(શ્રીમદ્ભાગવત મહાપુરાણે પ્રથમસ્કન્ધે અષ્ટમાધ્યાયઃ)
કુન્ત્યુવાચ ।
નમસ્યે પુરુષં ત્વાદ્યમીશ્વરં પ્રકૃતેઃ પરમ્ ।
અલક્ષ્યં સર્વભૂતાનામન્તર્બહિરવસ્થિતમ્ ॥ 18 ॥
માયાજવનિકાચ્છન્નમજ્ઞાધોક્ષજમવ્યયમ્ ।
ન લક્ષ્યસે મૂઢદૃશા નટો નાટ્યધરો યથા ॥ 19 ॥
તથા પરમહંસાનાં મુનીનામમલાત્મનામ્ ।
ભક્તિયોગવિધાનાર્થં કથં પશ્યેમ હિ સ્ત્રિયઃ ॥ 20 ॥
કૃષ્ણાય વાસુદેવાય દેવકીનન્દનાય ચ ।
નન્દગોપકુમારાય ગોવિન્દાય નમો નમઃ ॥ 21 ॥
નમઃ પઙ્કજનાભાય નમઃ પઙ્કજમાલિને ।
નમઃ પઙ્કજનેત્રાય નમસ્તે પઙ્કજાઙ્ઘ્રયે ॥ 22 ॥
યથા હૃષીકેશ ખલેન દેવકી કંસેન રુદ્ધાતિચિરં શુચાર્પિતા ।
વિમોચિતાહં ચ સહાત્મજા વિભો ત્વયૈવ નાથેન મુહુર્વિપદ્ગણાત્ ॥ 23 ॥
વિષાન્મહાગ્નેઃ પુરુષાદદર્શનાદસત્સભાયા વનવાસકૃચ્છ્રતઃ ।
મૃધે મૃધેઽનેકમહાર઼થાસ્ત્રતો દ્રૌણ્યસ્ત્રતશ્ચાસ્મ હરેઽભિરક્ષિતાઃ ॥ 24 ॥
વિપદઃ સન્તુ તાઃ શશ્વત્તત્ર તત્ર જગદ્ગુરો ।
ભવતો દર્શનં યત્સ્યાદપુનર્ભવદર્શનમ્ ॥ 25 ॥
જન્મૈશ્વર્યશ્રુતશ્રીભિરેધમાનમદઃ પુમાન્ ।
નૈવાર્હત્યભિધાતું વૈ ત્વામકિઞ્ચનગોચરમ્ ॥ 26 ॥
નમોઽકિઞ્ચનવિત્તાય નિવૃત્તગુણવૃત્તયે ।
આત્મારામાય શાન્તાય કૈવલ્યપતયે નમઃ ॥ 27 ॥
મન્યે ત્વાં કાલમીશાનમનાદિનિધનં વિભુમ્ ।
સમં ચરન્તં સર્વત્ર ભૂતાનાં યન્મિથઃ કલિઃ ॥ 28 ॥
ન વેદ કશ્ચિદ્ભગવંશ્ચિકીર્ષિતં તવેહમાનસ્ય નૃણાં વિડમ્બનમ્ ।
ન યસ્ય કશ્ચિદ્દયિતોઽસ્તિ કર્હિચિદ્દ્વેષ્યશ્ચ યસ્મિન્વિષમા મતિર્નૃણામ્ ॥ 29 ॥
જન્મ કર્મ ચ વિશ્વાત્મન્નજસ્યાકર્તુરાત્મનઃ ।
તિર્યન્નૃષિષુ યાદઃસુ તદત્યન્તવિડમ્બનમ્ ॥ 30 ॥
ગોપ્યાદદે ત્વયિ કૃતાગસિ દામ તાવદ્યાતે દશાશ્રુકલિલાઞ્જનસમ્ભ્રમાક્ષમ્ ।
વક્ત્રં નિનીય ભયભાવનયા સ્થિતસ્ય સા માં વિમોહયતિ ભીરપિ યદ્બિભેતિ ॥ 31 ॥
કેચિદાહુરજં જાતં પુણ્યશ્લોકસ્ય કીર્તયે ।
યદોઃ પ્રિયસ્યાન્વવાયે મલયસ્યેવ ચન્દનમ્ ॥ 32 ॥
અપરે વસુદેવસ્ય દેવક્યાં યાચિતોઽભ્યગાત્ ।
અજસ્ત્વમસ્ય ક્ષેમાય વધાય ચ સુરદ્વિષામ્ ॥ 33 ॥
ભારાવતારણાયાન્યે ભુવો નાવ ઇવોદધૌ ।
સીદન્ત્યા ભૂરિભારેણ જાતો હ્યાત્મભુવાર્થિતઃ ॥ 34 ॥
ભવેસ્મિન્ક્લિશ્યમાનાનામવિદ્યાકામકર્મભિઃ ।
શ્રવણસ્મરણાર્હાણિ કરિષ્યન્નિતિ કેચન ॥ 35 ॥
શૃણ્વન્તિ ગાયન્તિ ગૃણન્ત્યભીક્ષ્ણશઃ સ્મરન્તિ નન્દન્તિ તવેહિતં જનાઃ ।
ત એવ પશ્યન્ત્યચિરેણ તાવકં ભવપ્રવાહોપરમં પદામ્બુજમ્ ॥ 36 ॥
અપ્યદ્ય નસ્ત્વં સ્વકૃતેહિત પ્રભો જિહાસસિ સ્વિત્સુહૃદોઽનુજીવિનઃ ।
યેષાં ન ચાન્યદ્ભવતઃ પદામ્બુજાત્પરાયણં રાજસુ યોજિતાંહસામ્ ॥ 37 ॥
કે વયં નામરૂપાભ્યાં યદુભિઃ સહ પાણ્ડવાઃ ।
ભવતોઽદર્શનં યર્હિ હૃષીકાણામિવેશિતુઃ ॥ 38 ॥
નેયં શોભિષ્યતે તત્ર યથેદાનીં ગદાધર ।
ત્વત્પદૈરઙ્કિતા ભાતિ સ્વલક્ષણવિલક્ષિતૈઃ ॥ 39 ॥
ઇમે જનપદાઃ સ્વૃદ્ધાઃ સુપક્વૌષધિવીરુધઃ ।
વનાદ્રિનદ્યુદન્વન્તો હ્યેધન્તે તવ વીક્ષિતૈઃ ॥ 40 ॥
અથ વિશ્વેશ વિશ્વાત્મન્વિશ્વમૂર્તે સ્વકેષુ મે ।
સ્નેહપાશમિમં છિન્ધિ દૃઢં પાણ્ડુષુ વૃષ્ણિષુ ॥ 41 ॥
ત્વયિ મેઽનન્યવિષયા મતિર્મધુપતેઽસકૃત્ ।
રતિમુદ્વહતાદદ્ધા ગઙ્ગેવૌઘમુદન્વતિ ॥ 42 ॥
શ્રીકૃષ્ણ કૃષ્ણસખ વૃષ્ણ્યૃષભાવનિદ્રુગ્રાજન્યવંશદહનાનપવર્ગવીર્ય ।
ગોવિન્દ ગોદ્વિજસુરાર્તિહરાવતાર યોગેશ્વરાખિલગુરો ભગવન્નમસ્તે ॥ 43 ॥
॥ ઇતિ શ્રીમદ્ભાગવતે મહાપુરાણે પારમહંસ્યાં સંહિતાયાં પ્રથમસ્કન્ધે અષ્ટમેઽધ્યાયે શ્રીકુન્તીકૃતકૃષ્ણસ્તુતિઃ સમ્પૂર્ણા ॥
Roman (IAST) Transliteration
(śrīmadbhāgavata mahāpurāṇe prathamaskandhe aṣṭamādhyāyaḥ)
kuntyuvāca |
namasye puruṣaṃ tvādyamīśvaraṃ prakṛteḥ param |
alakṣyaṃ sarvabhūtānāmantarbahiravasthitam || 18 ||
māyājavanikācchannamajñādhokṣajamavyayam |
na lakṣyase mūḍhadṛśā naṭo nāṭyadharo yathā || 19 ||
tathā paramahaṃsānāṃ munīnāmamalātmanām |
bhaktiyogavidhānārthaṃ kathaṃ paśyema hi striyaḥ || 20 ||
kṛṣṇāya vāsudevāya devakīnandanāya ca |
nandagopakumārāya govindāya namo namaḥ || 21 ||
namaḥ paṅkajanābhāya namaḥ paṅkajamāline |
namaḥ paṅkajanetrāya namaste paṅkajāṅghraye || 22 ||
yathā hṛṣīkeśa khalena devakī kaṃsena ruddhāticiraṃ śucārpitā |
vimocitāhaṃ ca sahātmajā vibho tvayaiva nāthena muhurvipadgaṇāt || 23 ||
viṣānmahāgneḥ puruṣādadarśanādasatsabhāyā vanavāsakṛcchrataḥ |
mṛdhe mṛdhe'nekamahāṟathāstrato drauṇyastrataścāsma hare'bhirakṣitāḥ || 24 ||
vipadaḥ santu tāḥ śaśvattatra tatra jagadguro |
bhavato darśanaṃ yatsyādapunarbhavadarśanam || 25 ||
janmaiśvaryaśrutaśrībhiredhamānamadaḥ pumān |
naivārhatyabhidhātuṃ vai tvāmakiñcanagocaram || 26 ||
namo'kiñcanavittāya nivṛttaguṇavṛttaye |
ātmārāmāya śāntāya kaivalyapataye namaḥ || 27 ||
manye tvāṃ kālamīśānamanādinidhanaṃ vibhum |
samaṃ carantaṃ sarvatra bhūtānāṃ yanmithaḥ kaliḥ || 28 ||
na veda kaścidbhagavaṃścikīrṣitaṃ tavehamānasya nṛṇāṃ viḍambanam |
na yasya kaściddayito'sti karhiciddveṣyaśca yasminviṣamā matirnṛṇām || 29 ||
janma karma ca viśvātmannajasyākarturātmanaḥ |
tiryannṛṣiṣu yādaḥsu tadatyantaviḍambanam || 30 ||
gopyādade tvayi kṛtāgasi dāma tāvadyāte daśāśrukalilāñjanasambhramākṣam |
vaktraṃ ninīya bhayabhāvanayā sthitasya sā māṃ vimohayati bhīrapi yadbibheti || 31 ||
kecidāhurajaṃ jātaṃ puṇyaślokasya kīrtaye |
yadoḥ priyasyānvavāye malayasyeva candanam || 32 ||
apare vasudevasya devakyāṃ yācito'bhyagāt |
ajastvamasya kṣemāya vadhāya ca suradviṣām || 33 ||
bhārāvatāraṇāyānye bhuvo nāva ivodadhau |
sīdantyā bhūribhāreṇa jāto hyātmabhuvārthitaḥ || 34 ||
bhavesminkliśyamānānāmavidyākāmakarmabhiḥ |
śravaṇasmaraṇārhāṇi kariṣyanniti kecana || 35 ||
śṛṇvanti gāyanti gṛṇantyabhīkṣṇaśaḥ smaranti nandanti tavehitaṃ janāḥ |
ta eva paśyantyacireṇa tāvakaṃ bhavapravāhoparamaṃ padāmbujam || 36 ||
apyadya nastvaṃ svakṛtehita prabho jihāsasi svitsuhṛdo'nujīvinaḥ |
yeṣāṃ na cānyadbhavataḥ padāmbujātparāyaṇaṃ rājasu yojitāṃhasām || 37 ||
ke vayaṃ nāmarūpābhyāṃ yadubhiḥ saha pāṇḍavāḥ |
bhavato'darśanaṃ yarhi hṛṣīkāṇāmiveśituḥ || 38 ||
neyaṃ śobhiṣyate tatra yathedānīṃ gadādhara |
tvatpadairaṅkitā bhāti svalakṣaṇavilakṣitaiḥ || 39 ||
ime janapadāḥ svṛddhāḥ supakvauṣadhivīrudhaḥ |
vanādrinadyudanvanto hyedhante tava vīkṣitaiḥ || 40 ||
atha viśveśa viśvātmanviśvamūrte svakeṣu me |
snehapāśamimaṃ chindhi dṛḍhaṃ pāṇḍuṣu vṛṣṇiṣu || 41 ||
tvayi me'nanyaviṣayā matirmadhupate'sakṛt |
ratimudvahatādaddhā gaṅgevaughamudanvati || 42 ||
śrīkṛṣṇa kṛṣṇasakha vṛṣṇyṛṣabhāvanidrugrājanyavaṃśadahanānapavargavīrya |
govinda godvijasurārtiharāvatāra yogeśvarākhilaguro bhagavannamaste || 43 ||
|| iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ prathamaskandhe aṣṭame'dhyāye śrīkuntīkṛtakṛṣṇastutiḥ sampūrṇā ||
Sanskrit — Devanagari (original)
(श्रीमद्भागवत महापुराणे प्रथमस्कन्धे अष्टमाध्यायः)
कुन्त्युवाच ।
नमस्ये पुरुषं त्वाद्यमीश्वरं प्रकृतेः परम् ।
अलक्ष्यं सर्वभूतानामन्तर्बहिरवस्थितम् ॥ 18 ॥
मायाजवनिकाच्छन्नमज्ञाधोक्षजमव्ययम् ।
न लक्ष्यसे मूढदृशा नटो नाट्यधरो यथा ॥ 19 ॥
तथा परमहंसानां मुनीनाममलात्मनाम् ।
भक्तियोगविधानार्थं कथं पश्येम हि स्त्रियः ॥ 20 ॥
कृष्णाय वासुदेवाय देवकीनन्दनाय च ।
नन्दगोपकुमाराय गोविन्दाय नमो नमः ॥ 21 ॥
नमः पङ्कजनाभाय नमः पङ्कजमालिने ।
नमः पङ्कजनेत्राय नमस्ते पङ्कजाङ्घ्रये ॥ 22 ॥
यथा हृषीकेश खलेन देवकी कंसेन रुद्धातिचिरं शुचार्पिता ।
विमोचिताहं च सहात्मजा विभो त्वयैव नाथेन मुहुर्विपद्गणात् ॥ 23 ॥
विषान्महाग्नेः पुरुषाददर्शनादसत्सभाया वनवासकृच्छ्रतः ।
मृधे मृधेऽनेकमहाऱथास्त्रतो द्रौण्यस्त्रतश्चास्म हरेऽभिरक्षिताः ॥ 24 ॥
विपदः सन्तु ताः शश्वत्तत्र तत्र जगद्गुरो ।
भवतो दर्शनं यत्स्यादपुनर्भवदर्शनम् ॥ 25 ॥
जन्मैश्वर्यश्रुतश्रीभिरेधमानमदः पुमान् ।
नैवार्हत्यभिधातुं वै त्वामकिञ्चनगोचरम् ॥ 26 ॥
नमोऽकिञ्चनवित्ताय निवृत्तगुणवृत्तये ।
आत्मारामाय शान्ताय कैवल्यपतये नमः ॥ 27 ॥
मन्ये त्वां कालमीशानमनादिनिधनं विभुम् ।
समं चरन्तं सर्वत्र भूतानां यन्मिथः कलिः ॥ 28 ॥
न वेद कश्चिद्भगवंश्चिकीर्षितं तवेहमानस्य नृणां विडम्बनम् ।
न यस्य कश्चिद्दयितोऽस्ति कर्हिचिद्द्वेष्यश्च यस्मिन्विषमा मतिर्नृणाम् ॥ 29 ॥
जन्म कर्म च विश्वात्मन्नजस्याकर्तुरात्मनः ।
तिर्यन्नृषिषु यादःसु तदत्यन्तविडम्बनम् ॥ 30 ॥
गोप्याददे त्वयि कृतागसि दाम तावद्याते दशाश्रुकलिलाञ्जनसम्भ्रमाक्षम् ।
वक्त्रं निनीय भयभावनया स्थितस्य सा मां विमोहयति भीरपि यद्बिभेति ॥ 31 ॥
केचिदाहुरजं जातं पुण्यश्लोकस्य कीर्तये ।
यदोः प्रियस्यान्ववाये मलयस्येव चन्दनम् ॥ 32 ॥
अपरे वसुदेवस्य देवक्यां याचितोऽभ्यगात् ।
अजस्त्वमस्य क्षेमाय वधाय च सुरद्विषाम् ॥ 33 ॥
भारावतारणायान्ये भुवो नाव इवोदधौ ।
सीदन्त्या भूरिभारेण जातो ह्यात्मभुवार्थितः ॥ 34 ॥
भवेस्मिन्क्लिश्यमानानामविद्याकामकर्मभिः ।
श्रवणस्मरणार्हाणि करिष्यन्निति केचन ॥ 35 ॥
शृण्वन्ति गायन्ति गृणन्त्यभीक्ष्णशः स्मरन्ति नन्दन्ति तवेहितं जनाः ।
त एव पश्यन्त्यचिरेण तावकं भवप्रवाहोपरमं पदाम्बुजम् ॥ 36 ॥
अप्यद्य नस्त्वं स्वकृतेहित प्रभो जिहाससि स्वित्सुहृदोऽनुजीविनः ।
येषां न चान्यद्भवतः पदाम्बुजात्परायणं राजसु योजितांहसाम् ॥ 37 ॥
के वयं नामरूपाभ्यां यदुभिः सह पाण्डवाः ।
भवतोऽदर्शनं यर्हि हृषीकाणामिवेशितुः ॥ 38 ॥
नेयं शोभिष्यते तत्र यथेदानीं गदाधर ।
त्वत्पदैरङ्किता भाति स्वलक्षणविलक्षितैः ॥ 39 ॥
इमे जनपदाः स्वृद्धाः सुपक्वौषधिवीरुधः ।
वनाद्रिनद्युदन्वन्तो ह्येधन्ते तव वीक्षितैः ॥ 40 ॥
अथ विश्वेश विश्वात्मन्विश्वमूर्ते स्वकेषु मे ।
स्नेहपाशमिमं छिन्धि दृढं पाण्डुषु वृष्णिषु ॥ 41 ॥
त्वयि मेऽनन्यविषया मतिर्मधुपतेऽसकृत् ।
रतिमुद्वहतादद्धा गङ्गेवौघमुदन्वति ॥ 42 ॥
श्रीकृष्ण कृष्णसख वृष्ण्यृषभावनिद्रुग्राजन्यवंशदहनानपवर्गवीर्य ।
गोविन्द गोद्विजसुरार्तिहरावतार योगेश्वराखिलगुरो भगवन्नमस्ते ॥ 43 ॥
॥ इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां प्रथमस्कन्धे अष्टमेऽध्याये श्रीकुन्तीकृतकृष्णस्तुतिः सम्पूर्णा ॥
(śrīmadbhāgavata mahāpurāṇe prathamaskandhe aṣṭamādhyāyaḥ)
kuntyuvāca |
namasye puruṣaṃ tvādyamīśvaraṃ prakṛteḥ param |
alakṣyaṃ sarvabhūtānāmantarbahiravasthitam || 18 ||
māyājavanikācchannamajñādhokṣajamavyayam |
na lakṣyase mūḍhadṛśā naṭo nāṭyadharo yathā || 19 ||
tathā paramahaṃsānāṃ munīnāmamalātmanām |
bhaktiyogavidhānārthaṃ kathaṃ paśyema hi striyaḥ || 20 ||
kṛṣṇāya vāsudevāya devakīnandanāya ca |
nandagopakumārāya govindāya namo namaḥ || 21 ||
namaḥ paṅkajanābhāya namaḥ paṅkajamāline |
namaḥ paṅkajanetrāya namaste paṅkajāṅghraye || 22 ||
yathā hṛṣīkeśa khalena devakī kaṃsena ruddhāticiraṃ śucārpitā |
vimocitāhaṃ ca sahātmajā vibho tvayaiva nāthena muhurvipadgaṇāt || 23 ||
viṣānmahāgneḥ puruṣādadarśanādasatsabhāyā vanavāsakṛcchrataḥ |
mṛdhe mṛdhe'nekamahāṟathāstrato drauṇyastrataścāsma hare'bhirakṣitāḥ || 24 ||
vipadaḥ santu tāḥ śaśvattatra tatra jagadguro |
bhavato darśanaṃ yatsyādapunarbhavadarśanam || 25 ||
janmaiśvaryaśrutaśrībhiredhamānamadaḥ pumān |
naivārhatyabhidhātuṃ vai tvāmakiñcanagocaram || 26 ||
namo'kiñcanavittāya nivṛttaguṇavṛttaye |
ātmārāmāya śāntāya kaivalyapataye namaḥ || 27 ||
manye tvāṃ kālamīśānamanādinidhanaṃ vibhum |
samaṃ carantaṃ sarvatra bhūtānāṃ yanmithaḥ kaliḥ || 28 ||
na veda kaścidbhagavaṃścikīrṣitaṃ tavehamānasya nṛṇāṃ viḍambanam |
na yasya kaściddayito'sti karhiciddveṣyaśca yasminviṣamā matirnṛṇām || 29 ||
janma karma ca viśvātmannajasyākarturātmanaḥ |
tiryannṛṣiṣu yādaḥsu tadatyantaviḍambanam || 30 ||
gopyādade tvayi kṛtāgasi dāma tāvadyāte daśāśrukalilāñjanasambhramākṣam |
vaktraṃ ninīya bhayabhāvanayā sthitasya sā māṃ vimohayati bhīrapi yadbibheti || 31 ||
kecidāhurajaṃ jātaṃ puṇyaślokasya kīrtaye |
yadoḥ priyasyānvavāye malayasyeva candanam || 32 ||
apare vasudevasya devakyāṃ yācito'bhyagāt |
ajastvamasya kṣemāya vadhāya ca suradviṣām || 33 ||
bhārāvatāraṇāyānye bhuvo nāva ivodadhau |
sīdantyā bhūribhāreṇa jāto hyātmabhuvārthitaḥ || 34 ||
bhavesminkliśyamānānāmavidyākāmakarmabhiḥ |
śravaṇasmaraṇārhāṇi kariṣyanniti kecana || 35 ||
śṛṇvanti gāyanti gṛṇantyabhīkṣṇaśaḥ smaranti nandanti tavehitaṃ janāḥ |
ta eva paśyantyacireṇa tāvakaṃ bhavapravāhoparamaṃ padāmbujam || 36 ||
apyadya nastvaṃ svakṛtehita prabho jihāsasi svitsuhṛdo'nujīvinaḥ |
yeṣāṃ na cānyadbhavataḥ padāmbujātparāyaṇaṃ rājasu yojitāṃhasām || 37 ||
ke vayaṃ nāmarūpābhyāṃ yadubhiḥ saha pāṇḍavāḥ |
bhavato'darśanaṃ yarhi hṛṣīkāṇāmiveśituḥ || 38 ||
neyaṃ śobhiṣyate tatra yathedānīṃ gadādhara |
tvatpadairaṅkitā bhāti svalakṣaṇavilakṣitaiḥ || 39 ||
ime janapadāḥ svṛddhāḥ supakvauṣadhivīrudhaḥ |
vanādrinadyudanvanto hyedhante tava vīkṣitaiḥ || 40 ||
atha viśveśa viśvātmanviśvamūrte svakeṣu me |
snehapāśamimaṃ chindhi dṛḍhaṃ pāṇḍuṣu vṛṣṇiṣu || 41 ||
tvayi me'nanyaviṣayā matirmadhupate'sakṛt |
ratimudvahatādaddhā gaṅgevaughamudanvati || 42 ||
śrīkṛṣṇa kṛṣṇasakha vṛṣṇyṛṣabhāvanidrugrājanyavaṃśadahanānapavargavīrya |
govinda godvijasurārtiharāvatāra yogeśvarākhilaguro bhagavannamaste || 43 ||
|| iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ prathamaskandhe aṣṭame'dhyāye śrīkuntīkṛtakṛṣṇastutiḥ sampūrṇā ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.