(শ্রীমদ্ভাগবত মহাপুরাণে প্রথমস্কন্ধে অষ্টমাধ্যাযঃ)
কুন্ত্যুবাচ ।
নমস্যে পুরুষং ত্বাদ্যমীশ্বরং প্রকৃতেঃ পরম্ ।
অলক্ষ্যং সর্বভূতানামন্তর্বহিরবস্থিতম্ ॥ 18 ॥
মাযাজবনিকাচ্ছন্নমজ্ঞাধোক্ষজমব্যযম্ ।
ন লক্ষ্যসে মূঢদৃশা নটো নাট্যধরো যথা ॥ 19 ॥
তথা পরমহংসানাং মুনীনামমলাত্মনাম্ ।
ভক্তিযোগবিধানার্থং কথং পশ্যেম হি স্ত্রিযঃ ॥ 20 ॥
কৃষ্ণায বাসুদেবায দেবকীনন্দনায চ ।
নন্দগোপকুমারায গোবিন্দায নমো নমঃ ॥ 21 ॥
নমঃ পঙ্কজনাভায নমঃ পঙ্কজমালিনে ।
নমঃ পঙ্কজনেত্রায নমস্তে পঙ্কজাঙ্ঘ্রযে ॥ 22 ॥
যথা হৃষীকেশ খলেন দেবকী কংসেন রুদ্ধাতিচিরং শুচার্পিতা ।
বিমোচিতাহং চ সহাত্মজা বিভো ত্বযৈব নাথেন মুহুর্বিপদ্গণাত্ ॥ 23 ॥
বিষান্মহাগ্নেঃ পুরুষাদদর্শনাদসত্সভাযা বনবাসকৃচ্ছ্রতঃ ।
মৃধে মৃধেঽনেকমহার়থাস্ত্রতো দ্রৌণ্যস্ত্রতশ্চাস্ম হরেঽভিরক্ষিতাঃ ॥ 24 ॥
বিপদঃ সন্তু তাঃ শশ্বত্তত্র তত্র জগদ্গুরো ।
ভবতো দর্শনং যত্স্যাদপুনর্ভবদর্শনম্ ॥ 25 ॥
জন্মৈশ্বর্যশ্রুতশ্রীভিরেধমানমদঃ পুমান্ ।
নৈবার্হত্যভিধাতুং বৈ ত্বামকিঞ্চনগোচরম্ ॥ 26 ॥
নমোঽকিঞ্চনবিত্তায নিবৃত্তগুণবৃত্তযে ।
আত্মারামায শান্তায কৈবল্যপতযে নমঃ ॥ 27 ॥
মন্যে ত্বাং কালমীশানমনাদিনিধনং বিভুম্ ।
সমং চরন্তং সর্বত্র ভূতানাং যন্মিথঃ কলিঃ ॥ 28 ॥
ন বেদ কশ্চিদ্ভগবংশ্চিকীর্ষিতং তবেহমানস্য নৃণাং বিডম্বনম্ ।
ন যস্য কশ্চিদ্দযিতোঽস্তি কর্হিচিদ্দ্বেষ্যশ্চ যস্মিন্বিষমা মতির্নৃণাম্ ॥ 29 ॥
জন্ম কর্ম চ বিশ্বাত্মন্নজস্যাকর্তুরাত্মনঃ ।
তির্যন্নৃষিষু যাদঃসু তদত্যন্তবিডম্বনম্ ॥ 30 ॥
গোপ্যাদদে ত্বযি কৃতাগসি দাম তাবদ্যাতে দশাশ্রুকলিলাঞ্জনসম্ভ্রমাক্ষম্ ।
বক্ত্রং নিনীয ভযভাবনযা স্থিতস্য সা মাং বিমোহযতি ভীরপি যদ্বিভেতি ॥ 31 ॥
কেচিদাহুরজং জাতং পুণ্যশ্লোকস্য কীর্তযে ।
যদোঃ প্রিযস্যান্ববাযে মলযস্যেব চন্দনম্ ॥ 32 ॥
অপরে বসুদেবস্য দেবক্যাং যাচিতোঽভ্যগাত্ ।
অজস্ত্বমস্য ক্ষেমায বধায চ সুরদ্বিষাম্ ॥ 33 ॥
ভারাবতারণাযান্যে ভুবো নাব ইবোদধৌ ।
সীদন্ত্যা ভূরিভারেণ জাতো হ্যাত্মভুবার্থিতঃ ॥ 34 ॥
ভবেস্মিন্ক্লিশ্যমানানামবিদ্যাকামকর্মভিঃ ।
শ্রবণস্মরণার্হাণি করিষ্যন্নিতি কেচন ॥ 35 ॥
শৃণ্বন্তি গাযন্তি গৃণন্ত্যভীক্ষ্ণশঃ স্মরন্তি নন্দন্তি তবেহিতং জনাঃ ।
ত এব পশ্যন্ত্যচিরেণ তাবকং ভবপ্রবাহোপরমং পদাম্বুজম্ ॥ 36 ॥
অপ্যদ্য নস্ত্বং স্বকৃতেহিত প্রভো জিহাসসি স্বিত্সুহৃদোঽনুজীবিনঃ ।
যেষাং ন চান্যদ্ভবতঃ পদাম্বুজাত্পরাযণং রাজসু যোজিতাংহসাম্ ॥ 37 ॥
কে বযং নামরূপাভ্যাং যদুভিঃ সহ পাণ্ডবাঃ ।
ভবতোঽদর্শনং যর্হি হৃষীকাণামিবেশিতুঃ ॥ 38 ॥
নেযং শোভিষ্যতে তত্র যথেদানীং গদাধর ।
ত্বত্পদৈরঙ্কিতা ভাতি স্বলক্ষণবিলক্ষিতৈঃ ॥ 39 ॥
ইমে জনপদাঃ স্বৃদ্ধাঃ সুপক্বৌষধিবীরুধঃ ।
বনাদ্রিনদ্যুদন্বন্তো হ্যেধন্তে তব বীক্ষিতৈঃ ॥ 40 ॥
অথ বিশ্বেশ বিশ্বাত্মন্বিশ্বমূর্তে স্বকেষু মে ।
স্নেহপাশমিমং ছিন্ধি দৃঢং পাণ্ডুষু বৃষ্ণিষু ॥ 41 ॥
ত্বযি মেঽনন্যবিষযা মতির্মধুপতেঽসকৃত্ ।
রতিমুদ্বহতাদদ্ধা গঙ্গেবৌঘমুদন্বতি ॥ 42 ॥
শ্রীকৃষ্ণ কৃষ্ণসখ বৃষ্ণ্যৃষভাবনিদ্রুগ্রাজন্যবংশদহনানপবর্গবীর্য ।
গোবিন্দ গোদ্বিজসুরার্তিহরাবতার যোগেশ্বরাখিলগুরো ভগবন্নমস্তে ॥ 43 ॥
॥ ইতি শ্রীমদ্ভাগবতে মহাপুরাণে পারমহংস্যাং সংহিতাযাং প্রথমস্কন্ধে অষ্টমেঽধ্যাযে শ্রীকুন্তীকৃতকৃষ্ণস্তুতিঃ সম্পূর্ণা ॥
Roman (IAST) Transliteration
(śrīmadbhāgavata mahāpurāṇe prathamaskandhe aṣṭamādhyāyaḥ)
kuntyuvāca |
namasye puruṣaṃ tvādyamīśvaraṃ prakṛteḥ param |
alakṣyaṃ sarvabhūtānāmantarbahiravasthitam || 18 ||
māyājavanikācchannamajñādhokṣajamavyayam |
na lakṣyase mūḍhadṛśā naṭo nāṭyadharo yathā || 19 ||
tathā paramahaṃsānāṃ munīnāmamalātmanām |
bhaktiyogavidhānārthaṃ kathaṃ paśyema hi striyaḥ || 20 ||
kṛṣṇāya vāsudevāya devakīnandanāya ca |
nandagopakumārāya govindāya namo namaḥ || 21 ||
namaḥ paṅkajanābhāya namaḥ paṅkajamāline |
namaḥ paṅkajanetrāya namaste paṅkajāṅghraye || 22 ||
yathā hṛṣīkeśa khalena devakī kaṃsena ruddhāticiraṃ śucārpitā |
vimocitāhaṃ ca sahātmajā vibho tvayaiva nāthena muhurvipadgaṇāt || 23 ||
viṣānmahāgneḥ puruṣādadarśanādasatsabhāyā vanavāsakṛcchrataḥ |
mṛdhe mṛdhe'nekamahāṟathāstrato drauṇyastrataścāsma hare'bhirakṣitāḥ || 24 ||
vipadaḥ santu tāḥ śaśvattatra tatra jagadguro |
bhavato darśanaṃ yatsyādapunarbhavadarśanam || 25 ||
janmaiśvaryaśrutaśrībhiredhamānamadaḥ pumān |
naivārhatyabhidhātuṃ vai tvāmakiñcanagocaram || 26 ||
namo'kiñcanavittāya nivṛttaguṇavṛttaye |
ātmārāmāya śāntāya kaivalyapataye namaḥ || 27 ||
manye tvāṃ kālamīśānamanādinidhanaṃ vibhum |
samaṃ carantaṃ sarvatra bhūtānāṃ yanmithaḥ kaliḥ || 28 ||
na veda kaścidbhagavaṃścikīrṣitaṃ tavehamānasya nṛṇāṃ viḍambanam |
na yasya kaściddayito'sti karhiciddveṣyaśca yasminviṣamā matirnṛṇām || 29 ||
janma karma ca viśvātmannajasyākarturātmanaḥ |
tiryannṛṣiṣu yādaḥsu tadatyantaviḍambanam || 30 ||
gopyādade tvayi kṛtāgasi dāma tāvadyāte daśāśrukalilāñjanasambhramākṣam |
vaktraṃ ninīya bhayabhāvanayā sthitasya sā māṃ vimohayati bhīrapi yadbibheti || 31 ||
kecidāhurajaṃ jātaṃ puṇyaślokasya kīrtaye |
yadoḥ priyasyānvavāye malayasyeva candanam || 32 ||
apare vasudevasya devakyāṃ yācito'bhyagāt |
ajastvamasya kṣemāya vadhāya ca suradviṣām || 33 ||
bhārāvatāraṇāyānye bhuvo nāva ivodadhau |
sīdantyā bhūribhāreṇa jāto hyātmabhuvārthitaḥ || 34 ||
bhavesminkliśyamānānāmavidyākāmakarmabhiḥ |
śravaṇasmaraṇārhāṇi kariṣyanniti kecana || 35 ||
śṛṇvanti gāyanti gṛṇantyabhīkṣṇaśaḥ smaranti nandanti tavehitaṃ janāḥ |
ta eva paśyantyacireṇa tāvakaṃ bhavapravāhoparamaṃ padāmbujam || 36 ||
apyadya nastvaṃ svakṛtehita prabho jihāsasi svitsuhṛdo'nujīvinaḥ |
yeṣāṃ na cānyadbhavataḥ padāmbujātparāyaṇaṃ rājasu yojitāṃhasām || 37 ||
ke vayaṃ nāmarūpābhyāṃ yadubhiḥ saha pāṇḍavāḥ |
bhavato'darśanaṃ yarhi hṛṣīkāṇāmiveśituḥ || 38 ||
neyaṃ śobhiṣyate tatra yathedānīṃ gadādhara |
tvatpadairaṅkitā bhāti svalakṣaṇavilakṣitaiḥ || 39 ||
ime janapadāḥ svṛddhāḥ supakvauṣadhivīrudhaḥ |
vanādrinadyudanvanto hyedhante tava vīkṣitaiḥ || 40 ||
atha viśveśa viśvātmanviśvamūrte svakeṣu me |
snehapāśamimaṃ chindhi dṛḍhaṃ pāṇḍuṣu vṛṣṇiṣu || 41 ||
tvayi me'nanyaviṣayā matirmadhupate'sakṛt |
ratimudvahatādaddhā gaṅgevaughamudanvati || 42 ||
śrīkṛṣṇa kṛṣṇasakha vṛṣṇyṛṣabhāvanidrugrājanyavaṃśadahanānapavargavīrya |
govinda godvijasurārtiharāvatāra yogeśvarākhilaguro bhagavannamaste || 43 ||
|| iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ prathamaskandhe aṣṭame'dhyāye śrīkuntīkṛtakṛṣṇastutiḥ sampūrṇā ||
Sanskrit — Devanagari (original)
(श्रीमद्भागवत महापुराणे प्रथमस्कन्धे अष्टमाध्यायः)
कुन्त्युवाच ।
नमस्ये पुरुषं त्वाद्यमीश्वरं प्रकृतेः परम् ।
अलक्ष्यं सर्वभूतानामन्तर्बहिरवस्थितम् ॥ 18 ॥
मायाजवनिकाच्छन्नमज्ञाधोक्षजमव्ययम् ।
न लक्ष्यसे मूढदृशा नटो नाट्यधरो यथा ॥ 19 ॥
तथा परमहंसानां मुनीनाममलात्मनाम् ।
भक्तियोगविधानार्थं कथं पश्येम हि स्त्रियः ॥ 20 ॥
कृष्णाय वासुदेवाय देवकीनन्दनाय च ।
नन्दगोपकुमाराय गोविन्दाय नमो नमः ॥ 21 ॥
नमः पङ्कजनाभाय नमः पङ्कजमालिने ।
नमः पङ्कजनेत्राय नमस्ते पङ्कजाङ्घ्रये ॥ 22 ॥
यथा हृषीकेश खलेन देवकी कंसेन रुद्धातिचिरं शुचार्पिता ।
विमोचिताहं च सहात्मजा विभो त्वयैव नाथेन मुहुर्विपद्गणात् ॥ 23 ॥
विषान्महाग्नेः पुरुषाददर्शनादसत्सभाया वनवासकृच्छ्रतः ।
मृधे मृधेऽनेकमहाऱथास्त्रतो द्रौण्यस्त्रतश्चास्म हरेऽभिरक्षिताः ॥ 24 ॥
विपदः सन्तु ताः शश्वत्तत्र तत्र जगद्गुरो ।
भवतो दर्शनं यत्स्यादपुनर्भवदर्शनम् ॥ 25 ॥
जन्मैश्वर्यश्रुतश्रीभिरेधमानमदः पुमान् ।
नैवार्हत्यभिधातुं वै त्वामकिञ्चनगोचरम् ॥ 26 ॥
नमोऽकिञ्चनवित्ताय निवृत्तगुणवृत्तये ।
आत्मारामाय शान्ताय कैवल्यपतये नमः ॥ 27 ॥
मन्ये त्वां कालमीशानमनादिनिधनं विभुम् ।
समं चरन्तं सर्वत्र भूतानां यन्मिथः कलिः ॥ 28 ॥
न वेद कश्चिद्भगवंश्चिकीर्षितं तवेहमानस्य नृणां विडम्बनम् ।
न यस्य कश्चिद्दयितोऽस्ति कर्हिचिद्द्वेष्यश्च यस्मिन्विषमा मतिर्नृणाम् ॥ 29 ॥
जन्म कर्म च विश्वात्मन्नजस्याकर्तुरात्मनः ।
तिर्यन्नृषिषु यादःसु तदत्यन्तविडम्बनम् ॥ 30 ॥
गोप्याददे त्वयि कृतागसि दाम तावद्याते दशाश्रुकलिलाञ्जनसम्भ्रमाक्षम् ।
वक्त्रं निनीय भयभावनया स्थितस्य सा मां विमोहयति भीरपि यद्बिभेति ॥ 31 ॥
केचिदाहुरजं जातं पुण्यश्लोकस्य कीर्तये ।
यदोः प्रियस्यान्ववाये मलयस्येव चन्दनम् ॥ 32 ॥
अपरे वसुदेवस्य देवक्यां याचितोऽभ्यगात् ।
अजस्त्वमस्य क्षेमाय वधाय च सुरद्विषाम् ॥ 33 ॥
भारावतारणायान्ये भुवो नाव इवोदधौ ।
सीदन्त्या भूरिभारेण जातो ह्यात्मभुवार्थितः ॥ 34 ॥
भवेस्मिन्क्लिश्यमानानामविद्याकामकर्मभिः ।
श्रवणस्मरणार्हाणि करिष्यन्निति केचन ॥ 35 ॥
शृण्वन्ति गायन्ति गृणन्त्यभीक्ष्णशः स्मरन्ति नन्दन्ति तवेहितं जनाः ।
त एव पश्यन्त्यचिरेण तावकं भवप्रवाहोपरमं पदाम्बुजम् ॥ 36 ॥
अप्यद्य नस्त्वं स्वकृतेहित प्रभो जिहाससि स्वित्सुहृदोऽनुजीविनः ।
येषां न चान्यद्भवतः पदाम्बुजात्परायणं राजसु योजितांहसाम् ॥ 37 ॥
के वयं नामरूपाभ्यां यदुभिः सह पाण्डवाः ।
भवतोऽदर्शनं यर्हि हृषीकाणामिवेशितुः ॥ 38 ॥
नेयं शोभिष्यते तत्र यथेदानीं गदाधर ।
त्वत्पदैरङ्किता भाति स्वलक्षणविलक्षितैः ॥ 39 ॥
इमे जनपदाः स्वृद्धाः सुपक्वौषधिवीरुधः ।
वनाद्रिनद्युदन्वन्तो ह्येधन्ते तव वीक्षितैः ॥ 40 ॥
अथ विश्वेश विश्वात्मन्विश्वमूर्ते स्वकेषु मे ।
स्नेहपाशमिमं छिन्धि दृढं पाण्डुषु वृष्णिषु ॥ 41 ॥
त्वयि मेऽनन्यविषया मतिर्मधुपतेऽसकृत् ।
रतिमुद्वहतादद्धा गङ्गेवौघमुदन्वति ॥ 42 ॥
श्रीकृष्ण कृष्णसख वृष्ण्यृषभावनिद्रुग्राजन्यवंशदहनानपवर्गवीर्य ।
गोविन्द गोद्विजसुरार्तिहरावतार योगेश्वराखिलगुरो भगवन्नमस्ते ॥ 43 ॥
॥ इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां संहितायां प्रथमस्कन्धे अष्टमेऽध्याये श्रीकुन्तीकृतकृष्णस्तुतिः सम्पूर्णा ॥
(śrīmadbhāgavata mahāpurāṇe prathamaskandhe aṣṭamādhyāyaḥ)
kuntyuvāca |
namasye puruṣaṃ tvādyamīśvaraṃ prakṛteḥ param |
alakṣyaṃ sarvabhūtānāmantarbahiravasthitam || 18 ||
māyājavanikācchannamajñādhokṣajamavyayam |
na lakṣyase mūḍhadṛśā naṭo nāṭyadharo yathā || 19 ||
tathā paramahaṃsānāṃ munīnāmamalātmanām |
bhaktiyogavidhānārthaṃ kathaṃ paśyema hi striyaḥ || 20 ||
kṛṣṇāya vāsudevāya devakīnandanāya ca |
nandagopakumārāya govindāya namo namaḥ || 21 ||
namaḥ paṅkajanābhāya namaḥ paṅkajamāline |
namaḥ paṅkajanetrāya namaste paṅkajāṅghraye || 22 ||
yathā hṛṣīkeśa khalena devakī kaṃsena ruddhāticiraṃ śucārpitā |
vimocitāhaṃ ca sahātmajā vibho tvayaiva nāthena muhurvipadgaṇāt || 23 ||
viṣānmahāgneḥ puruṣādadarśanādasatsabhāyā vanavāsakṛcchrataḥ |
mṛdhe mṛdhe'nekamahāṟathāstrato drauṇyastrataścāsma hare'bhirakṣitāḥ || 24 ||
vipadaḥ santu tāḥ śaśvattatra tatra jagadguro |
bhavato darśanaṃ yatsyādapunarbhavadarśanam || 25 ||
janmaiśvaryaśrutaśrībhiredhamānamadaḥ pumān |
naivārhatyabhidhātuṃ vai tvāmakiñcanagocaram || 26 ||
namo'kiñcanavittāya nivṛttaguṇavṛttaye |
ātmārāmāya śāntāya kaivalyapataye namaḥ || 27 ||
manye tvāṃ kālamīśānamanādinidhanaṃ vibhum |
samaṃ carantaṃ sarvatra bhūtānāṃ yanmithaḥ kaliḥ || 28 ||
na veda kaścidbhagavaṃścikīrṣitaṃ tavehamānasya nṛṇāṃ viḍambanam |
na yasya kaściddayito'sti karhiciddveṣyaśca yasminviṣamā matirnṛṇām || 29 ||
janma karma ca viśvātmannajasyākarturātmanaḥ |
tiryannṛṣiṣu yādaḥsu tadatyantaviḍambanam || 30 ||
gopyādade tvayi kṛtāgasi dāma tāvadyāte daśāśrukalilāñjanasambhramākṣam |
vaktraṃ ninīya bhayabhāvanayā sthitasya sā māṃ vimohayati bhīrapi yadbibheti || 31 ||
kecidāhurajaṃ jātaṃ puṇyaślokasya kīrtaye |
yadoḥ priyasyānvavāye malayasyeva candanam || 32 ||
apare vasudevasya devakyāṃ yācito'bhyagāt |
ajastvamasya kṣemāya vadhāya ca suradviṣām || 33 ||
bhārāvatāraṇāyānye bhuvo nāva ivodadhau |
sīdantyā bhūribhāreṇa jāto hyātmabhuvārthitaḥ || 34 ||
bhavesminkliśyamānānāmavidyākāmakarmabhiḥ |
śravaṇasmaraṇārhāṇi kariṣyanniti kecana || 35 ||
śṛṇvanti gāyanti gṛṇantyabhīkṣṇaśaḥ smaranti nandanti tavehitaṃ janāḥ |
ta eva paśyantyacireṇa tāvakaṃ bhavapravāhoparamaṃ padāmbujam || 36 ||
apyadya nastvaṃ svakṛtehita prabho jihāsasi svitsuhṛdo'nujīvinaḥ |
yeṣāṃ na cānyadbhavataḥ padāmbujātparāyaṇaṃ rājasu yojitāṃhasām || 37 ||
ke vayaṃ nāmarūpābhyāṃ yadubhiḥ saha pāṇḍavāḥ |
bhavato'darśanaṃ yarhi hṛṣīkāṇāmiveśituḥ || 38 ||
neyaṃ śobhiṣyate tatra yathedānīṃ gadādhara |
tvatpadairaṅkitā bhāti svalakṣaṇavilakṣitaiḥ || 39 ||
ime janapadāḥ svṛddhāḥ supakvauṣadhivīrudhaḥ |
vanādrinadyudanvanto hyedhante tava vīkṣitaiḥ || 40 ||
atha viśveśa viśvātmanviśvamūrte svakeṣu me |
snehapāśamimaṃ chindhi dṛḍhaṃ pāṇḍuṣu vṛṣṇiṣu || 41 ||
tvayi me'nanyaviṣayā matirmadhupate'sakṛt |
ratimudvahatādaddhā gaṅgevaughamudanvati || 42 ||
śrīkṛṣṇa kṛṣṇasakha vṛṣṇyṛṣabhāvanidrugrājanyavaṃśadahanānapavargavīrya |
govinda godvijasurārtiharāvatāra yogeśvarākhilaguro bhagavannamaste || 43 ||
|| iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ prathamaskandhe aṣṭame'dhyāye śrīkuntīkṛtakṛṣṇastutiḥ sampūrṇā ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.