కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్ద్వితీయకాణ్డే ద్వితీయః ప్రశ్నః - ఇష్టివిధానం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
ప్ర॒జాపతిః॑ ప్ర॒జా అ॑సృజత॒ తా-స్సృ॒ష్టా॒ ఇన్ద్రా॒గ్నీ అపా॑గూహతా॒గ్ం॒ సో॑-ఽచాయ-త్ప్ర॒జాప॑తిరిన్ద్రా॒గ్నీ వై మే᳚ ప్ర॒జా అపా॑ఘుక్షతా॒మితి॒ స ఏ॒తమై᳚న్ద్రా॒గ్న- మేకా॑దశకపాల-మపశ్య॒-త్త-న్నిర॑వప॒-త్తావ॑స్మై ప్ర॒జాః ప్రాసా॑ధయతా- మిన్ద్రా॒గ్నీ వా ఏ॒తస్య॑ ప్ర॒జామప॑ గూహతో॒ యో-ఽలం॑ ప్ర॒జాయై॒ స-న్ప్ర॒జా-న్న వి॒న్దత॑ ఐన్ద్రా॒గ్న-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పేత్-ప్ర॒జాకా॑మ ఇన్ద్రా॒గ్నీ [ ] 1
ఏ॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తావే॒వాస్మై᳚ ప్ర॒జా-మ్ప్ర సా॑ధయతో వి॒న్దతే᳚ ప్ర॒జా-మై᳚న్ద్రా॒గ్న-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-థ్స్పర్ధ॑మానః॒, క్షేత్రే॑ వా సజా॒తేషు॑ వేన్ద్రా॒గ్నీ ఏ॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తాభ్యా॑మే॒వేన్ద్రి॒యం ఁవీ॒ర్య॑-మ్భ్రాతృ॑వ్యస్య వృఙ్క్తే॒ వి పా॒ప్మనా॒ భ్రాతృ॑వ్యేణ జయ॒తే-ఽప॒ వా ఏ॒తస్మా॑దిన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-ఙ్క్రామతి॒ య-స్స॑గ్రా॒మ్మ-ము॑పప్ర॒యాత్యై᳚న్ద్రా॒గ్న-మేకా॑దశకపాల॒-న్ని- [-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిః, వ॒పే॒-థ్స॒ఙ్గ్రా॒మ-] 2
-ర్వ॑పే-థ్సఙ్గ్రా॒మ-ము॑పప్రయా॒స్య-న్ని॑న్ద్రా॒గ్నీ ఏ॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తావే॒వాస్మి॑-న్నిన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-న్ధత్త-స్స॒హేన్ద్రి॒యేణ॑ వీ॒ర్యే॑ణోప॒ ప్ర యా॑తి॒ జయ॑తి॒ తగ్ం స॑గ్రా॒మ్మం-విఁ వా ఏ॒ష ఇ॑న్ద్రి॒యేణ॑ వీ॒ర్యే॑ణర్ధ్యతే॒ య-స్స॑గ్రా॒మ్మ-ఞ్జయ॑త్యైన్ద్రా॒గ్న-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-థ్సఙ్గ్రా॒మ-ఞ్జి॒త్వేన్ద్రా॒గ్నీ ఏ॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తావే॒వాస్మి॑-న్నిద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑న్- [వీ॒ర్య᳚మ్, ధ॒త్తో॒ నేన్ద్రి॒యేణ॑] 3
-ధత్తో॒ నేన్ద్రి॒యేణ॑ వీ॒ర్యే॑ణ॒ వ్యృ॑ద్ధ్య॒తే-ఽప॒ వా ఏ॒తస్మా॑దిన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-ఙ్క్రామతి॒ య ఏతి॑ జ॒నతా॑మైన్ద్రా॒గ్న-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-జ్జ॒నతా॑మే॒ష్య-న్ని॑న్ద్రా॒గ్నీ ఏ॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తావే॒వాస్మి॑-న్నిన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-న్ధత్త-స్స॒హేన్ద్రి॒యేణ॑ వీ॒ర్యే॑ణ జ॒నతా॑మేతి పౌ॒ష్ణ-ఞ్చ॒రుమను॒ నిర్వ॑పే-త్పూ॒షా వా ఇ॑న్ద్రి॒యస్య॑ వీ॒ర్య॑స్యా-ఽనుప్రదా॒తా పూ॒షణ॑మే॒వ [ ] 4
స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మా॑ ఇన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑మను॒ ప్రయ॑చ్ఛతి క్షైత్రప॒త్య-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే-జ్జ॒నతా॑-మా॒గత్యే॒యం-వైఁ క్షేత్ర॑స్య॒ పతి॑ర॒స్యామే॒వ ప్రతి॑ తిష్ఠత్యైన్ద్రా॒గ్న-మేకా॑దశకపాల-ము॒పరి॑ష్టా॒-న్నిర్వ॑పేద॒స్యామే॒వ ప్ర॑తి॒ష్ఠాయే᳚న్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-ము॒పరి॑ష్టా-దా॒త్మ-న్ధ॑త్తే ॥ 5 ॥
(ప్ర॒జాకా॑మ ఇన్ద్రా॒గ్నీ - ఉ॑పప్ర॒యాత్యై᳚న్ద్రా॒గ్నమేకా॑దశకపాల॒-న్ని- ర్వీ॒ర్యం॑ - పూ॒షణ॑మే॒ వై - కా॒న్నచ॑త్వారి॒గ్ం॒శచ్చ॑ ) (అ. 1)
అ॒గ్నయే॑ పథి॒కృతే॑ పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్యో ద॑ర్శపూర్ణమాసయా॒జీ సన్న॑మావా॒స్యాం᳚-వాఁ పౌర్ణమా॒సీం-వాఁ॑-ఽతిపా॒దయే᳚-త్ప॒థో వా ఏ॒షోద్ధ్యప॑థేనైతి॒ యో ద॑ర్శపూర్ణమాసయా॒జీ సన్న॑మావా॒స్యాం᳚-వాఁ పౌర్ణమా॒సీం-వాఁ॑తిపా॒దయ॑త్య॒గ్నిమే॒వ ప॑థి॒కృత॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైన॒మప॑థా॒-త్పన్థా॒మపి॑ నయత్యన॒డ్వా-న్దక్షి॑ణా వ॒హీ హ్యే॑ష సమృ॑ద్ధ్యా అ॒గ్నయే᳚ వ్ర॒తప॑తయే [వ్ర॒తప॑తయే, పు॒రో॒డాశ॑-] 6
పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్య ఆహి॑తాగ్ని॒-స్సన్న॑వ్ర॒త్యమి॑వ॒ చరే॑ద॒గ్నిమే॒వ వ్ర॒తప॑తి॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైనం॑-వ్రఁ॒తమా ల॑భంయఁతి॒ వ్రత్యో॑ భవత్య॒గ్నయే॑ రక్షో॒ఘ్నే పు॑రో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్యగ్ం రక్షాగ్ం॑సి॒ సచే॑రన్న॒గ్నిమే॒వ ర॑క్షో॒హణ॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మా॒-ద్రక్షా॒గ్॒స్యప॑ హన్తి॒ నిశి॑తాయా॒-న్నిర్వ॑పే॒- [నిర్వ॑పేత్, నిశి॑తాయా॒గ్ం॒ హి] 7
-న్నిశి॑తాయా॒గ్ం॒ హి రక్షాగ్ం॑సి ప్రే॒రతే॑ స॒ప్రేంర్ణా᳚న్యే॒వైనా॑ని హన్తి॒ పరి॑శ్రితే యాజయే॒-ద్రక్ష॑సా॒-మన॑న్వవచారాయ రక్షో॒ఘ్నీ యా᳚జ్యానువా॒క్యే॑ భవతో॒ రక్ష॑సా॒గ్॒ స్తృత్యా॑ అ॒గ్నయే॑ రు॒ద్రవ॑తే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే-దభి॒చర॑-న్నే॒షా వా అ॑స్య ఘో॒రా త॒నూర్య-ద్రు॒ద్రస్తస్మా॑ ఏ॒వైన॒మావృ॑శ్చతి తా॒జగార్తి॒-మార్చ్ఛ॑త్య॒గ్నయే॑ సురభి॒మతే॑ పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్యస్య॒ గావో॑ వా॒ పురు॑షా [వా॒ పురు॑షాః, వా॒ ప్ర॒మీయే॑ర॒న్॒] 8
వా ప్ర॒మీయే॑ర॒న్॒ యో వా॑ బిభీ॒యాదే॒షా వా అ॑స్య భేష॒జ్యా॑ త॒నూర్య-థ్సు॑రభి॒మతీ॒-తయై॒వా-ఽస్మై॑ భేష॒జ-ఙ్క॑రోతి సురభి॒మతే॑ భవతి పూతీగ॒న్ధస్యా-ఽప॑హత్యా అ॒గ్నయే॒ క్షామ॑వతే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే-థ్సఙ్గ్రా॒మే సంయఁ॑త్తే భాగ॒ధేయే॑నై॒వైనగ్ం॑ శమయి॒త్వా పరా॑న॒భి నిర్ది॑శతి॒ యమవ॑రేషాం॒-విఁద్ధ్య॑న్తి॒ జీవ॑తి॒ స య-మ్పరే॑షా॒-మ్ప్ర స మీ॑యతే॒ జయ॑తి॒ తగ్ం స॑ఙ్గ్రా॒మ- [తగ్ం స॑ఙ్గ్రా॒మమ్, అ॒భి వా ఏ॒ష] 9
-మ॒భి వా ఏ॒ష ఏ॒తాను॑చ్యతి॒ యేషా᳚-మ్పూర్వాప॒రా అ॒న్వఞ్చః॑ ప్ర॒మీయ॑న్తే పురుషాహు॒తిర్-హ్య॑స్య ప్రి॒యత॑మా॒-ఽగ్నయే॒ క్షామ॑వతే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే-ద్భాగ॒ధేయే॑నై॒వైనగ్ం॑ శమయతి॒ నైషా᳚-మ్పు॒రా-ఽఽయు॒షో-ఽప॑రః॒ ప్రమీ॑యతే॒-ఽభి వా ఏ॒ష ఏ॒తస్య॑ గృ॒హాను॑చ్యతి॒ యస్య॑ గృ॒హా-న్దహ॑త్య॒గ్నయే॒ క్షామ॑వతే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే-ద్భాగ॒ధేయే॑నై॒వైనగ్ం॑ శమయతి॒ నా-ఽస్యాప॑ర-ఙ్గృ॒హా-న్ద॑హతి ॥ 10 ॥
(వ్ర॒తప॑తయే॒ - నిశి॑తాయా॒-న్నిర్వ॑పే॒త్ - పురు॑షాః - సఙ్గ్రా॒మం - న - చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 2)
అ॒గ్నయే॒ కామా॑య పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్య-ఙ్కామో॒ నోప॒నమే॑-ద॒గ్నిమే॒వ కామ॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైన॒-ఙ్కామే॑న॒ సమ॑ర్ధయ॒త్యుపై॑న॒-ఙ్కామో॑ నమత్య॒గ్నయే॒ య వి॑ష్ఠాయ పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-థ్స్పర్ధ॑మానః॒, క్షేత్రే॑ వా సజా॒తేషు॑ వా॒-ఽగ్నిమే॒వ యవి॑ష్ఠ॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తేనై॒వేన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-మ్భ్రాతృ॑వ్యస్య [భ్రాతృ॑వ్యస్య, యు॒వ॒తే॒ విపా॒ప్మనా॒] 11
యువతే॒ విపా॒ప్మనా॒ భ్రాతృ॑వ్యేణ జయతే॒-ఽగ్నయే॒ యవి॑ష్ఠాయ పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే-దభిచ॒ర్యమా॑ణో॒ ఽగ్నిమే॒వ యవి॑ష్ఠ॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మా॒-ద్రక్షాగ్ం॑సి యవయతి॒ నైన॑-మభి॒చరన్᳚-థ్స్తృణుతే॒-ఽగ్నయ॒ ఆయు॑ష్మతే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్యః కా॒మయే॑త॒ సర్వ॒-మాయు॑-రియా॒-మిత్య॒గ్ని- మే॒వా-ఽఽయు॑ష్మన్త॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వా-ఽస్మి॒- [ఏ॒వా-ఽస్మిన్న్॑, ఆయు॑ర్దధాతి॒] 12
-న్నాయు॑ర్దధాతి॒ సర్వ॒మాయు॑-రేత్య॒గ్నయే॑ జా॒తవే॑దసే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-ద్భూతి॑కామో॒-ఽగ్నిమే॒వ జా॒తవే॑దస॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైన॒-మ్భూతి॑-ఙ్గమయతి॒ భవ॑త్యే॒వాగ్నయే॒ రుక్మ॑తే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-ద్రుక్కా॑మో॒-ఽగ్నిమే॒వ రుక్మ॑న్త॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మి॒-న్రుచ॑-న్దధాతి॒-రోచ॑త ఏ॒వాగ్నయే॒ తేజ॑స్వతే పురో॒డాశ॑- [పురో॒డాశ᳚మ్, అ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒త్] 13
-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-త్తేజ॑స్కామో॒-ఽగ్నిమే॒వ తేజ॑స్వన్త॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మి॒-న్తేజో॑ దధాతి తేజ॒స్వ్యే॑వ భ॑వత్య॒గ్నయే॑ సాహ॒న్త్యాయ॑ పురో॒డాశ॑మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-థ్సీక్ష॑మాణో॒ ఽగ్నిమే॒వ సా॑హ॒న్త్యగ్గ్ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తేనై॒వ స॑హతే॒ యగ్ం సీక్ష॑తే ॥ 14 ॥
(భ్రాతృ॑వ్యస్యా -స్మి॒న్ - తేజ॑స్వతే పురో॒డశ॑ - మ॒ష్టాత్రిగ్ం॑శచ్చ) (అ. 3)
అ॒గ్నయే-ఽన్న॑వతే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్యః కా॒మయే॒తా-ఽన్న॑వాన్-థ్స్యా॒మిత్య॒గ్ని-మే॒వా-న్న॑వన్త॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైన॒మన్న॑వన్త-ఙ్కరో॒త్యన్న॑వానే॒వ భ॑వత్య॒గ్నయే᳚-ఽన్నా॒దాయ॑ పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్యః కా॒మయే॑తా-ఽన్నా॒ద-స్స్యా॒మిత్య॒గ్ని-మే॒వాన్నా॒దగ్గ్ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైన॑-మన్నా॒ద-ఙ్క॑రోత్యన్నా॒ద - [-క॑రోత్యన్నా॒దః, ఏ॒వ భ॑వత్య॒గ్నయే-ఽన్న॑పతయే] 15
ఏ॒వ భ॑వత్య॒గ్నయే-ఽన్న॑పతయే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్యః-కా॒మయే॒తా-ఽన్న॑పతి-స్స్యా॒-మిత్య॒గ్ని-మే॒వా-ఽన్న॑పతి॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైన॒-మన్న॑పతి-ఙ్కరో॒త్యన్న॑పతి-రే॒వ భ॑వత్య॒గ్నయే॒ పవ॑మానాయ పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పేద॒గ్నయే॑ పావ॒కాయా॒గ్నయే॒ శుచ॑యే॒ జ్యోగా॑మయావీ॒ యద॒గ్నయే॒ పవ॑మానాయ ని॒ర్వప॑తి ప్రా॒ణ-మే॒వా-ఽస్మి॒-న్తేన॑ దధాతి॒ యద॒గ్నయే॑ - [యద॒గ్నయే᳚, పా॒వ॒కాయ॒ వాచ॑-] 16
పావ॒కాయ॒ వాచ॑-మే॒వా-ఽస్మి॒-న్తేన॑ దధాతి॒ యద॒గ్నయే॒ శుచ॑య॒ ఆయు॑-రే॒వా-ఽస్మి॒-న్తేన॑ దధాత్యు॒త యదీ॒తాసు॒-ర్భవ॑తి॒ జీవ॑త్యే॒వైతా-మే॒వ నిర్వ॑పే॒-చ్చక్షు॑ష్కామో॒ యద॒గ్నయే॒ పవ॑మానాయ ని॒ర్వప॑తి ప్రా॒ణ-మే॒వా-ఽస్మి॒-న్తేన॑ దధాతి॒ యద॒గ్నయే॑ పావ॒కాయ॒ వాచ॑-మే॒వాస్మి॒-న్తేన॑ దధాతి॒ యద॒గ్నయే॒ శుచ॑యే॒ చక్షు॑-రే॒వాస్మి॒-న్తేన॑ దధా- [చక్షు॑రే॒వాస్మి॒-న్తేన॑ దధాతి, ఉ॒త యద్య॒న్ధో] 17
-త్యు॒త యద్య॒న్ధో భవ॑తి॒ ప్రైవ ప॑శ్యత్య॒గ్నయే॑ పు॒త్రవ॑తే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-దిన్ద్రా॑య పు॒త్రిణే॑ పురో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాల-మ్ప్ర॒జాకా॑మో॒-ఽగ్ని-రే॒వా-ఽస్మై᳚ ప్ర॒జా-మ్ప్ర॑జ॒నయ॑తి వృ॒ద్ధా-మిన్ద్రః॒ ప్ర య॑చ్ఛత్య॒గ్నయే॒ రస॑వతే-ఽజక్షీ॒రే చ॒రు-న్నిర్వ॑పే॒ద్యః కా॒మయే॑త॒ రస॑వాన్-థ్స్యా॒-మిత్య॒గ్ని-మే॒వ రస॑వన్త॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైన॒గ్ం॒ రస॑వన్త-ఙ్కరోతి॒ [రస॑వన్త-ఙ్కరోతి, రస॑వానే॒వ] 18
రస॑వానే॒వ భ॑వత్యజక్షీ॒రే భ॑వత్యాగ్నే॒యీ వా ఏ॒షా యద॒జా సా॒క్షాదే॒వ రస॒మవ॑ రున్ధే॒-ఽగ్నయే॒ వసు॑మతే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్యః కా॒మయే॑త॒ వసు॑మాన్-థ్స్యా॒మిత్య॒గ్ని-మే॒వ వసు॑మన్త॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైనం॒-వఁసు॑మన్త-ఙ్కరోతి॒ వసు॑మానే॒వ భ॑వత్య॒గ్నయే॑ వాజ॒సృతే॑ పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నివ॑ర్పే-థ్సఙ్గ్రా॒మే సం-యఁ॑త్తే॒ వాజం॒- [సం-యఁ॑త్తే॒ వాజ᳚మ్, వా ఏ॒ష సి॑సీర్షతి॒] 19
-ఁవా ఏ॒ష సి॑సీర్షతి॒ య-స్స॑గ్రా॒మ్మ-ఞ్జిగీ॑షత్య॒గ్నిః ఖలు॒ వై దే॒వానాం᳚-వాఁజ॒సృ-ద॒గ్ని-మే॒వ వా॑జ॒సృత॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ ధావ॑తి॒ వాజ॒గ్ం॒ హన్తి॑ వృ॒త్ర-ఞ్జయ॑తి॒ తగ్ం స॑గ్రా॒మ్మ-మథో॑ అ॒గ్నిరి॑వ॒ న ప్ర॑తి॒ధృషే॑ భవత్య॒గ్నయే᳚-ఽగ్ని॒వతే॑ పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-ద్యస్యా॒గ్నా- వ॒గ్ని- మ॑భ్యు॒ద్ధరే॑యు॒-ర్నిర్ది॑ష్టభాగో॒ వా ఏ॒తయో॑-ర॒న్యో-ఽని॑ర్దిష్టభాగో॒-ఽన్యస్తౌ స॒భంవఁ॑న్తౌ॒ యజ॑మాన- [యజ॑మానమ్, అ॒భి] 20
-మ॒భి స-మ్భ॑వత॒-స్స ఈ᳚శ్వ॒ర ఆర్తి॒-మార్తో॒-ర్య-ద॒గ్నయే᳚-ఽగ్ని॒వతే॑ ని॒ర్వప॑తి భాగ॒ధేయే॑నై॒వైనౌ॑ శమయతి॒ నా-ఽఽర్తి॒మార్చ్ఛ॑తి॒ యజ॑మానో॒-ఽగ్నయే॒ జ్యోతి॑ష్మతే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-ద్యస్యా॒-గ్నిరుద్ధృ॒తో-ఽహు॑తే-ఽగ్నిహో॒త్ర ఉ॒ద్వాయే॒దప॑ర ఆ॒దీప్యా॑-ఽనూ॒ద్ధృత్య॒ ఇత్యా॑హు॒స్త-త్తథా॒ న కా॒ర్యం॑-యఁ-ద్భా॑గ॒ధేయ॑మ॒భి పూర్వ॑ ఉద్ధ్రి॒యతే॒ కిమప॑రో॒-ఽభ్యు- [కిమప॑రో॒-ఽభ్యుత్, హ్రి॒యే॒తేతి॒ తాన్యే॒వా] 21
-ద్ధ్రి॑యే॒తేతి॒ తాన్యే॒వా వ॒క్షాణా॑ని సన్ని॒ధాయ॑ మన్థేది॒తః ప్ర॑థ॒మ-ఞ్జ॑జ్ఞే అ॒గ్ని-స్స్వాద్యోనే॒రధి॑ జా॒తవే॑దాః । స గా॑యత్రి॒యా త్రి॒ష్టుభా॒ జగ॑త్యా దే॒వేభ్యో॑ హ॒వ్యం-వఁ॑హతు ప్రజా॒నన్నితి॒ ఛన్దో॑భి-రే॒వైన॒గ్గ్॒ స్వాద్యోనేః॒ ప్రజ॑నయత్యే॒ష వా వ సో᳚-ఽగ్నిరిత్యా॑హు॒ ర్జ్యోతి॒స్త్వా అ॑స్య॒ పరా॑పతిత॒-మితి॒ యద॒గ్నయే॒ జ్యోతి॑ష్మతే ని॒ర్వప॑తి॒ యదే॒వాస్య॒ జ్యోతిః॒ పరా॑పతిత॒-న్తదే॒వావ॑ రున్ధే ॥ 22 ॥
(క॒రో॒త్య॒న్నా॒దో - ద॑ధాతి॒ యద॒గ్నయే॒ - శుచ॑యే॒ చక్షు॑రే॒వాస్మి॒-న్తేన॑ దధాతి -కరోతి॒ - వాజం॒ -ఁయజ॑మాన॒ - ము - దే॒వాస్య॒ - షట్చ॑) (అ. 4)
వై॒శ్వా॒న॒ర-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-ద్వారు॒ణ-ఞ్చ॒రు-న్ద॑ధి॒క్రావ్ణ్ణే॑ చ॒రుమ॑భిశ॒స్యమా॑నో॒ య-ద్వై᳚శ్వాన॒రో ద్వాద॑శకపాలో॒ భవ॑తి సంవఁథ్స॒రో వా అ॒గ్ని ర్వై᳚శ్వాన॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రేణై॒వైనగ్గ్॑ స్వదయ॒త్యప॑ పా॒పం-వఁర్ణగ్ం॑ హతే వారు॒ణేనై॒వైనం॑-వఁరుణపా॒శా-న్ము॑ఞ్చతి దధి॒క్రావ్ణ్ణా॑ పునాతి॒ హిర॑ణ్య॒-న్దక్షి॑ణా ప॒విత్రం॒-వైఁ హిర॑ణ్య-మ్పు॒నాత్యే॒వైన॑-మా॒ద్య॑-మ॒స్యా-ఽన్న॑-మ్భవత్యే॒తామే॒వ నిర్వ॑పే-త్ప్ర॒జాకా॑మ-స్సంవఁథ్స॒రో [సంవఁథ్స॒రః, వా] 23
వా ఏ॒తస్యా-ఽశా᳚న్తో॒ యోని॑-మ్ప్ర॒జాయై॑ పశూ॒నా-న్నిర్ద॑హతి॒ యో-ఽల॑-మ్ప్ర॒జాయై॒ స-న్ప్ర॒జా-న్న వి॒న్దతే॒ య-ద్వై᳚శ్వాన॒రో ద్వాద॑శకపాలో॒ భవ॑తి సంవఁథ్స॒రో వా అ॒గ్ని ర్వై᳚శ్వాన॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రమే॒వ భా॑గ॒ధేయే॑న శమయతి॒ సో᳚-ఽస్మై శా॒న్త-స్స్వాద్యోనేః᳚ ప్ర॒జా-మ్ప్రజ॑నయతి వారు॒ణేనై॒వైనం॑-వఁరుణపా॒శా-న్ము॑ఞ్చతి దధి॒క్రావ్ణ్ణా॑ పునాతి॒ హిర॑ణ్య॒-న్దక్షి॑ణా ప॒విత్రం॒-వైఁ హిర॑ణ్య-మ్పు॒నాత్యే॒వైనం॑- [పు॒నాత్యే॒వైన᳚మ్, వి॒న్దతే᳚] 24
-ఁవి॒న్దతే᳚ ప్ర॒జాం-వైఁ᳚శ్వాన॒ర-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-త్పు॒త్రే జా॒తేయద॒ష్టాక॑పాలో॒ భవ॑తి గాయత్రి॒యైవైన॑-మ్బ్రహ్మవర్చ॒సేన॑ పునాతి॒ యన్నవ॑కపాల-స్త్రి॒వృతై॒వాస్మి॒-న్తేజో॑ దధాతి॒ య-ద్దశ॑కపాలో వి॒రాజై॒వా-ఽస్మి॑-న్న॒న్నాద్య॑-న్దధాతి॒ యదేకా॑దశకపాల- స్త్రి॒ష్టుభై॒వా-ఽస్మి॑-న్నిన్ద్రి॒య-న్ద॑ధాతి॒ య-ద్ద్వాద॑శకపాలో॒ జగ॑త్యై॒వా-ఽస్మి॑-న్ప॒శూ-న్ద॑ధాతి॒ యస్మి॑న్ జా॒త ఏ॒తామిష్టి॑-న్ని॒ర్వప॑తి పూ॒త [పూ॒తః, ఏ॒వ తే॑జ॒స్వ్య॑న్నా॒ద] 25
ఏ॒వ తే॑జ॒స్వ్య॑న్నా॒ద ఇ॑న్ద్రియా॒వీ ప॑శు॒మా-న్భ॑వ॒త్యవ॒ వా ఏ॒ష సు॑వ॒ర్గా-ల్లో॒కా-చ్ఛి॑ద్యతే॒ యో ద॑ర్శపూర్ణమాసయా॒జీ సన్న॑మావా॒స్యాం᳚-వాఁ పౌర్ణమా॒సీం-వాఁ॑తిపా॒దయ॑తి సువ॒ర్గాయ॒ హి లో॒కాయ॑ దర్శపూర్ణమా॒సా వి॒జ్యేతే॑ వైశ్వాన॒ర-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-దమావా॒స్యాం᳚-వాఁ పౌర్ణమా॒సీం-వాఁ॑-ఽతి॒పాద్య॑ సంవఁథ్స॒రో వా అ॒గ్ని ర్వై᳚శ్వాన॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రమే॒వ ప్రీ॑ణా॒త్యథో॑ సంవఁథ్స॒రమే॒వాస్మా॒ ఉప॑ దధాతి సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యా॒ [సమ॑ష్ట్యై, అథో॑] 26
అథో॑ దే॒వతా॑ ఏ॒వాన్వా॒రభ్య॑ సువ॒ర్గం-లోఁ॒కమే॑తి వీర॒హా వా ఏ॒ష దే॒వానాం॒-యోఁ᳚-ఽగ్ని-ము॑ద్వా॒సయ॑తే॒ న వా ఏ॒తస్య॑ బ్రాహ్మ॒ణా ఋ॑తా॒యవః॑ పు॒రా-ఽన్న॑-మక్ష-న్నాగ్నే॒య-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే-ద్వైశ్వాన॒ర-న్ద్వాద॑శకపాల-మ॒గ్నిము॑ద్వాసయి॒ష్యన్. యద॒ష్టాక॑పాలో॒ భవ॑త్య॒ష్టాక్ష॑రా గాయ॒త్రీ-గా॑య॒త్రో᳚ ఽగ్ని-ర్యావా॑-నే॒వా-ఽగ్నిస్తస్మా॑ ఆతి॒థ్య-ఙ్క॑రో॒త్యథో॒ యథా॒ జనం॑-యఁ॒తే॑-ఽవ॒స-ఙ్క॒రోతి॑ తా॒దృ- [తా॒దృక్, ఏ॒వ] 27
-గే॒వ త-ద్ద్వాద॑శకపాలో వైశ్వాన॒రో భ॑వతి॒ ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సంవఁథ్స॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రః ఖలు॒ వా అ॒గ్నేర్యోని॒-స్స్వామే॒వైనం॒-యోఁని॑-ఙ్గమయ-త్యా॒ద్య॑మ॒స్యాన్న॑-మ్భవతి వైశ్వాన॒ర-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర్వ॑పేన్మారు॒తగ్ం స॒ప్తక॑పాల॒-ఙ్గ్రామ॑కామ ఆహవ॒నీయే॑ వైశ్వాన॒రమధి॑ శ్రయతి॒ గార్హ॑పత్యే మారు॒త-మ్పా॑పవస్య॒సస్య॒ విధృ॑త్యై॒ ద్వాద॑శకపాలో వైశ్వాన॒రో భ॑వతి॒ ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సంవఁథ్స॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రేణై॒వాస్మై॑ సజా॒తాగ్శ్చ్యా॑వయతి మారు॒తో భ॑వతి [ ] 28
మ॒రుతో॒ వై దే॒వానాం॒-విఁశో॑ దేవవి॒శేనై॒వా-ఽస్మై॑ మనుష్య వి॒శమవ॑ రున్ధే స॒ప్తక॑పాలో భవతి స॒ప్త గ॑ణా॒ వై మ॒రుతో॑ గణ॒శ ఏ॒వాస్మై॑ సజా॒తానవ॑ రున్ధే ఽనూ॒చ్యమా॑న॒ ఆ సా॑దయతి॒ విశ॑మే॒వాస్మా॒ అను॑వర్త్మాన-ఙ్కరోతి ॥ 29 ॥
(ప్ర॒జాకా॑మ-స్సంవఁథ్స॒రః - పు॒నాత్యే॒వైనం॑ - పూ॒తః - సమ॑ష్ట్యై -తా॒దృం - మా॑రు॒తో భ॑వ॒ - త్యేకా॒న్న త్రి॒గ్ం॒శచ్చ॑ ) (అ. 5)
ఆ॒ది॒త్య-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే-థ్సఙ్గ్రా॒మ-ము॑పప్రయా॒స్య-న్ని॒యం-వాఁ అది॑తి-ర॒స్యామే॒వ పూర్వే॒ ప్రతి॑తిష్ఠన్తి వైశ్వాన॒ర-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-దా॒యత॑న-ఙ్గ॒త్వా-సం॑వఁథ్స॒రో వా అ॒గ్ని ర్వై᳚శ్వాన॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒రః ఖలు॒ వై దే॒వానా॑-మా॒యత॑న-మే॒తస్మా॒ద్వా ఆ॒యత॑నా-ద్దే॒వా అసు॑రా-నజయ॒న్॒. య-ద్వై᳚శ్వాన॒ర-న్ద్వాద॑శకపాల-న్ని॒ర్వప॑తి దే॒వానా॑-మే॒వా-ఽఽయత॑నే యతతే॒ జయ॑తి॒ తగ్ం స॑గ్రా॒మ్మ-మే॒తస్మి॒న్ వా ఏ॒తౌ మృ॑జాతే॒ [ఏ॒తౌ మృ॑జాతే, యో వి॑ద్విషా॒ణయో॒-రన్న॒-మత్తి॑] ॥ 30 ॥
యో వి॑ద్విషా॒ణయో॒-రన్న॒-మత్తి॑ వైశ్వాన॒ర-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-ద్విద్విషా॒ణయో॒రన్న॑-ఞ్జ॒గ్ధ్వా సం॑వఁథ్స॒రో వా అ॒గ్ని-ర్వై᳚శ్వాన॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒ర స్వ॑దిత-మే॒వా-ఽత్తి॒ నాస్మి॑-న్మృజాతే సంవఁథ్స॒రాయ॒ వా ఏ॒తౌ సమ॑మాతే॒ యౌ స॑మ॒మాతే॒ తయో॒ర్యః పూర్వో॑-ఽభి॒ద్రుహ్య॑తి॒ తం-వఁరు॑ణో గృహ్ణాతి వైశ్వాన॒ర-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-థ్సమమా॒నయోః॒ పూర్వో॑-ఽభి॒ద్రుహ్య॑ సంవఁథ్స॒రో వా అ॒గ్ని-ర్వై᳚శ్వాన॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒ర-మే॒వా-ఽఽప్త్వా ని॑ర్వరు॒ణం- [ని॑ర్వరు॒ణమ్, ప॒రస్తా॑-ద॒భి] ॥ 31 ॥
-ప॒రస్తా॑-ద॒భి ద్రు॑హ్యతి॒ నైనం॒-వఁరు॑ణో గృహ్ణాత్యా॒వ్యం॑-వాఁ ఏ॒ష ప్రతి॑ గృహ్ణాతి॒ యో-ఽవి॑-మ్ప్రతిగృ॒హ్ణాతి॑ వైశ్వాన॒ర-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒దవి॑-మ్ప్రతి॒గృహ్య॑ సంవఁథ్స॒రో వా అ॒గ్ని-ర్వై᳚శ్వాన॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒ర-స్వ॑దితామే॒వ ప్రతి॑గృహ్ణాతి॒ నా-ఽఽవ్య॑-మ్ప్రతి॑గృహ్ణాత్యా॒త్మనో॒ వా ఏ॒ష మాత్రా॑మాప్నోతి॒ య ఉ॑భ॒యాద॑-త్ప్రతిగృ॒హ్ణాత్యశ్వం॑-వాఁ॒ పురు॑షం-వాఁ వైశ్వాన॒ర-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-దుభ॒యాద॑- [నిర్వ॑పే-దుభ॒యాద॑త్, ప్ర॒తి॒గృహ్య॑] ॥ 32 ॥
-త్ప్రతి॒గృహ్య॑ సంవఁథ్స॒రో వా అ॒గ్నిర్వై᳚శ్వాన॒ర-స్సం॑వఁథ్స॒ర-స్వ॑దితమే॒వ ప్రతి॑ గృహ్ణాతి॒ నాత్మనో॒ మాత్రా॑మాప్నోతి వైశ్వాన॒ర-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-థ్స॒ని-మే॒ష్యన్-థ్సం॑వఁథ్స॒రో వా అ॒గ్ని-ర్వై᳚శ్వాన॒రో య॒దా ఖలు॒ వై సం॑వఁథ్స॒ర-ఞ్జ॒నతా॑యా॒-ఞ్చర॒త్యథ॒ స ధ॑నా॒ర్ఘో భ॑వతి॒య-ద్వై᳚శ్వాన॒ర-న్ద్వాద॑శకపాల-న్ని॒ర్వప॑తి సంవఁథ్స॒ర-సా॑తామే॒వ స॒నిమ॒భి ప్రచ్య॑వతే॒ దాన॑కామా అస్మై ప్ర॒జా భ॑వన్తి॒ యో వై సం॑వఁథ్స॒రం- [వై సం॑వఁథ్స॒రమ్, ప్ర॒యుజ్య॒ న] ॥ 33 ॥
-ప్ర॒యుజ్య॒ న వి॑ము॒ఞ్చత్య॑ప్రతిష్ఠా॒నో వై స భ॑వత్యే॒త-మే॒వ వై᳚శ్వాన॒ర-మ్పున॑రా॒గత్య॒ నిర్వ॑పే॒ద్య-మే॒వ ప్ర॑యు॒ఙ్క్తే త-మ్భా॑గ॒ధేయే॑న॒ వి ము॑ఞ్చతి॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై॒ యయా॒ రజ్వో᳚త్త॒మా-ఙ్గామా॒జే-త్తా-మ్భ్రాతృ॑వ్యాయ॒ ప్ర హి॑ణుయా॒-న్నిర్-ఋ॑తి-మే॒వాస్మై॒ ప్ర హి॑ణోతి ॥ 34 ॥
(మృ॒జా॒తే॒ - ని॒ర్వ॒రు॒ణం - ఁవ॑పేదుభ॒యాద॒--ద్యో వై సం॑వఁథ్స॒రగ్ం - షట్త్రిగ్ం॑శచ్చ) (అ. 6)
ఐ॒న్ద్ర-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే-త్ప॒శుకా॑మ ఐ॒న్ద్రా వై ప॒శవ॒ ఇన్ద్ర॑మే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మై॑ ప॒శూ-న్ప్రయ॑చ్ఛతి పశు॒మా-నే॒వ భ॑వతి చ॒రుర్భ॑వతి॒ స్వాదే॒వాస్మై॒ యోనేః᳚ ప॒శూ-న్ప్రజ॑నయ॒తీన్ద్రా॑యేన్ద్రి॒యావ॑తే పురో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-త్ప॒శుకా॑మ ఇన్ద్రి॒యం-వైఁ ప॒శవ॒ ఇన్ద్ర॑-మే॒వేన్ద్రి॒యావ॑న్త॒గ్గ్॒ స్వేన ॑భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స [ధావతి॒ సః, ఏ॒వా-ఽస్మా॑] ॥ 35 ॥
ఏ॒వా-ఽస్మా॑ ఇన్ద్రి॒య-మ్ప॒శూ-న్ప్రయ॑చ్ఛతి పశు॒మానే॒వ భ॑వ॒తీన్ద్రా॑య-ఘ॒ర్మవ॑తే పురో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-ద్బ్రహ్మవర్చ॒సకా॑మో బ్రహ్మవర్చ॒సం-వైఁ ఘ॒ర్మ ఇన్ద్ర॑మే॒వ ఘ॒ర్మవ॑న్త॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మి॑-న్బ్రహ్మవర్చ॒స-న్ద॑ధాతి బ్రహ్మవర్చ॒స్యే॑వ భ॑వ॒తీన్ద్రా॑యా॒-ఽర్కవ॑తే పురో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-దన్న॑కామో॒-ఽర్కో వై దే॒వానా॒-మన్న॒-మిన్ద్ర॑-మే॒వా-ఽర్కవ॑న్త॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నో- [స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॑న, ఉప॑ ధావతి॒ స] ॥ 36॥
-ప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మా॒ అన్న॒-మ్ప్రయ॑చ్ఛత్యన్నా॒ద ఏ॒వ భ॑వ॒తీన్ద్రా॑య ఘ॒ర్మవ॑తే పురో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-దిన్ద్రా॑యే-న్ద్రి॒యావ॑త॒ ఇన్ద్రా॑యా॒-ఽర్కవ॑తే॒ భూతి॑కామో॒ యదిన్ద్రా॑య ఘ॒ర్మవ॑తే ని॒ర్వప॑తి॒ శిర॑ ఏ॒వాస్య॒ తేన॑ కరోతి॒ యదిన్ద్రా॑యేన్ద్రి॒యావ॑త ఆ॒త్మాన॑-మే॒వాస్య॒ తేన॑ కరోతి॒-య-దిన్ద్రా॑యా॒-ఽర్కవ॑తే భూ॒త ఏ॒వాన్నాద్యే॒ ప్రతి॑-తిష్ఠతి॒ భవ॑త్యే॒వేన్ద్రా॑యా- [భవ॑త్యే॒వేన్ద్రా॑యా, అ॒గ్ం॒ హో॒ముచే॑] ॥ 37 ॥
-ఽగ్ం హో॒ముచే॑ పురో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్యః పా॒ప్మనా॑ గృహీ॒త-స్స్యా-త్పా॒ప్మా వా అగ్ంహ॒ ఇన్ద్ర॑మే॒వా-ఽగ్ం హో॒ముచ॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైన॑-మ్పా॒ప్మనో-ఽగ్ంహ॑సో ముఞ్చ॒తీన్ద్రా॑య వైమృ॒ధాయ॑ పురో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్య-మ్మృధో॒-ఽభి ప్ర॒వేపే॑రన్-రా॒ష్ట్రాణి॑ వా॒-ఽభి స॑మి॒యు-రిన్ద్ర॑-మే॒వ వై॑మృ॒ధగ్గ్ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వా-ఽస్మా॒న్మృధో- [ఏ॒వా-ఽస్మా॒న్మృధః॑, అప॑ హ॒న్తీన్ద్రా॑య] ॥ 38 ॥
-ఽప॑ హ॒న్తీన్ద్రా॑య త్రా॒త్రే పు॑రో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-ద్బ॒ద్ధో వా॒ పరి॑యత్తో॒ వేన్ద్ర॑మే॒వ త్రా॒తార॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైన॑-న్త్రాయత॒ ఇన్ద్రా॑యా-ఽర్కాశ్వమే॒ధవ॑తే పురో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్య-మ్మ॑హాయ॒జ్ఞో నోప॒నమే॑దే॒తే వై మ॑హాయ॒జ్ఞస్యా-ఽన్త్యే॑ త॒నూ య-ద॑ర్కాశ్వమే॒ధా-విన్ద్ర॑-మే॒వా-ఽర్కా᳚శ్వమే॒ధ- వ॑న్త॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మా॑ అన్త॒తో మ॑హాయ॒జ్ఞ-ఞ్చ్యా॑వయ॒త్యుపై॑న-మ్మహాయ॒జ్ఞో న॑మతి ॥ 39 ॥
(ఇ॒న్ద్రి॒యావ॑న్త॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ సో᳚ - ఽర్కవ॑న్త॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॑నై॒ - వేన్ద్రా॑యా - స్మా॒-న్మృధో᳚ - ఽస్మై - స॒ప్త చ॑ ) (అ. 7)
ఇన్ద్రా॒యా-ఽన్వృ॑జవే పురో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-ద్గ్రామ॑కామ॒ ఇన్ద్ర॑-మే॒వా-ఽన్వృ॑జు॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మై॑ సజా॒తా-నను॑కాన్ కరోతి గ్రా॒మ్యే॑వ భ॑వతీన్ద్రా॒ణ్యై చ॒రు-న్నిర్వ॑పే॒ద్యస్య॒ సేనా-ఽసగ్ం॑శితేవ॒ స్యా-ది॑న్ద్రా॒ణీ వై సేనా॑యై దే॒వతే᳚న్ద్రా॒ణీ-మే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ సైవాస్య॒ సేనా॒గ్ం॒ సగ్గ్ శ్య॑తి॒ బల్బ॑జా॒నపీ॒- [బల్బ॑జా॒నపి॑, ఇ॒ద్ధ్మే స-న్న॑హ్యే॒ద్గౌ-] ॥ 40 ॥
-ద్ధ్మే స-న్న॑హ్యే॒ద్గౌ-ర్యత్రా-ఽధి॑ష్కన్నా॒-న్యమే॑హ॒-త్తతో॒ బల్బ॑జా॒ ఉద॑తిష్ఠ॒-న్గవా॑-మే॒వైన॑-న్న్యా॒య-మ॑పి॒నీయ॒ గా వే॑దయ॒తీన్ద్రా॑య మన్యు॒మతే॒ మన॑స్వతే పురో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-థ్సఙ్గ్రా॒మే సంయఁ॑త్త ఇన్ద్రి॒యేణ॒ వై మ॒న్యునా॒ మన॑సా సఙ్గ్రా॒మ-ఞ్జ॑య॒తీన్ద్ర॑-మే॒వ మ॑న్యు॒మన్త॒-మ్మన॑స్వన్త॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మి॑న్నిన్ద్రి॒య-మ్మ॒న్యు-మ్మనో॑ దధాతి॒ జయ॑తి॒ తగ్ం [జయ॑తి॒ తమ్, స॒గ్రా॒మ-మే॒తా-మే॒వ] ॥ 41 ॥
స॑గ్రా॒మ-మే॒తా-మే॒వ నిర్వ॑పే॒ద్యో హ॒తమ॑నా-స్స్వ॒య-మ్పా॑ప ఇవ॒ స్యాదే॒తాని॒ హి వా ఏ॒తస్మా॒ దప॑క్రాన్తా॒న్యథై॒ష హ॒తమ॑నా-స్స్వ॒య-మ్పా॑ప॒ ఇన్ద్ర॑మే॒వ మ॑న్యు॒మన్త॒-మ్మన॑స్వన్త॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మి॑-న్నిన్ద్రి॒య-మ్మ॒న్యు-మ్మనో॑ దధాతి॒ న హ॒తమ॑నా-స్స్వ॒య-మ్పా॑పో భవ॒తీన్ద్రా॑య దా॒త్రే పు॑రో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్యః కా॒మయే॑త॒ దాన॑కామా మే ప్ర॒జా-స్స్యు॒- [దాన॑కామా మే ప్ర॒జా-స్స్యుః॑, ఇతీన్ద్ర॑-మే॒వ] ॥ 42 ॥
-రితీన్ద్ర॑-మే॒వ దా॒తార॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మై॒ దాన॑కామాః ప్ర॒జాః క॑రోతి॒ దాన॑కామా అస్మై ప్ర॒జా భ॑వ॒న్తీన్ద్రా॑య ప్రదా॒త్రే పు॑రో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-ద్యస్మై॒ ప్రత్త॑మివ॒ సన్న ప్ర॑దీ॒యేతేన్ద్ర॑-మే॒వ ప్ర॑దా॒తార॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑-ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మై॒ ప్ర-దా॑పయ॒తీన్ద్రా॑య సు॒త్రామ్ణే॑ పురో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-దప॑రుద్ధో వా- [-దప॑రుద్ధో వా, అ॒ప॒రు॒ద్ధయమా॑నో॒] ॥ 43 ॥
-ఽపరు॒ద్ధయమా॑నో॒ వేన్ద్ర॑మే॒వ సు॒త్రామా॑ణ॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైన॑-న్త్రాయతే ఽనపరు॒ద్ధ్యో భ॑వ॒తీన్ద్రో॒ వై స॒దృ-న్దే॒వతా॑భిరాసీ॒-థ్స న వ్యా॒వృత॑మగచ్ఛ॒-థ్స ప్ర॒జాప॑తి॒-ముపా॑ధావ॒-త్తస్మా॑ ఏ॒త-మై॒న్ద్ర-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర॑వప॒-త్తేనై॒-వా-ఽస్మి॑-న్నిన్ద్రి॒య-మ॑దధా॒-చ్ఛక్వ॑రీ యాజ్యానువా॒క్యే॑ అకరో॒-ద్వజ్రో॒ వై శక్వ॑రీ॒ స ఏ॑నం॒-వఁజ్రో॒ భూత్యా॑ ఐన్ధ॒- [భూత్యా॑ ఐన్ధ, సో॑-ఽభవ॒-థ్సో॑-ఽబిభే-] ॥ 44 ॥
-సో॑-ఽభవ॒థ్సో॑-ఽబిభే-ద్భూ॒తః ప్ర మా॑ ధక్ష్య॒తీతి॒ స ప్ర॒జాప॑తి॒-మ్పున॒రుపా॑-ఽధావ॒-థ్స ప్ర॒జాప॑తి॒-శ్శక్వ॑ర్యా॒ అధి॑ రే॒వతీ॒-న్నిర॑మిమీత॒ శాన్త్యా॒ అప్ర॑దాహాయ॒ యో-ఽలగ్గ్॑ శ్రి॒యై సన్-థ్స॒దృఙ్ఖ్స॑మా॒నై-స్స్యా-త్తస్మా॑ ఏ॒త-మై॒న్ద్ర-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-దిన్ద్ర॑మే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వా-ఽస్మి॑-న్నిన్ద్రి॒య-న్ద॑ధాతి రే॒వతీ॑ పురోనువా॒క్యా॑ భవతి॒ శాన్త్యా॒ అప్ర॑దాహాయ॒ శక్వ॑రీ యా॒జ్యా॑ వజ్రో॒ వై శక్వ॑రీ॒స ఏ॑నం॒-వఁజ్రో॒ భూత్యా॑ ఇన్ధే॒ భవ॑త్యే॒వ ॥ 45 ॥
(అపి॒ - తగ్గ్ - స్యు॑ - ర్వై - న్ధ - భవతి॒ - చతు॑ర్దశ చ ) (అ. 8)
ఆ॒గ్నా॒-వై॒ష్ణ॒వ-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-దభి॒చర॒న్-థ్సర॑స్వ॒త్యాజ్య॑ భాగా॒ స్యా-ద్బా॑ర్హస్ప॒త్ యశ్చ॒రుర్యదా᳚గ్నా-వైష్ణ॒వ ఏకా॑దశకపాలో॒ భవ॑త్య॒గ్ని-స్సర్వా॑ దే॒వతా॒ విష్ణు॑ర్య॒జ్ఞో దే॒వతా॑భి-శ్చై॒వైనం॑-యఁ॒జ్ఞేన॑ చా॒భి చ॑రతి॒-సర॑స్వ॒త్యాజ్య॑భాగా భవతి॒ వాగ్వై సర॑స్వతీ వా॒చైవైన॑-మ॒భి చ॑రతి బార్హస్ప॒త్య-శ్చ॒రు ర్భ॑వతి॒ బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతి॒ ర్బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॑-మ॒భి చ॑రతి॒ [-మ॒భి చ॑రతి, ప్రతి॒ వై] ॥ 46 ॥
ప్రతి॒ వై ప॒రస్తా॑-దభి॒చర॑న్త-మ॒భి చ॑రన్తి॒ ద్వేద్వే॑ పురో-ఽనువా॒క్యే॑ కుర్యా॒దతి॒ ప్రయు॑క్త్యా ఏ॒తయై॒వ య॑జేతాభి చ॒ర్యమా॑ణో దే॒వతా॑భి-రే॒వ దే॒వతాః᳚ ప్రతి॒చర॑తి య॒జ్ఞేన॑ య॒జ్ఞం-వాఁ॒చా వాచ॒-మ్బ్రహ్మ॑ణా॒ బ్రహ్మ॒ స దే॒వతా᳚శ్చై॒వ య॒జ్ఞ-ఞ్చ॑ మద్ధ్య॒తో వ్యవ॑సర్పతి॒ తస్య॒ న కుత॑-శ్చ॒నోపా᳚వ్యా॒ధో భ॑వతి॒ నైన॑-మభి॒చరన్᳚-థ్స్తృణుత ఆగ్నావైష్ణ॒వ-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్యం-యఁ॒జ్ఞో నో- [-య॒జ్ఞో న, ఉ॒ప॒నమే॑ద॒గ్ని-స్సర్వా॑] ॥ 47 ॥
-ప॒నమే॑ద॒గ్ని-స్సర్వా॑ దే॒వతా॒ విష్ణు॑-ర్య॒జ్ఞో᳚-ఽగ్ని-ఞ్చై॒వ విష్ణు॑-ఞ్చ॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తావే॒వాస్మై॑ య॒జ్ఞ-మ్ప్రయ॑చ్ఛత॒ ఉపై॑నం-యఁ॒జ్ఞో న॑మత్యాగ్నా- వైష్ణ॒వ-ఙ్ఘృ॒తే చ॒రు-న్నిర్వ॑పే॒చ్చక్షు॑ష్కామో॒-ఽగ్నేర్వై చక్షు॑షా మను॒ష్యా॑ వి ప॑శ్యన్తి య॒జ్ఞస్య॑ దే॒వా అ॒గ్ని-ఞ్చై॒వ విష్ణు॑-ఞ్చ॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తావే॒వా- [తావే॒వ, అ॒స్మి॒న్ చక్షు॑ర్ధత్త॒-] ॥ 48 ॥
-ఽస్మి॒న్ చక్షు॑-ర్ధత్త॒-శ్చక్షు॑ష్మా-నే॒వ భ॑వతి ధే॒న్వై వా ఏ॒త-ద్రేతో॒ యదాజ్య॑-మన॒డుహ॑-స్తణ్డు॒లా మి॑థు॒నా-దే॒వాస్మై॒ చక్షుః॒ ప్రజ॑నయతి ఘృ॒తే భ॑వతి॒ తేజో॒ వై ఘృ॒త-న్తేజ॒శ్చక్షు॒-స్తేజ॑సై॒వాస్మై॒ తేజ॒-శ్చక్షు॒రవ॑ రున్ధ ఇన్ద్రి॒యం-వైఁ వీ॒ర్యం॑-వృఁఙ్క్తే॒ భ్రాతృ॑వ్యో॒ యజ॑మా॒నో-ఽయ॑జమానస్యా-ధ్వ॒రక॑ల్పా॒-మ్ప్రతి॒ నిర్వ॑పే॒-ద్భ్రాతృ॑వ్యే॒ యజ॑మానే॒ నా-ఽస్యే᳚న్ద్రి॒యం- [నా-ఽస్యే᳚న్ద్రి॒యమ్, వీ॒ర్యం॑ ఁవృఙ్క్తే] ॥ 49 ॥
-ఁవీ॒ర్యం॑ ఁవృఙ్క్తే పు॒రావా॒చః ప్రవ॑దితో॒-ర్నిర్వ॑పే॒-ద్యావ॑త్యే॒వ వా-క్తామప్రో॑దితా॒-మ్భ్రాతృ॑వ్యస్య వృఙ్క్తే॒ తామ॑స్య॒ వాచ॑-మ్ప్ర॒వద॑న్తీ-మ॒న్యా వాచో-ఽను॒ ప్రవ॑దన్తి॒ తా ఇ॑న్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్యం॑-యఁజ॑మానే దధత్యాగ్నా వైష్ణ॒వ-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే-త్ప్రాత-స్సవన॒స్యా॑-ఽఽ కా॒లే సర॑స్వ॒త్యాజ్య॑భాగా॒ స్యా-ద్బా॑ర్హస్ప॒త్యశ్చ॒రు- ర్యద॒ష్టాక॑పాలో॒ భవ॑త్య॒ష్టాక్ష॑రా గాయ॒త్రీ గా॑య॒త్ర-మ్ప్రా॑త-స్సవ॒న-మ్ప్రా॑త-స్సవ॒నమే॒వ తేనా᳚-ఽఽప్నో- [తేనా᳚-ఽఽప్నోతి, ఆ॒గ్నా॒వై॒ష్ణ॒వ-] ॥ 50 ॥
-త్యాగ్నావైష్ణ॒వ-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-న్మాద్ధ్య॑న్దినస్య॒ సవ॑నస్యా-ఽఽ కా॒లే సర॑స్వ॒త్యాజ్య॑భాగా॒ స్యా-ద్బా॑ర్హస్ప॒త్య-శ్చ॒రు ర్యదేకా॑దశకపాలో॒ భవ॒త్యేకా॑దశాక్షరా త్రి॒ష్టు-ప్త్రైష్టు॑భ॒-మ్మాద్ధ్య॑న్దిన॒గ్ం॒ సవ॑న॒-మ్మాద్ధ్య॑దిన్నమే॒వ సవ॑న॒-న్తేనా᳚-ఽఽప్నోత్యాగ్నావైష్ణ॒వ-న్ద్వాద॑శకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-త్తృతీయసవ॒నస్యా॑-ఽఽకా॒లే సర॑స్వ॒త్యాజ్య॑భాగా॒ స్యా-ద్బా॑ర్హస్ప॒త్య-శ్చ॒రుర్య-ద్ద్వాద॑శకపాలో॒ భవ॑తి॒ ద్వాద॑శాక్షరా॒ జగ॑తీ॒ జాగ॑త-న్తృతీయసవ॒న-న్తృ॑తీయ సవ॒నమే॒వ తేనా᳚-ఽఽప్నోతి దే॒వతా॑భిరే॒వ దే॒వతాః᳚ [దే॒వతాః᳚, ప్ర॒తి॒చర॑తి] ॥ 51 ॥
ప్రతి॒చర॑తి య॒జ్ఞేన॑ య॒జ్ఞం-వాఁ॒చా వాచ॒-మ్బ్రహ్మ॑ణా॒ బ్రహ్మ॑ క॒పాలై॑రే॒వ ఛన్దాగ్॑స్యా॒ప్నోతి॑ పురో॒డాశై॒-స్సవ॑నాని మైత్రావరు॒ణ-మేక॑కపాల॒-న్నిర్వ॑పే-ద్వ॒శాయై॑ కా॒లే యైవాసౌ భ్రాతృ॑వ్యస్య వ॒శా-ఽనూ॑బ॒న్ధ్యా॑ సో ఏ॒వైషైతస్యైక॑కపాలో భవతి॒ న హి క॒పాలైః᳚ ప॒శు-మర్హ॒త్యాప్తు᳚మ్ ॥ 52 ॥
(బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॑మ॒భి చ॑రతి - య॒జ్ఞో న - తావే॒వా - ఽస్యే᳚న్ద్రి॒య - మా᳚ప్నోతి -దే॒వతాః᳚ - స॒ప్తత్రిగ్ం॑శచ్చ ) (అ. 9)
అ॒సావా॑ది॒త్యో న వ్య॑రోచత॒ తస్మై॑ దే॒వాః ప్రాయ॑శ్చిత్తి-మైచ్ఛ॒-న్తస్మా॑ ఏ॒తగ్ం సో॑మారౌ॒ద్ర-ఞ్చ॒రు-న్నిర॑వప॒-న్తేనై॒వాస్మి॒-న్రుచ॑మదధు॒ర్యో బ్ర॑హ్మవర్చ॒సకా॑మ॒-స్స్యా-త్తస్మా॑ ఏ॒తగ్ం సో॑మారౌ॒ద్ర-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే॒-థ్సోమ॑-ఞ్చై॒వ రు॒ద్ర-ఞ్చ॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తావే॒వాస్మి॑-న్బ్రహ్మవర్చ॒స-న్ధ॑త్తో బ్రహ్మవర్చ॒స్యే॑వ భ॑వతి తిష్యాపూర్ణమా॒సే నిర్వ॑పేద్రు॒ద్రో [నిర్వ॑పేద్రు॒ద్రః, వై తి॒ష్యః॑ సోమః॑] ॥ 53 ॥
వై తి॒ష్యః॑ సోమః॑ పూ॒ర్ణమా॑స-స్సా॒క్షాదే॒వ బ్ర॑హ్మవర్చ॒సమవ॑ రున్ధే॒ పరి॑శ్రితే యాజయతి బ్రహ్మవర్చ॒సస్య॒ పరి॑గృహీత్యై శ్వే॒తాయై᳚ శ్వే॒తవ॑థ్సాయై దు॒గ్ధ-మ్మ॑థి॒తమాజ్య॑-మ్భవ॒త్యాజ్య॒-మ్ప్రోక్ష॑ణ॒మాజ్యే॑న మార్జయన్తే॒ యావ॑దే॒వ బ్ర॑హ్మవర్చ॒స-న్త-థ్సర్వ॑-ఙ్కరో॒త్యతి॑ బ్రహ్మవర్చ॒స-ఙ్క్రి॑యత॒ ఇత్యా॑హురీశ్వ॒రో దు॒శ్చర్మా॒ భవి॑తో॒రితి॑ మాన॒వీ ఋచౌ॑ ధా॒య్యే॑ కుర్యా॒-ద్యద్వై కిఞ్చ॒ మను॒-రవ॑ద॒త్త-ద్భే॑ష॒జం- [-ద్భే॑ష॒జమ్, భే॒ష॒జ-మే॒వా-ఽస్మై॑] ॥ 54 ॥
-భే॑ష॒జ-మే॒వా-ఽస్మై॑ కరోతి॒ యది॑ బిభీ॒యా-ద్దు॒శ్చర్మా॑ భవిష్యా॒మీతి॑ సోమాపౌ॒ష్ణ-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే-థ్సౌ॒మ్యో వై దే॒వత॑యా॒ పురు॑షః పౌ॒ష్ణాః ప॒శవ॒-స్స్వయై॒ వాస్మై॑ దే॒వత॑యా ప॒శుభి॒-స్త్వచ॑-ఙ్కరోతి॒ న దు॒శ్చర్మా॑ భవతి సోమారౌ॒ద్ర-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే-త్ప్ర॒జాకా॑మ॒-స్సోమో॒ వై రే॑తో॒ధా అ॒గ్నిః ప్ర॒జానా᳚-మ్ప్రజనయి॒తా సోమ॑ ఏ॒వాస్మై॒ రేతో॒ దధా᳚త్య॒గ్నిః ప్ర॒జా-మ్ప్రజ॑నయతి వి॒న్దతే᳚ - [ ] ॥ 55 ॥
ప్ర॒జాగ్ం సో॑మారౌ॒ద్ర-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే-దభి॒చరన్᳚-థ్సౌ॒మ్యో వై దే॒వత॑యా॒ పురు॑ష ఏ॒ష రు॒ద్రో యద॒గ్ని-స్స్వాయా॑ ఏ॒వైన॑-న్దే॒వతా॑యై ని॒ష్క్రీయ॑ రు॒ద్రాయాపి॑ దధాతి తా॒జగార్తి॒-మార్చ్ఛ॑తి సోమారౌ॒ద్ర-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే॒-జ్జ్యోగా॑మయావీ॒ సోమం॒-వాఁ ఏ॒తస్య॒ రసో॑ గచ్ఛత్య॒గ్నిగ్ం శరీ॑రం॒-యఁస్య॒ జ్యోగా॒మయ॑తి॒ సోమా॑దే॒వాస్య॒ రస॑-న్నిష్క్రీ॒ణాత్య॒గ్నే-శ్శరీ॑రము॒త యదీ॒- [యది॑, ఇ॒తాసు॒ ర్భవ॑తి॒] ॥ 56 ॥
-తాసు॒ ర్భవ॑తి॒ జీవ॑త్యే॒వ సో॑మారు॒ద్రయో॒ర్వా ఏ॒త-ఙ్గ్ర॑సి॒తగ్ం హోతా॒ నిష్ఖి॑దతి॒ స ఈ᳚శ్వ॒ర ఆర్తి॒మార్తో॑-రన॒డ్వాన్. హోత్రా॒ దేయో॒ వహ్ని॒ర్వా అ॑న॒డ్వాన్. వహ్ని॒ర్॒హోతా॒ వహ్ని॑నై॒వ వహ్ని॑-మా॒త్మానగ్గ్॑ స్పృణోతి సోమారౌ॒ద్ర-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే॒ద్యః కా॒మయే॑త॒ స్వే᳚-ఽస్మా ఆ॒యత॑నే॒ భ్రాతృ॑వ్య-ఞ్జనయేయ॒మితి॒ వేది॑-మ్పరి॒గృహ్యా॒-ఽర్ధ-ము॑ద్ధ॒న్యా-ద॒ర్ధ-న్నార్ధ-మ్బ॒ర్॒హిషః॑ స్తృణీ॒యా-ద॒ర్ధ-న్నార్ధ-మి॒ద్ధ్మస్యా᳚-ఽభ్యా-ద॒ద్ధ్యా-దద్॒ర్ధ-న్న స్వ ఏ॒వాస్మా॑ ఆ॒యత॑నే॒ భ్రాతృ॑వ్య-ఞ్జనయతి ॥ 57 ॥
(రు॒ద్రో - భే॑ష॒జం - వి॒న్దతే॒- యది॑ - స్తృణీ॒యాద॒ర్ధం - ద్వాద॑శ చ) (అ. 10)
ఐ॒న్ద్ర-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పేన్మారు॒తగ్ం స॒ప్తక॑పాల॒-ఙ్గ్రామ॑కామ॒ ఇన్ద్ర॑-ఞ్చై॒వ మ॒రుత॑శ్చ॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ త ఏ॒వాస్మై॑ సజా॒తా-న్ప్రయ॑చ్ఛన్తి గ్రా॒మ్యే॑వ భ॑వత్యాహవ॒నీయ॑ ఐ॒న్ద్రమధి॑ శ్రయతి॒ గార్హ॑పత్యే మారు॒త-మ్పా॑పవస్య॒సస్య॒ విధృ॑త్యై స॒ప్తక॑పాలో మారు॒తో భ॑వతి స॒ప్తగ॑ణా॒ వై మ॒రుతో॑గణ॒శ ఏ॒వాస్మై॑ సజా॒తానవ॑ రున్ధే-ఽనూ॒చ్యమా॑న॒ ఆ సా॑దయతి॒ విశ॑మే॒వా- [విశ॑మే॒వ, అ॒స్మా॒ అను॑వర్త్మానం-] ॥ 58 ॥
-ఽస్మా॒ అను॑వర్త్మాన-ఙ్కరోత్యే॒తామే॒వ నిర్వ॑పే॒ద్యః కా॒మయే॑త క్ష॒త్రాయ॑ చ వి॒శే చ॑ స॒మద॑-న్దద్ధ్యా॒-మిత్యై॒న్ద్రస్యా॑-ఽవ॒ద్య-న్బ్రూ॑యా॒-దిన్ద్రా॒యా-ఽను॑ బ్రూ॒హీత్యా॒శ్రావ్య॑ బ్రూయా-న్మ॒రుతో॑ య॒జేతి॑ మారు॒తస్యా॑-ఽవ॒ద్య-న్బ్రూ॑యా-న్మ॒రుద్భ్యో-ఽను॑ బ్రూ॒హీత్యా॒శ్రావ్య॑ బ్రూయా॒దిన్ద్రం॑-యఁ॒జేతి॒ స్వ ఏ॒వైభ్యో॑ భాగ॒ధేయే॑ స॒మద॑-న్దధాతి వితృగ్ంహా॒ణా-స్తి॑ష్ఠన్త్యే॒ తామే॒వ [ ] ॥ 59 ॥
నిర్వ॑పే॒ద్యః కా॒మయే॑త॒ కల్పే॑ర॒న్నితి॑ యథాదేవ॒త-మ॑వ॒దాయ॑ యథా దేవ॒తం-యఁ॑జే-ద్భాగ॒ధేయే॑నై॒వైనాన్॑ యథాయ॒థ-ఙ్క॑ల్పయతి॒ కల్ప॑న్త ఏ॒వైన్ద్ర-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే-ద్వైశ్వదే॒వ-న్ద్వాద॑శకపాల॒-ఙ్గ్రామ॑కామ॒ ఇన్ద్ర॑-ఞ్చై॒వ విశ్వాగ్॑శ్చ దే॒వాన్-థ్స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ త ఏ॒వాస్మై॑ సజా॒తా-న్ప్రయ॑చ్ఛన్తి గ్రా॒మ్యే॑వ భ॑వత్యై॒న్ద్రస్యా॑-ఽవ॒దాయ॑ వైశ్వదే॒వస్యావ॑ ద్యే॒-దథై॒న్ద్రస్యో॒- [-దథై॒న్ద్రస్య॑, ఉ॒పరి॑ష్టా-] ॥ 60 ॥
-పరి॑ష్టా-దిన్ద్రి॒యేణై॒వాస్మా॑ ఉభ॒యతః॑ సజా॒తా-న్పరి॑ గృహ్ణాత్యుపాధా॒య్య॑ పూర్వయం॒-వాఁసో॒ దక్షి॑ణా సజా॒తానా॒ముప॑హిత్యై॒ పృశ్ఞి॑యై దు॒గ్ధే ప్రైయ॑ఙ్గవ-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పేన్మ॒రుద్భ్యో॒ గ్రామ॑కామః॒ పృశ్ఞి॑యై॒ వై పయ॑సో మ॒రుతో॑ జా॒తాః పృశ్ఞి॑యై ప్రి॒యఙ్గ॑వో మారు॒తాః ఖలు॒ వై దే॒వత॑యా సజా॒తా మ॒రుత॑ ఏ॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ త ఏ॒వాస్మై॑ సజా॒తా-న్ప్రయ॑చ్ఛన్తి గ్రా॒మ్యే॑వ భ॑వతి ప్రి॒యవ॑తీ యాజ్యానువా॒క్యే॑ [యాజ్యానువా॒క్యే᳚, భ॒వ॒తః॒ ప్రి॒యమే॒వైనగ్ం॑] ॥ 61 ॥
భవతః ప్రి॒యమే॒వైనగ్ం॑ సమా॒నానా᳚-ఙ్కరోతి ద్వి॒పదా॑ పురో-ఽనువా॒క్యా॑ భవతి ద్వి॒పద॑ ఏ॒వావ॑ రున్ధే॒ చతు॑ష్పదా యా॒జ్యా॑ చతు॑ష్పద ఏ॒వ ప॒శూనవ॑ రున్ధే దేవాసు॒రా-స్సంయఁ॑త్తా ఆస॒-న్తే దే॒వా మి॒థో విప్రి॑యా ఆస॒-న్తే᳚(1॒) ఽన్యో᳚-ఽన్యస్మై॒ జ్యైష్ఠ్యా॒యా-తి॑ష్ఠమానా-శ్చతు॒ర్ధా వ్య॑క్రామ-న్న॒గ్ని-ర్వసు॑భి॒-స్సోమో॑ రు॒ద్రైరిన్ద్రో॑ మ॒రుద్భి॒-ర్వరు॑ణ ఆది॒త్యై-స్స ఇన్ద్రః॑ ప్ర॒జాప॑తి॒-ముపా॑-ఽధావ॒-త్త- [-ఽధావ॒-త్తమ్, ఏ॒తయా॑] ॥ 62 ॥
-మే॒తయా॑ సం॒(2)జ్ఞాన్యా॑-ఽయాజయ-ద॒గ్నయే॒ వసు॑మతే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర॑వప॒-థ్సోమా॑య రు॒ద్రవ॑తే చ॒రుమిన్ద్రా॑య మ॒రుత్వ॑తే పురో॒డాశ॒ -మేకా॑దశకపాలం॒-వఁరు॑ణాయా-ఽఽది॒త్యవ॑తే చ॒రు-న్తతో॒ వా ఇన్ద్ర॑-న్దే॒వా జ్యైష్ఠ్యా॑యా॒భి సమ॑జానత॒ య-స్స॑మా॒నై-ర్మి॒థో విప్రి॑య॒-స్స్యా-త్తమే॒తయా॑ సం॒(2)జ్ఞాన్యా॑ యాజయే-ద॒గ్నయే॒ వసు॑మతే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-థ్సోమా॑య రు॒ద్రవ॑తే చ॒రు-మిన్ద్రా॑య మ॒రుత్వ॑తే పురో॒డాశ॒-మేకా॑దశకపాలం॒-వఁరు॑ణాయా ఽఽది॒త్యవ॑తే చ॒రు-మిన్ద్ర॑-మే॒వైన॑-మ్భూ॒త-ఞ్జ్యైష్ఠ్యా॑య సమా॒నా అ॒భి స-ఞ్జా॑నతే॒ వసి॑ష్ఠ-స్సమా॒నానా᳚-మ్భవతి ॥ 63 ॥
(విశ॑మే॒వ - తి॑ష్ఠన్త్యే॒తామే॒ - వాథై॒న్ద్రస్య॑ - యాజ్యానువా॒క్యే॑ - తం - ఁవరు॑ణాయ॒ -చతు॑ర్దశ చ) (అ. 11)
హి॒ర॒ణ్య॒గ॒ర్భ ఆపో॑ హ॒ యత్ప్రజా॑పతే ॥ స వే॑ద పు॒త్రః పి॒తర॒గ్ం॒ స మా॒తర॒గ్ం॒ స సూ॒నుభ॑ర్వ॒-థ్స భు॑వ॒-త్పున॑ర్మఘః । స ద్యామౌర్ణో॑ద॒న్తరి॑క్ష॒గ్ం॒ స సువ॒-స్స విశ్వా॒ భువో॑ అభవ॒-థ్స ఆ-ఽభ॑వత్ ॥ ఉదు॒ త్య-ఞ్చి॒త్రమ్ ॥ స ప్ర॑త్న॒వన్నవీ॑య॒సా-ఽగ్నే᳚ ద్యు॒మ్నేన॑ సం॒యఁతా᳚ । బృ॒హ-త్త॑తన్థ భా॒నునా᳚ ॥ ని కావ్యా॑ వే॒ధస॒-శ్శశ్వ॑తస్క॒ర్॒హస్తే॒ దధా॑నో॒ [దధా॑నః, నర్యా॑ పు॒రూణి॑ ।] ॥ 64 ॥
నర్యా॑ పు॒రూణి॑ । అ॒గ్నిర్భు॑వద్రయి॒పతీ॑ రయీ॒ణాగ్ం స॒త్రా చ॑క్రా॒ణో అ॒మృతా॑ని॒ విశ్వా᳚ ॥ హిర॑ణ్యపాణిమూ॒తయే॑ సవి॒తార॒ముప॑ హ్వయే । స చేత్తా॑ దే॒వతా॑ ప॒దమ్ ॥ వా॒మమ॒ద్య స॑వితర్వా॒మము॒ శ్వో ది॒వేది॑వే వా॒మమ॒స్మభ్యగ్ం॑ సావీః । వా॒మస్య॒ హి క్షయ॑స్య దేవ॒ భూరే॑ర॒యా ధి॒యా వా॑మ॒భాజః॑ స్యామ ॥ బడి॒త్థా పర్వ॑తానా-ఙ్ఖి॒ద్ర-మ్బి॑భర్షి పృథివి । ప్ర యా భూ॑మి ప్రవత్వతి మ॒హ్నా జి॒నోషి॑ [జి॒నోషి॑, మ॒హి॒ని॒ ।] ॥ 65 ॥
మహిని ॥ స్తోమా॑సస్త్వా విచారిణి॒ ప్రతి॑ష్టోభన్త్య॒క్తుభిః॑ । ప్రయా వాజ॒-న్న హేష॑న్త-మ్పే॒రు-మస్య॑స్యర్జుని ॥ ఋ॒దూ॒దరే॑ణ॒ సఖ్యా॑ సచేయ॒ యో మా॒ న రిష్యే᳚ద్ధర్యశ్వ పీ॒తః । అ॒యం-యఁ-స్సోమో॒ న్యధా᳚య్య॒స్మే తస్మా॒ ఇన్ద్ర॑-మ్ప్ర॒తిర॑-మే॒మ్యచ్ఛ॑ ॥ ఆపా᳚న్తమన్యు-స్తృ॒పల॑-ప్రభర్మా॒ ధుని॒-శ్శిమీ॑ వా॒ఞ్ఛరు॑మాగ్ం ఋజీ॒షీ । సోమో॒ విశ్వా᳚న్యత॒సా వనా॑ని॒ నార్వాగిన్ద్ర॑-మ్ప్రతి॒మానా॑ని దేభుః ॥ ప్ర- [ప్ర, సు॒వా॒న-స్సోమ॑] ॥ 66 ॥
-సు॑వా॒న-స్సోమ॑ ఋత॒యు-శ్చి॑కే॒తేన్ద్రా॑య॒ బ్రహ్మ॑ జ॒మద॑గ్ని॒-రర్చన్న్॑ । వృషా॑ య॒న్తా-ఽసి॒ శవ॑స-స్తు॒రస్యా॒-ఽన్త-ర్య॑చ్ఛ గృణ॒తే ధ॒ర్త్ర-న్దృగ్ం॑హ ॥ స॒బాధ॑స్తే॒ మద॑-ఞ్చ శుష్మ॒య-ఞ్చ॒ బ్రహ్మ॒ నరో᳚ బ్రహ్మ॒కృతః॑ సపర్యన్న్ । అ॒ర్కో వా॒ య-త్తు॒రతే॒ సోమ॑చక్షా॒-స్తత్రే-దిన్ద్రో॑ దధతే పృ॒థ్సు తు॒ర్యామ్ ॥ వష॑-ట్తే విష్ణవా॒స ఆ కృ॑ణోమి॒ తన్మే॑ జుషస్వ శిపివిష్ట హ॒వ్యమ్ । ॥ 67 ॥
వర్ధ॑న్తు త్వా సుష్టు॒తయో॒ గిరో॑ మే యూ॒య-మ్పా॑త స్వ॒స్తిభి॒-స్సదా॑ నః ॥ప్ర త-త్తే॑ అ॒ద్య శి॑పివిష్ట॒ నామా॒-ఽర్య-శ్శగ్ం॑ సామి వ॒యునా॑ని వి॒ద్వాన్ । తన్త్వా॑ గృణామి త॒వస॒-మత॑వీయా॒న్ క్షయ॑న్తమ॒స్య రజ॑సః పరా॒కే ॥ కిమి-త్తే॑ విష్ణో పరి॒చక్ష్య॑-మ్భూ॒-త్ప్ర యద్వ॑వ॒క్షే శి॑పివి॒ష్టో అ॑స్మి । మా వర్పో॑ అ॒స్మదప॑ గూహ ఏ॒తద్య-ద॒న్యరూ॑ప-స్సమి॒థే బ॒భూథ॑ । ॥ 68 ॥
అగ్నే॒ దా దా॒శుషే॑ ర॒యిం-వీఁ॒రవ॑న్త॒-మ్పరీ॑ణసమ్ । శి॒శీ॒హి నః॑ సూను॒మతః॑ ॥ దా నో॑ అగ్నే శ॒తినో॒ దా-స్స॑హ॒స్రిణో॑ దు॒రో న వాజ॒గ్గ్॒ శ్రుత్యా॒ అపా॑ వృధి । ప్రాచీ॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ బ్రహ్మ॑ణా కృధి॒ సువ॒ర్ణ శు॒క్రము॒షసో॒ వి ది॑ద్యుతుః ॥ అ॒గ్నిర్దా॒ ద్రవి॑ణం-వీఁ॒రపే॑శా అ॒గ్నిర్-ఋషిం॒-యఁ-స్స॒హస్రా॑ స॒నోతి॑ । అ॒గ్నిర్ది॒వి హ॒వ్యమా త॑తానా॒-ఽగ్నే-ర్ధామా॑ని॒ విభృ॑తా పురు॒త్రా ॥ మా [మా, నో॒ మ॒ర్ధీ॒ రా తూ భ॑ర ।] ॥ 69 ॥
నో॑ మర్ధీ॒ రా తూ భ॑ర ॥ ఘృ॒త-న్న పూ॒త-న్త॒నూర॑రే॒పా-శ్శుచి॒ హిర॑ణ్యమ్ । త-త్తే॑ రు॒క్మో న రో॑చత స్వధావః ॥ ఉ॒భే సు॑శ్చన్ద్ర స॒ర్పిషో॒ దర్వీ᳚ శ్రీణీష ఆ॒సని॑ । ఉ॒తో న॒ ఉ-త్పు॑పూర్యా ఉ॒క్థేషు॑ శవసస్పత॒ ఇషగ్గ్॑ స్తో॒తృభ్య॒ ఆ భ॑ర ॥ వాయో॑ శ॒తగ్ం హరీ॑ణాం-యుఁ॒వస్వ॒ పోష్యా॑ణామ్ । ఉ॒త వా॑ తే సహ॒స్రిణో॒ రథ॒ ఆ యా॑తు॒ పాజ॑సా ॥ ప్ర యాభి॒- [ప్ర యాభిః, యాసి॑ దా॒శ్వాగ్ం స॒మచ్ఛా॑] ॥ 70 ॥
-ర్యాసి॑ దా॒శ్వాగ్ం స॒మచ్ఛా॑ ని॒యుద్భి॑-ర్వాయవి॒ష్టయే॑ దురో॒ణే । ని నో॑ ర॒యిగ్ం సు॒భోజ॑సం-యుఁవే॒హ ని వీ॒రవ॒-ద్గవ్య॒మశ్వి॑య-ఞ్చ॒ రాధః॑ ॥రే॒వతీ᳚ర్న-స్సధ॒మాద॒ ఇన్ద్రే॑ సన్తు తు॒వివా॑జాః । క్షు॒మన్తో॒ యాభి॒ర్మదే॑మ ॥ రే॒వాగ్ం ఇద్రే॒వతః॑ స్తో॒తా స్యా-త్త్వావ॑తో మ॒ఘోనః॑ । ప్రేదు॑ హరివ-శ్శ్రు॒తస్య॑ ॥ 71 ॥
(దధా॑నో - జి॒నోషి॑ - దేభుః॒ ప్ర - హ॒వ్యం - బ॒భూథ॒ - మా - యాభి॑ - శ్చత్వారి॒గ్ం॒శచ్చ॑ ) (అ. 12)
(ప్ర॒జాప॑తి॒స్తా-స్సృ॒ష్టా - అ॒గ్నయే॑ పథి॒కృతే॒ - గ్నయే॒ కామా॑యా॒ - గ్నయేన్న॑వతే -వైశ్వాన॒ర -మా॑ది॒త్య-ఞ్చ॒రు - మై॒న్ద్ర-ఞ్చ॒రు - మిన్ద్రా॒యాన్వృ॑జవ - ఆగ్నావైష్ణ॒వ -మ॒సౌ సో॑మారౌ॒ద్ర - మై॒న్ద్రమ॒కా॑దశకపాలగ్ం- హిరణ్యగ॒ర్భో - ద్వాద॑శ )
(ప్ర॒జాప॑తి - ర॒గ్నయే॒ కామా॑యా॒ - ఽభి స-మ్భ॑వతో॒ - యో వి॑ద్విషా॒ణయో॑ -రి॒ధ్మే సన్న॑ హ్యే - దాగ్నావైష్ణ॒వము॒ - పరి॑ష్టా॒ - ద్యాసి॑ దా॒శ్వాగ్ంస॒ - మేక॑సప్తతిః )
(ప్ర॒జాప॑తిః॒, ప్రేదు॑ హరివ-శ్శ్రు॒తస్య॑)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్ద్వితీయకాణ్డే ద్వితీయః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pra॒jāpatiḥ̭ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā-ssṛ॒ṣṭā॒ indrā॒gnī apā̭gūhatā॒gṃ॒ so̭-'cāya-tpra॒jāpa̭tirindrā॒gnī vai me᳚ pra॒jā apā̭ghukṣatā॒miti॒ sa e॒tamai᳚ndrā॒gna- mekā̭daśakapāla-mapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttāva̭smai pra॒jāḥ prāsā̭dhayatā- mindrā॒gnī vā e॒tasya̭ pra॒jāmapa̭ gūhato॒ yo-'laṃ̭ pra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndata̭ aindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pet-pra॒jākā̭ma indrā॒gnī [ ] 1
e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpra sā̭dhayato vi॒ndate᳚ pra॒jā-mai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-thspardha̭mānaḥ॒, kṣetrḙ vā sajā॒teṣṷ vendrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tābhyā̭me॒vendri॒yaṃ ~vī॒rya̭-mbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ vi pā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa jaya॒te-'pa॒ vā e॒tasmā̭dindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ṅkrāmati॒ ya-ssa̭grā॒mma-mṷpapra॒yātyai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, va॒pe॒-thsa॒ṅgrā॒ma-] 2
-rva̭pe-thsaṅgrā॒ma-mṷpaprayā॒sya-nni̭ndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndhatta-ssa॒hendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇopa॒ pra yā̭ti॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mmaṃ-vi~ vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ ya-ssa̭grā॒mma-ñjaya̭tyaindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒ma-ñji॒tvendrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnidri॒yaṃ-vī~॒rya̭n- [vī॒rya᳚m, dha॒tto॒ nendri॒yeṇa̭] 3
-dhatto॒ nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhya॒te-'pa॒ vā e॒tasmā̭dindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ṅkrāmati॒ ya eti̭ ja॒natā̭maindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-jja॒natā̭me॒ṣya-nni̭ndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndhatta-ssa॒hendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa ja॒natā̭meti pau॒ṣṇa-ñca॒rumanu॒ nirva̭pe-tpū॒ṣā vā i̭ndri॒yasya̭ vī॒rya̭syā-'nupradā॒tā pū॒ṣaṇa̭me॒va [ ] 4
svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭manu॒ praya̭cchati kṣaitrapa॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-jja॒natā̭-mā॒gatye॒yaṃ-vai~ kṣetra̭sya॒ pati̭ra॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhatyaindrā॒gna-mekā̭daśakapāla-mu॒pari̭ṣṭā॒-nnirva̭peda॒syāme॒va pra̭ti॒ṣṭhāye᳚ndri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mu॒pari̭ṣṭā-dā॒tma-ndha̭tte || 5 ||
(pra॒jākā̭ma indrā॒gnī - ṷpapra॒yātyai᳚ndrā॒gnamekā̭daśakapāla॒-nni- rvī॒ryaṃ̭ - pū॒ṣaṇa̭me॒ vai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 1)
a॒gnayḙ pathi॒kṛtḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭-'tipā॒daye᳚-tpa॒tho vā e॒ṣoddhyapa̭thenaiti॒ yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭tipā॒daya̭tya॒gnime॒va pa̭thi॒kṛta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒mapa̭thā॒-tpanthā॒mapi̭ nayatyana॒ḍvā-ndakṣi̭ṇā va॒hī hyḙṣa samṛ̭ddhyā a॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye [vra॒tapa̭taye, pu॒ro॒ḍāśa̭-] 6
puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dya āhi̭tāgni॒-ssanna̭vra॒tyami̭va॒ carḙda॒gnime॒va vra॒tapa̭ti॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-vra~॒tamā la̭bhaṃya~ti॒ vratyo̭ bhavatya॒gnayḙ rakṣo॒ghne pṷro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyagṃ rakṣāgṃ̭si॒ sacḙranna॒gnime॒va ra̭kṣo॒haṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-drakṣā॒g॒syapa̭ hanti॒ niśi̭tāyā॒-nnirva̭pe॒- [nirva̭pet, niśi̭tāyā॒gṃ॒ hi] 7
-nniśi̭tāyā॒gṃ॒ hi rakṣāgṃ̭si pre॒ratḙ sa॒preṃrṇā᳚nye॒vainā̭ni hanti॒ pari̭śrite yājaye॒-drakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya rakṣo॒ghnī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavato॒ rakṣa̭sā॒g॒ stṛtyā̭ a॒gnayḙ ru॒drava̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dabhi॒cara̭-nne॒ṣā vā a̭sya gho॒rā ta॒nūrya-dru॒drastasmā̭ e॒vaina॒māvṛ̭ścati tā॒jagārti॒-mārccha̭tya॒gnayḙ surabhi॒matḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyasya॒ gāvo̭ vā॒ purṷṣā [vā॒ purṷṣāḥ, vā॒ pra॒mīyḙra॒n॒] 8
vā pra॒mīyḙra॒n॒ yo vā̭ bibhī॒yāde॒ṣā vā a̭sya bheṣa॒jyā̭ ta॒nūrya-thsṷrabhi॒matī॒-tayai॒vā-'smai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti surabhi॒matḙ bhavati pūtīga॒ndhasyā-'pa̭hatyā a॒gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒me saṃya~̭tte bhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayi॒tvā parā̭na॒bhi nirdi̭śati॒ yamava̭reṣāṃ॒-vi~ddhya̭nti॒ jīva̭ti॒ sa ya-mparḙṣā॒-mpra sa mī̭yate॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭ṅgrā॒ma- [tagṃ sa̭ṅgrā॒mam, a॒bhi vā e॒ṣa] 9
-ma॒bhi vā e॒ṣa e॒tānṷcyati॒ yeṣā᳚-mpūrvāpa॒rā a॒nvañcaḥ̭ pra॒mīya̭nte puruṣāhu॒tir-hya̭sya pri॒yata̭mā॒-'gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ naiṣā᳚-mpu॒rā-''yu॒ṣo-'pa̭raḥ॒ pramī̭yate॒-'bhi vā e॒ṣa e॒tasya̭ gṛ॒hānṷcyati॒ yasya̭ gṛ॒hā-ndaha̭tya॒gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ nā-'syāpa̭ra-ṅgṛ॒hā-nda̭hati || 10 ||
(vra॒tapa̭taye॒ - niśi̭tāyā॒-nnirva̭pe॒t - purṷṣāḥ - saṅgrā॒maṃ - na - ca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
a॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙ-da॒gnime॒va kāma॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatya॒gnaye॒ ya vi̭ṣṭhāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thspardha̭mānaḥ॒, kṣetrḙ vā sajā॒teṣṷ vā॒-'gnime॒va yavi̭ṣṭha॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tenai॒vendri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mbhrātṛ̭vyasya [bhrātṛ̭vyasya, yu॒va॒te॒ vipā॒pmanā॒] 11
yuvate॒ vipā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa jayate॒-'gnaye॒ yavi̭ṣṭhāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dabhica॒ryamā̭ṇo॒ 'gnime॒va yavi̭ṣṭha॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-drakṣāgṃ̭si yavayati॒ naina̭-mabhi॒caran᳚-thstṛṇute॒-'gnaya॒ āyṷṣmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ sarva॒-māyṷ-riyā॒-mitya॒gni- me॒vā-''yṷṣmanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒- [e॒vā-'sminṋ, āyṷrdadhāti॒] 12
-nnāyṷrdadhāti॒ sarva॒māyṷ-retya॒gnayḙ jā॒tavḙdase puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāmo॒-'gnime॒va jā॒tavḙdasa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒vāgnaye॒ rukma̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-drukkā̭mo॒-'gnime॒va rukma̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti॒-roca̭ta e॒vāgnaye॒ teja̭svate puro॒ḍāśa̭- [puro॒ḍāśa᳚m, a॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒t] 13
-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-tteja̭skāmo॒-'gnime॒va teja̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti teja॒svyḙva bha̭vatya॒gnayḙ sāha॒ntyāya̭ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thsīkṣa̭māṇo॒ 'gnime॒va sā̭ha॒ntyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tenai॒va sa̭hate॒ yagṃ sīkṣa̭te || 14 ||
(bhrātṛ̭vyasyā -smi॒n - teja̭svate puro॒ḍaśa̭ - ma॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 3)
a॒gnaye-'nna̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒maye॒tā-'nna̭vān-thsyā॒mitya॒gni-me॒vā-nna̭vanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒manna̭vanta-ṅkaro॒tyanna̭vāne॒va bha̭vatya॒gnaye᳚-'nnā॒dāya̭ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙtā-'nnā॒da-ssyā॒mitya॒gni-me॒vānnā॒dagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mannā॒da-ṅka̭rotyannā॒da - [-ka̭rotyannā॒daḥ, e॒va bha̭vatya॒gnaye-'nna̭pataye] 15
e॒va bha̭vatya॒gnaye-'nna̭pataye puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ-kā॒maye॒tā-'nna̭pati-ssyā॒-mitya॒gni-me॒vā-'nna̭pati॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-manna̭pati-ṅkaro॒tyanna̭pati-re॒va bha̭vatya॒gnaye॒ pava̭mānāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peda॒gnayḙ pāva॒kāyā॒gnaye॒ śuca̭ye॒ jyogā̭mayāvī॒ yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti prā॒ṇa-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnayḙ - [yada॒gnaye᳚, pā॒va॒kāya॒ vāca̭-] 16
pāva॒kāya॒ vāca̭-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnaye॒ śuca̭ya॒ āyṷ-re॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhātyu॒ta yadī॒tāsu॒-rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒vaitā-me॒va nirva̭pe॒-ccakṣṷṣkāmo॒ yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti prā॒ṇa-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnayḙ pāva॒kāya॒ vāca̭-me॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnaye॒ śuca̭ye॒ cakṣṷ-re॒vāsmi॒-ntena̭ dadhā- [cakṣṷre॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti, u॒ta yadya॒ndho] 17
-tyu॒ta yadya॒ndho bhava̭ti॒ praiva pa̭śyatya॒gnayḙ pu॒trava̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dindrā̭ya pu॒triṇḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla-mpra॒jākā̭mo॒-'gni-re॒vā-'smai᳚ pra॒jā-mpra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhā-mindraḥ॒ pra ya̭cchatya॒gnaye॒ rasa̭vate-'jakṣī॒re ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ rasa̭vān-thsyā॒-mitya॒gni-me॒va rasa̭vanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒gṃ॒ rasa̭vanta-ṅkaroti॒ [rasa̭vanta-ṅkaroti, rasa̭vāne॒va] 18
rasa̭vāne॒va bha̭vatyajakṣī॒re bha̭vatyāgne॒yī vā e॒ṣā yada॒jā sā॒kṣāde॒va rasa॒mava̭ rundhe॒-'gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ vasṷmān-thsyā॒mitya॒gni-me॒va vasṷmanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ॒-va~sṷmanta-ṅkaroti॒ vasṷmāne॒va bha̭vatya॒gnayḙ vāja॒sṛtḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nniva̭rpe-thsaṅgrā॒me saṃ-ya~̭tte॒ vājaṃ॒- [saṃ-ya~̭tte॒ vāja᳚m, vā e॒ṣa si̭sīrṣati॒] 19
-~vā e॒ṣa si̭sīrṣati॒ ya-ssa̭grā॒mma-ñjigī̭ṣatya॒gniḥ khalu॒ vai de॒vānāṃ᳚-vā~ja॒sṛ-da॒gni-me॒va vā̭ja॒sṛta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ dhāva̭ti॒ vāja॒gṃ॒ hanti̭ vṛ॒tra-ñjaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-matho̭ a॒gniri̭va॒ na pra̭ti॒dhṛṣḙ bhavatya॒gnaye᳚-'gni॒vatḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dyasyā॒gnā- va॒gni- ma̭bhyu॒ddharḙyu॒-rnirdi̭ṣṭabhāgo॒ vā e॒tayo̭-ra॒nyo-'ni̭rdiṣṭabhāgo॒-'nyastau sa॒bhaṃva~̭ntau॒ yaja̭māna- [yaja̭mānam, a॒bhi] 20
-ma॒bhi sa-mbha̭vata॒-ssa ī᳚śva॒ra ārti॒-mārto॒-rya-da॒gnaye᳚-'gni॒vatḙ ni॒rvapa̭ti bhāga॒dheyḙnai॒vainaṷ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒-'gnaye॒ jyoti̭ṣmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dyasyā॒-gniruddhṛ॒to-'hṷte-'gniho॒tra u॒dvāye॒dapa̭ra ā॒dīpyā̭-'nū॒ddhṛtya॒ ityā̭hu॒sta-ttathā॒ na kā॒ryaṃ̭-ya~-dbhā̭ga॒dheya̭ma॒bhi pūrva̭ uddhri॒yate॒ kimapa̭ro॒-'bhyu- [kimapa̭ro॒-'bhyut, hri॒ye॒teti॒ tānye॒vā] 21
-ddhri̭ye॒teti॒ tānye॒vā va॒kṣāṇā̭ni sanni॒dhāya̭ manthedi॒taḥ pra̭tha॒ma-ñja̭jñe a॒gni-ssvādyone॒radhi̭ jā॒tavḙdāḥ | sa gā̭yatri॒yā tri॒ṣṭubhā॒ jaga̭tyā de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatu prajā॒nanniti॒ chando̭bhi-re॒vaina॒gg॒ svādyoneḥ॒ praja̭nayatye॒ṣa vā va so᳚-'gnirityā̭hu॒ rjyoti॒stvā a̭sya॒ parā̭patita॒-miti॒ yada॒gnaye॒ jyoti̭ṣmate ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāsya॒ jyotiḥ॒ parā̭patita॒-ntade॒vāva̭ rundhe || 22 ||
(ka॒ro॒tya॒nnā॒do - da̭dhāti॒ yada॒gnaye॒ - śuca̭ye॒ cakṣṷre॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti -karoti॒ - vājaṃ॒ -~yaja̭māna॒ - mu - de॒vāsya॒ - ṣaṭca̭) (a. 4)
vai॒śvā॒na॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dvāru॒ṇa-ñca॒ru-nda̭dhi॒krāvṇṇḙ ca॒ruma̭bhiśa॒syamā̭no॒ ya-dvai᳚śvāna॒ro dvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vainagg̭ svadaya॒tyapa̭ pā॒paṃ-va~rṇagṃ̭ hate vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati dadhi॒krāvṇṇā̭ punāti॒ hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā pa॒vitraṃ॒-vai~ hira̭ṇya-mpu॒nātye॒vaina̭-mā॒dya̭-ma॒syā-'nna̭-mbhavatye॒tāme॒va nirva̭pe-tpra॒jākā̭ma-ssaṃva~thsa॒ro [saṃva~thsa॒raḥ, vā] 23
vā e॒tasyā-'śā᳚nto॒ yoni̭-mpra॒jāyai̭ paśū॒nā-nnirda̭hati॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndate॒ ya-dvai᳚śvāna॒ro dvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va bhā̭ga॒dheyḙna śamayati॒ so᳚-'smai śā॒nta-ssvādyoneḥ᳚ pra॒jā-mpraja̭nayati vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati dadhi॒krāvṇṇā̭ punāti॒ hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā pa॒vitraṃ॒-vai~ hira̭ṇya-mpu॒nātye॒vainaṃ̭- [pu॒nātye॒vaina᳚m, vi॒ndate᳚] 24
-~vi॒ndate᳚ pra॒jāṃ-vai~᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-tpu॒tre jā॒teyada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭ti gāyatri॒yaivaina̭-mbrahmavarca॒sena̭ punāti॒ yannava̭kapāla-stri॒vṛtai॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti॒ ya-ddaśa̭kapālo vi॒rājai॒vā-'smi̭-nna॒nnādya̭-ndadhāti॒ yadekā̭daśakapāla- stri॒ṣṭubhai॒vā-'smi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ ya-ddvāda̭śakapālo॒ jaga̭tyai॒vā-'smi̭-npa॒śū-nda̭dhāti॒ yasmi̭n jā॒ta e॒tāmiṣṭi̭-nni॒rvapa̭ti pū॒ta [pū॒taḥ, e॒va tḙja॒svya̭nnā॒da] 25
e॒va tḙja॒svya̭nnā॒da i̭ndriyā॒vī pa̭śu॒mā-nbha̭va॒tyava॒ vā e॒ṣa sṷva॒rgā-llo॒kā-cchi̭dyate॒ yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭tipā॒daya̭ti suva॒rgāya॒ hi lo॒kāya̭ darśapūrṇamā॒sā vi॒jyetḙ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-damāvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭-'ti॒pādya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va prī̭ṇā॒tyatho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyā॒ [sama̭ṣṭyai, atho̭] 26
atho̭ de॒vatā̭ e॒vānvā॒rabhya̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti vīra॒hā vā e॒ṣa de॒vānāṃ॒-yo~᳚-'gni-mṷdvā॒saya̭te॒ na vā e॒tasya̭ brāhma॒ṇā ṛ̭tā॒yavaḥ̭ pu॒rā-'nna̭-makṣa-nnāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dvaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-ma॒gnimṷdvāsayi॒ṣyan. yada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī-gā̭ya॒tro᳚ 'gni-ryāvā̭-ne॒vā-'gnistasmā̭ āti॒thya-ṅka̭ro॒tyatho॒ yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ tā॒dṛ- [tā॒dṛk, e॒va] 27
-ge॒va ta-ddvāda̭śakapālo vaiśvāna॒ro bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒raḥ khalu॒ vā a॒gneryoni॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamaya-tyā॒dya̭ma॒syānna̭-mbhavati vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla॒-ṅgrāma̭kāma āhava॒nīyḙ vaiśvāna॒ramadhi̭ śrayati॒ gārha̭patye māru॒ta-mpā̭pavasya॒sasya॒ vidhṛ̭tyai॒ dvāda̭śakapālo vaiśvāna॒ro bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vāsmai̭ sajā॒tāgścyā̭vayati māru॒to bha̭vati [ ] 28
ma॒ruto॒ vai de॒vānāṃ॒-vi~śo̭ devavi॒śenai॒vā-'smai̭ manuṣya vi॒śamava̭ rundhe sa॒ptaka̭pālo bhavati sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe 'nū॒cyamā̭na॒ ā sā̭dayati॒ viśa̭me॒vāsmā॒ anṷvartmāna-ṅkaroti || 29 ||
(pra॒jākā̭ma-ssaṃva~thsa॒raḥ - pu॒nātye॒vainaṃ̭ - pū॒taḥ - sama̭ṣṭyai -tā॒dṛṃ - mā̭ru॒to bha̭va॒ - tyekā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 5)
ā॒di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒ma-mṷpaprayā॒sya-nni॒yaṃ-vā~ adi̭ti-ra॒syāme॒va pūrve॒ prati̭tiṣṭhanti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dā॒yata̭na-ṅga॒tvā-saṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒raḥ khalu॒ vai de॒vānā̭-mā॒yata̭na-me॒tasmā॒dvā ā॒yata̭nā-dde॒vā asṷrā-najaya॒n॒. ya-dvai᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭ti de॒vānā̭-me॒vā-''yata̭ne yatate॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-me॒tasmi॒n vā e॒tau mṛ̭jāte॒ [e॒tau mṛ̭jāte, yo vi̭dviṣā॒ṇayo॒-ranna॒-matti̭] || 30 ||
yo vi̭dviṣā॒ṇayo॒-ranna॒-matti̭ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dvidviṣā॒ṇayo॒ranna̭-ñja॒gdhvā saṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra sva̭dita-me॒vā-'tti॒ nāsmi̭-nmṛjāte saṃva~thsa॒rāya॒ vā e॒tau sama̭māte॒ yau sa̭ma॒māte॒ tayo॒ryaḥ pūrvo̭-'bhi॒druhya̭ti॒ taṃ-va~rṷṇo gṛhṇāti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-thsamamā॒nayoḥ॒ pūrvo̭-'bhi॒druhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-me॒vā-''ptvā ni̭rvaru॒ṇaṃ- [ni̭rvaru॒ṇam, pa॒rastā̭-da॒bhi] || 31 ||
-pa॒rastā̭-da॒bhi drṷhyati॒ nainaṃ॒-va~rṷṇo gṛhṇātyā॒vyaṃ̭-vā~ e॒ṣa prati̭ gṛhṇāti॒ yo-'vi̭-mpratigṛ॒hṇāti̭ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe॒davi̭-mprati॒gṛhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-sva̭ditāme॒va prati̭gṛhṇāti॒ nā-''vya̭-mprati̭gṛhṇātyā॒tmano॒ vā e॒ṣa mātrā̭māpnoti॒ ya ṷbha॒yāda̭-tpratigṛ॒hṇātyaśvaṃ̭-vā~॒ purṷṣaṃ-vā~ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dubha॒yāda̭- [nirva̭pe-dubha॒yāda̭t, pra॒ti॒gṛhya̭] || 32 ||
-tprati॒gṛhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gnirvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-sva̭ditame॒va prati̭ gṛhṇāti॒ nātmano॒ mātrā̭māpnoti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-thsa॒ni-me॒ṣyan-thsaṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ro ya॒dā khalu॒ vai saṃ̭va~thsa॒ra-ñja॒natā̭yā॒-ñcara॒tyatha॒ sa dha̭nā॒rgho bha̭vati॒ya-dvai᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭ti saṃva~thsa॒ra-sā̭tāme॒va sa॒nima॒bhi pracya̭vate॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vanti॒ yo vai saṃ̭va~thsa॒raṃ- [vai saṃ̭va~thsa॒ram, pra॒yujya॒ na] || 33 ||
-pra॒yujya॒ na vi̭mu॒ñcatya̭pratiṣṭhā॒no vai sa bha̭vatye॒ta-me॒va vai᳚śvāna॒ra-mpuna̭rā॒gatya॒ nirva̭pe॒dya-me॒va pra̭yu॒ṅkte ta-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ vi mṷñcati॒ prati̭ṣṭhityai॒ yayā॒ rajvo᳚tta॒mā-ṅgāmā॒je-ttā-mbhrātṛ̭vyāya॒ pra hi̭ṇuyā॒-nnir-ṛ̭ti-me॒vāsmai॒ pra hi̭ṇoti || 34 ||
(mṛ॒jā॒te॒ - ni॒rva॒ru॒ṇaṃ - ~va̭pedubha॒yāda॒--dyo vai saṃ̭va~thsa॒ragṃ - ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 6)
ai॒ndra-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpa॒śukā̭ma ai॒ndrā vai pa॒śava॒ indra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-npraya̭cchati paśu॒mā-ne॒va bha̭vati ca॒rurbha̭vati॒ svāde॒vāsmai॒ yoneḥ᳚ pa॒śū-npraja̭naya॒tīndrā̭yendri॒yāva̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-tpa॒śukā̭ma indri॒yaṃ-vai~ pa॒śava॒ indra̭-me॒vendri॒yāva̭nta॒gg॒ svena ̭bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa [dhāvati॒ saḥ, e॒vā-'smā̭] || 35 ||
e॒vā-'smā̭ indri॒ya-mpa॒śū-npraya̭cchati paśu॒māne॒va bha̭va॒tīndrā̭ya-gha॒rmava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo brahmavarca॒saṃ-vai~ gha॒rma indra̭me॒va gha॒rmava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭va॒tīndrā̭yā॒-'rkava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-danna̭kāmo॒-'rko vai de॒vānā॒-manna॒-mindra̭-me॒vā-'rkava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒no- [svena̭ bhāga॒dheyḙna, upa̭ dhāvati॒ sa] || 36||
-pa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchatyannā॒da e॒va bha̭va॒tīndrā̭ya gha॒rmava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindrā̭ye-ndri॒yāva̭ta॒ indrā̭yā॒-'rkava̭te॒ bhūti̭kāmo॒ yadindrā̭ya gha॒rmava̭te ni॒rvapa̭ti॒ śira̭ e॒vāsya॒ tena̭ karoti॒ yadindrā̭yendri॒yāva̭ta ā॒tmāna̭-me॒vāsya॒ tena̭ karoti॒-ya-dindrā̭yā॒-'rkava̭te bhū॒ta e॒vānnādye॒ prati̭-tiṣṭhati॒ bhava̭tye॒vendrā̭yā- [bhava̭tye॒vendrā̭yā, a॒gṃ॒ ho॒mucḙ] || 37 ||
-'gṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-tpā॒pmā vā agṃha॒ indra̭me॒vā-'gṃ ho॒muca॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mpā॒pmano-'gṃha̭so muñca॒tīndrā̭ya vaimṛ॒dhāya̭ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-mmṛdho॒-'bhi pra॒vepḙran-rā॒ṣṭrāṇi̭ vā॒-'bhi sa̭mi॒yu-rindra̭-me॒va vai̭mṛ॒dhagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smā॒nmṛdho- [e॒vā-'smā॒nmṛdhaḥ̭, apa̭ ha॒ntīndrā̭ya] || 38 ||
-'pa̭ ha॒ntīndrā̭ya trā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dba॒ddho vā॒ pari̭yatto॒ vendra̭me॒va trā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-ntrāyata॒ indrā̭yā-'rkāśvame॒dhava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-mma̭hāya॒jño nopa॒namḙde॒te vai ma̭hāya॒jñasyā-'ntyḙ ta॒nū ya-da̭rkāśvame॒dhā-vindra̭-me॒vā-'rkā᳚śvame॒dha- va̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ anta॒to ma̭hāya॒jña-ñcyā̭vaya॒tyupai̭na-mmahāya॒jño na̭mati || 39 ||
(i॒ndri॒yāva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ so᳚ - 'rkava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheyḙnai॒ - vendrā̭yā - smā॒-nmṛdho᳚ - 'smai - sa॒pta ca̭ ) (a. 7)
indrā॒yā-'nvṛ̭jave puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāma॒ indra̭-me॒vā-'nvṛ̭ju॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-nanṷkān karoti grā॒myḙva bha̭vatīndrā॒ṇyai ca॒ru-nnirva̭pe॒dyasya॒ senā-'sagṃ̭śiteva॒ syā-di̭ndrā॒ṇī vai senā̭yai de॒vate᳚ndrā॒ṇī-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivāsya॒ senā॒gṃ॒ sagg śya̭ti॒ balba̭jā॒napī॒- [balba̭jā॒napi̭, i॒ddhme sa-nna̭hye॒dgau-] || 40 ||
-ddhme sa-nna̭hye॒dgau-ryatrā-'dhi̭ṣkannā॒-nyamḙha॒-ttato॒ balba̭jā॒ uda̭tiṣṭha॒-ngavā̭-me॒vaina̭-nnyā॒ya-ma̭pi॒nīya॒ gā vḙdaya॒tīndrā̭ya manyu॒mate॒ mana̭svate puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒me saṃya~̭tta indri॒yeṇa॒ vai ma॒nyunā॒ mana̭sā saṅgrā॒ma-ñja̭ya॒tīndra̭-me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ jaya̭ti॒ tagṃ [jaya̭ti॒ tam, sa॒grā॒ma-me॒tā-me॒va] || 41 ||
sa̭grā॒ma-me॒tā-me॒va nirva̭pe॒dyo ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭pa iva॒ syāde॒tāni॒ hi vā e॒tasmā॒ dapa̭krāntā॒nyathai॒ṣa ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭pa॒ indra̭me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ na ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭po bhava॒tīndrā̭ya dā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒- [dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyuḥ̭, itīndra̭-me॒va] || 42 ||
-ritīndra̭-me॒va dā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭va॒ntīndrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dyasmai॒ pratta̭miva॒ sanna pra̭dī॒yetendra̭-me॒va pra̭dā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭-dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ pra-dā̭paya॒tīndrā̭ya su॒trāmṇḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā- [-dapa̭ruddho vā, a॒pa॒ru॒ddhayamā̭no॒] || 43 ||
-'paru॒ddhayamā̭no॒ vendra̭me॒va su॒trāmā̭ṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-ntrāyate 'naparu॒ddhyo bha̭va॒tīndro॒ vai sa॒dṛ-nde॒vatā̭bhirāsī॒-thsa na vyā॒vṛta̭magaccha॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒ta-mai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnira̭vapa॒-ttenai॒-vā-'smi̭-nnindri॒ya-ma̭dadhā॒-cchakva̭rī yājyānuvā॒kyḙ akaro॒-dvajro॒ vai śakva̭rī॒ sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ aindha॒- [bhūtyā̭ aindha, so̭-'bhava॒-thso̭-'bibhe-] || 44 ||
-so̭-'bhava॒thso̭-'bibhe-dbhū॒taḥ pra mā̭ dhakṣya॒tīti॒ sa pra॒jāpa̭ti॒-mpuna॒rupā̭-'dhāva॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒-śśakva̭ryā॒ adhi̭ re॒vatī॒-nnira̭mimīta॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ yo-'lagg̭ śri॒yai san-thsa॒dṛṅkhsa̭mā॒nai-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti re॒vatī̭ puronuvā॒kyā̭ bhavati॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ śakva̭rī yā॒jyā̭ vajro॒ vai śakva̭rī॒sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ indhe॒ bhava̭tye॒va || 45 ||
(api॒ - tagg - syṷ - rvai - ndha - bhavati॒ - catṷrdaśa ca ) (a. 8)
ā॒gnā॒-vai॒ṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dabhi॒cara॒n-thsara̭sva॒tyājya̭ bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒t yaśca॒ruryadā᳚gnā-vaiṣṇa॒va ekā̭daśakapālo॒ bhava̭tya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhi-ścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ cā॒bhi ca̭rati॒-sara̭sva॒tyājya̭bhāgā bhavati॒ vāgvai sara̭svatī vā॒caivaina̭-ma॒bhi ca̭rati bārhaspa॒tya-śca॒ru rbha̭vati॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒ rbrahma̭ṇai॒vaina̭-ma॒bhi ca̭rati॒ [-ma॒bhi ca̭rati, prati॒ vai] || 46 ||
prati॒ vai pa॒rastā̭-dabhi॒cara̭nta-ma॒bhi ca̭ranti॒ dvedvḙ puro-'nuvā॒kyḙ kuryā॒dati॒ prayṷktyā e॒tayai॒va ya̭jetābhi ca॒ryamā̭ṇo de॒vatā̭bhi-re॒va de॒vatāḥ᳚ prati॒cara̭ti ya॒jñena̭ ya॒jñaṃ-vā~॒cā vāca॒-mbrahma̭ṇā॒ brahma॒ sa de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jña-ñca̭ maddhya॒to vyava̭sarpati॒ tasya॒ na kuta̭-śca॒nopā᳚vyā॒dho bha̭vati॒ naina̭-mabhi॒caran᳚-thstṛṇuta āgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaṃ-ya~॒jño no- [-ya॒jño na, u॒pa॒namḙda॒gni-ssarvā̭] || 47 ||
-pa॒namḙda॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷ-rya॒jño᳚-'gni-ñcai॒va viṣṇṷ-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ ya॒jña-mpraya̭cchata॒ upai̭naṃ-ya~॒jño na̭matyāgnā- vaiṣṇa॒va-ṅghṛ॒te ca॒ru-nnirva̭pe॒ccakṣṷṣkāmo॒-'gnervai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi pa̭śyanti ya॒jñasya̭ de॒vā a॒gni-ñcai॒va viṣṇṷ-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vā- [tāve॒va, a॒smi॒n cakṣṷrdhatta॒-] || 48 ||
-'smi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati dhe॒nvai vā e॒ta-dreto॒ yadājya̭-mana॒ḍuha̭-staṇḍu॒lā mi̭thu॒nā-de॒vāsmai॒ cakṣuḥ॒ praja̭nayati ghṛ॒te bha̭vati॒ tejo॒ vai ghṛ॒ta-nteja॒ścakṣu॒-steja̭sai॒vāsmai॒ teja॒-ścakṣu॒rava̭ rundha indri॒yaṃ-vai~ vī॒ryaṃ̭-vṛ~ṅkte॒ bhrātṛ̭vyo॒ yaja̭mā॒no-'ya̭jamānasyā-dhva॒raka̭lpā॒-mprati॒ nirva̭pe॒-dbhrātṛ̭vye॒ yaja̭māne॒ nā-'sye᳚ndri॒yaṃ- [nā-'sye᳚ndri॒yam, vī॒ryaṃ̭ ~vṛṅkte] || 49 ||
-~vī॒ryaṃ̭ ~vṛṅkte pu॒rāvā॒caḥ prava̭dito॒-rnirva̭pe॒-dyāva̭tye॒va vā-ktāmapro̭ditā॒-mbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ tāma̭sya॒ vāca̭-mpra॒vada̭ntī-ma॒nyā vāco-'nu॒ prava̭danti॒ tā i̭ndri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhatyāgnā vaiṣṇa॒va-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-tprāta-ssavana॒syā̭-'' kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tyaśca॒ru- ryada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tra-mprā̭ta-ssava॒na-mprā̭ta-ssava॒name॒va tenā᳚-''pno- [tenā᳚-''pnoti, ā॒gnā॒vai॒ṣṇa॒va-] || 50 ||
-tyāgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-nmāddhya̭ndinasya॒ sava̭nasyā-'' kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tya-śca॒ru ryadekā̭daśakapālo॒ bhava॒tyekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭu-ptraiṣṭṷbha॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭na॒-mmāddhya̭dinname॒va sava̭na॒-ntenā᳚-''pnotyāgnāvaiṣṇa॒va-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-ttṛtīyasava॒nasyā̭-''kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tya-śca॒rurya-ddvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti॒ dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭ta-ntṛtīyasava॒na-ntṛ̭tīya sava॒name॒va tenā᳚-''pnoti de॒vatā̭bhire॒va de॒vatāḥ᳚ [de॒vatāḥ᳚, pra॒ti॒cara̭ti] || 51 ||
prati॒cara̭ti ya॒jñena̭ ya॒jñaṃ-vā~॒cā vāca॒-mbrahma̭ṇā॒ brahma̭ ka॒pālai̭re॒va chandāg̭syā॒pnoti̭ puro॒ḍāśai॒-ssava̭nāni maitrāvaru॒ṇa-meka̭kapāla॒-nnirva̭pe-dva॒śāyai̭ kā॒le yaivāsau bhrātṛ̭vyasya va॒śā-'nṷ̄ba॒ndhyā̭ so e॒vaiṣaitasyaika̭kapālo bhavati॒ na hi ka॒pālaiḥ᳚ pa॒śu-marha॒tyāptu᳚m || 52 ||
(brahma̭ṇai॒vaina̭ma॒bhi ca̭rati - ya॒jño na - tāve॒vā - 'sye᳚ndri॒ya - mā᳚pnoti -de॒vatāḥ᳚ - sa॒ptatrigṃ̭śacca ) (a. 9)
a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒va ru॒dra-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva bha̭vati tiṣyāpūrṇamā॒se nirva̭pedru॒dro [nirva̭pedru॒draḥ, vai ti॒ṣyaḥ̭ somaḥ̭] || 53 ||
vai ti॒ṣyaḥ̭ somaḥ̭ pū॒rṇamā̭sa-ssā॒kṣāde॒va bra̭hmavarca॒samava̭ rundhe॒ pari̭śrite yājayati brahmavarca॒sasya॒ pari̭gṛhītyai śve॒tāyai᳚ śve॒tava̭thsāyai du॒gdha-mma̭thi॒tamājya̭-mbhava॒tyājya॒-mprokṣa̭ṇa॒mājyḙna mārjayante॒ yāva̭de॒va bra̭hmavarca॒sa-nta-thsarva̭-ṅkaro॒tyati̭ brahmavarca॒sa-ṅkri̭yata॒ ityā̭hurīśva॒ro du॒ścarmā॒ bhavi̭to॒riti̭ māna॒vī ṛcaṷ dhā॒yyḙ kuryā॒-dyadvai kiñca॒ manu॒-rava̭da॒tta-dbhḙṣa॒jaṃ- [-dbhḙṣa॒jam, bhe॒ṣa॒ja-me॒vā-'smai̭] || 54 ||
-bhḙṣa॒ja-me॒vā-'smai̭ karoti॒ yadi̭ bibhī॒yā-ddu॒ścarmā̭ bhaviṣyā॒mīti̭ somāpau॒ṣṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣaḥ pau॒ṣṇāḥ pa॒śava॒-ssvayai॒ vāsmai̭ de॒vata̭yā pa॒śubhi॒-stvaca̭-ṅkaroti॒ na du॒ścarmā̭ bhavati somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpra॒jākā̭ma॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhā a॒gniḥ pra॒jānā᳚-mprajanayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā᳚tya॒gniḥ pra॒jā-mpraja̭nayati vi॒ndate᳚ - [ ] || 55 ||
pra॒jāgṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe-dabhi॒caran᳚-thsau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣa e॒ṣa ru॒dro yada॒gni-ssvāyā̭ e॒vaina̭-nde॒vatā̭yai ni॒ṣkrīya̭ ru॒drāyāpi̭ dadhāti tā॒jagārti॒-mārccha̭ti somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-jjyogā̭mayāvī॒ somaṃ॒-vā~ e॒tasya॒ raso̭ gacchatya॒gnigṃ śarī̭raṃ॒-ya~sya॒ jyogā॒maya̭ti॒ somā̭de॒vāsya॒ rasa̭-nniṣkrī॒ṇātya॒gne-śśarī̭ramu॒ta yadī॒- [yadi̭, i॒tāsu॒ rbhava̭ti॒] || 56 ||
-tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va so̭māru॒drayo॒rvā e॒ta-ṅgra̭si॒tagṃ hotā॒ niṣkhi̭dati॒ sa ī᳚śva॒ra ārti॒mārto̭-rana॒ḍvān. hotrā॒ deyo॒ vahni॒rvā a̭na॒ḍvān. vahni॒r॒hotā॒ vahni̭nai॒va vahni̭-mā॒tmānagg̭ spṛṇoti somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ sve᳚-'smā ā॒yata̭ne॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayeya॒miti॒ vedi̭-mpari॒gṛhyā॒-'rdha-mṷddha॒nyā-da॒rdha-nnārdha-mba॒r॒hiṣaḥ̭ stṛṇī॒yā-da॒rdha-nnārdha-mi॒ddhmasyā᳚-'bhyā-da॒ddhyā-dad॒rdha-nna sva e॒vāsmā̭ ā॒yata̭ne॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayati || 57 ||
(ru॒dro - bhḙṣa॒jaṃ - vi॒ndate॒- yadi̭ - stṛṇī॒yāda॒rdhaṃ - dvāda̭śa ca) (a. 10)
ai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla॒-ṅgrāma̭kāma॒ indra̭-ñcai॒va ma॒ruta̭śca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vatyāhava॒nīya̭ ai॒ndramadhi̭ śrayati॒ gārha̭patye māru॒ta-mpā̭pavasya॒sasya॒ vidhṛ̭tyai sa॒ptaka̭pālo māru॒to bha̭vati sa॒ptaga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭gaṇa॒śa e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe-'nū॒cyamā̭na॒ ā sā̭dayati॒ viśa̭me॒vā- [viśa̭me॒va, a॒smā॒ anṷvartmānaṃ-] || 58 ||
-'smā॒ anṷvartmāna-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta kṣa॒trāya̭ ca vi॒śe ca̭ sa॒mada̭-ndaddhyā॒-mityai॒ndrasyā̭-'va॒dya-nbrṷ̄yā॒-dindrā॒yā-'nṷ brū॒hītyā॒śrāvya̭ brūyā-nma॒ruto̭ ya॒jeti̭ māru॒tasyā̭-'va॒dya-nbrṷ̄yā-nma॒rudbhyo-'nṷ brū॒hītyā॒śrāvya̭ brūyā॒dindraṃ̭-ya~॒jeti॒ sva e॒vaibhyo̭ bhāga॒dheyḙ sa॒mada̭-ndadhāti vitṛgṃhā॒ṇā-sti̭ṣṭhantye॒ tāme॒va [ ] || 59 ||
nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ kalpḙra॒nniti̭ yathādeva॒ta-ma̭va॒dāya̭ yathā deva॒taṃ-ya~̭je-dbhāga॒dheyḙnai॒vaināṋ yathāya॒tha-ṅka̭lpayati॒ kalpa̭nta e॒vaindra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dvaiśvade॒va-ndvāda̭śakapāla॒-ṅgrāma̭kāma॒ indra̭-ñcai॒va viśvāg̭śca de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vatyai॒ndrasyā̭-'va॒dāya̭ vaiśvade॒vasyāva̭ dye॒-dathai॒ndrasyo॒- [-dathai॒ndrasya̭, u॒pari̭ṣṭā-] || 60 ||
-pari̭ṣṭā-dindri॒yeṇai॒vāsmā̭ ubha॒yataḥ̭ sajā॒tā-npari̭ gṛhṇātyupādhā॒yya̭ pūrvayaṃ॒-vā~so॒ dakṣi̭ṇā sajā॒tānā॒mupa̭hityai॒ pṛśñi̭yai du॒gdhe praiya̭ṅgava-ñca॒ru-nnirva̭penma॒rudbhyo॒ grāma̭kāmaḥ॒ pṛśñi̭yai॒ vai paya̭so ma॒ruto̭ jā॒tāḥ pṛśñi̭yai pri॒yaṅga̭vo māru॒tāḥ khalu॒ vai de॒vata̭yā sajā॒tā ma॒ruta̭ e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati pri॒yava̭tī yājyānuvā॒kyḙ [yājyānuvā॒kye᳚, bha॒va॒taḥ॒ pri॒yame॒vainagṃ̭] || 61 ||
bhavataḥ pri॒yame॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti dvi॒padā̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati dvi॒pada̭ e॒vāva̭ rundhe॒ catṷṣpadā yā॒jyā̭ catṷṣpada e॒va pa॒śūnava̭ rundhe devāsu॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā mi॒tho vipri̭yā āsa॒-nte᳚(1॒) 'nyo᳚-'nyasmai॒ jyaiṣṭhyā॒yā-ti̭ṣṭhamānā-ścatu॒rdhā vya̭krāma-nna॒gni-rvasṷbhi॒-ssomo̭ ru॒drairindro̭ ma॒rudbhi॒-rvarṷṇa ādi॒tyai-ssa indraḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭-'dhāva॒-tta- [-'dhāva॒-ttam, e॒tayā̭] || 62 ||
-me॒tayā̭ saṃ॒(2)jñānyā̭-'yājaya-da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapa॒-thsomā̭ya ru॒drava̭te ca॒rumindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒ -mekā̭daśakapālaṃ॒-va~rṷṇāyā-''di॒tyava̭te ca॒ru-ntato॒ vā indra̭-nde॒vā jyaiṣṭhyā̭yā॒bhi sama̭jānata॒ ya-ssa̭mā॒nai-rmi॒tho vipri̭ya॒-ssyā-ttame॒tayā̭ saṃ॒(2)jñānyā̭ yājaye-da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thsomā̭ya ru॒drava̭te ca॒ru-mindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapālaṃ॒-va~rṷṇāyā ''di॒tyava̭te ca॒ru-mindra̭-me॒vaina̭-mbhū॒ta-ñjyaiṣṭhyā̭ya samā॒nā a॒bhi sa-ñjā̭nate॒ vasi̭ṣṭha-ssamā॒nānā᳚-mbhavati || 63 ||
(viśa̭me॒va - ti̭ṣṭhantye॒tāme॒ - vāthai॒ndrasya̭ - yājyānuvā॒kyḙ - taṃ - ~varṷṇāya॒ -catṷrdaśa ca) (a. 11)
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha āpo̭ ha॒ yatprajā̭pate || sa vḙda pu॒traḥ pi॒tara॒gṃ॒ sa mā॒tara॒gṃ॒ sa sū॒nubha̭rva॒-thsa bhṷva॒-tpuna̭rmaghaḥ | sa dyāmaurṇo̭da॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sa suva॒-ssa viśvā॒ bhuvo̭ abhava॒-thsa ā-'bha̭vat || udu॒ tya-ñci॒tram || sa pra̭tna॒vannavī̭ya॒sā-'gne᳚ dyu॒mnena̭ saṃ॒ya~tā᳚ | bṛ॒ha-tta̭tantha bhā॒nunā᳚ || ni kāvyā̭ ve॒dhasa॒-śśaśva̭taska॒r॒haste॒ dadhā̭no॒ [dadhā̭naḥ, naryā̭ pu॒rūṇi̭ |] || 64 ||
naryā̭ pu॒rūṇi̭ | a॒gnirbhṷvadrayi॒patī̭ rayī॒ṇāgṃ sa॒trā ca̭krā॒ṇo a॒mṛtā̭ni॒ viśvā᳚ || hira̭ṇyapāṇimū॒tayḙ savi॒tāra॒mupa̭ hvaye | sa cettā̭ de॒vatā̭ pa॒dam || vā॒mama॒dya sa̭vitarvā॒mamu॒ śvo di॒vedi̭ve vā॒mama॒smabhyagṃ̭ sāvīḥ | vā॒masya॒ hi kṣaya̭sya deva॒ bhūrḙra॒yā dhi॒yā vā̭ma॒bhājaḥ̭ syāma || baḍi॒tthā parva̭tānā-ṅkhi॒dra-mbi̭bharṣi pṛthivi | pra yā bhṷ̄mi pravatvati ma॒hnā ji॒noṣi̭ [ji॒noṣi̭, ma॒hi॒ni॒ |] || 65 ||
mahini || stomā̭sastvā vicāriṇi॒ prati̭ṣṭobhantya॒ktubhiḥ̭ | prayā vāja॒-nna heṣa̭nta-mpe॒ru-masya̭syarjuni || ṛ॒dū॒darḙṇa॒ sakhyā̭ saceya॒ yo mā॒ na riṣye᳚ddharyaśva pī॒taḥ | a॒yaṃ-ya~-ssomo॒ nyadhā᳚yya॒sme tasmā॒ indra̭-mpra॒tira̭-me॒myaccha̭ || āpā᳚ntamanyu-stṛ॒pala̭-prabharmā॒ dhuni॒-śśimī̭ vā॒ñcharṷmāgṃ ṛjī॒ṣī | somo॒ viśvā᳚nyata॒sā vanā̭ni॒ nārvāgindra̭-mprati॒mānā̭ni debhuḥ || pra- [pra, su॒vā॒na-ssoma̭] || 66 ||
-sṷvā॒na-ssoma̭ ṛta॒yu-ści̭ke॒tendrā̭ya॒ brahma̭ ja॒mada̭gni॒-rarcanṋ | vṛṣā̭ ya॒ntā-'si॒ śava̭sa-stu॒rasyā॒-'nta-rya̭ccha gṛṇa॒te dha॒rtra-ndṛgṃ̭ha || sa॒bādha̭ste॒ mada̭-ñca śuṣma॒ya-ñca॒ brahma॒ naro᳚ brahma॒kṛtaḥ̭ saparyann | a॒rko vā॒ ya-ttu॒rate॒ soma̭cakṣā॒-statre-dindro̭ dadhate pṛ॒thsu tu॒ryām || vaṣa̭-ṭte viṣṇavā॒sa ā kṛ̭ṇomi॒ tanmḙ juṣasva śipiviṣṭa ha॒vyam | || 67 ||
vardha̭ntu tvā suṣṭu॒tayo॒ giro̭ me yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ ||pra ta-ttḙ a॒dya śi̭piviṣṭa॒ nāmā॒-'rya-śśagṃ̭ sāmi va॒yunā̭ni vi॒dvān | tantvā̭ gṛṇāmi ta॒vasa॒-mata̭vīyā॒n kṣaya̭ntama॒sya raja̭saḥ parā॒ke || kimi-ttḙ viṣṇo pari॒cakṣya̭-mbhū॒-tpra yadva̭va॒kṣe śi̭pivi॒ṣṭo a̭smi | mā varpo̭ a॒smadapa̭ gūha e॒tadya-da॒nyarṷ̄pa-ssami॒the ba॒bhūtha̭ | || 68 ||
agne॒ dā dā॒śuṣḙ ra॒yiṃ-vī~॒rava̭nta॒-mparī̭ṇasam | śi॒śī॒hi naḥ̭ sūnu॒mataḥ̭ || dā no̭ agne śa॒tino॒ dā-ssa̭ha॒sriṇo̭ du॒ro na vāja॒gg॒ śrutyā॒ apā̭ vṛdhi | prācī॒ dyāvā̭pṛthi॒vī brahma̭ṇā kṛdhi॒ suva॒rṇa śu॒kramu॒ṣaso॒ vi di̭dyutuḥ || a॒gnirdā॒ dravi̭ṇaṃ-vī~॒rapḙśā a॒gnir-ṛṣiṃ॒-ya~-ssa॒hasrā̭ sa॒noti̭ | a॒gnirdi॒vi ha॒vyamā ta̭tānā॒-'gne-rdhāmā̭ni॒ vibhṛ̭tā puru॒trā || mā [mā, no॒ ma॒rdhī॒ rā tū bha̭ra |] || 69 ||
no̭ mardhī॒ rā tū bha̭ra || ghṛ॒ta-nna pū॒ta-nta॒nūra̭re॒pā-śśuci॒ hira̭ṇyam | ta-ttḙ ru॒kmo na ro̭cata svadhāvaḥ || u॒bhe sṷścandra sa॒rpiṣo॒ darvī᳚ śrīṇīṣa ā॒sani̭ | u॒to na॒ u-tpṷpūryā u॒ktheṣṷ śavasaspata॒ iṣagg̭ sto॒tṛbhya॒ ā bha̭ra || vāyo̭ śa॒tagṃ harī̭ṇāṃ-yu~॒vasva॒ poṣyā̭ṇām | u॒ta vā̭ te saha॒sriṇo॒ ratha॒ ā yā̭tu॒ pāja̭sā || pra yābhi॒- [pra yābhiḥ, yāsi̭ dā॒śvāgṃ sa॒macchā̭] || 70 ||
-ryāsi̭ dā॒śvāgṃ sa॒macchā̭ ni॒yudbhi̭-rvāyavi॒ṣṭayḙ duro॒ṇe | ni no̭ ra॒yigṃ su॒bhoja̭saṃ-yu~ve॒ha ni vī॒rava॒-dgavya॒maśvi̭ya-ñca॒ rādhaḥ̭ ||re॒vatī᳚rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒rmadḙma || re॒vāgṃ idre॒vataḥ̭ sto॒tā syā-ttvāva̭to ma॒ghonaḥ̭ | predṷ hariva-śśru॒tasya̭ || 71 ||
(dadhā̭no - ji॒noṣi̭ - debhuḥ॒ pra - ha॒vyaṃ - ba॒bhūtha॒ - mā - yābhi̭ - ścatvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 12)
(pra॒jāpa̭ti॒stā-ssṛ॒ṣṭā - a॒gnayḙ pathi॒kṛte॒ - gnaye॒ kāmā̭yā॒ - gnayenna̭vate -vaiśvāna॒ra -mā̭di॒tya-ñca॒ru - mai॒ndra-ñca॒ru - mindrā॒yānvṛ̭java - āgnāvaiṣṇa॒va -ma॒sau so̭mārau॒dra - mai॒ndrama॒kā̭daśakapālagṃ- hiraṇyaga॒rbho - dvāda̭śa )
(pra॒jāpa̭ti - ra॒gnaye॒ kāmā̭yā॒ - 'bhi sa-mbha̭vato॒ - yo vi̭dviṣā॒ṇayo̭ -ri॒dhme sanna̭ hye - dāgnāvaiṣṇa॒vamu॒ - pari̭ṣṭā॒ - dyāsi̭ dā॒śvāgṃsa॒ - meka̭saptatiḥ )
(pra॒jāpa̭tiḥ॒, predṷ hariva-śśru॒tasya̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे द्वितीयः प्रश्नः - इष्टिविधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
प्र॒जापतिः॑ प्र॒जा अ॑सृजत॒ ता-स्सृ॒ष्टा॒ इन्द्रा॒ग्नी अपा॑गूहता॒ग्ं॒ सो॑-ऽचाय-त्प्र॒जाप॑तिरिन्द्रा॒ग्नी वै मे᳚ प्र॒जा अपा॑घुक्षता॒मिति॒ स ए॒तमै᳚न्द्रा॒ग्न- मेका॑दशकपाल-मपश्य॒-त्त-न्निर॑वप॒-त्ताव॑स्मै प्र॒जाः प्रासा॑धयता- मिन्द्रा॒ग्नी वा ए॒तस्य॑ प्र॒जामप॑ गूहतो॒ यो-ऽलं॑ प्र॒जायै॒ स-न्प्र॒जा-न्न वि॒न्दत॑ ऐन्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पेत्-प्र॒जाका॑म इन्द्रा॒ग्नी [ ] 1
ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै᳚ प्र॒जा-म्प्र सा॑धयतो वि॒न्दते᳚ प्र॒जा-मै᳚न्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-थ्स्पर्ध॑मानः॒, क्षेत्रे॑ वा सजा॒तेषु॑ वेन्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ताभ्या॑मे॒वेन्द्रि॒यं ँवी॒र्य॑-म्भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते॒ वि पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण जय॒ते-ऽप॒ वा ए॒तस्मा॑दिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-ङ्क्रामति॒ य-स्स॑ग्रा॒म्म-मु॑पप्र॒यात्यै᳚न्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्नि- [-मेका॑दशकपाल॒-न्निः, व॒पे॒-थ्स॒ङ्ग्रा॒म-] 2
-र्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒म-मु॑पप्रया॒स्य-न्नि॑न्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-न्धत्त-स्स॒हेन्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑णोप॒ प्र या॑ति॒ जय॑ति॒ तग्ं स॑ग्रा॒म्मं-विँ वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑णर्ध्यते॒ य-स्स॑ग्रा॒म्म-ञ्जय॑त्यैन्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒म-ञ्जि॒त्वेन्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्निद्रि॒यं-वीँ॒र्य॑न्- [वी॒र्य᳚म्, ध॒त्तो॒ नेन्द्रि॒येण॑] 3
-धत्तो॒ नेन्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण॒ व्यृ॑द्ध्य॒ते-ऽप॒ वा ए॒तस्मा॑दिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-ङ्क्रामति॒ य एति॑ ज॒नता॑मैन्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-ज्ज॒नता॑मे॒ष्य-न्नि॑न्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-न्धत्त-स्स॒हेन्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण ज॒नता॑मेति पौ॒ष्ण-ञ्च॒रुमनु॒ निर्व॑पे-त्पू॒षा वा इ॑न्द्रि॒यस्य॑ वी॒र्य॑स्या-ऽनुप्रदा॒ता पू॒षण॑मे॒व [ ] 4
स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॑ इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मनु॒ प्रय॑च्छति क्षैत्रप॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-ज्ज॒नता॑-मा॒गत्ये॒यं-वैँ क्षेत्र॑स्य॒ पति॑र॒स्यामे॒व प्रति॑ तिष्ठत्यैन्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल-मु॒परि॑ष्टा॒-न्निर्व॑पेद॒स्यामे॒व प्र॑ति॒ष्ठाये᳚न्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-मु॒परि॑ष्टा-दा॒त्म-न्ध॑त्ते ॥ 5 ॥
(प्र॒जाका॑म इन्द्रा॒ग्नी - उ॑पप्र॒यात्यै᳚न्द्रा॒ग्नमेका॑दशकपाल॒-न्नि- र्वी॒र्यं॑ - पू॒षण॑मे॒ वै - का॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 1)
अ॒ग्नये॑ पथि॒कृते॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी सन्न॑मावा॒स्यां᳚-वाँ पौर्णमा॒सीं-वाँ॑-ऽतिपा॒दये᳚-त्प॒थो वा ए॒षोद्ध्यप॑थेनैति॒ यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी सन्न॑मावा॒स्यां᳚-वाँ पौर्णमा॒सीं-वाँ॑तिपा॒दय॑त्य॒ग्निमे॒व प॑थि॒कृत॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒मप॑था॒-त्पन्था॒मपि॑ नयत्यन॒ड्वा-न्दक्षि॑णा व॒ही ह्ये॑ष समृ॑द्ध्या अ॒ग्नये᳚ व्र॒तप॑तये [व्र॒तप॑तये, पु॒रो॒डाश॑-] 6
पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य आहि॑ताग्नि॒-स्सन्न॑व्र॒त्यमि॑व॒ चरे॑द॒ग्निमे॒व व्र॒तप॑ति॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॑-व्रँ॒तमा ल॑भंयँति॒ व्रत्यो॑ भवत्य॒ग्नये॑ रक्षो॒घ्ने पु॑रो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यग्ं रक्षाग्ं॑सि॒ सचे॑रन्न॒ग्निमे॒व र॑क्षो॒हण॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒-द्रक्षा॒ग्॒स्यप॑ हन्ति॒ निशि॑ताया॒-न्निर्व॑पे॒- [निर्व॑पेत्, निशि॑ताया॒ग्ं॒ हि] 7
-न्निशि॑ताया॒ग्ं॒ हि रक्षाग्ं॑सि प्रे॒रते॑ स॒प्रेंर्णा᳚न्ये॒वैना॑नि हन्ति॒ परि॑श्रिते याजये॒-द्रक्ष॑सा॒-मन॑न्ववचाराय रक्षो॒घ्नी या᳚ज्यानुवा॒क्ये॑ भवतो॒ रक्ष॑सा॒ग्॒ स्तृत्या॑ अ॒ग्नये॑ रु॒द्रव॑ते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-दभि॒चर॑-न्ने॒षा वा अ॑स्य घो॒रा त॒नूर्य-द्रु॒द्रस्तस्मा॑ ए॒वैन॒मावृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒-मार्च्छ॑त्य॒ग्नये॑ सुरभि॒मते॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यस्य॒ गावो॑ वा॒ पुरु॑षा [वा॒ पुरु॑षाः, वा॒ प्र॒मीये॑र॒न्॒] 8
वा प्र॒मीये॑र॒न्॒ यो वा॑ बिभी॒यादे॒षा वा अ॑स्य भेष॒ज्या॑ त॒नूर्य-थ्सु॑रभि॒मती॒-तयै॒वा-ऽस्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति सुरभि॒मते॑ भवति पूतीग॒न्धस्या-ऽप॑हत्या अ॒ग्नये॒ क्षाम॑वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒मे संयँ॑त्ते भाग॒धेये॑नै॒वैनग्ं॑ शमयि॒त्वा परा॑न॒भि निर्दि॑शति॒ यमव॑रेषां॒-विँद्ध्य॑न्ति॒ जीव॑ति॒ स य-म्परे॑षा॒-म्प्र स मी॑यते॒ जय॑ति॒ तग्ं स॑ङ्ग्रा॒म- [तग्ं स॑ङ्ग्रा॒मम्, अ॒भि वा ए॒ष] 9
-म॒भि वा ए॒ष ए॒तानु॑च्यति॒ येषा᳚-म्पूर्वाप॒रा अ॒न्वञ्चः॑ प्र॒मीय॑न्ते पुरुषाहु॒तिर्-ह्य॑स्य प्रि॒यत॑मा॒-ऽग्नये॒ क्षाम॑वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-द्भाग॒धेये॑नै॒वैनग्ं॑ शमयति॒ नैषा᳚-म्पु॒रा-ऽऽयु॒षो-ऽप॑रः॒ प्रमी॑यते॒-ऽभि वा ए॒ष ए॒तस्य॑ गृ॒हानु॑च्यति॒ यस्य॑ गृ॒हा-न्दह॑त्य॒ग्नये॒ क्षाम॑वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-द्भाग॒धेये॑नै॒वैनग्ं॑ शमयति॒ ना-ऽस्याप॑र-ङ्गृ॒हा-न्द॑हति ॥ 10 ॥
(व्र॒तप॑तये॒ - निशि॑ताया॒-न्निर्व॑पे॒त् - पुरु॑षाः - सङ्ग्रा॒मं - न - च॒त्वारि॑ च) (अ. 2)
अ॒ग्नये॒ कामा॑य पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य-ङ्कामो॒ नोप॒नमे॑-द॒ग्निमे॒व काम॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-ङ्कामे॑न॒ सम॑र्धय॒त्युपै॑न॒-ङ्कामो॑ नमत्य॒ग्नये॒ य वि॑ष्ठाय पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-थ्स्पर्ध॑मानः॒, क्षेत्रे॑ वा सजा॒तेषु॑ वा॒-ऽग्निमे॒व यवि॑ष्ठ॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तेनै॒वेन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्भ्रातृ॑व्यस्य [भ्रातृ॑व्यस्य, यु॒व॒ते॒ विपा॒प्मना॒] 11
युवते॒ विपा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण जयते॒-ऽग्नये॒ यवि॑ष्ठाय पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-दभिच॒र्यमा॑णो॒ ऽग्निमे॒व यवि॑ष्ठ॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒-द्रक्षाग्ं॑सि यवयति॒ नैन॑-मभि॒चरन्᳚-थ्स्तृणुते॒-ऽग्नय॒ आयु॑ष्मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ सर्व॒-मायु॑-रिया॒-मित्य॒ग्नि- मे॒वा-ऽऽयु॑ष्मन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॒- [ए॒वा-ऽस्मिन्न्॑, आयु॑र्दधाति॒] 12
-न्नायु॑र्दधाति॒ सर्व॒मायु॑-रेत्य॒ग्नये॑ जा॒तवे॑दसे पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्भूति॑कामो॒-ऽग्निमे॒व जा॒तवे॑दस॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयति॒ भव॑त्ये॒वाग्नये॒ रुक्म॑ते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्रुक्का॑मो॒-ऽग्निमे॒व रुक्म॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॒-न्रुच॑-न्दधाति॒-रोच॑त ए॒वाग्नये॒ तेज॑स्वते पुरो॒डाश॑- [पुरो॒डाश᳚म्, अ॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒त्] 13
-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-त्तेज॑स्कामो॒-ऽग्निमे॒व तेज॑स्वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति तेज॒स्व्ये॑व भ॑वत्य॒ग्नये॑ साह॒न्त्याय॑ पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-थ्सीक्ष॑माणो॒ ऽग्निमे॒व सा॑ह॒न्त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तेनै॒व स॑हते॒ यग्ं सीक्ष॑ते ॥ 14 ॥
(भ्रातृ॑व्यस्या -स्मि॒न् - तेज॑स्वते पुरो॒डश॑ - म॒ष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 3)
अ॒ग्नये-ऽन्न॑वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॒ता-ऽन्न॑वान्-थ्स्या॒मित्य॒ग्नि-मे॒वा-न्न॑वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒मन्न॑वन्त-ङ्करो॒त्यन्न॑वाने॒व भ॑वत्य॒ग्नये᳚-ऽन्ना॒दाय॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑ता-ऽन्ना॒द-स्स्या॒मित्य॒ग्नि-मे॒वान्ना॒दग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-मन्ना॒द-ङ्क॑रोत्यन्ना॒द - [-क॑रोत्यन्ना॒दः, ए॒व भ॑वत्य॒ग्नये-ऽन्न॑पतये] 15
ए॒व भ॑वत्य॒ग्नये-ऽन्न॑पतये पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः-का॒मये॒ता-ऽन्न॑पति-स्स्या॒-मित्य॒ग्नि-मे॒वा-ऽन्न॑पति॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-मन्न॑पति-ङ्करो॒त्यन्न॑पति-रे॒व भ॑वत्य॒ग्नये॒ पव॑मानाय पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेद॒ग्नये॑ पाव॒काया॒ग्नये॒ शुच॑ये॒ ज्योगा॑मयावी॒ यद॒ग्नये॒ पव॑मानाय नि॒र्वप॑ति प्रा॒ण-मे॒वा-ऽस्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यद॒ग्नये॑ - [यद॒ग्नये᳚, पा॒व॒काय॒ वाच॑-] 16
पाव॒काय॒ वाच॑-मे॒वा-ऽस्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यद॒ग्नये॒ शुच॑य॒ आयु॑-रे॒वा-ऽस्मि॒-न्तेन॑ दधात्यु॒त यदी॒तासु॒-र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒वैता-मे॒व निर्व॑पे॒-च्चक्षु॑ष्कामो॒ यद॒ग्नये॒ पव॑मानाय नि॒र्वप॑ति प्रा॒ण-मे॒वा-ऽस्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यद॒ग्नये॑ पाव॒काय॒ वाच॑-मे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यद॒ग्नये॒ शुच॑ये॒ चक्षु॑-रे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधा- [चक्षु॑रे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति, उ॒त यद्य॒न्धो] 17
-त्यु॒त यद्य॒न्धो भव॑ति॒ प्रैव प॑श्यत्य॒ग्नये॑ पु॒त्रव॑ते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-दिन्द्रा॑य पु॒त्रिणे॑ पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल-म्प्र॒जाका॑मो॒-ऽग्नि-रे॒वा-ऽस्मै᳚ प्र॒जा-म्प्र॑ज॒नय॑ति वृ॒द्धा-मिन्द्रः॒ प्र य॑च्छत्य॒ग्नये॒ रस॑वते-ऽजक्षी॒रे च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ रस॑वान्-थ्स्या॒-मित्य॒ग्नि-मे॒व रस॑वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒ग्ं॒ रस॑वन्त-ङ्करोति॒ [रस॑वन्त-ङ्करोति, रस॑वाने॒व] 18
रस॑वाने॒व भ॑वत्यजक्षी॒रे भ॑वत्याग्ने॒यी वा ए॒षा यद॒जा सा॒क्षादे॒व रस॒मव॑ रुन्धे॒-ऽग्नये॒ वसु॑मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ वसु॑मान्-थ्स्या॒मित्य॒ग्नि-मे॒व वसु॑मन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॒-वँसु॑मन्त-ङ्करोति॒ वसु॑माने॒व भ॑वत्य॒ग्नये॑ वाज॒सृते॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निव॑र्पे-थ्सङ्ग्रा॒मे सं-यँ॑त्ते॒ वाजं॒- [सं-यँ॑त्ते॒ वाज᳚म्, वा ए॒ष सि॑सीर्षति॒] 19
-ँवा ए॒ष सि॑सीर्षति॒ य-स्स॑ग्रा॒म्म-ञ्जिगी॑षत्य॒ग्निः खलु॒ वै दे॒वानां᳚-वाँज॒सृ-द॒ग्नि-मे॒व वा॑ज॒सृत॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ धाव॑ति॒ वाज॒ग्ं॒ हन्ति॑ वृ॒त्र-ञ्जय॑ति॒ तग्ं स॑ग्रा॒म्म-मथो॑ अ॒ग्निरि॑व॒ न प्र॑ति॒धृषे॑ भवत्य॒ग्नये᳚-ऽग्नि॒वते॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्यस्या॒ग्ना- व॒ग्नि- म॑भ्यु॒द्धरे॑यु॒-र्निर्दि॑ष्टभागो॒ वा ए॒तयो॑-र॒न्यो-ऽनि॑र्दिष्टभागो॒-ऽन्यस्तौ स॒भंवँ॑न्तौ॒ यज॑मान- [यज॑मानम्, अ॒भि] 20
-म॒भि स-म्भ॑वत॒-स्स ई᳚श्व॒र आर्ति॒-मार्तो॒-र्य-द॒ग्नये᳚-ऽग्नि॒वते॑ नि॒र्वप॑ति भाग॒धेये॑नै॒वैनौ॑ शमयति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑ति॒ यज॑मानो॒-ऽग्नये॒ ज्योति॑ष्मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्यस्या॒-ग्निरुद्धृ॒तो-ऽहु॑ते-ऽग्निहो॒त्र उ॒द्वाये॒दप॑र आ॒दीप्या॑-ऽनू॒द्धृत्य॒ इत्या॑हु॒स्त-त्तथा॒ न का॒र्यं॑-यँ-द्भा॑ग॒धेय॑म॒भि पूर्व॑ उद्ध्रि॒यते॒ किमप॑रो॒-ऽभ्यु- [किमप॑रो॒-ऽभ्युत्, ह्रि॒ये॒तेति॒ तान्ये॒वा] 21
-द्ध्रि॑ये॒तेति॒ तान्ये॒वा व॒क्षाणा॑नि सन्नि॒धाय॑ मन्थेदि॒तः प्र॑थ॒म-ञ्ज॑ज्ञे अ॒ग्नि-स्स्वाद्योने॒रधि॑ जा॒तवे॑दाः । स गा॑यत्रि॒या त्रि॒ष्टुभा॒ जग॑त्या दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं-वँ॑हतु प्रजा॒नन्निति॒ छन्दो॑भि-रे॒वैन॒ग्ग्॒ स्वाद्योनेः॒ प्रज॑नयत्ये॒ष वा व सो᳚-ऽग्निरित्या॑हु॒ र्ज्योति॒स्त्वा अ॑स्य॒ परा॑पतित॒-मिति॒ यद॒ग्नये॒ ज्योति॑ष्मते नि॒र्वप॑ति॒ यदे॒वास्य॒ ज्योतिः॒ परा॑पतित॒-न्तदे॒वाव॑ रुन्धे ॥ 22 ॥
(क॒रो॒त्य॒न्ना॒दो - द॑धाति॒ यद॒ग्नये॒ - शुच॑ये॒ चक्षु॑रे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति -करोति॒ - वाजं॒ -ँयज॑मान॒ - मु - दे॒वास्य॒ - षट्च॑) (अ. 4)
वै॒श्वा॒न॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्वारु॒ण-ञ्च॒रु-न्द॑धि॒क्राव्ण्णे॑ च॒रुम॑भिश॒स्यमा॑नो॒ य-द्वै᳚श्वान॒रो द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒रेणै॒वैनग्ग्॑ स्वदय॒त्यप॑ पा॒पं-वँर्णग्ं॑ हते वारु॒णेनै॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति दधि॒क्राव्ण्णा॑ पुनाति॒ हिर॑ण्य॒-न्दक्षि॑णा प॒वित्रं॒-वैँ हिर॑ण्य-म्पु॒नात्ये॒वैन॑-मा॒द्य॑-म॒स्या-ऽन्न॑-म्भवत्ये॒तामे॒व निर्व॑पे-त्प्र॒जाका॑म-स्संवँथ्स॒रो [संवँथ्स॒रः, वा] 23
वा ए॒तस्या-ऽशा᳚न्तो॒ योनि॑-म्प्र॒जायै॑ पशू॒ना-न्निर्द॑हति॒ यो-ऽल॑-म्प्र॒जायै॒ स-न्प्र॒जा-न्न वि॒न्दते॒ य-द्वै᳚श्वान॒रो द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒रमे॒व भा॑ग॒धेये॑न शमयति॒ सो᳚-ऽस्मै शा॒न्त-स्स्वाद्योनेः᳚ प्र॒जा-म्प्रज॑नयति वारु॒णेनै॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति दधि॒क्राव्ण्णा॑ पुनाति॒ हिर॑ण्य॒-न्दक्षि॑णा प॒वित्रं॒-वैँ हिर॑ण्य-म्पु॒नात्ये॒वैनं॑- [पु॒नात्ये॒वैन᳚म्, वि॒न्दते᳚] 24
-ँवि॒न्दते᳚ प्र॒जां-वैँ᳚श्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-त्पु॒त्रे जा॒तेयद॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑ति गायत्रि॒यैवैन॑-म्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ पुनाति॒ यन्नव॑कपाल-स्त्रि॒वृतै॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति॒ य-द्दश॑कपालो वि॒राजै॒वा-ऽस्मि॑-न्न॒न्नाद्य॑-न्दधाति॒ यदेका॑दशकपाल- स्त्रि॒ष्टुभै॒वा-ऽस्मि॑-न्निन्द्रि॒य-न्द॑धाति॒ य-द्द्वाद॑शकपालो॒ जग॑त्यै॒वा-ऽस्मि॑-न्प॒शू-न्द॑धाति॒ यस्मि॑न् जा॒त ए॒तामिष्टि॑-न्नि॒र्वप॑ति पू॒त [पू॒तः, ए॒व ते॑ज॒स्व्य॑न्ना॒द] 25
ए॒व ते॑ज॒स्व्य॑न्ना॒द इ॑न्द्रिया॒वी प॑शु॒मा-न्भ॑व॒त्यव॒ वा ए॒ष सु॑व॒र्गा-ल्लो॒का-च्छि॑द्यते॒ यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी सन्न॑मावा॒स्यां᳚-वाँ पौर्णमा॒सीं-वाँ॑तिपा॒दय॑ति सुव॒र्गाय॒ हि लो॒काय॑ दर्शपूर्णमा॒सा वि॒ज्येते॑ वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-दमावा॒स्यां᳚-वाँ पौर्णमा॒सीं-वाँ॑-ऽति॒पाद्य॑ संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒रमे॒व प्री॑णा॒त्यथो॑ संवँथ्स॒रमे॒वास्मा॒ उप॑ दधाति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्या॒ [सम॑ष्ट्यै, अथो॑] 26
अथो॑ दे॒वता॑ ए॒वान्वा॒रभ्य॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति वीर॒हा वा ए॒ष दे॒वानां॒-योँ᳚-ऽग्नि-मु॑द्वा॒सय॑ते॒ न वा ए॒तस्य॑ ब्राह्म॒णा ऋ॑ता॒यवः॑ पु॒रा-ऽन्न॑-मक्ष-न्नाग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-द्वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल-म॒ग्निमु॑द्वासयि॒ष्यन्. यद॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑त्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री-गा॑य॒त्रो᳚ ऽग्नि-र्यावा॑-ने॒वा-ऽग्निस्तस्मा॑ आति॒थ्य-ङ्क॑रो॒त्यथो॒ यथा॒ जनं॑-यँ॒ते॑-ऽव॒स-ङ्क॒रोति॑ ता॒दृ- [ता॒दृक्, ए॒व] 27
-गे॒व त-द्द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒रो भ॑वति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रः खलु॒ वा अ॒ग्नेर्योनि॒-स्स्वामे॒वैनं॒-योँनि॑-ङ्गमय-त्या॒द्य॑म॒स्यान्न॑-म्भवति वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पेन्मारु॒तग्ं स॒प्तक॑पाल॒-ङ्ग्राम॑काम आहव॒नीये॑ वैश्वान॒रमधि॑ श्रयति॒ गार्ह॑पत्ये मारु॒त-म्पा॑पवस्य॒सस्य॒ विधृ॑त्यै॒ द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒रो भ॑वति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रेणै॒वास्मै॑ सजा॒ताग्श्च्या॑वयति मारु॒तो भ॑वति [ ] 28
म॒रुतो॒ वै दे॒वानां॒-विँशो॑ देववि॒शेनै॒वा-ऽस्मै॑ मनुष्य वि॒शमव॑ रुन्धे स॒प्तक॑पालो भवति स॒प्त ग॑णा॒ वै म॒रुतो॑ गण॒श ए॒वास्मै॑ सजा॒तानव॑ रुन्धे ऽनू॒च्यमा॑न॒ आ सा॑दयति॒ विश॑मे॒वास्मा॒ अनु॑वर्त्मान-ङ्करोति ॥ 29 ॥
(प्र॒जाका॑म-स्संवँथ्स॒रः - पु॒नात्ये॒वैनं॑ - पू॒तः - सम॑ष्ट्यै -ता॒दृं - मा॑रु॒तो भ॑व॒ - त्येका॒न्न त्रि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 5)
आ॒दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒म-मु॑पप्रया॒स्य-न्नि॒यं-वाँ अदि॑ति-र॒स्यामे॒व पूर्वे॒ प्रति॑तिष्ठन्ति वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-दा॒यत॑न-ङ्ग॒त्वा-सं॑वँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒रः खलु॒ वै दे॒वाना॑-मा॒यत॑न-मे॒तस्मा॒द्वा आ॒यत॑ना-द्दे॒वा असु॑रा-नजय॒न्॒. य-द्वै᳚श्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल-न्नि॒र्वप॑ति दे॒वाना॑-मे॒वा-ऽऽयत॑ने यतते॒ जय॑ति॒ तग्ं स॑ग्रा॒म्म-मे॒तस्मि॒न् वा ए॒तौ मृ॑जाते॒ [ए॒तौ मृ॑जाते, यो वि॑द्विषा॒णयो॒-रन्न॒-मत्ति॑] ॥ 30 ॥
यो वि॑द्विषा॒णयो॒-रन्न॒-मत्ति॑ वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्विद्विषा॒णयो॒रन्न॑-ञ्ज॒ग्ध्वा सं॑वँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒र स्व॑दित-मे॒वा-ऽत्ति॒ नास्मि॑-न्मृजाते संवँथ्स॒राय॒ वा ए॒तौ सम॑माते॒ यौ स॑म॒माते॒ तयो॒र्यः पूर्वो॑-ऽभि॒द्रुह्य॑ति॒ तं-वँरु॑णो गृह्णाति वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सममा॒नयोः॒ पूर्वो॑-ऽभि॒द्रुह्य॑ संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-मे॒वा-ऽऽप्त्वा नि॑र्वरु॒णं- [नि॑र्वरु॒णम्, प॒रस्ता॑-द॒भि] ॥ 31 ॥
-प॒रस्ता॑-द॒भि द्रु॑ह्यति॒ नैनं॒-वँरु॑णो गृह्णात्या॒व्यं॑-वाँ ए॒ष प्रति॑ गृह्णाति॒ यो-ऽवि॑-म्प्रतिगृ॒ह्णाति॑ वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे॒दवि॑-म्प्रति॒गृह्य॑ संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-स्व॑दितामे॒व प्रति॑गृह्णाति॒ ना-ऽऽव्य॑-म्प्रति॑गृह्णात्या॒त्मनो॒ वा ए॒ष मात्रा॑माप्नोति॒ य उ॑भ॒याद॑-त्प्रतिगृ॒ह्णात्यश्वं॑-वाँ॒ पुरु॑षं-वाँ वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-दुभ॒याद॑- [निर्व॑पे-दुभ॒याद॑त्, प्र॒ति॒गृह्य॑] ॥ 32 ॥
-त्प्रति॒गृह्य॑ संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-स्व॑दितमे॒व प्रति॑ गृह्णाति॒ नात्मनो॒ मात्रा॑माप्नोति वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-थ्स॒नि-मे॒ष्यन्-थ्सं॑वँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒रो य॒दा खलु॒ वै सं॑वँथ्स॒र-ञ्ज॒नता॑या॒-ञ्चर॒त्यथ॒ स ध॑ना॒र्घो भ॑वति॒य-द्वै᳚श्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल-न्नि॒र्वप॑ति संवँथ्स॒र-सा॑तामे॒व स॒निम॒भि प्रच्य॑वते॒ दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑वन्ति॒ यो वै सं॑वँथ्स॒रं- [वै सं॑वँथ्स॒रम्, प्र॒युज्य॒ न] ॥ 33 ॥
-प्र॒युज्य॒ न वि॑मु॒ञ्चत्य॑प्रतिष्ठा॒नो वै स भ॑वत्ये॒त-मे॒व वै᳚श्वान॒र-म्पुन॑रा॒गत्य॒ निर्व॑पे॒द्य-मे॒व प्र॑यु॒ङ्क्ते त-म्भा॑ग॒धेये॑न॒ वि मु॑ञ्चति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यया॒ रज्वो᳚त्त॒मा-ङ्गामा॒जे-त्ता-म्भ्रातृ॑व्याय॒ प्र हि॑णुया॒-न्निर्-ऋ॑ति-मे॒वास्मै॒ प्र हि॑णोति ॥ 34 ॥
(मृ॒जा॒ते॒ - नि॒र्व॒रु॒णं - ँव॑पेदुभ॒याद॒--द्यो वै सं॑वँथ्स॒रग्ं - षट्त्रिग्ं॑शच्च) (अ. 6)
ऐ॒न्द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-त्प॒शुका॑म ऐ॒न्द्रा वै प॒शव॒ इन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रय॑च्छति पशु॒मा-ने॒व भ॑वति च॒रुर्भ॑वति॒ स्वादे॒वास्मै॒ योनेः᳚ प॒शू-न्प्रज॑नय॒तीन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-त्प॒शुका॑म इन्द्रि॒यं-वैँ प॒शव॒ इन्द्र॑-मे॒वेन्द्रि॒याव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन ॑भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स [धावति॒ सः, ए॒वा-ऽस्मा॑] ॥ 35 ॥
ए॒वा-ऽस्मा॑ इन्द्रि॒य-म्प॒शू-न्प्रय॑च्छति पशु॒माने॒व भ॑व॒तीन्द्रा॑य-घ॒र्मव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्ब्रह्मवर्च॒सका॑मो ब्रह्मवर्च॒सं-वैँ घ॒र्म इन्द्र॑मे॒व घ॒र्मव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑व॒तीन्द्रा॑या॒-ऽर्कव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दन्न॑कामो॒-ऽर्को वै दे॒वाना॒-मन्न॒-मिन्द्र॑-मे॒वा-ऽर्कव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नो- [स्वेन॑ भाग॒धेये॑न, उप॑ धावति॒ स] ॥ 36॥
-प॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छत्यन्ना॒द ए॒व भ॑व॒तीन्द्रा॑य घ॒र्मव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दिन्द्रा॑ये-न्द्रि॒याव॑त॒ इन्द्रा॑या॒-ऽर्कव॑ते॒ भूति॑कामो॒ यदिन्द्रा॑य घ॒र्मव॑ते नि॒र्वप॑ति॒ शिर॑ ए॒वास्य॒ तेन॑ करोति॒ यदिन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑त आ॒त्मान॑-मे॒वास्य॒ तेन॑ करोति॒-य-दिन्द्रा॑या॒-ऽर्कव॑ते भू॒त ए॒वान्नाद्ये॒ प्रति॑-तिष्ठति॒ भव॑त्ये॒वेन्द्रा॑या- [भव॑त्ये॒वेन्द्रा॑या, अ॒ग्ं॒ हो॒मुचे॑] ॥ 37 ॥
-ऽग्ं हो॒मुचे॑ पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः पा॒प्मना॑ गृही॒त-स्स्या-त्पा॒प्मा वा अग्ंह॒ इन्द्र॑मे॒वा-ऽग्ं हो॒मुच॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-म्पा॒प्मनो-ऽग्ंह॑सो मुञ्च॒तीन्द्रा॑य वैमृ॒धाय॑ पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य-म्मृधो॒-ऽभि प्र॒वेपे॑रन्-रा॒ष्ट्राणि॑ वा॒-ऽभि स॑मि॒यु-रिन्द्र॑-मे॒व वै॑मृ॒धग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मा॒न्मृधो- [ए॒वा-ऽस्मा॒न्मृधः॑, अप॑ ह॒न्तीन्द्रा॑य] ॥ 38 ॥
-ऽप॑ ह॒न्तीन्द्रा॑य त्रा॒त्रे पु॑रो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्ब॒द्धो वा॒ परि॑यत्तो॒ वेन्द्र॑मे॒व त्रा॒तार॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-न्त्रायत॒ इन्द्रा॑या-ऽर्काश्वमे॒धव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य-म्म॑हाय॒ज्ञो नोप॒नमे॑दे॒ते वै म॑हाय॒ज्ञस्या-ऽन्त्ये॑ त॒नू य-द॑र्काश्वमे॒धा-विन्द्र॑-मे॒वा-ऽर्का᳚श्वमे॒ध- व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॑ अन्त॒तो म॑हाय॒ज्ञ-ञ्च्या॑वय॒त्युपै॑न-म्महाय॒ज्ञो न॑मति ॥ 39 ॥
(इ॒न्द्रि॒याव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सो᳚ - ऽर्कव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॑नै॒ - वेन्द्रा॑या - स्मा॒-न्मृधो᳚ - ऽस्मै - स॒प्त च॑ ) (अ. 7)
इन्द्रा॒या-ऽन्वृ॑जवे पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्ग्राम॑काम॒ इन्द्र॑-मे॒वा-ऽन्वृ॑जु॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-ननु॑कान् करोति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वतीन्द्रा॒ण्यै च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यस्य॒ सेना-ऽसग्ं॑शितेव॒ स्या-दि॑न्द्रा॒णी वै सेना॑यै दे॒वते᳚न्द्रा॒णी-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सैवास्य॒ सेना॒ग्ं॒ सग्ग् श्य॑ति॒ बल्ब॑जा॒नपी॒- [बल्ब॑जा॒नपि॑, इ॒द्ध्मे स-न्न॑ह्ये॒द्गौ-] ॥ 40 ॥
-द्ध्मे स-न्न॑ह्ये॒द्गौ-र्यत्रा-ऽधि॑ष्कन्ना॒-न्यमे॑ह॒-त्ततो॒ बल्ब॑जा॒ उद॑तिष्ठ॒-न्गवा॑-मे॒वैन॑-न्न्या॒य-म॑पि॒नीय॒ गा वे॑दय॒तीन्द्रा॑य मन्यु॒मते॒ मन॑स्वते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒मे संयँ॑त्त इन्द्रि॒येण॒ वै म॒न्युना॒ मन॑सा सङ्ग्रा॒म-ञ्ज॑य॒तीन्द्र॑-मे॒व म॑न्यु॒मन्त॒-म्मन॑स्वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒य-म्म॒न्यु-म्मनो॑ दधाति॒ जय॑ति॒ तग्ं [जय॑ति॒ तम्, स॒ग्रा॒म-मे॒ता-मे॒व] ॥ 41 ॥
स॑ग्रा॒म-मे॒ता-मे॒व निर्व॑पे॒द्यो ह॒तम॑ना-स्स्व॒य-म्पा॑प इव॒ स्यादे॒तानि॒ हि वा ए॒तस्मा॒ दप॑क्रान्ता॒न्यथै॒ष ह॒तम॑ना-स्स्व॒य-म्पा॑प॒ इन्द्र॑मे॒व म॑न्यु॒मन्त॒-म्मन॑स्वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒य-म्म॒न्यु-म्मनो॑ दधाति॒ न ह॒तम॑ना-स्स्व॒य-म्पा॑पो भव॒तीन्द्रा॑य दा॒त्रे पु॑रो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ दान॑कामा मे प्र॒जा-स्स्यु॒- [दान॑कामा मे प्र॒जा-स्स्युः॑, इतीन्द्र॑-मे॒व] ॥ 42 ॥
-रितीन्द्र॑-मे॒व दा॒तार॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॒ दान॑कामाः प्र॒जाः क॑रोति॒ दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑व॒न्तीन्द्रा॑य प्रदा॒त्रे पु॑रो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्यस्मै॒ प्रत्त॑मिव॒ सन्न प्र॑दी॒येतेन्द्र॑-मे॒व प्र॑दा॒तार॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑-धावति॒ स ए॒वास्मै॒ प्र-दा॑पय॒तीन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे॑ पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दप॑रुद्धो वा- [-दप॑रुद्धो वा, अ॒प॒रु॒द्धयमा॑नो॒] ॥ 43 ॥
-ऽपरु॒द्धयमा॑नो॒ वेन्द्र॑मे॒व सु॒त्रामा॑ण॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-न्त्रायते ऽनपरु॒द्ध्यो भ॑व॒तीन्द्रो॒ वै स॒दृ-न्दे॒वता॑भिरासी॒-थ्स न व्या॒वृत॑मगच्छ॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒-मुपा॑धाव॒-त्तस्मा॑ ए॒त-मै॒न्द्र-मेका॑दशकपाल॒-न्निर॑वप॒-त्तेनै॒-वा-ऽस्मि॑-न्निन्द्रि॒य-म॑दधा॒-च्छक्व॑री याज्यानुवा॒क्ये॑ अकरो॒-द्वज्रो॒ वै शक्व॑री॒ स ए॑नं॒-वँज्रो॒ भूत्या॑ ऐन्ध॒- [भूत्या॑ ऐन्ध, सो॑-ऽभव॒-थ्सो॑-ऽबिभे-] ॥ 44 ॥
-सो॑-ऽभव॒थ्सो॑-ऽबिभे-द्भू॒तः प्र मा॑ धक्ष्य॒तीति॒ स प्र॒जाप॑ति॒-म्पुन॒रुपा॑-ऽधाव॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒-श्शक्व॑र्या॒ अधि॑ रे॒वती॒-न्निर॑मिमीत॒ शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय॒ यो-ऽलग्ग्॑ श्रि॒यै सन्-थ्स॒दृङ्ख्स॑मा॒नै-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒त-मै॒न्द्र-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दिन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॑-न्निन्द्रि॒य-न्द॑धाति रे॒वती॑ पुरोनुवा॒क्या॑ भवति॒ शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय॒ शक्व॑री या॒ज्या॑ वज्रो॒ वै शक्व॑री॒स ए॑नं॒-वँज्रो॒ भूत्या॑ इन्धे॒ भव॑त्ये॒व ॥ 45 ॥
(अपि॒ - तग्ग् - स्यु॑ - र्वै - न्ध - भवति॒ - चतु॑र्दश च ) (अ. 8)
आ॒ग्ना॒-वै॒ष्ण॒व-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-दभि॒चर॒न्-थ्सर॑स्व॒त्याज्य॑ भागा॒ स्या-द्बा॑र्हस्प॒त् यश्च॒रुर्यदा᳚ग्ना-वैष्ण॒व एका॑दशकपालो॒ भव॑त्य॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ विष्णु॑र्य॒ज्ञो दे॒वता॑भि-श्चै॒वैनं॑-यँ॒ज्ञेन॑ चा॒भि च॑रति॒-सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा भवति॒ वाग्वै सर॑स्वती वा॒चैवैन॑-म॒भि च॑रति बार्हस्प॒त्य-श्च॒रु र्भ॑वति॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒ र्ब्रह्म॑णै॒वैन॑-म॒भि च॑रति॒ [-म॒भि च॑रति, प्रति॒ वै] ॥ 46 ॥
प्रति॒ वै प॒रस्ता॑-दभि॒चर॑न्त-म॒भि च॑रन्ति॒ द्वेद्वे॑ पुरो-ऽनुवा॒क्ये॑ कुर्या॒दति॒ प्रयु॑क्त्या ए॒तयै॒व य॑जेताभि च॒र्यमा॑णो दे॒वता॑भि-रे॒व दे॒वताः᳚ प्रति॒चर॑ति य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञं-वाँ॒चा वाच॒-म्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॒ स दे॒वता᳚श्चै॒व य॒ज्ञ-ञ्च॑ मद्ध्य॒तो व्यव॑सर्पति॒ तस्य॒ न कुत॑-श्च॒नोपा᳚व्या॒धो भ॑वति॒ नैन॑-मभि॒चरन्᳚-थ्स्तृणुत आग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यं-यँ॒ज्ञो नो- [-य॒ज्ञो न, उ॒प॒नमे॑द॒ग्नि-स्सर्वा॑] ॥ 47 ॥
-प॒नमे॑द॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ विष्णु॑-र्य॒ज्ञो᳚-ऽग्नि-ञ्चै॒व विष्णु॑-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै॑ य॒ज्ञ-म्प्रय॑च्छत॒ उपै॑नं-यँ॒ज्ञो न॑मत्याग्ना- वैष्ण॒व-ङ्घृ॒ते च॒रु-न्निर्व॑पे॒च्चक्षु॑ष्कामो॒-ऽग्नेर्वै चक्षु॑षा मनु॒ष्या॑ वि प॑श्यन्ति य॒ज्ञस्य॑ दे॒वा अ॒ग्नि-ञ्चै॒व विष्णु॑-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वा- [तावे॒व, अ॒स्मि॒न् चक्षु॑र्धत्त॒-] ॥ 48 ॥
-ऽस्मि॒न् चक्षु॑-र्धत्त॒-श्चक्षु॑ष्मा-ने॒व भ॑वति धे॒न्वै वा ए॒त-द्रेतो॒ यदाज्य॑-मन॒डुह॑-स्तण्डु॒ला मि॑थु॒ना-दे॒वास्मै॒ चक्षुः॒ प्रज॑नयति घृ॒ते भ॑वति॒ तेजो॒ वै घृ॒त-न्तेज॒श्चक्षु॒-स्तेज॑सै॒वास्मै॒ तेज॒-श्चक्षु॒रव॑ रुन्ध इन्द्रि॒यं-वैँ वी॒र्यं॑-वृँङ्क्ते॒ भ्रातृ॑व्यो॒ यज॑मा॒नो-ऽय॑जमानस्या-ध्व॒रक॑ल्पा॒-म्प्रति॒ निर्व॑पे॒-द्भ्रातृ॑व्ये॒ यज॑माने॒ ना-ऽस्ये᳚न्द्रि॒यं- [ना-ऽस्ये᳚न्द्रि॒यम्, वी॒र्यं॑ ँवृङ्क्ते] ॥ 49 ॥
-ँवी॒र्यं॑ ँवृङ्क्ते पु॒रावा॒चः प्रव॑दितो॒-र्निर्व॑पे॒-द्याव॑त्ये॒व वा-क्तामप्रो॑दिता॒-म्भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते॒ ताम॑स्य॒ वाच॑-म्प्र॒वद॑न्ती-म॒न्या वाचो-ऽनु॒ प्रव॑दन्ति॒ ता इ॑न्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-यँज॑माने दधत्याग्ना वैष्ण॒व-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-त्प्रात-स्सवन॒स्या॑-ऽऽ का॒ले सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा॒ स्या-द्बा॑र्हस्प॒त्यश्च॒रु- र्यद॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑त्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒त्र-म्प्रा॑त-स्सव॒न-म्प्रा॑त-स्सव॒नमे॒व तेना᳚-ऽऽप्नो- [तेना᳚-ऽऽप्नोति, आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒व-] ॥ 50 ॥
-त्याग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-न्माद्ध्य॑न्दिनस्य॒ सव॑नस्या-ऽऽ का॒ले सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा॒ स्या-द्बा॑र्हस्प॒त्य-श्च॒रु र्यदेका॑दशकपालो॒ भव॒त्येका॑दशाक्षरा त्रि॒ष्टु-प्त्रैष्टु॑भ॒-म्माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑न॒-म्माद्ध्य॑दिन्नमे॒व सव॑न॒-न्तेना᳚-ऽऽप्नोत्याग्नावैष्ण॒व-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-त्तृतीयसव॒नस्या॑-ऽऽका॒ले सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा॒ स्या-द्बा॑र्हस्प॒त्य-श्च॒रुर्य-द्द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति॒ द्वाद॑शाक्षरा॒ जग॑ती॒ जाग॑त-न्तृतीयसव॒न-न्तृ॑तीय सव॒नमे॒व तेना᳚-ऽऽप्नोति दे॒वता॑भिरे॒व दे॒वताः᳚ [दे॒वताः᳚, प्र॒ति॒चर॑ति] ॥ 51 ॥
प्रति॒चर॑ति य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञं-वाँ॒चा वाच॒-म्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑ क॒पालै॑रे॒व छन्दाग्॑स्या॒प्नोति॑ पुरो॒डाशै॒-स्सव॑नानि मैत्रावरु॒ण-मेक॑कपाल॒-न्निर्व॑पे-द्व॒शायै॑ का॒ले यैवासौ भ्रातृ॑व्यस्य व॒शा-ऽनू॑ब॒न्ध्या॑ सो ए॒वैषैतस्यैक॑कपालो भवति॒ न हि क॒पालैः᳚ प॒शु-मर्ह॒त्याप्तु᳚म् ॥ 52 ॥
(ब्रह्म॑णै॒वैन॑म॒भि च॑रति - य॒ज्ञो न - तावे॒वा - ऽस्ये᳚न्द्रि॒य - मा᳚प्नोति -दे॒वताः᳚ - स॒प्तत्रिग्ं॑शच्च ) (अ. 9)
अ॒सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्ति-मैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒तग्ं सो॑मारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-न्तेनै॒वास्मि॒-न्रुच॑मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं सो॑मारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-थ्सोम॑-ञ्चै॒व रु॒द्र-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्ध॑त्तो ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति तिष्यापूर्णमा॒से निर्व॑पेद्रु॒द्रो [निर्व॑पेद्रु॒द्रः, वै ति॒ष्यः॑ सोमः॑] ॥ 53 ॥
वै ति॒ष्यः॑ सोमः॑ पू॒र्णमा॑स-स्सा॒क्षादे॒व ब्र॑ह्मवर्च॒समव॑ रुन्धे॒ परि॑श्रिते याजयति ब्रह्मवर्च॒सस्य॒ परि॑गृहीत्यै श्वे॒तायै᳚ श्वे॒तव॑थ्सायै दु॒ग्ध-म्म॑थि॒तमाज्य॑-म्भव॒त्याज्य॒-म्प्रोक्ष॑ण॒माज्ये॑न मार्जयन्ते॒ याव॑दे॒व ब्र॑ह्मवर्च॒स-न्त-थ्सर्व॑-ङ्करो॒त्यति॑ ब्रह्मवर्च॒स-ङ्क्रि॑यत॒ इत्या॑हुरीश्व॒रो दु॒श्चर्मा॒ भवि॑तो॒रिति॑ मान॒वी ऋचौ॑ धा॒य्ये॑ कुर्या॒-द्यद्वै किञ्च॒ मनु॒-रव॑द॒त्त-द्भे॑ष॒जं- [-द्भे॑ष॒जम्, भे॒ष॒ज-मे॒वा-ऽस्मै॑] ॥ 54 ॥
-भे॑ष॒ज-मे॒वा-ऽस्मै॑ करोति॒ यदि॑ बिभी॒या-द्दु॒श्चर्मा॑ भविष्या॒मीति॑ सोमापौ॒ष्ण-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-थ्सौ॒म्यो वै दे॒वत॑या॒ पुरु॑षः पौ॒ष्णाः प॒शव॒-स्स्वयै॒ वास्मै॑ दे॒वत॑या प॒शुभि॒-स्त्वच॑-ङ्करोति॒ न दु॒श्चर्मा॑ भवति सोमारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-त्प्र॒जाका॑म॒-स्सोमो॒ वै रे॑तो॒धा अ॒ग्निः प्र॒जाना᳚-म्प्रजनयि॒ता सोम॑ ए॒वास्मै॒ रेतो॒ दधा᳚त्य॒ग्निः प्र॒जा-म्प्रज॑नयति वि॒न्दते᳚ - [ ] ॥ 55 ॥
प्र॒जाग्ं सो॑मारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-दभि॒चरन्᳚-थ्सौ॒म्यो वै दे॒वत॑या॒ पुरु॑ष ए॒ष रु॒द्रो यद॒ग्नि-स्स्वाया॑ ए॒वैन॑-न्दे॒वता॑यै नि॒ष्क्रीय॑ रु॒द्रायापि॑ दधाति ता॒जगार्ति॒-मार्च्छ॑ति सोमारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-ज्ज्योगा॑मयावी॒ सोमं॒-वाँ ए॒तस्य॒ रसो॑ गच्छत्य॒ग्निग्ं शरी॑रं॒-यँस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति॒ सोमा॑दे॒वास्य॒ रस॑-न्निष्क्री॒णात्य॒ग्ने-श्शरी॑रमु॒त यदी॒- [यदि॑, इ॒तासु॒ र्भव॑ति॒] ॥ 56 ॥
-तासु॒ र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व सो॑मारु॒द्रयो॒र्वा ए॒त-ङ्ग्र॑सि॒तग्ं होता॒ निष्खि॑दति॒ स ई᳚श्व॒र आर्ति॒मार्तो॑-रन॒ड्वान्. होत्रा॒ देयो॒ वह्नि॒र्वा अ॑न॒ड्वान्. वह्नि॒र्॒होता॒ वह्नि॑नै॒व वह्नि॑-मा॒त्मानग्ग्॑ स्पृणोति सोमारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ स्वे᳚-ऽस्मा आ॒यत॑ने॒ भ्रातृ॑व्य-ञ्जनयेय॒मिति॒ वेदि॑-म्परि॒गृह्या॒-ऽर्ध-मु॑द्ध॒न्या-द॒र्ध-न्नार्ध-म्ब॒र्॒हिषः॑ स्तृणी॒या-द॒र्ध-न्नार्ध-मि॒द्ध्मस्या᳚-ऽभ्या-द॒द्ध्या-दद्॒र्ध-न्न स्व ए॒वास्मा॑ आ॒यत॑ने॒ भ्रातृ॑व्य-ञ्जनयति ॥ 57 ॥
(रु॒द्रो - भे॑ष॒जं - वि॒न्दते॒- यदि॑ - स्तृणी॒याद॒र्धं - द्वाद॑श च) (अ. 10)
ऐ॒न्द्र-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पेन्मारु॒तग्ं स॒प्तक॑पाल॒-ङ्ग्राम॑काम॒ इन्द्र॑-ञ्चै॒व म॒रुत॑श्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्रय॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वत्याहव॒नीय॑ ऐ॒न्द्रमधि॑ श्रयति॒ गार्ह॑पत्ये मारु॒त-म्पा॑पवस्य॒सस्य॒ विधृ॑त्यै स॒प्तक॑पालो मारु॒तो भ॑वति स॒प्तग॑णा॒ वै म॒रुतो॑गण॒श ए॒वास्मै॑ सजा॒तानव॑ रुन्धे-ऽनू॒च्यमा॑न॒ आ सा॑दयति॒ विश॑मे॒वा- [विश॑मे॒व, अ॒स्मा॒ अनु॑वर्त्मानं-] ॥ 58 ॥
-ऽस्मा॒ अनु॑वर्त्मान-ङ्करोत्ये॒तामे॒व निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त क्ष॒त्राय॑ च वि॒शे च॑ स॒मद॑-न्दद्ध्या॒-मित्यै॒न्द्रस्या॑-ऽव॒द्य-न्ब्रू॑या॒-दिन्द्रा॒या-ऽनु॑ ब्रू॒हीत्या॒श्राव्य॑ ब्रूया-न्म॒रुतो॑ य॒जेति॑ मारु॒तस्या॑-ऽव॒द्य-न्ब्रू॑या-न्म॒रुद्भ्यो-ऽनु॑ ब्रू॒हीत्या॒श्राव्य॑ ब्रूया॒दिन्द्रं॑-यँ॒जेति॒ स्व ए॒वैभ्यो॑ भाग॒धेये॑ स॒मद॑-न्दधाति वितृग्ंहा॒णा-स्ति॑ष्ठन्त्ये॒ तामे॒व [ ] ॥ 59 ॥
निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ कल्पे॑र॒न्निति॑ यथादेव॒त-म॑व॒दाय॑ यथा देव॒तं-यँ॑जे-द्भाग॒धेये॑नै॒वैनान्॑ यथाय॒थ-ङ्क॑ल्पयति॒ कल्प॑न्त ए॒वैन्द्र-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्वैश्वदे॒व-न्द्वाद॑शकपाल॒-ङ्ग्राम॑काम॒ इन्द्र॑-ञ्चै॒व विश्वाग्॑श्च दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्रय॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वत्यै॒न्द्रस्या॑-ऽव॒दाय॑ वैश्वदे॒वस्याव॑ द्ये॒-दथै॒न्द्रस्यो॒- [-दथै॒न्द्रस्य॑, उ॒परि॑ष्टा-] ॥ 60 ॥
-परि॑ष्टा-दिन्द्रि॒येणै॒वास्मा॑ उभ॒यतः॑ सजा॒ता-न्परि॑ गृह्णात्युपाधा॒य्य॑ पूर्वयं॒-वाँसो॒ दक्षि॑णा सजा॒ताना॒मुप॑हित्यै॒ पृश्ञि॑यै दु॒ग्धे प्रैय॑ङ्गव-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेन्म॒रुद्भ्यो॒ ग्राम॑कामः॒ पृश्ञि॑यै॒ वै पय॑सो म॒रुतो॑ जा॒ताः पृश्ञि॑यै प्रि॒यङ्ग॑वो मारु॒ताः खलु॒ वै दे॒वत॑या सजा॒ता म॒रुत॑ ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्रय॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति प्रि॒यव॑ती याज्यानुवा॒क्ये॑ [याज्यानुवा॒क्ये᳚, भ॒व॒तः॒ प्रि॒यमे॒वैनग्ं॑] ॥ 61 ॥
भवतः प्रि॒यमे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति द्वि॒पदा॑ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति द्वि॒पद॑ ए॒वाव॑ रुन्धे॒ चतु॑ष्पदा या॒ज्या॑ चतु॑ष्पद ए॒व प॒शूनव॑ रुन्धे देवासु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ते दे॒वा मि॒थो विप्रि॑या आस॒-न्ते᳚(1॒) ऽन्यो᳚-ऽन्यस्मै॒ ज्यैष्ठ्या॒या-ति॑ष्ठमाना-श्चतु॒र्धा व्य॑क्राम-न्न॒ग्नि-र्वसु॑भि॒-स्सोमो॑ रु॒द्रैरिन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-र्वरु॑ण आदि॒त्यै-स्स इन्द्रः॑ प्र॒जाप॑ति॒-मुपा॑-ऽधाव॒-त्त- [-ऽधाव॒-त्तम्, ए॒तया॑] ॥ 62 ॥
-मे॒तया॑ सं॒(2)ज्ञान्या॑-ऽयाजय-द॒ग्नये॒ वसु॑मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वप॒-थ्सोमा॑य रु॒द्रव॑ते च॒रुमिन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश॒ -मेका॑दशकपालं॒-वँरु॑णाया-ऽऽदि॒त्यव॑ते च॒रु-न्ततो॒ वा इन्द्र॑-न्दे॒वा ज्यैष्ठ्या॑या॒भि सम॑जानत॒ य-स्स॑मा॒नै-र्मि॒थो विप्रि॑य॒-स्स्या-त्तमे॒तया॑ सं॒(2)ज्ञान्या॑ याजये-द॒ग्नये॒ वसु॑मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-थ्सोमा॑य रु॒द्रव॑ते च॒रु-मिन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपालं॒-वँरु॑णाया ऽऽदि॒त्यव॑ते च॒रु-मिन्द्र॑-मे॒वैन॑-म्भू॒त-ञ्ज्यैष्ठ्या॑य समा॒ना अ॒भि स-ञ्जा॑नते॒ वसि॑ष्ठ-स्समा॒नाना᳚-म्भवति ॥ 63 ॥
(विश॑मे॒व - ति॑ष्ठन्त्ये॒तामे॒ - वाथै॒न्द्रस्य॑ - याज्यानुवा॒क्ये॑ - तं - ँवरु॑णाय॒ -चतु॑र्दश च) (अ. 11)
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ आपो॑ ह॒ यत्प्रजा॑पते ॥ स वे॑द पु॒त्रः पि॒तर॒ग्ं॒ स मा॒तर॒ग्ं॒ स सू॒नुभ॑र्व॒-थ्स भु॑व॒-त्पुन॑र्मघः । स द्यामौर्णो॑द॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ स सुव॒-स्स विश्वा॒ भुवो॑ अभव॒-थ्स आ-ऽभ॑वत् ॥ उदु॒ त्य-ञ्चि॒त्रम् ॥ स प्र॑त्न॒वन्नवी॑य॒सा-ऽग्ने᳚ द्यु॒म्नेन॑ सं॒यँता᳚ । बृ॒ह-त्त॑तन्थ भा॒नुना᳚ ॥ नि काव्या॑ वे॒धस॒-श्शश्व॑तस्क॒र्॒हस्ते॒ दधा॑नो॒ [दधा॑नः, नर्या॑ पु॒रूणि॑ ।] ॥ 64 ॥
नर्या॑ पु॒रूणि॑ । अ॒ग्निर्भु॑वद्रयि॒पती॑ रयी॒णाग्ं स॒त्रा च॑क्रा॒णो अ॒मृता॑नि॒ विश्वा᳚ ॥ हिर॑ण्यपाणिमू॒तये॑ सवि॒तार॒मुप॑ ह्वये । स चेत्ता॑ दे॒वता॑ प॒दम् ॥ वा॒मम॒द्य स॑वितर्वा॒ममु॒ श्वो दि॒वेदि॑वे वा॒मम॒स्मभ्यग्ं॑ सावीः । वा॒मस्य॒ हि क्षय॑स्य देव॒ भूरे॑र॒या धि॒या वा॑म॒भाजः॑ स्याम ॥ बडि॒त्था पर्व॑ताना-ङ्खि॒द्र-म्बि॑भर्षि पृथिवि । प्र या भू॑मि प्रवत्वति म॒ह्ना जि॒नोषि॑ [जि॒नोषि॑, म॒हि॒नि॒ ।] ॥ 65 ॥
महिनि ॥ स्तोमा॑सस्त्वा विचारिणि॒ प्रति॑ष्टोभन्त्य॒क्तुभिः॑ । प्रया वाज॒-न्न हेष॑न्त-म्पे॒रु-मस्य॑स्यर्जुनि ॥ ऋ॒दू॒दरे॑ण॒ सख्या॑ सचेय॒ यो मा॒ न रिष्ये᳚द्धर्यश्व पी॒तः । अ॒यं-यँ-स्सोमो॒ न्यधा᳚य्य॒स्मे तस्मा॒ इन्द्र॑-म्प्र॒तिर॑-मे॒म्यच्छ॑ ॥ आपा᳚न्तमन्यु-स्तृ॒पल॑-प्रभर्मा॒ धुनि॒-श्शिमी॑ वा॒ञ्छरु॑माग्ं ऋजी॒षी । सोमो॒ विश्वा᳚न्यत॒सा वना॑नि॒ नार्वागिन्द्र॑-म्प्रति॒माना॑नि देभुः ॥ प्र- [प्र, सु॒वा॒न-स्सोम॑] ॥ 66 ॥
-सु॑वा॒न-स्सोम॑ ऋत॒यु-श्चि॑के॒तेन्द्रा॑य॒ ब्रह्म॑ ज॒मद॑ग्नि॒-रर्चन्न्॑ । वृषा॑ य॒न्ता-ऽसि॒ शव॑स-स्तु॒रस्या॒-ऽन्त-र्य॑च्छ गृण॒ते ध॒र्त्र-न्दृग्ं॑ह ॥ स॒बाध॑स्ते॒ मद॑-ञ्च शुष्म॒य-ञ्च॒ ब्रह्म॒ नरो᳚ ब्रह्म॒कृतः॑ सपर्यन्न् । अ॒र्को वा॒ य-त्तु॒रते॒ सोम॑चक्षा॒-स्तत्रे-दिन्द्रो॑ दधते पृ॒थ्सु तु॒र्याम् ॥ वष॑-ट्ते विष्णवा॒स आ कृ॑णोमि॒ तन्मे॑ जुषस्व शिपिविष्ट ह॒व्यम् । ॥ 67 ॥
वर्ध॑न्तु त्वा सुष्टु॒तयो॒ गिरो॑ मे यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑ नः ॥प्र त-त्ते॑ अ॒द्य शि॑पिविष्ट॒ नामा॒-ऽर्य-श्शग्ं॑ सामि व॒युना॑नि वि॒द्वान् । तन्त्वा॑ गृणामि त॒वस॒-मत॑वीया॒न् क्षय॑न्तम॒स्य रज॑सः परा॒के ॥ किमि-त्ते॑ विष्णो परि॒चक्ष्य॑-म्भू॒-त्प्र यद्व॑व॒क्षे शि॑पिवि॒ष्टो अ॑स्मि । मा वर्पो॑ अ॒स्मदप॑ गूह ए॒तद्य-द॒न्यरू॑प-स्समि॒थे ब॒भूथ॑ । ॥ 68 ॥
अग्ने॒ दा दा॒शुषे॑ र॒यिं-वीँ॒रव॑न्त॒-म्परी॑णसम् । शि॒शी॒हि नः॑ सूनु॒मतः॑ ॥ दा नो॑ अग्ने श॒तिनो॒ दा-स्स॑ह॒स्रिणो॑ दु॒रो न वाज॒ग्ग्॒ श्रुत्या॒ अपा॑ वृधि । प्राची॒ द्यावा॑पृथि॒वी ब्रह्म॑णा कृधि॒ सुव॒र्ण शु॒क्रमु॒षसो॒ वि दि॑द्युतुः ॥ अ॒ग्निर्दा॒ द्रवि॑णं-वीँ॒रपे॑शा अ॒ग्निर्-ऋषिं॒-यँ-स्स॒हस्रा॑ स॒नोति॑ । अ॒ग्निर्दि॒वि ह॒व्यमा त॑ताना॒-ऽग्ने-र्धामा॑नि॒ विभृ॑ता पुरु॒त्रा ॥ मा [मा, नो॒ म॒र्धी॒ रा तू भ॑र ।] ॥ 69 ॥
नो॑ मर्धी॒ रा तू भ॑र ॥ घृ॒त-न्न पू॒त-न्त॒नूर॑रे॒पा-श्शुचि॒ हिर॑ण्यम् । त-त्ते॑ रु॒क्मो न रो॑चत स्वधावः ॥ उ॒भे सु॑श्चन्द्र स॒र्पिषो॒ दर्वी᳚ श्रीणीष आ॒सनि॑ । उ॒तो न॒ उ-त्पु॑पूर्या उ॒क्थेषु॑ शवसस्पत॒ इषग्ग्॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥ वायो॑ श॒तग्ं हरी॑णां-युँ॒वस्व॒ पोष्या॑णाम् । उ॒त वा॑ ते सह॒स्रिणो॒ रथ॒ आ या॑तु॒ पाज॑सा ॥ प्र याभि॒- [प्र याभिः, यासि॑ दा॒श्वाग्ं स॒मच्छा॑] ॥ 70 ॥
-र्यासि॑ दा॒श्वाग्ं स॒मच्छा॑ नि॒युद्भि॑-र्वायवि॒ष्टये॑ दुरो॒णे । नि नो॑ र॒यिग्ं सु॒भोज॑सं-युँवे॒ह नि वी॒रव॒-द्गव्य॒मश्वि॑य-ञ्च॒ राधः॑ ॥रे॒वती᳚र्न-स्सध॒माद॒ इन्द्रे॑ सन्तु तु॒विवा॑जाः । क्षु॒मन्तो॒ याभि॒र्मदे॑म ॥ रे॒वाग्ं इद्रे॒वतः॑ स्तो॒ता स्या-त्त्वाव॑तो म॒घोनः॑ । प्रेदु॑ हरिव-श्श्रु॒तस्य॑ ॥ 71 ॥
(दधा॑नो - जि॒नोषि॑ - देभुः॒ प्र - ह॒व्यं - ब॒भूथ॒ - मा - याभि॑ - श्चत्वारि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 12)
(प्र॒जाप॑ति॒स्ता-स्सृ॒ष्टा - अ॒ग्नये॑ पथि॒कृते॒ - ग्नये॒ कामा॑या॒ - ग्नयेन्न॑वते -वैश्वान॒र -मा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु - मै॒न्द्र-ञ्च॒रु - मिन्द्रा॒यान्वृ॑जव - आग्नावैष्ण॒व -म॒सौ सो॑मारौ॒द्र - मै॒न्द्रम॒का॑दशकपालग्ं- हिरण्यग॒र्भो - द्वाद॑श )
(प्र॒जाप॑ति - र॒ग्नये॒ कामा॑या॒ - ऽभि स-म्भ॑वतो॒ - यो वि॑द्विषा॒णयो॑ -रि॒ध्मे सन्न॑ ह्ये - दाग्नावैष्ण॒वमु॒ - परि॑ष्टा॒ - द्यासि॑ दा॒श्वाग्ंस॒ - मेक॑सप्ततिः )
(प्र॒जाप॑तिः॒, प्रेदु॑ हरिव-श्श्रु॒तस्य॑)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे द्वितीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pra॒jāpatiḥ̭ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā-ssṛ॒ṣṭā॒ indrā॒gnī apā̭gūhatā॒gṃ॒ so̭-'cāya-tpra॒jāpa̭tirindrā॒gnī vai me᳚ pra॒jā apā̭ghukṣatā॒miti॒ sa e॒tamai᳚ndrā॒gna- mekā̭daśakapāla-mapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttāva̭smai pra॒jāḥ prāsā̭dhayatā- mindrā॒gnī vā e॒tasya̭ pra॒jāmapa̭ gūhato॒ yo-'laṃ̭ pra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndata̭ aindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pet-pra॒jākā̭ma indrā॒gnī [ ] 1
e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpra sā̭dhayato vi॒ndate᳚ pra॒jā-mai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-thspardha̭mānaḥ॒, kṣetrḙ vā sajā॒teṣṷ vendrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tābhyā̭me॒vendri॒yaṃ ~vī॒rya̭-mbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ vi pā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa jaya॒te-'pa॒ vā e॒tasmā̭dindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ṅkrāmati॒ ya-ssa̭grā॒mma-mṷpapra॒yātyai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, va॒pe॒-thsa॒ṅgrā॒ma-] 2
-rva̭pe-thsaṅgrā॒ma-mṷpaprayā॒sya-nni̭ndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndhatta-ssa॒hendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇopa॒ pra yā̭ti॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mmaṃ-vi~ vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ ya-ssa̭grā॒mma-ñjaya̭tyaindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒ma-ñji॒tvendrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnidri॒yaṃ-vī~॒rya̭n- [vī॒rya᳚m, dha॒tto॒ nendri॒yeṇa̭] 3
-dhatto॒ nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhya॒te-'pa॒ vā e॒tasmā̭dindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ṅkrāmati॒ ya eti̭ ja॒natā̭maindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-jja॒natā̭me॒ṣya-nni̭ndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndhatta-ssa॒hendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa ja॒natā̭meti pau॒ṣṇa-ñca॒rumanu॒ nirva̭pe-tpū॒ṣā vā i̭ndri॒yasya̭ vī॒rya̭syā-'nupradā॒tā pū॒ṣaṇa̭me॒va [ ] 4
svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭manu॒ praya̭cchati kṣaitrapa॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-jja॒natā̭-mā॒gatye॒yaṃ-vai~ kṣetra̭sya॒ pati̭ra॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhatyaindrā॒gna-mekā̭daśakapāla-mu॒pari̭ṣṭā॒-nnirva̭peda॒syāme॒va pra̭ti॒ṣṭhāye᳚ndri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mu॒pari̭ṣṭā-dā॒tma-ndha̭tte || 5 ||
(pra॒jākā̭ma indrā॒gnī - ṷpapra॒yātyai᳚ndrā॒gnamekā̭daśakapāla॒-nni- rvī॒ryaṃ̭ - pū॒ṣaṇa̭me॒ vai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 1)
a॒gnayḙ pathi॒kṛtḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭-'tipā॒daye᳚-tpa॒tho vā e॒ṣoddhyapa̭thenaiti॒ yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭tipā॒daya̭tya॒gnime॒va pa̭thi॒kṛta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒mapa̭thā॒-tpanthā॒mapi̭ nayatyana॒ḍvā-ndakṣi̭ṇā va॒hī hyḙṣa samṛ̭ddhyā a॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye [vra॒tapa̭taye, pu॒ro॒ḍāśa̭-] 6
puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dya āhi̭tāgni॒-ssanna̭vra॒tyami̭va॒ carḙda॒gnime॒va vra॒tapa̭ti॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-vra~॒tamā la̭bhaṃya~ti॒ vratyo̭ bhavatya॒gnayḙ rakṣo॒ghne pṷro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyagṃ rakṣāgṃ̭si॒ sacḙranna॒gnime॒va ra̭kṣo॒haṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-drakṣā॒g॒syapa̭ hanti॒ niśi̭tāyā॒-nnirva̭pe॒- [nirva̭pet, niśi̭tāyā॒gṃ॒ hi] 7
-nniśi̭tāyā॒gṃ॒ hi rakṣāgṃ̭si pre॒ratḙ sa॒preṃrṇā᳚nye॒vainā̭ni hanti॒ pari̭śrite yājaye॒-drakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya rakṣo॒ghnī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavato॒ rakṣa̭sā॒g॒ stṛtyā̭ a॒gnayḙ ru॒drava̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dabhi॒cara̭-nne॒ṣā vā a̭sya gho॒rā ta॒nūrya-dru॒drastasmā̭ e॒vaina॒māvṛ̭ścati tā॒jagārti॒-mārccha̭tya॒gnayḙ surabhi॒matḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyasya॒ gāvo̭ vā॒ purṷṣā [vā॒ purṷṣāḥ, vā॒ pra॒mīyḙra॒n॒] 8
vā pra॒mīyḙra॒n॒ yo vā̭ bibhī॒yāde॒ṣā vā a̭sya bheṣa॒jyā̭ ta॒nūrya-thsṷrabhi॒matī॒-tayai॒vā-'smai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti surabhi॒matḙ bhavati pūtīga॒ndhasyā-'pa̭hatyā a॒gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒me saṃya~̭tte bhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayi॒tvā parā̭na॒bhi nirdi̭śati॒ yamava̭reṣāṃ॒-vi~ddhya̭nti॒ jīva̭ti॒ sa ya-mparḙṣā॒-mpra sa mī̭yate॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭ṅgrā॒ma- [tagṃ sa̭ṅgrā॒mam, a॒bhi vā e॒ṣa] 9
-ma॒bhi vā e॒ṣa e॒tānṷcyati॒ yeṣā᳚-mpūrvāpa॒rā a॒nvañcaḥ̭ pra॒mīya̭nte puruṣāhu॒tir-hya̭sya pri॒yata̭mā॒-'gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ naiṣā᳚-mpu॒rā-''yu॒ṣo-'pa̭raḥ॒ pramī̭yate॒-'bhi vā e॒ṣa e॒tasya̭ gṛ॒hānṷcyati॒ yasya̭ gṛ॒hā-ndaha̭tya॒gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ nā-'syāpa̭ra-ṅgṛ॒hā-nda̭hati || 10 ||
(vra॒tapa̭taye॒ - niśi̭tāyā॒-nnirva̭pe॒t - purṷṣāḥ - saṅgrā॒maṃ - na - ca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
a॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙ-da॒gnime॒va kāma॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatya॒gnaye॒ ya vi̭ṣṭhāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thspardha̭mānaḥ॒, kṣetrḙ vā sajā॒teṣṷ vā॒-'gnime॒va yavi̭ṣṭha॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tenai॒vendri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mbhrātṛ̭vyasya [bhrātṛ̭vyasya, yu॒va॒te॒ vipā॒pmanā॒] 11
yuvate॒ vipā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa jayate॒-'gnaye॒ yavi̭ṣṭhāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dabhica॒ryamā̭ṇo॒ 'gnime॒va yavi̭ṣṭha॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-drakṣāgṃ̭si yavayati॒ naina̭-mabhi॒caran᳚-thstṛṇute॒-'gnaya॒ āyṷṣmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ sarva॒-māyṷ-riyā॒-mitya॒gni- me॒vā-''yṷṣmanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒- [e॒vā-'sminṋ, āyṷrdadhāti॒] 12
-nnāyṷrdadhāti॒ sarva॒māyṷ-retya॒gnayḙ jā॒tavḙdase puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāmo॒-'gnime॒va jā॒tavḙdasa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒vāgnaye॒ rukma̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-drukkā̭mo॒-'gnime॒va rukma̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti॒-roca̭ta e॒vāgnaye॒ teja̭svate puro॒ḍāśa̭- [puro॒ḍāśa᳚m, a॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒t] 13
-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-tteja̭skāmo॒-'gnime॒va teja̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti teja॒svyḙva bha̭vatya॒gnayḙ sāha॒ntyāya̭ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thsīkṣa̭māṇo॒ 'gnime॒va sā̭ha॒ntyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tenai॒va sa̭hate॒ yagṃ sīkṣa̭te || 14 ||
(bhrātṛ̭vyasyā -smi॒n - teja̭svate puro॒ḍaśa̭ - ma॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 3)
a॒gnaye-'nna̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒maye॒tā-'nna̭vān-thsyā॒mitya॒gni-me॒vā-nna̭vanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒manna̭vanta-ṅkaro॒tyanna̭vāne॒va bha̭vatya॒gnaye᳚-'nnā॒dāya̭ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙtā-'nnā॒da-ssyā॒mitya॒gni-me॒vānnā॒dagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mannā॒da-ṅka̭rotyannā॒da - [-ka̭rotyannā॒daḥ, e॒va bha̭vatya॒gnaye-'nna̭pataye] 15
e॒va bha̭vatya॒gnaye-'nna̭pataye puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ-kā॒maye॒tā-'nna̭pati-ssyā॒-mitya॒gni-me॒vā-'nna̭pati॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-manna̭pati-ṅkaro॒tyanna̭pati-re॒va bha̭vatya॒gnaye॒ pava̭mānāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peda॒gnayḙ pāva॒kāyā॒gnaye॒ śuca̭ye॒ jyogā̭mayāvī॒ yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti prā॒ṇa-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnayḙ - [yada॒gnaye᳚, pā॒va॒kāya॒ vāca̭-] 16
pāva॒kāya॒ vāca̭-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnaye॒ śuca̭ya॒ āyṷ-re॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhātyu॒ta yadī॒tāsu॒-rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒vaitā-me॒va nirva̭pe॒-ccakṣṷṣkāmo॒ yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti prā॒ṇa-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnayḙ pāva॒kāya॒ vāca̭-me॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnaye॒ śuca̭ye॒ cakṣṷ-re॒vāsmi॒-ntena̭ dadhā- [cakṣṷre॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti, u॒ta yadya॒ndho] 17
-tyu॒ta yadya॒ndho bhava̭ti॒ praiva pa̭śyatya॒gnayḙ pu॒trava̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dindrā̭ya pu॒triṇḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla-mpra॒jākā̭mo॒-'gni-re॒vā-'smai᳚ pra॒jā-mpra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhā-mindraḥ॒ pra ya̭cchatya॒gnaye॒ rasa̭vate-'jakṣī॒re ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ rasa̭vān-thsyā॒-mitya॒gni-me॒va rasa̭vanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒gṃ॒ rasa̭vanta-ṅkaroti॒ [rasa̭vanta-ṅkaroti, rasa̭vāne॒va] 18
rasa̭vāne॒va bha̭vatyajakṣī॒re bha̭vatyāgne॒yī vā e॒ṣā yada॒jā sā॒kṣāde॒va rasa॒mava̭ rundhe॒-'gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ vasṷmān-thsyā॒mitya॒gni-me॒va vasṷmanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ॒-va~sṷmanta-ṅkaroti॒ vasṷmāne॒va bha̭vatya॒gnayḙ vāja॒sṛtḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nniva̭rpe-thsaṅgrā॒me saṃ-ya~̭tte॒ vājaṃ॒- [saṃ-ya~̭tte॒ vāja᳚m, vā e॒ṣa si̭sīrṣati॒] 19
-~vā e॒ṣa si̭sīrṣati॒ ya-ssa̭grā॒mma-ñjigī̭ṣatya॒gniḥ khalu॒ vai de॒vānāṃ᳚-vā~ja॒sṛ-da॒gni-me॒va vā̭ja॒sṛta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ dhāva̭ti॒ vāja॒gṃ॒ hanti̭ vṛ॒tra-ñjaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-matho̭ a॒gniri̭va॒ na pra̭ti॒dhṛṣḙ bhavatya॒gnaye᳚-'gni॒vatḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dyasyā॒gnā- va॒gni- ma̭bhyu॒ddharḙyu॒-rnirdi̭ṣṭabhāgo॒ vā e॒tayo̭-ra॒nyo-'ni̭rdiṣṭabhāgo॒-'nyastau sa॒bhaṃva~̭ntau॒ yaja̭māna- [yaja̭mānam, a॒bhi] 20
-ma॒bhi sa-mbha̭vata॒-ssa ī᳚śva॒ra ārti॒-mārto॒-rya-da॒gnaye᳚-'gni॒vatḙ ni॒rvapa̭ti bhāga॒dheyḙnai॒vainaṷ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒-'gnaye॒ jyoti̭ṣmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dyasyā॒-gniruddhṛ॒to-'hṷte-'gniho॒tra u॒dvāye॒dapa̭ra ā॒dīpyā̭-'nū॒ddhṛtya॒ ityā̭hu॒sta-ttathā॒ na kā॒ryaṃ̭-ya~-dbhā̭ga॒dheya̭ma॒bhi pūrva̭ uddhri॒yate॒ kimapa̭ro॒-'bhyu- [kimapa̭ro॒-'bhyut, hri॒ye॒teti॒ tānye॒vā] 21
-ddhri̭ye॒teti॒ tānye॒vā va॒kṣāṇā̭ni sanni॒dhāya̭ manthedi॒taḥ pra̭tha॒ma-ñja̭jñe a॒gni-ssvādyone॒radhi̭ jā॒tavḙdāḥ | sa gā̭yatri॒yā tri॒ṣṭubhā॒ jaga̭tyā de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatu prajā॒nanniti॒ chando̭bhi-re॒vaina॒gg॒ svādyoneḥ॒ praja̭nayatye॒ṣa vā va so᳚-'gnirityā̭hu॒ rjyoti॒stvā a̭sya॒ parā̭patita॒-miti॒ yada॒gnaye॒ jyoti̭ṣmate ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāsya॒ jyotiḥ॒ parā̭patita॒-ntade॒vāva̭ rundhe || 22 ||
(ka॒ro॒tya॒nnā॒do - da̭dhāti॒ yada॒gnaye॒ - śuca̭ye॒ cakṣṷre॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti -karoti॒ - vājaṃ॒ -~yaja̭māna॒ - mu - de॒vāsya॒ - ṣaṭca̭) (a. 4)
vai॒śvā॒na॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dvāru॒ṇa-ñca॒ru-nda̭dhi॒krāvṇṇḙ ca॒ruma̭bhiśa॒syamā̭no॒ ya-dvai᳚śvāna॒ro dvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vainagg̭ svadaya॒tyapa̭ pā॒paṃ-va~rṇagṃ̭ hate vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati dadhi॒krāvṇṇā̭ punāti॒ hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā pa॒vitraṃ॒-vai~ hira̭ṇya-mpu॒nātye॒vaina̭-mā॒dya̭-ma॒syā-'nna̭-mbhavatye॒tāme॒va nirva̭pe-tpra॒jākā̭ma-ssaṃva~thsa॒ro [saṃva~thsa॒raḥ, vā] 23
vā e॒tasyā-'śā᳚nto॒ yoni̭-mpra॒jāyai̭ paśū॒nā-nnirda̭hati॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndate॒ ya-dvai᳚śvāna॒ro dvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va bhā̭ga॒dheyḙna śamayati॒ so᳚-'smai śā॒nta-ssvādyoneḥ᳚ pra॒jā-mpraja̭nayati vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati dadhi॒krāvṇṇā̭ punāti॒ hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā pa॒vitraṃ॒-vai~ hira̭ṇya-mpu॒nātye॒vainaṃ̭- [pu॒nātye॒vaina᳚m, vi॒ndate᳚] 24
-~vi॒ndate᳚ pra॒jāṃ-vai~᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-tpu॒tre jā॒teyada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭ti gāyatri॒yaivaina̭-mbrahmavarca॒sena̭ punāti॒ yannava̭kapāla-stri॒vṛtai॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti॒ ya-ddaśa̭kapālo vi॒rājai॒vā-'smi̭-nna॒nnādya̭-ndadhāti॒ yadekā̭daśakapāla- stri॒ṣṭubhai॒vā-'smi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ ya-ddvāda̭śakapālo॒ jaga̭tyai॒vā-'smi̭-npa॒śū-nda̭dhāti॒ yasmi̭n jā॒ta e॒tāmiṣṭi̭-nni॒rvapa̭ti pū॒ta [pū॒taḥ, e॒va tḙja॒svya̭nnā॒da] 25
e॒va tḙja॒svya̭nnā॒da i̭ndriyā॒vī pa̭śu॒mā-nbha̭va॒tyava॒ vā e॒ṣa sṷva॒rgā-llo॒kā-cchi̭dyate॒ yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭tipā॒daya̭ti suva॒rgāya॒ hi lo॒kāya̭ darśapūrṇamā॒sā vi॒jyetḙ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-damāvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭-'ti॒pādya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va prī̭ṇā॒tyatho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyā॒ [sama̭ṣṭyai, atho̭] 26
atho̭ de॒vatā̭ e॒vānvā॒rabhya̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti vīra॒hā vā e॒ṣa de॒vānāṃ॒-yo~᳚-'gni-mṷdvā॒saya̭te॒ na vā e॒tasya̭ brāhma॒ṇā ṛ̭tā॒yavaḥ̭ pu॒rā-'nna̭-makṣa-nnāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dvaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-ma॒gnimṷdvāsayi॒ṣyan. yada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī-gā̭ya॒tro᳚ 'gni-ryāvā̭-ne॒vā-'gnistasmā̭ āti॒thya-ṅka̭ro॒tyatho॒ yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ tā॒dṛ- [tā॒dṛk, e॒va] 27
-ge॒va ta-ddvāda̭śakapālo vaiśvāna॒ro bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒raḥ khalu॒ vā a॒gneryoni॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamaya-tyā॒dya̭ma॒syānna̭-mbhavati vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla॒-ṅgrāma̭kāma āhava॒nīyḙ vaiśvāna॒ramadhi̭ śrayati॒ gārha̭patye māru॒ta-mpā̭pavasya॒sasya॒ vidhṛ̭tyai॒ dvāda̭śakapālo vaiśvāna॒ro bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vāsmai̭ sajā॒tāgścyā̭vayati māru॒to bha̭vati [ ] 28
ma॒ruto॒ vai de॒vānāṃ॒-vi~śo̭ devavi॒śenai॒vā-'smai̭ manuṣya vi॒śamava̭ rundhe sa॒ptaka̭pālo bhavati sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe 'nū॒cyamā̭na॒ ā sā̭dayati॒ viśa̭me॒vāsmā॒ anṷvartmāna-ṅkaroti || 29 ||
(pra॒jākā̭ma-ssaṃva~thsa॒raḥ - pu॒nātye॒vainaṃ̭ - pū॒taḥ - sama̭ṣṭyai -tā॒dṛṃ - mā̭ru॒to bha̭va॒ - tyekā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 5)
ā॒di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒ma-mṷpaprayā॒sya-nni॒yaṃ-vā~ adi̭ti-ra॒syāme॒va pūrve॒ prati̭tiṣṭhanti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dā॒yata̭na-ṅga॒tvā-saṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒raḥ khalu॒ vai de॒vānā̭-mā॒yata̭na-me॒tasmā॒dvā ā॒yata̭nā-dde॒vā asṷrā-najaya॒n॒. ya-dvai᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭ti de॒vānā̭-me॒vā-''yata̭ne yatate॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-me॒tasmi॒n vā e॒tau mṛ̭jāte॒ [e॒tau mṛ̭jāte, yo vi̭dviṣā॒ṇayo॒-ranna॒-matti̭] || 30 ||
yo vi̭dviṣā॒ṇayo॒-ranna॒-matti̭ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dvidviṣā॒ṇayo॒ranna̭-ñja॒gdhvā saṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra sva̭dita-me॒vā-'tti॒ nāsmi̭-nmṛjāte saṃva~thsa॒rāya॒ vā e॒tau sama̭māte॒ yau sa̭ma॒māte॒ tayo॒ryaḥ pūrvo̭-'bhi॒druhya̭ti॒ taṃ-va~rṷṇo gṛhṇāti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-thsamamā॒nayoḥ॒ pūrvo̭-'bhi॒druhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-me॒vā-''ptvā ni̭rvaru॒ṇaṃ- [ni̭rvaru॒ṇam, pa॒rastā̭-da॒bhi] || 31 ||
-pa॒rastā̭-da॒bhi drṷhyati॒ nainaṃ॒-va~rṷṇo gṛhṇātyā॒vyaṃ̭-vā~ e॒ṣa prati̭ gṛhṇāti॒ yo-'vi̭-mpratigṛ॒hṇāti̭ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe॒davi̭-mprati॒gṛhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-sva̭ditāme॒va prati̭gṛhṇāti॒ nā-''vya̭-mprati̭gṛhṇātyā॒tmano॒ vā e॒ṣa mātrā̭māpnoti॒ ya ṷbha॒yāda̭-tpratigṛ॒hṇātyaśvaṃ̭-vā~॒ purṷṣaṃ-vā~ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dubha॒yāda̭- [nirva̭pe-dubha॒yāda̭t, pra॒ti॒gṛhya̭] || 32 ||
-tprati॒gṛhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gnirvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-sva̭ditame॒va prati̭ gṛhṇāti॒ nātmano॒ mātrā̭māpnoti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-thsa॒ni-me॒ṣyan-thsaṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ro ya॒dā khalu॒ vai saṃ̭va~thsa॒ra-ñja॒natā̭yā॒-ñcara॒tyatha॒ sa dha̭nā॒rgho bha̭vati॒ya-dvai᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭ti saṃva~thsa॒ra-sā̭tāme॒va sa॒nima॒bhi pracya̭vate॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vanti॒ yo vai saṃ̭va~thsa॒raṃ- [vai saṃ̭va~thsa॒ram, pra॒yujya॒ na] || 33 ||
-pra॒yujya॒ na vi̭mu॒ñcatya̭pratiṣṭhā॒no vai sa bha̭vatye॒ta-me॒va vai᳚śvāna॒ra-mpuna̭rā॒gatya॒ nirva̭pe॒dya-me॒va pra̭yu॒ṅkte ta-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ vi mṷñcati॒ prati̭ṣṭhityai॒ yayā॒ rajvo᳚tta॒mā-ṅgāmā॒je-ttā-mbhrātṛ̭vyāya॒ pra hi̭ṇuyā॒-nnir-ṛ̭ti-me॒vāsmai॒ pra hi̭ṇoti || 34 ||
(mṛ॒jā॒te॒ - ni॒rva॒ru॒ṇaṃ - ~va̭pedubha॒yāda॒--dyo vai saṃ̭va~thsa॒ragṃ - ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 6)
ai॒ndra-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpa॒śukā̭ma ai॒ndrā vai pa॒śava॒ indra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-npraya̭cchati paśu॒mā-ne॒va bha̭vati ca॒rurbha̭vati॒ svāde॒vāsmai॒ yoneḥ᳚ pa॒śū-npraja̭naya॒tīndrā̭yendri॒yāva̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-tpa॒śukā̭ma indri॒yaṃ-vai~ pa॒śava॒ indra̭-me॒vendri॒yāva̭nta॒gg॒ svena ̭bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa [dhāvati॒ saḥ, e॒vā-'smā̭] || 35 ||
e॒vā-'smā̭ indri॒ya-mpa॒śū-npraya̭cchati paśu॒māne॒va bha̭va॒tīndrā̭ya-gha॒rmava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo brahmavarca॒saṃ-vai~ gha॒rma indra̭me॒va gha॒rmava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭va॒tīndrā̭yā॒-'rkava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-danna̭kāmo॒-'rko vai de॒vānā॒-manna॒-mindra̭-me॒vā-'rkava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒no- [svena̭ bhāga॒dheyḙna, upa̭ dhāvati॒ sa] || 36||
-pa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchatyannā॒da e॒va bha̭va॒tīndrā̭ya gha॒rmava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindrā̭ye-ndri॒yāva̭ta॒ indrā̭yā॒-'rkava̭te॒ bhūti̭kāmo॒ yadindrā̭ya gha॒rmava̭te ni॒rvapa̭ti॒ śira̭ e॒vāsya॒ tena̭ karoti॒ yadindrā̭yendri॒yāva̭ta ā॒tmāna̭-me॒vāsya॒ tena̭ karoti॒-ya-dindrā̭yā॒-'rkava̭te bhū॒ta e॒vānnādye॒ prati̭-tiṣṭhati॒ bhava̭tye॒vendrā̭yā- [bhava̭tye॒vendrā̭yā, a॒gṃ॒ ho॒mucḙ] || 37 ||
-'gṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-tpā॒pmā vā agṃha॒ indra̭me॒vā-'gṃ ho॒muca॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mpā॒pmano-'gṃha̭so muñca॒tīndrā̭ya vaimṛ॒dhāya̭ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-mmṛdho॒-'bhi pra॒vepḙran-rā॒ṣṭrāṇi̭ vā॒-'bhi sa̭mi॒yu-rindra̭-me॒va vai̭mṛ॒dhagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smā॒nmṛdho- [e॒vā-'smā॒nmṛdhaḥ̭, apa̭ ha॒ntīndrā̭ya] || 38 ||
-'pa̭ ha॒ntīndrā̭ya trā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dba॒ddho vā॒ pari̭yatto॒ vendra̭me॒va trā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-ntrāyata॒ indrā̭yā-'rkāśvame॒dhava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-mma̭hāya॒jño nopa॒namḙde॒te vai ma̭hāya॒jñasyā-'ntyḙ ta॒nū ya-da̭rkāśvame॒dhā-vindra̭-me॒vā-'rkā᳚śvame॒dha- va̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ anta॒to ma̭hāya॒jña-ñcyā̭vaya॒tyupai̭na-mmahāya॒jño na̭mati || 39 ||
(i॒ndri॒yāva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ so᳚ - 'rkava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheyḙnai॒ - vendrā̭yā - smā॒-nmṛdho᳚ - 'smai - sa॒pta ca̭ ) (a. 7)
indrā॒yā-'nvṛ̭jave puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāma॒ indra̭-me॒vā-'nvṛ̭ju॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-nanṷkān karoti grā॒myḙva bha̭vatīndrā॒ṇyai ca॒ru-nnirva̭pe॒dyasya॒ senā-'sagṃ̭śiteva॒ syā-di̭ndrā॒ṇī vai senā̭yai de॒vate᳚ndrā॒ṇī-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivāsya॒ senā॒gṃ॒ sagg śya̭ti॒ balba̭jā॒napī॒- [balba̭jā॒napi̭, i॒ddhme sa-nna̭hye॒dgau-] || 40 ||
-ddhme sa-nna̭hye॒dgau-ryatrā-'dhi̭ṣkannā॒-nyamḙha॒-ttato॒ balba̭jā॒ uda̭tiṣṭha॒-ngavā̭-me॒vaina̭-nnyā॒ya-ma̭pi॒nīya॒ gā vḙdaya॒tīndrā̭ya manyu॒mate॒ mana̭svate puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒me saṃya~̭tta indri॒yeṇa॒ vai ma॒nyunā॒ mana̭sā saṅgrā॒ma-ñja̭ya॒tīndra̭-me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ jaya̭ti॒ tagṃ [jaya̭ti॒ tam, sa॒grā॒ma-me॒tā-me॒va] || 41 ||
sa̭grā॒ma-me॒tā-me॒va nirva̭pe॒dyo ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭pa iva॒ syāde॒tāni॒ hi vā e॒tasmā॒ dapa̭krāntā॒nyathai॒ṣa ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭pa॒ indra̭me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ na ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭po bhava॒tīndrā̭ya dā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒- [dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyuḥ̭, itīndra̭-me॒va] || 42 ||
-ritīndra̭-me॒va dā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭va॒ntīndrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dyasmai॒ pratta̭miva॒ sanna pra̭dī॒yetendra̭-me॒va pra̭dā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭-dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ pra-dā̭paya॒tīndrā̭ya su॒trāmṇḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā- [-dapa̭ruddho vā, a॒pa॒ru॒ddhayamā̭no॒] || 43 ||
-'paru॒ddhayamā̭no॒ vendra̭me॒va su॒trāmā̭ṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-ntrāyate 'naparu॒ddhyo bha̭va॒tīndro॒ vai sa॒dṛ-nde॒vatā̭bhirāsī॒-thsa na vyā॒vṛta̭magaccha॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒ta-mai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnira̭vapa॒-ttenai॒-vā-'smi̭-nnindri॒ya-ma̭dadhā॒-cchakva̭rī yājyānuvā॒kyḙ akaro॒-dvajro॒ vai śakva̭rī॒ sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ aindha॒- [bhūtyā̭ aindha, so̭-'bhava॒-thso̭-'bibhe-] || 44 ||
-so̭-'bhava॒thso̭-'bibhe-dbhū॒taḥ pra mā̭ dhakṣya॒tīti॒ sa pra॒jāpa̭ti॒-mpuna॒rupā̭-'dhāva॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒-śśakva̭ryā॒ adhi̭ re॒vatī॒-nnira̭mimīta॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ yo-'lagg̭ śri॒yai san-thsa॒dṛṅkhsa̭mā॒nai-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti re॒vatī̭ puronuvā॒kyā̭ bhavati॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ śakva̭rī yā॒jyā̭ vajro॒ vai śakva̭rī॒sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ indhe॒ bhava̭tye॒va || 45 ||
(api॒ - tagg - syṷ - rvai - ndha - bhavati॒ - catṷrdaśa ca ) (a. 8)
ā॒gnā॒-vai॒ṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dabhi॒cara॒n-thsara̭sva॒tyājya̭ bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒t yaśca॒ruryadā᳚gnā-vaiṣṇa॒va ekā̭daśakapālo॒ bhava̭tya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhi-ścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ cā॒bhi ca̭rati॒-sara̭sva॒tyājya̭bhāgā bhavati॒ vāgvai sara̭svatī vā॒caivaina̭-ma॒bhi ca̭rati bārhaspa॒tya-śca॒ru rbha̭vati॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒ rbrahma̭ṇai॒vaina̭-ma॒bhi ca̭rati॒ [-ma॒bhi ca̭rati, prati॒ vai] || 46 ||
prati॒ vai pa॒rastā̭-dabhi॒cara̭nta-ma॒bhi ca̭ranti॒ dvedvḙ puro-'nuvā॒kyḙ kuryā॒dati॒ prayṷktyā e॒tayai॒va ya̭jetābhi ca॒ryamā̭ṇo de॒vatā̭bhi-re॒va de॒vatāḥ᳚ prati॒cara̭ti ya॒jñena̭ ya॒jñaṃ-vā~॒cā vāca॒-mbrahma̭ṇā॒ brahma॒ sa de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jña-ñca̭ maddhya॒to vyava̭sarpati॒ tasya॒ na kuta̭-śca॒nopā᳚vyā॒dho bha̭vati॒ naina̭-mabhi॒caran᳚-thstṛṇuta āgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaṃ-ya~॒jño no- [-ya॒jño na, u॒pa॒namḙda॒gni-ssarvā̭] || 47 ||
-pa॒namḙda॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷ-rya॒jño᳚-'gni-ñcai॒va viṣṇṷ-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ ya॒jña-mpraya̭cchata॒ upai̭naṃ-ya~॒jño na̭matyāgnā- vaiṣṇa॒va-ṅghṛ॒te ca॒ru-nnirva̭pe॒ccakṣṷṣkāmo॒-'gnervai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi pa̭śyanti ya॒jñasya̭ de॒vā a॒gni-ñcai॒va viṣṇṷ-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vā- [tāve॒va, a॒smi॒n cakṣṷrdhatta॒-] || 48 ||
-'smi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati dhe॒nvai vā e॒ta-dreto॒ yadājya̭-mana॒ḍuha̭-staṇḍu॒lā mi̭thu॒nā-de॒vāsmai॒ cakṣuḥ॒ praja̭nayati ghṛ॒te bha̭vati॒ tejo॒ vai ghṛ॒ta-nteja॒ścakṣu॒-steja̭sai॒vāsmai॒ teja॒-ścakṣu॒rava̭ rundha indri॒yaṃ-vai~ vī॒ryaṃ̭-vṛ~ṅkte॒ bhrātṛ̭vyo॒ yaja̭mā॒no-'ya̭jamānasyā-dhva॒raka̭lpā॒-mprati॒ nirva̭pe॒-dbhrātṛ̭vye॒ yaja̭māne॒ nā-'sye᳚ndri॒yaṃ- [nā-'sye᳚ndri॒yam, vī॒ryaṃ̭ ~vṛṅkte] || 49 ||
-~vī॒ryaṃ̭ ~vṛṅkte pu॒rāvā॒caḥ prava̭dito॒-rnirva̭pe॒-dyāva̭tye॒va vā-ktāmapro̭ditā॒-mbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ tāma̭sya॒ vāca̭-mpra॒vada̭ntī-ma॒nyā vāco-'nu॒ prava̭danti॒ tā i̭ndri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhatyāgnā vaiṣṇa॒va-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-tprāta-ssavana॒syā̭-'' kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tyaśca॒ru- ryada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tra-mprā̭ta-ssava॒na-mprā̭ta-ssava॒name॒va tenā᳚-''pno- [tenā᳚-''pnoti, ā॒gnā॒vai॒ṣṇa॒va-] || 50 ||
-tyāgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-nmāddhya̭ndinasya॒ sava̭nasyā-'' kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tya-śca॒ru ryadekā̭daśakapālo॒ bhava॒tyekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭu-ptraiṣṭṷbha॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭na॒-mmāddhya̭dinname॒va sava̭na॒-ntenā᳚-''pnotyāgnāvaiṣṇa॒va-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-ttṛtīyasava॒nasyā̭-''kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tya-śca॒rurya-ddvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti॒ dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭ta-ntṛtīyasava॒na-ntṛ̭tīya sava॒name॒va tenā᳚-''pnoti de॒vatā̭bhire॒va de॒vatāḥ᳚ [de॒vatāḥ᳚, pra॒ti॒cara̭ti] || 51 ||
prati॒cara̭ti ya॒jñena̭ ya॒jñaṃ-vā~॒cā vāca॒-mbrahma̭ṇā॒ brahma̭ ka॒pālai̭re॒va chandāg̭syā॒pnoti̭ puro॒ḍāśai॒-ssava̭nāni maitrāvaru॒ṇa-meka̭kapāla॒-nnirva̭pe-dva॒śāyai̭ kā॒le yaivāsau bhrātṛ̭vyasya va॒śā-'nṷ̄ba॒ndhyā̭ so e॒vaiṣaitasyaika̭kapālo bhavati॒ na hi ka॒pālaiḥ᳚ pa॒śu-marha॒tyāptu᳚m || 52 ||
(brahma̭ṇai॒vaina̭ma॒bhi ca̭rati - ya॒jño na - tāve॒vā - 'sye᳚ndri॒ya - mā᳚pnoti -de॒vatāḥ᳚ - sa॒ptatrigṃ̭śacca ) (a. 9)
a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒va ru॒dra-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva bha̭vati tiṣyāpūrṇamā॒se nirva̭pedru॒dro [nirva̭pedru॒draḥ, vai ti॒ṣyaḥ̭ somaḥ̭] || 53 ||
vai ti॒ṣyaḥ̭ somaḥ̭ pū॒rṇamā̭sa-ssā॒kṣāde॒va bra̭hmavarca॒samava̭ rundhe॒ pari̭śrite yājayati brahmavarca॒sasya॒ pari̭gṛhītyai śve॒tāyai᳚ śve॒tava̭thsāyai du॒gdha-mma̭thi॒tamājya̭-mbhava॒tyājya॒-mprokṣa̭ṇa॒mājyḙna mārjayante॒ yāva̭de॒va bra̭hmavarca॒sa-nta-thsarva̭-ṅkaro॒tyati̭ brahmavarca॒sa-ṅkri̭yata॒ ityā̭hurīśva॒ro du॒ścarmā॒ bhavi̭to॒riti̭ māna॒vī ṛcaṷ dhā॒yyḙ kuryā॒-dyadvai kiñca॒ manu॒-rava̭da॒tta-dbhḙṣa॒jaṃ- [-dbhḙṣa॒jam, bhe॒ṣa॒ja-me॒vā-'smai̭] || 54 ||
-bhḙṣa॒ja-me॒vā-'smai̭ karoti॒ yadi̭ bibhī॒yā-ddu॒ścarmā̭ bhaviṣyā॒mīti̭ somāpau॒ṣṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣaḥ pau॒ṣṇāḥ pa॒śava॒-ssvayai॒ vāsmai̭ de॒vata̭yā pa॒śubhi॒-stvaca̭-ṅkaroti॒ na du॒ścarmā̭ bhavati somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpra॒jākā̭ma॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhā a॒gniḥ pra॒jānā᳚-mprajanayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā᳚tya॒gniḥ pra॒jā-mpraja̭nayati vi॒ndate᳚ - [ ] || 55 ||
pra॒jāgṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe-dabhi॒caran᳚-thsau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣa e॒ṣa ru॒dro yada॒gni-ssvāyā̭ e॒vaina̭-nde॒vatā̭yai ni॒ṣkrīya̭ ru॒drāyāpi̭ dadhāti tā॒jagārti॒-mārccha̭ti somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-jjyogā̭mayāvī॒ somaṃ॒-vā~ e॒tasya॒ raso̭ gacchatya॒gnigṃ śarī̭raṃ॒-ya~sya॒ jyogā॒maya̭ti॒ somā̭de॒vāsya॒ rasa̭-nniṣkrī॒ṇātya॒gne-śśarī̭ramu॒ta yadī॒- [yadi̭, i॒tāsu॒ rbhava̭ti॒] || 56 ||
-tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va so̭māru॒drayo॒rvā e॒ta-ṅgra̭si॒tagṃ hotā॒ niṣkhi̭dati॒ sa ī᳚śva॒ra ārti॒mārto̭-rana॒ḍvān. hotrā॒ deyo॒ vahni॒rvā a̭na॒ḍvān. vahni॒r॒hotā॒ vahni̭nai॒va vahni̭-mā॒tmānagg̭ spṛṇoti somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ sve᳚-'smā ā॒yata̭ne॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayeya॒miti॒ vedi̭-mpari॒gṛhyā॒-'rdha-mṷddha॒nyā-da॒rdha-nnārdha-mba॒r॒hiṣaḥ̭ stṛṇī॒yā-da॒rdha-nnārdha-mi॒ddhmasyā᳚-'bhyā-da॒ddhyā-dad॒rdha-nna sva e॒vāsmā̭ ā॒yata̭ne॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayati || 57 ||
(ru॒dro - bhḙṣa॒jaṃ - vi॒ndate॒- yadi̭ - stṛṇī॒yāda॒rdhaṃ - dvāda̭śa ca) (a. 10)
ai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla॒-ṅgrāma̭kāma॒ indra̭-ñcai॒va ma॒ruta̭śca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vatyāhava॒nīya̭ ai॒ndramadhi̭ śrayati॒ gārha̭patye māru॒ta-mpā̭pavasya॒sasya॒ vidhṛ̭tyai sa॒ptaka̭pālo māru॒to bha̭vati sa॒ptaga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭gaṇa॒śa e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe-'nū॒cyamā̭na॒ ā sā̭dayati॒ viśa̭me॒vā- [viśa̭me॒va, a॒smā॒ anṷvartmānaṃ-] || 58 ||
-'smā॒ anṷvartmāna-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta kṣa॒trāya̭ ca vi॒śe ca̭ sa॒mada̭-ndaddhyā॒-mityai॒ndrasyā̭-'va॒dya-nbrṷ̄yā॒-dindrā॒yā-'nṷ brū॒hītyā॒śrāvya̭ brūyā-nma॒ruto̭ ya॒jeti̭ māru॒tasyā̭-'va॒dya-nbrṷ̄yā-nma॒rudbhyo-'nṷ brū॒hītyā॒śrāvya̭ brūyā॒dindraṃ̭-ya~॒jeti॒ sva e॒vaibhyo̭ bhāga॒dheyḙ sa॒mada̭-ndadhāti vitṛgṃhā॒ṇā-sti̭ṣṭhantye॒ tāme॒va [ ] || 59 ||
nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ kalpḙra॒nniti̭ yathādeva॒ta-ma̭va॒dāya̭ yathā deva॒taṃ-ya~̭je-dbhāga॒dheyḙnai॒vaināṋ yathāya॒tha-ṅka̭lpayati॒ kalpa̭nta e॒vaindra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dvaiśvade॒va-ndvāda̭śakapāla॒-ṅgrāma̭kāma॒ indra̭-ñcai॒va viśvāg̭śca de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vatyai॒ndrasyā̭-'va॒dāya̭ vaiśvade॒vasyāva̭ dye॒-dathai॒ndrasyo॒- [-dathai॒ndrasya̭, u॒pari̭ṣṭā-] || 60 ||
-pari̭ṣṭā-dindri॒yeṇai॒vāsmā̭ ubha॒yataḥ̭ sajā॒tā-npari̭ gṛhṇātyupādhā॒yya̭ pūrvayaṃ॒-vā~so॒ dakṣi̭ṇā sajā॒tānā॒mupa̭hityai॒ pṛśñi̭yai du॒gdhe praiya̭ṅgava-ñca॒ru-nnirva̭penma॒rudbhyo॒ grāma̭kāmaḥ॒ pṛśñi̭yai॒ vai paya̭so ma॒ruto̭ jā॒tāḥ pṛśñi̭yai pri॒yaṅga̭vo māru॒tāḥ khalu॒ vai de॒vata̭yā sajā॒tā ma॒ruta̭ e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati pri॒yava̭tī yājyānuvā॒kyḙ [yājyānuvā॒kye᳚, bha॒va॒taḥ॒ pri॒yame॒vainagṃ̭] || 61 ||
bhavataḥ pri॒yame॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti dvi॒padā̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati dvi॒pada̭ e॒vāva̭ rundhe॒ catṷṣpadā yā॒jyā̭ catṷṣpada e॒va pa॒śūnava̭ rundhe devāsu॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā mi॒tho vipri̭yā āsa॒-nte᳚(1॒) 'nyo᳚-'nyasmai॒ jyaiṣṭhyā॒yā-ti̭ṣṭhamānā-ścatu॒rdhā vya̭krāma-nna॒gni-rvasṷbhi॒-ssomo̭ ru॒drairindro̭ ma॒rudbhi॒-rvarṷṇa ādi॒tyai-ssa indraḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭-'dhāva॒-tta- [-'dhāva॒-ttam, e॒tayā̭] || 62 ||
-me॒tayā̭ saṃ॒(2)jñānyā̭-'yājaya-da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapa॒-thsomā̭ya ru॒drava̭te ca॒rumindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒ -mekā̭daśakapālaṃ॒-va~rṷṇāyā-''di॒tyava̭te ca॒ru-ntato॒ vā indra̭-nde॒vā jyaiṣṭhyā̭yā॒bhi sama̭jānata॒ ya-ssa̭mā॒nai-rmi॒tho vipri̭ya॒-ssyā-ttame॒tayā̭ saṃ॒(2)jñānyā̭ yājaye-da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thsomā̭ya ru॒drava̭te ca॒ru-mindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapālaṃ॒-va~rṷṇāyā ''di॒tyava̭te ca॒ru-mindra̭-me॒vaina̭-mbhū॒ta-ñjyaiṣṭhyā̭ya samā॒nā a॒bhi sa-ñjā̭nate॒ vasi̭ṣṭha-ssamā॒nānā᳚-mbhavati || 63 ||
(viśa̭me॒va - ti̭ṣṭhantye॒tāme॒ - vāthai॒ndrasya̭ - yājyānuvā॒kyḙ - taṃ - ~varṷṇāya॒ -catṷrdaśa ca) (a. 11)
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha āpo̭ ha॒ yatprajā̭pate || sa vḙda pu॒traḥ pi॒tara॒gṃ॒ sa mā॒tara॒gṃ॒ sa sū॒nubha̭rva॒-thsa bhṷva॒-tpuna̭rmaghaḥ | sa dyāmaurṇo̭da॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sa suva॒-ssa viśvā॒ bhuvo̭ abhava॒-thsa ā-'bha̭vat || udu॒ tya-ñci॒tram || sa pra̭tna॒vannavī̭ya॒sā-'gne᳚ dyu॒mnena̭ saṃ॒ya~tā᳚ | bṛ॒ha-tta̭tantha bhā॒nunā᳚ || ni kāvyā̭ ve॒dhasa॒-śśaśva̭taska॒r॒haste॒ dadhā̭no॒ [dadhā̭naḥ, naryā̭ pu॒rūṇi̭ |] || 64 ||
naryā̭ pu॒rūṇi̭ | a॒gnirbhṷvadrayi॒patī̭ rayī॒ṇāgṃ sa॒trā ca̭krā॒ṇo a॒mṛtā̭ni॒ viśvā᳚ || hira̭ṇyapāṇimū॒tayḙ savi॒tāra॒mupa̭ hvaye | sa cettā̭ de॒vatā̭ pa॒dam || vā॒mama॒dya sa̭vitarvā॒mamu॒ śvo di॒vedi̭ve vā॒mama॒smabhyagṃ̭ sāvīḥ | vā॒masya॒ hi kṣaya̭sya deva॒ bhūrḙra॒yā dhi॒yā vā̭ma॒bhājaḥ̭ syāma || baḍi॒tthā parva̭tānā-ṅkhi॒dra-mbi̭bharṣi pṛthivi | pra yā bhṷ̄mi pravatvati ma॒hnā ji॒noṣi̭ [ji॒noṣi̭, ma॒hi॒ni॒ |] || 65 ||
mahini || stomā̭sastvā vicāriṇi॒ prati̭ṣṭobhantya॒ktubhiḥ̭ | prayā vāja॒-nna heṣa̭nta-mpe॒ru-masya̭syarjuni || ṛ॒dū॒darḙṇa॒ sakhyā̭ saceya॒ yo mā॒ na riṣye᳚ddharyaśva pī॒taḥ | a॒yaṃ-ya~-ssomo॒ nyadhā᳚yya॒sme tasmā॒ indra̭-mpra॒tira̭-me॒myaccha̭ || āpā᳚ntamanyu-stṛ॒pala̭-prabharmā॒ dhuni॒-śśimī̭ vā॒ñcharṷmāgṃ ṛjī॒ṣī | somo॒ viśvā᳚nyata॒sā vanā̭ni॒ nārvāgindra̭-mprati॒mānā̭ni debhuḥ || pra- [pra, su॒vā॒na-ssoma̭] || 66 ||
-sṷvā॒na-ssoma̭ ṛta॒yu-ści̭ke॒tendrā̭ya॒ brahma̭ ja॒mada̭gni॒-rarcanṋ | vṛṣā̭ ya॒ntā-'si॒ śava̭sa-stu॒rasyā॒-'nta-rya̭ccha gṛṇa॒te dha॒rtra-ndṛgṃ̭ha || sa॒bādha̭ste॒ mada̭-ñca śuṣma॒ya-ñca॒ brahma॒ naro᳚ brahma॒kṛtaḥ̭ saparyann | a॒rko vā॒ ya-ttu॒rate॒ soma̭cakṣā॒-statre-dindro̭ dadhate pṛ॒thsu tu॒ryām || vaṣa̭-ṭte viṣṇavā॒sa ā kṛ̭ṇomi॒ tanmḙ juṣasva śipiviṣṭa ha॒vyam | || 67 ||
vardha̭ntu tvā suṣṭu॒tayo॒ giro̭ me yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ ||pra ta-ttḙ a॒dya śi̭piviṣṭa॒ nāmā॒-'rya-śśagṃ̭ sāmi va॒yunā̭ni vi॒dvān | tantvā̭ gṛṇāmi ta॒vasa॒-mata̭vīyā॒n kṣaya̭ntama॒sya raja̭saḥ parā॒ke || kimi-ttḙ viṣṇo pari॒cakṣya̭-mbhū॒-tpra yadva̭va॒kṣe śi̭pivi॒ṣṭo a̭smi | mā varpo̭ a॒smadapa̭ gūha e॒tadya-da॒nyarṷ̄pa-ssami॒the ba॒bhūtha̭ | || 68 ||
agne॒ dā dā॒śuṣḙ ra॒yiṃ-vī~॒rava̭nta॒-mparī̭ṇasam | śi॒śī॒hi naḥ̭ sūnu॒mataḥ̭ || dā no̭ agne śa॒tino॒ dā-ssa̭ha॒sriṇo̭ du॒ro na vāja॒gg॒ śrutyā॒ apā̭ vṛdhi | prācī॒ dyāvā̭pṛthi॒vī brahma̭ṇā kṛdhi॒ suva॒rṇa śu॒kramu॒ṣaso॒ vi di̭dyutuḥ || a॒gnirdā॒ dravi̭ṇaṃ-vī~॒rapḙśā a॒gnir-ṛṣiṃ॒-ya~-ssa॒hasrā̭ sa॒noti̭ | a॒gnirdi॒vi ha॒vyamā ta̭tānā॒-'gne-rdhāmā̭ni॒ vibhṛ̭tā puru॒trā || mā [mā, no॒ ma॒rdhī॒ rā tū bha̭ra |] || 69 ||
no̭ mardhī॒ rā tū bha̭ra || ghṛ॒ta-nna pū॒ta-nta॒nūra̭re॒pā-śśuci॒ hira̭ṇyam | ta-ttḙ ru॒kmo na ro̭cata svadhāvaḥ || u॒bhe sṷścandra sa॒rpiṣo॒ darvī᳚ śrīṇīṣa ā॒sani̭ | u॒to na॒ u-tpṷpūryā u॒ktheṣṷ śavasaspata॒ iṣagg̭ sto॒tṛbhya॒ ā bha̭ra || vāyo̭ śa॒tagṃ harī̭ṇāṃ-yu~॒vasva॒ poṣyā̭ṇām | u॒ta vā̭ te saha॒sriṇo॒ ratha॒ ā yā̭tu॒ pāja̭sā || pra yābhi॒- [pra yābhiḥ, yāsi̭ dā॒śvāgṃ sa॒macchā̭] || 70 ||
-ryāsi̭ dā॒śvāgṃ sa॒macchā̭ ni॒yudbhi̭-rvāyavi॒ṣṭayḙ duro॒ṇe | ni no̭ ra॒yigṃ su॒bhoja̭saṃ-yu~ve॒ha ni vī॒rava॒-dgavya॒maśvi̭ya-ñca॒ rādhaḥ̭ ||re॒vatī᳚rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒rmadḙma || re॒vāgṃ idre॒vataḥ̭ sto॒tā syā-ttvāva̭to ma॒ghonaḥ̭ | predṷ hariva-śśru॒tasya̭ || 71 ||
(dadhā̭no - ji॒noṣi̭ - debhuḥ॒ pra - ha॒vyaṃ - ba॒bhūtha॒ - mā - yābhi̭ - ścatvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 12)
(pra॒jāpa̭ti॒stā-ssṛ॒ṣṭā - a॒gnayḙ pathi॒kṛte॒ - gnaye॒ kāmā̭yā॒ - gnayenna̭vate -vaiśvāna॒ra -mā̭di॒tya-ñca॒ru - mai॒ndra-ñca॒ru - mindrā॒yānvṛ̭java - āgnāvaiṣṇa॒va -ma॒sau so̭mārau॒dra - mai॒ndrama॒kā̭daśakapālagṃ- hiraṇyaga॒rbho - dvāda̭śa )
(pra॒jāpa̭ti - ra॒gnaye॒ kāmā̭yā॒ - 'bhi sa-mbha̭vato॒ - yo vi̭dviṣā॒ṇayo̭ -ri॒dhme sanna̭ hye - dāgnāvaiṣṇa॒vamu॒ - pari̭ṣṭā॒ - dyāsi̭ dā॒śvāgṃsa॒ - meka̭saptatiḥ )
(pra॒jāpa̭tiḥ॒, predṷ hariva-śśru॒tasya̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.