र्॒ष॒णीर॒भ्या॑सा वाजे॑षु] 29

श्च॑र्॒ष॒णीर॒भ्या॑सा वाजे॑षु सा॒सह॑त् ॥ तम॑ग्ने पृतना॒सहग्ं॑ र॒यिग्ं स॑हस्व॒ आ भ॑र । त्वग्ं हि स॒त्यो अद्भु॑तो दा॒ता वाज॑स्य॒ गोम॑तः ॥ उ॒क्षान्ना॑य व॒शान्ना॑य॒ सोम॑पृष्ठाय वे॒धसे᳚ । स्तोमै᳚-र्विधेमा॒-ऽग्नये᳚ ॥ व॒द्मा हि सू॑नो॒ अस्य॑द्म॒सद्वा॑ च॒क्रे अ॒ग्नि-र्ज॒नुषा ऽज्मा-ऽन्न᳚म् । स त्व-न्न॑ ऊर्जसन॒ ऊर्ज॑-न्धा॒ राजे॑व जेरवृ॒के क्षे᳚ष्य॒न्तः ॥ अग्न॒ आयूग्ं॑षि [अग्न॒ आयूग्ं॑षि, प॒व॒स॒ आ] 30

पवस॒ आ सु॒वोर्ज॒मिष॑-ञ्च नः । आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना᳚म् ॥ अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्चः॑ सु॒वीर्य᳚म् । दध॒त्पोषग्ं॑ र॒यि-म्मयि॑ ॥ अग्ने॑ पावक रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया॑ देव जि॒ह्वया᳚ । आ दे॒वान्. व॑क्षि॒ यक्षि॑ च ॥ स नः॑ पावक दीदि॒वो-ऽग्ने॑ दे॒वाग्ं इ॒हा व॑ह । उप॑ य॒ज्ञग्ं ह॒विश्च॑ नः ॥ अ॒ग्नि-श्शुचि॑व्रततम॒-श्शुचि॒-र्विप्र॒-श्शुचिः॑ क॒विः । शुची॑ रोचत॒ आहु॑तः ॥ उद॑ग्ने॒ शुच॑य॒स्तव॑ शु॒क्रा भ्राज॑न्त ईरते । तव॒ ज्योतीग्॑ष्य॒र्चयः॑ ॥ 31 ॥

(पु॒रु॒नि॒ष्ठः-पु॑र्वणीक-भरा॒-ऽभि-वयो॑भि॒-र्य-आयूग्ं॑षि॒ -विप्र॒-श्शुचि॒-श्चतु॑र्दश च) (अ. 14)

(दे॒वस्य॑ - रक्षो॒हणो॑ - वि॒भू-स्त्वग्ं सो॒मा - ऽत्य॒न्यानगां᳚ - पृथि॒व्या - इ॒षे त्वा - ऽऽद॑दे॒ - वाक्त॒-सन्ते॑ - समु॒द्रग्ं - ह॒विष्म॑तीर्-हृ॒दे - त्वम॑ग्ने रु॒द्र - श्चतु॑र्दश)

(दे॒वस्य॑ - ग॒मध्ये॑ - ह॒विष्म॑तीः - पवस॒ - एक॑त्रिग्ंशत्)

(दे॒वस्या॒, र्चयः॑)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे तृतीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥