Rama

𑌶𑍍𑌰𑍀 𑌰𑌾𑌮 𑌚𑌰𑌿𑌤 𑌮𑌾𑌨𑌸 - 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡

Shri Rama Charita Manasa - Kishkindhakanda

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌗𑌣𑍇𑌶𑌾𑌯 𑌨𑌮𑌃
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌜𑌾𑌨𑌕𑍀𑌵𑌲𑍍𑌲𑌭𑍋 𑌵𑌿𑌜𑌯𑌤𑍇
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌰𑌾𑌮𑌚𑌰𑌿𑌤𑌮𑌾𑌨𑌸
𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌥 𑌸𑍋𑌪𑌾𑌨 (𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡)
𑌕𑍁𑌨𑍍𑌦𑍇𑌨𑍍𑌦𑍀𑌵𑌰𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌾𑌵𑌤𑌿𑌬𑌲𑍗 𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌧𑌾𑌮𑌾𑌵𑍁𑌭𑍗
𑌶𑍋𑌭𑌾𑌢𑍍𑌯𑍗 𑌵𑌰𑌧𑌨𑍍𑌵𑌿𑌨𑍗 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌿𑌨𑍁𑌤𑍗 𑌗𑍋𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌵𑍃𑌨𑍍𑌦𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑍗।
𑌮𑌾𑌯𑌾𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑌰𑍂𑌪𑌿𑌣𑍗 𑌰𑌘𑍁𑌵𑌰𑍗 𑌸𑌦𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮𑌵𑌰𑍍𑌮𑍗𑌂 𑌹𑌿𑌤𑍗
𑌸𑍀𑌤𑌾𑌨𑍍𑌵𑍇𑌷𑌣𑌤𑌤𑍍𑌪𑌰𑍗 𑌪𑌥𑌿𑌗𑌤𑍗 𑌭𑌕𑍍𑌤𑌿𑌪𑍍𑌰𑌦𑍗 𑌤𑍗 𑌹𑌿 𑌨𑌃 ॥ 1 ॥
𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌾𑌮𑍍𑌭𑍋𑌧𑌿𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌭𑌵𑌂 𑌕𑌲𑌿𑌮𑌲𑌪𑍍𑌰𑌧𑍍𑌵𑌂𑌸𑌨𑌂 𑌚𑌾𑌵𑍍𑌯𑌯𑌂
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌚𑍍𑌛𑌮𑍍𑌭𑍁𑌮𑍁𑌖𑍇𑌨𑍍𑌦𑍁𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌵𑌰𑍇 𑌸𑌂𑌶𑍋𑌭𑌿𑌤𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌦𑌾।
𑌸𑌂𑌸𑌾𑌰𑌾𑌮𑌯𑌭𑍇𑌷𑌜𑌂 𑌸𑍁𑌖𑌕𑌰𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌜𑌾𑌨𑌕𑍀𑌜𑍀𑌵𑌨𑌂
𑌧𑌨𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌕𑍃𑌤𑌿𑌨𑌃 𑌪𑌿𑌬𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌸𑌤𑌤𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌰𑌾𑌮𑌨𑌾𑌮𑌾𑌮𑍃𑌤𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌸𑍋. 𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌿 𑌜𑌨𑍍𑌮 𑌮𑌹𑌿 𑌜𑌾𑌨𑌿 𑌗𑍍𑌯𑌾𑌨 𑌖𑌾𑌨𑌿 𑌅𑌘 𑌹𑌾𑌨𑌿 𑌕𑌰
𑌜𑌹𑌁 𑌬𑌸 𑌸𑌮𑍍𑌭𑍁 𑌭𑌵𑌾𑌨𑌿 𑌸𑍋 𑌕𑌾𑌸𑍀 𑌸𑍇𑌇𑌅 𑌕𑌸 𑌨 ॥
𑌜𑌰𑌤 𑌸𑌕𑌲 𑌸𑍁𑌰 𑌬𑍃𑌨𑍍𑌦 𑌬𑌿𑌷𑌮 𑌗𑌰𑌲 𑌜𑍇𑌹𑌿𑌂 𑌪𑌾𑌨 𑌕𑌿𑌯।
𑌤𑍇𑌹𑌿 𑌨 𑌭𑌜𑌸𑌿 𑌮𑌨 𑌮𑌨𑍍𑌦 𑌕𑍋 𑌕𑍃𑌪𑌾𑌲 𑌸𑌙𑍍𑌕𑌰 𑌸𑌰𑌿𑌸 ॥
𑌆𑌗𑍇𑌂 𑌚𑌲𑍇 𑌬𑌹𑍁𑌰𑌿 𑌰𑌘𑍁𑌰𑌾𑌯𑌾। 𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌮𑍂𑌕 𑌪𑌰𑌵𑌤 𑌨𑌿𑌅𑌰𑌾𑌯𑌾 ॥
𑌤𑌹𑌁 𑌰𑌹 𑌸𑌚𑌿𑌵 𑌸𑌹𑌿𑌤 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌾। 𑌆𑌵𑌤 𑌦𑍇𑌖𑌿 𑌅𑌤𑍁𑌲 𑌬𑌲 𑌸𑍀𑌂𑌵𑌾 ॥
𑌅𑌤𑌿 𑌸𑌭𑍀𑌤 𑌕𑌹 𑌸𑍁𑌨𑍁 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑌾। 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷 𑌜𑍁𑌗𑌲 𑌬𑌲 𑌰𑍂𑌪 𑌨𑌿𑌧𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌧𑌰𑌿 𑌬𑌟𑍁 𑌰𑍂𑌪 𑌦𑍇𑌖𑍁 𑌤𑍈𑌂 𑌜𑌾𑌈। 𑌕𑌹𑍇𑌸𑍁 𑌜𑌾𑌨𑌿 𑌜𑌿𑌯𑌁 𑌸𑌯𑌨 𑌬𑍁𑌝𑌾𑌈 ॥
𑌪𑌠𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌹𑍋𑌹𑌿𑌂 𑌮𑌨 𑌮𑍈𑌲𑌾। 𑌭𑌾𑌗𑍗𑌂 𑌤𑍁𑌰𑌤 𑌤𑌜𑍗𑌂 𑌯𑌹 𑌸𑍈𑌲𑌾 ॥
𑌬𑌿𑌪𑍍𑌰 𑌰𑍂𑌪 𑌧𑌰𑌿 𑌕𑌪𑌿 𑌤𑌹𑌁 𑌗𑌯𑍂। 𑌮𑌾𑌥 𑌨𑌾𑌇 𑌪𑍂𑌛𑌤 𑌅𑌸 𑌭𑌯𑍂 ॥
𑌕𑍋 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑌲 𑌗𑍗𑌰 𑌸𑌰𑍀𑌰𑌾। 𑌛𑌤𑍍𑌰𑍀 𑌰𑍂𑌪 𑌫𑌿𑌰𑌹𑍁 𑌬𑌨 𑌬𑍀𑌰𑌾 ॥
𑌕𑌠𑌿𑌨 𑌭𑍂𑌮𑌿 𑌕𑍋𑌮𑌲 𑌪𑌦 𑌗𑌾𑌮𑍀। 𑌕𑌵𑌨 𑌹𑍇𑌤𑍁 𑌬𑌿𑌚𑌰𑌹𑍁 𑌬𑌨 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌮𑍀 ॥
𑌮𑍃𑌦𑍁𑌲 𑌮𑌨𑍋𑌹𑌰 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰 𑌗𑌾𑌤𑌾। 𑌸𑌹𑌤 𑌦𑍁𑌸𑌹 𑌬𑌨 𑌆𑌤𑌪 𑌬𑌾𑌤𑌾 ॥
𑌕𑍀 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌤𑍀𑌨𑌿 𑌦𑍇𑌵 𑌮𑌹𑌁 𑌕𑍋𑌊। 𑌨𑌰 𑌨𑌾𑌰𑌾𑌯𑌨 𑌕𑍀 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌦𑍋𑌊 ॥
𑌦𑍋. 𑌜𑌗 𑌕𑌾𑌰𑌨 𑌤𑌾𑌰𑌨 𑌭𑌵 𑌭𑌞𑍍𑌜𑌨 𑌧𑌰𑌨𑍀 𑌭𑌾𑌰।
𑌕𑍀 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌅𑌕𑌿𑌲 𑌭𑍁𑌵𑌨 𑌪𑌤𑌿 𑌲𑍀𑌨𑍍𑌹 𑌮𑌨𑍁𑌜 𑌅𑌵𑌤𑌾𑌰 ॥ 1 ॥
𑌕𑍋𑌸𑌲𑍇𑌸 𑌦𑌸𑌰𑌥 𑌕𑍇 𑌜𑌾𑌏 । 𑌹𑌮 𑌪𑌿𑌤𑍁 𑌬𑌚𑌨 𑌮𑌾𑌨𑌿 𑌬𑌨 𑌆𑌏 ॥
𑌨𑌾𑌮 𑌰𑌾𑌮 𑌲𑌛𑌿𑌮𑌨 𑌦𑍂 𑌭𑌾𑌈। 𑌸𑌙𑍍𑌗 𑌨𑌾𑌰𑌿 𑌸𑍁𑌕𑍁𑌮𑌾𑌰𑌿 𑌸𑍁𑌹𑌾𑌈 ॥
𑌇𑌹𑌾𑌁 𑌹𑌰𑌿 𑌨𑌿𑌸𑌿𑌚𑌰 𑌬𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀। 𑌬𑌿𑌪𑍍𑌰 𑌫𑌿𑌰𑌹𑌿𑌂 𑌹𑌮 𑌖𑍋𑌜𑌤 𑌤𑍇𑌹𑍀 ॥
𑌆𑌪𑌨 𑌚𑌰𑌿𑌤 𑌕𑌹𑌾 𑌹𑌮 𑌗𑌾𑌈। 𑌕𑌹𑌹𑍁 𑌬𑌿𑌪𑍍𑌰 𑌨𑌿𑌜 𑌕𑌥𑌾 𑌬𑍁𑌝𑌾𑌈 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌪𑌹𑌿𑌚𑌾𑌨𑌿 𑌪𑌰𑍇𑌉 𑌗𑌹𑌿 𑌚𑌰𑌨𑌾। 𑌸𑍋 𑌸𑍁𑌖 𑌉𑌮𑌾 𑌨𑌹𑌿𑌂 𑌬𑌰𑌨𑌾 ॥
𑌪𑍁𑌲𑌕𑌿𑌤 𑌤𑌨 𑌮𑍁𑌖 𑌆𑌵 𑌨 𑌬𑌚𑌨𑌾। 𑌦𑍇𑌖𑌤 𑌰𑍁𑌚𑌿𑌰 𑌬𑍇𑌷 𑌕𑍈 𑌰𑌚𑌨𑌾 ॥
𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌧𑍀𑌰𑌜𑍁 𑌧𑌰𑌿 𑌅𑌸𑍍𑌤𑍁𑌤𑌿 𑌕𑍀𑌨𑍍𑌹𑍀। 𑌹𑌰𑌷 𑌹𑍃𑌦𑌯𑌁 𑌨𑌿𑌜 𑌨𑌾𑌥𑌹𑌿 𑌚𑍀𑌨𑍍𑌹𑍀 ॥
𑌮𑍋𑌰 𑌨𑍍𑌯𑌾𑌉 𑌮𑍈𑌂 𑌪𑍂𑌛𑌾 𑌸𑌾𑌈𑌂। 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌪𑍂𑌛𑌹𑍁 𑌕𑌸 𑌨𑌰 𑌕𑍀 𑌨𑌾𑌈𑌮𑍍 ॥
𑌤𑌵 𑌮𑌾𑌯𑌾 𑌬𑌸 𑌫𑌿𑌰𑍁𑌁 𑌭𑍁𑌲𑌾𑌨𑌾। 𑌤𑌾 𑌤𑍇 𑌮𑍈𑌂 𑌨𑌹𑌿𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌪𑌹𑌿𑌚𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌦𑍋. 𑌏𑌕𑍁 𑌮𑍈𑌂 𑌮𑌨𑍍𑌦 𑌮𑍋𑌹𑌬𑌸 𑌕𑍁𑌟𑌿𑌲 𑌹𑍃𑌦𑌯 𑌅𑌗𑍍𑌯𑌾𑌨।
𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌬𑌿𑌸𑌾𑌰𑍇𑌉 𑌦𑍀𑌨𑌬𑌨𑍍𑌧𑍁 𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨 ॥ 2 ॥
𑌜𑌦𑌪𑌿 𑌨𑌾𑌥 𑌬𑌹𑍁 𑌅𑌵𑌗𑍁𑌨 𑌮𑍋𑌰𑍇𑌂। 𑌸𑍇𑌵𑌕 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁𑌹𑌿 𑌪𑌰𑍈 𑌜𑌨𑌿 𑌭𑍋𑌰𑍇𑌮𑍍 ॥
𑌨𑌾𑌥 𑌜𑍀𑌵 𑌤𑌵 𑌮𑌾𑌯𑌾𑌁 𑌮𑍋𑌹𑌾। 𑌸𑍋 𑌨𑌿𑌸𑍍𑌤𑌰𑌿 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹𑌾𑌰𑍇𑌹𑌿𑌂 𑌛𑍋𑌹𑌾 ॥
𑌤𑌾 𑌪𑌰 𑌮𑍈𑌂 𑌰𑌘𑍁𑌬𑍀𑌰 𑌦𑍋𑌹𑌾𑌈। 𑌜𑌾𑌨𑍁𑌁 𑌨𑌹𑌿𑌂 𑌕𑌛𑍁 𑌭𑌜𑌨 𑌉𑌪𑌾𑌈 ॥
𑌸𑍇𑌵𑌕 𑌸𑍁𑌤 𑌪𑌤𑌿 𑌮𑌾𑌤𑍁 𑌭𑌰𑍋𑌸𑍇𑌂। 𑌰𑌹𑌿 𑌅𑌸𑍋𑌚 𑌬𑌨𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌪𑍋𑌸𑍇𑌮𑍍 ॥
𑌅𑌸 𑌕𑌹𑌿 𑌪𑌰𑍇𑌉 𑌚𑌰𑌨 𑌅𑌕𑍁𑌲𑌾𑌈। 𑌨𑌿𑌜 𑌤𑌨𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌗𑌟𑌿 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿 𑌉𑌰 𑌛𑌾𑌈 ॥
𑌤𑌬 𑌰𑌘𑍁𑌪𑌤𑌿 𑌉𑌠𑌾𑌇 𑌉𑌰 𑌲𑌾𑌵𑌾। 𑌨𑌿𑌜 𑌲𑍋𑌚𑌨 𑌜𑌲 𑌸𑍀𑌞𑍍𑌚𑌿 𑌜𑍁𑌡़𑌆𑌵𑌾 ॥
𑌸𑍁𑌨𑍁 𑌕𑌪𑌿 𑌜𑌿𑌯𑌁 𑌮𑌾𑌨𑌸𑌿 𑌜𑌨𑌿 𑌊𑌨𑌾। 𑌤𑍈𑌂 𑌮𑌮 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯 𑌲𑌛𑌿𑌮𑌨 𑌤𑍇 𑌦𑍂𑌨𑌾 ॥
𑌸𑌮𑌦𑌰𑌸𑍀 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌕𑌹 𑌸𑌬 𑌕𑍋𑌊। 𑌸𑍇𑌵𑌕 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯 𑌅𑌨𑌨𑍍𑌯𑌗𑌤𑌿 𑌸𑍋𑌊 ॥
𑌦𑍋. 𑌸𑍋 𑌅𑌨𑌨𑍍𑌯 𑌜𑌾𑌕𑍇𑌂 𑌅𑌸𑌿 𑌮𑌤𑌿 𑌨 𑌟𑌰𑌿 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤।
𑌮𑍈𑌂 𑌸𑍇𑌵𑌕 𑌸𑌚𑌰𑌾𑌚𑌰 𑌰𑍂𑌪 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿 𑌭𑌗𑌵𑌨𑍍𑌤 ॥ 3 ॥
𑌦𑍇𑌖𑌿 𑌪𑌵𑌨 𑌸𑍁𑌤 𑌪𑌤𑌿 𑌅𑌨𑍁𑌕𑍂𑌲𑌾। 𑌹𑍃𑌦𑌯𑌁 𑌹𑌰𑌷 𑌬𑍀𑌤𑍀 𑌸𑌬 𑌸𑍂𑌲𑌾 ॥
𑌨𑌾𑌥 𑌸𑍈𑌲 𑌪𑌰 𑌕𑌪𑌿𑌪𑌤𑌿 𑌰𑌹𑍀। 𑌸𑍋 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌦𑌾𑌸 𑌤𑌵 𑌅𑌹𑍀 ॥
𑌤𑍇𑌹𑌿 𑌸𑌨 𑌨𑌾𑌥 𑌮𑌯𑌤𑍍𑌰𑍀 𑌕𑍀𑌜𑍇। 𑌦𑍀𑌨 𑌜𑌾𑌨𑌿 𑌤𑍇𑌹𑌿 𑌅𑌭𑌯 𑌕𑌰𑍀𑌜𑍇 ॥
𑌸𑍋 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌕𑌰 𑌖𑍋𑌜 𑌕𑌰𑌾𑌇𑌹𑌿। 𑌜𑌹𑌁 𑌤𑌹𑌁 𑌮𑌰𑌕𑌟 𑌕𑍋𑌟𑌿 𑌪𑌠𑌾𑌇𑌹𑌿 ॥
𑌏𑌹𑌿 𑌬𑌿𑌧𑌿 𑌸𑌕𑌲 𑌕𑌥𑌾 𑌸𑌮𑍁𑌝𑌾𑌈। 𑌲𑌿𑌏 𑌦𑍁𑌔 𑌜𑌨 𑌪𑍀𑌠𑌿 𑌚𑌢़𑌆𑌈 ॥
𑌜𑌬 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌁 𑌰𑌾𑌮 𑌕𑌹𑍁𑌁 𑌦𑍇𑌖𑌾। 𑌅𑌤𑌿𑌸𑌯 𑌜𑌨𑍍𑌮 𑌧𑌨𑍍𑌯 𑌕𑌰𑌿 𑌲𑍇𑌖𑌾 ॥
𑌸𑌾𑌦𑌰 𑌮𑌿𑌲𑍇𑌉 𑌨𑌾𑌇 𑌪𑌦 𑌮𑌾𑌥𑌾। 𑌭𑍈𑌣𑍍𑌟𑍇𑌉 𑌅𑌨𑍁𑌜 𑌸𑌹𑌿𑌤 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌾𑌥𑌾 ॥
𑌕𑌪𑌿 𑌕𑌰 𑌮𑌨 𑌬𑌿𑌚𑌾𑌰 𑌏𑌹𑌿 𑌰𑍀𑌤𑍀। 𑌕𑌰𑌿𑌹𑌹𑌿𑌂 𑌬𑌿𑌧𑌿 𑌮𑍋 𑌸𑌨 𑌏 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑍀 ॥
𑌦𑍋. 𑌤𑌬 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤 𑌉𑌭𑌯 𑌦𑌿𑌸𑌿 𑌕𑍀 𑌸𑌬 𑌕𑌥𑌾 𑌸𑍁𑌨𑌾𑌇 ॥
𑌪𑌾𑌵𑌕 𑌸𑌾𑌖𑍀 𑌦𑍇𑌇 𑌕𑌰𑌿 𑌜𑍋𑌰𑍀 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑍀 𑌦𑍃𑌢़𑌆𑌇 ॥ 4 ॥
𑌕𑍀𑌨𑍍𑌹𑍀 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿 𑌕𑌛𑍁 𑌬𑍀𑌚 𑌨 𑌰𑌾𑌖𑌾। 𑌲𑌛𑌮𑌿𑌨 𑌰𑌾𑌮 𑌚𑌰𑌿𑌤 𑌸𑌬 𑌭𑌾𑌷𑌾 ॥
𑌕𑌹 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌨𑌯𑌨 𑌭𑌰𑌿 𑌬𑌾𑌰𑍀। 𑌮𑌿𑌲𑌿𑌹𑌿 𑌨𑌾𑌥 𑌮𑌿𑌥𑌿𑌲𑍇𑌸𑌕𑍁𑌮𑌾𑌰𑍀 ॥
𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌨𑍍𑌹 𑌸𑌹𑌿𑌤 𑌇𑌹𑌾𑌁 𑌏𑌕 𑌬𑌾𑌰𑌾। 𑌬𑍈𑌠 𑌰𑌹𑍇𑌉𑌁 𑌮𑍈𑌂 𑌕𑌰𑌤 𑌬𑌿𑌚𑌾𑌰𑌾 ॥
𑌗𑌗𑌨 𑌪𑌨𑍍𑌥 𑌦𑍇𑌖𑍀 𑌮𑍈𑌂 𑌜𑌾𑌤𑌾। 𑌪𑌰𑌬𑌸 𑌪𑌰𑍀 𑌬𑌹𑍁𑌤 𑌬𑌿𑌲𑌪𑌾𑌤𑌾 ॥
𑌰𑌾𑌮 𑌰𑌾𑌮 𑌹𑌾 𑌰𑌾𑌮 𑌪𑍁𑌕𑌾𑌰𑍀। 𑌹𑌮𑌹𑌿 𑌦𑍇𑌖𑌿 𑌦𑍀𑌨𑍍𑌹𑍇𑌉 𑌪𑌟 𑌡𑌾𑌰𑍀 ॥
𑌮𑌾𑌗𑌾 𑌰𑌾𑌮 𑌤𑍁𑌰𑌤 𑌤𑍇𑌹𑌿𑌂 𑌦𑍀𑌨𑍍𑌹𑌾। 𑌪𑌟 𑌉𑌰 𑌲𑌾𑌇 𑌸𑍋𑌚 𑌅𑌤𑌿 𑌕𑍀𑌨𑍍𑌹𑌾 ॥
𑌕𑌹 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌸𑍁𑌨𑌹𑍁 𑌰𑌘𑍁𑌬𑍀𑌰𑌾। 𑌤𑌜𑌹𑍁 𑌸𑍋𑌚 𑌮𑌨 𑌆𑌨𑌹𑍁 𑌧𑍀𑌰𑌾 ॥
𑌸𑌬 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌰 𑌕𑌰𑌿𑌹𑍁𑌁 𑌸𑍇𑌵𑌕𑌾𑌈। 𑌜𑍇𑌹𑌿 𑌬𑌿𑌧𑌿 𑌮𑌿𑌲𑌿𑌹𑌿 𑌜𑌾𑌨𑌕𑍀 𑌆𑌈 ॥
𑌦𑍋. 𑌸𑌖𑌾 𑌬𑌚𑌨 𑌸𑍁𑌨𑌿 𑌹𑌰𑌷𑍇 𑌕𑍃𑌪𑌾𑌸𑌿𑌧𑍁 𑌬𑌲𑌸𑍀𑌂𑌵।
𑌕𑌾𑌰𑌨 𑌕𑌵𑌨 𑌬𑌸𑌹𑍁 𑌬𑌨 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌕𑌹𑌹𑍁 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 ॥ 5 ॥
𑌨𑌾𑌤 𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌅𑌰𑍁 𑌮𑍈𑌂 𑌦𑍍𑌵𑍗 𑌭𑌾𑌈। 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿 𑌰𑌹𑍀 𑌕𑌛𑍁 𑌬𑌰𑌨𑌿 𑌨 𑌜𑌾𑌈 ॥
𑌮𑌯 𑌸𑍁𑌤 𑌮𑌾𑌯𑌾𑌵𑍀 𑌤𑍇𑌹𑌿 𑌨𑍍AU𑌁। 𑌆𑌵𑌾 𑌸𑍋 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌹𑌮𑌰𑍇𑌂 𑌗𑍍AU𑌁 ॥
𑌅𑌰𑍍𑌧 𑌰𑌾𑌤𑌿 𑌪𑍁𑌰 𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰 𑌪𑍁𑌕𑌾𑌰𑌾। 𑌬𑌾𑌲𑍀 𑌰𑌿𑌪𑍁 𑌬𑌲 𑌸𑌹𑍈 𑌨 𑌪𑌾𑌰𑌾 ॥
𑌧𑌾𑌵𑌾 𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌦𑍇𑌖𑌿 𑌸𑍋 𑌭𑌾𑌗𑌾। 𑌮𑍈𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌗𑌯𑍁𑌁 𑌬𑌨𑍍𑌧𑍁 𑌸𑌁𑌗 𑌲𑌾𑌗𑌾 ॥
𑌗𑌿𑌰𑌿𑌬𑌰 𑌗𑍁𑌹𑌾𑌁 𑌪𑍈𑌠 𑌸𑍋 𑌜𑌾𑌈। 𑌤𑌬 𑌬𑌾𑌲𑍀𑌂 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌕𑌹𑌾 𑌬𑍁𑌝𑌾𑌈 ॥
𑌪𑌰𑌿𑌖𑍇𑌸𑍁 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌏𑌕 𑌪𑌖𑌵𑌾𑌰𑌾। 𑌨𑌹𑌿𑌂 𑌆𑌵𑍗𑌂 𑌤𑌬 𑌜𑌾𑌨𑍇𑌸𑍁 𑌮𑌾𑌰𑌾 ॥
𑌮𑌾𑌸 𑌦𑌿𑌵𑌸 𑌤𑌹𑌁 𑌰𑌹𑍇𑌉𑌁 𑌖𑌰𑌾𑌰𑍀। 𑌨𑌿𑌸𑌰𑍀 𑌰𑍁𑌧𑌿𑌰 𑌧𑌾𑌰 𑌤𑌹𑌁 𑌭𑌾𑌰𑍀 ॥
𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌹𑌤𑍇𑌸𑌿 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌮𑌾𑌰𑌿𑌹𑌿 𑌆𑌈। 𑌸𑌿𑌲𑌾 𑌦𑍇𑌇 𑌤𑌹𑌁 𑌚𑌲𑍇𑌉𑌁 𑌪𑌰𑌾𑌈 ॥
𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌨𑍍𑌹 𑌪𑍁𑌰 𑌦𑍇𑌖𑌾 𑌬𑌿𑌨𑍁 𑌸𑌾𑌈𑌂। 𑌦𑍀𑌨𑍍𑌹𑍇𑌉 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌰𑌾𑌜 𑌬𑌰𑌿𑌆𑌈 ॥
𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌤𑌾𑌹𑌿 𑌮𑌾𑌰𑌿 𑌗𑍃𑌹 𑌆𑌵𑌾। 𑌦𑍇𑌖𑌿 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌜𑌿𑌯𑌁 𑌭𑍇𑌦 𑌬𑌢़𑌆𑌵𑌾 ॥
𑌰𑌿𑌪𑍁 𑌸𑌮 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌮𑌾𑌰𑍇𑌸𑌿 𑌅𑌤𑌿 𑌭𑌾𑌰𑍀। 𑌹𑌰𑌿 𑌲𑍀𑌨𑍍𑌹𑍇𑌸𑌿 𑌸𑌰𑍍𑌬𑌸𑍁 𑌅𑌰𑍁 𑌨𑌾𑌰𑍀 ॥
𑌤𑌾𑌕𑍇𑌂 𑌭𑌯 𑌰𑌘𑍁𑌬𑍀𑌰 𑌕𑍃𑌪𑌾𑌲𑌾। 𑌸𑌕𑌲 𑌭𑍁𑌵𑌨 𑌮𑍈𑌂 𑌫𑌿𑌰𑍇𑌉𑌁 𑌬𑌿𑌹𑌾𑌲𑌾 ॥
𑌇𑌹𑌾𑌁 𑌸𑌾𑌪 𑌬𑌸 𑌆𑌵𑌤 𑌨𑌾𑌹𑍀𑌂। 𑌤𑌦𑌪𑌿 𑌸𑌭𑍀𑌤 𑌰𑌹𑍁𑌁 𑌮𑌨 𑌮𑌾𑌹𑍀𑌁 ॥
𑌸𑍁𑌨𑌿 𑌸𑍇𑌵𑌕 𑌦𑍁𑌖 𑌦𑍀𑌨𑌦𑌯𑌾𑌲𑌾। 𑌫𑌰𑌕𑌿 𑌉𑌠𑍀𑌂 𑌦𑍍𑌵𑍈 𑌭𑍁𑌜𑌾 𑌬𑌿𑌸𑌾𑌲𑌾 ॥
𑌦𑍋. 𑌸𑍁𑌨𑍁 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌮𑌾𑌰𑌿𑌹𑍁𑌁 𑌬𑌾𑌲𑌿𑌹𑌿 𑌏𑌕𑌹𑌿𑌂 𑌬𑌾𑌨।
𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮 𑌰𑍁𑌦𑍍𑌰 𑌸𑌰𑌨𑌾𑌗𑌤 𑌗𑍇𑌁 𑌨 𑌉𑌬𑌰𑌿𑌹𑌿𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌨 ॥ 6 ॥
𑌜𑍇 𑌨 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰 𑌦𑍁𑌖 𑌹𑍋𑌹𑌿𑌂 𑌦𑍁𑌖𑌾𑌰𑍀। 𑌤𑌿𑌨𑍍𑌹𑌹𑌿 𑌬𑌿𑌲𑍋𑌕𑌤 𑌪𑌾𑌤𑌕 𑌭𑌾𑌰𑍀 ॥
𑌨𑌿𑌜 𑌦𑍁𑌖 𑌗𑌿𑌰𑌿 𑌸𑌮 𑌰𑌜 𑌕𑌰𑌿 𑌜𑌾𑌨𑌾। 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌕 𑌦𑍁𑌖 𑌰𑌜 𑌮𑍇𑌰𑍁 𑌸𑌮𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌜𑌿𑌨𑍍𑌹 𑌕𑍇𑌂 𑌅𑌸𑌿 𑌮𑌤𑌿 𑌸𑌹𑌜 𑌨 𑌆𑌈। 𑌤𑍇 𑌸𑌠 𑌕𑌤 𑌹𑌠𑌿 𑌕𑌰𑌤 𑌮𑌿𑌤𑌾𑌈 ॥
𑌕𑍁𑌪𑌥 𑌨𑌿𑌵𑌾𑌰𑌿 𑌸𑍁𑌪𑌨𑍍𑌥 𑌚𑌲𑌾𑌵𑌾। 𑌗𑍁𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌗𑌟𑍇 𑌅𑌵𑌗𑍁𑌨𑌨𑍍𑌹𑌿 𑌦𑍁𑌰𑌾𑌵𑌾 ॥
𑌦𑍇𑌤 𑌲𑍇𑌤 𑌮𑌨 𑌸𑌙𑍍𑌕 𑌨 𑌧𑌰𑍀। 𑌬𑌲 𑌅𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨 𑌸𑌦𑌾 𑌹𑌿𑌤 𑌕𑌰𑍀 ॥
𑌬𑌿𑌪𑌤𑌿 𑌕𑌾𑌲 𑌕𑌰 𑌸𑌤𑌗𑍁𑌨 𑌨𑍇𑌹𑌾। 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌿 𑌕𑌹 𑌸𑌨𑍍𑌤 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰 𑌗𑍁𑌨 𑌏𑌹𑌾 ॥
𑌆𑌗𑍇𑌂 𑌕𑌹 𑌮𑍃𑌦𑍁 𑌬𑌚𑌨 𑌬𑌨𑌾𑌈। 𑌪𑌾𑌛𑍇𑌂 𑌅𑌨𑌹𑌿𑌤 𑌮𑌨 𑌕𑍁𑌟𑌿𑌲𑌾𑌈 ॥
𑌜𑌾 𑌕𑌰 𑌚𑌿𑌤 𑌅𑌹𑌿 𑌗𑌤𑌿 𑌸𑌮 𑌭𑌾𑌈। 𑌅𑌸 𑌕𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰 𑌪𑌰𑌿𑌹𑌰𑍇𑌹𑌿 𑌭𑌲𑌾𑌈 ॥
𑌸𑍇𑌵𑌕 𑌸𑌠 𑌨𑍃𑌪 𑌕𑍃𑌪𑌨 𑌕𑍁𑌨𑌾𑌰𑍀। 𑌕𑌪𑌟𑍀 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰 𑌸𑍂𑌲 𑌸𑌮 𑌚𑌾𑌰𑍀 ॥
𑌸𑌖𑌾 𑌸𑍋𑌚 𑌤𑍍𑌯𑌾𑌗𑌹𑍁 𑌬𑌲 𑌮𑍋𑌰𑍇𑌂। 𑌸𑌬 𑌬𑌿𑌧𑌿 𑌘𑌟𑌬 𑌕𑌾𑌜 𑌮𑍈𑌂 𑌤𑍋𑌰𑍇𑌮𑍍 ॥
𑌕𑌹 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌸𑍁𑌨𑌹𑍁 𑌰𑌘𑍁𑌬𑍀𑌰𑌾। 𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲 𑌅𑌤𑌿 𑌰𑌨𑌧𑍀𑌰𑌾 ॥
𑌦𑍁𑌨𑍍𑌦𑍁𑌭𑍀 𑌅𑌸𑍍𑌥𑌿 𑌤𑌾𑌲 𑌦𑍇𑌖𑌰𑌾𑌏। 𑌬𑌿𑌨𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌯𑌾𑌸 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌾𑌥 𑌢𑌹𑌾𑌏 ॥
𑌦𑍇𑌖𑌿 𑌅𑌮𑌿𑌤 𑌬𑌲 𑌬𑌾𑌢़𑌈 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑍀। 𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌬𑌧𑌬 𑌇𑌨𑍍𑌹 𑌭𑌿 𑌪𑌰𑌤𑍀𑌤𑍀 ॥
𑌬𑌾𑌰 𑌬𑌾𑌰 𑌨𑌾𑌵𑌿 𑌪𑌦 𑌸𑍀𑌸𑌾। 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁𑌹𑌿 𑌜𑌾𑌨𑌿 𑌮𑌨 𑌹𑌰𑌷 𑌕𑌪𑍀𑌸𑌾 ॥
𑌉𑌪𑌜𑌾 𑌗𑍍𑌯𑌾𑌨 𑌬𑌚𑌨 𑌤𑌬 𑌬𑍋𑌲𑌾। 𑌨𑌾𑌥 𑌕𑍃𑌪𑌾𑌁 𑌮𑌨 𑌭𑌯𑍁 𑌅𑌲𑍋𑌲𑌾 ॥
𑌸𑍁𑌖 𑌸𑌮𑍍𑌪𑌤𑌿 𑌪𑌰𑌿𑌵𑌾𑌰 𑌬𑌡़𑌆𑌈। 𑌸𑌬 𑌪𑌰𑌿𑌹𑌰𑌿 𑌕𑌰𑌿𑌹𑍁𑌁 𑌸𑍇𑌵𑌕𑌾𑌈 ॥
𑌏 𑌸𑌬 𑌰𑌾𑌮𑌭𑌗𑌤𑌿 𑌕𑍇 𑌬𑌾𑌧𑌕। 𑌕𑌹𑌹𑌿𑌂 𑌸𑌨𑍍𑌤 𑌤𑌬 𑌪𑌦 𑌅𑌵𑌰𑌾𑌧𑌕 ॥
𑌸𑌤𑍍𑌰𑍁 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰 𑌸𑍁𑌖 𑌦𑍁𑌖 𑌜𑌗 𑌮𑌾𑌹𑍀𑌂। 𑌮𑌾𑌯𑌾 𑌕𑍃𑌤 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌰𑌥 𑌨𑌾𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌪𑌰𑌮 𑌹𑌿𑌤 𑌜𑌾𑌸𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌾। 𑌮𑌿𑌲𑍇𑌹𑍁 𑌰𑌾𑌮 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌸𑌮𑌨 𑌬𑌿𑌷𑌾𑌦𑌾 ॥
𑌸𑌪𑌨𑍇𑌂 𑌜𑍇𑌹𑌿 𑌸𑌨 𑌹𑍋𑌇 𑌲𑌰𑌾𑌈। 𑌜𑌾𑌗𑍇𑌂 𑌸𑌮𑍁𑌝𑌤 𑌮𑌨 𑌸𑌕𑍁𑌚𑌾𑌈 ॥
𑌅𑌬 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌕𑍃𑌪𑌾 𑌕𑌰𑌹𑍁 𑌏𑌹𑌿 𑌭𑌾𑌁𑌤𑍀। 𑌸𑌬 𑌤𑌜𑌿 𑌭𑌜𑌨𑍁 𑌕𑌰𑍗𑌂 𑌦𑌿𑌨 𑌰𑌾𑌤𑍀 ॥
𑌸𑍁𑌨𑌿 𑌬𑌿𑌰𑌾𑌗 𑌸𑌞𑍍𑌜𑍁𑌤 𑌕𑌪𑌿 𑌬𑌾𑌨𑍀। 𑌬𑍋𑌲𑍇 𑌬𑌿𑌹𑌁𑌸𑌿 𑌰𑌾𑌮𑍁 𑌧𑌨𑍁𑌪𑌾𑌨𑍀 ॥
𑌜𑍋 𑌕𑌛𑍁 𑌕𑌹𑍇𑌹𑍁 𑌸𑌤𑍍𑌯 𑌸𑌬 𑌸𑍋𑌈। 𑌸𑌖𑌾 𑌬𑌚𑌨 𑌮𑌮 𑌮𑍃𑌷𑌾 𑌨 𑌹𑍋𑌈 ॥
𑌨𑌟 𑌮𑌰𑌕𑌟 𑌇𑌵 𑌸𑌬𑌹𑌿 𑌨𑌚𑌾𑌵𑌤। 𑌰𑌾𑌮𑍁 𑌖𑌗𑍇𑌸 𑌬𑍇𑌦 𑌅𑌸 𑌗𑌾𑌵𑌤 ॥
𑌲𑍈 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌸𑌙𑍍𑌗 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌾𑌥𑌾। 𑌚𑌲𑍇 𑌚𑌾𑌪 𑌸𑌾𑌯𑌕 𑌗𑌹𑌿 𑌹𑌾𑌥𑌾 ॥
𑌤𑌬 𑌰𑌘𑍁𑌪𑌤𑌿 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌪𑌠𑌾𑌵𑌾। 𑌗𑌰𑍍𑌜𑍇𑌸𑌿 𑌜𑌾𑌇 𑌨𑌿𑌕𑌟 𑌬𑌲 𑌪𑌾𑌵𑌾 ॥
𑌸𑍁𑌨𑌤 𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌾𑌤𑍁𑌰 𑌧𑌾𑌵𑌾। 𑌗𑌹𑌿 𑌕𑌰 𑌚𑌰𑌨 𑌨𑌾𑌰𑌿 𑌸𑌮𑍁𑌝𑌾𑌵𑌾 ॥
𑌸𑍁𑌨𑍁 𑌪𑌤𑌿 𑌜𑌿𑌨𑍍𑌹𑌹𑌿 𑌮𑌿𑌲𑍇𑌉 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌾। 𑌤𑍇 𑌦𑍍𑌵𑍗 𑌬𑌨𑍍𑌧𑍁 𑌤𑍇𑌜 𑌬𑌲 𑌸𑍀𑌂𑌵𑌾 ॥
𑌕𑍋𑌸𑌲𑍇𑌸 𑌸𑍁𑌤 𑌲𑌛𑌿𑌮𑌨 𑌰𑌾𑌮𑌾। 𑌕𑌾𑌲𑌹𑍁 𑌜𑍀𑌤𑌿 𑌸𑌕𑌹𑌿𑌂 𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾 ॥
𑌦𑍋. 𑌕𑌹 𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌸𑍁𑌨𑍁 𑌭𑍀𑌰𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯 𑌸𑌮𑌦𑌰𑌸𑍀 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌾𑌥।
𑌜𑍗𑌂 𑌕𑌦𑌾𑌚𑌿 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌮𑌾𑌰𑌹𑌿𑌂 𑌤𑍗 𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌹𑍗𑌁 𑌸𑌨𑌾𑌥 ॥ 7 ॥
𑌅𑌸 𑌕𑌹𑌿 𑌚𑌲𑌾 𑌮𑌹𑌾 𑌅𑌭𑌿𑌮𑌾𑌨𑍀। 𑌤𑍃𑌨 𑌸𑌮𑌾𑌨 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌹𑌿 𑌜𑌾𑌨𑍀 ॥
𑌭𑌿𑌰𑍇 𑌉𑌭𑍗 𑌬𑌾𑌲𑍀 𑌅𑌤𑌿 𑌤𑌰𑍍𑌜𑌾 । 𑌮𑍁𑌠𑌿𑌕𑌾 𑌮𑌾𑌰𑌿 𑌮𑌹𑌾𑌧𑍁𑌨𑌿 𑌗𑌰𑍍𑌜𑌾 ॥
𑌤𑌬 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌬𑌿𑌕𑌲 𑌹𑍋𑌇 𑌭𑌾𑌗𑌾। 𑌮𑍁𑌷𑍍𑌟𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌹𑌾𑌰 𑌬𑌜𑍍𑌰 𑌸𑌮 𑌲𑌾𑌗𑌾 ॥
𑌮𑍈𑌂 𑌜𑍋 𑌕𑌹𑌾 𑌰𑌘𑍁𑌬𑍀𑌰 𑌕𑍃𑌪𑌾𑌲𑌾। 𑌬𑌨𑍍𑌧𑍁 𑌨 𑌹𑍋𑌇 𑌮𑍋𑌰 𑌯𑌹 𑌕𑌾𑌲𑌾 ॥
𑌏𑌕𑌰𑍂𑌪 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾 𑌦𑍋𑌊। 𑌤𑍇𑌹𑌿 𑌭𑍍𑌰𑌮 𑌤𑍇𑌂 𑌨𑌹𑌿𑌂 𑌮𑌾𑌰𑍇𑌉𑌁 𑌸𑍋𑌊 ॥
𑌕𑌰 𑌪𑌰𑌸𑌾 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌸𑌰𑍀𑌰𑌾। 𑌤𑌨𑍁 𑌭𑌾 𑌕𑍁𑌲𑌿𑌸 𑌗𑍀 𑌸𑌬 𑌪𑍀𑌰𑌾 ॥
𑌮𑍇𑌲𑍀 𑌕𑌣𑍍𑌠 𑌸𑍁𑌮𑌨 𑌕𑍈 𑌮𑌾𑌲𑌾। 𑌪𑌠𑌵𑌾 𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌬𑌲 𑌦𑍇𑌇 𑌬𑌿𑌸𑌾𑌲𑌾 ॥
𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌨𑌾𑌨𑌾 𑌬𑌿𑌧𑌿 𑌭𑍀 𑌲𑌰𑌾𑌈। 𑌬𑌿𑌟𑌪 𑌓𑌟 𑌦𑍇𑌖𑌹𑌿𑌂 𑌰𑌘𑍁𑌰𑌾𑌈 ॥
𑌦𑍋. 𑌬𑌹𑍁 𑌛𑌲 𑌬𑌲 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌕𑌰 𑌹𑌿𑌯𑌁 𑌹𑌾𑌰𑌾 𑌭𑌯 𑌮𑌾𑌨𑌿।
𑌮𑌾𑌰𑌾 𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌰𑌾𑌮 𑌤𑌬 𑌹𑍃𑌦𑌯 𑌮𑌾𑌝 𑌸𑌰 𑌤𑌾𑌨𑌿 ॥ 8 ॥
𑌪𑌰𑌾 𑌬𑌿𑌕𑌲 𑌮𑌹𑌿 𑌸𑌰 𑌕𑍇 𑌲𑌾𑌗𑍇𑌂। 𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌉𑌠𑌿 𑌬𑍈𑌠 𑌦𑍇𑌖𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌆𑌗𑍇𑌮𑍍 ॥
𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮 𑌗𑌾𑌤 𑌸𑌿𑌰 𑌜𑌟𑌾 𑌬𑌨𑌾𑌏𑌁। 𑌅𑌰𑍁𑌨 𑌨𑌯𑌨 𑌸𑌰 𑌚𑌾𑌪 𑌚𑌢़𑌆𑌏𑌁 ॥
𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌚𑌿𑌤𑌿 𑌚𑌰𑌨 𑌚𑌿𑌤 𑌦𑍀𑌨𑍍𑌹𑌾। 𑌸𑍁𑌫𑌲 𑌜𑌨𑍍𑌮 𑌮𑌾𑌨𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌚𑍀𑌨𑍍𑌹𑌾 ॥
𑌹𑍃𑌦𑌯𑌁 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿 𑌮𑍁𑌖 𑌬𑌚𑌨 𑌕𑌠𑍋𑌰𑌾। 𑌬𑍋𑌲𑌾 𑌚𑌿𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌮 𑌕𑍀 𑌓𑌰𑌾 ॥
𑌧𑌰𑍍𑌮 𑌹𑍇𑌤𑍁 𑌅𑌵𑌤𑌰𑍇𑌹𑍁 𑌗𑍋𑌸𑌾𑌈। 𑌮𑌾𑌰𑍇𑌹𑍁 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌬𑍍𑌯𑌾𑌧 𑌕𑍀 𑌨𑌾𑌈 ॥
𑌮𑍈𑌂 𑌬𑍈𑌰𑍀 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌪𑌿𑌆𑌰𑌾। 𑌅𑌵𑌗𑍁𑌨 𑌕𑌬𑌨 𑌨𑌾𑌥 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌮𑌾𑌰𑌾 ॥
𑌅𑌨𑍁𑌜 𑌬𑌧𑍂 𑌭𑌗𑌿𑌨𑍀 𑌸𑍁𑌤 𑌨𑌾𑌰𑍀। 𑌸𑍁𑌨𑍁 𑌸𑌠 𑌕𑌨𑍍𑌯𑌾 𑌸𑌮 𑌏 𑌚𑌾𑌰𑍀 ॥
𑌇𑌨𑍍𑌹𑌹𑌿 𑌕𑍁𑌦𑍍𑌦𑌷𑍍𑌟𑌿 𑌬𑌿𑌲𑍋𑌕𑌿 𑌜𑍋𑌈। 𑌤𑌾𑌹𑌿 𑌬𑌧𑍇𑌂 𑌕𑌛𑍁 𑌪𑌾𑌪 𑌨 𑌹𑍋𑌈 ॥
𑌮𑍁𑌢़ 𑌤𑍋𑌹𑌿 𑌅𑌤𑌿𑌸𑌯 𑌅𑌭𑌿𑌮𑌾𑌨𑌾। 𑌨𑌾𑌰𑌿 𑌸𑌿𑌖𑌾𑌵𑌨 𑌕𑌰𑌸𑌿 𑌨 𑌕𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌮𑌮 𑌭𑍁𑌜 𑌬𑌲 𑌆𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤 𑌤𑍇𑌹𑌿 𑌜𑌾𑌨𑍀। 𑌮𑌾𑌰𑌾 𑌚𑌹𑌸𑌿 𑌅𑌧𑌮 𑌅𑌭𑌿𑌮𑌾𑌨𑍀 ॥
𑌦𑍋. 𑌸𑍁𑌨𑌹𑍁 𑌰𑌾𑌮 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌮𑍀 𑌸𑌨 𑌚𑌲 𑌨 𑌚𑌾𑌤𑍁𑌰𑍀 𑌮𑍋𑌰𑌿।
𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌅𑌜𑌹𑍂𑌁 𑌮𑍈𑌂 𑌪𑌾𑌪𑍀 𑌅𑌨𑍍𑌤𑌕𑌾𑌲 𑌗𑌤𑌿 𑌤𑍋𑌰𑌿 ॥ 9 ॥
𑌸𑍁𑌨𑌤 𑌰𑌾𑌮 𑌅𑌤𑌿 𑌕𑍋𑌮𑌲 𑌬𑌾𑌨𑍀। 𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌸𑍀𑌸 𑌪𑌰𑌸𑍇𑌉 𑌨𑌿𑌜 𑌪𑌾𑌨𑍀 ॥
𑌅𑌚𑌲 𑌕𑌰𑍗𑌂 𑌤𑌨𑍁 𑌰𑌾𑌖𑌹𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌨𑌾। 𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌕𑌹𑌾 𑌸𑍁𑌨𑍁 𑌕𑍃𑌪𑌾𑌨𑌿𑌧𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌜𑌨𑍍𑌮 𑌜𑌨𑍍𑌮 𑌮𑍁𑌨𑌿 𑌜𑌤𑌨𑍁 𑌕𑌰𑌾𑌹𑍀𑌂। 𑌅𑌨𑍍𑌤 𑌰𑌾𑌮 𑌕𑌹𑌿 𑌆𑌵𑌤 𑌨𑌾𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌜𑌾𑌸𑍁 𑌨𑌾𑌮 𑌬𑌲 𑌸𑌙𑍍𑌕𑌰 𑌕𑌾𑌸𑍀। 𑌦𑍇𑌤 𑌸𑌬𑌹𑌿 𑌸𑌮 𑌗𑌤𑌿 𑌅𑌵𑌿𑌨𑌾𑌸𑍀 ॥
𑌮𑌮 𑌲𑍋𑌚𑌨 𑌗𑍋𑌚𑌰 𑌸𑍋𑌇 𑌆𑌵𑌾। 𑌬𑌹𑍁𑌰𑌿 𑌕𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌅𑌸 𑌬𑌨𑌿𑌹𑌿 𑌬𑌨𑌾𑌵𑌾 ॥
𑌛𑌂. 𑌸𑍋 𑌨𑌯𑌨 𑌗𑍋𑌚𑌰 𑌜𑌾𑌸𑍁 𑌗𑍁𑌨 𑌨𑌿𑌤 𑌨𑍇𑌤𑌿 𑌕𑌹𑌿 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌿 𑌗𑌾𑌵𑌹𑍀𑌂।
𑌜𑌿𑌤𑌿 𑌪𑌵𑌨 𑌮𑌨 𑌗𑍋 𑌨𑌿𑌰𑌸 𑌕𑌰𑌿 𑌮𑍁𑌨𑌿 𑌧𑍍𑌯𑌾𑌨 𑌕𑌬𑌹𑍁𑌁𑌕 𑌪𑌾𑌵𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌜𑌾𑌨𑌿 𑌅𑌤𑌿 𑌅𑌭𑌿𑌮𑌾𑌨 𑌬𑌸 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌕𑌹𑍇𑌉 𑌰𑌾𑌖𑍁 𑌸𑌰𑍀𑌰𑌹𑍀।
𑌅𑌸 𑌕𑌵𑌨 𑌸𑌠 𑌹𑌠𑌿 𑌕𑌾𑌟𑌿 𑌸𑍁𑌰𑌤𑌰𑍁 𑌬𑌾𑌰𑌿 𑌕𑌰𑌿𑌹𑌿 𑌬𑌬𑍂𑌰𑌹𑍀 ॥ 1 ॥
𑌅𑌬 𑌨𑌾𑌥 𑌕𑌰𑌿 𑌕𑌰𑍁𑌨𑌾 𑌬𑌿𑌲𑍋𑌕𑌹𑍁 𑌦𑍇𑌹𑍁 𑌜𑍋 𑌬𑌰 𑌮𑌾𑌗𑍂𑌁।
𑌜𑍇𑌹𑌿𑌂 𑌜𑍋𑌨𑌿 𑌜𑌨𑍍𑌮𑍗𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌬𑌸 𑌤𑌹𑌁 𑌰𑌾𑌮 𑌪𑌦 𑌅𑌨𑍁𑌰𑌾𑌗𑍂𑌁 ॥
𑌯𑌹 𑌤𑌨𑌯 𑌮𑌮 𑌸𑌮 𑌬𑌿𑌨𑌯 𑌬𑌲 𑌕𑌲𑍍𑌯𑌾𑌨𑌪𑍍𑌰𑌦 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌲𑍀𑌜𑌿𑌐।
𑌗𑌹𑌿 𑌬𑌾𑌹𑌁 𑌸𑍁𑌰 𑌨𑌰 𑌨𑌾𑌹 𑌆𑌪𑌨 𑌦𑌾𑌸 𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦 𑌕𑍀𑌜𑌿𑌐 ॥ 2 ॥
𑌦𑍋. 𑌰𑌾𑌮 𑌚𑌰𑌨 𑌦𑍃𑌢़ 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿 𑌕𑌰𑌿 𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌕𑍀𑌨𑍍𑌹 𑌤𑌨𑍁 𑌤𑍍𑌯𑌾𑌗।
𑌸𑍁𑌮𑌨 𑌮𑌾𑌲 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌕𑌣𑍍𑌠 𑌤𑍇 𑌗𑌿𑌰𑌤 𑌨 𑌜𑌾𑌨𑌿 𑌨𑌾𑌗 ॥ 10 ॥
𑌰𑌾𑌮 𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌨𑌿𑌜 𑌧𑌾𑌮 𑌪𑌠𑌾𑌵𑌾। 𑌨𑌗𑌰 𑌲𑍋𑌗 𑌸𑌬 𑌬𑍍𑌯𑌾𑌕𑍁𑌲 𑌧𑌾𑌵𑌾 ॥
𑌨𑌾𑌨𑌾 𑌬𑌿𑌧𑌿 𑌬𑌿𑌲𑌾𑌪 𑌕𑌰 𑌤𑌾𑌰𑌾। 𑌛𑍂𑌟𑍇 𑌕𑍇𑌸 𑌨 𑌦𑍇𑌹 𑌸𑌁𑌭𑌾𑌰𑌾 ॥
𑌤𑌾𑌰𑌾 𑌬𑌿𑌕𑌲 𑌦𑍇𑌖𑌿 𑌰𑌘𑍁𑌰𑌾𑌯𑌾 । 𑌦𑍀𑌨𑍍𑌹 𑌗𑍍𑌯𑌾𑌨 𑌹𑌰𑌿 𑌲𑍀𑌨𑍍𑌹𑍀 𑌮𑌾𑌯𑌾 ॥
𑌛𑌿𑌤𑌿 𑌜𑌲 𑌪𑌾𑌵𑌕 𑌗𑌗𑌨 𑌸𑌮𑍀𑌰𑌾। 𑌪𑌞𑍍𑌚 𑌰𑌚𑌿𑌤 𑌅𑌤𑌿 𑌅𑌧𑌮 𑌸𑌰𑍀𑌰𑌾 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌗𑌟 𑌸𑍋 𑌤𑌨𑍁 𑌤𑌵 𑌆𑌗𑍇𑌂 𑌸𑍋𑌵𑌾। 𑌜𑍀𑌵 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯 𑌕𑍇𑌹𑌿 𑌲𑌗𑌿 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌰𑍋𑌵𑌾 ॥
𑌉𑌪𑌜𑌾 𑌗𑍍𑌯𑌾𑌨 𑌚𑌰𑌨 𑌤𑌬 𑌲𑌾𑌗𑍀। 𑌲𑍀𑌨𑍍𑌹𑍇𑌸𑌿 𑌪𑌰𑌮 𑌭𑌗𑌤𑌿 𑌬𑌰 𑌮𑌾𑌗𑍀 ॥
𑌉𑌮𑌾 𑌦𑌾𑌰𑍁 𑌜𑍋𑌷𑌿𑌤 𑌕𑍀 𑌨𑌾𑌈। 𑌸𑌬𑌹𑌿 𑌨𑌚𑌾𑌵𑌤 𑌰𑌾𑌮𑍁 𑌗𑍋𑌸𑌾𑌈 ॥
𑌤𑌬 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌹𑌿 𑌆𑌯𑌸𑍁 𑌦𑍀𑌨𑍍𑌹𑌾। 𑌮𑍃𑌤𑌕 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌬𑌿𑌧𑌿𑌬𑌤 𑌸𑌬 𑌕𑍀𑌨𑍍𑌹𑌾 ॥
𑌰𑌾𑌮 𑌕𑌹𑌾 𑌅𑌨𑍁𑌜𑌹𑌿 𑌸𑌮𑍁𑌝𑌾𑌈। 𑌰𑌾𑌜 𑌦𑍇𑌹𑍁 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌹𑌿 𑌜𑌾𑌈 ॥
𑌰𑌘𑍁𑌪𑌤𑌿 𑌚𑌰𑌨 𑌨𑌾𑌇 𑌕𑌰𑌿 𑌮𑌾𑌥𑌾। 𑌚𑌲𑍇 𑌸𑌕𑌲 𑌪𑍍𑌰𑍇𑌰𑌿𑌤 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌾𑌥𑌾 ॥
𑌦𑍋. 𑌲𑌛𑌿𑌮𑌨 𑌤𑍁𑌰𑌤 𑌬𑍋𑌲𑌾𑌏 𑌪𑍁𑌰𑌜𑌨 𑌬𑌿𑌪𑍍𑌰 𑌸𑌮𑌾𑌜।
𑌰𑌾𑌜𑍁 𑌦𑍀𑌨𑍍𑌹 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌕𑌹𑌁 𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦 𑌕𑌹𑌁 𑌜𑍁𑌬𑌰𑌾𑌜 ॥ 11 ॥
𑌉𑌮𑌾 𑌰𑌾𑌮 𑌸𑌮 𑌹𑌿𑌤 𑌜𑌗 𑌮𑌾𑌹𑍀𑌂। 𑌗𑍁𑌰𑍁 𑌪𑌿𑌤𑍁 𑌮𑌾𑌤𑍁 𑌬𑌨𑍍𑌧𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌨𑌾𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌸𑍁𑌰 𑌨𑌰 𑌮𑍁𑌨𑌿 𑌸𑌬 𑌕𑍈 𑌯𑌹 𑌰𑍀𑌤𑍀। 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌰𑌥 𑌲𑌾𑌗𑌿 𑌕𑌰𑌹𑌿𑌂 𑌸𑌬 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑍀 ॥
𑌬𑌾𑌲𑌿 𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸 𑌬𑍍𑌯𑌾𑌕𑍁𑌲 𑌦𑌿𑌨 𑌰𑌾𑌤𑍀। 𑌤𑌨 𑌬𑌹𑍁 𑌬𑍍𑌰𑌨 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌾𑌁 𑌜𑌰 𑌛𑌾𑌤𑍀 ॥
𑌸𑍋𑌇 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌕𑍀𑌨𑍍𑌹 𑌕𑌪𑌿𑌰𑍍AU। 𑌅𑌤𑌿 𑌕𑍃𑌪𑌾𑌲 𑌰𑌘𑍁𑌬𑍀𑌰 𑌸𑍁𑌭𑍍AU ॥
𑌜𑌾𑌨𑌤𑌹𑍁𑌁 𑌅𑌸 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌪𑌰𑌿𑌹𑌰𑌹𑍀𑌂। 𑌕𑌾𑌹𑍇 𑌨 𑌬𑌿𑌪𑌤𑌿 𑌜𑌾𑌲 𑌨𑌰 𑌪𑌰𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌹𑌿 𑌲𑍀𑌨𑍍𑌹 𑌬𑍋𑌲𑌾𑌈। 𑌬𑌹𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌰 𑌨𑍃𑌪𑌨𑍀𑌤𑌿 𑌸𑌿𑌖𑌾𑌈 ॥
𑌕𑌹 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌸𑍁𑌨𑍁 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌹𑌰𑍀𑌸𑌾। 𑌪𑍁𑌰 𑌨 𑌜𑌾𑌉𑌁 𑌦𑌸 𑌚𑌾𑌰𑌿 𑌬𑌰𑍀𑌸𑌾 ॥
𑌗𑌤 𑌗𑍍𑌰𑍀𑌷𑌮 𑌬𑌰𑌷𑌾 𑌰𑌿𑌤𑍁 𑌆𑌈। 𑌰𑌹𑌿𑌹𑍁𑌁 𑌨𑌿𑌕𑌟 𑌸𑍈𑌲 𑌪𑌰 𑌛𑌾𑌈 ॥
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦 𑌸𑌹𑌿𑌤 𑌕𑌰𑌹𑍁 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌰𑌾𑌜𑍂। 𑌸𑌨𑍍𑌤𑌤 𑌹𑍃𑌦𑌯 𑌧𑌰𑍇𑌹𑍁 𑌮𑌮 𑌕𑌾𑌜𑍂 ॥
𑌜𑌬 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌭𑌵𑌨 𑌫𑌿𑌰𑌿 𑌆𑌏। 𑌰𑌾𑌮𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌬𑌰𑌷𑌨 𑌗𑌿𑌰𑌿 𑌪𑌰 𑌛𑌾𑌏 ॥
𑌦𑍋. 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑌹𑌿𑌂 𑌦𑍇𑌵𑌨𑍍𑌹 𑌗𑌿𑌰𑌿 𑌗𑍁𑌹𑌾 𑌰𑌾𑌖𑍇𑌉 𑌰𑍁𑌚𑌿𑌰 𑌬𑌨𑌾𑌇।
𑌰𑌾𑌮 𑌕𑍃𑌪𑌾𑌨𑌿𑌧𑌿 𑌕𑌛𑍁 𑌦𑌿𑌨 𑌬𑌾𑌸 𑌕𑌰𑌹𑌿𑌙𑍍𑌗𑍇 𑌆𑌇 ॥ 12 ॥
𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰 𑌬𑌨 𑌕𑍁𑌸𑍁𑌮𑌿𑌤 𑌅𑌤𑌿 𑌸𑍋𑌭𑌾। 𑌗𑍁𑌞𑍍𑌜𑌤 𑌮𑌧𑍁𑌪 𑌨𑌿𑌕𑌰 𑌮𑌧𑍁 𑌲𑍋𑌭𑌾 ॥
𑌕𑌨𑍍𑌦 𑌮𑍂𑌲 𑌫𑌲 𑌪𑌤𑍍𑌰 𑌸𑍁𑌹𑌾𑌏। 𑌭𑍇 𑌬𑌹𑍁𑌤 𑌜𑌬 𑌤𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌆𑌏 ॥
𑌦𑍇𑌖𑌿 𑌮𑌨𑍋𑌹𑌰 𑌸𑍈𑌲 𑌅𑌨𑍂𑌪𑌾। 𑌰𑌹𑍇 𑌤𑌹𑌁 𑌅𑌨𑍁𑌜 𑌸𑌹𑌿𑌤 𑌸𑍁𑌰𑌭𑍂𑌪𑌾 ॥
𑌮𑌧𑍁𑌕𑌰 𑌖𑌗 𑌮𑍃𑌗 𑌤𑌨𑍁 𑌧𑌰𑌿 𑌦𑍇𑌵𑌾। 𑌕𑌰𑌹𑌿𑌂 𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧 𑌮𑍁𑌨𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌕𑍈 𑌸𑍇𑌵𑌾 ॥
𑌮𑌙𑍍𑌗𑌲𑌰𑍁𑌪 𑌭𑌯𑍁 𑌬𑌨 𑌤𑌬 𑌤𑍇 । 𑌕𑍀𑌨𑍍𑌹 𑌨𑌿𑌵𑌾𑌸 𑌰𑌮𑌾𑌪𑌤𑌿 𑌜𑌬 𑌤𑍇 ॥
𑌫𑌟𑌿𑌕 𑌸𑌿𑌲𑌾 𑌅𑌤𑌿 𑌸𑍁𑌭𑍍𑌰 𑌸𑍁𑌹𑌾𑌈। 𑌸𑍁𑌖 𑌆𑌸𑍀𑌨 𑌤𑌹𑌾𑌁 𑌦𑍍𑌵𑍗 𑌭𑌾𑌈 ॥
𑌕𑌹𑌤 𑌅𑌨𑍁𑌜 𑌸𑌨 𑌕𑌥𑌾 𑌅𑌨𑍇𑌕𑌾। 𑌭𑌗𑌤𑌿 𑌬𑌿𑌰𑌤𑌿 𑌨𑍃𑌪𑌨𑍀𑌤𑌿 𑌬𑌿𑌬𑍇𑌕𑌾 ॥
𑌬𑌰𑌷𑌾 𑌕𑌾𑌲 𑌮𑍇𑌘 𑌨𑌭 𑌛𑌾𑌏। 𑌗𑌰𑌜𑌤 𑌲𑌾𑌗𑌤 𑌪𑌰𑌮 𑌸𑍁𑌹𑌾𑌏 ॥
𑌦𑍋. 𑌲𑌛𑌿𑌮𑌨 𑌦𑍇𑌖𑍁 𑌮𑍋𑌰 𑌗𑌨 𑌨𑌾𑌚𑌤 𑌬𑌾𑌰𑌿𑌦 𑌪𑍈𑌖𑌿।
𑌗𑍃𑌹𑍀 𑌬𑌿𑌰𑌤𑌿 𑌰𑌤 𑌹𑌰𑌷 𑌜𑌸 𑌬𑌿𑌷𑍍𑌨𑍁 𑌭𑌗𑌤 𑌕𑌹𑍁𑌁 𑌦𑍇𑌖𑌿 ॥ 13 ॥
𑌘𑌨 𑌘𑌮𑌣𑍍𑌡 𑌨𑌭 𑌗𑌰𑌜𑌤 𑌘𑍋𑌰𑌾। 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾 𑌹𑍀𑌨 𑌡𑌰𑌪𑌤 𑌮𑌨 𑌮𑍋𑌰𑌾 ॥
𑌦𑌾𑌮𑌿𑌨𑌿 𑌦𑌮𑌕 𑌰𑌹 𑌨 𑌘𑌨 𑌮𑌾𑌹𑍀𑌂। 𑌖𑌲 𑌕𑍈 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿 𑌜𑌥𑌾 𑌥𑌿𑌰 𑌨𑌾𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌬𑌰𑌷𑌹𑌿𑌂 𑌜𑌲𑌦 𑌭𑍂𑌮𑌿 𑌨𑌿𑌅𑌰𑌾𑌏𑌁। 𑌜𑌥𑌾 𑌨𑌵𑌹𑌿𑌂 𑌬𑍁𑌧 𑌬𑌿𑌦𑍍𑌯𑌾 𑌪𑌾𑌏𑌁 ॥
𑌬𑍂𑌁𑌦 𑌅𑌘𑌾𑌤 𑌸𑌹𑌹𑌿𑌂 𑌗𑌿𑌰𑌿 𑌕𑍈𑌂𑌸𑍇𑌮𑍍 । 𑌖𑌲 𑌕𑍇 𑌬𑌚𑌨 𑌸𑌨𑍍𑌤 𑌸𑌹 𑌜𑍈𑌸𑍇𑌮𑍍 ॥
𑌛𑍁𑌦𑍍𑌰 𑌨𑌦𑍀𑌂 𑌭𑌰𑌿 𑌚𑌲𑍀𑌂 𑌤𑍋𑌰𑌾𑌈। 𑌜𑌸 𑌥𑍋𑌰𑍇𑌹𑍁𑌁 𑌧𑌨 𑌖𑌲 𑌇𑌤𑌰𑌾𑌈 ॥
𑌭𑍂𑌮𑌿 𑌪𑌰𑌤 𑌭𑌾 𑌢𑌾𑌬𑌰 𑌪𑌾𑌨𑍀। 𑌜𑌨𑍁 𑌜𑍀𑌵𑌹𑌿 𑌮𑌾𑌯𑌾 𑌲𑌪𑌟𑌾𑌨𑍀 ॥
𑌸𑌮𑌿𑌟𑌿 𑌸𑌮𑌿𑌟𑌿 𑌜𑌲 𑌭𑌰𑌹𑌿𑌂 𑌤𑌲𑌾𑌵𑌾। 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌸𑌦𑌗𑍁𑌨 𑌸𑌜𑍍𑌜𑌨 𑌪𑌹𑌿𑌂 𑌆𑌵𑌾 ॥
𑌸𑌰𑌿𑌤𑌾 𑌜𑌲 𑌜𑌲𑌨𑌿𑌧𑌿 𑌮𑌹𑍁𑌁 𑌜𑌾𑌈। 𑌹𑍋𑌈 𑌅𑌚𑌲 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌜𑌿𑌵 𑌹𑌰𑌿 𑌪𑌾𑌈 ॥
𑌦𑍋. 𑌹𑌰𑌿𑌤 𑌭𑍂𑌮𑌿 𑌤𑍃𑌨 𑌸𑌙𑍍𑌕𑍁𑌲 𑌸𑌮𑍁𑌝𑌿 𑌪𑌰𑌹𑌿𑌂 𑌨𑌹𑌿𑌂 𑌪𑌨𑍍𑌥।
𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌪𑌾𑌖𑌣𑍍𑌡 𑌬𑌾𑌦 𑌤𑍇𑌂 𑌗𑍁𑌪𑍍𑌤 𑌹𑍋𑌹𑌿𑌂 𑌸𑌦𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥 ॥ 14 ॥
𑌦𑌾𑌦𑍁𑌰 𑌧𑍁𑌨𑌿 𑌚𑌹𑍁 𑌦𑌿𑌸𑌾 𑌸𑍁𑌹𑌾𑌈। 𑌬𑍇𑌦 𑌪𑌢़𑌹𑌿𑌂 𑌜𑌨𑍁 𑌬𑌟𑍁 𑌸𑌮𑍁𑌦𑌾𑌈 ॥
𑌨𑌵 𑌪𑌲𑍍𑌲𑌵 𑌭𑍇 𑌬𑌿𑌟𑌪 𑌅𑌨𑍇𑌕𑌾। 𑌸𑌾𑌧𑌕 𑌮𑌨 𑌜𑌸 𑌮𑌿𑌲𑍇𑌂 𑌬𑌿𑌬𑍇𑌕𑌾 ॥
𑌅𑌰𑍍𑌕 𑌜𑌬𑌾𑌸 𑌪𑌾𑌤 𑌬𑌿𑌨𑍁 𑌭𑌯𑍂। 𑌜𑌸 𑌸𑍁𑌰𑌾𑌜 𑌖𑌲 𑌉𑌦𑍍𑌯𑌮 𑌗𑌯𑍂 ॥
𑌖𑍋𑌜𑌤 𑌕𑌤𑌹𑍁𑌁 𑌮𑌿𑌲𑌿 𑌨𑌹𑌿𑌂 𑌧𑍂𑌰𑍀। 𑌕𑌰𑌿 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌧𑌰𑌮𑌹𑌿 𑌦𑍂𑌰𑍀 ॥
𑌸𑌸𑌿 𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨 𑌸𑍋𑌹 𑌮𑌹𑌿 𑌕𑍈𑌸𑍀। 𑌉𑌪𑌕𑌾𑌰𑍀 𑌕𑍈 𑌸𑌮𑍍𑌪𑌤𑌿 𑌜𑍈𑌸𑍀 ॥
𑌨𑌿𑌸𑌿 𑌤𑌮 𑌘𑌨 𑌖𑌦𑍍𑌯𑍋𑌤 𑌬𑌿𑌰𑌾𑌜𑌾। 𑌜𑌨𑍁 𑌦𑌮𑍍𑌭𑌿𑌨𑍍𑌹 𑌕𑌰 𑌮𑌿𑌲𑌾 𑌸𑌮𑌾𑌜𑌾 ॥
𑌮𑌹𑌾𑌬𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿 𑌚𑌲𑌿 𑌫𑍂𑌟𑌿 𑌕𑌿𑌆𑌰𑍀𑌮𑍍 । 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌸𑍁𑌤𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰 𑌭𑍇𑌁 𑌬𑌿𑌗𑌰𑌹𑌿𑌂 𑌨𑌾𑌰𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌕𑍃𑌷𑍀 𑌨𑌿𑌰𑌾𑌵𑌹𑌿𑌂 𑌚𑌤𑍁𑌰 𑌕𑌿𑌸𑌾𑌨𑌾। 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌬𑍁𑌧 𑌤𑌜𑌹𑌿𑌂 𑌮𑍋𑌹 𑌮𑌦 𑌮𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌦𑍇𑌖𑌿𑌅𑌤 𑌚𑌕𑍍𑌰𑌬𑌾𑌕 𑌖𑌗 𑌨𑌾𑌹𑍀𑌂। 𑌕𑌲𑌿𑌹𑌿 𑌪𑌾𑌇 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌧𑌰𑍍𑌮 𑌪𑌰𑌾𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌊𑌷𑌰 𑌬𑌰𑌷𑌿 𑌤𑍃𑌨 𑌨𑌹𑌿𑌂 𑌜𑌾𑌮𑌾। 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌹𑌰𑌿𑌜𑌨 𑌹𑌿𑌯𑌁 𑌉𑌪𑌜 𑌨 𑌕𑌾𑌮𑌾 ॥
𑌬𑌿𑌬𑌿𑌧 𑌜𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌸𑌙𑍍𑌕𑍁𑌲 𑌮𑌹𑌿 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌜𑌾। 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾 𑌬𑌾𑌢़ 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌪𑌾𑌇 𑌸𑍁𑌰𑌾𑌜𑌾 ॥
𑌜𑌹𑌁 𑌤𑌹𑌁 𑌰𑌹𑍇 𑌪𑌥𑌿𑌕 𑌥𑌕𑌿 𑌨𑌾𑌨𑌾। 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯 𑌗𑌨 𑌉𑌪𑌜𑍇𑌂 𑌗𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌦𑍋. 𑌕𑌬𑌹𑍁𑌁 𑌪𑍍𑌰𑌬𑌲 𑌬𑌹 𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤 𑌜𑌹𑌁 𑌤𑌹𑌁 𑌮𑍇𑌘 𑌬𑌿𑌲𑌾𑌹𑌿𑌂।
𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌕𑌪𑍂𑌤 𑌕𑍇 𑌉𑌪𑌜𑍇𑌂 𑌕𑍁𑌲 𑌸𑌦𑍍𑌧𑌰𑍍𑌮 𑌨𑌸𑌾𑌹𑌿𑌮𑍍 ॥ 15(𑌕) ॥
𑌕𑌬𑌹𑍁𑌁 𑌦𑌿𑌵𑌸 𑌮𑌹𑌁 𑌨𑌿𑌬𑌿𑌡़ 𑌤𑌮 𑌕𑌬𑌹𑍁𑌁𑌕 𑌪𑍍𑌰𑌗𑌟 𑌪𑌤𑌙𑍍𑌗।
𑌬𑌿𑌨𑌸𑌿 𑌉𑌪𑌜𑌿 𑌗𑍍𑌯𑌾𑌨 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌪𑌾𑌇 𑌕𑍁𑌸𑌙𑍍𑌗 𑌸𑍁𑌸𑌙𑍍𑌗 ॥ 15(𑌖) ॥
𑌬𑌰𑌷𑌾 𑌬𑌿𑌗𑌤 𑌸𑌰𑌦 𑌰𑌿𑌤𑍁 𑌆𑌈। 𑌲𑌛𑌿𑌮𑌨 𑌦𑍇𑌖𑌹𑍁 𑌪𑌰𑌮 𑌸𑍁𑌹𑌾𑌈 ॥
𑌫𑍂𑌲𑍇𑌂 𑌕𑌾𑌸 𑌸𑌕𑌲 𑌮𑌹𑌿 𑌛𑌾𑌈। 𑌜𑌨𑍁 𑌬𑌰𑌷𑌾𑌁 𑌕𑍃𑌤 𑌪𑍍𑌰𑌗𑌟 𑌬𑍁𑌢़𑌆𑌈 ॥
𑌉𑌦𑌿𑌤 𑌅𑌗𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌪𑌨𑍍𑌥 𑌜𑌲 𑌸𑍋𑌷𑌾। 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌲𑍋𑌭𑌹𑌿 𑌸𑍋𑌷𑌿 𑌸𑌨𑍍𑌤𑍋𑌷𑌾 ॥
𑌸𑌰𑌿𑌤𑌾 𑌸𑌰 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌲 𑌜𑌲 𑌸𑍋𑌹𑌾। 𑌸𑌨𑍍𑌤 𑌹𑍃𑌦𑌯 𑌜𑌸 𑌗𑌤 𑌮𑌦 𑌮𑍋𑌹𑌾 ॥
𑌰𑌸 𑌰𑌸 𑌸𑍂𑌖 𑌸𑌰𑌿𑌤 𑌸𑌰 𑌪𑌾𑌨𑍀। 𑌮𑌮𑌤𑌾 𑌤𑍍𑌯𑌾𑌗 𑌕𑌰𑌹𑌿𑌂 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌗𑍍𑌯𑌾𑌨𑍀 ॥
𑌜𑌾𑌨𑌿 𑌸𑌰𑌦 𑌰𑌿𑌤𑍁 𑌖𑌞𑍍𑌜𑌨 𑌆𑌏। 𑌪𑌾𑌇 𑌸𑌮𑌯 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌸𑍁𑌕𑍃𑌤 𑌸𑍁𑌹𑌾𑌏 ॥
𑌪𑌙𑍍𑌕 𑌨 𑌰𑍇𑌨𑍁 𑌸𑍋𑌹 𑌅𑌸𑌿 𑌧𑌰𑌨𑍀। 𑌨𑍀𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌪𑍁𑌨 𑌨𑍃𑌪 𑌕𑍈 𑌜𑌸𑌿 𑌕𑌰𑌨𑍀 ॥
𑌜𑌲 𑌸𑌙𑍍𑌕𑍋𑌚 𑌬𑌿𑌕𑌲 𑌭𑌿𑌁 𑌮𑍀𑌨𑌾। 𑌅𑌬𑍁𑌧 𑌕𑍁𑌟𑍁𑌮𑍍𑌬𑍀 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌧𑌨𑌹𑍀𑌨𑌾 ॥
𑌬𑌿𑌨𑍁 𑌧𑌨 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌲 𑌸𑍋𑌹 𑌅𑌕𑌾𑌸𑌾। 𑌹𑌰𑌿𑌜𑌨 𑌇𑌵 𑌪𑌰𑌿𑌹𑌰𑌿 𑌸𑌬 𑌆𑌸𑌾 ॥
𑌕𑌹𑍁𑌁 𑌕𑌹𑍁𑌁 𑌬𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿 𑌸𑌾𑌰𑌦𑍀 𑌥𑍋𑌰𑍀। 𑌕𑍗 𑌏𑌕 𑌪𑌾𑌵 𑌭𑌗𑌤𑌿 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌮𑍋𑌰𑍀 ॥
𑌦𑍋. 𑌚𑌲𑍇 𑌹𑌰𑌷𑌿 𑌤𑌜𑌿 𑌨𑌗𑌰 𑌨𑍃𑌪 𑌤𑌾𑌪𑌸 𑌬𑌨𑌿𑌕 𑌭𑌿𑌖𑌾𑌰𑌿।
𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌹𑌰𑌿𑌭𑌗𑌤 𑌪𑌾𑌇 𑌶𑍍𑌰𑌮 𑌤𑌜𑌹𑌿 𑌆𑌶𑍍𑌰𑌮𑍀 𑌚𑌾𑌰𑌿 ॥ 16 ॥
𑌸𑍁𑌖𑍀 𑌮𑍀𑌨 𑌜𑍇 𑌨𑍀𑌰 𑌅𑌗𑌾𑌧𑌾। 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌹𑌰𑌿 𑌸𑌰𑌨 𑌨 𑌏𑌕𑍁 𑌬𑌾𑌧𑌾 ॥
𑌫𑍂𑌲𑍇𑌂 𑌕𑌮𑌲 𑌸𑍋𑌹 𑌸𑌰 𑌕𑍈𑌸𑌾। 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌗𑍁𑌨 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮 𑌸𑌗𑍁𑌨 𑌭𑍇𑌁 𑌜𑍈𑌸𑌾 ॥
𑌗𑍁𑌞𑍍𑌜𑌤 𑌮𑌧𑍁𑌕𑌰 𑌮𑍁𑌖𑌰 𑌅𑌨𑍂𑌪𑌾। 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰 𑌖𑌗 𑌰𑌵 𑌨𑌾𑌨𑌾 𑌰𑍂𑌪𑌾 ॥
𑌚𑌕𑍍𑌰𑌬𑌾𑌕 𑌮𑌨 𑌦𑍁𑌖 𑌨𑌿𑌸𑌿 𑌪𑍈𑌖𑍀। 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌜𑌨 𑌪𑌰 𑌸𑌮𑍍𑌪𑌤𑌿 𑌦𑍇𑌖𑍀 ॥
𑌚𑌾𑌤𑌕 𑌰𑌟𑌤 𑌤𑍃𑌷𑌾 𑌅𑌤𑌿 𑌓𑌹𑍀। 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌸𑍁𑌖 𑌲𑌹𑌿 𑌨 𑌸𑌙𑍍𑌕𑌰𑌦𑍍𑌰𑍋𑌹𑍀 ॥
𑌸𑌰𑌦𑌾𑌤𑌪 𑌨𑌿𑌸𑌿 𑌸𑌸𑌿 𑌅𑌪𑌹𑌰𑍀। 𑌸𑌨𑍍𑌤 𑌦𑌰𑌸 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌪𑌾𑌤𑌕 𑌟𑌰𑍀 ॥
𑌦𑍇𑌖𑌿 𑌇𑌨𑍍𑌦𑍁 𑌚𑌕𑍋𑌰 𑌸𑌮𑍁𑌦𑌾𑌈। 𑌚𑌿𑌤𑌵𑌤𑌹𑌿𑌂 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌹𑌰𑌿𑌜𑌨 𑌹𑌰𑌿 𑌪𑌾𑌈 ॥
𑌮𑌸𑌕 𑌦𑌂𑌸 𑌬𑍀𑌤𑍇 𑌹𑌿𑌮 𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸𑌾। 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜 𑌦𑍍𑌰𑍋𑌹 𑌕𑌿𑌏𑌁 𑌕𑍁𑌲 𑌨𑌾𑌸𑌾 ॥
𑌦𑍋. 𑌭𑍂𑌮𑌿 𑌜𑍀𑌵 𑌸𑌙𑍍𑌕𑍁𑌲 𑌰𑌹𑍇 𑌗𑍇 𑌸𑌰𑌦 𑌰𑌿𑌤𑍁 𑌪𑌾𑌇।
𑌸𑌦𑌗𑍁𑌰 𑌮𑌿𑌲𑍇 𑌜𑌾𑌹𑌿𑌂 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌸𑌂𑌸𑌯 𑌭𑍍𑌰𑌮 𑌸𑌮𑍁𑌦𑌾𑌇 ॥ 17 ॥
𑌬𑌰𑌷𑌾 𑌗𑌤 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌲 𑌰𑌿𑌤𑍁 𑌆𑌈। 𑌸𑍁𑌧𑌿 𑌨 𑌤𑌾𑌤 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌕𑍈 𑌪𑌾𑌈 ॥
𑌏𑌕 𑌬𑌾𑌰 𑌕𑍈𑌸𑍇𑌹𑍁𑌁 𑌸𑍁𑌧𑌿 𑌜𑌾𑌨𑍗𑌂। 𑌕𑌾𑌲𑌹𑍁 𑌜𑍀𑌤 𑌨𑌿𑌮𑌿𑌷 𑌮𑌹𑍁𑌁 𑌆𑌨𑍗𑌮𑍍 ॥
𑌕𑌤𑌹𑍁𑌁 𑌰𑌹𑍁 𑌜𑍗𑌂 𑌜𑍀𑌵𑌤𑌿 𑌹𑍋𑌈। 𑌤𑌾𑌤 𑌜𑌤𑌨 𑌕𑌰𑌿 𑌆𑌨𑍇𑌉𑌁 𑌸𑍋𑌈 ॥
𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌹𑍁𑌁 𑌸𑍁𑌧𑌿 𑌮𑍋𑌰𑌿 𑌬𑌿𑌸𑌾𑌰𑍀। 𑌪𑌾𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌜 𑌕𑍋𑌸 𑌪𑍁𑌰 𑌨𑌾𑌰𑍀 ॥
𑌜𑍇𑌹𑌿𑌂 𑌸𑌾𑌯𑌕 𑌮𑌾𑌰𑌾 𑌮𑍈𑌂 𑌬𑌾𑌲𑍀। 𑌤𑍇𑌹𑌿𑌂 𑌸𑌰 𑌹𑌤𑍗𑌂 𑌮𑍂𑌢़ 𑌕𑌹𑌁 𑌕𑌾𑌲𑍀 ॥
𑌜𑌾𑌸𑍁 𑌕𑍃𑌪𑌾𑌁 𑌛𑍂𑌟𑌹𑍀𑌂 𑌮𑌦 𑌮𑍋𑌹𑌾। 𑌤𑌾 𑌕𑌹𑍁𑌁 𑌉𑌮𑌾 𑌕𑌿 𑌸𑌪𑌨𑍇𑌹𑍁𑌁 𑌕𑍋𑌹𑌾 ॥
𑌜𑌾𑌨𑌹𑌿𑌂 𑌯𑌹 𑌚𑌰𑌿𑌤𑍍𑌰 𑌮𑍁𑌨𑌿 𑌗𑍍𑌯𑌾𑌨𑍀। 𑌜𑌿𑌨𑍍𑌹 𑌰𑌘𑍁𑌬𑍀𑌰 𑌚𑌰𑌨 𑌰𑌤𑌿 𑌮𑌾𑌨𑍀 ॥
𑌲𑌛𑌿𑌮𑌨 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌵𑌨𑍍𑌤 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌜𑌾𑌨𑌾। 𑌧𑌨𑍁𑌷 𑌚𑌢़𑌆𑌇 𑌗𑌹𑍇 𑌕𑌰 𑌬𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌦𑍋. 𑌤𑌬 𑌅𑌨𑍁𑌜𑌹𑌿 𑌸𑌮𑍁𑌝𑌾𑌵𑌾 𑌰𑌘𑍁𑌪𑌤𑌿 𑌕𑌰𑍁𑌨𑌾 𑌸𑍀𑌂𑌵 ॥
𑌭𑌯 𑌦𑍇𑌖𑌾𑌇 𑌲𑍈 𑌆𑌵𑌹𑍁 𑌤𑌾𑌤 𑌸𑌖𑌾 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 ॥ 18 ॥
𑌇𑌹𑌾𑌁 𑌪𑌵𑌨𑌸𑍁𑌤 𑌹𑍃𑌦𑌯𑌁 𑌬𑌿𑌚𑌾𑌰𑌾। 𑌰𑌾𑌮 𑌕𑌾𑌜𑍁 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌁 𑌬𑌿𑌸𑌾𑌰𑌾 ॥
𑌨𑌿𑌕𑌟 𑌜𑌾𑌇 𑌚𑌰𑌨𑌨𑍍𑌹𑌿 𑌸𑌿𑌰𑍁 𑌨𑌾𑌵𑌾। 𑌚𑌾𑌰𑌿𑌹𑍁 𑌬𑌿𑌧𑌿 𑌤𑍇𑌹𑌿 𑌕𑌹𑌿 𑌸𑌮𑍁𑌝𑌾𑌵𑌾 ॥
𑌸𑍁𑌨𑌿 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌁 𑌪𑌰𑌮 𑌭𑌯 𑌮𑌾𑌨𑌾। 𑌬𑌿𑌷𑌯𑌁 𑌮𑍋𑌰 𑌹𑌰𑌿 𑌲𑍀𑌨𑍍𑌹𑍇𑌉 𑌗𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌅𑌬 𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌸𑍁𑌤 𑌦𑍂𑌤 𑌸𑌮𑍂𑌹𑌾। 𑌪𑌠𑌵𑌹𑍁 𑌜𑌹𑌁 𑌤𑌹𑌁 𑌬𑌾𑌨𑌰 𑌜𑍂𑌹𑌾 ॥
𑌕𑌹𑌹𑍁 𑌪𑌾𑌖 𑌮𑌹𑍁𑌁 𑌆𑌵 𑌨 𑌜𑍋𑌈। 𑌮𑍋𑌰𑍇𑌂 𑌕𑌰 𑌤𑌾 𑌕𑌰 𑌬𑌧 𑌹𑍋𑌈 ॥
𑌤𑌬 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤 𑌬𑍋𑌲𑌾𑌏 𑌦𑍂𑌤𑌾। 𑌸𑌬 𑌕𑌰 𑌕𑌰𑌿 𑌸𑌨𑌮𑌾𑌨 𑌬𑌹𑍂𑌤𑌾 ॥
𑌭𑌯 𑌅𑌰𑍁 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿 𑌨𑍀𑌤𑌿 𑌦𑍇𑌖𑌾𑌈। 𑌚𑌲𑍇 𑌸𑌕𑌲 𑌚𑌰𑌨𑌨𑍍𑌹𑌿 𑌸𑌿𑌰 𑌨𑌾𑌈 ॥
𑌏𑌹𑌿 𑌅𑌵𑌸𑌰 𑌲𑌛𑌿𑌮𑌨 𑌪𑍁𑌰 𑌆𑌏। 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧 𑌦𑍇𑌖𑌿 𑌜𑌹𑌁 𑌤𑌹𑌁 𑌕𑌪𑌿 𑌧𑌾𑌏 ॥
𑌦𑍋. 𑌧𑌨𑍁𑌷 𑌚𑌢़𑌆𑌇 𑌕𑌹𑌾 𑌤𑌬 𑌜𑌾𑌰𑌿 𑌕𑌰𑍁𑌁 𑌪𑍁𑌰 𑌛𑌾𑌰।
𑌬𑍍𑌯𑌾𑌕𑍁𑌲 𑌨𑌗𑌰 𑌦𑍇𑌖𑌿 𑌤𑌬 𑌆𑌯𑍁 𑌬𑌾𑌲𑌿𑌕𑍁𑌮𑌾𑌰 ॥ 19 ॥
𑌚𑌰𑌨 𑌨𑌾𑌇 𑌸𑌿𑌰𑍁 𑌬𑌿𑌨𑌤𑍀 𑌕𑍀𑌨𑍍𑌹𑍀। 𑌲𑌛𑌿𑌮𑌨 𑌅𑌭𑌯 𑌬𑌾𑌁𑌹 𑌤𑍇𑌹𑌿 𑌦𑍀𑌨𑍍𑌹𑍀 ॥
𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌵𑌨𑍍𑌤 𑌲𑌛𑌿𑌮𑌨 𑌸𑍁𑌨𑌿 𑌕𑌾𑌨𑌾। 𑌕𑌹 𑌕𑌪𑍀𑌸 𑌅𑌤𑌿 𑌭𑌯𑌁 𑌅𑌕𑍁𑌲𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌸𑍁𑌨𑍁 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤 𑌸𑌙𑍍𑌗 𑌲𑍈 𑌤𑌾𑌰𑌾। 𑌕𑌰𑌿 𑌬𑌿𑌨𑌤𑍀 𑌸𑌮𑍁𑌝𑌾𑌉 𑌕𑍁𑌮𑌾𑌰𑌾 ॥
𑌤𑌾𑌰𑌾 𑌸𑌹𑌿𑌤 𑌜𑌾𑌇 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑌾। 𑌚𑌰𑌨 𑌬𑌨𑍍𑌦𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌸𑍁𑌜𑌸 𑌬𑌖𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌕𑌰𑌿 𑌬𑌿𑌨𑌤𑍀 𑌮𑌨𑍍𑌦𑌿𑌰 𑌲𑍈 𑌆𑌏। 𑌚𑌰𑌨 𑌪𑌖𑌾𑌰𑌿 𑌪𑌲𑌁𑌗 𑌬𑍈𑌠𑌾𑌏 ॥
𑌤𑌬 𑌕𑌪𑍀𑌸 𑌚𑌰𑌨𑌨𑍍𑌹𑌿 𑌸𑌿𑌰𑍁 𑌨𑌾𑌵𑌾। 𑌗𑌹𑌿 𑌭𑍁𑌜 𑌲𑌛𑌿𑌮𑌨 𑌕𑌣𑍍𑌠 𑌲𑌗𑌾𑌵𑌾 ॥
𑌨𑌾𑌥 𑌬𑌿𑌷𑌯 𑌸𑌮 𑌮𑌦 𑌕𑌛𑍁 𑌨𑌾𑌹𑍀𑌂। 𑌮𑍁𑌨𑌿 𑌮𑌨 𑌮𑍋𑌹 𑌕𑌰𑌿 𑌛𑌨 𑌮𑌾𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌸𑍁𑌨𑌤 𑌬𑌿𑌨𑍀𑌤 𑌬𑌚𑌨 𑌸𑍁𑌖 𑌪𑌾𑌵𑌾। 𑌲𑌛𑌿𑌮𑌨 𑌤𑍇𑌹𑌿 𑌬𑌹𑍁 𑌬𑌿𑌧𑌿 𑌸𑌮𑍁𑌝𑌾𑌵𑌾 ॥
𑌪𑌵𑌨 𑌤𑌨𑌯 𑌸𑌬 𑌕𑌥𑌾 𑌸𑍁𑌨𑌾𑌈। 𑌜𑍇𑌹𑌿 𑌬𑌿𑌧𑌿 𑌗𑍇 𑌦𑍂𑌤 𑌸𑌮𑍁𑌦𑌾𑌈 ॥
𑌦𑍋. 𑌹𑌰𑌷𑌿 𑌚𑌲𑍇 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌤𑌬 𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦𑌾𑌦𑌿 𑌕𑌪𑌿 𑌸𑌾𑌥।
𑌰𑌾𑌮𑌾𑌨𑍁𑌜 𑌆𑌗𑍇𑌂 𑌕𑌰𑌿 𑌆𑌏 𑌜𑌹𑌁 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌾𑌥 ॥ 20 ॥
𑌨𑌾𑌇 𑌚𑌰𑌨 𑌸𑌿𑌰𑍁 𑌕𑌹 𑌕𑌰 𑌜𑍋𑌰𑍀। 𑌨𑌾𑌥 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌕𑌛𑍁 𑌨𑌾𑌹𑌿𑌨 𑌖𑍋𑌰𑍀 ॥
𑌅𑌤𑌿𑌸𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌬𑌲 𑌦𑍇𑌵 𑌤𑌬 𑌮𑌾𑌯𑌾। 𑌛𑍂𑌟𑌿 𑌰𑌾𑌮 𑌕𑌰𑌹𑍁 𑌜𑍗𑌂 𑌦𑌾𑌯𑌾 ॥
𑌬𑌿𑌷𑌯 𑌬𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌰 𑌨𑌰 𑌮𑍁𑌨𑌿 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌮𑍀। 𑌮𑍈𑌂 𑌪𑌾𑌵𑌁𑌰 𑌪𑌸𑍁 𑌕𑌪𑌿 𑌅𑌤𑌿 𑌕𑌾𑌮𑍀 ॥
𑌨𑌾𑌰𑌿 𑌨𑌯𑌨 𑌸𑌰 𑌜𑌾𑌹𑌿 𑌨 𑌲𑌾𑌗𑌾। 𑌘𑍋𑌰 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧 𑌤𑌮 𑌨𑌿𑌸𑌿 𑌜𑍋 𑌜𑌾𑌗𑌾 ॥
𑌲𑍋𑌭 𑌪𑌾𑌁𑌸 𑌜𑍇𑌹𑌿𑌂 𑌗𑌰 𑌨 𑌬𑌁𑌧𑌾𑌯𑌾। 𑌸𑍋 𑌨𑌰 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌸𑌮𑌾𑌨 𑌰𑌘𑍁𑌰𑌾𑌯𑌾 ॥
𑌯𑌹 𑌗𑍁𑌨 𑌸𑌾𑌧𑌨 𑌤𑍇𑌂 𑌨𑌹𑌿𑌂 𑌹𑍋𑌈। 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹𑌰𑍀 𑌕𑍃𑌪𑌾𑌁 𑌪𑌾𑌵 𑌕𑍋𑌇 𑌕𑍋𑌈 ॥
𑌤𑌬 𑌰𑌘𑍁𑌪𑌤𑌿 𑌬𑍋𑌲𑍇 𑌮𑍁𑌸𑌕𑌾𑌈। 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌭𑌰𑌤 𑌜𑌿𑌮𑌿 𑌭𑌾𑌈 ॥
𑌅𑌬 𑌸𑍋𑌇 𑌜𑌤𑌨𑍁 𑌕𑌰𑌹𑍁 𑌮𑌨 𑌲𑌾𑌈। 𑌜𑍇𑌹𑌿 𑌬𑌿𑌧𑌿 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌕𑍈 𑌸𑍁𑌧𑌿 𑌪𑌾𑌈 ॥
𑌦𑍋. 𑌏𑌹𑌿 𑌬𑌿𑌧𑌿 𑌹𑍋𑌤 𑌬𑌤𑌕𑌹𑍀 𑌆𑌏 𑌬𑌾𑌨𑌰 𑌜𑍂𑌥।
𑌨𑌾𑌨𑌾 𑌬𑌰𑌨 𑌸𑌕𑌲 𑌦𑌿𑌸𑌿 𑌦𑍇𑌖𑌿𑌅 𑌕𑍀𑌸 𑌬𑌰𑍁𑌥 ॥ 21 ॥
𑌬𑌾𑌨𑌰 𑌕𑌟𑌕 𑌉𑌮𑌾 𑌮𑍇𑌂 𑌦𑍇𑌖𑌾। 𑌸𑍋 𑌮𑍂𑌰𑍁𑌖 𑌜𑍋 𑌕𑌰𑌨 𑌚𑌹 𑌲𑍇𑌖𑌾 ॥
𑌆𑌇 𑌰𑌾𑌮 𑌪𑌦 𑌨𑌾𑌵𑌹𑌿𑌂 𑌮𑌾𑌥𑌾। 𑌨𑌿𑌰𑌖𑌿 𑌬𑌦𑌨𑍁 𑌸𑌬 𑌹𑍋𑌹𑌿𑌂 𑌸𑌨𑌾𑌥𑌾 ॥
𑌅𑌸 𑌕𑌪𑌿 𑌏𑌕 𑌨 𑌸𑍇𑌨𑌾 𑌮𑌾𑌹𑍀𑌂। 𑌰𑌾𑌮 𑌕𑍁𑌸𑌲 𑌜𑍇𑌹𑌿 𑌪𑍂𑌛𑍀 𑌨𑌾𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌯𑌹 𑌕𑌛𑍁 𑌨𑌹𑌿𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌕𑌿 𑌅𑌧𑌿𑌕𑌾𑌈। 𑌬𑌿𑌸𑍍𑌵𑌰𑍂𑌪 𑌬𑍍𑌯𑌾𑌪𑌕 𑌰𑌘𑍁𑌰𑌾𑌈 ॥
𑌠𑌾𑌢़𑌏 𑌜𑌹𑌁 𑌤𑌹𑌁 𑌆𑌯𑌸𑍁 𑌪𑌾𑌈। 𑌕𑌹 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌸𑌬𑌹𑌿 𑌸𑌮𑍁𑌝𑌾𑌈 ॥
𑌰𑌾𑌮 𑌕𑌾𑌜𑍁 𑌅𑌰𑍁 𑌮𑍋𑌰 𑌨𑌿𑌹𑍋𑌰𑌾। 𑌬𑌾𑌨𑌰 𑌜𑍂𑌥 𑌜𑌾𑌹𑍁 𑌚𑌹𑍁𑌁 𑌓𑌰𑌾 ॥
𑌜𑌨𑌕𑌸𑍁𑌤𑌾 𑌕𑌹𑍁𑌁 𑌖𑍋𑌜𑌹𑍁 𑌜𑌾𑌈। 𑌮𑌾𑌸 𑌦𑌿𑌵𑌸 𑌮𑌹𑌁 𑌆𑌏𑌹𑍁 𑌭𑌾𑌈 ॥
𑌅𑌵𑌧𑌿 𑌮𑍇𑌟𑌿 𑌜𑍋 𑌬𑌿𑌨𑍁 𑌸𑍁𑌧𑌿 𑌪𑌾𑌏𑌁। 𑌆𑌵𑌿 𑌬𑌨𑌿𑌹𑌿 𑌸𑍋 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌮𑌰𑌾𑌏𑌁 ॥
𑌦𑍋. 𑌬𑌚𑌨 𑌸𑍁𑌨𑌤 𑌸𑌬 𑌬𑌾𑌨𑌰 𑌜𑌹𑌁 𑌤𑌹𑌁 𑌚𑌲𑍇 𑌤𑍁𑌰𑌨𑍍𑌤 ।
𑌤𑌬 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌁 𑌬𑍋𑌲𑌾𑌏 𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦 𑌨𑌲 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤 ॥ 22 ॥
𑌸𑍁𑌨𑌹𑍁 𑌨𑍀𑌲 𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑌾। 𑌜𑌾𑌮𑌵𑌨𑍍𑌤 𑌮𑌤𑌿𑌧𑍀𑌰 𑌸𑍁𑌜𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌸𑌕𑌲 𑌸𑍁𑌭𑌟 𑌮𑌿𑌲𑌿 𑌦𑌚𑍍𑌛𑌿𑌨 𑌜𑌾𑌹𑍂। 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌸𑍁𑌧𑌿 𑌪𑍂𑌁𑌛𑍇𑌉 𑌸𑌬 𑌕𑌾𑌹𑍂 ॥
𑌮𑌨 𑌕𑍍𑌰𑌮 𑌬𑌚𑌨 𑌸𑍋 𑌜𑌤𑌨 𑌬𑌿𑌚𑌾𑌰𑍇𑌹𑍁। 𑌰𑌾𑌮𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰 𑌕𑌰 𑌕𑌾𑌜𑍁 𑌸𑌁𑌵𑌾𑌰𑍇𑌹𑍁 ॥
𑌭𑌾𑌨𑍁 𑌪𑍀𑌠𑌿 𑌸𑍇𑌇𑌅 𑌉𑌰 𑌆𑌗𑍀। 𑌸𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌹𑌿 𑌸𑌰𑍍𑌬 𑌭𑌾𑌵 𑌛𑌲 𑌤𑍍𑌯𑌾𑌗𑍀 ॥
𑌤𑌜𑌿 𑌮𑌾𑌯𑌾 𑌸𑍇𑌇𑌅 𑌪𑌰𑌲𑍋𑌕𑌾। 𑌮𑌿𑌟𑌹𑌿𑌂 𑌸𑌕𑌲 𑌭𑌵 𑌸𑌮𑍍𑌭𑌵 𑌸𑍋𑌕𑌾 ॥
𑌦𑍇𑌹 𑌧𑌰𑍇 𑌕𑌰 𑌯𑌹 𑌫𑌲𑍁 𑌭𑌾𑌈। 𑌭𑌜𑌿𑌅 𑌰𑌾𑌮 𑌸𑌬 𑌕𑌾𑌮 𑌬𑌿𑌹𑌾𑌈 ॥
𑌸𑍋𑌇 𑌗𑍁𑌨𑌗𑍍𑌯 𑌸𑍋𑌈 𑌬𑌡़𑌭𑌾𑌗𑍀 । 𑌜𑍋 𑌰𑌘𑍁𑌬𑍀𑌰 𑌚𑌰𑌨 𑌅𑌨𑍁𑌰𑌾𑌗𑍀 ॥
𑌆𑌯𑌸𑍁 𑌮𑌾𑌗𑌿 𑌚𑌰𑌨 𑌸𑌿𑌰𑍁 𑌨𑌾𑌈। 𑌚𑌲𑍇 𑌹𑌰𑌷𑌿 𑌸𑍁𑌮𑌿𑌰𑌤 𑌰𑌘𑍁𑌰𑌾𑌈 ॥
𑌪𑌾𑌛𑍇𑌂 𑌪𑌵𑌨 𑌤𑌨𑌯 𑌸𑌿𑌰𑍁 𑌨𑌾𑌵𑌾। 𑌜𑌾𑌨𑌿 𑌕𑌾𑌜 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌨𑌿𑌕𑌟 𑌬𑍋𑌲𑌾𑌵𑌾 ॥
𑌪𑌰𑌸𑌾 𑌸𑍀𑌸 𑌸𑌰𑍋𑌰𑍁𑌹 𑌪𑌾𑌨𑍀। 𑌕𑌰𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌿𑌕𑌾 𑌦𑍀𑌨𑍍𑌹𑌿 𑌜𑌨 𑌜𑌾𑌨𑍀 ॥
𑌬𑌹𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌰 𑌸𑍀𑌤𑌹𑌿 𑌸𑌮𑍁𑌝𑌾𑌏𑌹𑍁। 𑌕𑌹𑌿 𑌬𑌲 𑌬𑌿𑌰𑌹 𑌬𑍇𑌗𑌿 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌆𑌏𑌹𑍁 ॥
𑌹𑌨𑍁𑌮𑌤 𑌜𑌨𑍍𑌮 𑌸𑍁𑌫𑌲 𑌕𑌰𑌿 𑌮𑌾𑌨𑌾। 𑌚𑌲𑍇𑌉 𑌹𑍃𑌦𑌯𑌁 𑌧𑌰𑌿 𑌕𑍃𑌪𑌾𑌨𑌿𑌧𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌜𑌦𑍍𑌯𑌪𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌜𑌾𑌨𑌤 𑌸𑌬 𑌬𑌾𑌤𑌾। 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍀𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌖𑌤 𑌸𑍁𑌰𑌤𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾 ॥
𑌦𑍋. 𑌚𑌲𑍇 𑌸𑌕𑌲 𑌬𑌨 𑌖𑍋𑌜𑌤 𑌸𑌰𑌿𑌤𑌾 𑌸𑌰 𑌗𑌿𑌰𑌿 𑌖𑍋𑌹।
𑌰𑌾𑌮 𑌕𑌾𑌜 𑌲𑌯𑌲𑍀𑌨 𑌮𑌨 𑌬𑌿𑌸𑌰𑌾 𑌤𑌨 𑌕𑌰 𑌛𑍋𑌹 ॥ 23 ॥
𑌕𑌤𑌹𑍁𑌁 𑌹𑍋𑌇 𑌨𑌿𑌸𑌿𑌚𑌰 𑌸𑍈𑌂 𑌭𑍇𑌟𑌾। 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌨 𑌲𑍇𑌹𑌿𑌂 𑌏𑌕 𑌏𑌕 𑌚𑌪𑍇𑌟𑌾 ॥
𑌬𑌹𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌰 𑌗𑌿𑌰𑌿 𑌕𑌾𑌨𑌨 𑌹𑍇𑌰𑌹𑌿𑌂। 𑌕𑍗 𑌮𑍁𑌨𑌿 𑌮𑌿𑌲𑌤 𑌤𑌾𑌹𑌿 𑌸𑌬 𑌘𑍇𑌰𑌹𑌿𑌮𑍍 ॥
𑌲𑌾𑌗𑌿 𑌤𑍃𑌷𑌾 𑌅𑌤𑌿𑌸𑌯 𑌅𑌕𑍁𑌲𑌾𑌨𑍇। 𑌮𑌿𑌲𑌿 𑌨 𑌜𑌲 𑌘𑌨 𑌗𑌹𑌨 𑌭𑍁𑌲𑌾𑌨𑍇 ॥
𑌮𑌨 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨 𑌕𑍀𑌨𑍍𑌹 𑌅𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑌾। 𑌮𑌰𑌨 𑌚𑌹𑌤 𑌸𑌬 𑌬𑌿𑌨𑍁 𑌜𑌲 𑌪𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌚𑌢़𑌇 𑌗𑌿𑌰𑌿 𑌸𑌿𑌖𑌰 𑌚𑌹𑍂𑌁 𑌦𑌿𑌸𑌿 𑌦𑍇𑌖𑌾। 𑌭𑍂𑌮𑌿 𑌬𑌿𑌬𑌿𑌰 𑌏𑌕 𑌕𑍗𑌤𑍁𑌕 𑌪𑍇𑌖𑌾 ॥
𑌚𑌕𑍍𑌰𑌬𑌾𑌕 𑌬𑌕 𑌹𑌂𑌸 𑌉𑌡़𑌆𑌹𑍀𑌂। 𑌬𑌹𑍁𑌤𑌕 𑌖𑌗 𑌪𑍍𑌰𑌬𑌿𑌸𑌹𑌿𑌂 𑌤𑍇𑌹𑌿 𑌮𑌾𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌗𑌿𑌰𑌿 𑌤𑍇 𑌉𑌤𑌰𑌿 𑌪𑌵𑌨𑌸𑍁𑌤 𑌆𑌵𑌾। 𑌸𑌬 𑌕𑌹𑍁𑌁 𑌲𑍈 𑌸𑍋𑌇 𑌬𑌿𑌬𑌰 𑌦𑍇𑌖𑌾𑌵𑌾 ॥
𑌆𑌗𑍇𑌂 𑌕𑍈 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑌹𑌿 𑌲𑍀𑌨𑍍𑌹𑌾। 𑌪𑍈𑌠𑍇 𑌬𑌿𑌬𑌰 𑌬𑌿𑌲𑌮𑍍𑌬𑍁 𑌨 𑌕𑍀𑌨𑍍𑌹𑌾 ॥
𑌦𑍋. 𑌦𑍀𑌖 𑌜𑌾𑌇 𑌉𑌪𑌵𑌨 𑌬𑌰 𑌸𑌰 𑌬𑌿𑌗𑌸𑌿𑌤 𑌬𑌹𑍁 𑌕𑌞𑍍𑌜।
𑌮𑌨𑍍𑌦𑌿𑌰 𑌏𑌕 𑌰𑍁𑌚𑌿𑌰 𑌤𑌹𑌁 𑌬𑍈𑌠𑌿 𑌨𑌾𑌰𑌿 𑌤𑌪 𑌪𑍁𑌞𑍍𑌜 ॥ 24 ॥
𑌦𑍂𑌰𑌿 𑌤𑍇 𑌤𑌾𑌹𑌿 𑌸𑌬𑌨𑍍𑌹𑌿 𑌸𑌿𑌰 𑌨𑌾𑌵𑌾। 𑌪𑍂𑌛𑍇𑌂 𑌨𑌿𑌜 𑌬𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤 𑌸𑍁𑌨𑌾𑌵𑌾 ॥
𑌤𑍇𑌹𑌿𑌂 𑌤𑌬 𑌕𑌹𑌾 𑌕𑌰𑌹𑍁 𑌜𑌲 𑌪𑌾𑌨𑌾। 𑌖𑌾𑌹𑍁 𑌸𑍁𑌰𑌸 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰 𑌫𑌲 𑌨𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌮𑌜𑍍𑌜𑌨𑍁 𑌕𑍀𑌨𑍍𑌹 𑌮𑌧𑍁𑌰 𑌫𑌲 𑌖𑌾𑌏। 𑌤𑌾𑌸𑍁 𑌨𑌿𑌕𑌟 𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌸𑌬 𑌚𑌲𑌿 𑌆𑌏 ॥
𑌤𑍇𑌹𑌿𑌂 𑌸𑌬 𑌆𑌪𑌨𑌿 𑌕𑌥𑌾 𑌸𑍁𑌨𑌾𑌈। 𑌮𑍈𑌂 𑌅𑌬 𑌜𑌾𑌬 𑌜𑌹𑌾𑌁 𑌰𑌘𑍁𑌰𑌾𑌈 ॥
𑌮𑍂𑌦𑌹𑍁 𑌨𑌯𑌨 𑌬𑌿𑌬𑌰 𑌤𑌜𑌿 𑌜𑌾𑌹𑍂। 𑌪𑍈𑌹𑌹𑍁 𑌸𑍀𑌤𑌹𑌿 𑌜𑌨𑌿 𑌪𑌛𑌿𑌤𑌾𑌹𑍂 ॥
𑌨𑌯𑌨 𑌮𑍂𑌦𑌿 𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌦𑍇𑌖𑌹𑌿𑌂 𑌬𑍀𑌰𑌾। 𑌠𑌾𑌢़𑌏 𑌸𑌕𑌲 𑌸𑌿𑌨𑍍𑌧𑍁 𑌕𑍇𑌂 𑌤𑍀𑌰𑌾 ॥
𑌸𑍋 𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌗𑍀 𑌜𑌹𑌾𑌁 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌾𑌥𑌾। 𑌜𑌾𑌇 𑌕𑌮𑌲 𑌪𑌦 𑌨𑌾𑌏𑌸𑌿 𑌮𑌾𑌥𑌾 ॥
𑌨𑌾𑌨𑌾 𑌭𑌾𑌁𑌤𑌿 𑌬𑌿𑌨𑌯 𑌤𑍇𑌹𑌿𑌂 𑌕𑍀𑌨𑍍𑌹𑍀। 𑌅𑌨𑌪𑌾𑌯𑌨𑍀 𑌭𑌗𑌤𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌦𑍀𑌨𑍍𑌹𑍀 ॥
𑌦𑍋. 𑌬𑌦𑌰𑍀𑌬𑌨 𑌕𑌹𑍁𑌁 𑌸𑍋 𑌗𑍀 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌅𑌗𑍍𑌯𑌾 𑌧𑌰𑌿 𑌸𑍀𑌸 ।
𑌉𑌰 𑌧𑌰𑌿 𑌰𑌾𑌮 𑌚𑌰𑌨 𑌜𑍁𑌗 𑌜𑍇 𑌬𑌨𑍍𑌦𑌤 𑌅𑌜 𑌈𑌸 ॥ 25 ॥
𑌇𑌹𑌾𑌁 𑌬𑌿𑌚𑌾𑌰𑌹𑌿𑌂 𑌕𑌪𑌿 𑌮𑌨 𑌮𑌾𑌹𑍀𑌂। 𑌬𑍀𑌤𑍀 𑌅𑌵𑌧𑌿 𑌕𑌾𑌜 𑌕𑌛𑍁 𑌨𑌾𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌸𑌬 𑌮𑌿𑌲𑌿 𑌕𑌹𑌹𑌿𑌂 𑌪𑌰𑌸𑍍𑌪𑌰 𑌬𑌾𑌤𑌾। 𑌬𑌿𑌨𑍁 𑌸𑍁𑌧𑌿 𑌲𑍇𑌁 𑌕𑌰𑌬 𑌕𑌾 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾 ॥
𑌕𑌹 𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦 𑌲𑍋𑌚𑌨 𑌭𑌰𑌿 𑌬𑌾𑌰𑍀। 𑌦𑍁𑌹𑍁𑌁 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌰 𑌭𑌿 𑌮𑍃𑌤𑍍𑌯𑍁 𑌹𑌮𑌾𑌰𑍀 ॥
𑌇𑌹𑌾𑌁 𑌨 𑌸𑍁𑌧𑌿 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌕𑍈 𑌪𑌾𑌈। 𑌉𑌹𑌾𑌁 𑌗𑍇𑌁 𑌮𑌾𑌰𑌿𑌹𑌿 𑌕𑌪𑌿𑌰𑌾𑌈 ॥
𑌪𑌿𑌤𑌾 𑌬𑌧𑍇 𑌪𑌰 𑌮𑌾𑌰𑌤 𑌮𑍋𑌹𑍀। 𑌰𑌾𑌖𑌾 𑌰𑌾𑌮 𑌨𑌿𑌹𑍋𑌰 𑌨 𑌓𑌹𑍀 ॥
𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦 𑌕𑌹 𑌸𑌬 𑌪𑌾𑌹𑍀𑌂। 𑌮𑌰𑌨 𑌭𑌯𑍁 𑌕𑌛𑍁 𑌸𑌂𑌸𑌯 𑌨𑌾𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦 𑌬𑌚𑌨 𑌸𑍁𑌨𑌤 𑌕𑌪𑌿 𑌬𑍀𑌰𑌾। 𑌬𑍋𑌲𑌿 𑌨 𑌸𑌕𑌹𑌿𑌂 𑌨𑌯𑌨 𑌬𑌹 𑌨𑍀𑌰𑌾 ॥
𑌛𑌨 𑌏𑌕 𑌸𑍋𑌚 𑌮𑌗𑌨 𑌹𑍋𑌇 𑌰𑌹𑍇। 𑌪𑍁𑌨𑌿 𑌅𑌸 𑌵𑌚𑌨 𑌕𑌹𑌤 𑌸𑌬 𑌭𑍇 ॥
𑌹𑌮 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌕𑍈 𑌸𑍁𑌧𑌿 𑌲𑌿𑌨𑍍𑌹𑍇𑌂 𑌬𑌿𑌨𑌾। 𑌨𑌹𑌿𑌂 𑌜𑍈𑌂𑌹𑍈𑌂 𑌜𑍁𑌬𑌰𑌾𑌜 𑌪𑍍𑌰𑌬𑍀𑌨𑌾 ॥
𑌅𑌸 𑌕𑌹𑌿 𑌲𑌵𑌨 𑌸𑌿𑌨𑍍𑌧𑍁 𑌤𑌟 𑌜𑌾𑌈। 𑌬𑍈𑌠𑍇 𑌕𑌪𑌿 𑌸𑌬 𑌦𑌰𑍍𑌭 𑌡𑌸𑌾𑌈 ॥
𑌜𑌾𑌮𑌵𑌨𑍍𑌤 𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦 𑌦𑍁𑌖 𑌦𑍇𑌖𑍀। 𑌕𑌹𑌿𑌂 𑌕𑌥𑌾 𑌉𑌪𑌦𑍇𑌸 𑌬𑌿𑌸𑍇𑌷𑍀 ॥
𑌤𑌾𑌤 𑌰𑌾𑌮 𑌕𑌹𑍁𑌁 𑌨𑌰 𑌜𑌨𑌿 𑌮𑌾𑌨𑌹𑍁। 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌗𑍁𑌨 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮 𑌅𑌜𑌿𑌤 𑌅𑌜 𑌜𑌾𑌨𑌹𑍁 ॥
𑌦𑍋. 𑌨𑌿𑌜 𑌇𑌚𑍍𑌛𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌅𑌵𑌤𑌰𑌿 𑌸𑍁𑌰 𑌮𑌹𑌿 𑌗𑍋 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜 𑌲𑌾𑌗𑌿।
𑌸𑌗𑍁𑌨 𑌉𑌪𑌾𑌸𑌕 𑌸𑌙𑍍𑌗 𑌤𑌹𑌁 𑌰𑌹𑌹𑌿𑌂 𑌮𑍋𑌚𑍍𑌛 𑌸𑌬 𑌤𑍍𑌯𑌾𑌗𑌿 ॥ 26 ॥
𑌏𑌹𑌿 𑌬𑌿𑌧𑌿 𑌕𑌥𑌾 𑌕𑌹𑌹𑌿 𑌬𑌹𑍁 𑌭𑌾𑌁𑌤𑍀 𑌗𑌿𑌰𑌿 𑌕𑌨𑍍𑌦𑌰𑌾𑌁 𑌸𑍁𑌨𑍀 𑌸𑌮𑍍𑌪𑌾𑌤𑍀 ॥
𑌬𑌾𑌹𑍇𑌰 𑌹𑍋𑌇 𑌦𑍇𑌖𑌿 𑌬𑌹𑍁 𑌕𑍀𑌸𑌾। 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌅𑌹𑌾𑌰 𑌦𑍀𑌨𑍍𑌹 𑌜𑌗𑌦𑍀𑌸𑌾 ॥
𑌆𑌜𑍁 𑌸𑌬𑌹𑌿 𑌕𑌹𑌁 𑌭𑌚𑍍𑌛𑌨 𑌕𑌰𑍂𑌁। 𑌦𑌿𑌨 𑌬𑌹𑍁 𑌚𑌲𑍇 𑌅𑌹𑌾𑌰 𑌬𑌿𑌨𑍁 𑌮𑌰𑍂𑌁 ॥
𑌕𑌬𑌹𑍁𑌁 𑌨 𑌮𑌿𑌲 𑌭𑌰𑌿 𑌉𑌦𑌰 𑌅𑌹𑌾𑌰𑌾। 𑌆𑌜𑍁 𑌦𑍀𑌨𑍍𑌹 𑌬𑌿𑌧𑌿 𑌏𑌕𑌹𑌿𑌂 𑌬𑌾𑌰𑌾 ॥
𑌡𑌰𑌪𑍇 𑌗𑍀𑌧 𑌬𑌚𑌨 𑌸𑍁𑌨𑌿 𑌕𑌾𑌨𑌾। 𑌅𑌬 𑌭𑌾 𑌮𑌰𑌨 𑌸𑌤𑍍𑌯 𑌹𑌮 𑌜𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌕𑌪𑌿 𑌸𑌬 𑌉𑌠𑍇 𑌗𑍀𑌧 𑌕𑌹𑌁 𑌦𑍇𑌖𑍀। 𑌜𑌾𑌮𑌵𑌨𑍍𑌤 𑌮𑌨 𑌸𑍋𑌚 𑌬𑌿𑌸𑍇𑌷𑍀 ॥
𑌕𑌹 𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦 𑌬𑌿𑌚𑌾𑌰𑌿 𑌮𑌨 𑌮𑌾𑌹𑍀𑌂। 𑌧𑌨𑍍𑌯 𑌜𑌟𑌾𑌯𑍂 𑌸𑌮 𑌕𑍗 𑌨𑌾𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌰𑌾𑌮 𑌕𑌾𑌜 𑌕𑌾𑌰𑌨 𑌤𑌨𑍁 𑌤𑍍𑌯𑌾𑌗𑍀 । 𑌹𑌰𑌿 𑌪𑍁𑌰 𑌗𑌯𑍁 𑌪𑌰𑌮 𑌬𑌡़ 𑌭𑌾𑌗𑍀 ॥
𑌸𑍁𑌨𑌿 𑌖𑌗 𑌹𑌰𑌷 𑌸𑍋𑌕 𑌜𑍁𑌤 𑌬𑌾𑌨𑍀 । 𑌆𑌵𑌾 𑌨𑌿𑌕𑌟 𑌕𑌪𑌿𑌨𑍍𑌹 𑌭𑌯 𑌮𑌾𑌨𑍀 ॥
𑌤𑌿𑌨𑍍𑌹𑌹𑌿 𑌅𑌭𑌯 𑌕𑌰𑌿 𑌪𑍂𑌛𑍇𑌸𑌿 𑌜𑌾𑌈। 𑌕𑌥𑌾 𑌸𑌕𑌲 𑌤𑌿𑌨𑍍𑌹 𑌤𑌾𑌹𑌿 𑌸𑍁𑌨𑌾𑌈 ॥
𑌸𑍁𑌨𑌿 𑌸𑌮𑍍𑌪𑌾𑌤𑌿 𑌬𑌨𑍍𑌧𑍁 𑌕𑍈 𑌕𑌰𑌨𑍀। 𑌰𑌘𑍁𑌪𑌤𑌿 𑌮𑌹𑌿𑌮𑌾 𑌬𑌧𑍁𑌬𑌿𑌧𑌿 𑌬𑌰𑌨𑍀 ॥
𑌦𑍋. 𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌲𑍈 𑌜𑌾𑌹𑍁 𑌸𑌿𑌨𑍍𑌧𑍁𑌤𑌟 𑌦𑍇𑌉𑌁 𑌤𑌿𑌲𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿 𑌤𑌾𑌹𑌿 ।
𑌬𑌚𑌨 𑌸𑌹𑌾𑌇 𑌕𑌰𑌵𑌿 𑌮𑍈𑌂 𑌪𑍈𑌹𑌹𑍁 𑌖𑍋𑌜𑌹𑍁 𑌜𑌾𑌹𑌿 ॥ 27 ॥
𑌅𑌨𑍁𑌜 𑌕𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾 𑌕𑌰𑌿 𑌸𑌾𑌗𑌰 𑌤𑍀𑌰𑌾। 𑌕𑌹𑌿 𑌨𑌿𑌜 𑌕𑌥𑌾 𑌸𑍁𑌨𑌹𑍁 𑌕𑌪𑌿 𑌬𑍀𑌰𑌾 ॥
𑌹𑌮 𑌦𑍍𑌵𑍗 𑌬𑌨𑍍𑌧𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮 𑌤𑌰𑍁𑌨𑌾𑌈 । 𑌗𑌗𑌨 𑌗𑍇 𑌰𑌬𑌿 𑌨𑌿𑌕𑌟 𑌉𑌡𑌾𑌈 ॥
𑌤𑍇𑌜 𑌨 𑌸𑌹𑌿 𑌸𑌕 𑌸𑍋 𑌫𑌿𑌰𑌿 𑌆𑌵𑌾 । 𑌮𑍈 𑌅𑌭𑌿𑌮𑌾𑌨𑍀 𑌰𑌬𑌿 𑌨𑌿𑌅𑌰𑌾𑌵𑌾 ॥
𑌜𑌰𑍇 𑌪𑌙𑍍𑌖 𑌅𑌤𑌿 𑌤𑍇𑌜 𑌅𑌪𑌾𑌰𑌾 । 𑌪𑌰𑍇𑌉𑌁 𑌭𑍂𑌮𑌿 𑌕𑌰𑌿 𑌘𑍋𑌰 𑌚𑌿𑌕𑌾𑌰𑌾 ॥
𑌮𑍁𑌨𑌿 𑌏𑌕 𑌨𑌾𑌮 𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌮𑌾 𑌓𑌹𑍀। 𑌲𑌾𑌗𑍀 𑌦𑌯𑌾 𑌦𑍇𑌖𑍀 𑌕𑌰𑌿 𑌮𑍋𑌹𑍀 ॥
𑌬𑌹𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌰 𑌤𑍇𑌂𑌹𑌿 𑌗𑍍𑌯𑌾𑌨 𑌸𑍁𑌨𑌾𑌵𑌾 । 𑌦𑍇𑌹𑌿 𑌜𑌨𑌿𑌤 𑌅𑌭𑌿𑌮𑌾𑌨𑍀 𑌛𑌡़𑌆𑌵𑌾 ॥
𑌤𑍍𑌰𑍇𑌤𑌾𑌁 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮 𑌮𑌨𑍁𑌜 𑌤𑌨𑍁 𑌧𑌰𑌿𑌹𑍀। 𑌤𑌾𑌸𑍁 𑌨𑌾𑌰𑌿 𑌨𑌿𑌸𑌿𑌚𑌰 𑌪𑌤𑌿 𑌹𑌰𑌿𑌹𑍀 ॥
𑌤𑌾𑌸𑍁 𑌖𑍋𑌜 𑌪𑌠𑌿𑌹𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍂 𑌦𑍂𑌤𑌾। 𑌤𑌿𑌨𑍍𑌹𑌹𑌿 𑌮𑌿𑌲𑍇𑌂 𑌤𑍈𑌂 𑌹𑍋𑌬 𑌪𑍁𑌨𑍀𑌤𑌾 ॥
𑌜𑌮𑌿𑌹𑌹𑌿𑌂 𑌪𑌙𑍍𑌖 𑌕𑌰𑌸𑌿 𑌜𑌨𑌿 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌾 । 𑌤𑌿𑌨𑍍𑌹𑌹𑌿 𑌦𑍇𑌖𑌾𑌇 𑌦𑍇𑌹𑍇𑌸𑍁 𑌤𑍈𑌂 𑌸𑍀𑌤𑌾 ॥
𑌮𑍁𑌨𑌿 𑌕𑌿 𑌗𑌿𑌰𑌾 𑌸𑌤𑍍𑌯 𑌭𑌿 𑌆𑌜𑍂 । 𑌸𑍁𑌨𑌿 𑌮𑌮 𑌬𑌚𑌨 𑌕𑌰𑌹𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌕𑌾𑌜𑍂 ॥
𑌗𑌿𑌰𑌿 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌕𑍂𑌟 𑌊𑌪𑌰 𑌬𑌸 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾 । 𑌤𑌹𑌁 𑌰𑌹 𑌰𑌾𑌵𑌨 𑌸𑌹𑌜 𑌅𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾 ॥
𑌤𑌹𑌁 𑌅𑌸𑍋𑌕 𑌉𑌪𑌬𑌨 𑌜𑌹𑌁 𑌰𑌹𑍀 ॥ 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌬𑍈𑌠𑌿 𑌸𑍋𑌚 𑌰𑌤 𑌅𑌹𑍀 ॥
𑌦𑍋. 𑌮𑍈𑌂 𑌦𑍇𑌖𑍁𑌁 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌨𑌾𑌹𑌿 𑌗𑍀𑌘𑌹𑌿 𑌦𑌷𑍍𑌟𑌿 𑌅𑌪𑌾𑌰 ॥
𑌬𑍂𑌢 𑌭𑌯𑍁𑌁 𑌨 𑌤 𑌕𑌰𑌤𑍇𑌉𑌁 𑌕𑌛𑍁𑌕 𑌸𑌹𑌾𑌯 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹𑌾𑌰 ॥ 28 ॥
𑌜𑍋 𑌨𑌾𑌘𑌿 𑌸𑌤 𑌜𑍋𑌜𑌨 𑌸𑌾𑌗𑌰 । 𑌕𑌰𑌿 𑌸𑍋 𑌰𑌾𑌮 𑌕𑌾𑌜 𑌮𑌤𑌿 𑌆𑌗𑌰 ॥
𑌮𑍋𑌹𑌿 𑌬𑌿𑌲𑍋𑌕𑌿 𑌧𑌰𑌹𑍁 𑌮𑌨 𑌧𑍀𑌰𑌾 । 𑌰𑌾𑌮 𑌕𑍃𑌪𑌾𑌁 𑌕𑌸 𑌭𑌯𑍁 𑌸𑌰𑍀𑌰𑌾 ॥
𑌪𑌾𑌪𑌿𑌉 𑌜𑌾 𑌕𑌰 𑌨𑌾𑌮 𑌸𑍁𑌮𑌿𑌰𑌹𑍀𑌂। 𑌅𑌤𑌿 𑌅𑌪𑌾𑌰 𑌭𑌵𑌸𑌾𑌗𑌰 𑌤𑌰𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌤𑌾𑌸𑍁 𑌦𑍂𑌤 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌤𑌜𑌿 𑌕𑌦𑌰𑌾𑌈। 𑌰𑌾𑌮 𑌹𑍃𑌦𑌯𑌁 𑌧𑌰𑌿 𑌕𑌰𑌹𑍁 𑌉𑌪𑌾𑌈 ॥
𑌅𑌸 𑌕𑌹𑌿 𑌗𑌰𑍁𑌡़ 𑌗𑍀𑌧 𑌜𑌬 𑌗𑌯𑍂। 𑌤𑌿𑌨𑍍𑌹 𑌕𑍇𑌂 𑌮𑌨 𑌅𑌤𑌿 𑌬𑌿𑌸𑌮𑌯 𑌭𑌯𑍂 ॥
𑌨𑌿𑌜 𑌨𑌿𑌜 𑌬𑌲 𑌸𑌬 𑌕𑌾𑌹𑍂𑌁 𑌭𑌾𑌷𑌾। 𑌪𑌾𑌰 𑌜𑌾𑌇 𑌕𑌰 𑌸𑌂𑌸𑌯 𑌰𑌾𑌖𑌾 ॥
𑌜𑌰𑌠 𑌭𑌯𑍁𑌁 𑌅𑌬 𑌕𑌹𑌿 𑌰𑌿𑌛𑍇𑌸𑌾। 𑌨𑌹𑌿𑌂 𑌤𑌨 𑌰𑌹𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮 𑌬𑌲 𑌲𑍇𑌸𑌾 ॥
𑌜𑌬𑌹𑌿𑌂 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌬𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮 𑌭𑍇 𑌖𑌰𑌾𑌰𑍀। 𑌤𑌬 𑌮𑍈𑌂 𑌤𑌰𑍁𑌨 𑌰𑌹𑍇𑌉𑌁 𑌬𑌲 𑌭𑌾𑌰𑍀 ॥
𑌦𑍋. 𑌬𑌲𑌿 𑌬𑌾𑌁𑌧𑌤 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁 𑌬𑌾𑌢𑍇𑌉 𑌸𑍋 𑌤𑌨𑍁 𑌬𑌰𑌨𑌿 𑌨 𑌜𑌾𑌈।
𑌉𑌭𑌯 𑌧𑌰𑍀 𑌮𑌹𑌁 𑌦𑍀𑌨𑍍𑌹𑍀 𑌸𑌾𑌤 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌚𑍍𑌛𑌿𑌨 𑌧𑌾𑌇 ॥ 29 ॥
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦 𑌕𑌹𑌿 𑌜𑌾𑌉𑌁 𑌮𑍈𑌂 𑌪𑌾𑌰𑌾। 𑌜𑌿𑌯𑌁 𑌸𑌂𑌸𑌯 𑌕𑌛𑍁 𑌫𑌿𑌰𑌤𑍀 𑌬𑌾𑌰𑌾 ॥
𑌜𑌾𑌮𑌵𑌨𑍍𑌤 𑌕𑌹 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌸𑌬 𑌲𑌾𑌯𑌕। 𑌪𑌠𑌿𑌅 𑌕𑌿𑌮𑌿 𑌸𑌬 𑌹𑍀 𑌕𑌰 𑌨𑌾𑌯𑌕 ॥
𑌕𑌹𑌿 𑌰𑍀𑌛𑌪𑌤𑌿 𑌸𑍁𑌨𑍁 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑌾। 𑌕𑌾 𑌚𑍁𑌪 𑌸𑌾𑌧𑌿 𑌰𑌹𑍇𑌹𑍁 𑌬𑌲𑌵𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌪𑌵𑌨 𑌤𑌨𑌯 𑌬𑌲 𑌪𑌵𑌨 𑌸𑌮𑌾𑌨𑌾। 𑌬𑍁𑌧𑌿 𑌬𑌿𑌬𑍇𑌕 𑌬𑌿𑌗𑍍𑌯𑌾𑌨 𑌨𑌿𑌧𑌾𑌨𑌾 ॥
𑌕𑌵𑌨 𑌸𑍋 𑌕𑌾𑌜 𑌕𑌠𑌿𑌨 𑌜𑌗 𑌮𑌾𑌹𑍀𑌂। 𑌜𑍋 𑌨𑌹𑌿𑌂 𑌹𑍋𑌇 𑌤𑌾𑌤 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌪𑌾𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥
𑌰𑌾𑌮 𑌕𑌾𑌜 𑌲𑌗𑌿 𑌤𑌬 𑌅𑌵𑌤𑌾𑌰𑌾। 𑌸𑍁𑌨𑌤𑌹𑌿𑌂 𑌭𑌯𑍁 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌾𑌕𑌾𑌰𑌾 ॥
𑌕𑌨𑌕 𑌬𑌰𑌨 𑌤𑌨 𑌤𑍇𑌜 𑌬𑌿𑌰𑌾𑌜𑌾। 𑌮𑌾𑌨𑌹𑍁 𑌅𑌪𑌰 𑌗𑌿𑌰𑌿𑌨𑍍𑌹 𑌕𑌰 𑌰𑌾𑌜𑌾 ॥
𑌸𑌿𑌂𑌹𑌨𑌾𑌦 𑌕𑌰𑌿 𑌬𑌾𑌰𑌹𑌿𑌂 𑌬𑌾𑌰𑌾। 𑌲𑍀𑌲𑌹𑍀𑌂 𑌨𑌾𑌷𑍁𑌁 𑌜𑌲𑌨𑌿𑌧𑌿 𑌖𑌾𑌰𑌾 ॥
𑌸𑌹𑌿𑌤 𑌸𑌹𑌾𑌯 𑌰𑌾𑌵𑌨𑌹𑌿 𑌮𑌾𑌰𑍀। 𑌆𑌨𑍁𑌁 𑌇𑌹𑌾𑌁 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌕𑍂𑌟 𑌉𑌪𑌾𑌰𑍀 ॥
𑌜𑌾𑌮𑌵𑌨𑍍𑌤 𑌮𑍈𑌂 𑌪𑍂𑌁𑌛𑍁𑌁 𑌤𑍋𑌹𑍀। 𑌉𑌚𑌿𑌤 𑌸𑌿𑌖𑌾𑌵𑌨𑍁 𑌦𑍀𑌜𑌹𑍁 𑌮𑍋𑌹𑍀 ॥
𑌏𑌤𑌨𑌾 𑌕𑌰𑌹𑍁 𑌤𑌾𑌤 𑌤𑍁𑌮𑍍𑌹 𑌜𑌾𑌈। 𑌸𑍀𑌤𑌹𑌿 𑌦𑍇𑌖𑌿 𑌕𑌹𑌹𑍁 𑌸𑍁𑌧𑌿 𑌆𑌈 ॥
𑌤𑌬 𑌨𑌿𑌜 𑌭𑍁𑌜 𑌬𑌲 𑌰𑌾𑌜𑌿𑌵 𑌨𑍈𑌨𑌾। 𑌕𑍗𑌤𑍁𑌕 𑌲𑌾𑌗𑌿 𑌸𑌙𑍍𑌗 𑌕𑌪𑌿 𑌸𑍇𑌨𑌾 ॥
𑌛𑌂. -𑌕𑌪𑌿 𑌸𑍇𑌨 𑌸𑌙𑍍𑌗 𑌸𑌁𑌘𑌾𑌰𑌿 𑌨𑌿𑌸𑌿𑌚𑌰 𑌰𑌾𑌮𑍁 𑌸𑍀𑌤𑌹𑌿 𑌆𑌨𑌿𑌹𑍈𑌂।
𑌤𑍍𑌰𑍈𑌲𑍋𑌕 𑌪𑌾𑌵𑌨 𑌸𑍁𑌜𑌸𑍁 𑌸𑍁𑌰 𑌮𑍁𑌨𑌿 𑌨𑌾𑌰𑌦𑌾𑌦𑌿 𑌬𑌖𑌾𑌨𑌿𑌹𑍈𑌮𑍍 ॥
𑌜𑍋 𑌸𑍁𑌨𑌤 𑌗𑌾𑌵𑌤 𑌕𑌹𑌤 𑌸𑌮𑍁𑌝𑌤 𑌪𑌰𑌮 𑌪𑌦 𑌨𑌰 𑌪𑌾𑌵𑍀।
𑌰𑌘𑍁𑌬𑍀𑌰 𑌪𑌦 𑌪𑌾𑌥𑍋𑌜 𑌮𑌧𑍁𑌕𑌰 𑌦𑌾𑌸 𑌤𑍁𑌲𑌸𑍀 𑌗𑌾𑌵𑍀 ॥
𑌦𑍋. 𑌭𑌵 𑌭𑍇𑌷𑌜 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌾𑌥 𑌜𑌸𑍁 𑌸𑍁𑌨𑌹𑌿 𑌜𑍇 𑌨𑌰 𑌅𑌰𑍁 𑌨𑌾𑌰𑌿।
𑌤𑌿𑌨𑍍𑌹 𑌕𑌰 𑌸𑌕𑌲 𑌮𑌨𑍋𑌰𑌥 𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧 𑌕𑌰𑌿𑌹𑌿 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌸𑌿𑌰𑌾𑌰𑌿 ॥ 30(𑌕) ॥
𑌸𑍋. 𑌨𑍀𑌲𑍋𑌤𑍍𑌪𑌲 𑌤𑌨 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮 𑌕𑌾𑌮 𑌕𑍋𑌟𑌿 𑌸𑍋𑌭𑌾 𑌅𑌧𑌿𑌕।
𑌸𑍁𑌨𑌿𑌅 𑌤𑌾𑌸𑍁 𑌗𑍁𑌨 𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮 𑌜𑌾𑌸𑍁 𑌨𑌾𑌮 𑌅𑌘 𑌖𑌗 𑌬𑌧𑌿𑌕 ॥ 30(𑌖) ॥
𑌮𑌾𑌸𑌪𑌾𑌰𑌾𑌯𑌣, 𑌤𑍇𑌈𑌸𑌵𑌾𑌁 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌰𑌾𑌮
𑌇𑌤𑌿 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌚𑌰𑌿𑌤𑌮𑌾𑌨𑌸𑍇 𑌸𑌕𑌲𑌕𑌲𑌿𑌕𑌲𑍁𑌷𑌵𑌿𑌧𑍍𑌵𑌂𑌸𑌨𑍇
𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌥 𑌸𑍋𑌪𑌾𑌨𑌃 𑌸𑌮𑌾𑌪𑍍𑌤𑌃।
(𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 𑌸𑌮𑌾𑌪𑍍𑌤)
Roman (IAST) Transliteration
śrīgaṇeśāya namaḥ
śrījānakīvallabho vijayate
śrīrāmacaritamānasa
caturtha sopāna (kiṣkindhākāṇḍa)
kundendīvarasundarāvatibalau vijñānadhāmāvubhau
śobhāḍhyau varadhanvinau śrutinutau govipravṛndapriyau|
māyāmānuṣarūpiṇau raghuvarau saddharmavarmauṃ hitau
sītānveṣaṇatatparau pathigatau bhaktipradau tau hi naḥ || 1 ||
brahmāmbhodhisamudbhavaṃ kalimalapradhvaṃsanaṃ cāvyayaṃ
śrīmacchambhumukhendusundaravare saṃśobhitaṃ sarvadā|
saṃsārāmayabheṣajaṃ sukhakaraṃ śrījānakījīvanaṃ
dhanyāste kṛtinaḥ pibanti satataṃ śrīrāmanāmāmṛtam || 2 ||
so. mukti janma mahi jāni gyāna khāni agha hāni kara
jaha~ basa sambhu bhavāni so kāsī seia kasa na ||
jarata sakala sura bṛnda biṣama garala jehiṃ pāna kiya|
tehi na bhajasi mana manda ko kṛpāla saṅkara sarisa ||
āgeṃ cale bahuri raghurāyā| riṣyamūka paravata niarāyā ||
taha~ raha saciva sahita sugrīvā| āvata dekhi atula bala sīṃvā ||
ati sabhīta kaha sunu hanumānā| puruṣa jugala bala rūpa nidhānā ||
dhari baṭu rūpa dekhu taiṃ jāī| kahesu jāni jiya~ sayana bujhāī ||
paṭhe bāli hohiṃ mana mailā| bhāgauṃ turata tajauṃ yaha sailā ||
bipra rūpa dhari kapi taha~ gayū| mātha nāi pūchata asa bhayū ||
ko tumha syāmala gaura sarīrā| chatrī rūpa phirahu bana bīrā ||
kaṭhina bhūmi komala pada gāmī| kavana hetu bicarahu bana svāmī ||
mṛdula manohara sundara gātā| sahata dusaha bana ātapa bātā ||
kī tumha tīni deva maha~ koū| nara nārāyana kī tumha doū ||
do. jaga kārana tārana bhava bhañjana dharanī bhāra|
kī tumha akila bhuvana pati līnha manuja avatāra || 1 ||
kosalesa dasaratha ke jāe | hama pitu bacana māni bana āe ||
nāma rāma lachimana dū bhāī| saṅga nāri sukumāri suhāī ||
ihā~ hari nisicara baidehī| bipra phirahiṃ hama khojata tehī ||
āpana carita kahā hama gāī| kahahu bipra nija kathā bujhāī ||
prabhu pahicāni pareu gahi caranā| so sukha umā nahiṃ baranā ||
pulakita tana mukha āva na bacanā| dekhata rucira beṣa kai racanā ||
puni dhīraju dhari astuti kīnhī| haraṣa hṛdaya~ nija nāthahi cīnhī ||
mora nyāu maiṃ pūchā sāīṃ| tumha pūchahu kasa nara kī nāīm ||
tava māyā basa phiru~ bhulānā| tā te maiṃ nahiṃ prabhu pahicānā ||
do. eku maiṃ manda mohabasa kuṭila hṛdaya agyāna|
puni prabhu mohi bisāreu dīnabandhu bhagavāna || 2 ||
jadapi nātha bahu avaguna moreṃ| sevaka prabhuhi parai jani bhorem ||
nātha jīva tava māyā~ mohā| so nistari tumhārehiṃ chohā ||
tā para maiṃ raghubīra dohāī| jānu~ nahiṃ kachu bhajana upāī ||
sevaka suta pati mātu bharoseṃ| rahi asoca bani prabhu posem ||
asa kahi pareu carana akulāī| nija tanu pragaṭi prīti ura chāī ||
taba raghupati uṭhāi ura lāvā| nija locana jala sīñci juḍa़āvā ||
sunu kapi jiya~ mānasi jani ūnā| taiṃ mama priya lachimana te dūnā ||
samadarasī mohi kaha saba koū| sevaka priya ananyagati soū ||
do. so ananya jākeṃ asi mati na ṭari hanumanta|
maiṃ sevaka sacarācara rūpa svāmi bhagavanta || 3 ||
dekhi pavana suta pati anukūlā| hṛdaya~ haraṣa bītī saba sūlā ||
nātha saila para kapipati rahī| so sugrīva dāsa tava ahī ||
tehi sana nātha mayatrī kīje| dīna jāni tehi abhaya karīje ||
so sītā kara khoja karāihi| jaha~ taha~ marakaṭa koṭi paṭhāihi ||
ehi bidhi sakala kathā samujhāī| lie duau jana pīṭhi caḍha़āī ||
jaba sugrīva~ rāma kahu~ dekhā| atisaya janma dhanya kari lekhā ||
sādara mileu nāi pada māthā| bhaiṇṭeu anuja sahita raghunāthā ||
kapi kara mana bicāra ehi rītī| karihahiṃ bidhi mo sana e prītī ||
do. taba hanumanta ubhaya disi kī saba kathā sunāi ||
pāvaka sākhī dei kari jorī prītī dṛḍha़āi || 4 ||
kīnhī prīti kachu bīca na rākhā| lachamina rāma carita saba bhāṣā ||
kaha sugrīva nayana bhari bārī| milihi nātha mithilesakumārī ||
mantrinha sahita ihā~ eka bārā| baiṭha raheu~ maiṃ karata bicārā ||
gagana pantha dekhī maiṃ jātā| parabasa parī bahuta bilapātā ||
rāma rāma hā rāma pukārī| hamahi dekhi dīnheu paṭa ḍārī ||
māgā rāma turata tehiṃ dīnhā| paṭa ura lāi soca ati kīnhā ||
kaha sugrīva sunahu raghubīrā| tajahu soca mana ānahu dhīrā ||
saba prakāra karihu~ sevakāī| jehi bidhi milihi jānakī āī ||
do. sakhā bacana suni haraṣe kṛpāsidhu balasīṃva|
kārana kavana basahu bana mohi kahahu sugrīva || 5 ||
nāta bāli aru maiṃ dvau bhāī| prīti rahī kachu barani na jāī ||
maya suta māyāvī tehi nAU~| āvā so prabhu hamareṃ gAU~ ||
ardha rāti pura dvāra pukārā| bālī ripu bala sahai na pārā ||
dhāvā bāli dekhi so bhāgā| maiṃ puni gayu~ bandhu sa~ga lāgā ||
giribara guhā~ paiṭha so jāī| taba bālīṃ mohi kahā bujhāī ||
parikhesu mohi eka pakhavārā| nahiṃ āvauṃ taba jānesu mārā ||
māsa divasa taha~ raheu~ kharārī| nisarī rudhira dhāra taha~ bhārī ||
bāli hatesi mohi mārihi āī| silā dei taha~ caleu~ parāī ||
mantrinha pura dekhā binu sāīṃ| dīnheu mohi rāja bariāī ||
bāli tāhi māri gṛha āvā| dekhi mohi jiya~ bheda baḍha़āvā ||
ripu sama mohi māresi ati bhārī| hari līnhesi sarbasu aru nārī ||
tākeṃ bhaya raghubīra kṛpālā| sakala bhuvana maiṃ phireu~ bihālā ||
ihā~ sāpa basa āvata nāhīṃ| tadapi sabhīta rahu~ mana māhī~ ||
suni sevaka dukha dīnadayālā| pharaki uṭhīṃ dvai bhujā bisālā ||
do. sunu sugrīva mārihu~ bālihi ekahiṃ bāna|
brahma rudra saranāgata ge~ na ubarihiṃ prāna || 6 ||
je na mitra dukha hohiṃ dukhārī| tinhahi bilokata pātaka bhārī ||
nija dukha giri sama raja kari jānā| mitraka dukha raja meru samānā ||
jinha keṃ asi mati sahaja na āī| te saṭha kata haṭhi karata mitāī ||
kupatha nivāri supantha calāvā| guna pragaṭe avagunanhi durāvā ||
deta leta mana saṅka na dharī| bala anumāna sadā hita karī ||
bipati kāla kara sataguna nehā| śruti kaha santa mitra guna ehā ||
āgeṃ kaha mṛdu bacana banāī| pācheṃ anahita mana kuṭilāī ||
jā kara cita ahi gati sama bhāī| asa kumitra pariharehi bhalāī ||
sevaka saṭha nṛpa kṛpana kunārī| kapaṭī mitra sūla sama cārī ||
sakhā soca tyāgahu bala moreṃ| saba bidhi ghaṭaba kāja maiṃ torem ||
kaha sugrīva sunahu raghubīrā| bāli mahābala ati ranadhīrā ||
dundubhī asthi tāla dekharāe| binu prayāsa raghunātha ḍhahāe ||
dekhi amita bala bāḍha़ī prītī| bāli badhaba inha bhi paratītī ||
bāra bāra nāvi pada sīsā| prabhuhi jāni mana haraṣa kapīsā ||
upajā gyāna bacana taba bolā| nātha kṛpā~ mana bhayu alolā ||
sukha sampati parivāra baḍa़āī| saba parihari karihu~ sevakāī ||
e saba rāmabhagati ke bādhaka| kahahiṃ santa taba pada avarādhaka ||
satru mitra sukha dukha jaga māhīṃ| māyā kṛta paramāratha nāhīm ||
bāli parama hita jāsu prasādā| milehu rāma tumha samana biṣādā ||
sapaneṃ jehi sana hoi larāī| jāgeṃ samujhata mana sakucāī ||
aba prabhu kṛpā karahu ehi bhā~tī| saba taji bhajanu karauṃ dina rātī ||
suni birāga sañjuta kapi bānī| bole biha~si rāmu dhanupānī ||
jo kachu kahehu satya saba soī| sakhā bacana mama mṛṣā na hoī ||
naṭa marakaṭa iva sabahi nacāvata| rāmu khagesa beda asa gāvata ||
lai sugrīva saṅga raghunāthā| cale cāpa sāyaka gahi hāthā ||
taba raghupati sugrīva paṭhāvā| garjesi jāi nikaṭa bala pāvā ||
sunata bāli krodhātura dhāvā| gahi kara carana nāri samujhāvā ||
sunu pati jinhahi mileu sugrīvā| te dvau bandhu teja bala sīṃvā ||
kosalesa suta lachimana rāmā| kālahu jīti sakahiṃ saṅgrāmā ||
do. kaha bāli sunu bhīru priya samadarasī raghunātha|
jauṃ kadāci mohi mārahiṃ tau puni hau~ sanātha || 7 ||
asa kahi calā mahā abhimānī| tṛna samāna sugrīvahi jānī ||
bhire ubhau bālī ati tarjā | muṭhikā māri mahādhuni garjā ||
taba sugrīva bikala hoi bhāgā| muṣṭi prahāra bajra sama lāgā ||
maiṃ jo kahā raghubīra kṛpālā| bandhu na hoi mora yaha kālā ||
ekarūpa tumha bhrātā doū| tehi bhrama teṃ nahiṃ māreu~ soū ||
kara parasā sugrīva sarīrā| tanu bhā kulisa gī saba pīrā ||
melī kaṇṭha sumana kai mālā| paṭhavā puni bala dei bisālā ||
puni nānā bidhi bhī larāī| biṭapa oṭa dekhahiṃ raghurāī ||
do. bahu chala bala sugrīva kara hiya~ hārā bhaya māni|
mārā bāli rāma taba hṛdaya mājha sara tāni || 8 ||
parā bikala mahi sara ke lāgeṃ| puni uṭhi baiṭha dekhi prabhu āgem ||
syāma gāta sira jaṭā banāe~| aruna nayana sara cāpa caḍha़āe~ ||
puni puni citi carana cita dīnhā| suphala janma mānā prabhu cīnhā ||
hṛdaya~ prīti mukha bacana kaṭhorā| bolā citi rāma kī orā ||
dharma hetu avatarehu gosāī| mārehu mohi byādha kī nāī ||
maiṃ bairī sugrīva piārā| avaguna kabana nātha mohi mārā ||
anuja badhū bhaginī suta nārī| sunu saṭha kanyā sama e cārī ||
inhahi kuddaṣṭi biloki joī| tāhi badheṃ kachu pāpa na hoī ||
muḍha़ tohi atisaya abhimānā| nāri sikhāvana karasi na kānā ||
mama bhuja bala āśrita tehi jānī| mārā cahasi adhama abhimānī ||
do. sunahu rāma svāmī sana cala na cāturī mori|
prabhu ajahū~ maiṃ pāpī antakāla gati tori || 9 ||
sunata rāma ati komala bānī| bāli sīsa paraseu nija pānī ||
acala karauṃ tanu rākhahu prānā| bāli kahā sunu kṛpānidhānā ||
janma janma muni jatanu karāhīṃ| anta rāma kahi āvata nāhīm ||
jāsu nāma bala saṅkara kāsī| deta sabahi sama gati avināsī ||
mama locana gocara soi āvā| bahuri ki prabhu asa banihi banāvā ||
chaṃ. so nayana gocara jāsu guna nita neti kahi śruti gāvahīṃ|
jiti pavana mana go nirasa kari muni dhyāna kabahu~ka pāvahīm ||
mohi jāni ati abhimāna basa prabhu kaheu rākhu sarīrahī|
asa kavana saṭha haṭhi kāṭi surataru bāri karihi babūrahī || 1 ||
aba nātha kari karunā bilokahu dehu jo bara māgū~|
jehiṃ joni janmauṃ karma basa taha~ rāma pada anurāgū~ ||
yaha tanaya mama sama binaya bala kalyānaprada prabhu lījiai|
gahi bāha~ sura nara nāha āpana dāsa aṅgada kījiai || 2 ||
do. rāma carana dṛḍha़ prīti kari bāli kīnha tanu tyāga|
sumana māla jimi kaṇṭha te girata na jāni nāga || 10 ||
rāma bāli nija dhāma paṭhāvā| nagara loga saba byākula dhāvā ||
nānā bidhi bilāpa kara tārā| chūṭe kesa na deha sa~bhārā ||
tārā bikala dekhi raghurāyā | dīnha gyāna hari līnhī māyā ||
chiti jala pāvaka gagana samīrā| pañca racita ati adhama sarīrā ||
pragaṭa so tanu tava āgeṃ sovā| jīva nitya kehi lagi tumha rovā ||
upajā gyāna carana taba lāgī| līnhesi parama bhagati bara māgī ||
umā dāru joṣita kī nāī| sabahi nacāvata rāmu gosāī ||
taba sugrīvahi āyasu dīnhā| mṛtaka karma bidhibata saba kīnhā ||
rāma kahā anujahi samujhāī| rāja dehu sugrīvahi jāī ||
raghupati carana nāi kari māthā| cale sakala prerita raghunāthā ||
do. lachimana turata bolāe purajana bipra samāja|
rāju dīnha sugrīva kaha~ aṅgada kaha~ jubarāja || 11 ||
umā rāma sama hita jaga māhīṃ| guru pitu mātu bandhu prabhu nāhīm ||
sura nara muni saba kai yaha rītī| svāratha lāgi karahiṃ saba prītī ||
bāli trāsa byākula dina rātī| tana bahu brana cintā~ jara chātī ||
soi sugrīva kīnha kapirAU| ati kṛpāla raghubīra subhAU ||
jānatahu~ asa prabhu pariharahīṃ| kāhe na bipati jāla nara parahīm ||
puni sugrīvahi līnha bolāī| bahu prakāra nṛpanīti sikhāī ||
kaha prabhu sunu sugrīva harīsā| pura na jāu~ dasa cāri barīsā ||
gata grīṣama baraṣā ritu āī| rahihu~ nikaṭa saila para chāī ||
aṅgada sahita karahu tumha rājū| santata hṛdaya dharehu mama kājū ||
jaba sugrīva bhavana phiri āe| rāmu prabaraṣana giri para chāe ||
do. prathamahiṃ devanha giri guhā rākheu rucira banāi|
rāma kṛpānidhi kachu dina bāsa karahiṅge āi || 12 ||
sundara bana kusumita ati sobhā| guñjata madhupa nikara madhu lobhā ||
kanda mūla phala patra suhāe| bhe bahuta jaba te prabhu āe ||
dekhi manohara saila anūpā| rahe taha~ anuja sahita surabhūpā ||
madhukara khaga mṛga tanu dhari devā| karahiṃ siddha muni prabhu kai sevā ||
maṅgalarupa bhayu bana taba te | kīnha nivāsa ramāpati jaba te ||
phaṭika silā ati subhra suhāī| sukha āsīna tahā~ dvau bhāī ||
kahata anuja sana kathā anekā| bhagati birati nṛpanīti bibekā ||
baraṣā kāla megha nabha chāe| garajata lāgata parama suhāe ||
do. lachimana dekhu mora gana nācata bārida paikhi|
gṛhī birati rata haraṣa jasa biṣnu bhagata kahu~ dekhi || 13 ||
ghana ghamaṇḍa nabha garajata ghorā| priyā hīna ḍarapata mana morā ||
dāmini damaka raha na ghana māhīṃ| khala kai prīti jathā thira nāhīm ||
baraṣahiṃ jalada bhūmi niarāe~| jathā navahiṃ budha bidyā pāe~ ||
bū~da aghāta sahahiṃ giri kaiṃsem | khala ke bacana santa saha jaisem ||
chudra nadīṃ bhari calīṃ torāī| jasa thorehu~ dhana khala itarāī ||
bhūmi parata bhā ḍhābara pānī| janu jīvahi māyā lapaṭānī ||
samiṭi samiṭi jala bharahiṃ talāvā| jimi sadaguna sajjana pahiṃ āvā ||
saritā jala jalanidhi mahu~ jāī| hoī acala jimi jiva hari pāī ||
do. harita bhūmi tṛna saṅkula samujhi parahiṃ nahiṃ pantha|
jimi pākhaṇḍa bāda teṃ gupta hohiṃ sadagrantha || 14 ||
dādura dhuni cahu disā suhāī| beda paḍha़hiṃ janu baṭu samudāī ||
nava pallava bhe biṭapa anekā| sādhaka mana jasa mileṃ bibekā ||
arka jabāsa pāta binu bhayū| jasa surāja khala udyama gayū ||
khojata katahu~ mili nahiṃ dhūrī| kari krodha jimi dharamahi dūrī ||
sasi sampanna soha mahi kaisī| upakārī kai sampati jaisī ||
nisi tama ghana khadyota birājā| janu dambhinha kara milā samājā ||
mahābṛṣṭi cali phūṭi kiārīm | jimi sutantra bhe~ bigarahiṃ nārīm ||
kṛṣī nirāvahiṃ catura kisānā| jimi budha tajahiṃ moha mada mānā ||
dekhiata cakrabāka khaga nāhīṃ| kalihi pāi jimi dharma parāhīm ||
ūṣara baraṣi tṛna nahiṃ jāmā| jimi harijana hiya~ upaja na kāmā ||
bibidha jantu saṅkula mahi bhrājā| prajā bāḍha़ jimi pāi surājā ||
jaha~ taha~ rahe pathika thaki nānā| jimi indriya gana upajeṃ gyānā ||
do. kabahu~ prabala baha māruta jaha~ taha~ megha bilāhiṃ|
jimi kapūta ke upajeṃ kula saddharma nasāhim || 15(ka) ||
kabahu~ divasa maha~ nibiḍa़ tama kabahu~ka pragaṭa pataṅga|
binasi upaji gyāna jimi pāi kusaṅga susaṅga || 15(kha) ||
baraṣā bigata sarada ritu āī| lachimana dekhahu parama suhāī ||
phūleṃ kāsa sakala mahi chāī| janu baraṣā~ kṛta pragaṭa buḍha़āī ||
udita agasti pantha jala soṣā| jimi lobhahi soṣi santoṣā ||
saritā sara nirmala jala sohā| santa hṛdaya jasa gata mada mohā ||
rasa rasa sūkha sarita sara pānī| mamatā tyāga karahiṃ jimi gyānī ||
jāni sarada ritu khañjana āe| pāi samaya jimi sukṛta suhāe ||
paṅka na renu soha asi dharanī| nīti nipuna nṛpa kai jasi karanī ||
jala saṅkoca bikala bhi~ mīnā| abudha kuṭumbī jimi dhanahīnā ||
binu dhana nirmala soha akāsā| harijana iva parihari saba āsā ||
kahu~ kahu~ bṛṣṭi sāradī thorī| kau eka pāva bhagati jimi morī ||
do. cale haraṣi taji nagara nṛpa tāpasa banika bhikhāri|
jimi haribhagata pāi śrama tajahi āśramī cāri || 16 ||
sukhī mīna je nīra agādhā| jimi hari sarana na eku bādhā ||
phūleṃ kamala soha sara kaisā| nirguna brahma saguna bhe~ jaisā ||
guñjata madhukara mukhara anūpā| sundara khaga rava nānā rūpā ||
cakrabāka mana dukha nisi paikhī| jimi durjana para sampati dekhī ||
cātaka raṭata tṛṣā ati ohī| jimi sukha lahi na saṅkaradrohī ||
saradātapa nisi sasi apaharī| santa darasa jimi pātaka ṭarī ||
dekhi indu cakora samudāī| citavatahiṃ jimi harijana hari pāī ||
masaka daṃsa bīte hima trāsā| jimi dvija droha kie~ kula nāsā ||
do. bhūmi jīva saṅkula rahe ge sarada ritu pāi|
sadagura mile jāhiṃ jimi saṃsaya bhrama samudāi || 17 ||
baraṣā gata nirmala ritu āī| sudhi na tāta sītā kai pāī ||
eka bāra kaisehu~ sudhi jānauṃ| kālahu jīta nimiṣa mahu~ ānaum ||
katahu~ rahu jauṃ jīvati hoī| tāta jatana kari āneu~ soī ||
sugrīvahu~ sudhi mori bisārī| pāvā rāja kosa pura nārī ||
jehiṃ sāyaka mārā maiṃ bālī| tehiṃ sara hatauṃ mūḍha़ kaha~ kālī ||
jāsu kṛpā~ chūṭahīṃ mada mohā| tā kahu~ umā ki sapanehu~ kohā ||
jānahiṃ yaha caritra muni gyānī| jinha raghubīra carana rati mānī ||
lachimana krodhavanta prabhu jānā| dhanuṣa caḍha़āi gahe kara bānā ||
do. taba anujahi samujhāvā raghupati karunā sīṃva ||
bhaya dekhāi lai āvahu tāta sakhā sugrīva || 18 ||
ihā~ pavanasuta hṛdaya~ bicārā| rāma kāju sugrīva~ bisārā ||
nikaṭa jāi carananhi siru nāvā| cārihu bidhi tehi kahi samujhāvā ||
suni sugrīva~ parama bhaya mānā| biṣaya~ mora hari līnheu gyānā ||
aba mārutasuta dūta samūhā| paṭhavahu jaha~ taha~ bānara jūhā ||
kahahu pākha mahu~ āva na joī| moreṃ kara tā kara badha hoī ||
taba hanumanta bolāe dūtā| saba kara kari sanamāna bahūtā ||
bhaya aru prīti nīti dekhāī| cale sakala carananhi sira nāī ||
ehi avasara lachimana pura āe| krodha dekhi jaha~ taha~ kapi dhāe ||
do. dhanuṣa caḍha़āi kahā taba jāri karu~ pura chāra|
byākula nagara dekhi taba āyu bālikumāra || 19 ||
carana nāi siru binatī kīnhī| lachimana abhaya bā~ha tehi dīnhī ||
krodhavanta lachimana suni kānā| kaha kapīsa ati bhaya~ akulānā ||
sunu hanumanta saṅga lai tārā| kari binatī samujhāu kumārā ||
tārā sahita jāi hanumānā| carana bandi prabhu sujasa bakhānā ||
kari binatī mandira lai āe| carana pakhāri pala~ga baiṭhāe ||
taba kapīsa carananhi siru nāvā| gahi bhuja lachimana kaṇṭha lagāvā ||
nātha biṣaya sama mada kachu nāhīṃ| muni mana moha kari chana māhīm ||
sunata binīta bacana sukha pāvā| lachimana tehi bahu bidhi samujhāvā ||
pavana tanaya saba kathā sunāī| jehi bidhi ge dūta samudāī ||
do. haraṣi cale sugrīva taba aṅgadādi kapi sātha|
rāmānuja āgeṃ kari āe jaha~ raghunātha || 20 ||
nāi carana siru kaha kara jorī| nātha mohi kachu nāhina khorī ||
atisaya prabala deva taba māyā| chūṭi rāma karahu jauṃ dāyā ||
biṣaya basya sura nara muni svāmī| maiṃ pāva~ra pasu kapi ati kāmī ||
nāri nayana sara jāhi na lāgā| ghora krodha tama nisi jo jāgā ||
lobha pā~sa jehiṃ gara na ba~dhāyā| so nara tumha samāna raghurāyā ||
yaha guna sādhana teṃ nahiṃ hoī| tumharī kṛpā~ pāva koi koī ||
taba raghupati bole musakāī| tumha priya mohi bharata jimi bhāī ||
aba soi jatanu karahu mana lāī| jehi bidhi sītā kai sudhi pāī ||
do. ehi bidhi hota batakahī āe bānara jūtha|
nānā barana sakala disi dekhia kīsa barutha || 21 ||
bānara kaṭaka umā meṃ dekhā| so mūrukha jo karana caha lekhā ||
āi rāma pada nāvahiṃ māthā| nirakhi badanu saba hohiṃ sanāthā ||
asa kapi eka na senā māhīṃ| rāma kusala jehi pūchī nāhīm ||
yaha kachu nahiṃ prabhu ki adhikāī| bisvarūpa byāpaka raghurāī ||
ṭhāḍha़e jaha~ taha~ āyasu pāī| kaha sugrīva sabahi samujhāī ||
rāma kāju aru mora nihorā| bānara jūtha jāhu cahu~ orā ||
janakasutā kahu~ khojahu jāī| māsa divasa maha~ āehu bhāī ||
avadhi meṭi jo binu sudhi pāe~| āvi banihi so mohi marāe~ ||
do. bacana sunata saba bānara jaha~ taha~ cale turanta |
taba sugrīva~ bolāe aṅgada nala hanumanta || 22 ||
sunahu nīla aṅgada hanumānā| jāmavanta matidhīra sujānā ||
sakala subhaṭa mili dacchina jāhū| sītā sudhi pū~cheu saba kāhū ||
mana krama bacana so jatana bicārehu| rāmacandra kara kāju sa~vārehu ||
bhānu pīṭhi seia ura āgī| svāmihi sarba bhāva chala tyāgī ||
taji māyā seia paralokā| miṭahiṃ sakala bhava sambhava sokā ||
deha dhare kara yaha phalu bhāī| bhajia rāma saba kāma bihāī ||
soi gunagya soī baḍa़bhāgī | jo raghubīra carana anurāgī ||
āyasu māgi carana siru nāī| cale haraṣi sumirata raghurāī ||
pācheṃ pavana tanaya siru nāvā| jāni kāja prabhu nikaṭa bolāvā ||
parasā sīsa saroruha pānī| karamudrikā dīnhi jana jānī ||
bahu prakāra sītahi samujhāehu| kahi bala biraha begi tumha āehu ||
hanumata janma suphala kari mānā| caleu hṛdaya~ dhari kṛpānidhānā ||
jadyapi prabhu jānata saba bātā| rājanīti rākhata suratrātā ||
do. cale sakala bana khojata saritā sara giri khoha|
rāma kāja layalīna mana bisarā tana kara choha || 23 ||
katahu~ hoi nisicara saiṃ bheṭā| prāna lehiṃ eka eka capeṭā ||
bahu prakāra giri kānana herahiṃ| kau muni milata tāhi saba gherahim ||
lāgi tṛṣā atisaya akulāne| mili na jala ghana gahana bhulāne ||
mana hanumāna kīnha anumānā| marana cahata saba binu jala pānā ||
caḍha़i giri sikhara cahū~ disi dekhā| bhūmi bibira eka kautuka pekhā ||
cakrabāka baka haṃsa uḍa़āhīṃ| bahutaka khaga prabisahiṃ tehi māhīm ||
giri te utari pavanasuta āvā| saba kahu~ lai soi bibara dekhāvā ||
āgeṃ kai hanumantahi līnhā| paiṭhe bibara bilambu na kīnhā ||
do. dīkha jāi upavana bara sara bigasita bahu kañja|
mandira eka rucira taha~ baiṭhi nāri tapa puñja || 24 ||
dūri te tāhi sabanhi sira nāvā| pūcheṃ nija bṛttānta sunāvā ||
tehiṃ taba kahā karahu jala pānā| khāhu surasa sundara phala nānā ||
majjanu kīnha madhura phala khāe| tāsu nikaṭa puni saba cali āe ||
tehiṃ saba āpani kathā sunāī| maiṃ aba jāba jahā~ raghurāī ||
mūdahu nayana bibara taji jāhū| paihahu sītahi jani pachitāhū ||
nayana mūdi puni dekhahiṃ bīrā| ṭhāḍha़e sakala sindhu keṃ tīrā ||
so puni gī jahā~ raghunāthā| jāi kamala pada nāesi māthā ||
nānā bhā~ti binaya tehiṃ kīnhī| anapāyanī bhagati prabhu dīnhī ||
do. badarībana kahu~ so gī prabhu agyā dhari sīsa |
ura dhari rāma carana juga je bandata aja īsa || 25 ||
ihā~ bicārahiṃ kapi mana māhīṃ| bītī avadhi kāja kachu nāhīm ||
saba mili kahahiṃ paraspara bātā| binu sudhi le~ karaba kā bhrātā ||
kaha aṅgada locana bhari bārī| duhu~ prakāra bhi mṛtyu hamārī ||
ihā~ na sudhi sītā kai pāī| uhā~ ge~ mārihi kapirāī ||
pitā badhe para mārata mohī| rākhā rāma nihora na ohī ||
puni puni aṅgada kaha saba pāhīṃ| marana bhayu kachu saṃsaya nāhīm ||
aṅgada bacana sunata kapi bīrā| boli na sakahiṃ nayana baha nīrā ||
chana eka soca magana hoi rahe| puni asa vacana kahata saba bhe ||
hama sītā kai sudhi linheṃ binā| nahiṃ jaiṃhaiṃ jubarāja prabīnā ||
asa kahi lavana sindhu taṭa jāī| baiṭhe kapi saba darbha ḍasāī ||
jāmavanta aṅgada dukha dekhī| kahiṃ kathā upadesa biseṣī ||
tāta rāma kahu~ nara jani mānahu| nirguna brahma ajita aja jānahu ||
do. nija icchā prabhu avatari sura mahi go dvija lāgi|
saguna upāsaka saṅga taha~ rahahiṃ moccha saba tyāgi || 26 ||
ehi bidhi kathā kahahi bahu bhā~tī giri kandarā~ sunī sampātī ||
bāhera hoi dekhi bahu kīsā| mohi ahāra dīnha jagadīsā ||
āju sabahi kaha~ bhacchana karū~| dina bahu cale ahāra binu marū~ ||
kabahu~ na mila bhari udara ahārā| āju dīnha bidhi ekahiṃ bārā ||
ḍarape gīdha bacana suni kānā| aba bhā marana satya hama jānā ||
kapi saba uṭhe gīdha kaha~ dekhī| jāmavanta mana soca biseṣī ||
kaha aṅgada bicāri mana māhīṃ| dhanya jaṭāyū sama kau nāhīm ||
rāma kāja kārana tanu tyāgī | hari pura gayu parama baḍa़ bhāgī ||
suni khaga haraṣa soka juta bānī | āvā nikaṭa kapinha bhaya mānī ||
tinhahi abhaya kari pūchesi jāī| kathā sakala tinha tāhi sunāī ||
suni sampāti bandhu kai karanī| raghupati mahimā badhubidhi baranī ||
do. mohi lai jāhu sindhutaṭa deu~ tilāñjali tāhi |
bacana sahāi karavi maiṃ paihahu khojahu jāhi || 27 ||
anuja kriyā kari sāgara tīrā| kahi nija kathā sunahu kapi bīrā ||
hama dvau bandhu prathama tarunāī | gagana ge rabi nikaṭa uḍāī ||
teja na sahi saka so phiri āvā | mai abhimānī rabi niarāvā ||
jare paṅkha ati teja apārā | pareu~ bhūmi kari ghora cikārā ||
muni eka nāma candramā ohī| lāgī dayā dekhī kari mohī ||
bahu prakāra teṃhi gyāna sunāvā | dehi janita abhimānī chaḍa़āvā ||
tretā~ brahma manuja tanu dharihī| tāsu nāri nisicara pati harihī ||
tāsu khoja paṭhihi prabhū dūtā| tinhahi mileṃ taiṃ hoba punītā ||
jamihahiṃ paṅkha karasi jani cintā | tinhahi dekhāi dehesu taiṃ sītā ||
muni ki girā satya bhi ājū | suni mama bacana karahu prabhu kājū ||
giri trikūṭa ūpara basa laṅkā | taha~ raha rāvana sahaja asaṅkā ||
taha~ asoka upabana jaha~ rahī || sītā baiṭhi soca rata ahī ||
do. maiṃ dekhu~ tumha nāhi gīghahi daṣṭi apāra ||
būḍha bhayu~ na ta karateu~ kachuka sahāya tumhāra || 28 ||
jo nāghi sata jojana sāgara | kari so rāma kāja mati āgara ||
mohi biloki dharahu mana dhīrā | rāma kṛpā~ kasa bhayu sarīrā ||
pāpiu jā kara nāma sumirahīṃ| ati apāra bhavasāgara tarahīm ||
tāsu dūta tumha taji kadarāī| rāma hṛdaya~ dhari karahu upāī ||
asa kahi garuḍa़ gīdha jaba gayū| tinha keṃ mana ati bisamaya bhayū ||
nija nija bala saba kāhū~ bhāṣā| pāra jāi kara saṃsaya rākhā ||
jaraṭha bhayu~ aba kahi richesā| nahiṃ tana rahā prathama bala lesā ||
jabahiṃ tribikrama bhe kharārī| taba maiṃ taruna raheu~ bala bhārī ||
do. bali bā~dhata prabhu bāḍheu so tanu barani na jāī|
ubhaya dharī maha~ dīnhī sāta pradacchina dhāi || 29 ||
aṅgada kahi jāu~ maiṃ pārā| jiya~ saṃsaya kachu phiratī bārā ||
jāmavanta kaha tumha saba lāyaka| paṭhia kimi saba hī kara nāyaka ||
kahi rīchapati sunu hanumānā| kā cupa sādhi rahehu balavānā ||
pavana tanaya bala pavana samānā| budhi bibeka bigyāna nidhānā ||
kavana so kāja kaṭhina jaga māhīṃ| jo nahiṃ hoi tāta tumha pāhīm ||
rāma kāja lagi taba avatārā| sunatahiṃ bhayu parvatākārā ||
kanaka barana tana teja birājā| mānahu apara girinha kara rājā ||
siṃhanāda kari bārahiṃ bārā| līlahīṃ nāṣu~ jalanidhi khārā ||
sahita sahāya rāvanahi mārī| ānu~ ihā~ trikūṭa upārī ||
jāmavanta maiṃ pū~chu~ tohī| ucita sikhāvanu dījahu mohī ||
etanā karahu tāta tumha jāī| sītahi dekhi kahahu sudhi āī ||
taba nija bhuja bala rājiva nainā| kautuka lāgi saṅga kapi senā ||
chaṃ. -kapi sena saṅga sa~ghāri nisicara rāmu sītahi ānihaiṃ|
trailoka pāvana sujasu sura muni nāradādi bakhānihaim ||
jo sunata gāvata kahata samujhata parama pada nara pāvī|
raghubīra pada pāthoja madhukara dāsa tulasī gāvī ||
do. bhava bheṣaja raghunātha jasu sunahi je nara aru nāri|
tinha kara sakala manoratha siddha karihi trisirāri || 30(ka) ||
so. nīlotpala tana syāma kāma koṭi sobhā adhika|
sunia tāsu guna grāma jāsu nāma agha khaga badhika || 30(kha) ||
māsapārāyaṇa, teīsavā~ viśrāma
iti śrīmadrāmacaritamānase sakalakalikaluṣavidhvaṃsane
caturtha sopānaḥ samāptaḥ|
(kiṣkindhākāṇḍa samāpta)
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीगणेशाय नमः
श्रीजानकीवल्लभो विजयते
श्रीरामचरितमानस
चतुर्थ सोपान (किष्किन्धाकाण्ड)
कुन्देन्दीवरसुन्दरावतिबलौ विज्ञानधामावुभौ
शोभाढ्यौ वरधन्विनौ श्रुतिनुतौ गोविप्रवृन्दप्रियौ।
मायामानुषरूपिणौ रघुवरौ सद्धर्मवर्मौं हितौ
सीतान्वेषणतत्परौ पथिगतौ भक्तिप्रदौ तौ हि नः ॥ 1 ॥
ब्रह्माम्भोधिसमुद्भवं कलिमलप्रध्वंसनं चाव्ययं
श्रीमच्छम्भुमुखेन्दुसुन्दरवरे संशोभितं सर्वदा।
संसारामयभेषजं सुखकरं श्रीजानकीजीवनं
धन्यास्ते कृतिनः पिबन्ति सततं श्रीरामनामामृतम् ॥ 2 ॥
सो. मुक्ति जन्म महि जानि ग्यान खानि अघ हानि कर
जहँ बस सम्भु भवानि सो कासी सेइअ कस न ॥
जरत सकल सुर बृन्द बिषम गरल जेहिं पान किय।
तेहि न भजसि मन मन्द को कृपाल सङ्कर सरिस ॥
आगें चले बहुरि रघुराया। रिष्यमूक परवत निअराया ॥
तहँ रह सचिव सहित सुग्रीवा। आवत देखि अतुल बल सींवा ॥
अति सभीत कह सुनु हनुमाना। पुरुष जुगल बल रूप निधाना ॥
धरि बटु रूप देखु तैं जाई। कहेसु जानि जियँ सयन बुझाई ॥
पठे बालि होहिं मन मैला। भागौं तुरत तजौं यह सैला ॥
बिप्र रूप धरि कपि तहँ गयू। माथ नाइ पूछत अस भयू ॥
को तुम्ह स्यामल गौर सरीरा। छत्री रूप फिरहु बन बीरा ॥
कठिन भूमि कोमल पद गामी। कवन हेतु बिचरहु बन स्वामी ॥
मृदुल मनोहर सुन्दर गाता। सहत दुसह बन आतप बाता ॥
की तुम्ह तीनि देव महँ कोऊ। नर नारायन की तुम्ह दोऊ ॥
दो. जग कारन तारन भव भञ्जन धरनी भार।
की तुम्ह अकिल भुवन पति लीन्ह मनुज अवतार ॥ 1 ॥
कोसलेस दसरथ के जाए । हम पितु बचन मानि बन आए ॥
नाम राम लछिमन दू भाई। सङ्ग नारि सुकुमारि सुहाई ॥
इहाँ हरि निसिचर बैदेही। बिप्र फिरहिं हम खोजत तेही ॥
आपन चरित कहा हम गाई। कहहु बिप्र निज कथा बुझाई ॥
प्रभु पहिचानि परेउ गहि चरना। सो सुख उमा नहिं बरना ॥
पुलकित तन मुख आव न बचना। देखत रुचिर बेष कै रचना ॥
पुनि धीरजु धरि अस्तुति कीन्ही। हरष हृदयँ निज नाथहि चीन्ही ॥
मोर न्याउ मैं पूछा साईं। तुम्ह पूछहु कस नर की नाईम् ॥
तव माया बस फिरुँ भुलाना। ता ते मैं नहिं प्रभु पहिचाना ॥
दो. एकु मैं मन्द मोहबस कुटिल हृदय अग्यान।
पुनि प्रभु मोहि बिसारेउ दीनबन्धु भगवान ॥ 2 ॥
जदपि नाथ बहु अवगुन मोरें। सेवक प्रभुहि परै जनि भोरेम् ॥
नाथ जीव तव मायाँ मोहा। सो निस्तरि तुम्हारेहिं छोहा ॥
ता पर मैं रघुबीर दोहाई। जानुँ नहिं कछु भजन उपाई ॥
सेवक सुत पति मातु भरोसें। रहि असोच बनि प्रभु पोसेम् ॥
अस कहि परेउ चरन अकुलाई। निज तनु प्रगटि प्रीति उर छाई ॥
तब रघुपति उठाइ उर लावा। निज लोचन जल सीञ्चि जुड़आवा ॥
सुनु कपि जियँ मानसि जनि ऊना। तैं मम प्रिय लछिमन ते दूना ॥
समदरसी मोहि कह सब कोऊ। सेवक प्रिय अनन्यगति सोऊ ॥
दो. सो अनन्य जाकें असि मति न टरि हनुमन्त।
मैं सेवक सचराचर रूप स्वामि भगवन्त ॥ 3 ॥
देखि पवन सुत पति अनुकूला। हृदयँ हरष बीती सब सूला ॥
नाथ सैल पर कपिपति रही। सो सुग्रीव दास तव अही ॥
तेहि सन नाथ मयत्री कीजे। दीन जानि तेहि अभय करीजे ॥
सो सीता कर खोज कराइहि। जहँ तहँ मरकट कोटि पठाइहि ॥
एहि बिधि सकल कथा समुझाई। लिए दुऔ जन पीठि चढ़आई ॥
जब सुग्रीवँ राम कहुँ देखा। अतिसय जन्म धन्य करि लेखा ॥
सादर मिलेउ नाइ पद माथा। भैण्टेउ अनुज सहित रघुनाथा ॥
कपि कर मन बिचार एहि रीती। करिहहिं बिधि मो सन ए प्रीती ॥
दो. तब हनुमन्त उभय दिसि की सब कथा सुनाइ ॥
पावक साखी देइ करि जोरी प्रीती दृढ़आइ ॥ 4 ॥
कीन्ही प्रीति कछु बीच न राखा। लछमिन राम चरित सब भाषा ॥
कह सुग्रीव नयन भरि बारी। मिलिहि नाथ मिथिलेसकुमारी ॥
मन्त्रिन्ह सहित इहाँ एक बारा। बैठ रहेउँ मैं करत बिचारा ॥
गगन पन्थ देखी मैं जाता। परबस परी बहुत बिलपाता ॥
राम राम हा राम पुकारी। हमहि देखि दीन्हेउ पट डारी ॥
मागा राम तुरत तेहिं दीन्हा। पट उर लाइ सोच अति कीन्हा ॥
कह सुग्रीव सुनहु रघुबीरा। तजहु सोच मन आनहु धीरा ॥
सब प्रकार करिहुँ सेवकाई। जेहि बिधि मिलिहि जानकी आई ॥
दो. सखा बचन सुनि हरषे कृपासिधु बलसींव।
कारन कवन बसहु बन मोहि कहहु सुग्रीव ॥ 5 ॥
नात बालि अरु मैं द्वौ भाई। प्रीति रही कछु बरनि न जाई ॥
मय सुत मायावी तेहि न्AUँ। आवा सो प्रभु हमरें ग्AUँ ॥
अर्ध राति पुर द्वार पुकारा। बाली रिपु बल सहै न पारा ॥
धावा बालि देखि सो भागा। मैं पुनि गयुँ बन्धु सँग लागा ॥
गिरिबर गुहाँ पैठ सो जाई। तब बालीं मोहि कहा बुझाई ॥
परिखेसु मोहि एक पखवारा। नहिं आवौं तब जानेसु मारा ॥
मास दिवस तहँ रहेउँ खरारी। निसरी रुधिर धार तहँ भारी ॥
बालि हतेसि मोहि मारिहि आई। सिला देइ तहँ चलेउँ पराई ॥
मन्त्रिन्ह पुर देखा बिनु साईं। दीन्हेउ मोहि राज बरिआई ॥
बालि ताहि मारि गृह आवा। देखि मोहि जियँ भेद बढ़आवा ॥
रिपु सम मोहि मारेसि अति भारी। हरि लीन्हेसि सर्बसु अरु नारी ॥
ताकें भय रघुबीर कृपाला। सकल भुवन मैं फिरेउँ बिहाला ॥
इहाँ साप बस आवत नाहीं। तदपि सभीत रहुँ मन माहीँ ॥
सुनि सेवक दुख दीनदयाला। फरकि उठीं द्वै भुजा बिसाला ॥
दो. सुनु सुग्रीव मारिहुँ बालिहि एकहिं बान।
ब्रह्म रुद्र सरनागत गेँ न उबरिहिं प्रान ॥ 6 ॥
जे न मित्र दुख होहिं दुखारी। तिन्हहि बिलोकत पातक भारी ॥
निज दुख गिरि सम रज करि जाना। मित्रक दुख रज मेरु समाना ॥
जिन्ह कें असि मति सहज न आई। ते सठ कत हठि करत मिताई ॥
कुपथ निवारि सुपन्थ चलावा। गुन प्रगटे अवगुनन्हि दुरावा ॥
देत लेत मन सङ्क न धरी। बल अनुमान सदा हित करी ॥
बिपति काल कर सतगुन नेहा। श्रुति कह सन्त मित्र गुन एहा ॥
आगें कह मृदु बचन बनाई। पाछें अनहित मन कुटिलाई ॥
जा कर चित अहि गति सम भाई। अस कुमित्र परिहरेहि भलाई ॥
सेवक सठ नृप कृपन कुनारी। कपटी मित्र सूल सम चारी ॥
सखा सोच त्यागहु बल मोरें। सब बिधि घटब काज मैं तोरेम् ॥
कह सुग्रीव सुनहु रघुबीरा। बालि महाबल अति रनधीरा ॥
दुन्दुभी अस्थि ताल देखराए। बिनु प्रयास रघुनाथ ढहाए ॥
देखि अमित बल बाढ़ई प्रीती। बालि बधब इन्ह भि परतीती ॥
बार बार नावि पद सीसा। प्रभुहि जानि मन हरष कपीसा ॥
उपजा ग्यान बचन तब बोला। नाथ कृपाँ मन भयु अलोला ॥
सुख सम्पति परिवार बड़आई। सब परिहरि करिहुँ सेवकाई ॥
ए सब रामभगति के बाधक। कहहिं सन्त तब पद अवराधक ॥
सत्रु मित्र सुख दुख जग माहीं। माया कृत परमारथ नाहीम् ॥
बालि परम हित जासु प्रसादा। मिलेहु राम तुम्ह समन बिषादा ॥
सपनें जेहि सन होइ लराई। जागें समुझत मन सकुचाई ॥
अब प्रभु कृपा करहु एहि भाँती। सब तजि भजनु करौं दिन राती ॥
सुनि बिराग सञ्जुत कपि बानी। बोले बिहँसि रामु धनुपानी ॥
जो कछु कहेहु सत्य सब सोई। सखा बचन मम मृषा न होई ॥
नट मरकट इव सबहि नचावत। रामु खगेस बेद अस गावत ॥
लै सुग्रीव सङ्ग रघुनाथा। चले चाप सायक गहि हाथा ॥
तब रघुपति सुग्रीव पठावा। गर्जेसि जाइ निकट बल पावा ॥
सुनत बालि क्रोधातुर धावा। गहि कर चरन नारि समुझावा ॥
सुनु पति जिन्हहि मिलेउ सुग्रीवा। ते द्वौ बन्धु तेज बल सींवा ॥
कोसलेस सुत लछिमन रामा। कालहु जीति सकहिं सङ्ग्रामा ॥
दो. कह बालि सुनु भीरु प्रिय समदरसी रघुनाथ।
जौं कदाचि मोहि मारहिं तौ पुनि हौँ सनाथ ॥ 7 ॥
अस कहि चला महा अभिमानी। तृन समान सुग्रीवहि जानी ॥
भिरे उभौ बाली अति तर्जा । मुठिका मारि महाधुनि गर्जा ॥
तब सुग्रीव बिकल होइ भागा। मुष्टि प्रहार बज्र सम लागा ॥
मैं जो कहा रघुबीर कृपाला। बन्धु न होइ मोर यह काला ॥
एकरूप तुम्ह भ्राता दोऊ। तेहि भ्रम तें नहिं मारेउँ सोऊ ॥
कर परसा सुग्रीव सरीरा। तनु भा कुलिस गी सब पीरा ॥
मेली कण्ठ सुमन कै माला। पठवा पुनि बल देइ बिसाला ॥
पुनि नाना बिधि भी लराई। बिटप ओट देखहिं रघुराई ॥
दो. बहु छल बल सुग्रीव कर हियँ हारा भय मानि।
मारा बालि राम तब हृदय माझ सर तानि ॥ 8 ॥
परा बिकल महि सर के लागें। पुनि उठि बैठ देखि प्रभु आगेम् ॥
स्याम गात सिर जटा बनाएँ। अरुन नयन सर चाप चढ़आएँ ॥
पुनि पुनि चिति चरन चित दीन्हा। सुफल जन्म माना प्रभु चीन्हा ॥
हृदयँ प्रीति मुख बचन कठोरा। बोला चिति राम की ओरा ॥
धर्म हेतु अवतरेहु गोसाई। मारेहु मोहि ब्याध की नाई ॥
मैं बैरी सुग्रीव पिआरा। अवगुन कबन नाथ मोहि मारा ॥
अनुज बधू भगिनी सुत नारी। सुनु सठ कन्या सम ए चारी ॥
इन्हहि कुद्दष्टि बिलोकि जोई। ताहि बधें कछु पाप न होई ॥
मुढ़ तोहि अतिसय अभिमाना। नारि सिखावन करसि न काना ॥
मम भुज बल आश्रित तेहि जानी। मारा चहसि अधम अभिमानी ॥
दो. सुनहु राम स्वामी सन चल न चातुरी मोरि।
प्रभु अजहूँ मैं पापी अन्तकाल गति तोरि ॥ 9 ॥
सुनत राम अति कोमल बानी। बालि सीस परसेउ निज पानी ॥
अचल करौं तनु राखहु प्राना। बालि कहा सुनु कृपानिधाना ॥
जन्म जन्म मुनि जतनु कराहीं। अन्त राम कहि आवत नाहीम् ॥
जासु नाम बल सङ्कर कासी। देत सबहि सम गति अविनासी ॥
मम लोचन गोचर सोइ आवा। बहुरि कि प्रभु अस बनिहि बनावा ॥
छं. सो नयन गोचर जासु गुन नित नेति कहि श्रुति गावहीं।
जिति पवन मन गो निरस करि मुनि ध्यान कबहुँक पावहीम् ॥
मोहि जानि अति अभिमान बस प्रभु कहेउ राखु सरीरही।
अस कवन सठ हठि काटि सुरतरु बारि करिहि बबूरही ॥ 1 ॥
अब नाथ करि करुना बिलोकहु देहु जो बर मागूँ।
जेहिं जोनि जन्मौं कर्म बस तहँ राम पद अनुरागूँ ॥
यह तनय मम सम बिनय बल कल्यानप्रद प्रभु लीजिऐ।
गहि बाहँ सुर नर नाह आपन दास अङ्गद कीजिऐ ॥ 2 ॥
दो. राम चरन दृढ़ प्रीति करि बालि कीन्ह तनु त्याग।
सुमन माल जिमि कण्ठ ते गिरत न जानि नाग ॥ 10 ॥
राम बालि निज धाम पठावा। नगर लोग सब ब्याकुल धावा ॥
नाना बिधि बिलाप कर तारा। छूटे केस न देह सँभारा ॥
तारा बिकल देखि रघुराया । दीन्ह ग्यान हरि लीन्ही माया ॥
छिति जल पावक गगन समीरा। पञ्च रचित अति अधम सरीरा ॥
प्रगट सो तनु तव आगें सोवा। जीव नित्य केहि लगि तुम्ह रोवा ॥
उपजा ग्यान चरन तब लागी। लीन्हेसि परम भगति बर मागी ॥
उमा दारु जोषित की नाई। सबहि नचावत रामु गोसाई ॥
तब सुग्रीवहि आयसु दीन्हा। मृतक कर्म बिधिबत सब कीन्हा ॥
राम कहा अनुजहि समुझाई। राज देहु सुग्रीवहि जाई ॥
रघुपति चरन नाइ करि माथा। चले सकल प्रेरित रघुनाथा ॥
दो. लछिमन तुरत बोलाए पुरजन बिप्र समाज।
राजु दीन्ह सुग्रीव कहँ अङ्गद कहँ जुबराज ॥ 11 ॥
उमा राम सम हित जग माहीं। गुरु पितु मातु बन्धु प्रभु नाहीम् ॥
सुर नर मुनि सब कै यह रीती। स्वारथ लागि करहिं सब प्रीती ॥
बालि त्रास ब्याकुल दिन राती। तन बहु ब्रन चिन्ताँ जर छाती ॥
सोइ सुग्रीव कीन्ह कपिर्AU। अति कृपाल रघुबीर सुभ्AU ॥
जानतहुँ अस प्रभु परिहरहीं। काहे न बिपति जाल नर परहीम् ॥
पुनि सुग्रीवहि लीन्ह बोलाई। बहु प्रकार नृपनीति सिखाई ॥
कह प्रभु सुनु सुग्रीव हरीसा। पुर न जाउँ दस चारि बरीसा ॥
गत ग्रीषम बरषा रितु आई। रहिहुँ निकट सैल पर छाई ॥
अङ्गद सहित करहु तुम्ह राजू। सन्तत हृदय धरेहु मम काजू ॥
जब सुग्रीव भवन फिरि आए। रामु प्रबरषन गिरि पर छाए ॥
दो. प्रथमहिं देवन्ह गिरि गुहा राखेउ रुचिर बनाइ।
राम कृपानिधि कछु दिन बास करहिङ्गे आइ ॥ 12 ॥
सुन्दर बन कुसुमित अति सोभा। गुञ्जत मधुप निकर मधु लोभा ॥
कन्द मूल फल पत्र सुहाए। भे बहुत जब ते प्रभु आए ॥
देखि मनोहर सैल अनूपा। रहे तहँ अनुज सहित सुरभूपा ॥
मधुकर खग मृग तनु धरि देवा। करहिं सिद्ध मुनि प्रभु कै सेवा ॥
मङ्गलरुप भयु बन तब ते । कीन्ह निवास रमापति जब ते ॥
फटिक सिला अति सुभ्र सुहाई। सुख आसीन तहाँ द्वौ भाई ॥
कहत अनुज सन कथा अनेका। भगति बिरति नृपनीति बिबेका ॥
बरषा काल मेघ नभ छाए। गरजत लागत परम सुहाए ॥
दो. लछिमन देखु मोर गन नाचत बारिद पैखि।
गृही बिरति रत हरष जस बिष्नु भगत कहुँ देखि ॥ 13 ॥
घन घमण्ड नभ गरजत घोरा। प्रिया हीन डरपत मन मोरा ॥
दामिनि दमक रह न घन माहीं। खल कै प्रीति जथा थिर नाहीम् ॥
बरषहिं जलद भूमि निअराएँ। जथा नवहिं बुध बिद्या पाएँ ॥
बूँद अघात सहहिं गिरि कैंसेम् । खल के बचन सन्त सह जैसेम् ॥
छुद्र नदीं भरि चलीं तोराई। जस थोरेहुँ धन खल इतराई ॥
भूमि परत भा ढाबर पानी। जनु जीवहि माया लपटानी ॥
समिटि समिटि जल भरहिं तलावा। जिमि सदगुन सज्जन पहिं आवा ॥
सरिता जल जलनिधि महुँ जाई। होई अचल जिमि जिव हरि पाई ॥
दो. हरित भूमि तृन सङ्कुल समुझि परहिं नहिं पन्थ।
जिमि पाखण्ड बाद तें गुप्त होहिं सदग्रन्थ ॥ 14 ॥
दादुर धुनि चहु दिसा सुहाई। बेद पढ़हिं जनु बटु समुदाई ॥
नव पल्लव भे बिटप अनेका। साधक मन जस मिलें बिबेका ॥
अर्क जबास पात बिनु भयू। जस सुराज खल उद्यम गयू ॥
खोजत कतहुँ मिलि नहिं धूरी। करि क्रोध जिमि धरमहि दूरी ॥
ससि सम्पन्न सोह महि कैसी। उपकारी कै सम्पति जैसी ॥
निसि तम घन खद्योत बिराजा। जनु दम्भिन्ह कर मिला समाजा ॥
महाबृष्टि चलि फूटि किआरीम् । जिमि सुतन्त्र भेँ बिगरहिं नारीम् ॥
कृषी निरावहिं चतुर किसाना। जिमि बुध तजहिं मोह मद माना ॥
देखिअत चक्रबाक खग नाहीं। कलिहि पाइ जिमि धर्म पराहीम् ॥
ऊषर बरषि तृन नहिं जामा। जिमि हरिजन हियँ उपज न कामा ॥
बिबिध जन्तु सङ्कुल महि भ्राजा। प्रजा बाढ़ जिमि पाइ सुराजा ॥
जहँ तहँ रहे पथिक थकि नाना। जिमि इन्द्रिय गन उपजें ग्याना ॥
दो. कबहुँ प्रबल बह मारुत जहँ तहँ मेघ बिलाहिं।
जिमि कपूत के उपजें कुल सद्धर्म नसाहिम् ॥ 15(क) ॥
कबहुँ दिवस महँ निबिड़ तम कबहुँक प्रगट पतङ्ग।
बिनसि उपजि ग्यान जिमि पाइ कुसङ्ग सुसङ्ग ॥ 15(ख) ॥
बरषा बिगत सरद रितु आई। लछिमन देखहु परम सुहाई ॥
फूलें कास सकल महि छाई। जनु बरषाँ कृत प्रगट बुढ़आई ॥
उदित अगस्ति पन्थ जल सोषा। जिमि लोभहि सोषि सन्तोषा ॥
सरिता सर निर्मल जल सोहा। सन्त हृदय जस गत मद मोहा ॥
रस रस सूख सरित सर पानी। ममता त्याग करहिं जिमि ग्यानी ॥
जानि सरद रितु खञ्जन आए। पाइ समय जिमि सुकृत सुहाए ॥
पङ्क न रेनु सोह असि धरनी। नीति निपुन नृप कै जसि करनी ॥
जल सङ्कोच बिकल भिँ मीना। अबुध कुटुम्बी जिमि धनहीना ॥
बिनु धन निर्मल सोह अकासा। हरिजन इव परिहरि सब आसा ॥
कहुँ कहुँ बृष्टि सारदी थोरी। कौ एक पाव भगति जिमि मोरी ॥
दो. चले हरषि तजि नगर नृप तापस बनिक भिखारि।
जिमि हरिभगत पाइ श्रम तजहि आश्रमी चारि ॥ 16 ॥
सुखी मीन जे नीर अगाधा। जिमि हरि सरन न एकु बाधा ॥
फूलें कमल सोह सर कैसा। निर्गुन ब्रह्म सगुन भेँ जैसा ॥
गुञ्जत मधुकर मुखर अनूपा। सुन्दर खग रव नाना रूपा ॥
चक्रबाक मन दुख निसि पैखी। जिमि दुर्जन पर सम्पति देखी ॥
चातक रटत तृषा अति ओही। जिमि सुख लहि न सङ्करद्रोही ॥
सरदातप निसि ससि अपहरी। सन्त दरस जिमि पातक टरी ॥
देखि इन्दु चकोर समुदाई। चितवतहिं जिमि हरिजन हरि पाई ॥
मसक दंस बीते हिम त्रासा। जिमि द्विज द्रोह किएँ कुल नासा ॥
दो. भूमि जीव सङ्कुल रहे गे सरद रितु पाइ।
सदगुर मिले जाहिं जिमि संसय भ्रम समुदाइ ॥ 17 ॥
बरषा गत निर्मल रितु आई। सुधि न तात सीता कै पाई ॥
एक बार कैसेहुँ सुधि जानौं। कालहु जीत निमिष महुँ आनौम् ॥
कतहुँ रहु जौं जीवति होई। तात जतन करि आनेउँ सोई ॥
सुग्रीवहुँ सुधि मोरि बिसारी। पावा राज कोस पुर नारी ॥
जेहिं सायक मारा मैं बाली। तेहिं सर हतौं मूढ़ कहँ काली ॥
जासु कृपाँ छूटहीं मद मोहा। ता कहुँ उमा कि सपनेहुँ कोहा ॥
जानहिं यह चरित्र मुनि ग्यानी। जिन्ह रघुबीर चरन रति मानी ॥
लछिमन क्रोधवन्त प्रभु जाना। धनुष चढ़आइ गहे कर बाना ॥
दो. तब अनुजहि समुझावा रघुपति करुना सींव ॥
भय देखाइ लै आवहु तात सखा सुग्रीव ॥ 18 ॥
इहाँ पवनसुत हृदयँ बिचारा। राम काजु सुग्रीवँ बिसारा ॥
निकट जाइ चरनन्हि सिरु नावा। चारिहु बिधि तेहि कहि समुझावा ॥
सुनि सुग्रीवँ परम भय माना। बिषयँ मोर हरि लीन्हेउ ग्याना ॥
अब मारुतसुत दूत समूहा। पठवहु जहँ तहँ बानर जूहा ॥
कहहु पाख महुँ आव न जोई। मोरें कर ता कर बध होई ॥
तब हनुमन्त बोलाए दूता। सब कर करि सनमान बहूता ॥
भय अरु प्रीति नीति देखाई। चले सकल चरनन्हि सिर नाई ॥
एहि अवसर लछिमन पुर आए। क्रोध देखि जहँ तहँ कपि धाए ॥
दो. धनुष चढ़आइ कहा तब जारि करुँ पुर छार।
ब्याकुल नगर देखि तब आयु बालिकुमार ॥ 19 ॥
चरन नाइ सिरु बिनती कीन्ही। लछिमन अभय बाँह तेहि दीन्ही ॥
क्रोधवन्त लछिमन सुनि काना। कह कपीस अति भयँ अकुलाना ॥
सुनु हनुमन्त सङ्ग लै तारा। करि बिनती समुझाउ कुमारा ॥
तारा सहित जाइ हनुमाना। चरन बन्दि प्रभु सुजस बखाना ॥
करि बिनती मन्दिर लै आए। चरन पखारि पलँग बैठाए ॥
तब कपीस चरनन्हि सिरु नावा। गहि भुज लछिमन कण्ठ लगावा ॥
नाथ बिषय सम मद कछु नाहीं। मुनि मन मोह करि छन माहीम् ॥
सुनत बिनीत बचन सुख पावा। लछिमन तेहि बहु बिधि समुझावा ॥
पवन तनय सब कथा सुनाई। जेहि बिधि गे दूत समुदाई ॥
दो. हरषि चले सुग्रीव तब अङ्गदादि कपि साथ।
रामानुज आगें करि आए जहँ रघुनाथ ॥ 20 ॥
नाइ चरन सिरु कह कर जोरी। नाथ मोहि कछु नाहिन खोरी ॥
अतिसय प्रबल देव तब माया। छूटि राम करहु जौं दाया ॥
बिषय बस्य सुर नर मुनि स्वामी। मैं पावँर पसु कपि अति कामी ॥
नारि नयन सर जाहि न लागा। घोर क्रोध तम निसि जो जागा ॥
लोभ पाँस जेहिं गर न बँधाया। सो नर तुम्ह समान रघुराया ॥
यह गुन साधन तें नहिं होई। तुम्हरी कृपाँ पाव कोइ कोई ॥
तब रघुपति बोले मुसकाई। तुम्ह प्रिय मोहि भरत जिमि भाई ॥
अब सोइ जतनु करहु मन लाई। जेहि बिधि सीता कै सुधि पाई ॥
दो. एहि बिधि होत बतकही आए बानर जूथ।
नाना बरन सकल दिसि देखिअ कीस बरुथ ॥ 21 ॥
बानर कटक उमा में देखा। सो मूरुख जो करन चह लेखा ॥
आइ राम पद नावहिं माथा। निरखि बदनु सब होहिं सनाथा ॥
अस कपि एक न सेना माहीं। राम कुसल जेहि पूछी नाहीम् ॥
यह कछु नहिं प्रभु कि अधिकाई। बिस्वरूप ब्यापक रघुराई ॥
ठाढ़ए जहँ तहँ आयसु पाई। कह सुग्रीव सबहि समुझाई ॥
राम काजु अरु मोर निहोरा। बानर जूथ जाहु चहुँ ओरा ॥
जनकसुता कहुँ खोजहु जाई। मास दिवस महँ आएहु भाई ॥
अवधि मेटि जो बिनु सुधि पाएँ। आवि बनिहि सो मोहि मराएँ ॥
दो. बचन सुनत सब बानर जहँ तहँ चले तुरन्त ।
तब सुग्रीवँ बोलाए अङ्गद नल हनुमन्त ॥ 22 ॥
सुनहु नील अङ्गद हनुमाना। जामवन्त मतिधीर सुजाना ॥
सकल सुभट मिलि दच्छिन जाहू। सीता सुधि पूँछेउ सब काहू ॥
मन क्रम बचन सो जतन बिचारेहु। रामचन्द्र कर काजु सँवारेहु ॥
भानु पीठि सेइअ उर आगी। स्वामिहि सर्ब भाव छल त्यागी ॥
तजि माया सेइअ परलोका। मिटहिं सकल भव सम्भव सोका ॥
देह धरे कर यह फलु भाई। भजिअ राम सब काम बिहाई ॥
सोइ गुनग्य सोई बड़भागी । जो रघुबीर चरन अनुरागी ॥
आयसु मागि चरन सिरु नाई। चले हरषि सुमिरत रघुराई ॥
पाछें पवन तनय सिरु नावा। जानि काज प्रभु निकट बोलावा ॥
परसा सीस सरोरुह पानी। करमुद्रिका दीन्हि जन जानी ॥
बहु प्रकार सीतहि समुझाएहु। कहि बल बिरह बेगि तुम्ह आएहु ॥
हनुमत जन्म सुफल करि माना। चलेउ हृदयँ धरि कृपानिधाना ॥
जद्यपि प्रभु जानत सब बाता। राजनीति राखत सुरत्राता ॥
दो. चले सकल बन खोजत सरिता सर गिरि खोह।
राम काज लयलीन मन बिसरा तन कर छोह ॥ 23 ॥
कतहुँ होइ निसिचर सैं भेटा। प्रान लेहिं एक एक चपेटा ॥
बहु प्रकार गिरि कानन हेरहिं। कौ मुनि मिलत ताहि सब घेरहिम् ॥
लागि तृषा अतिसय अकुलाने। मिलि न जल घन गहन भुलाने ॥
मन हनुमान कीन्ह अनुमाना। मरन चहत सब बिनु जल पाना ॥
चढ़इ गिरि सिखर चहूँ दिसि देखा। भूमि बिबिर एक कौतुक पेखा ॥
चक्रबाक बक हंस उड़आहीं। बहुतक खग प्रबिसहिं तेहि माहीम् ॥
गिरि ते उतरि पवनसुत आवा। सब कहुँ लै सोइ बिबर देखावा ॥
आगें कै हनुमन्तहि लीन्हा। पैठे बिबर बिलम्बु न कीन्हा ॥
दो. दीख जाइ उपवन बर सर बिगसित बहु कञ्ज।
मन्दिर एक रुचिर तहँ बैठि नारि तप पुञ्ज ॥ 24 ॥
दूरि ते ताहि सबन्हि सिर नावा। पूछें निज बृत्तान्त सुनावा ॥
तेहिं तब कहा करहु जल पाना। खाहु सुरस सुन्दर फल नाना ॥
मज्जनु कीन्ह मधुर फल खाए। तासु निकट पुनि सब चलि आए ॥
तेहिं सब आपनि कथा सुनाई। मैं अब जाब जहाँ रघुराई ॥
मूदहु नयन बिबर तजि जाहू। पैहहु सीतहि जनि पछिताहू ॥
नयन मूदि पुनि देखहिं बीरा। ठाढ़ए सकल सिन्धु कें तीरा ॥
सो पुनि गी जहाँ रघुनाथा। जाइ कमल पद नाएसि माथा ॥
नाना भाँति बिनय तेहिं कीन्ही। अनपायनी भगति प्रभु दीन्ही ॥
दो. बदरीबन कहुँ सो गी प्रभु अग्या धरि सीस ।
उर धरि राम चरन जुग जे बन्दत अज ईस ॥ 25 ॥
इहाँ बिचारहिं कपि मन माहीं। बीती अवधि काज कछु नाहीम् ॥
सब मिलि कहहिं परस्पर बाता। बिनु सुधि लेँ करब का भ्राता ॥
कह अङ्गद लोचन भरि बारी। दुहुँ प्रकार भि मृत्यु हमारी ॥
इहाँ न सुधि सीता कै पाई। उहाँ गेँ मारिहि कपिराई ॥
पिता बधे पर मारत मोही। राखा राम निहोर न ओही ॥
पुनि पुनि अङ्गद कह सब पाहीं। मरन भयु कछु संसय नाहीम् ॥
अङ्गद बचन सुनत कपि बीरा। बोलि न सकहिं नयन बह नीरा ॥
छन एक सोच मगन होइ रहे। पुनि अस वचन कहत सब भे ॥
हम सीता कै सुधि लिन्हें बिना। नहिं जैंहैं जुबराज प्रबीना ॥
अस कहि लवन सिन्धु तट जाई। बैठे कपि सब दर्भ डसाई ॥
जामवन्त अङ्गद दुख देखी। कहिं कथा उपदेस बिसेषी ॥
तात राम कहुँ नर जनि मानहु। निर्गुन ब्रह्म अजित अज जानहु ॥
दो. निज इच्छा प्रभु अवतरि सुर महि गो द्विज लागि।
सगुन उपासक सङ्ग तहँ रहहिं मोच्छ सब त्यागि ॥ 26 ॥
एहि बिधि कथा कहहि बहु भाँती गिरि कन्दराँ सुनी सम्पाती ॥
बाहेर होइ देखि बहु कीसा। मोहि अहार दीन्ह जगदीसा ॥
आजु सबहि कहँ भच्छन करूँ। दिन बहु चले अहार बिनु मरूँ ॥
कबहुँ न मिल भरि उदर अहारा। आजु दीन्ह बिधि एकहिं बारा ॥
डरपे गीध बचन सुनि काना। अब भा मरन सत्य हम जाना ॥
कपि सब उठे गीध कहँ देखी। जामवन्त मन सोच बिसेषी ॥
कह अङ्गद बिचारि मन माहीं। धन्य जटायू सम कौ नाहीम् ॥
राम काज कारन तनु त्यागी । हरि पुर गयु परम बड़ भागी ॥
सुनि खग हरष सोक जुत बानी । आवा निकट कपिन्ह भय मानी ॥
तिन्हहि अभय करि पूछेसि जाई। कथा सकल तिन्ह ताहि सुनाई ॥
सुनि सम्पाति बन्धु कै करनी। रघुपति महिमा बधुबिधि बरनी ॥
दो. मोहि लै जाहु सिन्धुतट देउँ तिलाञ्जलि ताहि ।
बचन सहाइ करवि मैं पैहहु खोजहु जाहि ॥ 27 ॥
अनुज क्रिया करि सागर तीरा। कहि निज कथा सुनहु कपि बीरा ॥
हम द्वौ बन्धु प्रथम तरुनाई । गगन गे रबि निकट उडाई ॥
तेज न सहि सक सो फिरि आवा । मै अभिमानी रबि निअरावा ॥
जरे पङ्ख अति तेज अपारा । परेउँ भूमि करि घोर चिकारा ॥
मुनि एक नाम चन्द्रमा ओही। लागी दया देखी करि मोही ॥
बहु प्रकार तेंहि ग्यान सुनावा । देहि जनित अभिमानी छड़आवा ॥
त्रेताँ ब्रह्म मनुज तनु धरिही। तासु नारि निसिचर पति हरिही ॥
तासु खोज पठिहि प्रभू दूता। तिन्हहि मिलें तैं होब पुनीता ॥
जमिहहिं पङ्ख करसि जनि चिन्ता । तिन्हहि देखाइ देहेसु तैं सीता ॥
मुनि कि गिरा सत्य भि आजू । सुनि मम बचन करहु प्रभु काजू ॥
गिरि त्रिकूट ऊपर बस लङ्का । तहँ रह रावन सहज असङ्का ॥
तहँ असोक उपबन जहँ रही ॥ सीता बैठि सोच रत अही ॥
दो. मैं देखुँ तुम्ह नाहि गीघहि दष्टि अपार ॥
बूढ भयुँ न त करतेउँ कछुक सहाय तुम्हार ॥ 28 ॥
जो नाघि सत जोजन सागर । करि सो राम काज मति आगर ॥
मोहि बिलोकि धरहु मन धीरा । राम कृपाँ कस भयु सरीरा ॥
पापिउ जा कर नाम सुमिरहीं। अति अपार भवसागर तरहीम् ॥
तासु दूत तुम्ह तजि कदराई। राम हृदयँ धरि करहु उपाई ॥
अस कहि गरुड़ गीध जब गयू। तिन्ह कें मन अति बिसमय भयू ॥
निज निज बल सब काहूँ भाषा। पार जाइ कर संसय राखा ॥
जरठ भयुँ अब कहि रिछेसा। नहिं तन रहा प्रथम बल लेसा ॥
जबहिं त्रिबिक्रम भे खरारी। तब मैं तरुन रहेउँ बल भारी ॥
दो. बलि बाँधत प्रभु बाढेउ सो तनु बरनि न जाई।
उभय धरी महँ दीन्ही सात प्रदच्छिन धाइ ॥ 29 ॥
अङ्गद कहि जाउँ मैं पारा। जियँ संसय कछु फिरती बारा ॥
जामवन्त कह तुम्ह सब लायक। पठिअ किमि सब ही कर नायक ॥
कहि रीछपति सुनु हनुमाना। का चुप साधि रहेहु बलवाना ॥
पवन तनय बल पवन समाना। बुधि बिबेक बिग्यान निधाना ॥
कवन सो काज कठिन जग माहीं। जो नहिं होइ तात तुम्ह पाहीम् ॥
राम काज लगि तब अवतारा। सुनतहिं भयु पर्वताकारा ॥
कनक बरन तन तेज बिराजा। मानहु अपर गिरिन्ह कर राजा ॥
सिंहनाद करि बारहिं बारा। लीलहीं नाषुँ जलनिधि खारा ॥
सहित सहाय रावनहि मारी। आनुँ इहाँ त्रिकूट उपारी ॥
जामवन्त मैं पूँछुँ तोही। उचित सिखावनु दीजहु मोही ॥
एतना करहु तात तुम्ह जाई। सीतहि देखि कहहु सुधि आई ॥
तब निज भुज बल राजिव नैना। कौतुक लागि सङ्ग कपि सेना ॥
छं. -कपि सेन सङ्ग सँघारि निसिचर रामु सीतहि आनिहैं।
त्रैलोक पावन सुजसु सुर मुनि नारदादि बखानिहैम् ॥
जो सुनत गावत कहत समुझत परम पद नर पावी।
रघुबीर पद पाथोज मधुकर दास तुलसी गावी ॥
दो. भव भेषज रघुनाथ जसु सुनहि जे नर अरु नारि।
तिन्ह कर सकल मनोरथ सिद्ध करिहि त्रिसिरारि ॥ 30(क) ॥
सो. नीलोत्पल तन स्याम काम कोटि सोभा अधिक।
सुनिअ तासु गुन ग्राम जासु नाम अघ खग बधिक ॥ 30(ख) ॥
मासपारायण, तेईसवाँ विश्राम
इति श्रीमद्रामचरितमानसे सकलकलिकलुषविध्वंसने
चतुर्थ सोपानः समाप्तः।
(किष्किन्धाकाण्ड समाप्त)
śrīgaṇeśāya namaḥ
śrījānakīvallabho vijayate
śrīrāmacaritamānasa
caturtha sopāna (kiṣkindhākāṇḍa)
kundendīvarasundarāvatibalau vijñānadhāmāvubhau
śobhāḍhyau varadhanvinau śrutinutau govipravṛndapriyau|
māyāmānuṣarūpiṇau raghuvarau saddharmavarmauṃ hitau
sītānveṣaṇatatparau pathigatau bhaktipradau tau hi naḥ || 1 ||
brahmāmbhodhisamudbhavaṃ kalimalapradhvaṃsanaṃ cāvyayaṃ
śrīmacchambhumukhendusundaravare saṃśobhitaṃ sarvadā|
saṃsārāmayabheṣajaṃ sukhakaraṃ śrījānakījīvanaṃ
dhanyāste kṛtinaḥ pibanti satataṃ śrīrāmanāmāmṛtam || 2 ||
so. mukti janma mahi jāni gyāna khāni agha hāni kara
jaha~ basa sambhu bhavāni so kāsī seia kasa na ||
jarata sakala sura bṛnda biṣama garala jehiṃ pāna kiya|
tehi na bhajasi mana manda ko kṛpāla saṅkara sarisa ||
āgeṃ cale bahuri raghurāyā| riṣyamūka paravata niarāyā ||
taha~ raha saciva sahita sugrīvā| āvata dekhi atula bala sīṃvā ||
ati sabhīta kaha sunu hanumānā| puruṣa jugala bala rūpa nidhānā ||
dhari baṭu rūpa dekhu taiṃ jāī| kahesu jāni jiya~ sayana bujhāī ||
paṭhe bāli hohiṃ mana mailā| bhāgauṃ turata tajauṃ yaha sailā ||
bipra rūpa dhari kapi taha~ gayū| mātha nāi pūchata asa bhayū ||
ko tumha syāmala gaura sarīrā| chatrī rūpa phirahu bana bīrā ||
kaṭhina bhūmi komala pada gāmī| kavana hetu bicarahu bana svāmī ||
mṛdula manohara sundara gātā| sahata dusaha bana ātapa bātā ||
kī tumha tīni deva maha~ koū| nara nārāyana kī tumha doū ||
do. jaga kārana tārana bhava bhañjana dharanī bhāra|
kī tumha akila bhuvana pati līnha manuja avatāra || 1 ||
kosalesa dasaratha ke jāe | hama pitu bacana māni bana āe ||
nāma rāma lachimana dū bhāī| saṅga nāri sukumāri suhāī ||
ihā~ hari nisicara baidehī| bipra phirahiṃ hama khojata tehī ||
āpana carita kahā hama gāī| kahahu bipra nija kathā bujhāī ||
prabhu pahicāni pareu gahi caranā| so sukha umā nahiṃ baranā ||
pulakita tana mukha āva na bacanā| dekhata rucira beṣa kai racanā ||
puni dhīraju dhari astuti kīnhī| haraṣa hṛdaya~ nija nāthahi cīnhī ||
mora nyāu maiṃ pūchā sāīṃ| tumha pūchahu kasa nara kī nāīm ||
tava māyā basa phiru~ bhulānā| tā te maiṃ nahiṃ prabhu pahicānā ||
do. eku maiṃ manda mohabasa kuṭila hṛdaya agyāna|
puni prabhu mohi bisāreu dīnabandhu bhagavāna || 2 ||
jadapi nātha bahu avaguna moreṃ| sevaka prabhuhi parai jani bhorem ||
nātha jīva tava māyā~ mohā| so nistari tumhārehiṃ chohā ||
tā para maiṃ raghubīra dohāī| jānu~ nahiṃ kachu bhajana upāī ||
sevaka suta pati mātu bharoseṃ| rahi asoca bani prabhu posem ||
asa kahi pareu carana akulāī| nija tanu pragaṭi prīti ura chāī ||
taba raghupati uṭhāi ura lāvā| nija locana jala sīñci juḍa़āvā ||
sunu kapi jiya~ mānasi jani ūnā| taiṃ mama priya lachimana te dūnā ||
samadarasī mohi kaha saba koū| sevaka priya ananyagati soū ||
do. so ananya jākeṃ asi mati na ṭari hanumanta|
maiṃ sevaka sacarācara rūpa svāmi bhagavanta || 3 ||
dekhi pavana suta pati anukūlā| hṛdaya~ haraṣa bītī saba sūlā ||
nātha saila para kapipati rahī| so sugrīva dāsa tava ahī ||
tehi sana nātha mayatrī kīje| dīna jāni tehi abhaya karīje ||
so sītā kara khoja karāihi| jaha~ taha~ marakaṭa koṭi paṭhāihi ||
ehi bidhi sakala kathā samujhāī| lie duau jana pīṭhi caḍha़āī ||
jaba sugrīva~ rāma kahu~ dekhā| atisaya janma dhanya kari lekhā ||
sādara mileu nāi pada māthā| bhaiṇṭeu anuja sahita raghunāthā ||
kapi kara mana bicāra ehi rītī| karihahiṃ bidhi mo sana e prītī ||
do. taba hanumanta ubhaya disi kī saba kathā sunāi ||
pāvaka sākhī dei kari jorī prītī dṛḍha़āi || 4 ||
kīnhī prīti kachu bīca na rākhā| lachamina rāma carita saba bhāṣā ||
kaha sugrīva nayana bhari bārī| milihi nātha mithilesakumārī ||
mantrinha sahita ihā~ eka bārā| baiṭha raheu~ maiṃ karata bicārā ||
gagana pantha dekhī maiṃ jātā| parabasa parī bahuta bilapātā ||
rāma rāma hā rāma pukārī| hamahi dekhi dīnheu paṭa ḍārī ||
māgā rāma turata tehiṃ dīnhā| paṭa ura lāi soca ati kīnhā ||
kaha sugrīva sunahu raghubīrā| tajahu soca mana ānahu dhīrā ||
saba prakāra karihu~ sevakāī| jehi bidhi milihi jānakī āī ||
do. sakhā bacana suni haraṣe kṛpāsidhu balasīṃva|
kārana kavana basahu bana mohi kahahu sugrīva || 5 ||
nāta bāli aru maiṃ dvau bhāī| prīti rahī kachu barani na jāī ||
maya suta māyāvī tehi nAU~| āvā so prabhu hamareṃ gAU~ ||
ardha rāti pura dvāra pukārā| bālī ripu bala sahai na pārā ||
dhāvā bāli dekhi so bhāgā| maiṃ puni gayu~ bandhu sa~ga lāgā ||
giribara guhā~ paiṭha so jāī| taba bālīṃ mohi kahā bujhāī ||
parikhesu mohi eka pakhavārā| nahiṃ āvauṃ taba jānesu mārā ||
māsa divasa taha~ raheu~ kharārī| nisarī rudhira dhāra taha~ bhārī ||
bāli hatesi mohi mārihi āī| silā dei taha~ caleu~ parāī ||
mantrinha pura dekhā binu sāīṃ| dīnheu mohi rāja bariāī ||
bāli tāhi māri gṛha āvā| dekhi mohi jiya~ bheda baḍha़āvā ||
ripu sama mohi māresi ati bhārī| hari līnhesi sarbasu aru nārī ||
tākeṃ bhaya raghubīra kṛpālā| sakala bhuvana maiṃ phireu~ bihālā ||
ihā~ sāpa basa āvata nāhīṃ| tadapi sabhīta rahu~ mana māhī~ ||
suni sevaka dukha dīnadayālā| pharaki uṭhīṃ dvai bhujā bisālā ||
do. sunu sugrīva mārihu~ bālihi ekahiṃ bāna|
brahma rudra saranāgata ge~ na ubarihiṃ prāna || 6 ||
je na mitra dukha hohiṃ dukhārī| tinhahi bilokata pātaka bhārī ||
nija dukha giri sama raja kari jānā| mitraka dukha raja meru samānā ||
jinha keṃ asi mati sahaja na āī| te saṭha kata haṭhi karata mitāī ||
kupatha nivāri supantha calāvā| guna pragaṭe avagunanhi durāvā ||
deta leta mana saṅka na dharī| bala anumāna sadā hita karī ||
bipati kāla kara sataguna nehā| śruti kaha santa mitra guna ehā ||
āgeṃ kaha mṛdu bacana banāī| pācheṃ anahita mana kuṭilāī ||
jā kara cita ahi gati sama bhāī| asa kumitra pariharehi bhalāī ||
sevaka saṭha nṛpa kṛpana kunārī| kapaṭī mitra sūla sama cārī ||
sakhā soca tyāgahu bala moreṃ| saba bidhi ghaṭaba kāja maiṃ torem ||
kaha sugrīva sunahu raghubīrā| bāli mahābala ati ranadhīrā ||
dundubhī asthi tāla dekharāe| binu prayāsa raghunātha ḍhahāe ||
dekhi amita bala bāḍha़ī prītī| bāli badhaba inha bhi paratītī ||
bāra bāra nāvi pada sīsā| prabhuhi jāni mana haraṣa kapīsā ||
upajā gyāna bacana taba bolā| nātha kṛpā~ mana bhayu alolā ||
sukha sampati parivāra baḍa़āī| saba parihari karihu~ sevakāī ||
e saba rāmabhagati ke bādhaka| kahahiṃ santa taba pada avarādhaka ||
satru mitra sukha dukha jaga māhīṃ| māyā kṛta paramāratha nāhīm ||
bāli parama hita jāsu prasādā| milehu rāma tumha samana biṣādā ||
sapaneṃ jehi sana hoi larāī| jāgeṃ samujhata mana sakucāī ||
aba prabhu kṛpā karahu ehi bhā~tī| saba taji bhajanu karauṃ dina rātī ||
suni birāga sañjuta kapi bānī| bole biha~si rāmu dhanupānī ||
jo kachu kahehu satya saba soī| sakhā bacana mama mṛṣā na hoī ||
naṭa marakaṭa iva sabahi nacāvata| rāmu khagesa beda asa gāvata ||
lai sugrīva saṅga raghunāthā| cale cāpa sāyaka gahi hāthā ||
taba raghupati sugrīva paṭhāvā| garjesi jāi nikaṭa bala pāvā ||
sunata bāli krodhātura dhāvā| gahi kara carana nāri samujhāvā ||
sunu pati jinhahi mileu sugrīvā| te dvau bandhu teja bala sīṃvā ||
kosalesa suta lachimana rāmā| kālahu jīti sakahiṃ saṅgrāmā ||
do. kaha bāli sunu bhīru priya samadarasī raghunātha|
jauṃ kadāci mohi mārahiṃ tau puni hau~ sanātha || 7 ||
asa kahi calā mahā abhimānī| tṛna samāna sugrīvahi jānī ||
bhire ubhau bālī ati tarjā | muṭhikā māri mahādhuni garjā ||
taba sugrīva bikala hoi bhāgā| muṣṭi prahāra bajra sama lāgā ||
maiṃ jo kahā raghubīra kṛpālā| bandhu na hoi mora yaha kālā ||
ekarūpa tumha bhrātā doū| tehi bhrama teṃ nahiṃ māreu~ soū ||
kara parasā sugrīva sarīrā| tanu bhā kulisa gī saba pīrā ||
melī kaṇṭha sumana kai mālā| paṭhavā puni bala dei bisālā ||
puni nānā bidhi bhī larāī| biṭapa oṭa dekhahiṃ raghurāī ||
do. bahu chala bala sugrīva kara hiya~ hārā bhaya māni|
mārā bāli rāma taba hṛdaya mājha sara tāni || 8 ||
parā bikala mahi sara ke lāgeṃ| puni uṭhi baiṭha dekhi prabhu āgem ||
syāma gāta sira jaṭā banāe~| aruna nayana sara cāpa caḍha़āe~ ||
puni puni citi carana cita dīnhā| suphala janma mānā prabhu cīnhā ||
hṛdaya~ prīti mukha bacana kaṭhorā| bolā citi rāma kī orā ||
dharma hetu avatarehu gosāī| mārehu mohi byādha kī nāī ||
maiṃ bairī sugrīva piārā| avaguna kabana nātha mohi mārā ||
anuja badhū bhaginī suta nārī| sunu saṭha kanyā sama e cārī ||
inhahi kuddaṣṭi biloki joī| tāhi badheṃ kachu pāpa na hoī ||
muḍha़ tohi atisaya abhimānā| nāri sikhāvana karasi na kānā ||
mama bhuja bala āśrita tehi jānī| mārā cahasi adhama abhimānī ||
do. sunahu rāma svāmī sana cala na cāturī mori|
prabhu ajahū~ maiṃ pāpī antakāla gati tori || 9 ||
sunata rāma ati komala bānī| bāli sīsa paraseu nija pānī ||
acala karauṃ tanu rākhahu prānā| bāli kahā sunu kṛpānidhānā ||
janma janma muni jatanu karāhīṃ| anta rāma kahi āvata nāhīm ||
jāsu nāma bala saṅkara kāsī| deta sabahi sama gati avināsī ||
mama locana gocara soi āvā| bahuri ki prabhu asa banihi banāvā ||
chaṃ. so nayana gocara jāsu guna nita neti kahi śruti gāvahīṃ|
jiti pavana mana go nirasa kari muni dhyāna kabahu~ka pāvahīm ||
mohi jāni ati abhimāna basa prabhu kaheu rākhu sarīrahī|
asa kavana saṭha haṭhi kāṭi surataru bāri karihi babūrahī || 1 ||
aba nātha kari karunā bilokahu dehu jo bara māgū~|
jehiṃ joni janmauṃ karma basa taha~ rāma pada anurāgū~ ||
yaha tanaya mama sama binaya bala kalyānaprada prabhu lījiai|
gahi bāha~ sura nara nāha āpana dāsa aṅgada kījiai || 2 ||
do. rāma carana dṛḍha़ prīti kari bāli kīnha tanu tyāga|
sumana māla jimi kaṇṭha te girata na jāni nāga || 10 ||
rāma bāli nija dhāma paṭhāvā| nagara loga saba byākula dhāvā ||
nānā bidhi bilāpa kara tārā| chūṭe kesa na deha sa~bhārā ||
tārā bikala dekhi raghurāyā | dīnha gyāna hari līnhī māyā ||
chiti jala pāvaka gagana samīrā| pañca racita ati adhama sarīrā ||
pragaṭa so tanu tava āgeṃ sovā| jīva nitya kehi lagi tumha rovā ||
upajā gyāna carana taba lāgī| līnhesi parama bhagati bara māgī ||
umā dāru joṣita kī nāī| sabahi nacāvata rāmu gosāī ||
taba sugrīvahi āyasu dīnhā| mṛtaka karma bidhibata saba kīnhā ||
rāma kahā anujahi samujhāī| rāja dehu sugrīvahi jāī ||
raghupati carana nāi kari māthā| cale sakala prerita raghunāthā ||
do. lachimana turata bolāe purajana bipra samāja|
rāju dīnha sugrīva kaha~ aṅgada kaha~ jubarāja || 11 ||
umā rāma sama hita jaga māhīṃ| guru pitu mātu bandhu prabhu nāhīm ||
sura nara muni saba kai yaha rītī| svāratha lāgi karahiṃ saba prītī ||
bāli trāsa byākula dina rātī| tana bahu brana cintā~ jara chātī ||
soi sugrīva kīnha kapirAU| ati kṛpāla raghubīra subhAU ||
jānatahu~ asa prabhu pariharahīṃ| kāhe na bipati jāla nara parahīm ||
puni sugrīvahi līnha bolāī| bahu prakāra nṛpanīti sikhāī ||
kaha prabhu sunu sugrīva harīsā| pura na jāu~ dasa cāri barīsā ||
gata grīṣama baraṣā ritu āī| rahihu~ nikaṭa saila para chāī ||
aṅgada sahita karahu tumha rājū| santata hṛdaya dharehu mama kājū ||
jaba sugrīva bhavana phiri āe| rāmu prabaraṣana giri para chāe ||
do. prathamahiṃ devanha giri guhā rākheu rucira banāi|
rāma kṛpānidhi kachu dina bāsa karahiṅge āi || 12 ||
sundara bana kusumita ati sobhā| guñjata madhupa nikara madhu lobhā ||
kanda mūla phala patra suhāe| bhe bahuta jaba te prabhu āe ||
dekhi manohara saila anūpā| rahe taha~ anuja sahita surabhūpā ||
madhukara khaga mṛga tanu dhari devā| karahiṃ siddha muni prabhu kai sevā ||
maṅgalarupa bhayu bana taba te | kīnha nivāsa ramāpati jaba te ||
phaṭika silā ati subhra suhāī| sukha āsīna tahā~ dvau bhāī ||
kahata anuja sana kathā anekā| bhagati birati nṛpanīti bibekā ||
baraṣā kāla megha nabha chāe| garajata lāgata parama suhāe ||
do. lachimana dekhu mora gana nācata bārida paikhi|
gṛhī birati rata haraṣa jasa biṣnu bhagata kahu~ dekhi || 13 ||
ghana ghamaṇḍa nabha garajata ghorā| priyā hīna ḍarapata mana morā ||
dāmini damaka raha na ghana māhīṃ| khala kai prīti jathā thira nāhīm ||
baraṣahiṃ jalada bhūmi niarāe~| jathā navahiṃ budha bidyā pāe~ ||
bū~da aghāta sahahiṃ giri kaiṃsem | khala ke bacana santa saha jaisem ||
chudra nadīṃ bhari calīṃ torāī| jasa thorehu~ dhana khala itarāī ||
bhūmi parata bhā ḍhābara pānī| janu jīvahi māyā lapaṭānī ||
samiṭi samiṭi jala bharahiṃ talāvā| jimi sadaguna sajjana pahiṃ āvā ||
saritā jala jalanidhi mahu~ jāī| hoī acala jimi jiva hari pāī ||
do. harita bhūmi tṛna saṅkula samujhi parahiṃ nahiṃ pantha|
jimi pākhaṇḍa bāda teṃ gupta hohiṃ sadagrantha || 14 ||
dādura dhuni cahu disā suhāī| beda paḍha़hiṃ janu baṭu samudāī ||
nava pallava bhe biṭapa anekā| sādhaka mana jasa mileṃ bibekā ||
arka jabāsa pāta binu bhayū| jasa surāja khala udyama gayū ||
khojata katahu~ mili nahiṃ dhūrī| kari krodha jimi dharamahi dūrī ||
sasi sampanna soha mahi kaisī| upakārī kai sampati jaisī ||
nisi tama ghana khadyota birājā| janu dambhinha kara milā samājā ||
mahābṛṣṭi cali phūṭi kiārīm | jimi sutantra bhe~ bigarahiṃ nārīm ||
kṛṣī nirāvahiṃ catura kisānā| jimi budha tajahiṃ moha mada mānā ||
dekhiata cakrabāka khaga nāhīṃ| kalihi pāi jimi dharma parāhīm ||
ūṣara baraṣi tṛna nahiṃ jāmā| jimi harijana hiya~ upaja na kāmā ||
bibidha jantu saṅkula mahi bhrājā| prajā bāḍha़ jimi pāi surājā ||
jaha~ taha~ rahe pathika thaki nānā| jimi indriya gana upajeṃ gyānā ||
do. kabahu~ prabala baha māruta jaha~ taha~ megha bilāhiṃ|
jimi kapūta ke upajeṃ kula saddharma nasāhim || 15(ka) ||
kabahu~ divasa maha~ nibiḍa़ tama kabahu~ka pragaṭa pataṅga|
binasi upaji gyāna jimi pāi kusaṅga susaṅga || 15(kha) ||
baraṣā bigata sarada ritu āī| lachimana dekhahu parama suhāī ||
phūleṃ kāsa sakala mahi chāī| janu baraṣā~ kṛta pragaṭa buḍha़āī ||
udita agasti pantha jala soṣā| jimi lobhahi soṣi santoṣā ||
saritā sara nirmala jala sohā| santa hṛdaya jasa gata mada mohā ||
rasa rasa sūkha sarita sara pānī| mamatā tyāga karahiṃ jimi gyānī ||
jāni sarada ritu khañjana āe| pāi samaya jimi sukṛta suhāe ||
paṅka na renu soha asi dharanī| nīti nipuna nṛpa kai jasi karanī ||
jala saṅkoca bikala bhi~ mīnā| abudha kuṭumbī jimi dhanahīnā ||
binu dhana nirmala soha akāsā| harijana iva parihari saba āsā ||
kahu~ kahu~ bṛṣṭi sāradī thorī| kau eka pāva bhagati jimi morī ||
do. cale haraṣi taji nagara nṛpa tāpasa banika bhikhāri|
jimi haribhagata pāi śrama tajahi āśramī cāri || 16 ||
sukhī mīna je nīra agādhā| jimi hari sarana na eku bādhā ||
phūleṃ kamala soha sara kaisā| nirguna brahma saguna bhe~ jaisā ||
guñjata madhukara mukhara anūpā| sundara khaga rava nānā rūpā ||
cakrabāka mana dukha nisi paikhī| jimi durjana para sampati dekhī ||
cātaka raṭata tṛṣā ati ohī| jimi sukha lahi na saṅkaradrohī ||
saradātapa nisi sasi apaharī| santa darasa jimi pātaka ṭarī ||
dekhi indu cakora samudāī| citavatahiṃ jimi harijana hari pāī ||
masaka daṃsa bīte hima trāsā| jimi dvija droha kie~ kula nāsā ||
do. bhūmi jīva saṅkula rahe ge sarada ritu pāi|
sadagura mile jāhiṃ jimi saṃsaya bhrama samudāi || 17 ||
baraṣā gata nirmala ritu āī| sudhi na tāta sītā kai pāī ||
eka bāra kaisehu~ sudhi jānauṃ| kālahu jīta nimiṣa mahu~ ānaum ||
katahu~ rahu jauṃ jīvati hoī| tāta jatana kari āneu~ soī ||
sugrīvahu~ sudhi mori bisārī| pāvā rāja kosa pura nārī ||
jehiṃ sāyaka mārā maiṃ bālī| tehiṃ sara hatauṃ mūḍha़ kaha~ kālī ||
jāsu kṛpā~ chūṭahīṃ mada mohā| tā kahu~ umā ki sapanehu~ kohā ||
jānahiṃ yaha caritra muni gyānī| jinha raghubīra carana rati mānī ||
lachimana krodhavanta prabhu jānā| dhanuṣa caḍha़āi gahe kara bānā ||
do. taba anujahi samujhāvā raghupati karunā sīṃva ||
bhaya dekhāi lai āvahu tāta sakhā sugrīva || 18 ||
ihā~ pavanasuta hṛdaya~ bicārā| rāma kāju sugrīva~ bisārā ||
nikaṭa jāi carananhi siru nāvā| cārihu bidhi tehi kahi samujhāvā ||
suni sugrīva~ parama bhaya mānā| biṣaya~ mora hari līnheu gyānā ||
aba mārutasuta dūta samūhā| paṭhavahu jaha~ taha~ bānara jūhā ||
kahahu pākha mahu~ āva na joī| moreṃ kara tā kara badha hoī ||
taba hanumanta bolāe dūtā| saba kara kari sanamāna bahūtā ||
bhaya aru prīti nīti dekhāī| cale sakala carananhi sira nāī ||
ehi avasara lachimana pura āe| krodha dekhi jaha~ taha~ kapi dhāe ||
do. dhanuṣa caḍha़āi kahā taba jāri karu~ pura chāra|
byākula nagara dekhi taba āyu bālikumāra || 19 ||
carana nāi siru binatī kīnhī| lachimana abhaya bā~ha tehi dīnhī ||
krodhavanta lachimana suni kānā| kaha kapīsa ati bhaya~ akulānā ||
sunu hanumanta saṅga lai tārā| kari binatī samujhāu kumārā ||
tārā sahita jāi hanumānā| carana bandi prabhu sujasa bakhānā ||
kari binatī mandira lai āe| carana pakhāri pala~ga baiṭhāe ||
taba kapīsa carananhi siru nāvā| gahi bhuja lachimana kaṇṭha lagāvā ||
nātha biṣaya sama mada kachu nāhīṃ| muni mana moha kari chana māhīm ||
sunata binīta bacana sukha pāvā| lachimana tehi bahu bidhi samujhāvā ||
pavana tanaya saba kathā sunāī| jehi bidhi ge dūta samudāī ||
do. haraṣi cale sugrīva taba aṅgadādi kapi sātha|
rāmānuja āgeṃ kari āe jaha~ raghunātha || 20 ||
nāi carana siru kaha kara jorī| nātha mohi kachu nāhina khorī ||
atisaya prabala deva taba māyā| chūṭi rāma karahu jauṃ dāyā ||
biṣaya basya sura nara muni svāmī| maiṃ pāva~ra pasu kapi ati kāmī ||
nāri nayana sara jāhi na lāgā| ghora krodha tama nisi jo jāgā ||
lobha pā~sa jehiṃ gara na ba~dhāyā| so nara tumha samāna raghurāyā ||
yaha guna sādhana teṃ nahiṃ hoī| tumharī kṛpā~ pāva koi koī ||
taba raghupati bole musakāī| tumha priya mohi bharata jimi bhāī ||
aba soi jatanu karahu mana lāī| jehi bidhi sītā kai sudhi pāī ||
do. ehi bidhi hota batakahī āe bānara jūtha|
nānā barana sakala disi dekhia kīsa barutha || 21 ||
bānara kaṭaka umā meṃ dekhā| so mūrukha jo karana caha lekhā ||
āi rāma pada nāvahiṃ māthā| nirakhi badanu saba hohiṃ sanāthā ||
asa kapi eka na senā māhīṃ| rāma kusala jehi pūchī nāhīm ||
yaha kachu nahiṃ prabhu ki adhikāī| bisvarūpa byāpaka raghurāī ||
ṭhāḍha़e jaha~ taha~ āyasu pāī| kaha sugrīva sabahi samujhāī ||
rāma kāju aru mora nihorā| bānara jūtha jāhu cahu~ orā ||
janakasutā kahu~ khojahu jāī| māsa divasa maha~ āehu bhāī ||
avadhi meṭi jo binu sudhi pāe~| āvi banihi so mohi marāe~ ||
do. bacana sunata saba bānara jaha~ taha~ cale turanta |
taba sugrīva~ bolāe aṅgada nala hanumanta || 22 ||
sunahu nīla aṅgada hanumānā| jāmavanta matidhīra sujānā ||
sakala subhaṭa mili dacchina jāhū| sītā sudhi pū~cheu saba kāhū ||
mana krama bacana so jatana bicārehu| rāmacandra kara kāju sa~vārehu ||
bhānu pīṭhi seia ura āgī| svāmihi sarba bhāva chala tyāgī ||
taji māyā seia paralokā| miṭahiṃ sakala bhava sambhava sokā ||
deha dhare kara yaha phalu bhāī| bhajia rāma saba kāma bihāī ||
soi gunagya soī baḍa़bhāgī | jo raghubīra carana anurāgī ||
āyasu māgi carana siru nāī| cale haraṣi sumirata raghurāī ||
pācheṃ pavana tanaya siru nāvā| jāni kāja prabhu nikaṭa bolāvā ||
parasā sīsa saroruha pānī| karamudrikā dīnhi jana jānī ||
bahu prakāra sītahi samujhāehu| kahi bala biraha begi tumha āehu ||
hanumata janma suphala kari mānā| caleu hṛdaya~ dhari kṛpānidhānā ||
jadyapi prabhu jānata saba bātā| rājanīti rākhata suratrātā ||
do. cale sakala bana khojata saritā sara giri khoha|
rāma kāja layalīna mana bisarā tana kara choha || 23 ||
katahu~ hoi nisicara saiṃ bheṭā| prāna lehiṃ eka eka capeṭā ||
bahu prakāra giri kānana herahiṃ| kau muni milata tāhi saba gherahim ||
lāgi tṛṣā atisaya akulāne| mili na jala ghana gahana bhulāne ||
mana hanumāna kīnha anumānā| marana cahata saba binu jala pānā ||
caḍha़i giri sikhara cahū~ disi dekhā| bhūmi bibira eka kautuka pekhā ||
cakrabāka baka haṃsa uḍa़āhīṃ| bahutaka khaga prabisahiṃ tehi māhīm ||
giri te utari pavanasuta āvā| saba kahu~ lai soi bibara dekhāvā ||
āgeṃ kai hanumantahi līnhā| paiṭhe bibara bilambu na kīnhā ||
do. dīkha jāi upavana bara sara bigasita bahu kañja|
mandira eka rucira taha~ baiṭhi nāri tapa puñja || 24 ||
dūri te tāhi sabanhi sira nāvā| pūcheṃ nija bṛttānta sunāvā ||
tehiṃ taba kahā karahu jala pānā| khāhu surasa sundara phala nānā ||
majjanu kīnha madhura phala khāe| tāsu nikaṭa puni saba cali āe ||
tehiṃ saba āpani kathā sunāī| maiṃ aba jāba jahā~ raghurāī ||
mūdahu nayana bibara taji jāhū| paihahu sītahi jani pachitāhū ||
nayana mūdi puni dekhahiṃ bīrā| ṭhāḍha़e sakala sindhu keṃ tīrā ||
so puni gī jahā~ raghunāthā| jāi kamala pada nāesi māthā ||
nānā bhā~ti binaya tehiṃ kīnhī| anapāyanī bhagati prabhu dīnhī ||
do. badarībana kahu~ so gī prabhu agyā dhari sīsa |
ura dhari rāma carana juga je bandata aja īsa || 25 ||
ihā~ bicārahiṃ kapi mana māhīṃ| bītī avadhi kāja kachu nāhīm ||
saba mili kahahiṃ paraspara bātā| binu sudhi le~ karaba kā bhrātā ||
kaha aṅgada locana bhari bārī| duhu~ prakāra bhi mṛtyu hamārī ||
ihā~ na sudhi sītā kai pāī| uhā~ ge~ mārihi kapirāī ||
pitā badhe para mārata mohī| rākhā rāma nihora na ohī ||
puni puni aṅgada kaha saba pāhīṃ| marana bhayu kachu saṃsaya nāhīm ||
aṅgada bacana sunata kapi bīrā| boli na sakahiṃ nayana baha nīrā ||
chana eka soca magana hoi rahe| puni asa vacana kahata saba bhe ||
hama sītā kai sudhi linheṃ binā| nahiṃ jaiṃhaiṃ jubarāja prabīnā ||
asa kahi lavana sindhu taṭa jāī| baiṭhe kapi saba darbha ḍasāī ||
jāmavanta aṅgada dukha dekhī| kahiṃ kathā upadesa biseṣī ||
tāta rāma kahu~ nara jani mānahu| nirguna brahma ajita aja jānahu ||
do. nija icchā prabhu avatari sura mahi go dvija lāgi|
saguna upāsaka saṅga taha~ rahahiṃ moccha saba tyāgi || 26 ||
ehi bidhi kathā kahahi bahu bhā~tī giri kandarā~ sunī sampātī ||
bāhera hoi dekhi bahu kīsā| mohi ahāra dīnha jagadīsā ||
āju sabahi kaha~ bhacchana karū~| dina bahu cale ahāra binu marū~ ||
kabahu~ na mila bhari udara ahārā| āju dīnha bidhi ekahiṃ bārā ||
ḍarape gīdha bacana suni kānā| aba bhā marana satya hama jānā ||
kapi saba uṭhe gīdha kaha~ dekhī| jāmavanta mana soca biseṣī ||
kaha aṅgada bicāri mana māhīṃ| dhanya jaṭāyū sama kau nāhīm ||
rāma kāja kārana tanu tyāgī | hari pura gayu parama baḍa़ bhāgī ||
suni khaga haraṣa soka juta bānī | āvā nikaṭa kapinha bhaya mānī ||
tinhahi abhaya kari pūchesi jāī| kathā sakala tinha tāhi sunāī ||
suni sampāti bandhu kai karanī| raghupati mahimā badhubidhi baranī ||
do. mohi lai jāhu sindhutaṭa deu~ tilāñjali tāhi |
bacana sahāi karavi maiṃ paihahu khojahu jāhi || 27 ||
anuja kriyā kari sāgara tīrā| kahi nija kathā sunahu kapi bīrā ||
hama dvau bandhu prathama tarunāī | gagana ge rabi nikaṭa uḍāī ||
teja na sahi saka so phiri āvā | mai abhimānī rabi niarāvā ||
jare paṅkha ati teja apārā | pareu~ bhūmi kari ghora cikārā ||
muni eka nāma candramā ohī| lāgī dayā dekhī kari mohī ||
bahu prakāra teṃhi gyāna sunāvā | dehi janita abhimānī chaḍa़āvā ||
tretā~ brahma manuja tanu dharihī| tāsu nāri nisicara pati harihī ||
tāsu khoja paṭhihi prabhū dūtā| tinhahi mileṃ taiṃ hoba punītā ||
jamihahiṃ paṅkha karasi jani cintā | tinhahi dekhāi dehesu taiṃ sītā ||
muni ki girā satya bhi ājū | suni mama bacana karahu prabhu kājū ||
giri trikūṭa ūpara basa laṅkā | taha~ raha rāvana sahaja asaṅkā ||
taha~ asoka upabana jaha~ rahī || sītā baiṭhi soca rata ahī ||
do. maiṃ dekhu~ tumha nāhi gīghahi daṣṭi apāra ||
būḍha bhayu~ na ta karateu~ kachuka sahāya tumhāra || 28 ||
jo nāghi sata jojana sāgara | kari so rāma kāja mati āgara ||
mohi biloki dharahu mana dhīrā | rāma kṛpā~ kasa bhayu sarīrā ||
pāpiu jā kara nāma sumirahīṃ| ati apāra bhavasāgara tarahīm ||
tāsu dūta tumha taji kadarāī| rāma hṛdaya~ dhari karahu upāī ||
asa kahi garuḍa़ gīdha jaba gayū| tinha keṃ mana ati bisamaya bhayū ||
nija nija bala saba kāhū~ bhāṣā| pāra jāi kara saṃsaya rākhā ||
jaraṭha bhayu~ aba kahi richesā| nahiṃ tana rahā prathama bala lesā ||
jabahiṃ tribikrama bhe kharārī| taba maiṃ taruna raheu~ bala bhārī ||
do. bali bā~dhata prabhu bāḍheu so tanu barani na jāī|
ubhaya dharī maha~ dīnhī sāta pradacchina dhāi || 29 ||
aṅgada kahi jāu~ maiṃ pārā| jiya~ saṃsaya kachu phiratī bārā ||
jāmavanta kaha tumha saba lāyaka| paṭhia kimi saba hī kara nāyaka ||
kahi rīchapati sunu hanumānā| kā cupa sādhi rahehu balavānā ||
pavana tanaya bala pavana samānā| budhi bibeka bigyāna nidhānā ||
kavana so kāja kaṭhina jaga māhīṃ| jo nahiṃ hoi tāta tumha pāhīm ||
rāma kāja lagi taba avatārā| sunatahiṃ bhayu parvatākārā ||
kanaka barana tana teja birājā| mānahu apara girinha kara rājā ||
siṃhanāda kari bārahiṃ bārā| līlahīṃ nāṣu~ jalanidhi khārā ||
sahita sahāya rāvanahi mārī| ānu~ ihā~ trikūṭa upārī ||
jāmavanta maiṃ pū~chu~ tohī| ucita sikhāvanu dījahu mohī ||
etanā karahu tāta tumha jāī| sītahi dekhi kahahu sudhi āī ||
taba nija bhuja bala rājiva nainā| kautuka lāgi saṅga kapi senā ||
chaṃ. -kapi sena saṅga sa~ghāri nisicara rāmu sītahi ānihaiṃ|
trailoka pāvana sujasu sura muni nāradādi bakhānihaim ||
jo sunata gāvata kahata samujhata parama pada nara pāvī|
raghubīra pada pāthoja madhukara dāsa tulasī gāvī ||
do. bhava bheṣaja raghunātha jasu sunahi je nara aru nāri|
tinha kara sakala manoratha siddha karihi trisirāri || 30(ka) ||
so. nīlotpala tana syāma kāma koṭi sobhā adhika|
sunia tāsu guna grāma jāsu nāma agha khaga badhika || 30(kha) ||
māsapārāyaṇa, teīsavā~ viśrāma
iti śrīmadrāmacaritamānase sakalakalikaluṣavidhvaṃsane
caturtha sopānaḥ samāptaḥ|
(kiṣkindhākāṇḍa samāpta)
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in