ਸਕਲ ਜਨਨੀ ਸ੍ਤਵਃ

Sakala Janani Stavah

🖋️ Gurmukhi script
📄 Download PDF
ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕ੍षਯਮਵਸ਼ਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਕਲਹੈ-
-ਰਮੀ ਮਾਯਾਗ੍ਰਨ੍ਥੌ ਤਵ ਪਰਿਲੁਠਨ੍ਤਃ ਸਮਯਿਨਃ ।
ਜਗਨ੍ਮਾਤਰ੍ਜਨ੍ਮਜ੍ਵਰਭਯਤਮਃ ਕੌਮੁਦਿ ਵਯਂ
ਨਮਸ੍ਤੇ ਕੁਰ੍ਵਾਣਾਃ ਸ਼ਰਣਮੁਪਯਾਮੋ ਭਗਵਤੀਮ੍ ॥ 1 ॥
ਵਚਸ੍ਤਰ੍ਕਾਗਮ੍ਯਸ੍ਵਰਸਪਰਮਾਨਨ੍ਦਵਿਭਵ-
-ਪ੍ਰਬੋਧਾਕਾਰਾਯ ਦ੍ਯੁਤਿਤੁਲਿਤਨੀਲੋਤ੍ਪਲਰੁਚੇ ।
ਸ਼ਿਵਾਦ੍ਯਾਰਾਧ੍ਯਾਯ ਸ੍ਤਨਭਰਵਿਨਮ੍ਰਾਯ ਸਤਤਂ
ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਕਸ੍ਮੈਚਨ ਭਵਤੁ ਮੁਗ੍ਧਾਯ ਮਹਸੇ ॥ 2 ॥
ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਾਭੇਦਪ੍ਰਣਯਰਸਿਕਾਪਿ ਪ੍ਰਣਯਿਨੀ
ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਾਸੀਰ੍ਯਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਣਯਵਿਧੌ ਦੇਵਿ ਗृਹਿਣੀ ।
ਸਵਿਤ੍ਰੀ ਭੂਤਾਨਾਮਪਿ ਯਦੁਦਭੂਃ ਸ਼ੈਲਤਨਯਾ
ਤਦੇਤਤ੍ਸਂਸਾਰਪ੍ਰਣਯਨਮਹਾਨਾਟਕਮੁਖਮ੍ ॥ 3 ॥
ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤ੍ਯੇਕੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਭਗਵਤਿ ਸਦਨ੍ਯੇ ਵਿਦੁਰਸ-
-ਤ੍ਪਰੇ ਮਾਤਃ ਪ੍ਰਾਹੁਸ੍ਤਵ ਸਦਸਦਨ੍ਯੇ ਸੁਕਵਯਃ ।
ਪਰੇ ਨੈਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਭਿਦਧਤੇ ਦੇਵਿ ਸੁਧਿਯ-
-ਸ੍ਤਦੇਤਤ੍ਤ੍ਵਨ੍ਮਾਯਾਵਿਲਸਿਤਮਸ਼ੇषਂ ਨਨੁ ਸ਼ਿਵੇ ॥ 4 ॥
ਲੁਠਦ੍ਗੁਞ੍ਜਾਹਾਰਸ੍ਤਨਭਰਨਮਨ੍ਮਧ੍ਯਲਤਿਕਾ-
-ਮੁਦਞ੍ਚਦ੍ਧਰ੍ਮਾਮ੍ਭਃ ਕਣਗੁਣਿਤਵਕ੍ਤ੍ਰਾਮ੍ਬੁਜਰੁਚਮ੍ ।
ਸ਼ਿਵਂ ਪਾਰ੍ਥਤ੍ਰਾਣਪ੍ਰਵਣਮृਗਯਾਕਾਰਗੁਣਿਤਂ
ਸ਼ਿਵਾਮਨ੍ਵਗ੍ਯਾਨ੍ਤੀਂ ਸ਼ਰਣਮਹਮਨ੍ਵੇਮਿ ਸ਼ਬਰੀਮ੍ ॥ 5 ॥
ਮਿਥਃ ਕੇਸ਼ਾਕੇਸ਼ਿਪ੍ਰਥਨਨਿਧਨਾਸ੍ਤਰ੍ਕਘਟਨਾਃ
ਬਹੁਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਣਤਿਵਿषਯਾਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਧਯਃ ।
ਪ੍ਰਸੀਦ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍षੀਭਵ ਗਿਰਿਸੁਤੇ ਦੇਹਿ ਸ਼ਰਣਂ
ਨਿਰਾਲਮ੍ਬਂ ਚੇਤਃ ਪਰਿਲੁਠਤਿ ਪਾਰਿਪ੍ਲਵਮਿਦਮ੍ ॥ 6 ॥
ਸ਼ੁਨਾਂ ਵਾ ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਵਾ ਖਗਪਰਿषਦੋ ਵਾ ਯਦਸ਼ਨਂ
ਕਦਾ ਕੇਨ ਕ੍ਵੇਤਿ ਕ੍ਵਚਿਦਪਿ ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕਲਯਤਿ ।
ਅਮੁष੍ਮਿਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਂ ਵਿਜਹਿਹਿ ਮਮਾਹ੍ਨਾਯ ਵਪੁषਿ
ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇਥਾਸ਼੍ਚੇਤਃ ਸਕਲਜਨਨੀਮੇਵ ਸ਼ਰਣਮ੍ ॥ 7 ॥
ਤਟਿਤ੍ਕੋਟਿਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਦ੍ਯੁਤਿਦਲਿਤषਡ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਗਹਨਂ
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਸ੍ਵਾਧਾਰਂ ਪੁਨਰਪਿ ਸੁਧਾਵृष੍ਟਿਵਪੁषਾ ।
ਕਿਮਪ੍ਯष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤ੍ਕਿਰਣਸਕਲੀਭੂਤਮਨਿਸ਼ਂ
ਭਜੇ ਧਾਮ ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਕੁਚਭਰਨਤਂ ਬਰ੍ਬਰਕਚਮ੍ ॥ 8 ॥
ਚਤੁष੍ਪਤ੍ਰਾਨ੍ਤਃ षਡ੍ਦਲਪੁਟਭਗਾਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਵਲਯ-
-ਸ੍ਫੁਰਦ੍ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਵਹ੍ਨਿਦ੍ਯੁਮਣਿਨਿਯੁਤਾਭਦ੍ਯੁਤਿਲਤੇ ।
षਡਸ਼੍ਰਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾਦੌ ਦਸ਼ਦਲਮਥ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਦਲਂ
ਕਲਾਸ਼੍ਰਂ ਚ ਦ੍ਵ੍ਯਸ਼੍ਰਂ ਗਤਵਤਿ ਨਮਸ੍ਤੇ ਗਿਰਿਸੁਤੇ ॥ 9 ॥
ਕੁਲਂ ਕੇਚਿਤ੍ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਵਪੁਰਕੁਲਮਨ੍ਯੇ ਤਵ ਬੁਧਾਃ
ਪਰੇ ਤਤ੍ਸਮ੍ਭੇਦਂ ਸਮਭਿਦਧਤੇ ਕੌਲਮਪਰੇ ।
ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਪ੍ਯੇषਾਮੁਪਰਿ ਕਿਮਪਿ ਪ੍ਰਾਹੁਰਪਰੇ
ਮਹਾਮਾਯੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਵ ਕਥਮਮੀ ਨਿਸ਼੍ਚਿਨੁਮਹੇ ॥ 10 ॥
षਡਧ੍ਵਾਰਣ੍ਯਾਨੀਂ ਪ੍ਰਲਯਰਵਿਕੋਟਿਪ੍ਰਤਿਰੁਚਾ
ਰੁਚਾ ਭਸ੍ਮੀਕृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਪਦਕਮਲਪ੍ਰਹ੍ਵਸ਼ਿਰਸਾਮ੍ ।
ਵਿਤਨ੍ਵਾਨਃ ਸ਼ੈਵਂ ਕਿਮਪਿ ਵਪੁਰਿਨ੍ਦੀਵਰਰੁਚਿਃ
ਕੁਚਾਭ੍ਯਾਮਾਨਮ੍ਰਸ੍ਤਵ ਪੁਰੁषਕਾਰੋ ਵਿਜਯਤੇ ॥ 11 ॥
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਨਨ੍ਦਾਭ੍ਯਾਮਵਿਦਿਤਚਰੀਂ ਮਧ੍ਯਪਦਵੀਂ
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯੈਤਦ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਂ ਰਵਿਸ਼ਸ਼ਿਸਮਾਖ੍ਯਂ ਕਬਲਯਨ੍ ।
ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨਾਦਂ ਲਯਦਹਨਭਸ੍ਮੀਕृਤਕੁਲਃ
ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਤੇ ਜਨ੍ਤੁਃ ਸ਼ਿਵਮਕੁਲਮਮ੍ਬ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤਿ ॥ 12 ॥
ਮਨੁष੍ਯਾਸ੍ਤਿਰ੍ਯਞ੍ਚੋ ਮਰੁਤ ਇਤਿ ਲੋਕਤ੍ਰਯਮਿਦਂ
ਭਵਾਮ੍ਭੋਧੌ ਮਗ੍ਨਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਲਹਰੀਕੋਟਿਲੁਠਿਤਮ੍ ।
ਕਟਾਕ੍षਸ਼੍ਚੇਦ੍ਯਤ੍ਰ ਕ੍ਵਚਨ ਤਵ ਮਾਤਃ ਕਰੁਣਯਾ
ਸ਼ਰੀਰੀ ਸਦ੍ਯੋऽਯਂ ਵ੍ਰਜਤਿ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਤਨੁਤਾਮ੍ ॥ 13 ॥
ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਸ਼੍ਯਾਮਾਙ੍ਗੀਮਰੁਣਤਰਵਾਸਂ ਕਿਸਲਯਾਂ
ਸਮੁਨ੍ਮੀਲਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਫਲਵਹਲਨੇਪਥ੍ਯਸੁਭਗਾਮ੍ ।
ਸ੍ਤਨਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਸ੍ਫਾਰਸ੍ਤਬਕਨਮਿਤਾਂ ਕਲ੍ਪਲਤਿਕਾਂ
ਸਕृਦ੍ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਦਧਤਿ ਸ਼ਿਵਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਪਦਮ੍ ॥ 14 ॥
षਡਾਧਾਰਾਵਰ੍ਤੈਰਪਰਿਮਿਤਮਨ੍ਤ੍ਰੋਰ੍ਮਿਪਟਲੈਃ
ਲਸਨ੍ਮੁਦ੍ਰਾਫੇਨੈਰ੍ਬਹੁਵਿਧਲਸਦ੍ਦੈਵਤਝषੈਃ ।
ਕ੍ਰਮਸ੍ਰੋਤੋਭਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਹਸਿ ਪਰਨਾਦਾਮृਤਨਦੀ
ਭਵਾਨਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਰਾ ਸ਼ਿਵਚਿਦਮृਤਾਬ੍ਧਿਪ੍ਰਣਯਿਨੀ ॥ 15 ॥
ਮਹੀਪਾਥੋਵਹ੍ਨਿਸ਼੍ਵਸਨਵਿਯਦਾਤ੍ਮੇਨ੍ਦੁਰਵਿਭਿ-
-ਰ੍ਵਪੁਰ੍ਭਿਗ੍ਰਸ੍ਤਾਸ਼ੈਰਪਿ ਤਵ ਕਿਯਾਨਮ੍ਬ ਮਹਿਮਾ ।
ਅਮੂਨ੍ਯਾਲੋਕ੍ਯਨ੍ਤੇ ਭਗਵਤਿ ਨ ਕੁਤ੍ਰਾਪ੍ਯਣੁਤਮਾ-
-ਮਵਸ੍ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨਿ ਤ੍ਵਯਿ ਤੁ ਪਰਮਵ੍ਯੋਮਵਪੁषਿ ॥ 16 ॥
ਕਲਾਮਾਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਂ ਸਮਯਮਨੁਭੂਤਿਂ ਸਮਰਸਂ
ਗੁਰੁਂ ਪਾਰਮ੍ਪਰ੍ਯਂ ਵਿਨਯਮੁਪਦੇਸ਼ਂ ਸ਼ਿਵਪਦਮ੍ ।
ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਮਭਿਭੂਤਿਂ ਪਰਗੁਹਾਂ
ਵਿਧਿਂ ਵਿਦ੍ਯਾਮਾਹੁਃ ਸਕਲਜਨਨੀਮੇਵ ਮੁਨਯਃ ॥ 17 ॥
ਪ੍ਰਲੀਨੇ ਸ਼ਬ੍ਦੌਘੇ ਤਦਨੁ ਵਿਰਤੇ ਬਿਨ੍ਦੁਵਿਭਵੇ
ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਚਾष੍ਟਧ੍ਵਨਿਭਿਰਨਪਾਯਿਨ੍ਯਧਿਗਤੇ ।
ਸ਼੍ਰਿਤੇ ਸ਼ਾਕ੍ਤੇ ਪਰ੍ਵਣ੍ਯਨੁਕਲਿਤਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰ ਗਹਨਾਂ
ਸ੍ਵਸਂਵਿਤ੍ਤਿਂ ਯੋਗੀ ਰਸਯਤਿ ਸ਼ਿਵਾਖ੍ਯਾਂ ਭਗਵਤੀਮ੍ ॥ 18 ॥
ਪਰਾਨਨ੍ਦਾਕਾਰਾਂ ਨਿਰਵਧਿਸ਼ਿਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਵਪੁषਂ
ਨਿਰਾਕਾਰਾਂ ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਕृਤਿਮਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਰੁਣਾਮ੍ ।
ਸਵਿਤ੍ਰੀਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਨਿਰਤਿਸ਼ਯਧਾਮਾਸ੍ਪਦਪਦਾਂ
ਭਵੋ ਵਾ ਮੋਕ੍षੋ ਵਾ ਭਵਤੁ ਭਵਤੀਮੇਵ ਭਜਤਾਮ੍ ॥ 19 ॥
ਜਗਤ੍ਕਾਯੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਦਪਿ ਹृਦਯੇ ਤਚ੍ਚ ਪੁਰੁषੇ
ਪੁਮਾਂਸਂ ਬਿਨ੍ਦੁਸ੍ਥਂ ਤਦਪਿ ਵਿਯਦਾਖ੍ਯੇ ਚ ਗਹਨੇ ।
ਤਦੇਤਦ੍ਜ੍ਞਾਨਾਖ੍ਯੇ ਤਦਪਿ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਗਹਨੇ
ਮਹਾਵ੍ਯੋਮਾਕਾਰੇ ਤ੍ਵਦਨੁਭਵਸ਼ੀਲੋ ਵਿਜਯਤੇ ॥ 20 ॥
ਵਿਧੇ ਵੇਦ੍ਯੇ ਵਿਦ੍ਯੇ ਵਿਵਿਧਸਮਯੇ ਵੇਦਗੁਲਿਕੇ
ਵਿਚਿਤ੍ਰੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਦ੍ਯੇ ਵਿਨਯਸੁਲਭੇ ਵੇਦਜਨਨਿ ।
ਸ਼ਿਵਜ੍ਞੇ ਸ਼ੂਲਸ੍ਥੇ ਸ਼ਿਵਪਦਵਦਾਨ੍ਯੇ ਸ਼ਿਵਨਿਧੇ
ਸ਼ਿਵੇ ਮਾਤਰ੍ਮਹ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਿ ਵਿਤਰ ਭਕ੍ਤਿਂ ਨਿਰੁਪਮਾਮ੍ ॥ 21 ॥
ਵਿਧੇਰ੍ਮੁਣ੍ਡਂ ਹृਤ੍ਵਾ ਯਦਕੁਰੁਤ ਪਾਤ੍ਰਂ ਕਰਤਲੇ
ਹਰਿਂ ਸ਼ੂਲਪ੍ਰੋਤਂ ਯਦਗਮਯਦਂਸਾਭਰਣਤਾਮ੍ ।
ਅਲਞ੍ਚਕ੍ਰੇ ਕਣ੍ਠਂ ਯਦਪਿ ਗਰਲੇਨਾਮ੍ਬ ਗਿਰਿਸ਼ਃ
ਸ਼ਿਵਸ੍ਥਾਯਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤੇਸ੍ਤਦਿਦਮਖਿਲਂ ਤੇ ਵਿਲਸਿਤਮ੍ ॥ 22 ॥
ਵਿਰਿਞ੍ਚ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਮਾਤਃ ਸृਜਸਿ ਹਰਿਸਞ੍ਜ੍ਞਾ ਤ੍ਵਮਵਸਿ
ਤ੍ਰਿਲੋਕੀਂ ਰੁਦ੍ਰਾਖ੍ਯਾ ਹਰਸਿ ਵਿਦਧਾਸੀਸ਼੍ਵਰਦਸ਼ਾਮ੍ ।
ਭਵਨ੍ਤੀ ਨਾਦਾਖ੍ਯਾ ਵਿਹਰਸਿ ਚ ਪਾਸ਼ੌਘਦਲਨੀ
ਤ੍ਵਮੇਵੈਕਾऽਨੇਕਾ ਭਵਸਿ ਕृਤਿਭੇਦੈਰ੍ਗਿਰਿਸੁਤੇ ॥ 23 ॥
ਮੁਨੀਨਾਂ ਚੇਤੋਭਿਃ ਪ੍ਰਮृਦਿਤਕषਾਯੈਰਪਿ ਮਨਾ-
-ਗਸ਼ਕ੍ਯਂ ਸਂਸ੍ਪ੍ਰष੍ਟੁਂ ਚਕਿਤਚਕਿਤੈਰਮ੍ਬ ਸਤਤਮ੍ ।
ਸ਼੍ਰੁਤੀਨਾਂ ਮੂਰ੍ਧਾਨਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਕਠਿਨਾਃ ਕੋਮਲਤਰੇ
ਕਥਂ ਤੇ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇ ਪਦਕਿਸਲਯੇ ਪਾਰ੍ਵਤਿ ਪਦਮ੍ ॥ 24 ॥
ਤਟਿਦ੍ਵਲ੍ਲੀਂ ਨਿਤ੍ਯਾਮਮृਤਸਰਿਤਂ ਪਾਰਰਹਿਤਾਂ
ਮਲੋਤ੍ਤੀਰ੍ਣਾਂ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਮਗੁਣਗ੍ਰਨ੍ਥਿਗਹਨਾਮ੍ ।
ਗਿਰਾਂ ਦੂਰਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਮਵਿਨਤਕੁਚਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਜਨਨੀ-
-ਮਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਲਕ੍ष੍ਮੀਮਭਿਦਧਤਿ ਸਨ੍ਤੋ ਭਗਵਤੀਮ੍ ॥ 25 ॥
ਸ਼ਰੀਰਂ ਕ੍षਿਤ੍ਯਮ੍ਭਃ ਪ੍ਰਭृਤਿਰਚਿਤਂ ਕੇਵਲਮਚਿਤ੍
ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਚਾਯਂ ਕਲਯਤਿ ਪੁਮਾਂਸ਼੍ਚੇਤਨ ਇਤਿ ।
ਸ੍ਫੁਟਂ ਜਾਨਾਨੋऽਪਿ ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਨ ਦੇਹੀ ਰਹਯਿਤੁਂ
ਸ਼ਰੀਰਾਹਙ੍ਕਾਰਂ ਤਵ ਸਮਯਬਾਹ੍ਯੋ ਗਿਰਿਸੁਤੇ ॥ 26 ॥
ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸੁਹृਦਨੁਚਰਃ ਸਦ੍ਮ ਗृਹਿਣੀ
ਵਪੁਃ ਕ੍षੇਤ੍ਰਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਧਨਮਪਿ ਯਦਾ ਮਾਂ ਵਿਜਹਤਿ ।
ਤਦਾ ਮੇ ਭਿਨ੍ਦਾਨਾ ਸਪਦਿ ਭਯਮੋਹਾਨ੍ਧਤਮਸਂ
ਮਹਾਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨੇ ਮਾਤਰ੍ਭਵ ਕਰੁਣਯਾ ਸਨ੍ਨਿਧਿਕਰੀ ॥ 27 ॥
ਸੁਤਾ ਦਕ੍षਸ੍ਯਾਦੌ ਕਿਲ ਸਕਲਮਾਤਸ੍ਤ੍ਵਮੁਦਭੂਃ
ਸਦੋषਂ ਤਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁ ਗਿਰਿਰਾਜਸ੍ਯ ਦੁਹਿਤਾ ।
ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਾ ਸ਼ਮ੍ਭੋਰਪृਥਗਪਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਭਗਵਤੀ
ਵਿਵਾਹਾਜ੍ਜਾਯਾਸੀਤ੍ਯਹਹ ਚਰਿਤਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਵ ਕਃ ॥ 28 ॥
ਕਣਾਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਦੀਪ੍ਤੀਨਾਂ ਰਵਿਸ਼ਸ਼ਿਕृਸ਼ਾਨੁਪ੍ਰਭृਤਯਃ
ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕ੍षੁਦ੍ਰਂ ਤਵ ਨਿਯਤਮਾਨਨ੍ਦਕਣਿਕਾ ।
ਸ਼ਿਵਾਦਿ ਕ੍षਿਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਵਲਯਤਨੋਃ ਸਰ੍ਵਮੁਦਰੇ
ਤਵਾਸ੍ਤੇ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਫੁਰਸਿ ਹृਦਿ ਚਿਤ੍ਰਂ ਭਗਵਤਿ ॥ 29 ॥
ਪੁਰਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਰਪਰਿਮੇਯਂ ਪਰਿਮਿਤਂ
ਪਰਂ ਸ੍ਥੂਲਂ ਸੂਕ੍ष੍ਮਂ ਸਕਲਮਕੁਲਂ ਗੁਹ੍ਯਮਗੁਹਮ੍ ।
ਦਵੀਯੋ ਨੇਦੀਯਃ ਸਦਸਦਿਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਭਗਵਤੀ
ਸਦਾ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਂ ਵਹਸਿ ਭੁਵਨਕ੍षੋਭਜਨਨੀਮ੍ ॥ 30 ॥
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਤ੍ਵਨ੍ਮਾਰ੍ਗਂ ਸਹਜਦਯਯਾ ਦੇਸ਼ਿਕਦृਸ਼ਾ
षਡਧ੍ਵਧ੍ਵਾਨ੍ਤੌਘਚ੍ਛਿਦੁਰਗਣਨਾਤੀਤਕਰੁਣਾਮ੍ ।
ਪਰਾਮਾਜ੍ਞਾਕਾਰਾਂ ਸਪਦਿ ਸ਼ਿਵਯਨ੍ਤੀਂ ਸ਼ਿਵਤਨੁਂ
ਸ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਧਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚਿਰਮੁਪਲਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਤੀਮ੍ ॥ 31 ॥
ਮਯੂਖਾਃ ਪੂष੍ਣੀਵ ਜ੍ਵਲਨ ਇਵ ਤਦ੍ਦੀਪ੍ਤਿਕਣਿਕਾਃ
ਪਯੋਧੌ ਕਲ੍ਲੋਲਾਃ ਪ੍ਰਤਿਹਤਮਹਿਮ੍ਨੀਵ ਪृषਤਃ ।
ਉਦੇਤ੍ਯੋਦੇਤ੍ਯਾਮ੍ਬ ਤ੍ਵਯਿ ਸਹ ਨਿਜੈਃ ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਗੁਣੈ-
-ਰ੍ਭਜਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵੌਘਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਮਨੁਕਲ੍ਪਂ ਪਰਵਸ਼ਾਃ ॥ 32 ॥
ਵਿਧੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਰਣੁਰਾਤ੍ਮਾ ਦਿਨਕਰਃ
ਸ੍ਵਭਾਵੋ ਜੈਨੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੁਗਤਮੁਨਿਰਾਕਾਸ਼ਮਲਿਨਃ ।
ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚੇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਵਿषਯਤਾਂ ਤਾਮੁਪਗਤਾਂ
ਵਿਕਲ੍ਪੈਰੇਭਿਸ੍ਤ੍ਵਾਮਭਿਦਧਤਿ ਸਨ੍ਤੋ ਭਗਵਤੀਮ੍ ॥ 33 ॥
ਸ਼ਿਵਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਮਸਿ ਸਮਯਾ ਤ੍ਵਂ ਸਮਯਿਨੀ
ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਦੀਕ੍षਾ ਤ੍ਵਮਯਮਣਿਮਾਦਿਰ੍ਗੁਣਗਣਃ ।
ਅਵਿਦ੍ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਵਿਦ੍ਯਾ ਤ੍ਵਮਸਿ ਨਿਖਿਲਂ ਤ੍ਵਂ ਕਿਮਪਰਂ
ਪृਥਕ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਿ ਨ ਵੀਕ੍षਾਮਹ ਇਮੇ ॥ 34 ॥
ਤ੍ਵਯਾਸੌ ਜਾਨੀਤੇ ਰਚਯਤਿ ਭਵਤ੍ਯੈਵ ਸਤਤਂ
ਤ੍ਵਯੈਵੇਚ੍ਛਤ੍ਯਮ੍ਬ ਤ੍ਵਮਸਿ ਨਿਖਿਲਾ ਯਸ੍ਯ ਤਨਵਃ ।
ਜਗਤ੍ਸਾਮ੍ਯਂ ਸ਼ਮ੍ਭੋਰ੍ਵਹਸਿ ਪਰਮਵ੍ਯੋਮਵਪੁषਃ
ਤਥਾਪ੍ਯਰ੍ਧਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਸਿ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯੇਤਿ ਕਿਮਿਦਮ੍ ॥ 35 ॥
ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਾਚੀਨੈਰ੍ਜਨਨਿ ਜਨਨੈਃ ਕਰ੍ਮਵਿਲਯਾ-
-ਤ੍ਸਕृਜ੍ਜਨ੍ਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਗੁਰੁਵਪੁषਮਾਸਾਦ੍ਯ ਗਿਰਿਸ਼ਮ੍ ।
ਅਵਾਪ੍ਯਾਜ੍ਞਾਂ ਸ਼ੈਵੀਂ ਸ਼ਿਵਤਨੁਮਪਿ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਦਿਤਵਾ-
-ਨ੍ਨਯੇਯਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪੂਜਾਸ੍ਤੁਤਿਵਿਰਚਨੇਨੈਵ ਦਿਵਸਾਨ੍ ॥ 36 ॥
ਯਤ੍षਟ੍ਪਤ੍ਰਂ ਕਮਲਮੁਦਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਯਾ ਕਰ੍ਣਿਕਾਖ੍ਯਾ
ਯੋਨਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਥਿਤਮੁਦਰੇ ਯਤ੍ਤਦੋਙ੍ਕਾਰਪੀਠਮ੍ ।
ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਨ੍ਤਃ ਕੁਚਭਰਨਤਾਂ ਕੁਣ੍ਡਲੀਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਂ
ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਾਰਾਂ ਸਕਲਜਨਨੀਂ ਸਨ੍ਤਤਂ ਭਾਵਯਾਮਿ ॥ 37 ॥
ਭੁਵਿ ਪਯਸਿ ਕृਸ਼ਾਨੌ ਮਾਰੁਤੇ ਖੇ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕੇ
ਸਵਿਤਰਿ ਯਜਮਾਨੇऽਪ੍ਯष੍ਟਧਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰੇਕਾ ।
ਵਹਸਿ ਕੁਚਭਰਾਭ੍ਯਾਂ ਯਾਵਨਮ੍ਰਾਪਿ ਵਿਸ਼੍ਵਂ
ਸਕਲਜਨਨਿ ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਪਾਹਿ ਮਾਮਿਤ੍ਯਵਾਚ੍ਯਮ੍ ॥ 38 ॥
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਕਾਲਿਦਾਸ ਵਿਰਚਿਤ ਪਞ੍ਚਸ੍ਤਵ੍ਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮਃ ਸਕਲਜਨਨੀਸ੍ਤਵਃ ।
Roman (IAST) Transliteration
ajānanto yānti kṣayamavaśamanyonyakalahai-
-ramī māyāgranthau tava pariluṭhantaḥ samayinaḥ |
jaganmātarjanmajvarabhayatamaḥ kaumudi vayaṃ
namaste kurvāṇāḥ śaraṇamupayāmo bhagavatīm || 1 ||
vacastarkāgamyasvarasaparamānandavibhava-
-prabodhākārāya dyutitulitanīlotpalaruce |
śivādyārādhyāya stanabharavinamrāya satataṃ
namastasmai kasmaicana bhavatu mugdhāya mahase || 2 ||
anādyantābhedapraṇayarasikāpi praṇayinī
śivasyāsīryattvaṃ pariṇayavidhau devi gṛhiṇī |
savitrī bhūtānāmapi yadudabhūḥ śailatanayā
tadetatsaṃsārapraṇayanamahānāṭakamukham || 3 ||
bruvantyeke tattvaṃ bhagavati sadanye vidurasa-
-tpare mātaḥ prāhustava sadasadanye sukavayaḥ |
pare naitatsarvaṃ samabhidadhate devi sudhiya-
-stadetattvanmāyāvilasitamaśeṣaṃ nanu śive || 4 ||
luṭhadguñjāhārastanabharanamanmadhyalatikā-
-mudañcaddharmāmbhaḥ kaṇaguṇitavaktrāmbujarucam |
śivaṃ pārthatrāṇapravaṇamṛgayākāraguṇitaṃ
śivāmanvagyāntīṃ śaraṇamahamanvemi śabarīm || 5 ||
mithaḥ keśākeśiprathananidhanāstarkaghaṭanāḥ
bahuśraddhābhaktipraṇativiṣayāḥ śāstravidhayaḥ |
prasīda pratyakṣībhava girisute dehi śaraṇaṃ
nirālambaṃ cetaḥ pariluṭhati pāriplavamidam || 6 ||
śunāṃ vā vahnervā khagapariṣado vā yadaśanaṃ
kadā kena kveti kvacidapi na kaścitkalayati |
amuṣminviśvāsaṃ vijahihi mamāhnāya vapuṣi
prapadyethāścetaḥ sakalajananīmeva śaraṇam || 7 ||
taṭitkoṭijyotirdyutidalitaṣaḍgranthigahanaṃ
praviṣṭaṃ svādhāraṃ punarapi sudhāvṛṣṭivapuṣā |
kimapyaṣṭāviṃśatkiraṇasakalībhūtamaniśaṃ
bhaje dhāma śyāmaṃ kucabharanataṃ barbarakacam || 8 ||
catuṣpatrāntaḥ ṣaḍdalapuṭabhagāntastrivalaya-
-sphuradvidyudvahnidyumaṇiniyutābhadyutilate |
ṣaḍaśraṃ bhittvādau daśadalamatha dvādaśadalaṃ
kalāśraṃ ca dvyaśraṃ gatavati namaste girisute || 9 ||
kulaṃ kecitprāhurvapurakulamanye tava budhāḥ
pare tatsambhedaṃ samabhidadhate kaulamapare |
caturṇāmapyeṣāmupari kimapi prāhurapare
mahāmāye tattvaṃ tava kathamamī niścinumahe || 10 ||
ṣaḍadhvāraṇyānīṃ pralayaravikoṭipratirucā
rucā bhasmīkṛtya svapadakamalaprahvaśirasām |
vitanvānaḥ śaivaṃ kimapi vapurindīvararuciḥ
kucābhyāmānamrastava puruṣakāro vijayate || 11 ||
prakāśānandābhyāmaviditacarīṃ madhyapadavīṃ
praviśyaitaddvandvaṃ raviśaśisamākhyaṃ kabalayan |
prapadyordhvaṃ nādaṃ layadahanabhasmīkṛtakulaḥ
prasādātte jantuḥ śivamakulamamba praviśati || 12 ||
manuṣyāstiryañco maruta iti lokatrayamidaṃ
bhavāmbhodhau magnaṃ triguṇalaharīkoṭiluṭhitam |
kaṭākṣaścedyatra kvacana tava mātaḥ karuṇayā
śarīrī sadyo'yaṃ vrajati paramānandatanutām || 13 ||
priyaṅguśyāmāṅgīmaruṇataravāsaṃ kisalayāṃ
samunmīlanmuktāphalavahalanepathyasubhagām |
stanadvandvasphārastabakanamitāṃ kalpalatikāṃ
sakṛddhyāyantastvāṃ dadhati śivacintāmaṇipadam || 14 ||
ṣaḍādhārāvartairaparimitamantrormipaṭalaiḥ
lasanmudrāphenairbahuvidhalasaddaivatajhaṣaiḥ |
kramasrotobhistvaṃ vahasi paranādāmṛtanadī
bhavāni pratyagrā śivacidamṛtābdhipraṇayinī || 15 ||
mahīpāthovahniśvasanaviyadātmenduravibhi-
-rvapurbhigrastāśairapi tava kiyānamba mahimā |
amūnyālokyante bhagavati na kutrāpyaṇutamā-
-mavasthāṃ prāptāni tvayi tu paramavyomavapuṣi || 16 ||
kalāmājñāṃ prajñāṃ samayamanubhūtiṃ samarasaṃ
guruṃ pāramparyaṃ vinayamupadeśaṃ śivapadam |
pramāṇaṃ nirvāṇaṃ prakṛtimabhibhūtiṃ paraguhāṃ
vidhiṃ vidyāmāhuḥ sakalajananīmeva munayaḥ || 17 ||
pralīne śabdaughe tadanu virate binduvibhave
tatastattve cāṣṭadhvanibhiranapāyinyadhigate |
śrite śākte parvaṇyanukalitacinmātra gahanāṃ
svasaṃvittiṃ yogī rasayati śivākhyāṃ bhagavatīm || 18 ||
parānandākārāṃ niravadhiśivaiśvaryavapuṣaṃ
nirākārāṃ jñānaprakṛtimaparicchinnakaruṇām |
savitrīṃ lokānāṃ niratiśayadhāmāspadapadāṃ
bhavo vā mokṣo vā bhavatu bhavatīmeva bhajatām || 19 ||
jagatkāye kṛtvā tadapi hṛdaye tacca puruṣe
pumāṃsaṃ bindusthaṃ tadapi viyadākhye ca gahane |
tadetadjñānākhye tadapi paramānandagahane
mahāvyomākāre tvadanubhavaśīlo vijayate || 20 ||
vidhe vedye vidye vividhasamaye vedagulike
vicitre viśvādye vinayasulabhe vedajanani |
śivajñe śūlasthe śivapadavadānye śivanidhe
śive mātarmahyaṃ tvayi vitara bhaktiṃ nirupamām || 21 ||
vidhermuṇḍaṃ hṛtvā yadakuruta pātraṃ karatale
hariṃ śūlaprotaṃ yadagamayadaṃsābharaṇatām |
alañcakre kaṇṭhaṃ yadapi garalenāmba giriśaḥ
śivasthāyāḥ śaktestadidamakhilaṃ te vilasitam || 22 ||
viriñcyākhyā mātaḥ sṛjasi harisañjñā tvamavasi
trilokīṃ rudrākhyā harasi vidadhāsīśvaradaśām |
bhavantī nādākhyā viharasi ca pāśaughadalanī
tvamevaikā'nekā bhavasi kṛtibhedairgirisute || 23 ||
munīnāṃ cetobhiḥ pramṛditakaṣāyairapi manā-
-gaśakyaṃ saṃspraṣṭuṃ cakitacakitairamba satatam |
śrutīnāṃ mūrdhānaḥ prakṛtikaṭhināḥ komalatare
kathaṃ te vindante padakisalaye pārvati padam || 24 ||
taṭidvallīṃ nityāmamṛtasaritaṃ pārarahitāṃ
malottīrṇāṃ jyotsnāṃ prakṛtimaguṇagranthigahanām |
girāṃ dūrāṃ vidyāmavinatakucāṃ viśvajananī-
-maparyantāṃ lakṣmīmabhidadhati santo bhagavatīm || 25 ||
śarīraṃ kṣityambhaḥ prabhṛtiracitaṃ kevalamacit
sukhaṃ duḥkhaṃ cāyaṃ kalayati pumāṃścetana iti |
sphuṭaṃ jānāno'pi prabhavati na dehī rahayituṃ
śarīrāhaṅkāraṃ tava samayabāhyo girisute || 26 ||
pitā mātā bhrātā suhṛdanucaraḥ sadma gṛhiṇī
vapuḥ kṣetraṃ mitraṃ dhanamapi yadā māṃ vijahati |
tadā me bhindānā sapadi bhayamohāndhatamasaṃ
mahājyotsne mātarbhava karuṇayā sannidhikarī || 27 ||
sutā dakṣasyādau kila sakalamātastvamudabhūḥ
sadoṣaṃ taṃ hitvā tadanu girirājasya duhitā |
anādyantā śambhorapṛthagapi śaktirbhagavatī
vivāhājjāyāsītyahaha caritaṃ vetti tava kaḥ || 28 ||
kaṇāstvaddīptīnāṃ raviśaśikṛśānuprabhṛtayaḥ
paraṃ brahma kṣudraṃ tava niyatamānandakaṇikā |
śivādi kṣityantaṃ trivalayatanoḥ sarvamudare
tavāste bhaktasya sphurasi hṛdi citraṃ bhagavati || 29 ||
puraḥ paścādantarbahiraparimeyaṃ parimitaṃ
paraṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ sakalamakulaṃ guhyamaguham |
davīyo nedīyaḥ sadasaditi viśvaṃ bhagavatī
sadā paśyantyākhyāṃ vahasi bhuvanakṣobhajananīm || 30 ||
praviśya tvanmārgaṃ sahajadayayā deśikadṛśā
ṣaḍadhvadhvāntaughacchiduragaṇanātītakaruṇām |
parāmājñākārāṃ sapadi śivayantīṃ śivatanuṃ
svamātmānaṃ dhanyāściramupalabhante bhagavatīm || 31 ||
mayūkhāḥ pūṣṇīva jvalana iva taddīptikaṇikāḥ
payodhau kallolāḥ pratihatamahimnīva pṛṣataḥ |
udetyodetyāmba tvayi saha nijaiḥ sāttvikaguṇai-
-rbhajante tattvaughāḥ praśamamanukalpaṃ paravaśāḥ || 32 ||
vidhurviṣṇurbrahmā prakṛtiraṇurātmā dinakaraḥ
svabhāvo jainendraḥ sugatamunirākāśamalinaḥ |
śivaḥ śaktiśceti śrutiviṣayatāṃ tāmupagatāṃ
vikalpairebhistvāmabhidadhati santo bhagavatīm || 33 ||
śivastvaṃ śaktistvaṃ tvamasi samayā tvaṃ samayinī
tvamātmā tvaṃ dīkṣā tvamayamaṇimādirguṇagaṇaḥ |
avidyā tvaṃ vidyā tvamasi nikhilaṃ tvaṃ kimaparaṃ
pṛthaktattvaṃ tvatto bhagavati na vīkṣāmaha ime || 34 ||
tvayāsau jānīte racayati bhavatyaiva satataṃ
tvayaivecchatyamba tvamasi nikhilā yasya tanavaḥ |
jagatsāmyaṃ śambhorvahasi paramavyomavapuṣaḥ
tathāpyardhaṃ bhūtvā viharasi śivasyeti kimidam || 35 ||
asaṅkhyaiḥ prācīnairjanani jananaiḥ karmavilayā-
-tsakṛjjanmanyante guruvapuṣamāsādya giriśam |
avāpyājñāṃ śaivīṃ śivatanumapi tvāṃ viditavā-
-nnayeyaṃ tvatpūjāstutiviracanenaiva divasān || 36 ||
yatṣaṭpatraṃ kamalamuditaṃ tasya yā karṇikākhyā
yonistasyāḥ prathitamudare yattadoṅkārapīṭham |
tasyāpyantaḥ kucabharanatāṃ kuṇḍalīti prasiddhāṃ
śyāmākārāṃ sakalajananīṃ santataṃ bhāvayāmi || 37 ||
bhuvi payasi kṛśānau mārute khe śaśāṅke
savitari yajamāne'pyaṣṭadhā śaktirekā |
vahasi kucabharābhyāṃ yāvanamrāpi viśvaṃ
sakalajanani sā tvaṃ pāhi māmityavācyam || 38 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ pañcamaḥ sakalajananīstavaḥ |
Sanskrit — Devanagari (original)
अजानन्तो यान्ति क्षयमवशमन्योन्यकलहै-
-रमी मायाग्रन्थौ तव परिलुठन्तः समयिनः ।
जगन्मातर्जन्मज्वरभयतमः कौमुदि वयं
नमस्ते कुर्वाणाः शरणमुपयामो भगवतीम् ॥ 1 ॥
वचस्तर्कागम्यस्वरसपरमानन्दविभव-
-प्रबोधाकाराय द्युतितुलितनीलोत्पलरुचे ।
शिवाद्याराध्याय स्तनभरविनम्राय सततं
नमस्तस्मै कस्मैचन भवतु मुग्धाय महसे ॥ 2 ॥
अनाद्यन्ताभेदप्रणयरसिकापि प्रणयिनी
शिवस्यासीर्यत्त्वं परिणयविधौ देवि गृहिणी ।
सवित्री भूतानामपि यदुदभूः शैलतनया
तदेतत्संसारप्रणयनमहानाटकमुखम् ॥ 3 ॥
ब्रुवन्त्येके तत्त्वं भगवति सदन्ये विदुरस-
-त्परे मातः प्राहुस्तव सदसदन्ये सुकवयः ।
परे नैतत्सर्वं समभिदधते देवि सुधिय-
-स्तदेतत्त्वन्मायाविलसितमशेषं ननु शिवे ॥ 4 ॥
लुठद्गुञ्जाहारस्तनभरनमन्मध्यलतिका-
-मुदञ्चद्धर्माम्भः कणगुणितवक्त्राम्बुजरुचम् ।
शिवं पार्थत्राणप्रवणमृगयाकारगुणितं
शिवामन्वग्यान्तीं शरणमहमन्वेमि शबरीम् ॥ 5 ॥
मिथः केशाकेशिप्रथननिधनास्तर्कघटनाः
बहुश्रद्धाभक्तिप्रणतिविषयाः शास्त्रविधयः ।
प्रसीद प्रत्यक्षीभव गिरिसुते देहि शरणं
निरालम्बं चेतः परिलुठति पारिप्लवमिदम् ॥ 6 ॥
शुनां वा वह्नेर्वा खगपरिषदो वा यदशनं
कदा केन क्वेति क्वचिदपि न कश्चित्कलयति ।
अमुष्मिन्विश्वासं विजहिहि ममाह्नाय वपुषि
प्रपद्येथाश्चेतः सकलजननीमेव शरणम् ॥ 7 ॥
तटित्कोटिज्योतिर्द्युतिदलितषड्ग्रन्थिगहनं
प्रविष्टं स्वाधारं पुनरपि सुधावृष्टिवपुषा ।
किमप्यष्टाविंशत्किरणसकलीभूतमनिशं
भजे धाम श्यामं कुचभरनतं बर्बरकचम् ॥ 8 ॥
चतुष्पत्रान्तः षड्दलपुटभगान्तस्त्रिवलय-
-स्फुरद्विद्युद्वह्निद्युमणिनियुताभद्युतिलते ।
षडश्रं भित्त्वादौ दशदलमथ द्वादशदलं
कलाश्रं च द्व्यश्रं गतवति नमस्ते गिरिसुते ॥ 9 ॥
कुलं केचित्प्राहुर्वपुरकुलमन्ये तव बुधाः
परे तत्सम्भेदं समभिदधते कौलमपरे ।
चतुर्णामप्येषामुपरि किमपि प्राहुरपरे
महामाये तत्त्वं तव कथममी निश्चिनुमहे ॥ 10 ॥
षडध्वारण्यानीं प्रलयरविकोटिप्रतिरुचा
रुचा भस्मीकृत्य स्वपदकमलप्रह्वशिरसाम् ।
वितन्वानः शैवं किमपि वपुरिन्दीवररुचिः
कुचाभ्यामानम्रस्तव पुरुषकारो विजयते ॥ 11 ॥
प्रकाशानन्दाभ्यामविदितचरीं मध्यपदवीं
प्रविश्यैतद्द्वन्द्वं रविशशिसमाख्यं कबलयन् ।
प्रपद्योर्ध्वं नादं लयदहनभस्मीकृतकुलः
प्रसादात्ते जन्तुः शिवमकुलमम्ब प्रविशति ॥ 12 ॥
मनुष्यास्तिर्यञ्चो मरुत इति लोकत्रयमिदं
भवाम्भोधौ मग्नं त्रिगुणलहरीकोटिलुठितम् ।
कटाक्षश्चेद्यत्र क्वचन तव मातः करुणया
शरीरी सद्योऽयं व्रजति परमानन्दतनुताम् ॥ 13 ॥
प्रियङ्गुश्यामाङ्गीमरुणतरवासं किसलयां
समुन्मीलन्मुक्ताफलवहलनेपथ्यसुभगाम् ।
स्तनद्वन्द्वस्फारस्तबकनमितां कल्पलतिकां
सकृद्ध्यायन्तस्त्वां दधति शिवचिन्तामणिपदम् ॥ 14 ॥
षडाधारावर्तैरपरिमितमन्त्रोर्मिपटलैः
लसन्मुद्राफेनैर्बहुविधलसद्दैवतझषैः ।
क्रमस्रोतोभिस्त्वं वहसि परनादामृतनदी
भवानि प्रत्यग्रा शिवचिदमृताब्धिप्रणयिनी ॥ 15 ॥
महीपाथोवह्निश्वसनवियदात्मेन्दुरविभि-
-र्वपुर्भिग्रस्ताशैरपि तव कियानम्ब महिमा ।
अमून्यालोक्यन्ते भगवति न कुत्राप्यणुतमा-
-मवस्थां प्राप्तानि त्वयि तु परमव्योमवपुषि ॥ 16 ॥
कलामाज्ञां प्रज्ञां समयमनुभूतिं समरसं
गुरुं पारम्पर्यं विनयमुपदेशं शिवपदम् ।
प्रमाणं निर्वाणं प्रकृतिमभिभूतिं परगुहां
विधिं विद्यामाहुः सकलजननीमेव मुनयः ॥ 17 ॥
प्रलीने शब्दौघे तदनु विरते बिन्दुविभवे
ततस्तत्त्वे चाष्टध्वनिभिरनपायिन्यधिगते ।
श्रिते शाक्ते पर्वण्यनुकलितचिन्मात्र गहनां
स्वसंवित्तिं योगी रसयति शिवाख्यां भगवतीम् ॥ 18 ॥
परानन्दाकारां निरवधिशिवैश्वर्यवपुषं
निराकारां ज्ञानप्रकृतिमपरिच्छिन्नकरुणाम् ।
सवित्रीं लोकानां निरतिशयधामास्पदपदां
भवो वा मोक्षो वा भवतु भवतीमेव भजताम् ॥ 19 ॥
जगत्काये कृत्वा तदपि हृदये तच्च पुरुषे
पुमांसं बिन्दुस्थं तदपि वियदाख्ये च गहने ।
तदेतद्ज्ञानाख्ये तदपि परमानन्दगहने
महाव्योमाकारे त्वदनुभवशीलो विजयते ॥ 20 ॥
विधे वेद्ये विद्ये विविधसमये वेदगुलिके
विचित्रे विश्वाद्ये विनयसुलभे वेदजननि ।
शिवज्ञे शूलस्थे शिवपदवदान्ये शिवनिधे
शिवे मातर्मह्यं त्वयि वितर भक्तिं निरुपमाम् ॥ 21 ॥
विधेर्मुण्डं हृत्वा यदकुरुत पात्रं करतले
हरिं शूलप्रोतं यदगमयदंसाभरणताम् ।
अलञ्चक्रे कण्ठं यदपि गरलेनाम्ब गिरिशः
शिवस्थायाः शक्तेस्तदिदमखिलं ते विलसितम् ॥ 22 ॥
विरिञ्च्याख्या मातः सृजसि हरिसञ्ज्ञा त्वमवसि
त्रिलोकीं रुद्राख्या हरसि विदधासीश्वरदशाम् ।
भवन्ती नादाख्या विहरसि च पाशौघदलनी
त्वमेवैकाऽनेका भवसि कृतिभेदैर्गिरिसुते ॥ 23 ॥
मुनीनां चेतोभिः प्रमृदितकषायैरपि मना-
-गशक्यं संस्प्रष्टुं चकितचकितैरम्ब सततम् ।
श्रुतीनां मूर्धानः प्रकृतिकठिनाः कोमलतरे
कथं ते विन्दन्ते पदकिसलये पार्वति पदम् ॥ 24 ॥
तटिद्वल्लीं नित्याममृतसरितं पाररहितां
मलोत्तीर्णां ज्योत्स्नां प्रकृतिमगुणग्रन्थिगहनाम् ।
गिरां दूरां विद्यामविनतकुचां विश्वजननी-
-मपर्यन्तां लक्ष्मीमभिदधति सन्तो भगवतीम् ॥ 25 ॥
शरीरं क्षित्यम्भः प्रभृतिरचितं केवलमचित्
सुखं दुःखं चायं कलयति पुमांश्चेतन इति ।
स्फुटं जानानोऽपि प्रभवति न देही रहयितुं
शरीराहङ्कारं तव समयबाह्यो गिरिसुते ॥ 26 ॥
पिता माता भ्राता सुहृदनुचरः सद्म गृहिणी
वपुः क्षेत्रं मित्रं धनमपि यदा मां विजहति ।
तदा मे भिन्दाना सपदि भयमोहान्धतमसं
महाज्योत्स्ने मातर्भव करुणया सन्निधिकरी ॥ 27 ॥
सुता दक्षस्यादौ किल सकलमातस्त्वमुदभूः
सदोषं तं हित्वा तदनु गिरिराजस्य दुहिता ।
अनाद्यन्ता शम्भोरपृथगपि शक्तिर्भगवती
विवाहाज्जायासीत्यहह चरितं वेत्ति तव कः ॥ 28 ॥
कणास्त्वद्दीप्तीनां रविशशिकृशानुप्रभृतयः
परं ब्रह्म क्षुद्रं तव नियतमानन्दकणिका ।
शिवादि क्षित्यन्तं त्रिवलयतनोः सर्वमुदरे
तवास्ते भक्तस्य स्फुरसि हृदि चित्रं भगवति ॥ 29 ॥
पुरः पश्चादन्तर्बहिरपरिमेयं परिमितं
परं स्थूलं सूक्ष्मं सकलमकुलं गुह्यमगुहम् ।
दवीयो नेदीयः सदसदिति विश्वं भगवती
सदा पश्यन्त्याख्यां वहसि भुवनक्षोभजननीम् ॥ 30 ॥
प्रविश्य त्वन्मार्गं सहजदयया देशिकदृशा
षडध्वध्वान्तौघच्छिदुरगणनातीतकरुणाम् ।
परामाज्ञाकारां सपदि शिवयन्तीं शिवतनुं
स्वमात्मानं धन्याश्चिरमुपलभन्ते भगवतीम् ॥ 31 ॥
मयूखाः पूष्णीव ज्वलन इव तद्दीप्तिकणिकाः
पयोधौ कल्लोलाः प्रतिहतमहिम्नीव पृषतः ।
उदेत्योदेत्याम्ब त्वयि सह निजैः सात्त्विकगुणै-
-र्भजन्ते तत्त्वौघाः प्रशममनुकल्पं परवशाः ॥ 32 ॥
विधुर्विष्णुर्ब्रह्मा प्रकृतिरणुरात्मा दिनकरः
स्वभावो जैनेन्द्रः सुगतमुनिराकाशमलिनः ।
शिवः शक्तिश्चेति श्रुतिविषयतां तामुपगतां
विकल्पैरेभिस्त्वामभिदधति सन्तो भगवतीम् ॥ 33 ॥
शिवस्त्वं शक्तिस्त्वं त्वमसि समया त्वं समयिनी
त्वमात्मा त्वं दीक्षा त्वमयमणिमादिर्गुणगणः ।
अविद्या त्वं विद्या त्वमसि निखिलं त्वं किमपरं
पृथक्तत्त्वं त्वत्तो भगवति न वीक्षामह इमे ॥ 34 ॥
त्वयासौ जानीते रचयति भवत्यैव सततं
त्वयैवेच्छत्यम्ब त्वमसि निखिला यस्य तनवः ।
जगत्साम्यं शम्भोर्वहसि परमव्योमवपुषः
तथाप्यर्धं भूत्वा विहरसि शिवस्येति किमिदम् ॥ 35 ॥
असङ्ख्यैः प्राचीनैर्जननि जननैः कर्मविलया-
-त्सकृज्जन्मन्यन्ते गुरुवपुषमासाद्य गिरिशम् ।
अवाप्याज्ञां शैवीं शिवतनुमपि त्वां विदितवा-
-न्नयेयं त्वत्पूजास्तुतिविरचनेनैव दिवसान् ॥ 36 ॥
यत्षट्पत्रं कमलमुदितं तस्य या कर्णिकाख्या
योनिस्तस्याः प्रथितमुदरे यत्तदोङ्कारपीठम् ।
तस्याप्यन्तः कुचभरनतां कुण्डलीति प्रसिद्धां
श्यामाकारां सकलजननीं सन्ततं भावयामि ॥ 37 ॥
भुवि पयसि कृशानौ मारुते खे शशाङ्के
सवितरि यजमानेऽप्यष्टधा शक्तिरेका ।
वहसि कुचभराभ्यां यावनम्रापि विश्वं
सकलजननि सा त्वं पाहि मामित्यवाच्यम् ॥ 38 ॥
इति श्रीकालिदास विरचित पञ्चस्तव्यां पञ्चमः सकलजननीस्तवः ।
ajānanto yānti kṣayamavaśamanyonyakalahai-
-ramī māyāgranthau tava pariluṭhantaḥ samayinaḥ |
jaganmātarjanmajvarabhayatamaḥ kaumudi vayaṃ
namaste kurvāṇāḥ śaraṇamupayāmo bhagavatīm || 1 ||
vacastarkāgamyasvarasaparamānandavibhava-
-prabodhākārāya dyutitulitanīlotpalaruce |
śivādyārādhyāya stanabharavinamrāya satataṃ
namastasmai kasmaicana bhavatu mugdhāya mahase || 2 ||
anādyantābhedapraṇayarasikāpi praṇayinī
śivasyāsīryattvaṃ pariṇayavidhau devi gṛhiṇī |
savitrī bhūtānāmapi yadudabhūḥ śailatanayā
tadetatsaṃsārapraṇayanamahānāṭakamukham || 3 ||
bruvantyeke tattvaṃ bhagavati sadanye vidurasa-
-tpare mātaḥ prāhustava sadasadanye sukavayaḥ |
pare naitatsarvaṃ samabhidadhate devi sudhiya-
-stadetattvanmāyāvilasitamaśeṣaṃ nanu śive || 4 ||
luṭhadguñjāhārastanabharanamanmadhyalatikā-
-mudañcaddharmāmbhaḥ kaṇaguṇitavaktrāmbujarucam |
śivaṃ pārthatrāṇapravaṇamṛgayākāraguṇitaṃ
śivāmanvagyāntīṃ śaraṇamahamanvemi śabarīm || 5 ||
mithaḥ keśākeśiprathananidhanāstarkaghaṭanāḥ
bahuśraddhābhaktipraṇativiṣayāḥ śāstravidhayaḥ |
prasīda pratyakṣībhava girisute dehi śaraṇaṃ
nirālambaṃ cetaḥ pariluṭhati pāriplavamidam || 6 ||
śunāṃ vā vahnervā khagapariṣado vā yadaśanaṃ
kadā kena kveti kvacidapi na kaścitkalayati |
amuṣminviśvāsaṃ vijahihi mamāhnāya vapuṣi
prapadyethāścetaḥ sakalajananīmeva śaraṇam || 7 ||
taṭitkoṭijyotirdyutidalitaṣaḍgranthigahanaṃ
praviṣṭaṃ svādhāraṃ punarapi sudhāvṛṣṭivapuṣā |
kimapyaṣṭāviṃśatkiraṇasakalībhūtamaniśaṃ
bhaje dhāma śyāmaṃ kucabharanataṃ barbarakacam || 8 ||
catuṣpatrāntaḥ ṣaḍdalapuṭabhagāntastrivalaya-
-sphuradvidyudvahnidyumaṇiniyutābhadyutilate |
ṣaḍaśraṃ bhittvādau daśadalamatha dvādaśadalaṃ
kalāśraṃ ca dvyaśraṃ gatavati namaste girisute || 9 ||
kulaṃ kecitprāhurvapurakulamanye tava budhāḥ
pare tatsambhedaṃ samabhidadhate kaulamapare |
caturṇāmapyeṣāmupari kimapi prāhurapare
mahāmāye tattvaṃ tava kathamamī niścinumahe || 10 ||
ṣaḍadhvāraṇyānīṃ pralayaravikoṭipratirucā
rucā bhasmīkṛtya svapadakamalaprahvaśirasām |
vitanvānaḥ śaivaṃ kimapi vapurindīvararuciḥ
kucābhyāmānamrastava puruṣakāro vijayate || 11 ||
prakāśānandābhyāmaviditacarīṃ madhyapadavīṃ
praviśyaitaddvandvaṃ raviśaśisamākhyaṃ kabalayan |
prapadyordhvaṃ nādaṃ layadahanabhasmīkṛtakulaḥ
prasādātte jantuḥ śivamakulamamba praviśati || 12 ||
manuṣyāstiryañco maruta iti lokatrayamidaṃ
bhavāmbhodhau magnaṃ triguṇalaharīkoṭiluṭhitam |
kaṭākṣaścedyatra kvacana tava mātaḥ karuṇayā
śarīrī sadyo'yaṃ vrajati paramānandatanutām || 13 ||
priyaṅguśyāmāṅgīmaruṇataravāsaṃ kisalayāṃ
samunmīlanmuktāphalavahalanepathyasubhagām |
stanadvandvasphārastabakanamitāṃ kalpalatikāṃ
sakṛddhyāyantastvāṃ dadhati śivacintāmaṇipadam || 14 ||
ṣaḍādhārāvartairaparimitamantrormipaṭalaiḥ
lasanmudrāphenairbahuvidhalasaddaivatajhaṣaiḥ |
kramasrotobhistvaṃ vahasi paranādāmṛtanadī
bhavāni pratyagrā śivacidamṛtābdhipraṇayinī || 15 ||
mahīpāthovahniśvasanaviyadātmenduravibhi-
-rvapurbhigrastāśairapi tava kiyānamba mahimā |
amūnyālokyante bhagavati na kutrāpyaṇutamā-
-mavasthāṃ prāptāni tvayi tu paramavyomavapuṣi || 16 ||
kalāmājñāṃ prajñāṃ samayamanubhūtiṃ samarasaṃ
guruṃ pāramparyaṃ vinayamupadeśaṃ śivapadam |
pramāṇaṃ nirvāṇaṃ prakṛtimabhibhūtiṃ paraguhāṃ
vidhiṃ vidyāmāhuḥ sakalajananīmeva munayaḥ || 17 ||
pralīne śabdaughe tadanu virate binduvibhave
tatastattve cāṣṭadhvanibhiranapāyinyadhigate |
śrite śākte parvaṇyanukalitacinmātra gahanāṃ
svasaṃvittiṃ yogī rasayati śivākhyāṃ bhagavatīm || 18 ||
parānandākārāṃ niravadhiśivaiśvaryavapuṣaṃ
nirākārāṃ jñānaprakṛtimaparicchinnakaruṇām |
savitrīṃ lokānāṃ niratiśayadhāmāspadapadāṃ
bhavo vā mokṣo vā bhavatu bhavatīmeva bhajatām || 19 ||
jagatkāye kṛtvā tadapi hṛdaye tacca puruṣe
pumāṃsaṃ bindusthaṃ tadapi viyadākhye ca gahane |
tadetadjñānākhye tadapi paramānandagahane
mahāvyomākāre tvadanubhavaśīlo vijayate || 20 ||
vidhe vedye vidye vividhasamaye vedagulike
vicitre viśvādye vinayasulabhe vedajanani |
śivajñe śūlasthe śivapadavadānye śivanidhe
śive mātarmahyaṃ tvayi vitara bhaktiṃ nirupamām || 21 ||
vidhermuṇḍaṃ hṛtvā yadakuruta pātraṃ karatale
hariṃ śūlaprotaṃ yadagamayadaṃsābharaṇatām |
alañcakre kaṇṭhaṃ yadapi garalenāmba giriśaḥ
śivasthāyāḥ śaktestadidamakhilaṃ te vilasitam || 22 ||
viriñcyākhyā mātaḥ sṛjasi harisañjñā tvamavasi
trilokīṃ rudrākhyā harasi vidadhāsīśvaradaśām |
bhavantī nādākhyā viharasi ca pāśaughadalanī
tvamevaikā'nekā bhavasi kṛtibhedairgirisute || 23 ||
munīnāṃ cetobhiḥ pramṛditakaṣāyairapi manā-
-gaśakyaṃ saṃspraṣṭuṃ cakitacakitairamba satatam |
śrutīnāṃ mūrdhānaḥ prakṛtikaṭhināḥ komalatare
kathaṃ te vindante padakisalaye pārvati padam || 24 ||
taṭidvallīṃ nityāmamṛtasaritaṃ pārarahitāṃ
malottīrṇāṃ jyotsnāṃ prakṛtimaguṇagranthigahanām |
girāṃ dūrāṃ vidyāmavinatakucāṃ viśvajananī-
-maparyantāṃ lakṣmīmabhidadhati santo bhagavatīm || 25 ||
śarīraṃ kṣityambhaḥ prabhṛtiracitaṃ kevalamacit
sukhaṃ duḥkhaṃ cāyaṃ kalayati pumāṃścetana iti |
sphuṭaṃ jānāno'pi prabhavati na dehī rahayituṃ
śarīrāhaṅkāraṃ tava samayabāhyo girisute || 26 ||
pitā mātā bhrātā suhṛdanucaraḥ sadma gṛhiṇī
vapuḥ kṣetraṃ mitraṃ dhanamapi yadā māṃ vijahati |
tadā me bhindānā sapadi bhayamohāndhatamasaṃ
mahājyotsne mātarbhava karuṇayā sannidhikarī || 27 ||
sutā dakṣasyādau kila sakalamātastvamudabhūḥ
sadoṣaṃ taṃ hitvā tadanu girirājasya duhitā |
anādyantā śambhorapṛthagapi śaktirbhagavatī
vivāhājjāyāsītyahaha caritaṃ vetti tava kaḥ || 28 ||
kaṇāstvaddīptīnāṃ raviśaśikṛśānuprabhṛtayaḥ
paraṃ brahma kṣudraṃ tava niyatamānandakaṇikā |
śivādi kṣityantaṃ trivalayatanoḥ sarvamudare
tavāste bhaktasya sphurasi hṛdi citraṃ bhagavati || 29 ||
puraḥ paścādantarbahiraparimeyaṃ parimitaṃ
paraṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ sakalamakulaṃ guhyamaguham |
davīyo nedīyaḥ sadasaditi viśvaṃ bhagavatī
sadā paśyantyākhyāṃ vahasi bhuvanakṣobhajananīm || 30 ||
praviśya tvanmārgaṃ sahajadayayā deśikadṛśā
ṣaḍadhvadhvāntaughacchiduragaṇanātītakaruṇām |
parāmājñākārāṃ sapadi śivayantīṃ śivatanuṃ
svamātmānaṃ dhanyāściramupalabhante bhagavatīm || 31 ||
mayūkhāḥ pūṣṇīva jvalana iva taddīptikaṇikāḥ
payodhau kallolāḥ pratihatamahimnīva pṛṣataḥ |
udetyodetyāmba tvayi saha nijaiḥ sāttvikaguṇai-
-rbhajante tattvaughāḥ praśamamanukalpaṃ paravaśāḥ || 32 ||
vidhurviṣṇurbrahmā prakṛtiraṇurātmā dinakaraḥ
svabhāvo jainendraḥ sugatamunirākāśamalinaḥ |
śivaḥ śaktiśceti śrutiviṣayatāṃ tāmupagatāṃ
vikalpairebhistvāmabhidadhati santo bhagavatīm || 33 ||
śivastvaṃ śaktistvaṃ tvamasi samayā tvaṃ samayinī
tvamātmā tvaṃ dīkṣā tvamayamaṇimādirguṇagaṇaḥ |
avidyā tvaṃ vidyā tvamasi nikhilaṃ tvaṃ kimaparaṃ
pṛthaktattvaṃ tvatto bhagavati na vīkṣāmaha ime || 34 ||
tvayāsau jānīte racayati bhavatyaiva satataṃ
tvayaivecchatyamba tvamasi nikhilā yasya tanavaḥ |
jagatsāmyaṃ śambhorvahasi paramavyomavapuṣaḥ
tathāpyardhaṃ bhūtvā viharasi śivasyeti kimidam || 35 ||
asaṅkhyaiḥ prācīnairjanani jananaiḥ karmavilayā-
-tsakṛjjanmanyante guruvapuṣamāsādya giriśam |
avāpyājñāṃ śaivīṃ śivatanumapi tvāṃ viditavā-
-nnayeyaṃ tvatpūjāstutiviracanenaiva divasān || 36 ||
yatṣaṭpatraṃ kamalamuditaṃ tasya yā karṇikākhyā
yonistasyāḥ prathitamudare yattadoṅkārapīṭham |
tasyāpyantaḥ kucabharanatāṃ kuṇḍalīti prasiddhāṃ
śyāmākārāṃ sakalajananīṃ santataṃ bhāvayāmi || 37 ||
bhuvi payasi kṛśānau mārute khe śaśāṅke
savitari yajamāne'pyaṣṭadhā śaktirekā |
vahasi kucabharābhyāṃ yāvanamrāpi viśvaṃ
sakalajanani sā tvaṃ pāhi māmityavācyam || 38 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ pañcamaḥ sakalajananīstavaḥ |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in