ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତୌ ତୁ ତତ୍ର ସ୍ଥିତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ବାହୁପାଶପରିକ୍ଷିପ୍ତୌ କବନ୍ଧୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ତିଷ୍ଠତଃ କିଂ ନୁ ମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କ୍ଷୁଧାର୍ତଂ କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭୌ ।
ଆହାରାର୍ଥଂ ତୁ ସନ୍ଦିଷ୍ଟୌ ଦୈଵେନ ଗତଚେତସୌ ॥ 2 ॥
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଵାକ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ ହିତଂ ତଦା ।
ଉଵାଚାଽର୍ତିଂ ସମାପନ୍ନୋ ଵିକ୍ରମେ କୃତଲକ୍ଷଣଃ ॥ 3 ॥
ତ୍ଵାଂ ଚ ମାଂ ଚ ପୁରା ତୂର୍ଣମାଦତ୍ତେ ରାକ୍ଷସାଧମଃ ।
ତସ୍ମାଦସିଭ୍ଯାମସ୍ଯାଶୁ ବାହୂ ଛିନ୍ଦାଵହୈ ଗୁରୂ ॥ 4 ॥
ଭୀଷଣୋଽଯଂ ମହାକାଯୋ ରାକ୍ଷସୋ ଭୁଜଵିକ୍ରମଃ ।
ଲୋକଂ ହ୍ଯତିଜିତଂ କୃତ୍ଵା ହ୍ଯାଵାଂ ହନ୍ତୁମିହେଚ୍ଛତି ॥ 5 ॥
ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟାନାଂ ଵଧୋ ରାଜନ୍କୁତ୍ସିତୋ ଜଗତୀପତେଃ ।
କ୍ରତୁମଧ୍ଯୋପନୀତାନାଂ ପଶୂନାମିଵ ରାଘଵ ॥ 6 ॥
ଏତତ୍ସଞ୍ଜଲ୍ପିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଯୋଃ କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତୁ ରାକ୍ଷସଃ ।
ଵିଦାର୍ଯାଽସ୍ଯଂ ତଦା ରୌଦ୍ରସ୍ତୌ ଭକ୍ଷଯିତୁମାରଭତ୍ ॥ 7 ॥
ତତସ୍ତୌ ଦେଶକାଲଜ୍ଞୌ ଖଡ୍ଗାଭ୍ଯାମେଵ ରାଘଵୌ ।
ଅଚ୍ଛିନ୍ଦତାଂ ସୁସଂଵିଗ୍ନୌ ବାହୂ ତସ୍ଯାଂସଦେଶତଃ ॥ 8 ॥
ଦକ୍ଷିଣୋ ଦକ୍ଷିଣଂ ବାହୁମସକ୍ତମସିନା ତତଃ ।
ଚିଚ୍ଛେଦ ରାମୋ ଵେଗେନ ସଵ୍ଯଂ ଵୀରସ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ॥ 9 ॥
ସ ପପାତ ମହାବାହୁଶ୍ଛିନ୍ନବାହୁର୍ମହାସ୍ଵନଃ ।
ଖଂ ଚ ଗାଂ ଚ ଦିଶଶ୍ଚୈଵ ନାଦଯଞ୍ଜଲଦୋ ଯଥା ॥ 10 ॥
ସ ନିକୃତ୍ତୌ ଭୁଜୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୋଣିତୌଘପରିପ୍ଲୁତଃ ।
ଦୀନଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ତୌ ଵୀରୌ କୌ ଯୁଵାମିତି ଦାନଵଃ ॥ 11 ॥
ଇତି ତସ୍ଯ ବ୍ରୁଵାଣସ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଶୁଭଲକ୍ଷଣଃ ।
ଶଶଂସ ରାଘଵଂ ତସ୍ଯ କବନ୍ଧସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 12 ॥
ଅଯମିକ୍ଷ୍ଵାକୁଦାଯାଦୋ ରାମୋ ନାମ ଜନୈଶ୍ଶ୍ରୁତଃ ।
ଅସ୍ଯୈଵାଵରଜଂ ଵିଦ୍ଦି ଭ୍ରାତରଂ ମାଂ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ॥ 13 ॥
ଅସ୍ଯ ଦେଵପ୍ରଭାଵସ୍ଯ ଵସତୋ ଵିଜନେ ଵନେ ।
ରକ୍ଷସାଽପହୃତା ପତ୍ନୀ ଯାମିଚ୍ଛନ୍ତାଵିହାଗତୌ ॥ 14 ॥
ତ୍ଵଂ ତୁ କୋ ଵା କିମର୍ଥଂ ଵା କବନ୍ଧସଦୃଶୋ ଵନେ ।
ଆସ୍ଯେନୋରସି ଦୀପ୍ତେନ ଭଗ୍ନଜଙ୍ଘୋ ଵିଚେଷ୍ଟସେ ॥ 15 ॥
ଏଵମୁକ୍ତଃ କବନ୍ଧସ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନୋତ୍ତରଂ ଵଚଃ ।
ଉଵାଚ ପରମପ୍ରୀତ ସ୍ତଦିନ୍ଦ୍ରଵଚନଂ ସ୍ମରନ୍ ॥ 16 ॥
ସ୍ଵାଗତଂ ଵାଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରୌ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପଶ୍ଯାମି ଚାପ୍ଯହମ୍ ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଚେମୌ ନିକୃତ୍ତୌ ମେ ଯୁଵାଭ୍ଯାଂ ବାହୁବନ୍ଧନୌ ॥ 17 ॥
ଵିରୂପଂ ଯଚ୍ଚ ମେ ରୂପଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ହ୍ଯଵିନଯାଦ୍ଯଥା ।
ତନ୍ମେ ଶୃଣୁ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ତତ୍ତ୍ଵତଶ୍ଶଂସତସ୍ତଵ ॥ 18 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ଅରଣ୍ଯକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
tau tu tatra sthitau dṛṣṭvā bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
bāhupāśaparikṣiptau kabandho vākyamabravīt || 1 ||
tiṣṭhataḥ kiṃ nu māṃ dṛṣṭvā kṣudhārtaṃ kṣatriyarṣabhau |
āhārārthaṃ tu sandiṣṭau daivena gatacetasau || 2 ||
tacchrutvā lakṣmaṇo vākyaṃ prāptakālaṃ hitaṃ tadā |
uvācā'rtiṃ samāpanno vikrame kṛtalakṣaṇaḥ || 3 ||
tvāṃ ca māṃ ca purā tūrṇamādatte rākṣasādhamaḥ |
tasmādasibhyāmasyāśu bāhū chindāvahai gurū || 4 ||
bhīṣaṇo'yaṃ mahākāyo rākṣaso bhujavikramaḥ |
lokaṃ hyatijitaṃ kṛtvā hyāvāṃ hantumihecchati || 5 ||
niśceṣṭānāṃ vadho rājankutsito jagatīpateḥ |
kratumadhyopanītānāṃ paśūnāmiva rāghava || 6 ||
etatsañjalpitaṃ śrutvā tayoḥ kruddhastu rākṣasaḥ |
vidāryā'syaṃ tadā raudrastau bhakṣayitumārabhat || 7 ||
tatastau deśakālajñau khaḍgābhyāmeva rāghavau |
acchindatāṃ susaṃvignau bāhū tasyāṃsadeśataḥ || 8 ||
dakṣiṇo dakṣiṇaṃ bāhumasaktamasinā tataḥ |
ciccheda rāmo vegena savyaṃ vīrastu lakṣmaṇaḥ || 9 ||
sa papāta mahābāhuśchinnabāhurmahāsvanaḥ |
khaṃ ca gāṃ ca diśaścaiva nādayañjalado yathā || 10 ||
sa nikṛttau bhujau dṛṣṭvā śoṇitaughapariplutaḥ |
dīnaḥ papraccha tau vīrau kau yuvāmiti dānavaḥ || 11 ||
iti tasya bruvāṇasya lakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |
śaśaṃsa rāghavaṃ tasya kabandhasya mahātmanaḥ || 12 ||
ayamikṣvākudāyādo rāmo nāma janaiśśrutaḥ |
asyaivāvarajaṃ viddi bhrātaraṃ māṃ ca lakṣmaṇam || 13 ||
asya devaprabhāvasya vasato vijane vane |
rakṣasā'pahṛtā patnī yāmicchantāvihāgatau || 14 ||
tvaṃ tu ko vā kimarthaṃ vā kabandhasadṛśo vane |
āsyenorasi dīptena bhagnajaṅgho viceṣṭase || 15 ||
evamuktaḥ kabandhastu lakṣmaṇenottaraṃ vacaḥ |
uvāca paramaprīta stadindravacanaṃ smaran || 16 ||
svāgataṃ vāṃ naravyāghrau diṣṭyā paśyāmi cāpyaham |
diṣṭyā cemau nikṛttau me yuvābhyāṃ bāhubandhanau || 17 ||
virūpaṃ yacca me rūpaṃ prāptaṃ hyavinayādyathā |
tanme śṛṇu naravyāghra tattvataśśaṃsatastava || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ सप्ततितमस्सर्गः ।
तौ तु तत्र स्थितौ दृष्ट्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।
बाहुपाशपरिक्षिप्तौ कबन्धो वाक्यमब्रवीत् ॥ 1 ॥
तिष्ठतः किं नु मां दृष्ट्वा क्षुधार्तं क्षत्रियर्षभौ ।
आहारार्थं तु सन्दिष्टौ दैवेन गतचेतसौ ॥ 2 ॥
तच्छ्रुत्वा लक्ष्मणो वाक्यं प्राप्तकालं हितं तदा ।
उवाचाऽर्तिं समापन्नो विक्रमे कृतलक्षणः ॥ 3 ॥
त्वां च मां च पुरा तूर्णमादत्ते राक्षसाधमः ।
तस्मादसिभ्यामस्याशु बाहू छिन्दावहै गुरू ॥ 4 ॥
भीषणोऽयं महाकायो राक्षसो भुजविक्रमः ।
लोकं ह्यतिजितं कृत्वा ह्यावां हन्तुमिहेच्छति ॥ 5 ॥
निश्चेष्टानां वधो राजन्कुत्सितो जगतीपतेः ।
क्रतुमध्योपनीतानां पशूनामिव राघव ॥ 6 ॥
एतत्सञ्जल्पितं श्रुत्वा तयोः क्रुद्धस्तु राक्षसः ।
विदार्याऽस्यं तदा रौद्रस्तौ भक्षयितुमारभत् ॥ 7 ॥
ततस्तौ देशकालज्ञौ खड्गाभ्यामेव राघवौ ।
अच्छिन्दतां सुसंविग्नौ बाहू तस्यांसदेशतः ॥ 8 ॥
दक्षिणो दक्षिणं बाहुमसक्तमसिना ततः ।
चिच्छेद रामो वेगेन सव्यं वीरस्तु लक्ष्मणः ॥ 9 ॥
स पपात महाबाहुश्छिन्नबाहुर्महास्वनः ।
खं च गां च दिशश्चैव नादयञ्जलदो यथा ॥ 10 ॥
स निकृत्तौ भुजौ दृष्ट्वा शोणितौघपरिप्लुतः ।
दीनः पप्रच्छ तौ वीरौ कौ युवामिति दानवः ॥ 11 ॥
इति तस्य ब्रुवाणस्य लक्ष्मणश्शुभलक्षणः ।
शशंस राघवं तस्य कबन्धस्य महात्मनः ॥ 12 ॥
अयमिक्ष्वाकुदायादो रामो नाम जनैश्श्रुतः ।
अस्यैवावरजं विद्दि भ्रातरं मां च लक्ष्मणम् ॥ 13 ॥
अस्य देवप्रभावस्य वसतो विजने वने ।
रक्षसाऽपहृता पत्नी यामिच्छन्ताविहागतौ ॥ 14 ॥
त्वं तु को वा किमर्थं वा कबन्धसदृशो वने ।
आस्येनोरसि दीप्तेन भग्नजङ्घो विचेष्टसे ॥ 15 ॥
एवमुक्तः कबन्धस्तु लक्ष्मणेनोत्तरं वचः ।
उवाच परमप्रीत स्तदिन्द्रवचनं स्मरन् ॥ 16 ॥
स्वागतं वां नरव्याघ्रौ दिष्ट्या पश्यामि चाप्यहम् ।
दिष्ट्या चेमौ निकृत्तौ मे युवाभ्यां बाहुबन्धनौ ॥ 17 ॥
विरूपं यच्च मे रूपं प्राप्तं ह्यविनयाद्यथा ।
तन्मे शृणु नरव्याघ्र तत्त्वतश्शंसतस्तव ॥ 18 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे सप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptatitamassargaḥ |
tau tu tatra sthitau dṛṣṭvā bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
bāhupāśaparikṣiptau kabandho vākyamabravīt || 1 ||
tiṣṭhataḥ kiṃ nu māṃ dṛṣṭvā kṣudhārtaṃ kṣatriyarṣabhau |
āhārārthaṃ tu sandiṣṭau daivena gatacetasau || 2 ||
tacchrutvā lakṣmaṇo vākyaṃ prāptakālaṃ hitaṃ tadā |
uvācā'rtiṃ samāpanno vikrame kṛtalakṣaṇaḥ || 3 ||
tvāṃ ca māṃ ca purā tūrṇamādatte rākṣasādhamaḥ |
tasmādasibhyāmasyāśu bāhū chindāvahai gurū || 4 ||
bhīṣaṇo'yaṃ mahākāyo rākṣaso bhujavikramaḥ |
lokaṃ hyatijitaṃ kṛtvā hyāvāṃ hantumihecchati || 5 ||
niśceṣṭānāṃ vadho rājankutsito jagatīpateḥ |
kratumadhyopanītānāṃ paśūnāmiva rāghava || 6 ||
etatsañjalpitaṃ śrutvā tayoḥ kruddhastu rākṣasaḥ |
vidāryā'syaṃ tadā raudrastau bhakṣayitumārabhat || 7 ||
tatastau deśakālajñau khaḍgābhyāmeva rāghavau |
acchindatāṃ susaṃvignau bāhū tasyāṃsadeśataḥ || 8 ||
dakṣiṇo dakṣiṇaṃ bāhumasaktamasinā tataḥ |
ciccheda rāmo vegena savyaṃ vīrastu lakṣmaṇaḥ || 9 ||
sa papāta mahābāhuśchinnabāhurmahāsvanaḥ |
khaṃ ca gāṃ ca diśaścaiva nādayañjalado yathā || 10 ||
sa nikṛttau bhujau dṛṣṭvā śoṇitaughapariplutaḥ |
dīnaḥ papraccha tau vīrau kau yuvāmiti dānavaḥ || 11 ||
iti tasya bruvāṇasya lakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |
śaśaṃsa rāghavaṃ tasya kabandhasya mahātmanaḥ || 12 ||
ayamikṣvākudāyādo rāmo nāma janaiśśrutaḥ |
asyaivāvarajaṃ viddi bhrātaraṃ māṃ ca lakṣmaṇam || 13 ||
asya devaprabhāvasya vasato vijane vane |
rakṣasā'pahṛtā patnī yāmicchantāvihāgatau || 14 ||
tvaṃ tu ko vā kimarthaṃ vā kabandhasadṛśo vane |
āsyenorasi dīptena bhagnajaṅgho viceṣṭase || 15 ||
evamuktaḥ kabandhastu lakṣmaṇenottaraṃ vacaḥ |
uvāca paramaprīta stadindravacanaṃ smaran || 16 ||
svāgataṃ vāṃ naravyāghrau diṣṭyā paśyāmi cāpyaham |
diṣṭyā cemau nikṛttau me yuvābhyāṃ bāhubandhanau || 17 ||
virūpaṃ yacca me rūpaṃ prāptaṃ hyavinayādyathā |
tanme śṛṇu naravyāghra tattvataśśaṃsatastava || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.