శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాణ్డమ్ ।
అథ సప్తతితమస్సర్గః ।
తౌ తు తత్ర స్థితౌ దృష్ట్వా భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ।
బాహుపాశపరిక్షిప్తౌ కబన్ధో వాక్యమబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
తిష్ఠతః కిం ను మాం దృష్ట్వా క్షుధార్తం క్షత్రియర్షభౌ ।
ఆహారార్థం తు సన్దిష్టౌ దైవేన గతచేతసౌ ॥ 2 ॥
తచ్ఛ్రుత్వా లక్ష్మణో వాక్యం ప్రాప్తకాలం హితం తదా ।
ఉవాచాఽర్తిం సమాపన్నో విక్రమే కృతలక్షణః ॥ 3 ॥
త్వాం చ మాం చ పురా తూర్ణమాదత్తే రాక్షసాధమః ।
తస్మాదసిభ్యామస్యాశు బాహూ ఛిన్దావహై గురూ ॥ 4 ॥
భీషణోఽయం మహాకాయో రాక్షసో భుజవిక్రమః ।
లోకం హ్యతిజితం కృత్వా హ్యావాం హన్తుమిహేచ్ఛతి ॥ 5 ॥
నిశ్చేష్టానాం వధో రాజన్కుత్సితో జగతీపతేః ।
క్రతుమధ్యోపనీతానాం పశూనామివ రాఘవ ॥ 6 ॥
ఏతత్సఞ్జల్పితం శ్రుత్వా తయోః క్రుద్ధస్తు రాక్షసః ।
విదార్యాఽస్యం తదా రౌద్రస్తౌ భక్షయితుమారభత్ ॥ 7 ॥
తతస్తౌ దేశకాలజ్ఞౌ ఖడ్గాభ్యామేవ రాఘవౌ ।
అచ్ఛిన్దతాం సుసంవిగ్నౌ బాహూ తస్యాంసదేశతః ॥ 8 ॥
దక్షిణో దక్షిణం బాహుమసక్తమసినా తతః ।
చిచ్ఛేద రామో వేగేన సవ్యం వీరస్తు లక్ష్మణః ॥ 9 ॥
స పపాత మహాబాహుశ్ఛిన్నబాహుర్మహాస్వనః ।
ఖం చ గాం చ దిశశ్చైవ నాదయఞ్జలదో యథా ॥ 10 ॥
స నికృత్తౌ భుజౌ దృష్ట్వా శోణితౌఘపరిప్లుతః ।
దీనః పప్రచ్ఛ తౌ వీరౌ కౌ యువామితి దానవః ॥ 11 ॥
ఇతి తస్య బ్రువాణస్య లక్ష్మణశ్శుభలక్షణః ।
శశంస రాఘవం తస్య కబన్ధస్య మహాత్మనః ॥ 12 ॥
అయమిక్ష్వాకుదాయాదో రామో నామ జనైశ్శ్రుతః ।
అస్యైవావరజం విద్ది భ్రాతరం మాం చ లక్ష్మణమ్ ॥ 13 ॥
అస్య దేవప్రభావస్య వసతో విజనే వనే ।
రక్షసాఽపహృతా పత్నీ యామిచ్ఛన్తావిహాగతౌ ॥ 14 ॥
త్వం తు కో వా కిమర్థం వా కబన్ధసదృశో వనే ।
ఆస్యేనోరసి దీప్తేన భగ్నజఙ్ఘో విచేష్టసే ॥ 15 ॥
ఏవముక్తః కబన్ధస్తు లక్ష్మణేనోత్తరం వచః ।
ఉవాచ పరమప్రీత స్తదిన్ద్రవచనం స్మరన్ ॥ 16 ॥
స్వాగతం వాం నరవ్యాఘ్రౌ దిష్ట్యా పశ్యామి చాప్యహమ్ ।
దిష్ట్యా చేమౌ నికృత్తౌ మే యువాభ్యాం బాహుబన్ధనౌ ॥ 17 ॥
విరూపం యచ్చ మే రూపం ప్రాప్తం హ్యవినయాద్యథా ।
తన్మే శృణు నరవ్యాఘ్ర తత్త్వతశ్శంసతస్తవ ॥ 18 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే సప్తతితమస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
tau tu tatra sthitau dṛṣṭvā bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
bāhupāśaparikṣiptau kabandho vākyamabravīt || 1 ||
tiṣṭhataḥ kiṃ nu māṃ dṛṣṭvā kṣudhārtaṃ kṣatriyarṣabhau |
āhārārthaṃ tu sandiṣṭau daivena gatacetasau || 2 ||
tacchrutvā lakṣmaṇo vākyaṃ prāptakālaṃ hitaṃ tadā |
uvācā'rtiṃ samāpanno vikrame kṛtalakṣaṇaḥ || 3 ||
tvāṃ ca māṃ ca purā tūrṇamādatte rākṣasādhamaḥ |
tasmādasibhyāmasyāśu bāhū chindāvahai gurū || 4 ||
bhīṣaṇo'yaṃ mahākāyo rākṣaso bhujavikramaḥ |
lokaṃ hyatijitaṃ kṛtvā hyāvāṃ hantumihecchati || 5 ||
niśceṣṭānāṃ vadho rājankutsito jagatīpateḥ |
kratumadhyopanītānāṃ paśūnāmiva rāghava || 6 ||
etatsañjalpitaṃ śrutvā tayoḥ kruddhastu rākṣasaḥ |
vidāryā'syaṃ tadā raudrastau bhakṣayitumārabhat || 7 ||
tatastau deśakālajñau khaḍgābhyāmeva rāghavau |
acchindatāṃ susaṃvignau bāhū tasyāṃsadeśataḥ || 8 ||
dakṣiṇo dakṣiṇaṃ bāhumasaktamasinā tataḥ |
ciccheda rāmo vegena savyaṃ vīrastu lakṣmaṇaḥ || 9 ||
sa papāta mahābāhuśchinnabāhurmahāsvanaḥ |
khaṃ ca gāṃ ca diśaścaiva nādayañjalado yathā || 10 ||
sa nikṛttau bhujau dṛṣṭvā śoṇitaughapariplutaḥ |
dīnaḥ papraccha tau vīrau kau yuvāmiti dānavaḥ || 11 ||
iti tasya bruvāṇasya lakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |
śaśaṃsa rāghavaṃ tasya kabandhasya mahātmanaḥ || 12 ||
ayamikṣvākudāyādo rāmo nāma janaiśśrutaḥ |
asyaivāvarajaṃ viddi bhrātaraṃ māṃ ca lakṣmaṇam || 13 ||
asya devaprabhāvasya vasato vijane vane |
rakṣasā'pahṛtā patnī yāmicchantāvihāgatau || 14 ||
tvaṃ tu ko vā kimarthaṃ vā kabandhasadṛśo vane |
āsyenorasi dīptena bhagnajaṅgho viceṣṭase || 15 ||
evamuktaḥ kabandhastu lakṣmaṇenottaraṃ vacaḥ |
uvāca paramaprīta stadindravacanaṃ smaran || 16 ||
svāgataṃ vāṃ naravyāghrau diṣṭyā paśyāmi cāpyaham |
diṣṭyā cemau nikṛttau me yuvābhyāṃ bāhubandhanau || 17 ||
virūpaṃ yacca me rūpaṃ prāptaṃ hyavinayādyathā |
tanme śṛṇu naravyāghra tattvataśśaṃsatastava || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ सप्ततितमस्सर्गः ।
तौ तु तत्र स्थितौ दृष्ट्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।
बाहुपाशपरिक्षिप्तौ कबन्धो वाक्यमब्रवीत् ॥ 1 ॥
तिष्ठतः किं नु मां दृष्ट्वा क्षुधार्तं क्षत्रियर्षभौ ।
आहारार्थं तु सन्दिष्टौ दैवेन गतचेतसौ ॥ 2 ॥
तच्छ्रुत्वा लक्ष्मणो वाक्यं प्राप्तकालं हितं तदा ।
उवाचाऽर्तिं समापन्नो विक्रमे कृतलक्षणः ॥ 3 ॥
त्वां च मां च पुरा तूर्णमादत्ते राक्षसाधमः ।
तस्मादसिभ्यामस्याशु बाहू छिन्दावहै गुरू ॥ 4 ॥
भीषणोऽयं महाकायो राक्षसो भुजविक्रमः ।
लोकं ह्यतिजितं कृत्वा ह्यावां हन्तुमिहेच्छति ॥ 5 ॥
निश्चेष्टानां वधो राजन्कुत्सितो जगतीपतेः ।
क्रतुमध्योपनीतानां पशूनामिव राघव ॥ 6 ॥
एतत्सञ्जल्पितं श्रुत्वा तयोः क्रुद्धस्तु राक्षसः ।
विदार्याऽस्यं तदा रौद्रस्तौ भक्षयितुमारभत् ॥ 7 ॥
ततस्तौ देशकालज्ञौ खड्गाभ्यामेव राघवौ ।
अच्छिन्दतां सुसंविग्नौ बाहू तस्यांसदेशतः ॥ 8 ॥
दक्षिणो दक्षिणं बाहुमसक्तमसिना ततः ।
चिच्छेद रामो वेगेन सव्यं वीरस्तु लक्ष्मणः ॥ 9 ॥
स पपात महाबाहुश्छिन्नबाहुर्महास्वनः ।
खं च गां च दिशश्चैव नादयञ्जलदो यथा ॥ 10 ॥
स निकृत्तौ भुजौ दृष्ट्वा शोणितौघपरिप्लुतः ।
दीनः पप्रच्छ तौ वीरौ कौ युवामिति दानवः ॥ 11 ॥
इति तस्य ब्रुवाणस्य लक्ष्मणश्शुभलक्षणः ।
शशंस राघवं तस्य कबन्धस्य महात्मनः ॥ 12 ॥
अयमिक्ष्वाकुदायादो रामो नाम जनैश्श्रुतः ।
अस्यैवावरजं विद्दि भ्रातरं मां च लक्ष्मणम् ॥ 13 ॥
अस्य देवप्रभावस्य वसतो विजने वने ।
रक्षसाऽपहृता पत्नी यामिच्छन्ताविहागतौ ॥ 14 ॥
त्वं तु को वा किमर्थं वा कबन्धसदृशो वने ।
आस्येनोरसि दीप्तेन भग्नजङ्घो विचेष्टसे ॥ 15 ॥
एवमुक्तः कबन्धस्तु लक्ष्मणेनोत्तरं वचः ।
उवाच परमप्रीत स्तदिन्द्रवचनं स्मरन् ॥ 16 ॥
स्वागतं वां नरव्याघ्रौ दिष्ट्या पश्यामि चाप्यहम् ।
दिष्ट्या चेमौ निकृत्तौ मे युवाभ्यां बाहुबन्धनौ ॥ 17 ॥
विरूपं यच्च मे रूपं प्राप्तं ह्यविनयाद्यथा ।
तन्मे शृणु नरव्याघ्र तत्त्वतश्शंसतस्तव ॥ 18 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे सप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
tau tu tatra sthitau dṛṣṭvā bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
bāhupāśaparikṣiptau kabandho vākyamabravīt || 1 ||
tiṣṭhataḥ kiṃ nu māṃ dṛṣṭvā kṣudhārtaṃ kṣatriyarṣabhau |
āhārārthaṃ tu sandiṣṭau daivena gatacetasau || 2 ||
tacchrutvā lakṣmaṇo vākyaṃ prāptakālaṃ hitaṃ tadā |
uvācā'rtiṃ samāpanno vikrame kṛtalakṣaṇaḥ || 3 ||
tvāṃ ca māṃ ca purā tūrṇamādatte rākṣasādhamaḥ |
tasmādasibhyāmasyāśu bāhū chindāvahai gurū || 4 ||
bhīṣaṇo'yaṃ mahākāyo rākṣaso bhujavikramaḥ |
lokaṃ hyatijitaṃ kṛtvā hyāvāṃ hantumihecchati || 5 ||
niśceṣṭānāṃ vadho rājankutsito jagatīpateḥ |
kratumadhyopanītānāṃ paśūnāmiva rāghava || 6 ||
etatsañjalpitaṃ śrutvā tayoḥ kruddhastu rākṣasaḥ |
vidāryā'syaṃ tadā raudrastau bhakṣayitumārabhat || 7 ||
tatastau deśakālajñau khaḍgābhyāmeva rāghavau |
acchindatāṃ susaṃvignau bāhū tasyāṃsadeśataḥ || 8 ||
dakṣiṇo dakṣiṇaṃ bāhumasaktamasinā tataḥ |
ciccheda rāmo vegena savyaṃ vīrastu lakṣmaṇaḥ || 9 ||
sa papāta mahābāhuśchinnabāhurmahāsvanaḥ |
khaṃ ca gāṃ ca diśaścaiva nādayañjalado yathā || 10 ||
sa nikṛttau bhujau dṛṣṭvā śoṇitaughapariplutaḥ |
dīnaḥ papraccha tau vīrau kau yuvāmiti dānavaḥ || 11 ||
iti tasya bruvāṇasya lakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |
śaśaṃsa rāghavaṃ tasya kabandhasya mahātmanaḥ || 12 ||
ayamikṣvākudāyādo rāmo nāma janaiśśrutaḥ |
asyaivāvarajaṃ viddi bhrātaraṃ māṃ ca lakṣmaṇam || 13 ||
asya devaprabhāvasya vasato vijane vane |
rakṣasā'pahṛtā patnī yāmicchantāvihāgatau || 14 ||
tvaṃ tu ko vā kimarthaṃ vā kabandhasadṛśo vane |
āsyenorasi dīptena bhagnajaṅgho viceṣṭase || 15 ||
evamuktaḥ kabandhastu lakṣmaṇenottaraṃ vacaḥ |
uvāca paramaprīta stadindravacanaṃ smaran || 16 ||
svāgataṃ vāṃ naravyāghrau diṣṭyā paśyāmi cāpyaham |
diṣṭyā cemau nikṛttau me yuvābhyāṃ bāhubandhanau || 17 ||
virūpaṃ yacca me rūpaṃ prāptaṃ hyavinayādyathā |
tanme śṛṇu naravyāghra tattvataśśaṃsatastava || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.