অজানন্তো যান্তি ক্ষযমবশমন্যোন্যকলহৈ-
-রমী মাযাগ্রন্থৌ তব পরিলুঠন্তঃ সমযিনঃ ।
জগন্মাতর্জন্মজ্বরভযতমঃ কৌমুদি বযং
নমস্তে কুর্বাণাঃ শরণমুপযামো ভগবতীম্ ॥ 1 ॥
বচস্তর্কাগম্যস্বরসপরমানন্দবিভব-
-প্রবোধাকারায দ্যুতিতুলিতনীলোত্পলরুচে ।
শিবাদ্যারাধ্যায স্তনভরবিনম্রায সততং
নমস্তস্মৈ কস্মৈচন ভবতু মুগ্ধায মহসে ॥ 2 ॥
অনাদ্যন্তাভেদপ্রণযরসিকাপি প্রণযিনী
শিবস্যাসীর্যত্ত্বং পরিণযবিধৌ দেবি গৃহিণী ।
সবিত্রী ভূতানামপি যদুদভূঃ শৈলতনযা
তদেতত্সংসারপ্রণযনমহানাটকমুখম্ ॥ 3 ॥
ব্রুবন্ত্যেকে তত্ত্বং ভগবতি সদন্যে বিদুরস-
-ত্পরে মাতঃ প্রাহুস্তব সদসদন্যে সুকবযঃ ।
পরে নৈতত্সর্বং সমভিদধতে দেবি সুধিয-
-স্তদেতত্ত্বন্মাযাবিলসিতমশেষং ননু শিবে ॥ 4 ॥
লুঠদ্গুঞ্জাহারস্তনভরনমন্মধ্যলতিকা-
-মুদঞ্চদ্ধর্মাম্ভঃ কণগুণিতবক্ত্রাম্বুজরুচম্ ।
শিবং পার্থত্রাণপ্রবণমৃগযাকারগুণিতং
শিবামন্বগ্যান্তীং শরণমহমন্বেমি শবরীম্ ॥ 5 ॥
মিথঃ কেশাকেশিপ্রথননিধনাস্তর্কঘটনাঃ
বহুশ্রদ্ধাভক্তিপ্রণতিবিষযাঃ শাস্ত্রবিধযঃ ।
প্রসীদ প্রত্যক্ষীভব গিরিসুতে দেহি শরণং
নিরালম্বং চেতঃ পরিলুঠতি পারিপ্লবমিদম্ ॥ 6 ॥
শুনাং বা বহ্নের্বা খগপরিষদো বা যদশনং
কদা কেন ক্বেতি ক্বচিদপি ন কশ্চিত্কলযতি ।
অমুষ্মিন্বিশ্বাসং বিজহিহি মমাহ্নায বপুষি
প্রপদ্যেথাশ্চেতঃ সকলজননীমেব শরণম্ ॥ 7 ॥
তটিত্কোটিজ্যোতির্দ্যুতিদলিতষড্গ্রন্থিগহনং
প্রবিষ্টং স্বাধারং পুনরপি সুধাবৃষ্টিবপুষা ।
কিমপ্যষ্টাবিংশত্কিরণসকলীভূতমনিশং
ভজে ধাম শ্যামং কুচভরনতং বর্বরকচম্ ॥ 8 ॥
চতুষ্পত্রান্তঃ ষড্দলপুটভগান্তস্ত্রিবলয-
-স্ফুরদ্বিদ্যুদ্বহ্নিদ্যুমণিনিযুতাভদ্যুতিলতে ।
ষডশ্রং ভিত্ত্বাদৌ দশদলমথ দ্বাদশদলং
কলাশ্রং চ দ্ব্যশ্রং গতবতি নমস্তে গিরিসুতে ॥ 9 ॥
কুলং কেচিত্প্রাহুর্বপুরকুলমন্যে তব বুধাঃ
পরে তত্সম্ভেদং সমভিদধতে কৌলমপরে ।
চতুর্ণামপ্যেষামুপরি কিমপি প্রাহুরপরে
মহামাযে তত্ত্বং তব কথমমী নিশ্চিনুমহে ॥ 10 ॥
ষডধ্বারণ্যানীং প্রলযরবিকোটিপ্রতিরুচা
রুচা ভস্মীকৃত্য স্বপদকমলপ্রহ্বশিরসাম্ ।
বিতন্বানঃ শৈবং কিমপি বপুরিন্দীবররুচিঃ
কুচাভ্যামানম্রস্তব পুরুষকারো বিজযতে ॥ 11 ॥
প্রকাশানন্দাভ্যামবিদিতচরীং মধ্যপদবীং
প্রবিশ্যৈতদ্দ্বন্দ্বং রবিশশিসমাখ্যং কবলযন্ ।
প্রপদ্যোর্ধ্বং নাদং লযদহনভস্মীকৃতকুলঃ
প্রসাদাত্তে জন্তুঃ শিবমকুলমম্ব প্রবিশতি ॥ 12 ॥
মনুষ্যাস্তির্যঞ্চো মরুত ইতি লোকত্রযমিদং
ভবাম্ভোধৌ মগ্নং ত্রিগুণলহরীকোটিলুঠিতম্ ।
কটাক্ষশ্চেদ্যত্র ক্বচন তব মাতঃ করুণযা
শরীরী সদ্যোঽযং ব্রজতি পরমানন্দতনুতাম্ ॥ 13 ॥
প্রিযঙ্গুশ্যামাঙ্গীমরুণতরবাসং কিসলযাং
সমুন্মীলন্মুক্তাফলবহলনেপথ্যসুভগাম্ ।
স্তনদ্বন্দ্বস্ফারস্তবকনমিতাং কল্পলতিকাং
সকৃদ্ধ্যাযন্তস্ত্বাং দধতি শিবচিন্তামণিপদম্ ॥ 14 ॥
ষডাধারাবর্তৈরপরিমিতমন্ত্রোর্মিপটলৈঃ
লসন্মুদ্রাফেনৈর্বহুবিধলসদ্দৈবতঝষৈঃ ।
ক্রমস্রোতোভিস্ত্বং বহসি পরনাদামৃতনদী
ভবানি প্রত্যগ্রা শিবচিদমৃতাব্ধিপ্রণযিনী ॥ 15 ॥
মহীপাথোবহ্নিশ্বসনবিযদাত্মেন্দুরবিভি-
-র্বপুর্ভিগ্রস্তাশৈরপি তব কিযানম্ব মহিমা ।
অমূন্যালোক্যন্তে ভগবতি ন কুত্রাপ্যণুতমা-
-মবস্থাং প্রাপ্তানি ত্বযি তু পরমব্যোমবপুষি ॥ 16 ॥
কলামাজ্ঞাং প্রজ্ঞাং সমযমনুভূতিং সমরসং
গুরুং পারম্পর্যং বিনযমুপদেশং শিবপদম্ ।
প্রমাণং নির্বাণং প্রকৃতিমভিভূতিং পরগুহাং
বিধিং বিদ্যামাহুঃ সকলজননীমেব মুনযঃ ॥ 17 ॥
প্রলীনে শব্দৌঘে তদনু বিরতে বিন্দুবিভবে
ততস্তত্ত্বে চাষ্টধ্বনিভিরনপাযিন্যধিগতে ।
শ্রিতে শাক্তে পর্বণ্যনুকলিতচিন্মাত্র গহনাং
স্বসংবিত্তিং যোগী রসযতি শিবাখ্যাং ভগবতীম্ ॥ 18 ॥
পরানন্দাকারাং নিরবধিশিবৈশ্বর্যবপুষং
নিরাকারাং জ্ঞানপ্রকৃতিমপরিচ্ছিন্নকরুণাম্ ।
সবিত্রীং লোকানাং নিরতিশযধামাস্পদপদাং
ভবো বা মোক্ষো বা ভবতু ভবতীমেব ভজতাম্ ॥ 19 ॥
জগত্কাযে কৃত্বা তদপি হৃদযে তচ্চ পুরুষে
পুমাংসং বিন্দুস্থং তদপি বিযদাখ্যে চ গহনে ।
তদেতদ্জ্ঞানাখ্যে তদপি পরমানন্দগহনে
মহাব্যোমাকারে ত্বদনুভবশীলো বিজযতে ॥ 20 ॥
বিধে বেদ্যে বিদ্যে বিবিধসমযে বেদগুলিকে
বিচিত্রে বিশ্বাদ্যে বিনযসুলভে বেদজননি ।
শিবজ্ঞে শূলস্থে শিবপদবদান্যে শিবনিধে
শিবে মাতর্মহ্যং ত্বযি বিতর ভক্তিং নিরুপমাম্ ॥ 21 ॥
বিধের্মুণ্ডং হৃত্বা যদকুরুত পাত্রং করতলে
হরিং শূলপ্রোতং যদগমযদংসাভরণতাম্ ।
অলঞ্চক্রে কণ্ঠং যদপি গরলেনাম্ব গিরিশঃ
শিবস্থাযাঃ শক্তেস্তদিদমখিলং তে বিলসিতম্ ॥ 22 ॥
বিরিঞ্চ্যাখ্যা মাতঃ সৃজসি হরিসঞ্জ্ঞা ত্বমবসি
ত্রিলোকীং রুদ্রাখ্যা হরসি বিদধাসীশ্বরদশাম্ ।
ভবন্তী নাদাখ্যা বিহরসি চ পাশৌঘদলনী
ত্বমেবৈকাঽনেকা ভবসি কৃতিভেদৈর্গিরিসুতে ॥ 23 ॥
মুনীনাং চেতোভিঃ প্রমৃদিতকষাযৈরপি মনা-
-গশক্যং সংস্প্রষ্টুং চকিতচকিতৈরম্ব সততম্ ।
শ্রুতীনাং মূর্ধানঃ প্রকৃতিকঠিনাঃ কোমলতরে
কথং তে বিন্দন্তে পদকিসলযে পার্বতি পদম্ ॥ 24 ॥
তটিদ্বল্লীং নিত্যামমৃতসরিতং পাররহিতাং
মলোত্তীর্ণাং জ্যোত্স্নাং প্রকৃতিমগুণগ্রন্থিগহনাম্ ।
গিরাং দূরাং বিদ্যামবিনতকুচাং বিশ্বজননী-
-মপর্যন্তাং লক্ষ্মীমভিদধতি সন্তো ভগবতীম্ ॥ 25 ॥
শরীরং ক্ষিত্যম্ভঃ প্রভৃতিরচিতং কেবলমচিত্
সুখং দুঃখং চাযং কলযতি পুমাংশ্চেতন ইতি ।
স্ফুটং জানানোঽপি প্রভবতি ন দেহী রহযিতুং
শরীরাহঙ্কারং তব সমযবাহ্যো গিরিসুতে ॥ 26 ॥
পিতা মাতা ভ্রাতা সুহৃদনুচরঃ সদ্ম গৃহিণী
বপুঃ ক্ষেত্রং মিত্রং ধনমপি যদা মাং বিজহতি ।
তদা মে ভিন্দানা সপদি ভযমোহান্ধতমসং
মহাজ্যোত্স্নে মাতর্ভব করুণযা সন্নিধিকরী ॥ 27 ॥
সুতা দক্ষস্যাদৌ কিল সকলমাতস্ত্বমুদভূঃ
সদোষং তং হিত্বা তদনু গিরিরাজস্য দুহিতা ।
অনাদ্যন্তা শম্ভোরপৃথগপি শক্তির্ভগবতী
বিবাহাজ্জাযাসীত্যহহ চরিতং বেত্তি তব কঃ ॥ 28 ॥
কণাস্ত্বদ্দীপ্তীনাং রবিশশিকৃশানুপ্রভৃতযঃ
পরং ব্রহ্ম ক্ষুদ্রং তব নিযতমানন্দকণিকা ।
শিবাদি ক্ষিত্যন্তং ত্রিবলযতনোঃ সর্বমুদরে
তবাস্তে ভক্তস্য স্ফুরসি হৃদি চিত্রং ভগবতি ॥ 29 ॥
পুরঃ পশ্চাদন্তর্বহিরপরিমেযং পরিমিতং
পরং স্থূলং সূক্ষ্মং সকলমকুলং গুহ্যমগুহম্ ।
দবীযো নেদীযঃ সদসদিতি বিশ্বং ভগবতী
সদা পশ্যন্ত্যাখ্যাং বহসি ভুবনক্ষোভজননীম্ ॥ 30 ॥
প্রবিশ্য ত্বন্মার্গং সহজদযযা দেশিকদৃশা
ষডধ্বধ্বান্তৌঘচ্ছিদুরগণনাতীতকরুণাম্ ।
পরামাজ্ঞাকারাং সপদি শিবযন্তীং শিবতনুং
স্বমাত্মানং ধন্যাশ্চিরমুপলভন্তে ভগবতীম্ ॥ 31 ॥
মযূখাঃ পূষ্ণীব জ্বলন ইব তদ্দীপ্তিকণিকাঃ
পযোধৌ কল্লোলাঃ প্রতিহতমহিম্নীব পৃষতঃ ।
উদেত্যোদেত্যাম্ব ত্বযি সহ নিজৈঃ সাত্ত্বিকগুণৈ-
-র্ভজন্তে তত্ত্বৌঘাঃ প্রশমমনুকল্পং পরবশাঃ ॥ 32 ॥
বিধুর্বিষ্ণুর্ব্রহ্মা প্রকৃতিরণুরাত্মা দিনকরঃ
স্বভাবো জৈনেন্দ্রঃ সুগতমুনিরাকাশমলিনঃ ।
শিবঃ শক্তিশ্চেতি শ্রুতিবিষযতাং তামুপগতাং
বিকল্পৈরেভিস্ত্বামভিদধতি সন্তো ভগবতীম্ ॥ 33 ॥
শিবস্ত্বং শক্তিস্ত্বং ত্বমসি সমযা ত্বং সমযিনী
ত্বমাত্মা ত্বং দীক্ষা ত্বমযমণিমাদির্গুণগণঃ ।
অবিদ্যা ত্বং বিদ্যা ত্বমসি নিখিলং ত্বং কিমপরং
পৃথক্তত্ত্বং ত্বত্তো ভগবতি ন বীক্ষামহ ইমে ॥ 34 ॥
ত্বযাসৌ জানীতে রচযতি ভবত্যৈব সততং
ত্বযৈবেচ্ছত্যম্ব ত্বমসি নিখিলা যস্য তনবঃ ।
জগত্সাম্যং শম্ভোর্বহসি পরমব্যোমবপুষঃ
তথাপ্যর্ধং ভূত্বা বিহরসি শিবস্যেতি কিমিদম্ ॥ 35 ॥
অসঙ্খ্যৈঃ প্রাচীনৈর্জননি জননৈঃ কর্মবিলযা-
-ত্সকৃজ্জন্মন্যন্তে গুরুবপুষমাসাদ্য গিরিশম্ ।
অবাপ্যাজ্ঞাং শৈবীং শিবতনুমপি ত্বাং বিদিতবা-
-ন্নযেযং ত্বত্পূজাস্তুতিবিরচনেনৈব দিবসান্ ॥ 36 ॥
যত্ষট্পত্রং কমলমুদিতং তস্য যা কর্ণিকাখ্যা
যোনিস্তস্যাঃ প্রথিতমুদরে যত্তদোঙ্কারপীঠম্ ।
তস্যাপ্যন্তঃ কুচভরনতাং কুণ্ডলীতি প্রসিদ্ধাং
শ্যামাকারাং সকলজননীং সন্ততং ভাবযামি ॥ 37 ॥
ভুবি পযসি কৃশানৌ মারুতে খে শশাঙ্কে
সবিতরি যজমানেঽপ্যষ্টধা শক্তিরেকা ।
বহসি কুচভরাভ্যাং যাবনম্রাপি বিশ্বং
সকলজননি সা ত্বং পাহি মামিত্যবাচ্যম্ ॥ 38 ॥
ইতি শ্রীকালিদাস বিরচিত পঞ্চস্তব্যাং পঞ্চমঃ সকলজননীস্তবঃ ।
Roman (IAST) Transliteration
ajānanto yānti kṣayamavaśamanyonyakalahai-
-ramī māyāgranthau tava pariluṭhantaḥ samayinaḥ |
jaganmātarjanmajvarabhayatamaḥ kaumudi vayaṃ
namaste kurvāṇāḥ śaraṇamupayāmo bhagavatīm || 1 ||
vacastarkāgamyasvarasaparamānandavibhava-
-prabodhākārāya dyutitulitanīlotpalaruce |
śivādyārādhyāya stanabharavinamrāya satataṃ
namastasmai kasmaicana bhavatu mugdhāya mahase || 2 ||
anādyantābhedapraṇayarasikāpi praṇayinī
śivasyāsīryattvaṃ pariṇayavidhau devi gṛhiṇī |
savitrī bhūtānāmapi yadudabhūḥ śailatanayā
tadetatsaṃsārapraṇayanamahānāṭakamukham || 3 ||
bruvantyeke tattvaṃ bhagavati sadanye vidurasa-
-tpare mātaḥ prāhustava sadasadanye sukavayaḥ |
pare naitatsarvaṃ samabhidadhate devi sudhiya-
-stadetattvanmāyāvilasitamaśeṣaṃ nanu śive || 4 ||
luṭhadguñjāhārastanabharanamanmadhyalatikā-
-mudañcaddharmāmbhaḥ kaṇaguṇitavaktrāmbujarucam |
śivaṃ pārthatrāṇapravaṇamṛgayākāraguṇitaṃ
śivāmanvagyāntīṃ śaraṇamahamanvemi śabarīm || 5 ||
mithaḥ keśākeśiprathananidhanāstarkaghaṭanāḥ
bahuśraddhābhaktipraṇativiṣayāḥ śāstravidhayaḥ |
prasīda pratyakṣībhava girisute dehi śaraṇaṃ
nirālambaṃ cetaḥ pariluṭhati pāriplavamidam || 6 ||
śunāṃ vā vahnervā khagapariṣado vā yadaśanaṃ
kadā kena kveti kvacidapi na kaścitkalayati |
amuṣminviśvāsaṃ vijahihi mamāhnāya vapuṣi
prapadyethāścetaḥ sakalajananīmeva śaraṇam || 7 ||
taṭitkoṭijyotirdyutidalitaṣaḍgranthigahanaṃ
praviṣṭaṃ svādhāraṃ punarapi sudhāvṛṣṭivapuṣā |
kimapyaṣṭāviṃśatkiraṇasakalībhūtamaniśaṃ
bhaje dhāma śyāmaṃ kucabharanataṃ barbarakacam || 8 ||
catuṣpatrāntaḥ ṣaḍdalapuṭabhagāntastrivalaya-
-sphuradvidyudvahnidyumaṇiniyutābhadyutilate |
ṣaḍaśraṃ bhittvādau daśadalamatha dvādaśadalaṃ
kalāśraṃ ca dvyaśraṃ gatavati namaste girisute || 9 ||
kulaṃ kecitprāhurvapurakulamanye tava budhāḥ
pare tatsambhedaṃ samabhidadhate kaulamapare |
caturṇāmapyeṣāmupari kimapi prāhurapare
mahāmāye tattvaṃ tava kathamamī niścinumahe || 10 ||
ṣaḍadhvāraṇyānīṃ pralayaravikoṭipratirucā
rucā bhasmīkṛtya svapadakamalaprahvaśirasām |
vitanvānaḥ śaivaṃ kimapi vapurindīvararuciḥ
kucābhyāmānamrastava puruṣakāro vijayate || 11 ||
prakāśānandābhyāmaviditacarīṃ madhyapadavīṃ
praviśyaitaddvandvaṃ raviśaśisamākhyaṃ kabalayan |
prapadyordhvaṃ nādaṃ layadahanabhasmīkṛtakulaḥ
prasādātte jantuḥ śivamakulamamba praviśati || 12 ||
manuṣyāstiryañco maruta iti lokatrayamidaṃ
bhavāmbhodhau magnaṃ triguṇalaharīkoṭiluṭhitam |
kaṭākṣaścedyatra kvacana tava mātaḥ karuṇayā
śarīrī sadyo'yaṃ vrajati paramānandatanutām || 13 ||
priyaṅguśyāmāṅgīmaruṇataravāsaṃ kisalayāṃ
samunmīlanmuktāphalavahalanepathyasubhagām |
stanadvandvasphārastabakanamitāṃ kalpalatikāṃ
sakṛddhyāyantastvāṃ dadhati śivacintāmaṇipadam || 14 ||
ṣaḍādhārāvartairaparimitamantrormipaṭalaiḥ
lasanmudrāphenairbahuvidhalasaddaivatajhaṣaiḥ |
kramasrotobhistvaṃ vahasi paranādāmṛtanadī
bhavāni pratyagrā śivacidamṛtābdhipraṇayinī || 15 ||
mahīpāthovahniśvasanaviyadātmenduravibhi-
-rvapurbhigrastāśairapi tava kiyānamba mahimā |
amūnyālokyante bhagavati na kutrāpyaṇutamā-
-mavasthāṃ prāptāni tvayi tu paramavyomavapuṣi || 16 ||
kalāmājñāṃ prajñāṃ samayamanubhūtiṃ samarasaṃ
guruṃ pāramparyaṃ vinayamupadeśaṃ śivapadam |
pramāṇaṃ nirvāṇaṃ prakṛtimabhibhūtiṃ paraguhāṃ
vidhiṃ vidyāmāhuḥ sakalajananīmeva munayaḥ || 17 ||
pralīne śabdaughe tadanu virate binduvibhave
tatastattve cāṣṭadhvanibhiranapāyinyadhigate |
śrite śākte parvaṇyanukalitacinmātra gahanāṃ
svasaṃvittiṃ yogī rasayati śivākhyāṃ bhagavatīm || 18 ||
parānandākārāṃ niravadhiśivaiśvaryavapuṣaṃ
nirākārāṃ jñānaprakṛtimaparicchinnakaruṇām |
savitrīṃ lokānāṃ niratiśayadhāmāspadapadāṃ
bhavo vā mokṣo vā bhavatu bhavatīmeva bhajatām || 19 ||
jagatkāye kṛtvā tadapi hṛdaye tacca puruṣe
pumāṃsaṃ bindusthaṃ tadapi viyadākhye ca gahane |
tadetadjñānākhye tadapi paramānandagahane
mahāvyomākāre tvadanubhavaśīlo vijayate || 20 ||
vidhe vedye vidye vividhasamaye vedagulike
vicitre viśvādye vinayasulabhe vedajanani |
śivajñe śūlasthe śivapadavadānye śivanidhe
śive mātarmahyaṃ tvayi vitara bhaktiṃ nirupamām || 21 ||
vidhermuṇḍaṃ hṛtvā yadakuruta pātraṃ karatale
hariṃ śūlaprotaṃ yadagamayadaṃsābharaṇatām |
alañcakre kaṇṭhaṃ yadapi garalenāmba giriśaḥ
śivasthāyāḥ śaktestadidamakhilaṃ te vilasitam || 22 ||
viriñcyākhyā mātaḥ sṛjasi harisañjñā tvamavasi
trilokīṃ rudrākhyā harasi vidadhāsīśvaradaśām |
bhavantī nādākhyā viharasi ca pāśaughadalanī
tvamevaikā'nekā bhavasi kṛtibhedairgirisute || 23 ||
munīnāṃ cetobhiḥ pramṛditakaṣāyairapi manā-
-gaśakyaṃ saṃspraṣṭuṃ cakitacakitairamba satatam |
śrutīnāṃ mūrdhānaḥ prakṛtikaṭhināḥ komalatare
kathaṃ te vindante padakisalaye pārvati padam || 24 ||
taṭidvallīṃ nityāmamṛtasaritaṃ pārarahitāṃ
malottīrṇāṃ jyotsnāṃ prakṛtimaguṇagranthigahanām |
girāṃ dūrāṃ vidyāmavinatakucāṃ viśvajananī-
-maparyantāṃ lakṣmīmabhidadhati santo bhagavatīm || 25 ||
śarīraṃ kṣityambhaḥ prabhṛtiracitaṃ kevalamacit
sukhaṃ duḥkhaṃ cāyaṃ kalayati pumāṃścetana iti |
sphuṭaṃ jānāno'pi prabhavati na dehī rahayituṃ
śarīrāhaṅkāraṃ tava samayabāhyo girisute || 26 ||
pitā mātā bhrātā suhṛdanucaraḥ sadma gṛhiṇī
vapuḥ kṣetraṃ mitraṃ dhanamapi yadā māṃ vijahati |
tadā me bhindānā sapadi bhayamohāndhatamasaṃ
mahājyotsne mātarbhava karuṇayā sannidhikarī || 27 ||
sutā dakṣasyādau kila sakalamātastvamudabhūḥ
sadoṣaṃ taṃ hitvā tadanu girirājasya duhitā |
anādyantā śambhorapṛthagapi śaktirbhagavatī
vivāhājjāyāsītyahaha caritaṃ vetti tava kaḥ || 28 ||
kaṇāstvaddīptīnāṃ raviśaśikṛśānuprabhṛtayaḥ
paraṃ brahma kṣudraṃ tava niyatamānandakaṇikā |
śivādi kṣityantaṃ trivalayatanoḥ sarvamudare
tavāste bhaktasya sphurasi hṛdi citraṃ bhagavati || 29 ||
puraḥ paścādantarbahiraparimeyaṃ parimitaṃ
paraṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ sakalamakulaṃ guhyamaguham |
davīyo nedīyaḥ sadasaditi viśvaṃ bhagavatī
sadā paśyantyākhyāṃ vahasi bhuvanakṣobhajananīm || 30 ||
praviśya tvanmārgaṃ sahajadayayā deśikadṛśā
ṣaḍadhvadhvāntaughacchiduragaṇanātītakaruṇām |
parāmājñākārāṃ sapadi śivayantīṃ śivatanuṃ
svamātmānaṃ dhanyāściramupalabhante bhagavatīm || 31 ||
mayūkhāḥ pūṣṇīva jvalana iva taddīptikaṇikāḥ
payodhau kallolāḥ pratihatamahimnīva pṛṣataḥ |
udetyodetyāmba tvayi saha nijaiḥ sāttvikaguṇai-
-rbhajante tattvaughāḥ praśamamanukalpaṃ paravaśāḥ || 32 ||
vidhurviṣṇurbrahmā prakṛtiraṇurātmā dinakaraḥ
svabhāvo jainendraḥ sugatamunirākāśamalinaḥ |
śivaḥ śaktiśceti śrutiviṣayatāṃ tāmupagatāṃ
vikalpairebhistvāmabhidadhati santo bhagavatīm || 33 ||
śivastvaṃ śaktistvaṃ tvamasi samayā tvaṃ samayinī
tvamātmā tvaṃ dīkṣā tvamayamaṇimādirguṇagaṇaḥ |
avidyā tvaṃ vidyā tvamasi nikhilaṃ tvaṃ kimaparaṃ
pṛthaktattvaṃ tvatto bhagavati na vīkṣāmaha ime || 34 ||
tvayāsau jānīte racayati bhavatyaiva satataṃ
tvayaivecchatyamba tvamasi nikhilā yasya tanavaḥ |
jagatsāmyaṃ śambhorvahasi paramavyomavapuṣaḥ
tathāpyardhaṃ bhūtvā viharasi śivasyeti kimidam || 35 ||
asaṅkhyaiḥ prācīnairjanani jananaiḥ karmavilayā-
-tsakṛjjanmanyante guruvapuṣamāsādya giriśam |
avāpyājñāṃ śaivīṃ śivatanumapi tvāṃ viditavā-
-nnayeyaṃ tvatpūjāstutiviracanenaiva divasān || 36 ||
yatṣaṭpatraṃ kamalamuditaṃ tasya yā karṇikākhyā
yonistasyāḥ prathitamudare yattadoṅkārapīṭham |
tasyāpyantaḥ kucabharanatāṃ kuṇḍalīti prasiddhāṃ
śyāmākārāṃ sakalajananīṃ santataṃ bhāvayāmi || 37 ||
bhuvi payasi kṛśānau mārute khe śaśāṅke
savitari yajamāne'pyaṣṭadhā śaktirekā |
vahasi kucabharābhyāṃ yāvanamrāpi viśvaṃ
sakalajanani sā tvaṃ pāhi māmityavācyam || 38 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ pañcamaḥ sakalajananīstavaḥ |
Sanskrit — Devanagari (original)
अजानन्तो यान्ति क्षयमवशमन्योन्यकलहै-
-रमी मायाग्रन्थौ तव परिलुठन्तः समयिनः ।
जगन्मातर्जन्मज्वरभयतमः कौमुदि वयं
नमस्ते कुर्वाणाः शरणमुपयामो भगवतीम् ॥ 1 ॥
वचस्तर्कागम्यस्वरसपरमानन्दविभव-
-प्रबोधाकाराय द्युतितुलितनीलोत्पलरुचे ।
शिवाद्याराध्याय स्तनभरविनम्राय सततं
नमस्तस्मै कस्मैचन भवतु मुग्धाय महसे ॥ 2 ॥
अनाद्यन्ताभेदप्रणयरसिकापि प्रणयिनी
शिवस्यासीर्यत्त्वं परिणयविधौ देवि गृहिणी ।
सवित्री भूतानामपि यदुदभूः शैलतनया
तदेतत्संसारप्रणयनमहानाटकमुखम् ॥ 3 ॥
ब्रुवन्त्येके तत्त्वं भगवति सदन्ये विदुरस-
-त्परे मातः प्राहुस्तव सदसदन्ये सुकवयः ।
परे नैतत्सर्वं समभिदधते देवि सुधिय-
-स्तदेतत्त्वन्मायाविलसितमशेषं ननु शिवे ॥ 4 ॥
लुठद्गुञ्जाहारस्तनभरनमन्मध्यलतिका-
-मुदञ्चद्धर्माम्भः कणगुणितवक्त्राम्बुजरुचम् ।
शिवं पार्थत्राणप्रवणमृगयाकारगुणितं
शिवामन्वग्यान्तीं शरणमहमन्वेमि शबरीम् ॥ 5 ॥
मिथः केशाकेशिप्रथननिधनास्तर्कघटनाः
बहुश्रद्धाभक्तिप्रणतिविषयाः शास्त्रविधयः ।
प्रसीद प्रत्यक्षीभव गिरिसुते देहि शरणं
निरालम्बं चेतः परिलुठति पारिप्लवमिदम् ॥ 6 ॥
शुनां वा वह्नेर्वा खगपरिषदो वा यदशनं
कदा केन क्वेति क्वचिदपि न कश्चित्कलयति ।
अमुष्मिन्विश्वासं विजहिहि ममाह्नाय वपुषि
प्रपद्येथाश्चेतः सकलजननीमेव शरणम् ॥ 7 ॥
तटित्कोटिज्योतिर्द्युतिदलितषड्ग्रन्थिगहनं
प्रविष्टं स्वाधारं पुनरपि सुधावृष्टिवपुषा ।
किमप्यष्टाविंशत्किरणसकलीभूतमनिशं
भजे धाम श्यामं कुचभरनतं बर्बरकचम् ॥ 8 ॥
चतुष्पत्रान्तः षड्दलपुटभगान्तस्त्रिवलय-
-स्फुरद्विद्युद्वह्निद्युमणिनियुताभद्युतिलते ।
षडश्रं भित्त्वादौ दशदलमथ द्वादशदलं
कलाश्रं च द्व्यश्रं गतवति नमस्ते गिरिसुते ॥ 9 ॥
कुलं केचित्प्राहुर्वपुरकुलमन्ये तव बुधाः
परे तत्सम्भेदं समभिदधते कौलमपरे ।
चतुर्णामप्येषामुपरि किमपि प्राहुरपरे
महामाये तत्त्वं तव कथममी निश्चिनुमहे ॥ 10 ॥
षडध्वारण्यानीं प्रलयरविकोटिप्रतिरुचा
रुचा भस्मीकृत्य स्वपदकमलप्रह्वशिरसाम् ।
वितन्वानः शैवं किमपि वपुरिन्दीवररुचिः
कुचाभ्यामानम्रस्तव पुरुषकारो विजयते ॥ 11 ॥
प्रकाशानन्दाभ्यामविदितचरीं मध्यपदवीं
प्रविश्यैतद्द्वन्द्वं रविशशिसमाख्यं कबलयन् ।
प्रपद्योर्ध्वं नादं लयदहनभस्मीकृतकुलः
प्रसादात्ते जन्तुः शिवमकुलमम्ब प्रविशति ॥ 12 ॥
मनुष्यास्तिर्यञ्चो मरुत इति लोकत्रयमिदं
भवाम्भोधौ मग्नं त्रिगुणलहरीकोटिलुठितम् ।
कटाक्षश्चेद्यत्र क्वचन तव मातः करुणया
शरीरी सद्योऽयं व्रजति परमानन्दतनुताम् ॥ 13 ॥
प्रियङ्गुश्यामाङ्गीमरुणतरवासं किसलयां
समुन्मीलन्मुक्ताफलवहलनेपथ्यसुभगाम् ।
स्तनद्वन्द्वस्फारस्तबकनमितां कल्पलतिकां
सकृद्ध्यायन्तस्त्वां दधति शिवचिन्तामणिपदम् ॥ 14 ॥
षडाधारावर्तैरपरिमितमन्त्रोर्मिपटलैः
लसन्मुद्राफेनैर्बहुविधलसद्दैवतझषैः ।
क्रमस्रोतोभिस्त्वं वहसि परनादामृतनदी
भवानि प्रत्यग्रा शिवचिदमृताब्धिप्रणयिनी ॥ 15 ॥
महीपाथोवह्निश्वसनवियदात्मेन्दुरविभि-
-र्वपुर्भिग्रस्ताशैरपि तव कियानम्ब महिमा ।
अमून्यालोक्यन्ते भगवति न कुत्राप्यणुतमा-
-मवस्थां प्राप्तानि त्वयि तु परमव्योमवपुषि ॥ 16 ॥
कलामाज्ञां प्रज्ञां समयमनुभूतिं समरसं
गुरुं पारम्पर्यं विनयमुपदेशं शिवपदम् ।
प्रमाणं निर्वाणं प्रकृतिमभिभूतिं परगुहां
विधिं विद्यामाहुः सकलजननीमेव मुनयः ॥ 17 ॥
प्रलीने शब्दौघे तदनु विरते बिन्दुविभवे
ततस्तत्त्वे चाष्टध्वनिभिरनपायिन्यधिगते ।
श्रिते शाक्ते पर्वण्यनुकलितचिन्मात्र गहनां
स्वसंवित्तिं योगी रसयति शिवाख्यां भगवतीम् ॥ 18 ॥
परानन्दाकारां निरवधिशिवैश्वर्यवपुषं
निराकारां ज्ञानप्रकृतिमपरिच्छिन्नकरुणाम् ।
सवित्रीं लोकानां निरतिशयधामास्पदपदां
भवो वा मोक्षो वा भवतु भवतीमेव भजताम् ॥ 19 ॥
जगत्काये कृत्वा तदपि हृदये तच्च पुरुषे
पुमांसं बिन्दुस्थं तदपि वियदाख्ये च गहने ।
तदेतद्ज्ञानाख्ये तदपि परमानन्दगहने
महाव्योमाकारे त्वदनुभवशीलो विजयते ॥ 20 ॥
विधे वेद्ये विद्ये विविधसमये वेदगुलिके
विचित्रे विश्वाद्ये विनयसुलभे वेदजननि ।
शिवज्ञे शूलस्थे शिवपदवदान्ये शिवनिधे
शिवे मातर्मह्यं त्वयि वितर भक्तिं निरुपमाम् ॥ 21 ॥
विधेर्मुण्डं हृत्वा यदकुरुत पात्रं करतले
हरिं शूलप्रोतं यदगमयदंसाभरणताम् ।
अलञ्चक्रे कण्ठं यदपि गरलेनाम्ब गिरिशः
शिवस्थायाः शक्तेस्तदिदमखिलं ते विलसितम् ॥ 22 ॥
विरिञ्च्याख्या मातः सृजसि हरिसञ्ज्ञा त्वमवसि
त्रिलोकीं रुद्राख्या हरसि विदधासीश्वरदशाम् ।
भवन्ती नादाख्या विहरसि च पाशौघदलनी
त्वमेवैकाऽनेका भवसि कृतिभेदैर्गिरिसुते ॥ 23 ॥
मुनीनां चेतोभिः प्रमृदितकषायैरपि मना-
-गशक्यं संस्प्रष्टुं चकितचकितैरम्ब सततम् ।
श्रुतीनां मूर्धानः प्रकृतिकठिनाः कोमलतरे
कथं ते विन्दन्ते पदकिसलये पार्वति पदम् ॥ 24 ॥
तटिद्वल्लीं नित्याममृतसरितं पाररहितां
मलोत्तीर्णां ज्योत्स्नां प्रकृतिमगुणग्रन्थिगहनाम् ।
गिरां दूरां विद्यामविनतकुचां विश्वजननी-
-मपर्यन्तां लक्ष्मीमभिदधति सन्तो भगवतीम् ॥ 25 ॥
शरीरं क्षित्यम्भः प्रभृतिरचितं केवलमचित्
सुखं दुःखं चायं कलयति पुमांश्चेतन इति ।
स्फुटं जानानोऽपि प्रभवति न देही रहयितुं
शरीराहङ्कारं तव समयबाह्यो गिरिसुते ॥ 26 ॥
पिता माता भ्राता सुहृदनुचरः सद्म गृहिणी
वपुः क्षेत्रं मित्रं धनमपि यदा मां विजहति ।
तदा मे भिन्दाना सपदि भयमोहान्धतमसं
महाज्योत्स्ने मातर्भव करुणया सन्निधिकरी ॥ 27 ॥
सुता दक्षस्यादौ किल सकलमातस्त्वमुदभूः
सदोषं तं हित्वा तदनु गिरिराजस्य दुहिता ।
अनाद्यन्ता शम्भोरपृथगपि शक्तिर्भगवती
विवाहाज्जायासीत्यहह चरितं वेत्ति तव कः ॥ 28 ॥
कणास्त्वद्दीप्तीनां रविशशिकृशानुप्रभृतयः
परं ब्रह्म क्षुद्रं तव नियतमानन्दकणिका ।
शिवादि क्षित्यन्तं त्रिवलयतनोः सर्वमुदरे
तवास्ते भक्तस्य स्फुरसि हृदि चित्रं भगवति ॥ 29 ॥
पुरः पश्चादन्तर्बहिरपरिमेयं परिमितं
परं स्थूलं सूक्ष्मं सकलमकुलं गुह्यमगुहम् ।
दवीयो नेदीयः सदसदिति विश्वं भगवती
सदा पश्यन्त्याख्यां वहसि भुवनक्षोभजननीम् ॥ 30 ॥
प्रविश्य त्वन्मार्गं सहजदयया देशिकदृशा
षडध्वध्वान्तौघच्छिदुरगणनातीतकरुणाम् ।
परामाज्ञाकारां सपदि शिवयन्तीं शिवतनुं
स्वमात्मानं धन्याश्चिरमुपलभन्ते भगवतीम् ॥ 31 ॥
मयूखाः पूष्णीव ज्वलन इव तद्दीप्तिकणिकाः
पयोधौ कल्लोलाः प्रतिहतमहिम्नीव पृषतः ।
उदेत्योदेत्याम्ब त्वयि सह निजैः सात्त्विकगुणै-
-र्भजन्ते तत्त्वौघाः प्रशममनुकल्पं परवशाः ॥ 32 ॥
विधुर्विष्णुर्ब्रह्मा प्रकृतिरणुरात्मा दिनकरः
स्वभावो जैनेन्द्रः सुगतमुनिराकाशमलिनः ।
शिवः शक्तिश्चेति श्रुतिविषयतां तामुपगतां
विकल्पैरेभिस्त्वामभिदधति सन्तो भगवतीम् ॥ 33 ॥
शिवस्त्वं शक्तिस्त्वं त्वमसि समया त्वं समयिनी
त्वमात्मा त्वं दीक्षा त्वमयमणिमादिर्गुणगणः ।
अविद्या त्वं विद्या त्वमसि निखिलं त्वं किमपरं
पृथक्तत्त्वं त्वत्तो भगवति न वीक्षामह इमे ॥ 34 ॥
त्वयासौ जानीते रचयति भवत्यैव सततं
त्वयैवेच्छत्यम्ब त्वमसि निखिला यस्य तनवः ।
जगत्साम्यं शम्भोर्वहसि परमव्योमवपुषः
तथाप्यर्धं भूत्वा विहरसि शिवस्येति किमिदम् ॥ 35 ॥
असङ्ख्यैः प्राचीनैर्जननि जननैः कर्मविलया-
-त्सकृज्जन्मन्यन्ते गुरुवपुषमासाद्य गिरिशम् ।
अवाप्याज्ञां शैवीं शिवतनुमपि त्वां विदितवा-
-न्नयेयं त्वत्पूजास्तुतिविरचनेनैव दिवसान् ॥ 36 ॥
यत्षट्पत्रं कमलमुदितं तस्य या कर्णिकाख्या
योनिस्तस्याः प्रथितमुदरे यत्तदोङ्कारपीठम् ।
तस्याप्यन्तः कुचभरनतां कुण्डलीति प्रसिद्धां
श्यामाकारां सकलजननीं सन्ततं भावयामि ॥ 37 ॥
भुवि पयसि कृशानौ मारुते खे शशाङ्के
सवितरि यजमानेऽप्यष्टधा शक्तिरेका ।
वहसि कुचभराभ्यां यावनम्रापि विश्वं
सकलजननि सा त्वं पाहि मामित्यवाच्यम् ॥ 38 ॥
इति श्रीकालिदास विरचित पञ्चस्तव्यां पञ्चमः सकलजननीस्तवः ।
ajānanto yānti kṣayamavaśamanyonyakalahai-
-ramī māyāgranthau tava pariluṭhantaḥ samayinaḥ |
jaganmātarjanmajvarabhayatamaḥ kaumudi vayaṃ
namaste kurvāṇāḥ śaraṇamupayāmo bhagavatīm || 1 ||
vacastarkāgamyasvarasaparamānandavibhava-
-prabodhākārāya dyutitulitanīlotpalaruce |
śivādyārādhyāya stanabharavinamrāya satataṃ
namastasmai kasmaicana bhavatu mugdhāya mahase || 2 ||
anādyantābhedapraṇayarasikāpi praṇayinī
śivasyāsīryattvaṃ pariṇayavidhau devi gṛhiṇī |
savitrī bhūtānāmapi yadudabhūḥ śailatanayā
tadetatsaṃsārapraṇayanamahānāṭakamukham || 3 ||
bruvantyeke tattvaṃ bhagavati sadanye vidurasa-
-tpare mātaḥ prāhustava sadasadanye sukavayaḥ |
pare naitatsarvaṃ samabhidadhate devi sudhiya-
-stadetattvanmāyāvilasitamaśeṣaṃ nanu śive || 4 ||
luṭhadguñjāhārastanabharanamanmadhyalatikā-
-mudañcaddharmāmbhaḥ kaṇaguṇitavaktrāmbujarucam |
śivaṃ pārthatrāṇapravaṇamṛgayākāraguṇitaṃ
śivāmanvagyāntīṃ śaraṇamahamanvemi śabarīm || 5 ||
mithaḥ keśākeśiprathananidhanāstarkaghaṭanāḥ
bahuśraddhābhaktipraṇativiṣayāḥ śāstravidhayaḥ |
prasīda pratyakṣībhava girisute dehi śaraṇaṃ
nirālambaṃ cetaḥ pariluṭhati pāriplavamidam || 6 ||
śunāṃ vā vahnervā khagapariṣado vā yadaśanaṃ
kadā kena kveti kvacidapi na kaścitkalayati |
amuṣminviśvāsaṃ vijahihi mamāhnāya vapuṣi
prapadyethāścetaḥ sakalajananīmeva śaraṇam || 7 ||
taṭitkoṭijyotirdyutidalitaṣaḍgranthigahanaṃ
praviṣṭaṃ svādhāraṃ punarapi sudhāvṛṣṭivapuṣā |
kimapyaṣṭāviṃśatkiraṇasakalībhūtamaniśaṃ
bhaje dhāma śyāmaṃ kucabharanataṃ barbarakacam || 8 ||
catuṣpatrāntaḥ ṣaḍdalapuṭabhagāntastrivalaya-
-sphuradvidyudvahnidyumaṇiniyutābhadyutilate |
ṣaḍaśraṃ bhittvādau daśadalamatha dvādaśadalaṃ
kalāśraṃ ca dvyaśraṃ gatavati namaste girisute || 9 ||
kulaṃ kecitprāhurvapurakulamanye tava budhāḥ
pare tatsambhedaṃ samabhidadhate kaulamapare |
caturṇāmapyeṣāmupari kimapi prāhurapare
mahāmāye tattvaṃ tava kathamamī niścinumahe || 10 ||
ṣaḍadhvāraṇyānīṃ pralayaravikoṭipratirucā
rucā bhasmīkṛtya svapadakamalaprahvaśirasām |
vitanvānaḥ śaivaṃ kimapi vapurindīvararuciḥ
kucābhyāmānamrastava puruṣakāro vijayate || 11 ||
prakāśānandābhyāmaviditacarīṃ madhyapadavīṃ
praviśyaitaddvandvaṃ raviśaśisamākhyaṃ kabalayan |
prapadyordhvaṃ nādaṃ layadahanabhasmīkṛtakulaḥ
prasādātte jantuḥ śivamakulamamba praviśati || 12 ||
manuṣyāstiryañco maruta iti lokatrayamidaṃ
bhavāmbhodhau magnaṃ triguṇalaharīkoṭiluṭhitam |
kaṭākṣaścedyatra kvacana tava mātaḥ karuṇayā
śarīrī sadyo'yaṃ vrajati paramānandatanutām || 13 ||
priyaṅguśyāmāṅgīmaruṇataravāsaṃ kisalayāṃ
samunmīlanmuktāphalavahalanepathyasubhagām |
stanadvandvasphārastabakanamitāṃ kalpalatikāṃ
sakṛddhyāyantastvāṃ dadhati śivacintāmaṇipadam || 14 ||
ṣaḍādhārāvartairaparimitamantrormipaṭalaiḥ
lasanmudrāphenairbahuvidhalasaddaivatajhaṣaiḥ |
kramasrotobhistvaṃ vahasi paranādāmṛtanadī
bhavāni pratyagrā śivacidamṛtābdhipraṇayinī || 15 ||
mahīpāthovahniśvasanaviyadātmenduravibhi-
-rvapurbhigrastāśairapi tava kiyānamba mahimā |
amūnyālokyante bhagavati na kutrāpyaṇutamā-
-mavasthāṃ prāptāni tvayi tu paramavyomavapuṣi || 16 ||
kalāmājñāṃ prajñāṃ samayamanubhūtiṃ samarasaṃ
guruṃ pāramparyaṃ vinayamupadeśaṃ śivapadam |
pramāṇaṃ nirvāṇaṃ prakṛtimabhibhūtiṃ paraguhāṃ
vidhiṃ vidyāmāhuḥ sakalajananīmeva munayaḥ || 17 ||
pralīne śabdaughe tadanu virate binduvibhave
tatastattve cāṣṭadhvanibhiranapāyinyadhigate |
śrite śākte parvaṇyanukalitacinmātra gahanāṃ
svasaṃvittiṃ yogī rasayati śivākhyāṃ bhagavatīm || 18 ||
parānandākārāṃ niravadhiśivaiśvaryavapuṣaṃ
nirākārāṃ jñānaprakṛtimaparicchinnakaruṇām |
savitrīṃ lokānāṃ niratiśayadhāmāspadapadāṃ
bhavo vā mokṣo vā bhavatu bhavatīmeva bhajatām || 19 ||
jagatkāye kṛtvā tadapi hṛdaye tacca puruṣe
pumāṃsaṃ bindusthaṃ tadapi viyadākhye ca gahane |
tadetadjñānākhye tadapi paramānandagahane
mahāvyomākāre tvadanubhavaśīlo vijayate || 20 ||
vidhe vedye vidye vividhasamaye vedagulike
vicitre viśvādye vinayasulabhe vedajanani |
śivajñe śūlasthe śivapadavadānye śivanidhe
śive mātarmahyaṃ tvayi vitara bhaktiṃ nirupamām || 21 ||
vidhermuṇḍaṃ hṛtvā yadakuruta pātraṃ karatale
hariṃ śūlaprotaṃ yadagamayadaṃsābharaṇatām |
alañcakre kaṇṭhaṃ yadapi garalenāmba giriśaḥ
śivasthāyāḥ śaktestadidamakhilaṃ te vilasitam || 22 ||
viriñcyākhyā mātaḥ sṛjasi harisañjñā tvamavasi
trilokīṃ rudrākhyā harasi vidadhāsīśvaradaśām |
bhavantī nādākhyā viharasi ca pāśaughadalanī
tvamevaikā'nekā bhavasi kṛtibhedairgirisute || 23 ||
munīnāṃ cetobhiḥ pramṛditakaṣāyairapi manā-
-gaśakyaṃ saṃspraṣṭuṃ cakitacakitairamba satatam |
śrutīnāṃ mūrdhānaḥ prakṛtikaṭhināḥ komalatare
kathaṃ te vindante padakisalaye pārvati padam || 24 ||
taṭidvallīṃ nityāmamṛtasaritaṃ pārarahitāṃ
malottīrṇāṃ jyotsnāṃ prakṛtimaguṇagranthigahanām |
girāṃ dūrāṃ vidyāmavinatakucāṃ viśvajananī-
-maparyantāṃ lakṣmīmabhidadhati santo bhagavatīm || 25 ||
śarīraṃ kṣityambhaḥ prabhṛtiracitaṃ kevalamacit
sukhaṃ duḥkhaṃ cāyaṃ kalayati pumāṃścetana iti |
sphuṭaṃ jānāno'pi prabhavati na dehī rahayituṃ
śarīrāhaṅkāraṃ tava samayabāhyo girisute || 26 ||
pitā mātā bhrātā suhṛdanucaraḥ sadma gṛhiṇī
vapuḥ kṣetraṃ mitraṃ dhanamapi yadā māṃ vijahati |
tadā me bhindānā sapadi bhayamohāndhatamasaṃ
mahājyotsne mātarbhava karuṇayā sannidhikarī || 27 ||
sutā dakṣasyādau kila sakalamātastvamudabhūḥ
sadoṣaṃ taṃ hitvā tadanu girirājasya duhitā |
anādyantā śambhorapṛthagapi śaktirbhagavatī
vivāhājjāyāsītyahaha caritaṃ vetti tava kaḥ || 28 ||
kaṇāstvaddīptīnāṃ raviśaśikṛśānuprabhṛtayaḥ
paraṃ brahma kṣudraṃ tava niyatamānandakaṇikā |
śivādi kṣityantaṃ trivalayatanoḥ sarvamudare
tavāste bhaktasya sphurasi hṛdi citraṃ bhagavati || 29 ||
puraḥ paścādantarbahiraparimeyaṃ parimitaṃ
paraṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ sakalamakulaṃ guhyamaguham |
davīyo nedīyaḥ sadasaditi viśvaṃ bhagavatī
sadā paśyantyākhyāṃ vahasi bhuvanakṣobhajananīm || 30 ||
praviśya tvanmārgaṃ sahajadayayā deśikadṛśā
ṣaḍadhvadhvāntaughacchiduragaṇanātītakaruṇām |
parāmājñākārāṃ sapadi śivayantīṃ śivatanuṃ
svamātmānaṃ dhanyāściramupalabhante bhagavatīm || 31 ||
mayūkhāḥ pūṣṇīva jvalana iva taddīptikaṇikāḥ
payodhau kallolāḥ pratihatamahimnīva pṛṣataḥ |
udetyodetyāmba tvayi saha nijaiḥ sāttvikaguṇai-
-rbhajante tattvaughāḥ praśamamanukalpaṃ paravaśāḥ || 32 ||
vidhurviṣṇurbrahmā prakṛtiraṇurātmā dinakaraḥ
svabhāvo jainendraḥ sugatamunirākāśamalinaḥ |
śivaḥ śaktiśceti śrutiviṣayatāṃ tāmupagatāṃ
vikalpairebhistvāmabhidadhati santo bhagavatīm || 33 ||
śivastvaṃ śaktistvaṃ tvamasi samayā tvaṃ samayinī
tvamātmā tvaṃ dīkṣā tvamayamaṇimādirguṇagaṇaḥ |
avidyā tvaṃ vidyā tvamasi nikhilaṃ tvaṃ kimaparaṃ
pṛthaktattvaṃ tvatto bhagavati na vīkṣāmaha ime || 34 ||
tvayāsau jānīte racayati bhavatyaiva satataṃ
tvayaivecchatyamba tvamasi nikhilā yasya tanavaḥ |
jagatsāmyaṃ śambhorvahasi paramavyomavapuṣaḥ
tathāpyardhaṃ bhūtvā viharasi śivasyeti kimidam || 35 ||
asaṅkhyaiḥ prācīnairjanani jananaiḥ karmavilayā-
-tsakṛjjanmanyante guruvapuṣamāsādya giriśam |
avāpyājñāṃ śaivīṃ śivatanumapi tvāṃ viditavā-
-nnayeyaṃ tvatpūjāstutiviracanenaiva divasān || 36 ||
yatṣaṭpatraṃ kamalamuditaṃ tasya yā karṇikākhyā
yonistasyāḥ prathitamudare yattadoṅkārapīṭham |
tasyāpyantaḥ kucabharanatāṃ kuṇḍalīti prasiddhāṃ
śyāmākārāṃ sakalajananīṃ santataṃ bhāvayāmi || 37 ||
bhuvi payasi kṛśānau mārute khe śaśāṅke
savitari yajamāne'pyaṣṭadhā śaktirekā |
vahasi kucabharābhyāṃ yāvanamrāpi viśvaṃ
sakalajanani sā tvaṃ pāhi māmityavācyam || 38 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ pañcamaḥ sakalajananīstavaḥ |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.