કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-ન્દ્વિતીયકાણ્ડે દ્વિતીયઃ પ્રશ્નઃ - ઇષ્ટિવિધાનં
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥
પ્ર॒જાપતિઃ॑ પ્ર॒જા અ॑સૃજત॒ તા-સ્સૃ॒ષ્ટા॒ ઇન્દ્રા॒ગ્ની અપા॑ગૂહતા॒ગ્ં॒ સો॑-ઽચાય-ત્પ્ર॒જાપ॑તિરિન્દ્રા॒ગ્ની વૈ મે᳚ પ્ર॒જા અપા॑ઘુક્ષતા॒મિતિ॒ સ એ॒તમૈ᳚ન્દ્રા॒ગ્ન- મેકા॑દશકપાલ-મપશ્ય॒-ત્ત-ન્નિર॑વપ॒-ત્તાવ॑સ્મૈ પ્ર॒જાઃ પ્રાસા॑ધયતા- મિન્દ્રા॒ગ્ની વા એ॒તસ્ય॑ પ્ર॒જામપ॑ ગૂહતો॒ યો-ઽલં॑ પ્ર॒જાયૈ॒ સ-ન્પ્ર॒જા-ન્ન વિ॒ન્દત॑ ઐન્દ્રા॒ગ્ન-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પેત્-પ્ર॒જાકા॑મ ઇન્દ્રા॒ગ્ની [ ] 1
એ॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મૈ᳚ પ્ર॒જા-મ્પ્ર સા॑ધયતો વિ॒ન્દતે᳚ પ્ર॒જા-મૈ᳚ન્દ્રા॒ગ્ન-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-થ્સ્પર્ધ॑માનઃ॒, ક્ષેત્રે॑ વા સજા॒તેષુ॑ વેન્દ્રા॒ગ્ની એ॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાભ્યા॑મે॒વેન્દ્રિ॒યં ઁવી॒ર્ય॑-મ્ભ્રાતૃ॑વ્યસ્ય વૃઙ્ક્તે॒ વિ પા॒પ્મના॒ ભ્રાતૃ॑વ્યેણ જય॒તે-ઽપ॒ વા એ॒તસ્મા॑દિન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑-ઙ્ક્રામતિ॒ ય-સ્સ॑ગ્રા॒મ્મ-મુ॑પપ્ર॒યાત્યૈ᳚ન્દ્રા॒ગ્ન-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિ- [-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિઃ, વ॒પે॒-થ્સ॒ઙ્ગ્રા॒મ-] 2
-ર્વ॑પે-થ્સઙ્ગ્રા॒મ-મુ॑પપ્રયા॒સ્ય-ન્નિ॑ન્દ્રા॒ગ્ની એ॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મિ॑-ન્નિન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑-ન્ધત્ત-સ્સ॒હેન્દ્રિ॒યેણ॑ વી॒ર્યે॑ણોપ॒ પ્ર યા॑તિ॒ જય॑તિ॒ તગ્ં સ॑ગ્રા॒મ્મં-વિઁ વા એ॒ષ ઇ॑ન્દ્રિ॒યેણ॑ વી॒ર્યે॑ણર્ધ્યતે॒ ય-સ્સ॑ગ્રા॒મ્મ-ઞ્જય॑ત્યૈન્દ્રા॒ગ્ન-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-થ્સઙ્ગ્રા॒મ-ઞ્જિ॒ત્વેન્દ્રા॒ગ્ની એ॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મિ॑-ન્નિદ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑ન્- [વી॒ર્ય᳚મ્, ધ॒ત્તો॒ નેન્દ્રિ॒યેણ॑] 3
-ધત્તો॒ નેન્દ્રિ॒યેણ॑ વી॒ર્યે॑ણ॒ વ્યૃ॑દ્ધ્ય॒તે-ઽપ॒ વા એ॒તસ્મા॑દિન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑-ઙ્ક્રામતિ॒ ય એતિ॑ જ॒નતા॑મૈન્દ્રા॒ગ્ન-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-જ્જ॒નતા॑મે॒ષ્ય-ન્નિ॑ન્દ્રા॒ગ્ની એ॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મિ॑-ન્નિન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑-ન્ધત્ત-સ્સ॒હેન્દ્રિ॒યેણ॑ વી॒ર્યે॑ણ જ॒નતા॑મેતિ પૌ॒ષ્ણ-ઞ્ચ॒રુમનુ॒ નિર્વ॑પે-ત્પૂ॒ષા વા ઇ॑ન્દ્રિ॒યસ્ય॑ વી॒ર્ય॑સ્યા-ઽનુપ્રદા॒તા પૂ॒ષણ॑મે॒વ [ ] 4
સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મા॑ ઇન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑મનુ॒ પ્રય॑ચ્છતિ ક્ષૈત્રપ॒ત્ય-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે-જ્જ॒નતા॑-મા॒ગત્યે॒યં-વૈઁ ક્ષેત્ર॑સ્ય॒ પતિ॑ર॒સ્યામે॒વ પ્રતિ॑ તિષ્ઠત્યૈન્દ્રા॒ગ્ન-મેકા॑દશકપાલ-મુ॒પરિ॑ષ્ટા॒-ન્નિર્વ॑પેદ॒સ્યામે॒વ પ્ર॑તિ॒ષ્ઠાયે᳚ન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑-મુ॒પરિ॑ષ્ટા-દા॒ત્મ-ન્ધ॑ત્તે ॥ 5 ॥
(પ્ર॒જાકા॑મ ઇન્દ્રા॒ગ્ની - ઉ॑પપ્ર॒યાત્યૈ᳚ન્દ્રા॒ગ્નમેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિ- ર્વી॒ર્યં॑ - પૂ॒ષણ॑મે॒ વૈ - કા॒ન્નચ॑ત્વારિ॒ગ્ં॒શચ્ચ॑ ) (અ. 1)
અ॒ગ્નયે॑ પથિ॒કૃતે॑ પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યો દ॑ર્શપૂર્ણમાસયા॒જી સન્ન॑માવા॒સ્યાં᳚-વાઁ પૌર્ણમા॒સીં-વાઁ॑-ઽતિપા॒દયે᳚-ત્પ॒થો વા એ॒ષોદ્ધ્યપ॑થેનૈતિ॒ યો દ॑ર્શપૂર્ણમાસયા॒જી સન્ન॑માવા॒સ્યાં᳚-વાઁ પૌર્ણમા॒સીં-વાઁ॑તિપા॒દય॑ત્ય॒ગ્નિમે॒વ પ॑થિ॒કૃત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॒મપ॑થા॒-ત્પન્થા॒મપિ॑ નયત્યન॒ડ્વા-ન્દક્ષિ॑ણા વ॒હી હ્યે॑ષ સમૃ॑દ્ધ્યા અ॒ગ્નયે᳚ વ્ર॒તપ॑તયે [વ્ર॒તપ॑તયે, પુ॒રો॒ડાશ॑-] 6
પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્ય આહિ॑તાગ્નિ॒-સ્સન્ન॑વ્ર॒ત્યમિ॑વ॒ ચરે॑દ॒ગ્નિમે॒વ વ્ર॒તપ॑તિ॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈનં॑-વ્રઁ॒તમા લ॑ભંયઁતિ॒ વ્રત્યો॑ ભવત્ય॒ગ્નયે॑ રક્ષો॒ઘ્ને પુ॑રો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યગ્ં રક્ષાગ્ં॑સિ॒ સચે॑રન્ન॒ગ્નિમે॒વ ર॑ક્ષો॒હણ॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મા॒-દ્રક્ષા॒ગ્॒સ્યપ॑ હન્તિ॒ નિશિ॑તાયા॒-ન્નિર્વ॑પે॒- [નિર્વ॑પેત્, નિશિ॑તાયા॒ગ્ં॒ હિ] 7
-ન્નિશિ॑તાયા॒ગ્ં॒ હિ રક્ષાગ્ં॑સિ પ્રે॒રતે॑ સ॒પ્રેંર્ણા᳚ન્યે॒વૈના॑નિ હન્તિ॒ પરિ॑શ્રિતે યાજયે॒-દ્રક્ષ॑સા॒-મન॑ન્વવચારાય રક્ષો॒ઘ્ની યા᳚જ્યાનુવા॒ક્યે॑ ભવતો॒ રક્ષ॑સા॒ગ્॒ સ્તૃત્યા॑ અ॒ગ્નયે॑ રુ॒દ્રવ॑તે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દભિ॒ચર॑-ન્ને॒ષા વા અ॑સ્ય ઘો॒રા ત॒નૂર્ય-દ્રુ॒દ્રસ્તસ્મા॑ એ॒વૈન॒માવૃ॑શ્ચતિ તા॒જગાર્તિ॒-માર્ચ્છ॑ત્ય॒ગ્નયે॑ સુરભિ॒મતે॑ પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યસ્ય॒ ગાવો॑ વા॒ પુરુ॑ષા [વા॒ પુરુ॑ષાઃ, વા॒ પ્ર॒મીયે॑ર॒ન્॒] 8
વા પ્ર॒મીયે॑ર॒ન્॒ યો વા॑ બિભી॒યાદે॒ષા વા અ॑સ્ય ભેષ॒જ્યા॑ ત॒નૂર્ય-થ્સુ॑રભિ॒મતી॒-તયૈ॒વા-ઽસ્મૈ॑ ભેષ॒જ-ઙ્ક॑રોતિ સુરભિ॒મતે॑ ભવતિ પૂતીગ॒ન્ધસ્યા-ઽપ॑હત્યા અ॒ગ્નયે॒ ક્ષામ॑વતે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-થ્સઙ્ગ્રા॒મે સંયઁ॑ત્તે ભાગ॒ધેયે॑નૈ॒વૈનગ્ં॑ શમયિ॒ત્વા પરા॑ન॒ભિ નિર્દિ॑શતિ॒ યમવ॑રેષાં॒-વિઁદ્ધ્ય॑ન્તિ॒ જીવ॑તિ॒ સ ય-મ્પરે॑ષા॒-મ્પ્ર સ મી॑યતે॒ જય॑તિ॒ તગ્ં સ॑ઙ્ગ્રા॒મ- [તગ્ં સ॑ઙ્ગ્રા॒મમ્, અ॒ભિ વા એ॒ષ] 9
-મ॒ભિ વા એ॒ષ એ॒તાનુ॑ચ્યતિ॒ યેષા᳚-મ્પૂર્વાપ॒રા અ॒ન્વઞ્ચઃ॑ પ્ર॒મીય॑ન્તે પુરુષાહુ॒તિર્-હ્ય॑સ્ય પ્રિ॒યત॑મા॒-ઽગ્નયે॒ ક્ષામ॑વતે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દ્ભાગ॒ધેયે॑નૈ॒વૈનગ્ં॑ શમયતિ॒ નૈષા᳚-મ્પુ॒રા-ઽઽયુ॒ષો-ઽપ॑રઃ॒ પ્રમી॑યતે॒-ઽભિ વા એ॒ષ એ॒તસ્ય॑ ગૃ॒હાનુ॑ચ્યતિ॒ યસ્ય॑ ગૃ॒હા-ન્દહ॑ત્ય॒ગ્નયે॒ ક્ષામ॑વતે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દ્ભાગ॒ધેયે॑નૈ॒વૈનગ્ં॑ શમયતિ॒ ના-ઽસ્યાપ॑ર-ઙ્ગૃ॒હા-ન્દ॑હતિ ॥ 10 ॥
(વ્ર॒તપ॑તયે॒ - નિશિ॑તાયા॒-ન્નિર્વ॑પે॒ત્ - પુરુ॑ષાઃ - સઙ્ગ્રા॒મં - ન - ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 2)
અ॒ગ્નયે॒ કામા॑ય પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્ય-ઙ્કામો॒ નોપ॒નમે॑-દ॒ગ્નિમે॒વ કામ॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॒-ઙ્કામે॑ન॒ સમ॑ર્ધય॒ત્યુપૈ॑ન॒-ઙ્કામો॑ નમત્ય॒ગ્નયે॒ ય વિ॑ષ્ઠાય પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-થ્સ્પર્ધ॑માનઃ॒, ક્ષેત્રે॑ વા સજા॒તેષુ॑ વા॒-ઽગ્નિમે॒વ યવિ॑ષ્ઠ॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તેનૈ॒વેન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્ય॑-મ્ભ્રાતૃ॑વ્યસ્ય [ભ્રાતૃ॑વ્યસ્ય, યુ॒વ॒તે॒ વિપા॒પ્મના॒] 11
યુવતે॒ વિપા॒પ્મના॒ ભ્રાતૃ॑વ્યેણ જયતે॒-ઽગ્નયે॒ યવિ॑ષ્ઠાય પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દભિચ॒ર્યમા॑ણો॒ ઽગ્નિમે॒વ યવિ॑ષ્ઠ॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મા॒-દ્રક્ષાગ્ં॑સિ યવયતિ॒ નૈન॑-મભિ॒ચરન્᳚-થ્સ્તૃણુતે॒-ઽગ્નય॒ આયુ॑ષ્મતે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યઃ કા॒મયે॑ત॒ સર્વ॒-માયુ॑-રિયા॒-મિત્ય॒ગ્નિ- મે॒વા-ઽઽયુ॑ષ્મન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વા-ઽસ્મિ॒- [એ॒વા-ઽસ્મિન્ન્॑, આયુ॑ર્દધાતિ॒] 12
-ન્નાયુ॑ર્દધાતિ॒ સર્વ॒માયુ॑-રેત્ય॒ગ્નયે॑ જા॒તવે॑દસે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દ્ભૂતિ॑કામો॒-ઽગ્નિમે॒વ જા॒તવે॑દસ॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॒-મ્ભૂતિ॑-ઙ્ગમયતિ॒ ભવ॑ત્યે॒વાગ્નયે॒ રુક્મ॑તે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દ્રુક્કા॑મો॒-ઽગ્નિમે॒વ રુક્મ॑ન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મિ॒-ન્રુચ॑-ન્દધાતિ॒-રોચ॑ત એ॒વાગ્નયે॒ તેજ॑સ્વતે પુરો॒ડાશ॑- [પુરો॒ડાશ᳚મ્, અ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒ત્] 13
-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-ત્તેજ॑સ્કામો॒-ઽગ્નિમે॒વ તેજ॑સ્વન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મિ॒-ન્તેજો॑ દધાતિ તેજ॒સ્વ્યે॑વ ભ॑વત્ય॒ગ્નયે॑ સાહ॒ન્ત્યાય॑ પુરો॒ડાશ॑મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-થ્સીક્ષ॑માણો॒ ઽગ્નિમે॒વ સા॑હ॒ન્ત્યગ્ગ્ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તેનૈ॒વ સ॑હતે॒ યગ્ં સીક્ષ॑તે ॥ 14 ॥
(ભ્રાતૃ॑વ્યસ્યા -સ્મિ॒ન્ - તેજ॑સ્વતે પુરો॒ડશ॑ - મ॒ષ્ટાત્રિગ્ં॑શચ્ચ) (અ. 3)
અ॒ગ્નયે-ઽન્ન॑વતે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યઃ કા॒મયે॒તા-ઽન્ન॑વાન્-થ્સ્યા॒મિત્ય॒ગ્નિ-મે॒વા-ન્ન॑વન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॒મન્ન॑વન્ત-ઙ્કરો॒ત્યન્ન॑વાને॒વ ભ॑વત્ય॒ગ્નયે᳚-ઽન્ના॒દાય॑ પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યઃ કા॒મયે॑તા-ઽન્ના॒દ-સ્સ્યા॒મિત્ય॒ગ્નિ-મે॒વાન્ના॒દગ્ગ્ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॑-મન્ના॒દ-ઙ્ક॑રોત્યન્ના॒દ - [-ક॑રોત્યન્ના॒દઃ, એ॒વ ભ॑વત્ય॒ગ્નયે-ઽન્ન॑પતયે] 15
એ॒વ ભ॑વત્ય॒ગ્નયે-ઽન્ન॑પતયે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યઃ-કા॒મયે॒તા-ઽન્ન॑પતિ-સ્સ્યા॒-મિત્ય॒ગ્નિ-મે॒વા-ઽન્ન॑પતિ॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॒-મન્ન॑પતિ-ઙ્કરો॒ત્યન્ન॑પતિ-રે॒વ ભ॑વત્ય॒ગ્નયે॒ પવ॑માનાય પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પેદ॒ગ્નયે॑ પાવ॒કાયા॒ગ્નયે॒ શુચ॑યે॒ જ્યોગા॑મયાવી॒ યદ॒ગ્નયે॒ પવ॑માનાય નિ॒ર્વપ॑તિ પ્રા॒ણ-મે॒વા-ઽસ્મિ॒-ન્તેન॑ દધાતિ॒ યદ॒ગ્નયે॑ - [યદ॒ગ્નયે᳚, પા॒વ॒કાય॒ વાચ॑-] 16
પાવ॒કાય॒ વાચ॑-મે॒વા-ઽસ્મિ॒-ન્તેન॑ દધાતિ॒ યદ॒ગ્નયે॒ શુચ॑ય॒ આયુ॑-રે॒વા-ઽસ્મિ॒-ન્તેન॑ દધાત્યુ॒ત યદી॒તાસુ॒-ર્ભવ॑તિ॒ જીવ॑ત્યે॒વૈતા-મે॒વ નિર્વ॑પે॒-ચ્ચક્ષુ॑ષ્કામો॒ યદ॒ગ્નયે॒ પવ॑માનાય નિ॒ર્વપ॑તિ પ્રા॒ણ-મે॒વા-ઽસ્મિ॒-ન્તેન॑ દધાતિ॒ યદ॒ગ્નયે॑ પાવ॒કાય॒ વાચ॑-મે॒વાસ્મિ॒-ન્તેન॑ દધાતિ॒ યદ॒ગ્નયે॒ શુચ॑યે॒ ચક્ષુ॑-રે॒વાસ્મિ॒-ન્તેન॑ દધા- [ચક્ષુ॑રે॒વાસ્મિ॒-ન્તેન॑ દધાતિ, ઉ॒ત યદ્ય॒ન્ધો] 17
-ત્યુ॒ત યદ્ય॒ન્ધો ભવ॑તિ॒ પ્રૈવ પ॑શ્યત્ય॒ગ્નયે॑ પુ॒ત્રવ॑તે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દિન્દ્રા॑ય પુ॒ત્રિણે॑ પુરો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલ-મ્પ્ર॒જાકા॑મો॒-ઽગ્નિ-રે॒વા-ઽસ્મૈ᳚ પ્ર॒જા-મ્પ્ર॑જ॒નય॑તિ વૃ॒દ્ધા-મિન્દ્રઃ॒ પ્ર ય॑ચ્છત્ય॒ગ્નયે॒ રસ॑વતે-ઽજક્ષી॒રે ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યઃ કા॒મયે॑ત॒ રસ॑વાન્-થ્સ્યા॒-મિત્ય॒ગ્નિ-મે॒વ રસ॑વન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॒ગ્ં॒ રસ॑વન્ત-ઙ્કરોતિ॒ [રસ॑વન્ત-ઙ્કરોતિ, રસ॑વાને॒વ] 18
રસ॑વાને॒વ ભ॑વત્યજક્ષી॒રે ભ॑વત્યાગ્ને॒યી વા એ॒ષા યદ॒જા સા॒ક્ષાદે॒વ રસ॒મવ॑ રુન્ધે॒-ઽગ્નયે॒ વસુ॑મતે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યઃ કા॒મયે॑ત॒ વસુ॑માન્-થ્સ્યા॒મિત્ય॒ગ્નિ-મે॒વ વસુ॑મન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈનં॒-વઁસુ॑મન્ત-ઙ્કરોતિ॒ વસુ॑માને॒વ ભ॑વત્ય॒ગ્નયે॑ વાજ॒સૃતે॑ પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિવ॑ર્પે-થ્સઙ્ગ્રા॒મે સં-યઁ॑ત્તે॒ વાજં॒- [સં-યઁ॑ત્તે॒ વાજ᳚મ્, વા એ॒ષ સિ॑સીર્ષતિ॒] 19
-ઁવા એ॒ષ સિ॑સીર્ષતિ॒ ય-સ્સ॑ગ્રા॒મ્મ-ઞ્જિગી॑ષત્ય॒ગ્નિઃ ખલુ॒ વૈ દે॒વાનાં᳚-વાઁજ॒સૃ-દ॒ગ્નિ-મે॒વ વા॑જ॒સૃત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ધાવ॑તિ॒ વાજ॒ગ્ં॒ હન્તિ॑ વૃ॒ત્ર-ઞ્જય॑તિ॒ તગ્ં સ॑ગ્રા॒મ્મ-મથો॑ અ॒ગ્નિરિ॑વ॒ ન પ્ર॑તિ॒ધૃષે॑ ભવત્ય॒ગ્નયે᳚-ઽગ્નિ॒વતે॑ પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દ્યસ્યા॒ગ્ના- વ॒ગ્નિ- મ॑ભ્યુ॒દ્ધરે॑યુ॒-ર્નિર્દિ॑ષ્ટભાગો॒ વા એ॒તયો॑-ર॒ન્યો-ઽનિ॑ર્દિષ્ટભાગો॒-ઽન્યસ્તૌ સ॒ભંવઁ॑ન્તૌ॒ યજ॑માન- [યજ॑માનમ્, અ॒ભિ] 20
-મ॒ભિ સ-મ્ભ॑વત॒-સ્સ ઈ᳚શ્વ॒ર આર્તિ॒-માર્તો॒-ર્ય-દ॒ગ્નયે᳚-ઽગ્નિ॒વતે॑ નિ॒ર્વપ॑તિ ભાગ॒ધેયે॑નૈ॒વૈનૌ॑ શમયતિ॒ ના-ઽઽર્તિ॒માર્ચ્છ॑તિ॒ યજ॑માનો॒-ઽગ્નયે॒ જ્યોતિ॑ષ્મતે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દ્યસ્યા॒-ગ્નિરુદ્ધૃ॒તો-ઽહુ॑તે-ઽગ્નિહો॒ત્ર ઉ॒દ્વાયે॒દપ॑ર આ॒દીપ્યા॑-ઽનૂ॒દ્ધૃત્ય॒ ઇત્યા॑હુ॒સ્ત-ત્તથા॒ ન કા॒ર્યં॑-યઁ-દ્ભા॑ગ॒ધેય॑મ॒ભિ પૂર્વ॑ ઉદ્ધ્રિ॒યતે॒ કિમપ॑રો॒-ઽભ્યુ- [કિમપ॑રો॒-ઽભ્યુત્, હ્રિ॒યે॒તેતિ॒ તાન્યે॒વા] 21
-દ્ધ્રિ॑યે॒તેતિ॒ તાન્યે॒વા વ॒ક્ષાણા॑નિ સન્નિ॒ધાય॑ મન્થેદિ॒તઃ પ્ર॑થ॒મ-ઞ્જ॑જ્ઞે અ॒ગ્નિ-સ્સ્વાદ્યોને॒રધિ॑ જા॒તવે॑દાઃ । સ ગા॑યત્રિ॒યા ત્રિ॒ષ્ટુભા॒ જગ॑ત્યા દે॒વેભ્યો॑ હ॒વ્યં-વઁ॑હતુ પ્રજા॒નન્નિતિ॒ છન્દો॑ભિ-રે॒વૈન॒ગ્ગ્॒ સ્વાદ્યોનેઃ॒ પ્રજ॑નયત્યે॒ષ વા વ સો᳚-ઽગ્નિરિત્યા॑હુ॒ ર્જ્યોતિ॒સ્ત્વા અ॑સ્ય॒ પરા॑પતિત॒-મિતિ॒ યદ॒ગ્નયે॒ જ્યોતિ॑ષ્મતે નિ॒ર્વપ॑તિ॒ યદે॒વાસ્ય॒ જ્યોતિઃ॒ પરા॑પતિત॒-ન્તદે॒વાવ॑ રુન્ધે ॥ 22 ॥
(ક॒રો॒ત્ય॒ન્ના॒દો - દ॑ધાતિ॒ યદ॒ગ્નયે॒ - શુચ॑યે॒ ચક્ષુ॑રે॒વાસ્મિ॒-ન્તેન॑ દધાતિ -કરોતિ॒ - વાજં॒ -ઁયજ॑માન॒ - મુ - દે॒વાસ્ય॒ - ષટ્ચ॑) (અ. 4)
વૈ॒શ્વા॒ન॒ર-ન્દ્વાદ॑શકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દ્વારુ॒ણ-ઞ્ચ॒રુ-ન્દ॑ધિ॒ક્રાવ્ણ્ણે॑ ચ॒રુમ॑ભિશ॒સ્યમા॑નો॒ ય-દ્વૈ᳚શ્વાન॒રો દ્વાદ॑શકપાલો॒ ભવ॑તિ સંવઁથ્સ॒રો વા અ॒ગ્નિ ર્વૈ᳚શ્વાન॒ર-સ્સં॑વઁથ્સ॒રેણૈ॒વૈનગ્ગ્॑ સ્વદય॒ત્યપ॑ પા॒પં-વઁર્ણગ્ં॑ હતે વારુ॒ણેનૈ॒વૈનં॑-વઁરુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચતિ દધિ॒ક્રાવ્ણ્ણા॑ પુનાતિ॒ હિર॑ણ્ય॒-ન્દક્ષિ॑ણા પ॒વિત્રં॒-વૈઁ હિર॑ણ્ય-મ્પુ॒નાત્યે॒વૈન॑-મા॒દ્ય॑-મ॒સ્યા-ઽન્ન॑-મ્ભવત્યે॒તામે॒વ નિર્વ॑પે-ત્પ્ર॒જાકા॑મ-સ્સંવઁથ્સ॒રો [સંવઁથ્સ॒રઃ, વા] 23
વા એ॒તસ્યા-ઽશા᳚ન્તો॒ યોનિ॑-મ્પ્ર॒જાયૈ॑ પશૂ॒ના-ન્નિર્દ॑હતિ॒ યો-ઽલ॑-મ્પ્ર॒જાયૈ॒ સ-ન્પ્ર॒જા-ન્ન વિ॒ન્દતે॒ ય-દ્વૈ᳚શ્વાન॒રો દ્વાદ॑શકપાલો॒ ભવ॑તિ સંવઁથ્સ॒રો વા અ॒ગ્નિ ર્વૈ᳚શ્વાન॒ર-સ્સં॑વઁથ્સ॒રમે॒વ ભા॑ગ॒ધેયે॑ન શમયતિ॒ સો᳚-ઽસ્મૈ શા॒ન્ત-સ્સ્વાદ્યોનેઃ᳚ પ્ર॒જા-મ્પ્રજ॑નયતિ વારુ॒ણેનૈ॒વૈનં॑-વઁરુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચતિ દધિ॒ક્રાવ્ણ્ણા॑ પુનાતિ॒ હિર॑ણ્ય॒-ન્દક્ષિ॑ણા પ॒વિત્રં॒-વૈઁ હિર॑ણ્ય-મ્પુ॒નાત્યે॒વૈનં॑- [પુ॒નાત્યે॒વૈન᳚મ્, વિ॒ન્દતે᳚] 24
-ઁવિ॒ન્દતે᳚ પ્ર॒જાં-વૈઁ᳚શ્વાન॒ર-ન્દ્વાદ॑શકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-ત્પુ॒ત્રે જા॒તેયદ॒ષ્ટાક॑પાલો॒ ભવ॑તિ ગાયત્રિ॒યૈવૈન॑-મ્બ્રહ્મવર્ચ॒સેન॑ પુનાતિ॒ યન્નવ॑કપાલ-સ્ત્રિ॒વૃતૈ॒વાસ્મિ॒-ન્તેજો॑ દધાતિ॒ ય-દ્દશ॑કપાલો વિ॒રાજૈ॒વા-ઽસ્મિ॑-ન્ન॒ન્નાદ્ય॑-ન્દધાતિ॒ યદેકા॑દશકપાલ- સ્ત્રિ॒ષ્ટુભૈ॒વા-ઽસ્મિ॑-ન્નિન્દ્રિ॒ય-ન્દ॑ધાતિ॒ ય-દ્દ્વાદ॑શકપાલો॒ જગ॑ત્યૈ॒વા-ઽસ્મિ॑-ન્પ॒શૂ-ન્દ॑ધાતિ॒ યસ્મિ॑ન્ જા॒ત એ॒તામિષ્ટિ॑-ન્નિ॒ર્વપ॑તિ પૂ॒ત [પૂ॒તઃ, એ॒વ તે॑જ॒સ્વ્ય॑ન્ના॒દ] 25
એ॒વ તે॑જ॒સ્વ્ય॑ન્ના॒દ ઇ॑ન્દ્રિયા॒વી પ॑શુ॒મા-ન્ભ॑વ॒ત્યવ॒ વા એ॒ષ સુ॑વ॒ર્ગા-લ્લો॒કા-ચ્છિ॑દ્યતે॒ યો દ॑ર્શપૂર્ણમાસયા॒જી સન્ન॑માવા॒સ્યાં᳚-વાઁ પૌર્ણમા॒સીં-વાઁ॑તિપા॒દય॑તિ સુવ॒ર્ગાય॒ હિ લો॒કાય॑ દર્શપૂર્ણમા॒સા વિ॒જ્યેતે॑ વૈશ્વાન॒ર-ન્દ્વાદ॑શકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દમાવા॒સ્યાં᳚-વાઁ પૌર્ણમા॒સીં-વાઁ॑-ઽતિ॒પાદ્ય॑ સંવઁથ્સ॒રો વા અ॒ગ્નિ ર્વૈ᳚શ્વાન॒ર-સ્સં॑વઁથ્સ॒રમે॒વ પ્રી॑ણા॒ત્યથો॑ સંવઁથ્સ॒રમે॒વાસ્મા॒ ઉપ॑ દધાતિ સુવ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્ય॒ સમ॑ષ્ટ્યા॒ [સમ॑ષ્ટ્યૈ, અથો॑] 26
અથો॑ દે॒વતા॑ એ॒વાન્વા॒રભ્ય॑ સુવ॒ર્ગં-લોઁ॒કમે॑તિ વીર॒હા વા એ॒ષ દે॒વાનાં॒-યોઁ᳚-ઽગ્નિ-મુ॑દ્વા॒સય॑તે॒ ન વા એ॒તસ્ય॑ બ્રાહ્મ॒ણા ઋ॑તા॒યવઃ॑ પુ॒રા-ઽન્ન॑-મક્ષ-ન્નાગ્ને॒ય-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દ્વૈશ્વાન॒ર-ન્દ્વાદ॑શકપાલ-મ॒ગ્નિમુ॑દ્વાસયિ॒ષ્યન્. યદ॒ષ્ટાક॑પાલો॒ ભવ॑ત્ય॒ષ્ટાક્ષ॑રા ગાય॒ત્રી-ગા॑ય॒ત્રો᳚ ઽગ્નિ-ર્યાવા॑-ને॒વા-ઽગ્નિસ્તસ્મા॑ આતિ॒થ્ય-ઙ્ક॑રો॒ત્યથો॒ યથા॒ જનં॑-યઁ॒તે॑-ઽવ॒સ-ઙ્ક॒રોતિ॑ તા॒દૃ- [તા॒દૃક્, એ॒વ] 27
-ગે॒વ ત-દ્દ્વાદ॑શકપાલો વૈશ્વાન॒રો ભ॑વતિ॒ દ્વાદ॑શ॒ માસા᳚-સ્સંવઁથ્સ॒ર-સ્સં॑વઁથ્સ॒રઃ ખલુ॒ વા અ॒ગ્નેર્યોનિ॒-સ્સ્વામે॒વૈનં॒-યોઁનિ॑-ઙ્ગમય-ત્યા॒દ્ય॑મ॒સ્યાન્ન॑-મ્ભવતિ વૈશ્વાન॒ર-ન્દ્વાદ॑શકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પેન્મારુ॒તગ્ં સ॒પ્તક॑પાલ॒-ઙ્ગ્રામ॑કામ આહવ॒નીયે॑ વૈશ્વાન॒રમધિ॑ શ્રયતિ॒ ગાર્હ॑પત્યે મારુ॒ત-મ્પા॑પવસ્ય॒સસ્ય॒ વિધૃ॑ત્યૈ॒ દ્વાદ॑શકપાલો વૈશ્વાન॒રો ભ॑વતિ॒ દ્વાદ॑શ॒ માસા᳚-સ્સંવઁથ્સ॒ર-સ્સં॑વઁથ્સ॒રેણૈ॒વાસ્મૈ॑ સજા॒તાગ્શ્ચ્યા॑વયતિ મારુ॒તો ભ॑વતિ [ ] 28
મ॒રુતો॒ વૈ દે॒વાનાં॒-વિઁશો॑ દેવવિ॒શેનૈ॒વા-ઽસ્મૈ॑ મનુષ્ય વિ॒શમવ॑ રુન્ધે સ॒પ્તક॑પાલો ભવતિ સ॒પ્ત ગ॑ણા॒ વૈ મ॒રુતો॑ ગણ॒શ એ॒વાસ્મૈ॑ સજા॒તાનવ॑ રુન્ધે ઽનૂ॒ચ્યમા॑ન॒ આ સા॑દયતિ॒ વિશ॑મે॒વાસ્મા॒ અનુ॑વર્ત્માન-ઙ્કરોતિ ॥ 29 ॥
(પ્ર॒જાકા॑મ-સ્સંવઁથ્સ॒રઃ - પુ॒નાત્યે॒વૈનં॑ - પૂ॒તઃ - સમ॑ષ્ટ્યૈ -તા॒દૃં - મા॑રુ॒તો ભ॑વ॒ - ત્યેકા॒ન્ન ત્રિ॒ગ્ં॒શચ્ચ॑ ) (અ. 5)
આ॒દિ॒ત્ય-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે-થ્સઙ્ગ્રા॒મ-મુ॑પપ્રયા॒સ્ય-ન્નિ॒યં-વાઁ અદિ॑તિ-ર॒સ્યામે॒વ પૂર્વે॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠન્તિ વૈશ્વાન॒ર-ન્દ્વાદ॑શકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દા॒યત॑ન-ઙ્ગ॒ત્વા-સં॑વઁથ્સ॒રો વા અ॒ગ્નિ ર્વૈ᳚શ્વાન॒ર-સ્સં॑વઁથ્સ॒રઃ ખલુ॒ વૈ દે॒વાના॑-મા॒યત॑ન-મે॒તસ્મા॒દ્વા આ॒યત॑ના-દ્દે॒વા અસુ॑રા-નજય॒ન્॒. ય-દ્વૈ᳚શ્વાન॒ર-ન્દ્વાદ॑શકપાલ-ન્નિ॒ર્વપ॑તિ દે॒વાના॑-મે॒વા-ઽઽયત॑ને યતતે॒ જય॑તિ॒ તગ્ં સ॑ગ્રા॒મ્મ-મે॒તસ્મિ॒ન્ વા એ॒તૌ મૃ॑જાતે॒ [એ॒તૌ મૃ॑જાતે, યો વિ॑દ્વિષા॒ણયો॒-રન્ન॒-મત્તિ॑] ॥ 30 ॥
યો વિ॑દ્વિષા॒ણયો॒-રન્ન॒-મત્તિ॑ વૈશ્વાન॒ર-ન્દ્વાદ॑શકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દ્વિદ્વિષા॒ણયો॒રન્ન॑-ઞ્જ॒ગ્ધ્વા સં॑વઁથ્સ॒રો વા અ॒ગ્નિ-ર્વૈ᳚શ્વાન॒ર-સ્સં॑વઁથ્સ॒ર સ્વ॑દિત-મે॒વા-ઽત્તિ॒ નાસ્મિ॑-ન્મૃજાતે સંવઁથ્સ॒રાય॒ વા એ॒તૌ સમ॑માતે॒ યૌ સ॑મ॒માતે॒ તયો॒ર્યઃ પૂર્વો॑-ઽભિ॒દ્રુહ્ય॑તિ॒ તં-વઁરુ॑ણો ગૃહ્ણાતિ વૈશ્વાન॒ર-ન્દ્વાદ॑શકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-થ્સમમા॒નયોઃ॒ પૂર્વો॑-ઽભિ॒દ્રુહ્ય॑ સંવઁથ્સ॒રો વા અ॒ગ્નિ-ર્વૈ᳚શ્વાન॒ર-સ્સં॑વઁથ્સ॒ર-મે॒વા-ઽઽપ્ત્વા નિ॑ર્વરુ॒ણં- [નિ॑ર્વરુ॒ણમ્, પ॒રસ્તા॑-દ॒ભિ] ॥ 31 ॥
-પ॒રસ્તા॑-દ॒ભિ દ્રુ॑હ્યતિ॒ નૈનં॒-વઁરુ॑ણો ગૃહ્ણાત્યા॒વ્યં॑-વાઁ એ॒ષ પ્રતિ॑ ગૃહ્ણાતિ॒ યો-ઽવિ॑-મ્પ્રતિગૃ॒હ્ણાતિ॑ વૈશ્વાન॒ર-ન્દ્વાદ॑શકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દવિ॑-મ્પ્રતિ॒ગૃહ્ય॑ સંવઁથ્સ॒રો વા અ॒ગ્નિ-ર્વૈ᳚શ્વાન॒ર-સ્સં॑વઁથ્સ॒ર-સ્વ॑દિતામે॒વ પ્રતિ॑ગૃહ્ણાતિ॒ ના-ઽઽવ્ય॑-મ્પ્રતિ॑ગૃહ્ણાત્યા॒ત્મનો॒ વા એ॒ષ માત્રા॑માપ્નોતિ॒ ય ઉ॑ભ॒યાદ॑-ત્પ્રતિગૃ॒હ્ણાત્યશ્વં॑-વાઁ॒ પુરુ॑ષં-વાઁ વૈશ્વાન॒ર-ન્દ્વાદ॑શકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દુભ॒યાદ॑- [નિર્વ॑પે-દુભ॒યાદ॑ત્, પ્ર॒તિ॒ગૃહ્ય॑] ॥ 32 ॥
-ત્પ્રતિ॒ગૃહ્ય॑ સંવઁથ્સ॒રો વા અ॒ગ્નિર્વૈ᳚શ્વાન॒ર-સ્સં॑વઁથ્સ॒ર-સ્વ॑દિતમે॒વ પ્રતિ॑ ગૃહ્ણાતિ॒ નાત્મનો॒ માત્રા॑માપ્નોતિ વૈશ્વાન॒ર-ન્દ્વાદ॑શકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-થ્સ॒નિ-મે॒ષ્યન્-થ્સં॑વઁથ્સ॒રો વા અ॒ગ્નિ-ર્વૈ᳚શ્વાન॒રો ય॒દા ખલુ॒ વૈ સં॑વઁથ્સ॒ર-ઞ્જ॒નતા॑યા॒-ઞ્ચર॒ત્યથ॒ સ ધ॑ના॒ર્ઘો ભ॑વતિ॒ય-દ્વૈ᳚શ્વાન॒ર-ન્દ્વાદ॑શકપાલ-ન્નિ॒ર્વપ॑તિ સંવઁથ્સ॒ર-સા॑તામે॒વ સ॒નિમ॒ભિ પ્રચ્ય॑વતે॒ દાન॑કામા અસ્મૈ પ્ર॒જા ભ॑વન્તિ॒ યો વૈ સં॑વઁથ્સ॒રં- [વૈ સં॑વઁથ્સ॒રમ્, પ્ર॒યુજ્ય॒ ન] ॥ 33 ॥
-પ્ર॒યુજ્ય॒ ન વિ॑મુ॒ઞ્ચત્ય॑પ્રતિષ્ઠા॒નો વૈ સ ભ॑વત્યે॒ત-મે॒વ વૈ᳚શ્વાન॒ર-મ્પુન॑રા॒ગત્ય॒ નિર્વ॑પે॒દ્ય-મે॒વ પ્ર॑યુ॒ઙ્ક્તે ત-મ્ભા॑ગ॒ધેયે॑ન॒ વિ મુ॑ઞ્ચતિ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ॒ યયા॒ રજ્વો᳚ત્ત॒મા-ઙ્ગામા॒જે-ત્તા-મ્ભ્રાતૃ॑વ્યાય॒ પ્ર હિ॑ણુયા॒-ન્નિર્-ઋ॑તિ-મે॒વાસ્મૈ॒ પ્ર હિ॑ણોતિ ॥ 34 ॥
(મૃ॒જા॒તે॒ - નિ॒ર્વ॒રુ॒ણં - ઁવ॑પેદુભ॒યાદ॒--દ્યો વૈ સં॑વઁથ્સ॒રગ્ં - ષટ્ત્રિગ્ં॑શચ્ચ) (અ. 6)
ઐ॒ન્દ્ર-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે-ત્પ॒શુકા॑મ ઐ॒ન્દ્રા વૈ પ॒શવ॒ ઇન્દ્ર॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ॑ પ॒શૂ-ન્પ્રય॑ચ્છતિ પશુ॒મા-ને॒વ ભ॑વતિ ચ॒રુર્ભ॑વતિ॒ સ્વાદે॒વાસ્મૈ॒ યોનેઃ᳚ પ॒શૂ-ન્પ્રજ॑નય॒તીન્દ્રા॑યેન્દ્રિ॒યાવ॑તે પુરો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-ત્પ॒શુકા॑મ ઇન્દ્રિ॒યં-વૈઁ પ॒શવ॒ ઇન્દ્ર॑-મે॒વેન્દ્રિ॒યાવ॑ન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન ॑ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ [ધાવતિ॒ સઃ, એ॒વા-ઽસ્મા॑] ॥ 35 ॥
એ॒વા-ઽસ્મા॑ ઇન્દ્રિ॒ય-મ્પ॒શૂ-ન્પ્રય॑ચ્છતિ પશુ॒માને॒વ ભ॑વ॒તીન્દ્રા॑ય-ઘ॒ર્મવ॑તે પુરો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દ્બ્રહ્મવર્ચ॒સકા॑મો બ્રહ્મવર્ચ॒સં-વૈઁ ઘ॒ર્મ ઇન્દ્ર॑મે॒વ ઘ॒ર્મવ॑ન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મિ॑-ન્બ્રહ્મવર્ચ॒સ-ન્દ॑ધાતિ બ્રહ્મવર્ચ॒સ્યે॑વ ભ॑વ॒તીન્દ્રા॑યા॒-ઽર્કવ॑તે પુરો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દન્ન॑કામો॒-ઽર્કો વૈ દે॒વાના॒-મન્ન॒-મિન્દ્ર॑-મે॒વા-ઽર્કવ॑ન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નો- [સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॑ન, ઉપ॑ ધાવતિ॒ સ] ॥ 36॥
-પ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મા॒ અન્ન॒-મ્પ્રય॑ચ્છત્યન્ના॒દ એ॒વ ભ॑વ॒તીન્દ્રા॑ય ઘ॒ર્મવ॑તે પુરો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દિન્દ્રા॑યે-ન્દ્રિ॒યાવ॑ત॒ ઇન્દ્રા॑યા॒-ઽર્કવ॑તે॒ ભૂતિ॑કામો॒ યદિન્દ્રા॑ય ઘ॒ર્મવ॑તે નિ॒ર્વપ॑તિ॒ શિર॑ એ॒વાસ્ય॒ તેન॑ કરોતિ॒ યદિન્દ્રા॑યેન્દ્રિ॒યાવ॑ત આ॒ત્માન॑-મે॒વાસ્ય॒ તેન॑ કરોતિ॒-ય-દિન્દ્રા॑યા॒-ઽર્કવ॑તે ભૂ॒ત એ॒વાન્નાદ્યે॒ પ્રતિ॑-તિષ્ઠતિ॒ ભવ॑ત્યે॒વેન્દ્રા॑યા- [ભવ॑ત્યે॒વેન્દ્રા॑યા, અ॒ગ્ં॒ હો॒મુચે॑] ॥ 37 ॥
-ઽગ્ં હો॒મુચે॑ પુરો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યઃ પા॒પ્મના॑ ગૃહી॒ત-સ્સ્યા-ત્પા॒પ્મા વા અગ્ંહ॒ ઇન્દ્ર॑મે॒વા-ઽગ્ં હો॒મુચ॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॑-મ્પા॒પ્મનો-ઽગ્ંહ॑સો મુઞ્ચ॒તીન્દ્રા॑ય વૈમૃ॒ધાય॑ પુરો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્ય-મ્મૃધો॒-ઽભિ પ્ર॒વેપે॑રન્-રા॒ષ્ટ્રાણિ॑ વા॒-ઽભિ સ॑મિ॒યુ-રિન્દ્ર॑-મે॒વ વૈ॑મૃ॒ધગ્ગ્ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વા-ઽસ્મા॒ન્મૃધો- [એ॒વા-ઽસ્મા॒ન્મૃધઃ॑, અપ॑ હ॒ન્તીન્દ્રા॑ય] ॥ 38 ॥
-ઽપ॑ હ॒ન્તીન્દ્રા॑ય ત્રા॒ત્રે પુ॑રો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દ્બ॒દ્ધો વા॒ પરિ॑યત્તો॒ વેન્દ્ર॑મે॒વ ત્રા॒તાર॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॑-ન્ત્રાયત॒ ઇન્દ્રા॑યા-ઽર્કાશ્વમે॒ધવ॑તે પુરો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્ય-મ્મ॑હાય॒જ્ઞો નોપ॒નમે॑દે॒તે વૈ મ॑હાય॒જ્ઞસ્યા-ઽન્ત્યે॑ ત॒નૂ ય-દ॑ર્કાશ્વમે॒ધા-વિન્દ્ર॑-મે॒વા-ઽર્કા᳚શ્વમે॒ધ- વ॑ન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મા॑ અન્ત॒તો મ॑હાય॒જ્ઞ-ઞ્ચ્યા॑વય॒ત્યુપૈ॑ન-મ્મહાય॒જ્ઞો ન॑મતિ ॥ 39 ॥
(ઇ॒ન્દ્રિ॒યાવ॑ન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સો᳚ - ઽર્કવ॑ન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॑નૈ॒ - વેન્દ્રા॑યા - સ્મા॒-ન્મૃધો᳚ - ઽસ્મૈ - સ॒પ્ત ચ॑ ) (અ. 7)
ઇન્દ્રા॒યા-ઽન્વૃ॑જવે પુરો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દ્ગ્રામ॑કામ॒ ઇન્દ્ર॑-મે॒વા-ઽન્વૃ॑જુ॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ॑ સજા॒તા-નનુ॑કાન્ કરોતિ ગ્રા॒મ્યે॑વ ભ॑વતીન્દ્રા॒ણ્યૈ ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યસ્ય॒ સેના-ઽસગ્ં॑શિતેવ॒ સ્યા-દિ॑ન્દ્રા॒ણી વૈ સેના॑યૈ દે॒વતે᳚ન્દ્રા॒ણી-મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સૈવાસ્ય॒ સેના॒ગ્ં॒ સગ્ગ્ શ્ય॑તિ॒ બલ્બ॑જા॒નપી॒- [બલ્બ॑જા॒નપિ॑, ઇ॒દ્ધ્મે સ-ન્ન॑હ્યે॒દ્ગૌ-] ॥ 40 ॥
-દ્ધ્મે સ-ન્ન॑હ્યે॒દ્ગૌ-ર્યત્રા-ઽધિ॑ષ્કન્ના॒-ન્યમે॑હ॒-ત્તતો॒ બલ્બ॑જા॒ ઉદ॑તિષ્ઠ॒-ન્ગવા॑-મે॒વૈન॑-ન્ન્યા॒ય-મ॑પિ॒નીય॒ ગા વે॑દય॒તીન્દ્રા॑ય મન્યુ॒મતે॒ મન॑સ્વતે પુરો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-થ્સઙ્ગ્રા॒મે સંયઁ॑ત્ત ઇન્દ્રિ॒યેણ॒ વૈ મ॒ન્યુના॒ મન॑સા સઙ્ગ્રા॒મ-ઞ્જ॑ય॒તીન્દ્ર॑-મે॒વ મ॑ન્યુ॒મન્ત॒-મ્મન॑સ્વન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મિ॑ન્નિન્દ્રિ॒ય-મ્મ॒ન્યુ-મ્મનો॑ દધાતિ॒ જય॑તિ॒ તગ્ં [જય॑તિ॒ તમ્, સ॒ગ્રા॒મ-મે॒તા-મે॒વ] ॥ 41 ॥
સ॑ગ્રા॒મ-મે॒તા-મે॒વ નિર્વ॑પે॒દ્યો હ॒તમ॑ના-સ્સ્વ॒ય-મ્પા॑પ ઇવ॒ સ્યાદે॒તાનિ॒ હિ વા એ॒તસ્મા॒ દપ॑ક્રાન્તા॒ન્યથૈ॒ષ હ॒તમ॑ના-સ્સ્વ॒ય-મ્પા॑પ॒ ઇન્દ્ર॑મે॒વ મ॑ન્યુ॒મન્ત॒-મ્મન॑સ્વન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મિ॑-ન્નિન્દ્રિ॒ય-મ્મ॒ન્યુ-મ્મનો॑ દધાતિ॒ ન હ॒તમ॑ના-સ્સ્વ॒ય-મ્પા॑પો ભવ॒તીન્દ્રા॑ય દા॒ત્રે પુ॑રો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યઃ કા॒મયે॑ત॒ દાન॑કામા મે પ્ર॒જા-સ્સ્યુ॒- [દાન॑કામા મે પ્ર॒જા-સ્સ્યુઃ॑, ઇતીન્દ્ર॑-મે॒વ] ॥ 42 ॥
-રિતીન્દ્ર॑-મે॒વ દા॒તાર॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ॒ દાન॑કામાઃ પ્ર॒જાઃ ક॑રોતિ॒ દાન॑કામા અસ્મૈ પ્ર॒જા ભ॑વ॒ન્તીન્દ્રા॑ય પ્રદા॒ત્રે પુ॑રો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દ્યસ્મૈ॒ પ્રત્ત॑મિવ॒ સન્ન પ્ર॑દી॒યેતેન્દ્ર॑-મે॒વ પ્ર॑દા॒તાર॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑-ધાવતિ॒ સ એ॒વાસ્મૈ॒ પ્ર-દા॑પય॒તીન્દ્રા॑ય સુ॒ત્રામ્ણે॑ પુરો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દપ॑રુદ્ધો વા- [-દપ॑રુદ્ધો વા, અ॒પ॒રુ॒દ્ધયમા॑નો॒] ॥ 43 ॥
-ઽપરુ॒દ્ધયમા॑નો॒ વેન્દ્ર॑મે॒વ સુ॒ત્રામા॑ણ॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વૈન॑-ન્ત્રાયતે ઽનપરુ॒દ્ધ્યો ભ॑વ॒તીન્દ્રો॒ વૈ સ॒દૃ-ન્દે॒વતા॑ભિરાસી॒-થ્સ ન વ્યા॒વૃત॑મગચ્છ॒-થ્સ પ્ર॒જાપ॑તિ॒-મુપા॑ધાવ॒-ત્તસ્મા॑ એ॒ત-મૈ॒ન્દ્ર-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર॑વપ॒-ત્તેનૈ॒-વા-ઽસ્મિ॑-ન્નિન્દ્રિ॒ય-મ॑દધા॒-ચ્છક્વ॑રી યાજ્યાનુવા॒ક્યે॑ અકરો॒-દ્વજ્રો॒ વૈ શક્વ॑રી॒ સ એ॑નં॒-વઁજ્રો॒ ભૂત્યા॑ ઐન્ધ॒- [ભૂત્યા॑ ઐન્ધ, સો॑-ઽભવ॒-થ્સો॑-ઽબિભે-] ॥ 44 ॥
-સો॑-ઽભવ॒થ્સો॑-ઽબિભે-દ્ભૂ॒તઃ પ્ર મા॑ ધક્ષ્ય॒તીતિ॒ સ પ્ર॒જાપ॑તિ॒-મ્પુન॒રુપા॑-ઽધાવ॒-થ્સ પ્ર॒જાપ॑તિ॒-શ્શક્વ॑ર્યા॒ અધિ॑ રે॒વતી॒-ન્નિર॑મિમીત॒ શાન્ત્યા॒ અપ્ર॑દાહાય॒ યો-ઽલગ્ગ્॑ શ્રિ॒યૈ સન્-થ્સ॒દૃઙ્ખ્સ॑મા॒નૈ-સ્સ્યા-ત્તસ્મા॑ એ॒ત-મૈ॒ન્દ્ર-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-દિન્દ્ર॑મે॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ સ એ॒વા-ઽસ્મિ॑-ન્નિન્દ્રિ॒ય-ન્દ॑ધાતિ રે॒વતી॑ પુરોનુવા॒ક્યા॑ ભવતિ॒ શાન્ત્યા॒ અપ્ર॑દાહાય॒ શક્વ॑રી યા॒જ્યા॑ વજ્રો॒ વૈ શક્વ॑રી॒સ એ॑નં॒-વઁજ્રો॒ ભૂત્યા॑ ઇન્ધે॒ ભવ॑ત્યે॒વ ॥ 45 ॥
(અપિ॒ - તગ્ગ્ - સ્યુ॑ - ર્વૈ - ન્ધ - ભવતિ॒ - ચતુ॑ર્દશ ચ ) (અ. 8)
આ॒ગ્ના॒-વૈ॒ષ્ણ॒વ-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દભિ॒ચર॒ન્-થ્સર॑સ્વ॒ત્યાજ્ય॑ ભાગા॒ સ્યા-દ્બા॑ર્હસ્પ॒ત્ યશ્ચ॒રુર્યદા᳚ગ્ના-વૈષ્ણ॒વ એકા॑દશકપાલો॒ ભવ॑ત્ય॒ગ્નિ-સ્સર્વા॑ દે॒વતા॒ વિષ્ણુ॑ર્ય॒જ્ઞો દે॒વતા॑ભિ-શ્ચૈ॒વૈનં॑-યઁ॒જ્ઞેન॑ ચા॒ભિ ચ॑રતિ॒-સર॑સ્વ॒ત્યાજ્ય॑ભાગા ભવતિ॒ વાગ્વૈ સર॑સ્વતી વા॒ચૈવૈન॑-મ॒ભિ ચ॑રતિ બાર્હસ્પ॒ત્ય-શ્ચ॒રુ ર્ભ॑વતિ॒ બ્રહ્મ॒ વૈ દે॒વાના॒-મ્બૃહ॒સ્પતિ॒ ર્બ્રહ્મ॑ણૈ॒વૈન॑-મ॒ભિ ચ॑રતિ॒ [-મ॒ભિ ચ॑રતિ, પ્રતિ॒ વૈ] ॥ 46 ॥
પ્રતિ॒ વૈ પ॒રસ્તા॑-દભિ॒ચર॑ન્ત-મ॒ભિ ચ॑રન્તિ॒ દ્વેદ્વે॑ પુરો-ઽનુવા॒ક્યે॑ કુર્યા॒દતિ॒ પ્રયુ॑ક્ત્યા એ॒તયૈ॒વ ય॑જેતાભિ ચ॒ર્યમા॑ણો દે॒વતા॑ભિ-રે॒વ દે॒વતાઃ᳚ પ્રતિ॒ચર॑તિ ય॒જ્ઞેન॑ ય॒જ્ઞં-વાઁ॒ચા વાચ॒-મ્બ્રહ્મ॑ણા॒ બ્રહ્મ॒ સ દે॒વતા᳚શ્ચૈ॒વ ય॒જ્ઞ-ઞ્ચ॑ મદ્ધ્ય॒તો વ્યવ॑સર્પતિ॒ તસ્ય॒ ન કુત॑-શ્ચ॒નોપા᳚વ્યા॒ધો ભ॑વતિ॒ નૈન॑-મભિ॒ચરન્᳚-થ્સ્તૃણુત આગ્નાવૈષ્ણ॒વ-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યં-યઁ॒જ્ઞો નો- [-ય॒જ્ઞો ન, ઉ॒પ॒નમે॑દ॒ગ્નિ-સ્સર્વા॑] ॥ 47 ॥
-પ॒નમે॑દ॒ગ્નિ-સ્સર્વા॑ દે॒વતા॒ વિષ્ણુ॑-ર્ય॒જ્ઞો᳚-ઽગ્નિ-ઞ્ચૈ॒વ વિષ્ણુ॑-ઞ્ચ॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મૈ॑ ય॒જ્ઞ-મ્પ્રય॑ચ્છત॒ ઉપૈ॑નં-યઁ॒જ્ઞો ન॑મત્યાગ્ના- વૈષ્ણ॒વ-ઙ્ઘૃ॒તે ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે॒ચ્ચક્ષુ॑ષ્કામો॒-ઽગ્નેર્વૈ ચક્ષુ॑ષા મનુ॒ષ્યા॑ વિ પ॑શ્યન્તિ ય॒જ્ઞસ્ય॑ દે॒વા અ॒ગ્નિ-ઞ્ચૈ॒વ વિષ્ણુ॑-ઞ્ચ॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વા- [તાવે॒વ, અ॒સ્મિ॒ન્ ચક્ષુ॑ર્ધત્ત॒-] ॥ 48 ॥
-ઽસ્મિ॒ન્ ચક્ષુ॑-ર્ધત્ત॒-શ્ચક્ષુ॑ષ્મા-ને॒વ ભ॑વતિ ધે॒ન્વૈ વા એ॒ત-દ્રેતો॒ યદાજ્ય॑-મન॒ડુહ॑-સ્તણ્ડુ॒લા મિ॑થુ॒ના-દે॒વાસ્મૈ॒ ચક્ષુઃ॒ પ્રજ॑નયતિ ઘૃ॒તે ભ॑વતિ॒ તેજો॒ વૈ ઘૃ॒ત-ન્તેજ॒શ્ચક્ષુ॒-સ્તેજ॑સૈ॒વાસ્મૈ॒ તેજ॒-શ્ચક્ષુ॒રવ॑ રુન્ધ ઇન્દ્રિ॒યં-વૈઁ વી॒ર્યં॑-વૃઁઙ્ક્તે॒ ભ્રાતૃ॑વ્યો॒ યજ॑મા॒નો-ઽય॑જમાનસ્યા-ધ્વ॒રક॑લ્પા॒-મ્પ્રતિ॒ નિર્વ॑પે॒-દ્ભ્રાતૃ॑વ્યે॒ યજ॑માને॒ ના-ઽસ્યે᳚ન્દ્રિ॒યં- [ના-ઽસ્યે᳚ન્દ્રિ॒યમ્, વી॒ર્યં॑ ઁવૃઙ્ક્તે] ॥ 49 ॥
-ઁવી॒ર્યં॑ ઁવૃઙ્ક્તે પુ॒રાવા॒ચઃ પ્રવ॑દિતો॒-ર્નિર્વ॑પે॒-દ્યાવ॑ત્યે॒વ વા-ક્તામપ્રો॑દિતા॒-મ્ભ્રાતૃ॑વ્યસ્ય વૃઙ્ક્તે॒ તામ॑સ્ય॒ વાચ॑-મ્પ્ર॒વદ॑ન્તી-મ॒ન્યા વાચો-ઽનુ॒ પ્રવ॑દન્તિ॒ તા ઇ॑ન્દ્રિ॒યં-વીઁ॒ર્યં॑-યઁજ॑માને દધત્યાગ્ના વૈષ્ણ॒વ-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-ત્પ્રાત-સ્સવન॒સ્યા॑-ઽઽ કા॒લે સર॑સ્વ॒ત્યાજ્ય॑ભાગા॒ સ્યા-દ્બા॑ર્હસ્પ॒ત્યશ્ચ॒રુ- ર્યદ॒ષ્ટાક॑પાલો॒ ભવ॑ત્ય॒ષ્ટાક્ષ॑રા ગાય॒ત્રી ગા॑ય॒ત્ર-મ્પ્રા॑ત-સ્સવ॒ન-મ્પ્રા॑ત-સ્સવ॒નમે॒વ તેના᳚-ઽઽપ્નો- [તેના᳚-ઽઽપ્નોતિ, આ॒ગ્ના॒વૈ॒ષ્ણ॒વ-] ॥ 50 ॥
-ત્યાગ્નાવૈષ્ણ॒વ-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-ન્માદ્ધ્ય॑ન્દિનસ્ય॒ સવ॑નસ્યા-ઽઽ કા॒લે સર॑સ્વ॒ત્યાજ્ય॑ભાગા॒ સ્યા-દ્બા॑ર્હસ્પ॒ત્ય-શ્ચ॒રુ ર્યદેકા॑દશકપાલો॒ ભવ॒ત્યેકા॑દશાક્ષરા ત્રિ॒ષ્ટુ-પ્ત્રૈષ્ટુ॑ભ॒-મ્માદ્ધ્ય॑ન્દિન॒ગ્ં॒ સવ॑ન॒-મ્માદ્ધ્ય॑દિન્નમે॒વ સવ॑ન॒-ન્તેના᳚-ઽઽપ્નોત્યાગ્નાવૈષ્ણ॒વ-ન્દ્વાદ॑શકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-ત્તૃતીયસવ॒નસ્યા॑-ઽઽકા॒લે સર॑સ્વ॒ત્યાજ્ય॑ભાગા॒ સ્યા-દ્બા॑ર્હસ્પ॒ત્ય-શ્ચ॒રુર્ય-દ્દ્વાદ॑શકપાલો॒ ભવ॑તિ॒ દ્વાદ॑શાક્ષરા॒ જગ॑તી॒ જાગ॑ત-ન્તૃતીયસવ॒ન-ન્તૃ॑તીય સવ॒નમે॒વ તેના᳚-ઽઽપ્નોતિ દે॒વતા॑ભિરે॒વ દે॒વતાઃ᳚ [દે॒વતાઃ᳚, પ્ર॒તિ॒ચર॑તિ] ॥ 51 ॥
પ્રતિ॒ચર॑તિ ય॒જ્ઞેન॑ ય॒જ્ઞં-વાઁ॒ચા વાચ॒-મ્બ્રહ્મ॑ણા॒ બ્રહ્મ॑ ક॒પાલૈ॑રે॒વ છન્દાગ્॑સ્યા॒પ્નોતિ॑ પુરો॒ડાશૈ॒-સ્સવ॑નાનિ મૈત્રાવરુ॒ણ-મેક॑કપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દ્વ॒શાયૈ॑ કા॒લે યૈવાસૌ ભ્રાતૃ॑વ્યસ્ય વ॒શા-ઽનૂ॑બ॒ન્ધ્યા॑ સો એ॒વૈષૈતસ્યૈક॑કપાલો ભવતિ॒ ન હિ ક॒પાલૈઃ᳚ પ॒શુ-મર્હ॒ત્યાપ્તુ᳚મ્ ॥ 52 ॥
(બ્રહ્મ॑ણૈ॒વૈન॑મ॒ભિ ચ॑રતિ - ય॒જ્ઞો ન - તાવે॒વા - ઽસ્યે᳚ન્દ્રિ॒ય - મા᳚પ્નોતિ -દે॒વતાઃ᳚ - સ॒પ્તત્રિગ્ં॑શચ્ચ ) (અ. 9)
અ॒સાવા॑દિ॒ત્યો ન વ્ય॑રોચત॒ તસ્મૈ॑ દે॒વાઃ પ્રાય॑શ્ચિત્તિ-મૈચ્છ॒-ન્તસ્મા॑ એ॒તગ્ં સો॑મારૌ॒દ્ર-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર॑વપ॒-ન્તેનૈ॒વાસ્મિ॒-ન્રુચ॑મદધુ॒ર્યો બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સકા॑મ॒-સ્સ્યા-ત્તસ્મા॑ એ॒તગ્ં સો॑મારૌ॒દ્ર-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે॒-થ્સોમ॑-ઞ્ચૈ॒વ રુ॒દ્ર-ઞ્ચ॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ તાવે॒વાસ્મિ॑-ન્બ્રહ્મવર્ચ॒સ-ન્ધ॑ત્તો બ્રહ્મવર્ચ॒સ્યે॑વ ભ॑વતિ તિષ્યાપૂર્ણમા॒સે નિર્વ॑પેદ્રુ॒દ્રો [નિર્વ॑પેદ્રુ॒દ્રઃ, વૈ તિ॒ષ્યઃ॑ સોમઃ॑] ॥ 53 ॥
વૈ તિ॒ષ્યઃ॑ સોમઃ॑ પૂ॒ર્ણમા॑સ-સ્સા॒ક્ષાદે॒વ બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સમવ॑ રુન્ધે॒ પરિ॑શ્રિતે યાજયતિ બ્રહ્મવર્ચ॒સસ્ય॒ પરિ॑ગૃહીત્યૈ શ્વે॒તાયૈ᳚ શ્વે॒તવ॑થ્સાયૈ દુ॒ગ્ધ-મ્મ॑થિ॒તમાજ્ય॑-મ્ભવ॒ત્યાજ્ય॒-મ્પ્રોક્ષ॑ણ॒માજ્યે॑ન માર્જયન્તે॒ યાવ॑દે॒વ બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સ-ન્ત-થ્સર્વ॑-ઙ્કરો॒ત્યતિ॑ બ્રહ્મવર્ચ॒સ-ઙ્ક્રિ॑યત॒ ઇત્યા॑હુરીશ્વ॒રો દુ॒શ્ચર્મા॒ ભવિ॑તો॒રિતિ॑ માન॒વી ઋચૌ॑ ધા॒ય્યે॑ કુર્યા॒-દ્યદ્વૈ કિઞ્ચ॒ મનુ॒-રવ॑દ॒ત્ત-દ્ભે॑ષ॒જં- [-દ્ભે॑ષ॒જમ્, ભે॒ષ॒જ-મે॒વા-ઽસ્મૈ॑] ॥ 54 ॥
-ભે॑ષ॒જ-મે॒વા-ઽસ્મૈ॑ કરોતિ॒ યદિ॑ બિભી॒યા-દ્દુ॒શ્ચર્મા॑ ભવિષ્યા॒મીતિ॑ સોમાપૌ॒ષ્ણ-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે-થ્સૌ॒મ્યો વૈ દે॒વત॑યા॒ પુરુ॑ષઃ પૌ॒ષ્ણાઃ પ॒શવ॒-સ્સ્વયૈ॒ વાસ્મૈ॑ દે॒વત॑યા પ॒શુભિ॒-સ્ત્વચ॑-ઙ્કરોતિ॒ ન દુ॒શ્ચર્મા॑ ભવતિ સોમારૌ॒દ્ર-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે-ત્પ્ર॒જાકા॑મ॒-સ્સોમો॒ વૈ રે॑તો॒ધા અ॒ગ્નિઃ પ્ર॒જાના᳚-મ્પ્રજનયિ॒તા સોમ॑ એ॒વાસ્મૈ॒ રેતો॒ દધા᳚ત્ય॒ગ્નિઃ પ્ર॒જા-મ્પ્રજ॑નયતિ વિ॒ન્દતે᳚ - [ ] ॥ 55 ॥
પ્ર॒જાગ્ં સો॑મારૌ॒દ્ર-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે-દભિ॒ચરન્᳚-થ્સૌ॒મ્યો વૈ દે॒વત॑યા॒ પુરુ॑ષ એ॒ષ રુ॒દ્રો યદ॒ગ્નિ-સ્સ્વાયા॑ એ॒વૈન॑-ન્દે॒વતા॑યૈ નિ॒ષ્ક્રીય॑ રુ॒દ્રાયાપિ॑ દધાતિ તા॒જગાર્તિ॒-માર્ચ્છ॑તિ સોમારૌ॒દ્ર-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે॒-જ્જ્યોગા॑મયાવી॒ સોમં॒-વાઁ એ॒તસ્ય॒ રસો॑ ગચ્છત્ય॒ગ્નિગ્ં શરી॑રં॒-યઁસ્ય॒ જ્યોગા॒મય॑તિ॒ સોમા॑દે॒વાસ્ય॒ રસ॑-ન્નિષ્ક્રી॒ણાત્ય॒ગ્ને-શ્શરી॑રમુ॒ત યદી॒- [યદિ॑, ઇ॒તાસુ॒ ર્ભવ॑તિ॒] ॥ 56 ॥
-તાસુ॒ ર્ભવ॑તિ॒ જીવ॑ત્યે॒વ સો॑મારુ॒દ્રયો॒ર્વા એ॒ત-ઙ્ગ્ર॑સિ॒તગ્ં હોતા॒ નિષ્ખિ॑દતિ॒ સ ઈ᳚શ્વ॒ર આર્તિ॒માર્તો॑-રન॒ડ્વાન્. હોત્રા॒ દેયો॒ વહ્નિ॒ર્વા અ॑ન॒ડ્વાન્. વહ્નિ॒ર્॒હોતા॒ વહ્નિ॑નૈ॒વ વહ્નિ॑-મા॒ત્માનગ્ગ્॑ સ્પૃણોતિ સોમારૌ॒દ્ર-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પે॒દ્યઃ કા॒મયે॑ત॒ સ્વે᳚-ઽસ્મા આ॒યત॑ને॒ ભ્રાતૃ॑વ્ય-ઞ્જનયેય॒મિતિ॒ વેદિ॑-મ્પરિ॒ગૃહ્યા॒-ઽર્ધ-મુ॑દ્ધ॒ન્યા-દ॒ર્ધ-ન્નાર્ધ-મ્બ॒ર્॒હિષઃ॑ સ્તૃણી॒યા-દ॒ર્ધ-ન્નાર્ધ-મિ॒દ્ધ્મસ્યા᳚-ઽભ્યા-દ॒દ્ધ્યા-દદ્॒ર્ધ-ન્ન સ્વ એ॒વાસ્મા॑ આ॒યત॑ને॒ ભ્રાતૃ॑વ્ય-ઞ્જનયતિ ॥ 57 ॥
(રુ॒દ્રો - ભે॑ષ॒જં - વિ॒ન્દતે॒- યદિ॑ - સ્તૃણી॒યાદ॒ર્ધં - દ્વાદ॑શ ચ) (અ. 10)
ઐ॒ન્દ્ર-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પેન્મારુ॒તગ્ં સ॒પ્તક॑પાલ॒-ઙ્ગ્રામ॑કામ॒ ઇન્દ્ર॑-ઞ્ચૈ॒વ મ॒રુત॑શ્ચ॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ત એ॒વાસ્મૈ॑ સજા॒તા-ન્પ્રય॑ચ્છન્તિ ગ્રા॒મ્યે॑વ ભ॑વત્યાહવ॒નીય॑ ઐ॒ન્દ્રમધિ॑ શ્રયતિ॒ ગાર્હ॑પત્યે મારુ॒ત-મ્પા॑પવસ્ય॒સસ્ય॒ વિધૃ॑ત્યૈ સ॒પ્તક॑પાલો મારુ॒તો ભ॑વતિ સ॒પ્તગ॑ણા॒ વૈ મ॒રુતો॑ગણ॒શ એ॒વાસ્મૈ॑ સજા॒તાનવ॑ રુન્ધે-ઽનૂ॒ચ્યમા॑ન॒ આ સા॑દયતિ॒ વિશ॑મે॒વા- [વિશ॑મે॒વ, અ॒સ્મા॒ અનુ॑વર્ત્માનં-] ॥ 58 ॥
-ઽસ્મા॒ અનુ॑વર્ત્માન-ઙ્કરોત્યે॒તામે॒વ નિર્વ॑પે॒દ્યઃ કા॒મયે॑ત ક્ષ॒ત્રાય॑ ચ વિ॒શે ચ॑ સ॒મદ॑-ન્દદ્ધ્યા॒-મિત્યૈ॒ન્દ્રસ્યા॑-ઽવ॒દ્ય-ન્બ્રૂ॑યા॒-દિન્દ્રા॒યા-ઽનુ॑ બ્રૂ॒હીત્યા॒શ્રાવ્ય॑ બ્રૂયા-ન્મ॒રુતો॑ ય॒જેતિ॑ મારુ॒તસ્યા॑-ઽવ॒દ્ય-ન્બ્રૂ॑યા-ન્મ॒રુદ્ભ્યો-ઽનુ॑ બ્રૂ॒હીત્યા॒શ્રાવ્ય॑ બ્રૂયા॒દિન્દ્રં॑-યઁ॒જેતિ॒ સ્વ એ॒વૈભ્યો॑ ભાગ॒ધેયે॑ સ॒મદ॑-ન્દધાતિ વિતૃગ્ંહા॒ણા-સ્તિ॑ષ્ઠન્ત્યે॒ તામે॒વ [ ] ॥ 59 ॥
નિર્વ॑પે॒દ્યઃ કા॒મયે॑ત॒ કલ્પે॑ર॒ન્નિતિ॑ યથાદેવ॒ત-મ॑વ॒દાય॑ યથા દેવ॒તં-યઁ॑જે-દ્ભાગ॒ધેયે॑નૈ॒વૈનાન્॑ યથાય॒થ-ઙ્ક॑લ્પયતિ॒ કલ્પ॑ન્ત એ॒વૈન્દ્ર-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પે-દ્વૈશ્વદે॒વ-ન્દ્વાદ॑શકપાલ॒-ઙ્ગ્રામ॑કામ॒ ઇન્દ્ર॑-ઞ્ચૈ॒વ વિશ્વાગ્॑શ્ચ દે॒વાન્-થ્સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ત એ॒વાસ્મૈ॑ સજા॒તા-ન્પ્રય॑ચ્છન્તિ ગ્રા॒મ્યે॑વ ભ॑વત્યૈ॒ન્દ્રસ્યા॑-ઽવ॒દાય॑ વૈશ્વદે॒વસ્યાવ॑ દ્યે॒-દથૈ॒ન્દ્રસ્યો॒- [-દથૈ॒ન્દ્રસ્ય॑, ઉ॒પરિ॑ષ્ટા-] ॥ 60 ॥
-પરિ॑ષ્ટા-દિન્દ્રિ॒યેણૈ॒વાસ્મા॑ ઉભ॒યતઃ॑ સજા॒તા-ન્પરિ॑ ગૃહ્ણાત્યુપાધા॒ય્ય॑ પૂર્વયં॒-વાઁસો॒ દક્ષિ॑ણા સજા॒તાના॒મુપ॑હિત્યૈ॒ પૃશ્ઞિ॑યૈ દુ॒ગ્ધે પ્રૈય॑ઙ્ગવ-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પેન્મ॒રુદ્ભ્યો॒ ગ્રામ॑કામઃ॒ પૃશ્ઞિ॑યૈ॒ વૈ પય॑સો મ॒રુતો॑ જા॒તાઃ પૃશ્ઞિ॑યૈ પ્રિ॒યઙ્ગ॑વો મારુ॒તાઃ ખલુ॒ વૈ દે॒વત॑યા સજા॒તા મ॒રુત॑ એ॒વ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ॒ ત એ॒વાસ્મૈ॑ સજા॒તા-ન્પ્રય॑ચ્છન્તિ ગ્રા॒મ્યે॑વ ભ॑વતિ પ્રિ॒યવ॑તી યાજ્યાનુવા॒ક્યે॑ [યાજ્યાનુવા॒ક્યે᳚, ભ॒વ॒તઃ॒ પ્રિ॒યમે॒વૈનગ્ં॑] ॥ 61 ॥
ભવતઃ પ્રિ॒યમે॒વૈનગ્ં॑ સમા॒નાના᳚-ઙ્કરોતિ દ્વિ॒પદા॑ પુરો-ઽનુવા॒ક્યા॑ ભવતિ દ્વિ॒પદ॑ એ॒વાવ॑ રુન્ધે॒ ચતુ॑ષ્પદા યા॒જ્યા॑ ચતુ॑ષ્પદ એ॒વ પ॒શૂનવ॑ રુન્ધે દેવાસુ॒રા-સ્સંયઁ॑ત્તા આસ॒-ન્તે દે॒વા મિ॒થો વિપ્રિ॑યા આસ॒-ન્તે᳚(1॒) ઽન્યો᳚-ઽન્યસ્મૈ॒ જ્યૈષ્ઠ્યા॒યા-તિ॑ષ્ઠમાના-શ્ચતુ॒ર્ધા વ્ય॑ક્રામ-ન્ન॒ગ્નિ-ર્વસુ॑ભિ॒-સ્સોમો॑ રુ॒દ્રૈરિન્દ્રો॑ મ॒રુદ્ભિ॒-ર્વરુ॑ણ આદિ॒ત્યૈ-સ્સ ઇન્દ્રઃ॑ પ્ર॒જાપ॑તિ॒-મુપા॑-ઽધાવ॒-ત્ત- [-ઽધાવ॒-ત્તમ્, એ॒તયા॑] ॥ 62 ॥
-મે॒તયા॑ સં॒(2)જ્ઞાન્યા॑-ઽયાજય-દ॒ગ્નયે॒ વસુ॑મતે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર॑વપ॒-થ્સોમા॑ય રુ॒દ્રવ॑તે ચ॒રુમિન્દ્રા॑ય મ॒રુત્વ॑તે પુરો॒ડાશ॒ -મેકા॑દશકપાલં॒-વઁરુ॑ણાયા-ઽઽદિ॒ત્યવ॑તે ચ॒રુ-ન્તતો॒ વા ઇન્દ્ર॑-ન્દે॒વા જ્યૈષ્ઠ્યા॑યા॒ભિ સમ॑જાનત॒ ય-સ્સ॑મા॒નૈ-ર્મિ॒થો વિપ્રિ॑ય॒-સ્સ્યા-ત્તમે॒તયા॑ સં॒(2)જ્ઞાન્યા॑ યાજયે-દ॒ગ્નયે॒ વસુ॑મતે પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પે॒-થ્સોમા॑ય રુ॒દ્રવ॑તે ચ॒રુ-મિન્દ્રા॑ય મ॒રુત્વ॑તે પુરો॒ડાશ॒-મેકા॑દશકપાલં॒-વઁરુ॑ણાયા ઽઽદિ॒ત્યવ॑તે ચ॒રુ-મિન્દ્ર॑-મે॒વૈન॑-મ્ભૂ॒ત-ઞ્જ્યૈષ્ઠ્યા॑ય સમા॒ના અ॒ભિ સ-ઞ્જા॑નતે॒ વસિ॑ષ્ઠ-સ્સમા॒નાના᳚-મ્ભવતિ ॥ 63 ॥
(વિશ॑મે॒વ - તિ॑ષ્ઠન્ત્યે॒તામે॒ - વાથૈ॒ન્દ્રસ્ય॑ - યાજ્યાનુવા॒ક્યે॑ - તં - ઁવરુ॑ણાય॒ -ચતુ॑ર્દશ ચ) (અ. 11)
હિ॒ર॒ણ્ય॒ગ॒ર્ભ આપો॑ હ॒ યત્પ્રજા॑પતે ॥ સ વે॑દ પુ॒ત્રઃ પિ॒તર॒ગ્ં॒ સ મા॒તર॒ગ્ં॒ સ સૂ॒નુભ॑ર્વ॒-થ્સ ભુ॑વ॒-ત્પુન॑ર્મઘઃ । સ દ્યામૌર્ણો॑દ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒ગ્ં॒ સ સુવ॒-સ્સ વિશ્વા॒ ભુવો॑ અભવ॒-થ્સ આ-ઽભ॑વત્ ॥ ઉદુ॒ ત્ય-ઞ્ચિ॒ત્રમ્ ॥ સ પ્ર॑ત્ન॒વન્નવી॑ય॒સા-ઽગ્ને᳚ દ્યુ॒મ્નેન॑ સં॒યઁતા᳚ । બૃ॒હ-ત્ત॑તન્થ ભા॒નુના᳚ ॥ નિ કાવ્યા॑ વે॒ધસ॒-શ્શશ્વ॑તસ્ક॒ર્॒હસ્તે॒ દધા॑નો॒ [દધા॑નઃ, નર્યા॑ પુ॒રૂણિ॑ ।] ॥ 64 ॥
નર્યા॑ પુ॒રૂણિ॑ । અ॒ગ્નિર્ભુ॑વદ્રયિ॒પતી॑ રયી॒ણાગ્ં સ॒ત્રા ચ॑ક્રા॒ણો અ॒મૃતા॑નિ॒ વિશ્વા᳚ ॥ હિર॑ણ્યપાણિમૂ॒તયે॑ સવિ॒તાર॒મુપ॑ હ્વયે । સ ચેત્તા॑ દે॒વતા॑ પ॒દમ્ ॥ વા॒મમ॒દ્ય સ॑વિતર્વા॒મમુ॒ શ્વો દિ॒વેદિ॑વે વા॒મમ॒સ્મભ્યગ્ં॑ સાવીઃ । વા॒મસ્ય॒ હિ ક્ષય॑સ્ય દેવ॒ ભૂરે॑ર॒યા ધિ॒યા વા॑મ॒ભાજઃ॑ સ્યામ ॥ બડિ॒ત્થા પર્વ॑તાના-ઙ્ખિ॒દ્ર-મ્બિ॑ભર્ષિ પૃથિવિ । પ્ર યા ભૂ॑મિ પ્રવત્વતિ મ॒હ્ના જિ॒નોષિ॑ [જિ॒નોષિ॑, મ॒હિ॒નિ॒ ।] ॥ 65 ॥
મહિનિ ॥ સ્તોમા॑સસ્ત્વા વિચારિણિ॒ પ્રતિ॑ષ્ટોભન્ત્ય॒ક્તુભિઃ॑ । પ્રયા વાજ॒-ન્ન હેષ॑ન્ત-મ્પે॒રુ-મસ્ય॑સ્યર્જુનિ ॥ ઋ॒દૂ॒દરે॑ણ॒ સખ્યા॑ સચેય॒ યો મા॒ ન રિષ્યે᳚દ્ધર્યશ્વ પી॒તઃ । અ॒યં-યઁ-સ્સોમો॒ ન્યધા᳚ય્ય॒સ્મે તસ્મા॒ ઇન્દ્ર॑-મ્પ્ર॒તિર॑-મે॒મ્યચ્છ॑ ॥ આપા᳚ન્તમન્યુ-સ્તૃ॒પલ॑-પ્રભર્મા॒ ધુનિ॒-શ્શિમી॑ વા॒ઞ્છરુ॑માગ્ં ઋજી॒ષી । સોમો॒ વિશ્વા᳚ન્યત॒સા વના॑નિ॒ નાર્વાગિન્દ્ર॑-મ્પ્રતિ॒માના॑નિ દેભુઃ ॥ પ્ર- [પ્ર, સુ॒વા॒ન-સ્સોમ॑] ॥ 66 ॥
-સુ॑વા॒ન-સ્સોમ॑ ઋત॒યુ-શ્ચિ॑કે॒તેન્દ્રા॑ય॒ બ્રહ્મ॑ જ॒મદ॑ગ્નિ॒-રર્ચન્ન્॑ । વૃષા॑ ય॒ન્તા-ઽસિ॒ શવ॑સ-સ્તુ॒રસ્યા॒-ઽન્ત-ર્ય॑ચ્છ ગૃણ॒તે ધ॒ર્ત્ર-ન્દૃગ્ં॑હ ॥ સ॒બાધ॑સ્તે॒ મદ॑-ઞ્ચ શુષ્મ॒ય-ઞ્ચ॒ બ્રહ્મ॒ નરો᳚ બ્રહ્મ॒કૃતઃ॑ સપર્યન્ન્ । અ॒ર્કો વા॒ ય-ત્તુ॒રતે॒ સોમ॑ચક્ષા॒-સ્તત્રે-દિન્દ્રો॑ દધતે પૃ॒થ્સુ તુ॒ર્યામ્ ॥ વષ॑-ટ્તે વિષ્ણવા॒સ આ કૃ॑ણોમિ॒ તન્મે॑ જુષસ્વ શિપિવિષ્ટ હ॒વ્યમ્ । ॥ 67 ॥
વર્ધ॑ન્તુ ત્વા સુષ્ટુ॒તયો॒ ગિરો॑ મે યૂ॒ય-મ્પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિ॒-સ્સદા॑ નઃ ॥પ્ર ત-ત્તે॑ અ॒દ્ય શિ॑પિવિષ્ટ॒ નામા॒-ઽર્ય-શ્શગ્ં॑ સામિ વ॒યુના॑નિ વિ॒દ્વાન્ । તન્ત્વા॑ ગૃણામિ ત॒વસ॒-મત॑વીયા॒ન્ ક્ષય॑ન્તમ॒સ્ય રજ॑સઃ પરા॒કે ॥ કિમિ-ત્તે॑ વિષ્ણો પરિ॒ચક્ષ્ય॑-મ્ભૂ॒-ત્પ્ર યદ્વ॑વ॒ક્ષે શિ॑પિવિ॒ષ્ટો અ॑સ્મિ । મા વર્પો॑ અ॒સ્મદપ॑ ગૂહ એ॒તદ્ય-દ॒ન્યરૂ॑પ-સ્સમિ॒થે બ॒ભૂથ॑ । ॥ 68 ॥
અગ્ને॒ દા દા॒શુષે॑ ર॒યિં-વીઁ॒રવ॑ન્ત॒-મ્પરી॑ણસમ્ । શિ॒શી॒હિ નઃ॑ સૂનુ॒મતઃ॑ ॥ દા નો॑ અગ્ને શ॒તિનો॒ દા-સ્સ॑હ॒સ્રિણો॑ દુ॒રો ન વાજ॒ગ્ગ્॒ શ્રુત્યા॒ અપા॑ વૃધિ । પ્રાચી॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી બ્રહ્મ॑ણા કૃધિ॒ સુવ॒ર્ણ શુ॒ક્રમુ॒ષસો॒ વિ દિ॑દ્યુતુઃ ॥ અ॒ગ્નિર્દા॒ દ્રવિ॑ણં-વીઁ॒રપે॑શા અ॒ગ્નિર્-ઋષિં॒-યઁ-સ્સ॒હસ્રા॑ સ॒નોતિ॑ । અ॒ગ્નિર્દિ॒વિ હ॒વ્યમા ત॑તાના॒-ઽગ્ને-ર્ધામા॑નિ॒ વિભૃ॑તા પુરુ॒ત્રા ॥ મા [મા, નો॒ મ॒ર્ધી॒ રા તૂ ભ॑ર ।] ॥ 69 ॥
નો॑ મર્ધી॒ રા તૂ ભ॑ર ॥ ઘૃ॒ત-ન્ન પૂ॒ત-ન્ત॒નૂર॑રે॒પા-શ્શુચિ॒ હિર॑ણ્યમ્ । ત-ત્તે॑ રુ॒ક્મો ન રો॑ચત સ્વધાવઃ ॥ ઉ॒ભે સુ॑શ્ચન્દ્ર સ॒ર્પિષો॒ દર્વી᳚ શ્રીણીષ આ॒સનિ॑ । ઉ॒તો ન॒ ઉ-ત્પુ॑પૂર્યા ઉ॒ક્થેષુ॑ શવસસ્પત॒ ઇષગ્ગ્॑ સ્તો॒તૃભ્ય॒ આ ભ॑ર ॥ વાયો॑ શ॒તગ્ં હરી॑ણાં-યુઁ॒વસ્વ॒ પોષ્યા॑ણામ્ । ઉ॒ત વા॑ તે સહ॒સ્રિણો॒ રથ॒ આ યા॑તુ॒ પાજ॑સા ॥ પ્ર યાભિ॒- [પ્ર યાભિઃ, યાસિ॑ દા॒શ્વાગ્ં સ॒મચ્છા॑] ॥ 70 ॥
-ર્યાસિ॑ દા॒શ્વાગ્ં સ॒મચ્છા॑ નિ॒યુદ્ભિ॑-ર્વાયવિ॒ષ્ટયે॑ દુરો॒ણે । નિ નો॑ ર॒યિગ્ં સુ॒ભોજ॑સં-યુઁવે॒હ નિ વી॒રવ॒-દ્ગવ્ય॒મશ્વિ॑ય-ઞ્ચ॒ રાધઃ॑ ॥રે॒વતી᳚ર્ન-સ્સધ॒માદ॒ ઇન્દ્રે॑ સન્તુ તુ॒વિવા॑જાઃ । ક્ષુ॒મન્તો॒ યાભિ॒ર્મદે॑મ ॥ રે॒વાગ્ં ઇદ્રે॒વતઃ॑ સ્તો॒તા સ્યા-ત્ત્વાવ॑તો મ॒ઘોનઃ॑ । પ્રેદુ॑ હરિવ-શ્શ્રુ॒તસ્ય॑ ॥ 71 ॥
(દધા॑નો - જિ॒નોષિ॑ - દેભુઃ॒ પ્ર - હ॒વ્યં - બ॒ભૂથ॒ - મા - યાભિ॑ - શ્ચત્વારિ॒ગ્ં॒શચ્ચ॑ ) (અ. 12)
(પ્ર॒જાપ॑તિ॒સ્તા-સ્સૃ॒ષ્ટા - અ॒ગ્નયે॑ પથિ॒કૃતે॒ - ગ્નયે॒ કામા॑યા॒ - ગ્નયેન્ન॑વતે -વૈશ્વાન॒ર -મા॑દિ॒ત્ય-ઞ્ચ॒રુ - મૈ॒ન્દ્ર-ઞ્ચ॒રુ - મિન્દ્રા॒યાન્વૃ॑જવ - આગ્નાવૈષ્ણ॒વ -મ॒સૌ સો॑મારૌ॒દ્ર - મૈ॒ન્દ્રમ॒કા॑દશકપાલગ્ં- હિરણ્યગ॒ર્ભો - દ્વાદ॑શ )
(પ્ર॒જાપ॑તિ - ર॒ગ્નયે॒ કામા॑યા॒ - ઽભિ સ-મ્ભ॑વતો॒ - યો વિ॑દ્વિષા॒ણયો॑ -રિ॒ધ્મે સન્ન॑ હ્યે - દાગ્નાવૈષ્ણ॒વમુ॒ - પરિ॑ષ્ટા॒ - દ્યાસિ॑ દા॒શ્વાગ્ંસ॒ - મેક॑સપ્તતિઃ )
(પ્ર॒જાપ॑તિઃ॒, પ્રેદુ॑ હરિવ-શ્શ્રુ॒તસ્ય॑)
॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-ન્દ્વિતીયકાણ્ડે દ્વિતીયઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pra॒jāpatiḥ̭ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā-ssṛ॒ṣṭā॒ indrā॒gnī apā̭gūhatā॒gṃ॒ so̭-'cāya-tpra॒jāpa̭tirindrā॒gnī vai me᳚ pra॒jā apā̭ghukṣatā॒miti॒ sa e॒tamai᳚ndrā॒gna- mekā̭daśakapāla-mapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttāva̭smai pra॒jāḥ prāsā̭dhayatā- mindrā॒gnī vā e॒tasya̭ pra॒jāmapa̭ gūhato॒ yo-'laṃ̭ pra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndata̭ aindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pet-pra॒jākā̭ma indrā॒gnī [ ] 1
e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpra sā̭dhayato vi॒ndate᳚ pra॒jā-mai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-thspardha̭mānaḥ॒, kṣetrḙ vā sajā॒teṣṷ vendrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tābhyā̭me॒vendri॒yaṃ ~vī॒rya̭-mbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ vi pā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa jaya॒te-'pa॒ vā e॒tasmā̭dindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ṅkrāmati॒ ya-ssa̭grā॒mma-mṷpapra॒yātyai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, va॒pe॒-thsa॒ṅgrā॒ma-] 2
-rva̭pe-thsaṅgrā॒ma-mṷpaprayā॒sya-nni̭ndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndhatta-ssa॒hendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇopa॒ pra yā̭ti॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mmaṃ-vi~ vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ ya-ssa̭grā॒mma-ñjaya̭tyaindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒ma-ñji॒tvendrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnidri॒yaṃ-vī~॒rya̭n- [vī॒rya᳚m, dha॒tto॒ nendri॒yeṇa̭] 3
-dhatto॒ nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhya॒te-'pa॒ vā e॒tasmā̭dindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ṅkrāmati॒ ya eti̭ ja॒natā̭maindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-jja॒natā̭me॒ṣya-nni̭ndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndhatta-ssa॒hendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa ja॒natā̭meti pau॒ṣṇa-ñca॒rumanu॒ nirva̭pe-tpū॒ṣā vā i̭ndri॒yasya̭ vī॒rya̭syā-'nupradā॒tā pū॒ṣaṇa̭me॒va [ ] 4
svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭manu॒ praya̭cchati kṣaitrapa॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-jja॒natā̭-mā॒gatye॒yaṃ-vai~ kṣetra̭sya॒ pati̭ra॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhatyaindrā॒gna-mekā̭daśakapāla-mu॒pari̭ṣṭā॒-nnirva̭peda॒syāme॒va pra̭ti॒ṣṭhāye᳚ndri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mu॒pari̭ṣṭā-dā॒tma-ndha̭tte || 5 ||
(pra॒jākā̭ma indrā॒gnī - ṷpapra॒yātyai᳚ndrā॒gnamekā̭daśakapāla॒-nni- rvī॒ryaṃ̭ - pū॒ṣaṇa̭me॒ vai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 1)
a॒gnayḙ pathi॒kṛtḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭-'tipā॒daye᳚-tpa॒tho vā e॒ṣoddhyapa̭thenaiti॒ yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭tipā॒daya̭tya॒gnime॒va pa̭thi॒kṛta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒mapa̭thā॒-tpanthā॒mapi̭ nayatyana॒ḍvā-ndakṣi̭ṇā va॒hī hyḙṣa samṛ̭ddhyā a॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye [vra॒tapa̭taye, pu॒ro॒ḍāśa̭-] 6
puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dya āhi̭tāgni॒-ssanna̭vra॒tyami̭va॒ carḙda॒gnime॒va vra॒tapa̭ti॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-vra~॒tamā la̭bhaṃya~ti॒ vratyo̭ bhavatya॒gnayḙ rakṣo॒ghne pṷro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyagṃ rakṣāgṃ̭si॒ sacḙranna॒gnime॒va ra̭kṣo॒haṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-drakṣā॒g॒syapa̭ hanti॒ niśi̭tāyā॒-nnirva̭pe॒- [nirva̭pet, niśi̭tāyā॒gṃ॒ hi] 7
-nniśi̭tāyā॒gṃ॒ hi rakṣāgṃ̭si pre॒ratḙ sa॒preṃrṇā᳚nye॒vainā̭ni hanti॒ pari̭śrite yājaye॒-drakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya rakṣo॒ghnī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavato॒ rakṣa̭sā॒g॒ stṛtyā̭ a॒gnayḙ ru॒drava̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dabhi॒cara̭-nne॒ṣā vā a̭sya gho॒rā ta॒nūrya-dru॒drastasmā̭ e॒vaina॒māvṛ̭ścati tā॒jagārti॒-mārccha̭tya॒gnayḙ surabhi॒matḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyasya॒ gāvo̭ vā॒ purṷṣā [vā॒ purṷṣāḥ, vā॒ pra॒mīyḙra॒n॒] 8
vā pra॒mīyḙra॒n॒ yo vā̭ bibhī॒yāde॒ṣā vā a̭sya bheṣa॒jyā̭ ta॒nūrya-thsṷrabhi॒matī॒-tayai॒vā-'smai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti surabhi॒matḙ bhavati pūtīga॒ndhasyā-'pa̭hatyā a॒gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒me saṃya~̭tte bhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayi॒tvā parā̭na॒bhi nirdi̭śati॒ yamava̭reṣāṃ॒-vi~ddhya̭nti॒ jīva̭ti॒ sa ya-mparḙṣā॒-mpra sa mī̭yate॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭ṅgrā॒ma- [tagṃ sa̭ṅgrā॒mam, a॒bhi vā e॒ṣa] 9
-ma॒bhi vā e॒ṣa e॒tānṷcyati॒ yeṣā᳚-mpūrvāpa॒rā a॒nvañcaḥ̭ pra॒mīya̭nte puruṣāhu॒tir-hya̭sya pri॒yata̭mā॒-'gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ naiṣā᳚-mpu॒rā-''yu॒ṣo-'pa̭raḥ॒ pramī̭yate॒-'bhi vā e॒ṣa e॒tasya̭ gṛ॒hānṷcyati॒ yasya̭ gṛ॒hā-ndaha̭tya॒gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ nā-'syāpa̭ra-ṅgṛ॒hā-nda̭hati || 10 ||
(vra॒tapa̭taye॒ - niśi̭tāyā॒-nnirva̭pe॒t - purṷṣāḥ - saṅgrā॒maṃ - na - ca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
a॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙ-da॒gnime॒va kāma॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatya॒gnaye॒ ya vi̭ṣṭhāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thspardha̭mānaḥ॒, kṣetrḙ vā sajā॒teṣṷ vā॒-'gnime॒va yavi̭ṣṭha॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tenai॒vendri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mbhrātṛ̭vyasya [bhrātṛ̭vyasya, yu॒va॒te॒ vipā॒pmanā॒] 11
yuvate॒ vipā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa jayate॒-'gnaye॒ yavi̭ṣṭhāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dabhica॒ryamā̭ṇo॒ 'gnime॒va yavi̭ṣṭha॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-drakṣāgṃ̭si yavayati॒ naina̭-mabhi॒caran᳚-thstṛṇute॒-'gnaya॒ āyṷṣmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ sarva॒-māyṷ-riyā॒-mitya॒gni- me॒vā-''yṷṣmanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒- [e॒vā-'sminṋ, āyṷrdadhāti॒] 12
-nnāyṷrdadhāti॒ sarva॒māyṷ-retya॒gnayḙ jā॒tavḙdase puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāmo॒-'gnime॒va jā॒tavḙdasa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒vāgnaye॒ rukma̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-drukkā̭mo॒-'gnime॒va rukma̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti॒-roca̭ta e॒vāgnaye॒ teja̭svate puro॒ḍāśa̭- [puro॒ḍāśa᳚m, a॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒t] 13
-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-tteja̭skāmo॒-'gnime॒va teja̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti teja॒svyḙva bha̭vatya॒gnayḙ sāha॒ntyāya̭ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thsīkṣa̭māṇo॒ 'gnime॒va sā̭ha॒ntyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tenai॒va sa̭hate॒ yagṃ sīkṣa̭te || 14 ||
(bhrātṛ̭vyasyā -smi॒n - teja̭svate puro॒ḍaśa̭ - ma॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 3)
a॒gnaye-'nna̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒maye॒tā-'nna̭vān-thsyā॒mitya॒gni-me॒vā-nna̭vanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒manna̭vanta-ṅkaro॒tyanna̭vāne॒va bha̭vatya॒gnaye᳚-'nnā॒dāya̭ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙtā-'nnā॒da-ssyā॒mitya॒gni-me॒vānnā॒dagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mannā॒da-ṅka̭rotyannā॒da - [-ka̭rotyannā॒daḥ, e॒va bha̭vatya॒gnaye-'nna̭pataye] 15
e॒va bha̭vatya॒gnaye-'nna̭pataye puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ-kā॒maye॒tā-'nna̭pati-ssyā॒-mitya॒gni-me॒vā-'nna̭pati॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-manna̭pati-ṅkaro॒tyanna̭pati-re॒va bha̭vatya॒gnaye॒ pava̭mānāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peda॒gnayḙ pāva॒kāyā॒gnaye॒ śuca̭ye॒ jyogā̭mayāvī॒ yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti prā॒ṇa-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnayḙ - [yada॒gnaye᳚, pā॒va॒kāya॒ vāca̭-] 16
pāva॒kāya॒ vāca̭-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnaye॒ śuca̭ya॒ āyṷ-re॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhātyu॒ta yadī॒tāsu॒-rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒vaitā-me॒va nirva̭pe॒-ccakṣṷṣkāmo॒ yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti prā॒ṇa-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnayḙ pāva॒kāya॒ vāca̭-me॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnaye॒ śuca̭ye॒ cakṣṷ-re॒vāsmi॒-ntena̭ dadhā- [cakṣṷre॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti, u॒ta yadya॒ndho] 17
-tyu॒ta yadya॒ndho bhava̭ti॒ praiva pa̭śyatya॒gnayḙ pu॒trava̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dindrā̭ya pu॒triṇḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla-mpra॒jākā̭mo॒-'gni-re॒vā-'smai᳚ pra॒jā-mpra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhā-mindraḥ॒ pra ya̭cchatya॒gnaye॒ rasa̭vate-'jakṣī॒re ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ rasa̭vān-thsyā॒-mitya॒gni-me॒va rasa̭vanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒gṃ॒ rasa̭vanta-ṅkaroti॒ [rasa̭vanta-ṅkaroti, rasa̭vāne॒va] 18
rasa̭vāne॒va bha̭vatyajakṣī॒re bha̭vatyāgne॒yī vā e॒ṣā yada॒jā sā॒kṣāde॒va rasa॒mava̭ rundhe॒-'gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ vasṷmān-thsyā॒mitya॒gni-me॒va vasṷmanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ॒-va~sṷmanta-ṅkaroti॒ vasṷmāne॒va bha̭vatya॒gnayḙ vāja॒sṛtḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nniva̭rpe-thsaṅgrā॒me saṃ-ya~̭tte॒ vājaṃ॒- [saṃ-ya~̭tte॒ vāja᳚m, vā e॒ṣa si̭sīrṣati॒] 19
-~vā e॒ṣa si̭sīrṣati॒ ya-ssa̭grā॒mma-ñjigī̭ṣatya॒gniḥ khalu॒ vai de॒vānāṃ᳚-vā~ja॒sṛ-da॒gni-me॒va vā̭ja॒sṛta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ dhāva̭ti॒ vāja॒gṃ॒ hanti̭ vṛ॒tra-ñjaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-matho̭ a॒gniri̭va॒ na pra̭ti॒dhṛṣḙ bhavatya॒gnaye᳚-'gni॒vatḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dyasyā॒gnā- va॒gni- ma̭bhyu॒ddharḙyu॒-rnirdi̭ṣṭabhāgo॒ vā e॒tayo̭-ra॒nyo-'ni̭rdiṣṭabhāgo॒-'nyastau sa॒bhaṃva~̭ntau॒ yaja̭māna- [yaja̭mānam, a॒bhi] 20
-ma॒bhi sa-mbha̭vata॒-ssa ī᳚śva॒ra ārti॒-mārto॒-rya-da॒gnaye᳚-'gni॒vatḙ ni॒rvapa̭ti bhāga॒dheyḙnai॒vainaṷ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒-'gnaye॒ jyoti̭ṣmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dyasyā॒-gniruddhṛ॒to-'hṷte-'gniho॒tra u॒dvāye॒dapa̭ra ā॒dīpyā̭-'nū॒ddhṛtya॒ ityā̭hu॒sta-ttathā॒ na kā॒ryaṃ̭-ya~-dbhā̭ga॒dheya̭ma॒bhi pūrva̭ uddhri॒yate॒ kimapa̭ro॒-'bhyu- [kimapa̭ro॒-'bhyut, hri॒ye॒teti॒ tānye॒vā] 21
-ddhri̭ye॒teti॒ tānye॒vā va॒kṣāṇā̭ni sanni॒dhāya̭ manthedi॒taḥ pra̭tha॒ma-ñja̭jñe a॒gni-ssvādyone॒radhi̭ jā॒tavḙdāḥ | sa gā̭yatri॒yā tri॒ṣṭubhā॒ jaga̭tyā de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatu prajā॒nanniti॒ chando̭bhi-re॒vaina॒gg॒ svādyoneḥ॒ praja̭nayatye॒ṣa vā va so᳚-'gnirityā̭hu॒ rjyoti॒stvā a̭sya॒ parā̭patita॒-miti॒ yada॒gnaye॒ jyoti̭ṣmate ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāsya॒ jyotiḥ॒ parā̭patita॒-ntade॒vāva̭ rundhe || 22 ||
(ka॒ro॒tya॒nnā॒do - da̭dhāti॒ yada॒gnaye॒ - śuca̭ye॒ cakṣṷre॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti -karoti॒ - vājaṃ॒ -~yaja̭māna॒ - mu - de॒vāsya॒ - ṣaṭca̭) (a. 4)
vai॒śvā॒na॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dvāru॒ṇa-ñca॒ru-nda̭dhi॒krāvṇṇḙ ca॒ruma̭bhiśa॒syamā̭no॒ ya-dvai᳚śvāna॒ro dvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vainagg̭ svadaya॒tyapa̭ pā॒paṃ-va~rṇagṃ̭ hate vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati dadhi॒krāvṇṇā̭ punāti॒ hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā pa॒vitraṃ॒-vai~ hira̭ṇya-mpu॒nātye॒vaina̭-mā॒dya̭-ma॒syā-'nna̭-mbhavatye॒tāme॒va nirva̭pe-tpra॒jākā̭ma-ssaṃva~thsa॒ro [saṃva~thsa॒raḥ, vā] 23
vā e॒tasyā-'śā᳚nto॒ yoni̭-mpra॒jāyai̭ paśū॒nā-nnirda̭hati॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndate॒ ya-dvai᳚śvāna॒ro dvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va bhā̭ga॒dheyḙna śamayati॒ so᳚-'smai śā॒nta-ssvādyoneḥ᳚ pra॒jā-mpraja̭nayati vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati dadhi॒krāvṇṇā̭ punāti॒ hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā pa॒vitraṃ॒-vai~ hira̭ṇya-mpu॒nātye॒vainaṃ̭- [pu॒nātye॒vaina᳚m, vi॒ndate᳚] 24
-~vi॒ndate᳚ pra॒jāṃ-vai~᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-tpu॒tre jā॒teyada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭ti gāyatri॒yaivaina̭-mbrahmavarca॒sena̭ punāti॒ yannava̭kapāla-stri॒vṛtai॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti॒ ya-ddaśa̭kapālo vi॒rājai॒vā-'smi̭-nna॒nnādya̭-ndadhāti॒ yadekā̭daśakapāla- stri॒ṣṭubhai॒vā-'smi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ ya-ddvāda̭śakapālo॒ jaga̭tyai॒vā-'smi̭-npa॒śū-nda̭dhāti॒ yasmi̭n jā॒ta e॒tāmiṣṭi̭-nni॒rvapa̭ti pū॒ta [pū॒taḥ, e॒va tḙja॒svya̭nnā॒da] 25
e॒va tḙja॒svya̭nnā॒da i̭ndriyā॒vī pa̭śu॒mā-nbha̭va॒tyava॒ vā e॒ṣa sṷva॒rgā-llo॒kā-cchi̭dyate॒ yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭tipā॒daya̭ti suva॒rgāya॒ hi lo॒kāya̭ darśapūrṇamā॒sā vi॒jyetḙ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-damāvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭-'ti॒pādya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va prī̭ṇā॒tyatho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyā॒ [sama̭ṣṭyai, atho̭] 26
atho̭ de॒vatā̭ e॒vānvā॒rabhya̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti vīra॒hā vā e॒ṣa de॒vānāṃ॒-yo~᳚-'gni-mṷdvā॒saya̭te॒ na vā e॒tasya̭ brāhma॒ṇā ṛ̭tā॒yavaḥ̭ pu॒rā-'nna̭-makṣa-nnāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dvaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-ma॒gnimṷdvāsayi॒ṣyan. yada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī-gā̭ya॒tro᳚ 'gni-ryāvā̭-ne॒vā-'gnistasmā̭ āti॒thya-ṅka̭ro॒tyatho॒ yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ tā॒dṛ- [tā॒dṛk, e॒va] 27
-ge॒va ta-ddvāda̭śakapālo vaiśvāna॒ro bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒raḥ khalu॒ vā a॒gneryoni॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamaya-tyā॒dya̭ma॒syānna̭-mbhavati vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla॒-ṅgrāma̭kāma āhava॒nīyḙ vaiśvāna॒ramadhi̭ śrayati॒ gārha̭patye māru॒ta-mpā̭pavasya॒sasya॒ vidhṛ̭tyai॒ dvāda̭śakapālo vaiśvāna॒ro bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vāsmai̭ sajā॒tāgścyā̭vayati māru॒to bha̭vati [ ] 28
ma॒ruto॒ vai de॒vānāṃ॒-vi~śo̭ devavi॒śenai॒vā-'smai̭ manuṣya vi॒śamava̭ rundhe sa॒ptaka̭pālo bhavati sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe 'nū॒cyamā̭na॒ ā sā̭dayati॒ viśa̭me॒vāsmā॒ anṷvartmāna-ṅkaroti || 29 ||
(pra॒jākā̭ma-ssaṃva~thsa॒raḥ - pu॒nātye॒vainaṃ̭ - pū॒taḥ - sama̭ṣṭyai -tā॒dṛṃ - mā̭ru॒to bha̭va॒ - tyekā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 5)
ā॒di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒ma-mṷpaprayā॒sya-nni॒yaṃ-vā~ adi̭ti-ra॒syāme॒va pūrve॒ prati̭tiṣṭhanti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dā॒yata̭na-ṅga॒tvā-saṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒raḥ khalu॒ vai de॒vānā̭-mā॒yata̭na-me॒tasmā॒dvā ā॒yata̭nā-dde॒vā asṷrā-najaya॒n॒. ya-dvai᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭ti de॒vānā̭-me॒vā-''yata̭ne yatate॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-me॒tasmi॒n vā e॒tau mṛ̭jāte॒ [e॒tau mṛ̭jāte, yo vi̭dviṣā॒ṇayo॒-ranna॒-matti̭] || 30 ||
yo vi̭dviṣā॒ṇayo॒-ranna॒-matti̭ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dvidviṣā॒ṇayo॒ranna̭-ñja॒gdhvā saṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra sva̭dita-me॒vā-'tti॒ nāsmi̭-nmṛjāte saṃva~thsa॒rāya॒ vā e॒tau sama̭māte॒ yau sa̭ma॒māte॒ tayo॒ryaḥ pūrvo̭-'bhi॒druhya̭ti॒ taṃ-va~rṷṇo gṛhṇāti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-thsamamā॒nayoḥ॒ pūrvo̭-'bhi॒druhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-me॒vā-''ptvā ni̭rvaru॒ṇaṃ- [ni̭rvaru॒ṇam, pa॒rastā̭-da॒bhi] || 31 ||
-pa॒rastā̭-da॒bhi drṷhyati॒ nainaṃ॒-va~rṷṇo gṛhṇātyā॒vyaṃ̭-vā~ e॒ṣa prati̭ gṛhṇāti॒ yo-'vi̭-mpratigṛ॒hṇāti̭ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe॒davi̭-mprati॒gṛhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-sva̭ditāme॒va prati̭gṛhṇāti॒ nā-''vya̭-mprati̭gṛhṇātyā॒tmano॒ vā e॒ṣa mātrā̭māpnoti॒ ya ṷbha॒yāda̭-tpratigṛ॒hṇātyaśvaṃ̭-vā~॒ purṷṣaṃ-vā~ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dubha॒yāda̭- [nirva̭pe-dubha॒yāda̭t, pra॒ti॒gṛhya̭] || 32 ||
-tprati॒gṛhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gnirvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-sva̭ditame॒va prati̭ gṛhṇāti॒ nātmano॒ mātrā̭māpnoti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-thsa॒ni-me॒ṣyan-thsaṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ro ya॒dā khalu॒ vai saṃ̭va~thsa॒ra-ñja॒natā̭yā॒-ñcara॒tyatha॒ sa dha̭nā॒rgho bha̭vati॒ya-dvai᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭ti saṃva~thsa॒ra-sā̭tāme॒va sa॒nima॒bhi pracya̭vate॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vanti॒ yo vai saṃ̭va~thsa॒raṃ- [vai saṃ̭va~thsa॒ram, pra॒yujya॒ na] || 33 ||
-pra॒yujya॒ na vi̭mu॒ñcatya̭pratiṣṭhā॒no vai sa bha̭vatye॒ta-me॒va vai᳚śvāna॒ra-mpuna̭rā॒gatya॒ nirva̭pe॒dya-me॒va pra̭yu॒ṅkte ta-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ vi mṷñcati॒ prati̭ṣṭhityai॒ yayā॒ rajvo᳚tta॒mā-ṅgāmā॒je-ttā-mbhrātṛ̭vyāya॒ pra hi̭ṇuyā॒-nnir-ṛ̭ti-me॒vāsmai॒ pra hi̭ṇoti || 34 ||
(mṛ॒jā॒te॒ - ni॒rva॒ru॒ṇaṃ - ~va̭pedubha॒yāda॒--dyo vai saṃ̭va~thsa॒ragṃ - ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 6)
ai॒ndra-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpa॒śukā̭ma ai॒ndrā vai pa॒śava॒ indra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-npraya̭cchati paśu॒mā-ne॒va bha̭vati ca॒rurbha̭vati॒ svāde॒vāsmai॒ yoneḥ᳚ pa॒śū-npraja̭naya॒tīndrā̭yendri॒yāva̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-tpa॒śukā̭ma indri॒yaṃ-vai~ pa॒śava॒ indra̭-me॒vendri॒yāva̭nta॒gg॒ svena ̭bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa [dhāvati॒ saḥ, e॒vā-'smā̭] || 35 ||
e॒vā-'smā̭ indri॒ya-mpa॒śū-npraya̭cchati paśu॒māne॒va bha̭va॒tīndrā̭ya-gha॒rmava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo brahmavarca॒saṃ-vai~ gha॒rma indra̭me॒va gha॒rmava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭va॒tīndrā̭yā॒-'rkava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-danna̭kāmo॒-'rko vai de॒vānā॒-manna॒-mindra̭-me॒vā-'rkava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒no- [svena̭ bhāga॒dheyḙna, upa̭ dhāvati॒ sa] || 36||
-pa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchatyannā॒da e॒va bha̭va॒tīndrā̭ya gha॒rmava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindrā̭ye-ndri॒yāva̭ta॒ indrā̭yā॒-'rkava̭te॒ bhūti̭kāmo॒ yadindrā̭ya gha॒rmava̭te ni॒rvapa̭ti॒ śira̭ e॒vāsya॒ tena̭ karoti॒ yadindrā̭yendri॒yāva̭ta ā॒tmāna̭-me॒vāsya॒ tena̭ karoti॒-ya-dindrā̭yā॒-'rkava̭te bhū॒ta e॒vānnādye॒ prati̭-tiṣṭhati॒ bhava̭tye॒vendrā̭yā- [bhava̭tye॒vendrā̭yā, a॒gṃ॒ ho॒mucḙ] || 37 ||
-'gṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-tpā॒pmā vā agṃha॒ indra̭me॒vā-'gṃ ho॒muca॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mpā॒pmano-'gṃha̭so muñca॒tīndrā̭ya vaimṛ॒dhāya̭ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-mmṛdho॒-'bhi pra॒vepḙran-rā॒ṣṭrāṇi̭ vā॒-'bhi sa̭mi॒yu-rindra̭-me॒va vai̭mṛ॒dhagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smā॒nmṛdho- [e॒vā-'smā॒nmṛdhaḥ̭, apa̭ ha॒ntīndrā̭ya] || 38 ||
-'pa̭ ha॒ntīndrā̭ya trā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dba॒ddho vā॒ pari̭yatto॒ vendra̭me॒va trā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-ntrāyata॒ indrā̭yā-'rkāśvame॒dhava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-mma̭hāya॒jño nopa॒namḙde॒te vai ma̭hāya॒jñasyā-'ntyḙ ta॒nū ya-da̭rkāśvame॒dhā-vindra̭-me॒vā-'rkā᳚śvame॒dha- va̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ anta॒to ma̭hāya॒jña-ñcyā̭vaya॒tyupai̭na-mmahāya॒jño na̭mati || 39 ||
(i॒ndri॒yāva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ so᳚ - 'rkava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheyḙnai॒ - vendrā̭yā - smā॒-nmṛdho᳚ - 'smai - sa॒pta ca̭ ) (a. 7)
indrā॒yā-'nvṛ̭jave puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāma॒ indra̭-me॒vā-'nvṛ̭ju॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-nanṷkān karoti grā॒myḙva bha̭vatīndrā॒ṇyai ca॒ru-nnirva̭pe॒dyasya॒ senā-'sagṃ̭śiteva॒ syā-di̭ndrā॒ṇī vai senā̭yai de॒vate᳚ndrā॒ṇī-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivāsya॒ senā॒gṃ॒ sagg śya̭ti॒ balba̭jā॒napī॒- [balba̭jā॒napi̭, i॒ddhme sa-nna̭hye॒dgau-] || 40 ||
-ddhme sa-nna̭hye॒dgau-ryatrā-'dhi̭ṣkannā॒-nyamḙha॒-ttato॒ balba̭jā॒ uda̭tiṣṭha॒-ngavā̭-me॒vaina̭-nnyā॒ya-ma̭pi॒nīya॒ gā vḙdaya॒tīndrā̭ya manyu॒mate॒ mana̭svate puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒me saṃya~̭tta indri॒yeṇa॒ vai ma॒nyunā॒ mana̭sā saṅgrā॒ma-ñja̭ya॒tīndra̭-me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ jaya̭ti॒ tagṃ [jaya̭ti॒ tam, sa॒grā॒ma-me॒tā-me॒va] || 41 ||
sa̭grā॒ma-me॒tā-me॒va nirva̭pe॒dyo ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭pa iva॒ syāde॒tāni॒ hi vā e॒tasmā॒ dapa̭krāntā॒nyathai॒ṣa ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭pa॒ indra̭me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ na ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭po bhava॒tīndrā̭ya dā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒- [dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyuḥ̭, itīndra̭-me॒va] || 42 ||
-ritīndra̭-me॒va dā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭va॒ntīndrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dyasmai॒ pratta̭miva॒ sanna pra̭dī॒yetendra̭-me॒va pra̭dā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭-dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ pra-dā̭paya॒tīndrā̭ya su॒trāmṇḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā- [-dapa̭ruddho vā, a॒pa॒ru॒ddhayamā̭no॒] || 43 ||
-'paru॒ddhayamā̭no॒ vendra̭me॒va su॒trāmā̭ṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-ntrāyate 'naparu॒ddhyo bha̭va॒tīndro॒ vai sa॒dṛ-nde॒vatā̭bhirāsī॒-thsa na vyā॒vṛta̭magaccha॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒ta-mai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnira̭vapa॒-ttenai॒-vā-'smi̭-nnindri॒ya-ma̭dadhā॒-cchakva̭rī yājyānuvā॒kyḙ akaro॒-dvajro॒ vai śakva̭rī॒ sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ aindha॒- [bhūtyā̭ aindha, so̭-'bhava॒-thso̭-'bibhe-] || 44 ||
-so̭-'bhava॒thso̭-'bibhe-dbhū॒taḥ pra mā̭ dhakṣya॒tīti॒ sa pra॒jāpa̭ti॒-mpuna॒rupā̭-'dhāva॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒-śśakva̭ryā॒ adhi̭ re॒vatī॒-nnira̭mimīta॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ yo-'lagg̭ śri॒yai san-thsa॒dṛṅkhsa̭mā॒nai-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti re॒vatī̭ puronuvā॒kyā̭ bhavati॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ śakva̭rī yā॒jyā̭ vajro॒ vai śakva̭rī॒sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ indhe॒ bhava̭tye॒va || 45 ||
(api॒ - tagg - syṷ - rvai - ndha - bhavati॒ - catṷrdaśa ca ) (a. 8)
ā॒gnā॒-vai॒ṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dabhi॒cara॒n-thsara̭sva॒tyājya̭ bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒t yaśca॒ruryadā᳚gnā-vaiṣṇa॒va ekā̭daśakapālo॒ bhava̭tya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhi-ścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ cā॒bhi ca̭rati॒-sara̭sva॒tyājya̭bhāgā bhavati॒ vāgvai sara̭svatī vā॒caivaina̭-ma॒bhi ca̭rati bārhaspa॒tya-śca॒ru rbha̭vati॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒ rbrahma̭ṇai॒vaina̭-ma॒bhi ca̭rati॒ [-ma॒bhi ca̭rati, prati॒ vai] || 46 ||
prati॒ vai pa॒rastā̭-dabhi॒cara̭nta-ma॒bhi ca̭ranti॒ dvedvḙ puro-'nuvā॒kyḙ kuryā॒dati॒ prayṷktyā e॒tayai॒va ya̭jetābhi ca॒ryamā̭ṇo de॒vatā̭bhi-re॒va de॒vatāḥ᳚ prati॒cara̭ti ya॒jñena̭ ya॒jñaṃ-vā~॒cā vāca॒-mbrahma̭ṇā॒ brahma॒ sa de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jña-ñca̭ maddhya॒to vyava̭sarpati॒ tasya॒ na kuta̭-śca॒nopā᳚vyā॒dho bha̭vati॒ naina̭-mabhi॒caran᳚-thstṛṇuta āgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaṃ-ya~॒jño no- [-ya॒jño na, u॒pa॒namḙda॒gni-ssarvā̭] || 47 ||
-pa॒namḙda॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷ-rya॒jño᳚-'gni-ñcai॒va viṣṇṷ-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ ya॒jña-mpraya̭cchata॒ upai̭naṃ-ya~॒jño na̭matyāgnā- vaiṣṇa॒va-ṅghṛ॒te ca॒ru-nnirva̭pe॒ccakṣṷṣkāmo॒-'gnervai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi pa̭śyanti ya॒jñasya̭ de॒vā a॒gni-ñcai॒va viṣṇṷ-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vā- [tāve॒va, a॒smi॒n cakṣṷrdhatta॒-] || 48 ||
-'smi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati dhe॒nvai vā e॒ta-dreto॒ yadājya̭-mana॒ḍuha̭-staṇḍu॒lā mi̭thu॒nā-de॒vāsmai॒ cakṣuḥ॒ praja̭nayati ghṛ॒te bha̭vati॒ tejo॒ vai ghṛ॒ta-nteja॒ścakṣu॒-steja̭sai॒vāsmai॒ teja॒-ścakṣu॒rava̭ rundha indri॒yaṃ-vai~ vī॒ryaṃ̭-vṛ~ṅkte॒ bhrātṛ̭vyo॒ yaja̭mā॒no-'ya̭jamānasyā-dhva॒raka̭lpā॒-mprati॒ nirva̭pe॒-dbhrātṛ̭vye॒ yaja̭māne॒ nā-'sye᳚ndri॒yaṃ- [nā-'sye᳚ndri॒yam, vī॒ryaṃ̭ ~vṛṅkte] || 49 ||
-~vī॒ryaṃ̭ ~vṛṅkte pu॒rāvā॒caḥ prava̭dito॒-rnirva̭pe॒-dyāva̭tye॒va vā-ktāmapro̭ditā॒-mbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ tāma̭sya॒ vāca̭-mpra॒vada̭ntī-ma॒nyā vāco-'nu॒ prava̭danti॒ tā i̭ndri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhatyāgnā vaiṣṇa॒va-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-tprāta-ssavana॒syā̭-'' kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tyaśca॒ru- ryada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tra-mprā̭ta-ssava॒na-mprā̭ta-ssava॒name॒va tenā᳚-''pno- [tenā᳚-''pnoti, ā॒gnā॒vai॒ṣṇa॒va-] || 50 ||
-tyāgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-nmāddhya̭ndinasya॒ sava̭nasyā-'' kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tya-śca॒ru ryadekā̭daśakapālo॒ bhava॒tyekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭu-ptraiṣṭṷbha॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭na॒-mmāddhya̭dinname॒va sava̭na॒-ntenā᳚-''pnotyāgnāvaiṣṇa॒va-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-ttṛtīyasava॒nasyā̭-''kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tya-śca॒rurya-ddvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti॒ dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭ta-ntṛtīyasava॒na-ntṛ̭tīya sava॒name॒va tenā᳚-''pnoti de॒vatā̭bhire॒va de॒vatāḥ᳚ [de॒vatāḥ᳚, pra॒ti॒cara̭ti] || 51 ||
prati॒cara̭ti ya॒jñena̭ ya॒jñaṃ-vā~॒cā vāca॒-mbrahma̭ṇā॒ brahma̭ ka॒pālai̭re॒va chandāg̭syā॒pnoti̭ puro॒ḍāśai॒-ssava̭nāni maitrāvaru॒ṇa-meka̭kapāla॒-nnirva̭pe-dva॒śāyai̭ kā॒le yaivāsau bhrātṛ̭vyasya va॒śā-'nṷ̄ba॒ndhyā̭ so e॒vaiṣaitasyaika̭kapālo bhavati॒ na hi ka॒pālaiḥ᳚ pa॒śu-marha॒tyāptu᳚m || 52 ||
(brahma̭ṇai॒vaina̭ma॒bhi ca̭rati - ya॒jño na - tāve॒vā - 'sye᳚ndri॒ya - mā᳚pnoti -de॒vatāḥ᳚ - sa॒ptatrigṃ̭śacca ) (a. 9)
a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒va ru॒dra-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva bha̭vati tiṣyāpūrṇamā॒se nirva̭pedru॒dro [nirva̭pedru॒draḥ, vai ti॒ṣyaḥ̭ somaḥ̭] || 53 ||
vai ti॒ṣyaḥ̭ somaḥ̭ pū॒rṇamā̭sa-ssā॒kṣāde॒va bra̭hmavarca॒samava̭ rundhe॒ pari̭śrite yājayati brahmavarca॒sasya॒ pari̭gṛhītyai śve॒tāyai᳚ śve॒tava̭thsāyai du॒gdha-mma̭thi॒tamājya̭-mbhava॒tyājya॒-mprokṣa̭ṇa॒mājyḙna mārjayante॒ yāva̭de॒va bra̭hmavarca॒sa-nta-thsarva̭-ṅkaro॒tyati̭ brahmavarca॒sa-ṅkri̭yata॒ ityā̭hurīśva॒ro du॒ścarmā॒ bhavi̭to॒riti̭ māna॒vī ṛcaṷ dhā॒yyḙ kuryā॒-dyadvai kiñca॒ manu॒-rava̭da॒tta-dbhḙṣa॒jaṃ- [-dbhḙṣa॒jam, bhe॒ṣa॒ja-me॒vā-'smai̭] || 54 ||
-bhḙṣa॒ja-me॒vā-'smai̭ karoti॒ yadi̭ bibhī॒yā-ddu॒ścarmā̭ bhaviṣyā॒mīti̭ somāpau॒ṣṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣaḥ pau॒ṣṇāḥ pa॒śava॒-ssvayai॒ vāsmai̭ de॒vata̭yā pa॒śubhi॒-stvaca̭-ṅkaroti॒ na du॒ścarmā̭ bhavati somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpra॒jākā̭ma॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhā a॒gniḥ pra॒jānā᳚-mprajanayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā᳚tya॒gniḥ pra॒jā-mpraja̭nayati vi॒ndate᳚ - [ ] || 55 ||
pra॒jāgṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe-dabhi॒caran᳚-thsau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣa e॒ṣa ru॒dro yada॒gni-ssvāyā̭ e॒vaina̭-nde॒vatā̭yai ni॒ṣkrīya̭ ru॒drāyāpi̭ dadhāti tā॒jagārti॒-mārccha̭ti somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-jjyogā̭mayāvī॒ somaṃ॒-vā~ e॒tasya॒ raso̭ gacchatya॒gnigṃ śarī̭raṃ॒-ya~sya॒ jyogā॒maya̭ti॒ somā̭de॒vāsya॒ rasa̭-nniṣkrī॒ṇātya॒gne-śśarī̭ramu॒ta yadī॒- [yadi̭, i॒tāsu॒ rbhava̭ti॒] || 56 ||
-tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va so̭māru॒drayo॒rvā e॒ta-ṅgra̭si॒tagṃ hotā॒ niṣkhi̭dati॒ sa ī᳚śva॒ra ārti॒mārto̭-rana॒ḍvān. hotrā॒ deyo॒ vahni॒rvā a̭na॒ḍvān. vahni॒r॒hotā॒ vahni̭nai॒va vahni̭-mā॒tmānagg̭ spṛṇoti somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ sve᳚-'smā ā॒yata̭ne॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayeya॒miti॒ vedi̭-mpari॒gṛhyā॒-'rdha-mṷddha॒nyā-da॒rdha-nnārdha-mba॒r॒hiṣaḥ̭ stṛṇī॒yā-da॒rdha-nnārdha-mi॒ddhmasyā᳚-'bhyā-da॒ddhyā-dad॒rdha-nna sva e॒vāsmā̭ ā॒yata̭ne॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayati || 57 ||
(ru॒dro - bhḙṣa॒jaṃ - vi॒ndate॒- yadi̭ - stṛṇī॒yāda॒rdhaṃ - dvāda̭śa ca) (a. 10)
ai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla॒-ṅgrāma̭kāma॒ indra̭-ñcai॒va ma॒ruta̭śca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vatyāhava॒nīya̭ ai॒ndramadhi̭ śrayati॒ gārha̭patye māru॒ta-mpā̭pavasya॒sasya॒ vidhṛ̭tyai sa॒ptaka̭pālo māru॒to bha̭vati sa॒ptaga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭gaṇa॒śa e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe-'nū॒cyamā̭na॒ ā sā̭dayati॒ viśa̭me॒vā- [viśa̭me॒va, a॒smā॒ anṷvartmānaṃ-] || 58 ||
-'smā॒ anṷvartmāna-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta kṣa॒trāya̭ ca vi॒śe ca̭ sa॒mada̭-ndaddhyā॒-mityai॒ndrasyā̭-'va॒dya-nbrṷ̄yā॒-dindrā॒yā-'nṷ brū॒hītyā॒śrāvya̭ brūyā-nma॒ruto̭ ya॒jeti̭ māru॒tasyā̭-'va॒dya-nbrṷ̄yā-nma॒rudbhyo-'nṷ brū॒hītyā॒śrāvya̭ brūyā॒dindraṃ̭-ya~॒jeti॒ sva e॒vaibhyo̭ bhāga॒dheyḙ sa॒mada̭-ndadhāti vitṛgṃhā॒ṇā-sti̭ṣṭhantye॒ tāme॒va [ ] || 59 ||
nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ kalpḙra॒nniti̭ yathādeva॒ta-ma̭va॒dāya̭ yathā deva॒taṃ-ya~̭je-dbhāga॒dheyḙnai॒vaināṋ yathāya॒tha-ṅka̭lpayati॒ kalpa̭nta e॒vaindra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dvaiśvade॒va-ndvāda̭śakapāla॒-ṅgrāma̭kāma॒ indra̭-ñcai॒va viśvāg̭śca de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vatyai॒ndrasyā̭-'va॒dāya̭ vaiśvade॒vasyāva̭ dye॒-dathai॒ndrasyo॒- [-dathai॒ndrasya̭, u॒pari̭ṣṭā-] || 60 ||
-pari̭ṣṭā-dindri॒yeṇai॒vāsmā̭ ubha॒yataḥ̭ sajā॒tā-npari̭ gṛhṇātyupādhā॒yya̭ pūrvayaṃ॒-vā~so॒ dakṣi̭ṇā sajā॒tānā॒mupa̭hityai॒ pṛśñi̭yai du॒gdhe praiya̭ṅgava-ñca॒ru-nnirva̭penma॒rudbhyo॒ grāma̭kāmaḥ॒ pṛśñi̭yai॒ vai paya̭so ma॒ruto̭ jā॒tāḥ pṛśñi̭yai pri॒yaṅga̭vo māru॒tāḥ khalu॒ vai de॒vata̭yā sajā॒tā ma॒ruta̭ e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati pri॒yava̭tī yājyānuvā॒kyḙ [yājyānuvā॒kye᳚, bha॒va॒taḥ॒ pri॒yame॒vainagṃ̭] || 61 ||
bhavataḥ pri॒yame॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti dvi॒padā̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati dvi॒pada̭ e॒vāva̭ rundhe॒ catṷṣpadā yā॒jyā̭ catṷṣpada e॒va pa॒śūnava̭ rundhe devāsu॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā mi॒tho vipri̭yā āsa॒-nte᳚(1॒) 'nyo᳚-'nyasmai॒ jyaiṣṭhyā॒yā-ti̭ṣṭhamānā-ścatu॒rdhā vya̭krāma-nna॒gni-rvasṷbhi॒-ssomo̭ ru॒drairindro̭ ma॒rudbhi॒-rvarṷṇa ādi॒tyai-ssa indraḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭-'dhāva॒-tta- [-'dhāva॒-ttam, e॒tayā̭] || 62 ||
-me॒tayā̭ saṃ॒(2)jñānyā̭-'yājaya-da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapa॒-thsomā̭ya ru॒drava̭te ca॒rumindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒ -mekā̭daśakapālaṃ॒-va~rṷṇāyā-''di॒tyava̭te ca॒ru-ntato॒ vā indra̭-nde॒vā jyaiṣṭhyā̭yā॒bhi sama̭jānata॒ ya-ssa̭mā॒nai-rmi॒tho vipri̭ya॒-ssyā-ttame॒tayā̭ saṃ॒(2)jñānyā̭ yājaye-da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thsomā̭ya ru॒drava̭te ca॒ru-mindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapālaṃ॒-va~rṷṇāyā ''di॒tyava̭te ca॒ru-mindra̭-me॒vaina̭-mbhū॒ta-ñjyaiṣṭhyā̭ya samā॒nā a॒bhi sa-ñjā̭nate॒ vasi̭ṣṭha-ssamā॒nānā᳚-mbhavati || 63 ||
(viśa̭me॒va - ti̭ṣṭhantye॒tāme॒ - vāthai॒ndrasya̭ - yājyānuvā॒kyḙ - taṃ - ~varṷṇāya॒ -catṷrdaśa ca) (a. 11)
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha āpo̭ ha॒ yatprajā̭pate || sa vḙda pu॒traḥ pi॒tara॒gṃ॒ sa mā॒tara॒gṃ॒ sa sū॒nubha̭rva॒-thsa bhṷva॒-tpuna̭rmaghaḥ | sa dyāmaurṇo̭da॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sa suva॒-ssa viśvā॒ bhuvo̭ abhava॒-thsa ā-'bha̭vat || udu॒ tya-ñci॒tram || sa pra̭tna॒vannavī̭ya॒sā-'gne᳚ dyu॒mnena̭ saṃ॒ya~tā᳚ | bṛ॒ha-tta̭tantha bhā॒nunā᳚ || ni kāvyā̭ ve॒dhasa॒-śśaśva̭taska॒r॒haste॒ dadhā̭no॒ [dadhā̭naḥ, naryā̭ pu॒rūṇi̭ |] || 64 ||
naryā̭ pu॒rūṇi̭ | a॒gnirbhṷvadrayi॒patī̭ rayī॒ṇāgṃ sa॒trā ca̭krā॒ṇo a॒mṛtā̭ni॒ viśvā᳚ || hira̭ṇyapāṇimū॒tayḙ savi॒tāra॒mupa̭ hvaye | sa cettā̭ de॒vatā̭ pa॒dam || vā॒mama॒dya sa̭vitarvā॒mamu॒ śvo di॒vedi̭ve vā॒mama॒smabhyagṃ̭ sāvīḥ | vā॒masya॒ hi kṣaya̭sya deva॒ bhūrḙra॒yā dhi॒yā vā̭ma॒bhājaḥ̭ syāma || baḍi॒tthā parva̭tānā-ṅkhi॒dra-mbi̭bharṣi pṛthivi | pra yā bhṷ̄mi pravatvati ma॒hnā ji॒noṣi̭ [ji॒noṣi̭, ma॒hi॒ni॒ |] || 65 ||
mahini || stomā̭sastvā vicāriṇi॒ prati̭ṣṭobhantya॒ktubhiḥ̭ | prayā vāja॒-nna heṣa̭nta-mpe॒ru-masya̭syarjuni || ṛ॒dū॒darḙṇa॒ sakhyā̭ saceya॒ yo mā॒ na riṣye᳚ddharyaśva pī॒taḥ | a॒yaṃ-ya~-ssomo॒ nyadhā᳚yya॒sme tasmā॒ indra̭-mpra॒tira̭-me॒myaccha̭ || āpā᳚ntamanyu-stṛ॒pala̭-prabharmā॒ dhuni॒-śśimī̭ vā॒ñcharṷmāgṃ ṛjī॒ṣī | somo॒ viśvā᳚nyata॒sā vanā̭ni॒ nārvāgindra̭-mprati॒mānā̭ni debhuḥ || pra- [pra, su॒vā॒na-ssoma̭] || 66 ||
-sṷvā॒na-ssoma̭ ṛta॒yu-ści̭ke॒tendrā̭ya॒ brahma̭ ja॒mada̭gni॒-rarcanṋ | vṛṣā̭ ya॒ntā-'si॒ śava̭sa-stu॒rasyā॒-'nta-rya̭ccha gṛṇa॒te dha॒rtra-ndṛgṃ̭ha || sa॒bādha̭ste॒ mada̭-ñca śuṣma॒ya-ñca॒ brahma॒ naro᳚ brahma॒kṛtaḥ̭ saparyann | a॒rko vā॒ ya-ttu॒rate॒ soma̭cakṣā॒-statre-dindro̭ dadhate pṛ॒thsu tu॒ryām || vaṣa̭-ṭte viṣṇavā॒sa ā kṛ̭ṇomi॒ tanmḙ juṣasva śipiviṣṭa ha॒vyam | || 67 ||
vardha̭ntu tvā suṣṭu॒tayo॒ giro̭ me yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ ||pra ta-ttḙ a॒dya śi̭piviṣṭa॒ nāmā॒-'rya-śśagṃ̭ sāmi va॒yunā̭ni vi॒dvān | tantvā̭ gṛṇāmi ta॒vasa॒-mata̭vīyā॒n kṣaya̭ntama॒sya raja̭saḥ parā॒ke || kimi-ttḙ viṣṇo pari॒cakṣya̭-mbhū॒-tpra yadva̭va॒kṣe śi̭pivi॒ṣṭo a̭smi | mā varpo̭ a॒smadapa̭ gūha e॒tadya-da॒nyarṷ̄pa-ssami॒the ba॒bhūtha̭ | || 68 ||
agne॒ dā dā॒śuṣḙ ra॒yiṃ-vī~॒rava̭nta॒-mparī̭ṇasam | śi॒śī॒hi naḥ̭ sūnu॒mataḥ̭ || dā no̭ agne śa॒tino॒ dā-ssa̭ha॒sriṇo̭ du॒ro na vāja॒gg॒ śrutyā॒ apā̭ vṛdhi | prācī॒ dyāvā̭pṛthi॒vī brahma̭ṇā kṛdhi॒ suva॒rṇa śu॒kramu॒ṣaso॒ vi di̭dyutuḥ || a॒gnirdā॒ dravi̭ṇaṃ-vī~॒rapḙśā a॒gnir-ṛṣiṃ॒-ya~-ssa॒hasrā̭ sa॒noti̭ | a॒gnirdi॒vi ha॒vyamā ta̭tānā॒-'gne-rdhāmā̭ni॒ vibhṛ̭tā puru॒trā || mā [mā, no॒ ma॒rdhī॒ rā tū bha̭ra |] || 69 ||
no̭ mardhī॒ rā tū bha̭ra || ghṛ॒ta-nna pū॒ta-nta॒nūra̭re॒pā-śśuci॒ hira̭ṇyam | ta-ttḙ ru॒kmo na ro̭cata svadhāvaḥ || u॒bhe sṷścandra sa॒rpiṣo॒ darvī᳚ śrīṇīṣa ā॒sani̭ | u॒to na॒ u-tpṷpūryā u॒ktheṣṷ śavasaspata॒ iṣagg̭ sto॒tṛbhya॒ ā bha̭ra || vāyo̭ śa॒tagṃ harī̭ṇāṃ-yu~॒vasva॒ poṣyā̭ṇām | u॒ta vā̭ te saha॒sriṇo॒ ratha॒ ā yā̭tu॒ pāja̭sā || pra yābhi॒- [pra yābhiḥ, yāsi̭ dā॒śvāgṃ sa॒macchā̭] || 70 ||
-ryāsi̭ dā॒śvāgṃ sa॒macchā̭ ni॒yudbhi̭-rvāyavi॒ṣṭayḙ duro॒ṇe | ni no̭ ra॒yigṃ su॒bhoja̭saṃ-yu~ve॒ha ni vī॒rava॒-dgavya॒maśvi̭ya-ñca॒ rādhaḥ̭ ||re॒vatī᳚rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒rmadḙma || re॒vāgṃ idre॒vataḥ̭ sto॒tā syā-ttvāva̭to ma॒ghonaḥ̭ | predṷ hariva-śśru॒tasya̭ || 71 ||
(dadhā̭no - ji॒noṣi̭ - debhuḥ॒ pra - ha॒vyaṃ - ba॒bhūtha॒ - mā - yābhi̭ - ścatvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 12)
(pra॒jāpa̭ti॒stā-ssṛ॒ṣṭā - a॒gnayḙ pathi॒kṛte॒ - gnaye॒ kāmā̭yā॒ - gnayenna̭vate -vaiśvāna॒ra -mā̭di॒tya-ñca॒ru - mai॒ndra-ñca॒ru - mindrā॒yānvṛ̭java - āgnāvaiṣṇa॒va -ma॒sau so̭mārau॒dra - mai॒ndrama॒kā̭daśakapālagṃ- hiraṇyaga॒rbho - dvāda̭śa )
(pra॒jāpa̭ti - ra॒gnaye॒ kāmā̭yā॒ - 'bhi sa-mbha̭vato॒ - yo vi̭dviṣā॒ṇayo̭ -ri॒dhme sanna̭ hye - dāgnāvaiṣṇa॒vamu॒ - pari̭ṣṭā॒ - dyāsi̭ dā॒śvāgṃsa॒ - meka̭saptatiḥ )
(pra॒jāpa̭tiḥ॒, predṷ hariva-śśru॒tasya̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे द्वितीयः प्रश्नः - इष्टिविधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
प्र॒जापतिः॑ प्र॒जा अ॑सृजत॒ ता-स्सृ॒ष्टा॒ इन्द्रा॒ग्नी अपा॑गूहता॒ग्ं॒ सो॑-ऽचाय-त्प्र॒जाप॑तिरिन्द्रा॒ग्नी वै मे᳚ प्र॒जा अपा॑घुक्षता॒मिति॒ स ए॒तमै᳚न्द्रा॒ग्न- मेका॑दशकपाल-मपश्य॒-त्त-न्निर॑वप॒-त्ताव॑स्मै प्र॒जाः प्रासा॑धयता- मिन्द्रा॒ग्नी वा ए॒तस्य॑ प्र॒जामप॑ गूहतो॒ यो-ऽलं॑ प्र॒जायै॒ स-न्प्र॒जा-न्न वि॒न्दत॑ ऐन्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पेत्-प्र॒जाका॑म इन्द्रा॒ग्नी [ ] 1
ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै᳚ प्र॒जा-म्प्र सा॑धयतो वि॒न्दते᳚ प्र॒जा-मै᳚न्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-थ्स्पर्ध॑मानः॒, क्षेत्रे॑ वा सजा॒तेषु॑ वेन्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ताभ्या॑मे॒वेन्द्रि॒यं ँवी॒र्य॑-म्भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते॒ वि पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण जय॒ते-ऽप॒ वा ए॒तस्मा॑दिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-ङ्क्रामति॒ य-स्स॑ग्रा॒म्म-मु॑पप्र॒यात्यै᳚न्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्नि- [-मेका॑दशकपाल॒-न्निः, व॒पे॒-थ्स॒ङ्ग्रा॒म-] 2
-र्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒म-मु॑पप्रया॒स्य-न्नि॑न्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-न्धत्त-स्स॒हेन्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑णोप॒ प्र या॑ति॒ जय॑ति॒ तग्ं स॑ग्रा॒म्मं-विँ वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑णर्ध्यते॒ य-स्स॑ग्रा॒म्म-ञ्जय॑त्यैन्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒म-ञ्जि॒त्वेन्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्निद्रि॒यं-वीँ॒र्य॑न्- [वी॒र्य᳚म्, ध॒त्तो॒ नेन्द्रि॒येण॑] 3
-धत्तो॒ नेन्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण॒ व्यृ॑द्ध्य॒ते-ऽप॒ वा ए॒तस्मा॑दिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-ङ्क्रामति॒ य एति॑ ज॒नता॑मैन्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-ज्ज॒नता॑मे॒ष्य-न्नि॑न्द्रा॒ग्नी ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-न्धत्त-स्स॒हेन्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण ज॒नता॑मेति पौ॒ष्ण-ञ्च॒रुमनु॒ निर्व॑पे-त्पू॒षा वा इ॑न्द्रि॒यस्य॑ वी॒र्य॑स्या-ऽनुप्रदा॒ता पू॒षण॑मे॒व [ ] 4
स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॑ इन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मनु॒ प्रय॑च्छति क्षैत्रप॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-ज्ज॒नता॑-मा॒गत्ये॒यं-वैँ क्षेत्र॑स्य॒ पति॑र॒स्यामे॒व प्रति॑ तिष्ठत्यैन्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल-मु॒परि॑ष्टा॒-न्निर्व॑पेद॒स्यामे॒व प्र॑ति॒ष्ठाये᳚न्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-मु॒परि॑ष्टा-दा॒त्म-न्ध॑त्ते ॥ 5 ॥
(प्र॒जाका॑म इन्द्रा॒ग्नी - उ॑पप्र॒यात्यै᳚न्द्रा॒ग्नमेका॑दशकपाल॒-न्नि- र्वी॒र्यं॑ - पू॒षण॑मे॒ वै - का॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 1)
अ॒ग्नये॑ पथि॒कृते॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी सन्न॑मावा॒स्यां᳚-वाँ पौर्णमा॒सीं-वाँ॑-ऽतिपा॒दये᳚-त्प॒थो वा ए॒षोद्ध्यप॑थेनैति॒ यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी सन्न॑मावा॒स्यां᳚-वाँ पौर्णमा॒सीं-वाँ॑तिपा॒दय॑त्य॒ग्निमे॒व प॑थि॒कृत॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒मप॑था॒-त्पन्था॒मपि॑ नयत्यन॒ड्वा-न्दक्षि॑णा व॒ही ह्ये॑ष समृ॑द्ध्या अ॒ग्नये᳚ व्र॒तप॑तये [व्र॒तप॑तये, पु॒रो॒डाश॑-] 6
पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य आहि॑ताग्नि॒-स्सन्न॑व्र॒त्यमि॑व॒ चरे॑द॒ग्निमे॒व व्र॒तप॑ति॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॑-व्रँ॒तमा ल॑भंयँति॒ व्रत्यो॑ भवत्य॒ग्नये॑ रक्षो॒घ्ने पु॑रो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यग्ं रक्षाग्ं॑सि॒ सचे॑रन्न॒ग्निमे॒व र॑क्षो॒हण॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒-द्रक्षा॒ग्॒स्यप॑ हन्ति॒ निशि॑ताया॒-न्निर्व॑पे॒- [निर्व॑पेत्, निशि॑ताया॒ग्ं॒ हि] 7
-न्निशि॑ताया॒ग्ं॒ हि रक्षाग्ं॑सि प्रे॒रते॑ स॒प्रेंर्णा᳚न्ये॒वैना॑नि हन्ति॒ परि॑श्रिते याजये॒-द्रक्ष॑सा॒-मन॑न्ववचाराय रक्षो॒घ्नी या᳚ज्यानुवा॒क्ये॑ भवतो॒ रक्ष॑सा॒ग्॒ स्तृत्या॑ अ॒ग्नये॑ रु॒द्रव॑ते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-दभि॒चर॑-न्ने॒षा वा अ॑स्य घो॒रा त॒नूर्य-द्रु॒द्रस्तस्मा॑ ए॒वैन॒मावृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒-मार्च्छ॑त्य॒ग्नये॑ सुरभि॒मते॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यस्य॒ गावो॑ वा॒ पुरु॑षा [वा॒ पुरु॑षाः, वा॒ प्र॒मीये॑र॒न्॒] 8
वा प्र॒मीये॑र॒न्॒ यो वा॑ बिभी॒यादे॒षा वा अ॑स्य भेष॒ज्या॑ त॒नूर्य-थ्सु॑रभि॒मती॒-तयै॒वा-ऽस्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति सुरभि॒मते॑ भवति पूतीग॒न्धस्या-ऽप॑हत्या अ॒ग्नये॒ क्षाम॑वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒मे संयँ॑त्ते भाग॒धेये॑नै॒वैनग्ं॑ शमयि॒त्वा परा॑न॒भि निर्दि॑शति॒ यमव॑रेषां॒-विँद्ध्य॑न्ति॒ जीव॑ति॒ स य-म्परे॑षा॒-म्प्र स मी॑यते॒ जय॑ति॒ तग्ं स॑ङ्ग्रा॒म- [तग्ं स॑ङ्ग्रा॒मम्, अ॒भि वा ए॒ष] 9
-म॒भि वा ए॒ष ए॒तानु॑च्यति॒ येषा᳚-म्पूर्वाप॒रा अ॒न्वञ्चः॑ प्र॒मीय॑न्ते पुरुषाहु॒तिर्-ह्य॑स्य प्रि॒यत॑मा॒-ऽग्नये॒ क्षाम॑वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-द्भाग॒धेये॑नै॒वैनग्ं॑ शमयति॒ नैषा᳚-म्पु॒रा-ऽऽयु॒षो-ऽप॑रः॒ प्रमी॑यते॒-ऽभि वा ए॒ष ए॒तस्य॑ गृ॒हानु॑च्यति॒ यस्य॑ गृ॒हा-न्दह॑त्य॒ग्नये॒ क्षाम॑वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-द्भाग॒धेये॑नै॒वैनग्ं॑ शमयति॒ ना-ऽस्याप॑र-ङ्गृ॒हा-न्द॑हति ॥ 10 ॥
(व्र॒तप॑तये॒ - निशि॑ताया॒-न्निर्व॑पे॒त् - पुरु॑षाः - सङ्ग्रा॒मं - न - च॒त्वारि॑ च) (अ. 2)
अ॒ग्नये॒ कामा॑य पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य-ङ्कामो॒ नोप॒नमे॑-द॒ग्निमे॒व काम॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-ङ्कामे॑न॒ सम॑र्धय॒त्युपै॑न॒-ङ्कामो॑ नमत्य॒ग्नये॒ य वि॑ष्ठाय पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-थ्स्पर्ध॑मानः॒, क्षेत्रे॑ वा सजा॒तेषु॑ वा॒-ऽग्निमे॒व यवि॑ष्ठ॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तेनै॒वेन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्भ्रातृ॑व्यस्य [भ्रातृ॑व्यस्य, यु॒व॒ते॒ विपा॒प्मना॒] 11
युवते॒ विपा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण जयते॒-ऽग्नये॒ यवि॑ष्ठाय पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-दभिच॒र्यमा॑णो॒ ऽग्निमे॒व यवि॑ष्ठ॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒-द्रक्षाग्ं॑सि यवयति॒ नैन॑-मभि॒चरन्᳚-थ्स्तृणुते॒-ऽग्नय॒ आयु॑ष्मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ सर्व॒-मायु॑-रिया॒-मित्य॒ग्नि- मे॒वा-ऽऽयु॑ष्मन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॒- [ए॒वा-ऽस्मिन्न्॑, आयु॑र्दधाति॒] 12
-न्नायु॑र्दधाति॒ सर्व॒मायु॑-रेत्य॒ग्नये॑ जा॒तवे॑दसे पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्भूति॑कामो॒-ऽग्निमे॒व जा॒तवे॑दस॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयति॒ भव॑त्ये॒वाग्नये॒ रुक्म॑ते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्रुक्का॑मो॒-ऽग्निमे॒व रुक्म॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॒-न्रुच॑-न्दधाति॒-रोच॑त ए॒वाग्नये॒ तेज॑स्वते पुरो॒डाश॑- [पुरो॒डाश᳚म्, अ॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒त्] 13
-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-त्तेज॑स्कामो॒-ऽग्निमे॒व तेज॑स्वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति तेज॒स्व्ये॑व भ॑वत्य॒ग्नये॑ साह॒न्त्याय॑ पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-थ्सीक्ष॑माणो॒ ऽग्निमे॒व सा॑ह॒न्त्यग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तेनै॒व स॑हते॒ यग्ं सीक्ष॑ते ॥ 14 ॥
(भ्रातृ॑व्यस्या -स्मि॒न् - तेज॑स्वते पुरो॒डश॑ - म॒ष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 3)
अ॒ग्नये-ऽन्न॑वते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॒ता-ऽन्न॑वान्-थ्स्या॒मित्य॒ग्नि-मे॒वा-न्न॑वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒मन्न॑वन्त-ङ्करो॒त्यन्न॑वाने॒व भ॑वत्य॒ग्नये᳚-ऽन्ना॒दाय॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑ता-ऽन्ना॒द-स्स्या॒मित्य॒ग्नि-मे॒वान्ना॒दग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-मन्ना॒द-ङ्क॑रोत्यन्ना॒द - [-क॑रोत्यन्ना॒दः, ए॒व भ॑वत्य॒ग्नये-ऽन्न॑पतये] 15
ए॒व भ॑वत्य॒ग्नये-ऽन्न॑पतये पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः-का॒मये॒ता-ऽन्न॑पति-स्स्या॒-मित्य॒ग्नि-मे॒वा-ऽन्न॑पति॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-मन्न॑पति-ङ्करो॒त्यन्न॑पति-रे॒व भ॑वत्य॒ग्नये॒ पव॑मानाय पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेद॒ग्नये॑ पाव॒काया॒ग्नये॒ शुच॑ये॒ ज्योगा॑मयावी॒ यद॒ग्नये॒ पव॑मानाय नि॒र्वप॑ति प्रा॒ण-मे॒वा-ऽस्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यद॒ग्नये॑ - [यद॒ग्नये᳚, पा॒व॒काय॒ वाच॑-] 16
पाव॒काय॒ वाच॑-मे॒वा-ऽस्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यद॒ग्नये॒ शुच॑य॒ आयु॑-रे॒वा-ऽस्मि॒-न्तेन॑ दधात्यु॒त यदी॒तासु॒-र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒वैता-मे॒व निर्व॑पे॒-च्चक्षु॑ष्कामो॒ यद॒ग्नये॒ पव॑मानाय नि॒र्वप॑ति प्रा॒ण-मे॒वा-ऽस्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यद॒ग्नये॑ पाव॒काय॒ वाच॑-मे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति॒ यद॒ग्नये॒ शुच॑ये॒ चक्षु॑-रे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधा- [चक्षु॑रे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति, उ॒त यद्य॒न्धो] 17
-त्यु॒त यद्य॒न्धो भव॑ति॒ प्रैव प॑श्यत्य॒ग्नये॑ पु॒त्रव॑ते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-दिन्द्रा॑य पु॒त्रिणे॑ पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल-म्प्र॒जाका॑मो॒-ऽग्नि-रे॒वा-ऽस्मै᳚ प्र॒जा-म्प्र॑ज॒नय॑ति वृ॒द्धा-मिन्द्रः॒ प्र य॑च्छत्य॒ग्नये॒ रस॑वते-ऽजक्षी॒रे च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ रस॑वान्-थ्स्या॒-मित्य॒ग्नि-मे॒व रस॑वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒ग्ं॒ रस॑वन्त-ङ्करोति॒ [रस॑वन्त-ङ्करोति, रस॑वाने॒व] 18
रस॑वाने॒व भ॑वत्यजक्षी॒रे भ॑वत्याग्ने॒यी वा ए॒षा यद॒जा सा॒क्षादे॒व रस॒मव॑ रुन्धे॒-ऽग्नये॒ वसु॑मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ वसु॑मान्-थ्स्या॒मित्य॒ग्नि-मे॒व वसु॑मन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॒-वँसु॑मन्त-ङ्करोति॒ वसु॑माने॒व भ॑वत्य॒ग्नये॑ वाज॒सृते॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निव॑र्पे-थ्सङ्ग्रा॒मे सं-यँ॑त्ते॒ वाजं॒- [सं-यँ॑त्ते॒ वाज᳚म्, वा ए॒ष सि॑सीर्षति॒] 19
-ँवा ए॒ष सि॑सीर्षति॒ य-स्स॑ग्रा॒म्म-ञ्जिगी॑षत्य॒ग्निः खलु॒ वै दे॒वानां᳚-वाँज॒सृ-द॒ग्नि-मे॒व वा॑ज॒सृत॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ धाव॑ति॒ वाज॒ग्ं॒ हन्ति॑ वृ॒त्र-ञ्जय॑ति॒ तग्ं स॑ग्रा॒म्म-मथो॑ अ॒ग्निरि॑व॒ न प्र॑ति॒धृषे॑ भवत्य॒ग्नये᳚-ऽग्नि॒वते॑ पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्यस्या॒ग्ना- व॒ग्नि- म॑भ्यु॒द्धरे॑यु॒-र्निर्दि॑ष्टभागो॒ वा ए॒तयो॑-र॒न्यो-ऽनि॑र्दिष्टभागो॒-ऽन्यस्तौ स॒भंवँ॑न्तौ॒ यज॑मान- [यज॑मानम्, अ॒भि] 20
-म॒भि स-म्भ॑वत॒-स्स ई᳚श्व॒र आर्ति॒-मार्तो॒-र्य-द॒ग्नये᳚-ऽग्नि॒वते॑ नि॒र्वप॑ति भाग॒धेये॑नै॒वैनौ॑ शमयति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑ति॒ यज॑मानो॒-ऽग्नये॒ ज्योति॑ष्मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्यस्या॒-ग्निरुद्धृ॒तो-ऽहु॑ते-ऽग्निहो॒त्र उ॒द्वाये॒दप॑र आ॒दीप्या॑-ऽनू॒द्धृत्य॒ इत्या॑हु॒स्त-त्तथा॒ न का॒र्यं॑-यँ-द्भा॑ग॒धेय॑म॒भि पूर्व॑ उद्ध्रि॒यते॒ किमप॑रो॒-ऽभ्यु- [किमप॑रो॒-ऽभ्युत्, ह्रि॒ये॒तेति॒ तान्ये॒वा] 21
-द्ध्रि॑ये॒तेति॒ तान्ये॒वा व॒क्षाणा॑नि सन्नि॒धाय॑ मन्थेदि॒तः प्र॑थ॒म-ञ्ज॑ज्ञे अ॒ग्नि-स्स्वाद्योने॒रधि॑ जा॒तवे॑दाः । स गा॑यत्रि॒या त्रि॒ष्टुभा॒ जग॑त्या दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं-वँ॑हतु प्रजा॒नन्निति॒ छन्दो॑भि-रे॒वैन॒ग्ग्॒ स्वाद्योनेः॒ प्रज॑नयत्ये॒ष वा व सो᳚-ऽग्निरित्या॑हु॒ र्ज्योति॒स्त्वा अ॑स्य॒ परा॑पतित॒-मिति॒ यद॒ग्नये॒ ज्योति॑ष्मते नि॒र्वप॑ति॒ यदे॒वास्य॒ ज्योतिः॒ परा॑पतित॒-न्तदे॒वाव॑ रुन्धे ॥ 22 ॥
(क॒रो॒त्य॒न्ना॒दो - द॑धाति॒ यद॒ग्नये॒ - शुच॑ये॒ चक्षु॑रे॒वास्मि॒-न्तेन॑ दधाति -करोति॒ - वाजं॒ -ँयज॑मान॒ - मु - दे॒वास्य॒ - षट्च॑) (अ. 4)
वै॒श्वा॒न॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्वारु॒ण-ञ्च॒रु-न्द॑धि॒क्राव्ण्णे॑ च॒रुम॑भिश॒स्यमा॑नो॒ य-द्वै᳚श्वान॒रो द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒रेणै॒वैनग्ग्॑ स्वदय॒त्यप॑ पा॒पं-वँर्णग्ं॑ हते वारु॒णेनै॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति दधि॒क्राव्ण्णा॑ पुनाति॒ हिर॑ण्य॒-न्दक्षि॑णा प॒वित्रं॒-वैँ हिर॑ण्य-म्पु॒नात्ये॒वैन॑-मा॒द्य॑-म॒स्या-ऽन्न॑-म्भवत्ये॒तामे॒व निर्व॑पे-त्प्र॒जाका॑म-स्संवँथ्स॒रो [संवँथ्स॒रः, वा] 23
वा ए॒तस्या-ऽशा᳚न्तो॒ योनि॑-म्प्र॒जायै॑ पशू॒ना-न्निर्द॑हति॒ यो-ऽल॑-म्प्र॒जायै॒ स-न्प्र॒जा-न्न वि॒न्दते॒ य-द्वै᳚श्वान॒रो द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒रमे॒व भा॑ग॒धेये॑न शमयति॒ सो᳚-ऽस्मै शा॒न्त-स्स्वाद्योनेः᳚ प्र॒जा-म्प्रज॑नयति वारु॒णेनै॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति दधि॒क्राव्ण्णा॑ पुनाति॒ हिर॑ण्य॒-न्दक्षि॑णा प॒वित्रं॒-वैँ हिर॑ण्य-म्पु॒नात्ये॒वैनं॑- [पु॒नात्ये॒वैन᳚म्, वि॒न्दते᳚] 24
-ँवि॒न्दते᳚ प्र॒जां-वैँ᳚श्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-त्पु॒त्रे जा॒तेयद॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑ति गायत्रि॒यैवैन॑-म्ब्रह्मवर्च॒सेन॑ पुनाति॒ यन्नव॑कपाल-स्त्रि॒वृतै॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति॒ य-द्दश॑कपालो वि॒राजै॒वा-ऽस्मि॑-न्न॒न्नाद्य॑-न्दधाति॒ यदेका॑दशकपाल- स्त्रि॒ष्टुभै॒वा-ऽस्मि॑-न्निन्द्रि॒य-न्द॑धाति॒ य-द्द्वाद॑शकपालो॒ जग॑त्यै॒वा-ऽस्मि॑-न्प॒शू-न्द॑धाति॒ यस्मि॑न् जा॒त ए॒तामिष्टि॑-न्नि॒र्वप॑ति पू॒त [पू॒तः, ए॒व ते॑ज॒स्व्य॑न्ना॒द] 25
ए॒व ते॑ज॒स्व्य॑न्ना॒द इ॑न्द्रिया॒वी प॑शु॒मा-न्भ॑व॒त्यव॒ वा ए॒ष सु॑व॒र्गा-ल्लो॒का-च्छि॑द्यते॒ यो द॑र्शपूर्णमासया॒जी सन्न॑मावा॒स्यां᳚-वाँ पौर्णमा॒सीं-वाँ॑तिपा॒दय॑ति सुव॒र्गाय॒ हि लो॒काय॑ दर्शपूर्णमा॒सा वि॒ज्येते॑ वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-दमावा॒स्यां᳚-वाँ पौर्णमा॒सीं-वाँ॑-ऽति॒पाद्य॑ संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒रमे॒व प्री॑णा॒त्यथो॑ संवँथ्स॒रमे॒वास्मा॒ उप॑ दधाति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्या॒ [सम॑ष्ट्यै, अथो॑] 26
अथो॑ दे॒वता॑ ए॒वान्वा॒रभ्य॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति वीर॒हा वा ए॒ष दे॒वानां॒-योँ᳚-ऽग्नि-मु॑द्वा॒सय॑ते॒ न वा ए॒तस्य॑ ब्राह्म॒णा ऋ॑ता॒यवः॑ पु॒रा-ऽन्न॑-मक्ष-न्नाग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-द्वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल-म॒ग्निमु॑द्वासयि॒ष्यन्. यद॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑त्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री-गा॑य॒त्रो᳚ ऽग्नि-र्यावा॑-ने॒वा-ऽग्निस्तस्मा॑ आति॒थ्य-ङ्क॑रो॒त्यथो॒ यथा॒ जनं॑-यँ॒ते॑-ऽव॒स-ङ्क॒रोति॑ ता॒दृ- [ता॒दृक्, ए॒व] 27
-गे॒व त-द्द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒रो भ॑वति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रः खलु॒ वा अ॒ग्नेर्योनि॒-स्स्वामे॒वैनं॒-योँनि॑-ङ्गमय-त्या॒द्य॑म॒स्यान्न॑-म्भवति वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पेन्मारु॒तग्ं स॒प्तक॑पाल॒-ङ्ग्राम॑काम आहव॒नीये॑ वैश्वान॒रमधि॑ श्रयति॒ गार्ह॑पत्ये मारु॒त-म्पा॑पवस्य॒सस्य॒ विधृ॑त्यै॒ द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒रो भ॑वति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रेणै॒वास्मै॑ सजा॒ताग्श्च्या॑वयति मारु॒तो भ॑वति [ ] 28
म॒रुतो॒ वै दे॒वानां॒-विँशो॑ देववि॒शेनै॒वा-ऽस्मै॑ मनुष्य वि॒शमव॑ रुन्धे स॒प्तक॑पालो भवति स॒प्त ग॑णा॒ वै म॒रुतो॑ गण॒श ए॒वास्मै॑ सजा॒तानव॑ रुन्धे ऽनू॒च्यमा॑न॒ आ सा॑दयति॒ विश॑मे॒वास्मा॒ अनु॑वर्त्मान-ङ्करोति ॥ 29 ॥
(प्र॒जाका॑म-स्संवँथ्स॒रः - पु॒नात्ये॒वैनं॑ - पू॒तः - सम॑ष्ट्यै -ता॒दृं - मा॑रु॒तो भ॑व॒ - त्येका॒न्न त्रि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 5)
आ॒दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒म-मु॑पप्रया॒स्य-न्नि॒यं-वाँ अदि॑ति-र॒स्यामे॒व पूर्वे॒ प्रति॑तिष्ठन्ति वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-दा॒यत॑न-ङ्ग॒त्वा-सं॑वँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒रः खलु॒ वै दे॒वाना॑-मा॒यत॑न-मे॒तस्मा॒द्वा आ॒यत॑ना-द्दे॒वा असु॑रा-नजय॒न्॒. य-द्वै᳚श्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल-न्नि॒र्वप॑ति दे॒वाना॑-मे॒वा-ऽऽयत॑ने यतते॒ जय॑ति॒ तग्ं स॑ग्रा॒म्म-मे॒तस्मि॒न् वा ए॒तौ मृ॑जाते॒ [ए॒तौ मृ॑जाते, यो वि॑द्विषा॒णयो॒-रन्न॒-मत्ति॑] ॥ 30 ॥
यो वि॑द्विषा॒णयो॒-रन्न॒-मत्ति॑ वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्विद्विषा॒णयो॒रन्न॑-ञ्ज॒ग्ध्वा सं॑वँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒र स्व॑दित-मे॒वा-ऽत्ति॒ नास्मि॑-न्मृजाते संवँथ्स॒राय॒ वा ए॒तौ सम॑माते॒ यौ स॑म॒माते॒ तयो॒र्यः पूर्वो॑-ऽभि॒द्रुह्य॑ति॒ तं-वँरु॑णो गृह्णाति वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सममा॒नयोः॒ पूर्वो॑-ऽभि॒द्रुह्य॑ संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-मे॒वा-ऽऽप्त्वा नि॑र्वरु॒णं- [नि॑र्वरु॒णम्, प॒रस्ता॑-द॒भि] ॥ 31 ॥
-प॒रस्ता॑-द॒भि द्रु॑ह्यति॒ नैनं॒-वँरु॑णो गृह्णात्या॒व्यं॑-वाँ ए॒ष प्रति॑ गृह्णाति॒ यो-ऽवि॑-म्प्रतिगृ॒ह्णाति॑ वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे॒दवि॑-म्प्रति॒गृह्य॑ संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-स्व॑दितामे॒व प्रति॑गृह्णाति॒ ना-ऽऽव्य॑-म्प्रति॑गृह्णात्या॒त्मनो॒ वा ए॒ष मात्रा॑माप्नोति॒ य उ॑भ॒याद॑-त्प्रतिगृ॒ह्णात्यश्वं॑-वाँ॒ पुरु॑षं-वाँ वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-दुभ॒याद॑- [निर्व॑पे-दुभ॒याद॑त्, प्र॒ति॒गृह्य॑] ॥ 32 ॥
-त्प्रति॒गृह्य॑ संवँथ्स॒रो वा अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-स्व॑दितमे॒व प्रति॑ गृह्णाति॒ नात्मनो॒ मात्रा॑माप्नोति वैश्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-थ्स॒नि-मे॒ष्यन्-थ्सं॑वँथ्स॒रो वा अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒रो य॒दा खलु॒ वै सं॑वँथ्स॒र-ञ्ज॒नता॑या॒-ञ्चर॒त्यथ॒ स ध॑ना॒र्घो भ॑वति॒य-द्वै᳚श्वान॒र-न्द्वाद॑शकपाल-न्नि॒र्वप॑ति संवँथ्स॒र-सा॑तामे॒व स॒निम॒भि प्रच्य॑वते॒ दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑वन्ति॒ यो वै सं॑वँथ्स॒रं- [वै सं॑वँथ्स॒रम्, प्र॒युज्य॒ न] ॥ 33 ॥
-प्र॒युज्य॒ न वि॑मु॒ञ्चत्य॑प्रतिष्ठा॒नो वै स भ॑वत्ये॒त-मे॒व वै᳚श्वान॒र-म्पुन॑रा॒गत्य॒ निर्व॑पे॒द्य-मे॒व प्र॑यु॒ङ्क्ते त-म्भा॑ग॒धेये॑न॒ वि मु॑ञ्चति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यया॒ रज्वो᳚त्त॒मा-ङ्गामा॒जे-त्ता-म्भ्रातृ॑व्याय॒ प्र हि॑णुया॒-न्निर्-ऋ॑ति-मे॒वास्मै॒ प्र हि॑णोति ॥ 34 ॥
(मृ॒जा॒ते॒ - नि॒र्व॒रु॒णं - ँव॑पेदुभ॒याद॒--द्यो वै सं॑वँथ्स॒रग्ं - षट्त्रिग्ं॑शच्च) (अ. 6)
ऐ॒न्द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-त्प॒शुका॑म ऐ॒न्द्रा वै प॒शव॒ इन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रय॑च्छति पशु॒मा-ने॒व भ॑वति च॒रुर्भ॑वति॒ स्वादे॒वास्मै॒ योनेः᳚ प॒शू-न्प्रज॑नय॒तीन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-त्प॒शुका॑म इन्द्रि॒यं-वैँ प॒शव॒ इन्द्र॑-मे॒वेन्द्रि॒याव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन ॑भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स [धावति॒ सः, ए॒वा-ऽस्मा॑] ॥ 35 ॥
ए॒वा-ऽस्मा॑ इन्द्रि॒य-म्प॒शू-न्प्रय॑च्छति पशु॒माने॒व भ॑व॒तीन्द्रा॑य-घ॒र्मव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्ब्रह्मवर्च॒सका॑मो ब्रह्मवर्च॒सं-वैँ घ॒र्म इन्द्र॑मे॒व घ॒र्मव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑व॒तीन्द्रा॑या॒-ऽर्कव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दन्न॑कामो॒-ऽर्को वै दे॒वाना॒-मन्न॒-मिन्द्र॑-मे॒वा-ऽर्कव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नो- [स्वेन॑ भाग॒धेये॑न, उप॑ धावति॒ स] ॥ 36॥
-प॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छत्यन्ना॒द ए॒व भ॑व॒तीन्द्रा॑य घ॒र्मव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दिन्द्रा॑ये-न्द्रि॒याव॑त॒ इन्द्रा॑या॒-ऽर्कव॑ते॒ भूति॑कामो॒ यदिन्द्रा॑य घ॒र्मव॑ते नि॒र्वप॑ति॒ शिर॑ ए॒वास्य॒ तेन॑ करोति॒ यदिन्द्रा॑येन्द्रि॒याव॑त आ॒त्मान॑-मे॒वास्य॒ तेन॑ करोति॒-य-दिन्द्रा॑या॒-ऽर्कव॑ते भू॒त ए॒वान्नाद्ये॒ प्रति॑-तिष्ठति॒ भव॑त्ये॒वेन्द्रा॑या- [भव॑त्ये॒वेन्द्रा॑या, अ॒ग्ं॒ हो॒मुचे॑] ॥ 37 ॥
-ऽग्ं हो॒मुचे॑ पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः पा॒प्मना॑ गृही॒त-स्स्या-त्पा॒प्मा वा अग्ंह॒ इन्द्र॑मे॒वा-ऽग्ं हो॒मुच॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-म्पा॒प्मनो-ऽग्ंह॑सो मुञ्च॒तीन्द्रा॑य वैमृ॒धाय॑ पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य-म्मृधो॒-ऽभि प्र॒वेपे॑रन्-रा॒ष्ट्राणि॑ वा॒-ऽभि स॑मि॒यु-रिन्द्र॑-मे॒व वै॑मृ॒धग्ग् स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मा॒न्मृधो- [ए॒वा-ऽस्मा॒न्मृधः॑, अप॑ ह॒न्तीन्द्रा॑य] ॥ 38 ॥
-ऽप॑ ह॒न्तीन्द्रा॑य त्रा॒त्रे पु॑रो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्ब॒द्धो वा॒ परि॑यत्तो॒ वेन्द्र॑मे॒व त्रा॒तार॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-न्त्रायत॒ इन्द्रा॑या-ऽर्काश्वमे॒धव॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्य-म्म॑हाय॒ज्ञो नोप॒नमे॑दे॒ते वै म॑हाय॒ज्ञस्या-ऽन्त्ये॑ त॒नू य-द॑र्काश्वमे॒धा-विन्द्र॑-मे॒वा-ऽर्का᳚श्वमे॒ध- व॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मा॑ अन्त॒तो म॑हाय॒ज्ञ-ञ्च्या॑वय॒त्युपै॑न-म्महाय॒ज्ञो न॑मति ॥ 39 ॥
(इ॒न्द्रि॒याव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सो᳚ - ऽर्कव॑न्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॑नै॒ - वेन्द्रा॑या - स्मा॒-न्मृधो᳚ - ऽस्मै - स॒प्त च॑ ) (अ. 7)
इन्द्रा॒या-ऽन्वृ॑जवे पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्ग्राम॑काम॒ इन्द्र॑-मे॒वा-ऽन्वृ॑जु॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-ननु॑कान् करोति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वतीन्द्रा॒ण्यै च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यस्य॒ सेना-ऽसग्ं॑शितेव॒ स्या-दि॑न्द्रा॒णी वै सेना॑यै दे॒वते᳚न्द्रा॒णी-मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सैवास्य॒ सेना॒ग्ं॒ सग्ग् श्य॑ति॒ बल्ब॑जा॒नपी॒- [बल्ब॑जा॒नपि॑, इ॒द्ध्मे स-न्न॑ह्ये॒द्गौ-] ॥ 40 ॥
-द्ध्मे स-न्न॑ह्ये॒द्गौ-र्यत्रा-ऽधि॑ष्कन्ना॒-न्यमे॑ह॒-त्ततो॒ बल्ब॑जा॒ उद॑तिष्ठ॒-न्गवा॑-मे॒वैन॑-न्न्या॒य-म॑पि॒नीय॒ गा वे॑दय॒तीन्द्रा॑य मन्यु॒मते॒ मन॑स्वते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-थ्सङ्ग्रा॒मे संयँ॑त्त इन्द्रि॒येण॒ वै म॒न्युना॒ मन॑सा सङ्ग्रा॒म-ञ्ज॑य॒तीन्द्र॑-मे॒व म॑न्यु॒मन्त॒-म्मन॑स्वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒य-म्म॒न्यु-म्मनो॑ दधाति॒ जय॑ति॒ तग्ं [जय॑ति॒ तम्, स॒ग्रा॒म-मे॒ता-मे॒व] ॥ 41 ॥
स॑ग्रा॒म-मे॒ता-मे॒व निर्व॑पे॒द्यो ह॒तम॑ना-स्स्व॒य-म्पा॑प इव॒ स्यादे॒तानि॒ हि वा ए॒तस्मा॒ दप॑क्रान्ता॒न्यथै॒ष ह॒तम॑ना-स्स्व॒य-म्पा॑प॒ इन्द्र॑मे॒व म॑न्यु॒मन्त॒-म्मन॑स्वन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑-न्निन्द्रि॒य-म्म॒न्यु-म्मनो॑ दधाति॒ न ह॒तम॑ना-स्स्व॒य-म्पा॑पो भव॒तीन्द्रा॑य दा॒त्रे पु॑रो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ दान॑कामा मे प्र॒जा-स्स्यु॒- [दान॑कामा मे प्र॒जा-स्स्युः॑, इतीन्द्र॑-मे॒व] ॥ 42 ॥
-रितीन्द्र॑-मे॒व दा॒तार॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॒ दान॑कामाः प्र॒जाः क॑रोति॒ दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑व॒न्तीन्द्रा॑य प्रदा॒त्रे पु॑रो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-द्यस्मै॒ प्रत्त॑मिव॒ सन्न प्र॑दी॒येतेन्द्र॑-मे॒व प्र॑दा॒तार॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑-धावति॒ स ए॒वास्मै॒ प्र-दा॑पय॒तीन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे॑ पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दप॑रुद्धो वा- [-दप॑रुद्धो वा, अ॒प॒रु॒द्धयमा॑नो॒] ॥ 43 ॥
-ऽपरु॒द्धयमा॑नो॒ वेन्द्र॑मे॒व सु॒त्रामा॑ण॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॑-न्त्रायते ऽनपरु॒द्ध्यो भ॑व॒तीन्द्रो॒ वै स॒दृ-न्दे॒वता॑भिरासी॒-थ्स न व्या॒वृत॑मगच्छ॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒-मुपा॑धाव॒-त्तस्मा॑ ए॒त-मै॒न्द्र-मेका॑दशकपाल॒-न्निर॑वप॒-त्तेनै॒-वा-ऽस्मि॑-न्निन्द्रि॒य-म॑दधा॒-च्छक्व॑री याज्यानुवा॒क्ये॑ अकरो॒-द्वज्रो॒ वै शक्व॑री॒ स ए॑नं॒-वँज्रो॒ भूत्या॑ ऐन्ध॒- [भूत्या॑ ऐन्ध, सो॑-ऽभव॒-थ्सो॑-ऽबिभे-] ॥ 44 ॥
-सो॑-ऽभव॒थ्सो॑-ऽबिभे-द्भू॒तः प्र मा॑ धक्ष्य॒तीति॒ स प्र॒जाप॑ति॒-म्पुन॒रुपा॑-ऽधाव॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒-श्शक्व॑र्या॒ अधि॑ रे॒वती॒-न्निर॑मिमीत॒ शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय॒ यो-ऽलग्ग्॑ श्रि॒यै सन्-थ्स॒दृङ्ख्स॑मा॒नै-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒त-मै॒न्द्र-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-दिन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा-ऽस्मि॑-न्निन्द्रि॒य-न्द॑धाति रे॒वती॑ पुरोनुवा॒क्या॑ भवति॒ शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय॒ शक्व॑री या॒ज्या॑ वज्रो॒ वै शक्व॑री॒स ए॑नं॒-वँज्रो॒ भूत्या॑ इन्धे॒ भव॑त्ये॒व ॥ 45 ॥
(अपि॒ - तग्ग् - स्यु॑ - र्वै - न्ध - भवति॒ - चतु॑र्दश च ) (अ. 8)
आ॒ग्ना॒-वै॒ष्ण॒व-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-दभि॒चर॒न्-थ्सर॑स्व॒त्याज्य॑ भागा॒ स्या-द्बा॑र्हस्प॒त् यश्च॒रुर्यदा᳚ग्ना-वैष्ण॒व एका॑दशकपालो॒ भव॑त्य॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ विष्णु॑र्य॒ज्ञो दे॒वता॑भि-श्चै॒वैनं॑-यँ॒ज्ञेन॑ चा॒भि च॑रति॒-सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा भवति॒ वाग्वै सर॑स्वती वा॒चैवैन॑-म॒भि च॑रति बार्हस्प॒त्य-श्च॒रु र्भ॑वति॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒ र्ब्रह्म॑णै॒वैन॑-म॒भि च॑रति॒ [-म॒भि च॑रति, प्रति॒ वै] ॥ 46 ॥
प्रति॒ वै प॒रस्ता॑-दभि॒चर॑न्त-म॒भि च॑रन्ति॒ द्वेद्वे॑ पुरो-ऽनुवा॒क्ये॑ कुर्या॒दति॒ प्रयु॑क्त्या ए॒तयै॒व य॑जेताभि च॒र्यमा॑णो दे॒वता॑भि-रे॒व दे॒वताः᳚ प्रति॒चर॑ति य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञं-वाँ॒चा वाच॒-म्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॒ स दे॒वता᳚श्चै॒व य॒ज्ञ-ञ्च॑ मद्ध्य॒तो व्यव॑सर्पति॒ तस्य॒ न कुत॑-श्च॒नोपा᳚व्या॒धो भ॑वति॒ नैन॑-मभि॒चरन्᳚-थ्स्तृणुत आग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒द्यं-यँ॒ज्ञो नो- [-य॒ज्ञो न, उ॒प॒नमे॑द॒ग्नि-स्सर्वा॑] ॥ 47 ॥
-प॒नमे॑द॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ विष्णु॑-र्य॒ज्ञो᳚-ऽग्नि-ञ्चै॒व विष्णु॑-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मै॑ य॒ज्ञ-म्प्रय॑च्छत॒ उपै॑नं-यँ॒ज्ञो न॑मत्याग्ना- वैष्ण॒व-ङ्घृ॒ते च॒रु-न्निर्व॑पे॒च्चक्षु॑ष्कामो॒-ऽग्नेर्वै चक्षु॑षा मनु॒ष्या॑ वि प॑श्यन्ति य॒ज्ञस्य॑ दे॒वा अ॒ग्नि-ञ्चै॒व विष्णु॑-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वा- [तावे॒व, अ॒स्मि॒न् चक्षु॑र्धत्त॒-] ॥ 48 ॥
-ऽस्मि॒न् चक्षु॑-र्धत्त॒-श्चक्षु॑ष्मा-ने॒व भ॑वति धे॒न्वै वा ए॒त-द्रेतो॒ यदाज्य॑-मन॒डुह॑-स्तण्डु॒ला मि॑थु॒ना-दे॒वास्मै॒ चक्षुः॒ प्रज॑नयति घृ॒ते भ॑वति॒ तेजो॒ वै घृ॒त-न्तेज॒श्चक्षु॒-स्तेज॑सै॒वास्मै॒ तेज॒-श्चक्षु॒रव॑ रुन्ध इन्द्रि॒यं-वैँ वी॒र्यं॑-वृँङ्क्ते॒ भ्रातृ॑व्यो॒ यज॑मा॒नो-ऽय॑जमानस्या-ध्व॒रक॑ल्पा॒-म्प्रति॒ निर्व॑पे॒-द्भ्रातृ॑व्ये॒ यज॑माने॒ ना-ऽस्ये᳚न्द्रि॒यं- [ना-ऽस्ये᳚न्द्रि॒यम्, वी॒र्यं॑ ँवृङ्क्ते] ॥ 49 ॥
-ँवी॒र्यं॑ ँवृङ्क्ते पु॒रावा॒चः प्रव॑दितो॒-र्निर्व॑पे॒-द्याव॑त्ये॒व वा-क्तामप्रो॑दिता॒-म्भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते॒ ताम॑स्य॒ वाच॑-म्प्र॒वद॑न्ती-म॒न्या वाचो-ऽनु॒ प्रव॑दन्ति॒ ता इ॑न्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-यँज॑माने दधत्याग्ना वैष्ण॒व-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे-त्प्रात-स्सवन॒स्या॑-ऽऽ का॒ले सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा॒ स्या-द्बा॑र्हस्प॒त्यश्च॒रु- र्यद॒ष्टाक॑पालो॒ भव॑त्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒त्र-म्प्रा॑त-स्सव॒न-म्प्रा॑त-स्सव॒नमे॒व तेना᳚-ऽऽप्नो- [तेना᳚-ऽऽप्नोति, आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒व-] ॥ 50 ॥
-त्याग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे॒-न्माद्ध्य॑न्दिनस्य॒ सव॑नस्या-ऽऽ का॒ले सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा॒ स्या-द्बा॑र्हस्प॒त्य-श्च॒रु र्यदेका॑दशकपालो॒ भव॒त्येका॑दशाक्षरा त्रि॒ष्टु-प्त्रैष्टु॑भ॒-म्माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑न॒-म्माद्ध्य॑दिन्नमे॒व सव॑न॒-न्तेना᳚-ऽऽप्नोत्याग्नावैष्ण॒व-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर्व॑पे-त्तृतीयसव॒नस्या॑-ऽऽका॒ले सर॑स्व॒त्याज्य॑भागा॒ स्या-द्बा॑र्हस्प॒त्य-श्च॒रुर्य-द्द्वाद॑शकपालो॒ भव॑ति॒ द्वाद॑शाक्षरा॒ जग॑ती॒ जाग॑त-न्तृतीयसव॒न-न्तृ॑तीय सव॒नमे॒व तेना᳚-ऽऽप्नोति दे॒वता॑भिरे॒व दे॒वताः᳚ [दे॒वताः᳚, प्र॒ति॒चर॑ति] ॥ 51 ॥
प्रति॒चर॑ति य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञं-वाँ॒चा वाच॒-म्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑ क॒पालै॑रे॒व छन्दाग्॑स्या॒प्नोति॑ पुरो॒डाशै॒-स्सव॑नानि मैत्रावरु॒ण-मेक॑कपाल॒-न्निर्व॑पे-द्व॒शायै॑ का॒ले यैवासौ भ्रातृ॑व्यस्य व॒शा-ऽनू॑ब॒न्ध्या॑ सो ए॒वैषैतस्यैक॑कपालो भवति॒ न हि क॒पालैः᳚ प॒शु-मर्ह॒त्याप्तु᳚म् ॥ 52 ॥
(ब्रह्म॑णै॒वैन॑म॒भि च॑रति - य॒ज्ञो न - तावे॒वा - ऽस्ये᳚न्द्रि॒य - मा᳚प्नोति -दे॒वताः᳚ - स॒प्तत्रिग्ं॑शच्च ) (अ. 9)
अ॒सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्ति-मैच्छ॒-न्तस्मा॑ ए॒तग्ं सो॑मारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर॑वप॒-न्तेनै॒वास्मि॒-न्रुच॑मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑म॒-स्स्या-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं सो॑मारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-थ्सोम॑-ञ्चै॒व रु॒द्र-ञ्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्ध॑त्तो ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वति तिष्यापूर्णमा॒से निर्व॑पेद्रु॒द्रो [निर्व॑पेद्रु॒द्रः, वै ति॒ष्यः॑ सोमः॑] ॥ 53 ॥
वै ति॒ष्यः॑ सोमः॑ पू॒र्णमा॑स-स्सा॒क्षादे॒व ब्र॑ह्मवर्च॒समव॑ रुन्धे॒ परि॑श्रिते याजयति ब्रह्मवर्च॒सस्य॒ परि॑गृहीत्यै श्वे॒तायै᳚ श्वे॒तव॑थ्सायै दु॒ग्ध-म्म॑थि॒तमाज्य॑-म्भव॒त्याज्य॒-म्प्रोक्ष॑ण॒माज्ये॑न मार्जयन्ते॒ याव॑दे॒व ब्र॑ह्मवर्च॒स-न्त-थ्सर्व॑-ङ्करो॒त्यति॑ ब्रह्मवर्च॒स-ङ्क्रि॑यत॒ इत्या॑हुरीश्व॒रो दु॒श्चर्मा॒ भवि॑तो॒रिति॑ मान॒वी ऋचौ॑ धा॒य्ये॑ कुर्या॒-द्यद्वै किञ्च॒ मनु॒-रव॑द॒त्त-द्भे॑ष॒जं- [-द्भे॑ष॒जम्, भे॒ष॒ज-मे॒वा-ऽस्मै॑] ॥ 54 ॥
-भे॑ष॒ज-मे॒वा-ऽस्मै॑ करोति॒ यदि॑ बिभी॒या-द्दु॒श्चर्मा॑ भविष्या॒मीति॑ सोमापौ॒ष्ण-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-थ्सौ॒म्यो वै दे॒वत॑या॒ पुरु॑षः पौ॒ष्णाः प॒शव॒-स्स्वयै॒ वास्मै॑ दे॒वत॑या प॒शुभि॒-स्त्वच॑-ङ्करोति॒ न दु॒श्चर्मा॑ भवति सोमारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-त्प्र॒जाका॑म॒-स्सोमो॒ वै रे॑तो॒धा अ॒ग्निः प्र॒जाना᳚-म्प्रजनयि॒ता सोम॑ ए॒वास्मै॒ रेतो॒ दधा᳚त्य॒ग्निः प्र॒जा-म्प्रज॑नयति वि॒न्दते᳚ - [ ] ॥ 55 ॥
प्र॒जाग्ं सो॑मारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे-दभि॒चरन्᳚-थ्सौ॒म्यो वै दे॒वत॑या॒ पुरु॑ष ए॒ष रु॒द्रो यद॒ग्नि-स्स्वाया॑ ए॒वैन॑-न्दे॒वता॑यै नि॒ष्क्रीय॑ रु॒द्रायापि॑ दधाति ता॒जगार्ति॒-मार्च्छ॑ति सोमारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒-ज्ज्योगा॑मयावी॒ सोमं॒-वाँ ए॒तस्य॒ रसो॑ गच्छत्य॒ग्निग्ं शरी॑रं॒-यँस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति॒ सोमा॑दे॒वास्य॒ रस॑-न्निष्क्री॒णात्य॒ग्ने-श्शरी॑रमु॒त यदी॒- [यदि॑, इ॒तासु॒ र्भव॑ति॒] ॥ 56 ॥
-तासु॒ र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व सो॑मारु॒द्रयो॒र्वा ए॒त-ङ्ग्र॑सि॒तग्ं होता॒ निष्खि॑दति॒ स ई᳚श्व॒र आर्ति॒मार्तो॑-रन॒ड्वान्. होत्रा॒ देयो॒ वह्नि॒र्वा अ॑न॒ड्वान्. वह्नि॒र्॒होता॒ वह्नि॑नै॒व वह्नि॑-मा॒त्मानग्ग्॑ स्पृणोति सोमारौ॒द्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ स्वे᳚-ऽस्मा आ॒यत॑ने॒ भ्रातृ॑व्य-ञ्जनयेय॒मिति॒ वेदि॑-म्परि॒गृह्या॒-ऽर्ध-मु॑द्ध॒न्या-द॒र्ध-न्नार्ध-म्ब॒र्॒हिषः॑ स्तृणी॒या-द॒र्ध-न्नार्ध-मि॒द्ध्मस्या᳚-ऽभ्या-द॒द्ध्या-दद्॒र्ध-न्न स्व ए॒वास्मा॑ आ॒यत॑ने॒ भ्रातृ॑व्य-ञ्जनयति ॥ 57 ॥
(रु॒द्रो - भे॑ष॒जं - वि॒न्दते॒- यदि॑ - स्तृणी॒याद॒र्धं - द्वाद॑श च) (अ. 10)
ऐ॒न्द्र-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पेन्मारु॒तग्ं स॒प्तक॑पाल॒-ङ्ग्राम॑काम॒ इन्द्र॑-ञ्चै॒व म॒रुत॑श्च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्रय॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वत्याहव॒नीय॑ ऐ॒न्द्रमधि॑ श्रयति॒ गार्ह॑पत्ये मारु॒त-म्पा॑पवस्य॒सस्य॒ विधृ॑त्यै स॒प्तक॑पालो मारु॒तो भ॑वति स॒प्तग॑णा॒ वै म॒रुतो॑गण॒श ए॒वास्मै॑ सजा॒तानव॑ रुन्धे-ऽनू॒च्यमा॑न॒ आ सा॑दयति॒ विश॑मे॒वा- [विश॑मे॒व, अ॒स्मा॒ अनु॑वर्त्मानं-] ॥ 58 ॥
-ऽस्मा॒ अनु॑वर्त्मान-ङ्करोत्ये॒तामे॒व निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त क्ष॒त्राय॑ च वि॒शे च॑ स॒मद॑-न्दद्ध्या॒-मित्यै॒न्द्रस्या॑-ऽव॒द्य-न्ब्रू॑या॒-दिन्द्रा॒या-ऽनु॑ ब्रू॒हीत्या॒श्राव्य॑ ब्रूया-न्म॒रुतो॑ य॒जेति॑ मारु॒तस्या॑-ऽव॒द्य-न्ब्रू॑या-न्म॒रुद्भ्यो-ऽनु॑ ब्रू॒हीत्या॒श्राव्य॑ ब्रूया॒दिन्द्रं॑-यँ॒जेति॒ स्व ए॒वैभ्यो॑ भाग॒धेये॑ स॒मद॑-न्दधाति वितृग्ंहा॒णा-स्ति॑ष्ठन्त्ये॒ तामे॒व [ ] ॥ 59 ॥
निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ कल्पे॑र॒न्निति॑ यथादेव॒त-म॑व॒दाय॑ यथा देव॒तं-यँ॑जे-द्भाग॒धेये॑नै॒वैनान्॑ यथाय॒थ-ङ्क॑ल्पयति॒ कल्प॑न्त ए॒वैन्द्र-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पे-द्वैश्वदे॒व-न्द्वाद॑शकपाल॒-ङ्ग्राम॑काम॒ इन्द्र॑-ञ्चै॒व विश्वाग्॑श्च दे॒वान्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्रय॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वत्यै॒न्द्रस्या॑-ऽव॒दाय॑ वैश्वदे॒वस्याव॑ द्ये॒-दथै॒न्द्रस्यो॒- [-दथै॒न्द्रस्य॑, उ॒परि॑ष्टा-] ॥ 60 ॥
-परि॑ष्टा-दिन्द्रि॒येणै॒वास्मा॑ उभ॒यतः॑ सजा॒ता-न्परि॑ गृह्णात्युपाधा॒य्य॑ पूर्वयं॒-वाँसो॒ दक्षि॑णा सजा॒ताना॒मुप॑हित्यै॒ पृश्ञि॑यै दु॒ग्धे प्रैय॑ङ्गव-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेन्म॒रुद्भ्यो॒ ग्राम॑कामः॒ पृश्ञि॑यै॒ वै पय॑सो म॒रुतो॑ जा॒ताः पृश्ञि॑यै प्रि॒यङ्ग॑वो मारु॒ताः खलु॒ वै दे॒वत॑या सजा॒ता म॒रुत॑ ए॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒ता-न्प्रय॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति प्रि॒यव॑ती याज्यानुवा॒क्ये॑ [याज्यानुवा॒क्ये᳚, भ॒व॒तः॒ प्रि॒यमे॒वैनग्ं॑] ॥ 61 ॥
भवतः प्रि॒यमे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति द्वि॒पदा॑ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवति द्वि॒पद॑ ए॒वाव॑ रुन्धे॒ चतु॑ष्पदा या॒ज्या॑ चतु॑ष्पद ए॒व प॒शूनव॑ रुन्धे देवासु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ते दे॒वा मि॒थो विप्रि॑या आस॒-न्ते᳚(1॒) ऽन्यो᳚-ऽन्यस्मै॒ ज्यैष्ठ्या॒या-ति॑ष्ठमाना-श्चतु॒र्धा व्य॑क्राम-न्न॒ग्नि-र्वसु॑भि॒-स्सोमो॑ रु॒द्रैरिन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-र्वरु॑ण आदि॒त्यै-स्स इन्द्रः॑ प्र॒जाप॑ति॒-मुपा॑-ऽधाव॒-त्त- [-ऽधाव॒-त्तम्, ए॒तया॑] ॥ 62 ॥
-मे॒तया॑ सं॒(2)ज्ञान्या॑-ऽयाजय-द॒ग्नये॒ वसु॑मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वप॒-थ्सोमा॑य रु॒द्रव॑ते च॒रुमिन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश॒ -मेका॑दशकपालं॒-वँरु॑णाया-ऽऽदि॒त्यव॑ते च॒रु-न्ततो॒ वा इन्द्र॑-न्दे॒वा ज्यैष्ठ्या॑या॒भि सम॑जानत॒ य-स्स॑मा॒नै-र्मि॒थो विप्रि॑य॒-स्स्या-त्तमे॒तया॑ सं॒(2)ज्ञान्या॑ याजये-द॒ग्नये॒ वसु॑मते पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पे॒-थ्सोमा॑य रु॒द्रव॑ते च॒रु-मिन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश॒-मेका॑दशकपालं॒-वँरु॑णाया ऽऽदि॒त्यव॑ते च॒रु-मिन्द्र॑-मे॒वैन॑-म्भू॒त-ञ्ज्यैष्ठ्या॑य समा॒ना अ॒भि स-ञ्जा॑नते॒ वसि॑ष्ठ-स्समा॒नाना᳚-म्भवति ॥ 63 ॥
(विश॑मे॒व - ति॑ष्ठन्त्ये॒तामे॒ - वाथै॒न्द्रस्य॑ - याज्यानुवा॒क्ये॑ - तं - ँवरु॑णाय॒ -चतु॑र्दश च) (अ. 11)
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ आपो॑ ह॒ यत्प्रजा॑पते ॥ स वे॑द पु॒त्रः पि॒तर॒ग्ं॒ स मा॒तर॒ग्ं॒ स सू॒नुभ॑र्व॒-थ्स भु॑व॒-त्पुन॑र्मघः । स द्यामौर्णो॑द॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ स सुव॒-स्स विश्वा॒ भुवो॑ अभव॒-थ्स आ-ऽभ॑वत् ॥ उदु॒ त्य-ञ्चि॒त्रम् ॥ स प्र॑त्न॒वन्नवी॑य॒सा-ऽग्ने᳚ द्यु॒म्नेन॑ सं॒यँता᳚ । बृ॒ह-त्त॑तन्थ भा॒नुना᳚ ॥ नि काव्या॑ वे॒धस॒-श्शश्व॑तस्क॒र्॒हस्ते॒ दधा॑नो॒ [दधा॑नः, नर्या॑ पु॒रूणि॑ ।] ॥ 64 ॥
नर्या॑ पु॒रूणि॑ । अ॒ग्निर्भु॑वद्रयि॒पती॑ रयी॒णाग्ं स॒त्रा च॑क्रा॒णो अ॒मृता॑नि॒ विश्वा᳚ ॥ हिर॑ण्यपाणिमू॒तये॑ सवि॒तार॒मुप॑ ह्वये । स चेत्ता॑ दे॒वता॑ प॒दम् ॥ वा॒मम॒द्य स॑वितर्वा॒ममु॒ श्वो दि॒वेदि॑वे वा॒मम॒स्मभ्यग्ं॑ सावीः । वा॒मस्य॒ हि क्षय॑स्य देव॒ भूरे॑र॒या धि॒या वा॑म॒भाजः॑ स्याम ॥ बडि॒त्था पर्व॑ताना-ङ्खि॒द्र-म्बि॑भर्षि पृथिवि । प्र या भू॑मि प्रवत्वति म॒ह्ना जि॒नोषि॑ [जि॒नोषि॑, म॒हि॒नि॒ ।] ॥ 65 ॥
महिनि ॥ स्तोमा॑सस्त्वा विचारिणि॒ प्रति॑ष्टोभन्त्य॒क्तुभिः॑ । प्रया वाज॒-न्न हेष॑न्त-म्पे॒रु-मस्य॑स्यर्जुनि ॥ ऋ॒दू॒दरे॑ण॒ सख्या॑ सचेय॒ यो मा॒ न रिष्ये᳚द्धर्यश्व पी॒तः । अ॒यं-यँ-स्सोमो॒ न्यधा᳚य्य॒स्मे तस्मा॒ इन्द्र॑-म्प्र॒तिर॑-मे॒म्यच्छ॑ ॥ आपा᳚न्तमन्यु-स्तृ॒पल॑-प्रभर्मा॒ धुनि॒-श्शिमी॑ वा॒ञ्छरु॑माग्ं ऋजी॒षी । सोमो॒ विश्वा᳚न्यत॒सा वना॑नि॒ नार्वागिन्द्र॑-म्प्रति॒माना॑नि देभुः ॥ प्र- [प्र, सु॒वा॒न-स्सोम॑] ॥ 66 ॥
-सु॑वा॒न-स्सोम॑ ऋत॒यु-श्चि॑के॒तेन्द्रा॑य॒ ब्रह्म॑ ज॒मद॑ग्नि॒-रर्चन्न्॑ । वृषा॑ य॒न्ता-ऽसि॒ शव॑स-स्तु॒रस्या॒-ऽन्त-र्य॑च्छ गृण॒ते ध॒र्त्र-न्दृग्ं॑ह ॥ स॒बाध॑स्ते॒ मद॑-ञ्च शुष्म॒य-ञ्च॒ ब्रह्म॒ नरो᳚ ब्रह्म॒कृतः॑ सपर्यन्न् । अ॒र्को वा॒ य-त्तु॒रते॒ सोम॑चक्षा॒-स्तत्रे-दिन्द्रो॑ दधते पृ॒थ्सु तु॒र्याम् ॥ वष॑-ट्ते विष्णवा॒स आ कृ॑णोमि॒ तन्मे॑ जुषस्व शिपिविष्ट ह॒व्यम् । ॥ 67 ॥
वर्ध॑न्तु त्वा सुष्टु॒तयो॒ गिरो॑ मे यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑ नः ॥प्र त-त्ते॑ अ॒द्य शि॑पिविष्ट॒ नामा॒-ऽर्य-श्शग्ं॑ सामि व॒युना॑नि वि॒द्वान् । तन्त्वा॑ गृणामि त॒वस॒-मत॑वीया॒न् क्षय॑न्तम॒स्य रज॑सः परा॒के ॥ किमि-त्ते॑ विष्णो परि॒चक्ष्य॑-म्भू॒-त्प्र यद्व॑व॒क्षे शि॑पिवि॒ष्टो अ॑स्मि । मा वर्पो॑ अ॒स्मदप॑ गूह ए॒तद्य-द॒न्यरू॑प-स्समि॒थे ब॒भूथ॑ । ॥ 68 ॥
अग्ने॒ दा दा॒शुषे॑ र॒यिं-वीँ॒रव॑न्त॒-म्परी॑णसम् । शि॒शी॒हि नः॑ सूनु॒मतः॑ ॥ दा नो॑ अग्ने श॒तिनो॒ दा-स्स॑ह॒स्रिणो॑ दु॒रो न वाज॒ग्ग्॒ श्रुत्या॒ अपा॑ वृधि । प्राची॒ द्यावा॑पृथि॒वी ब्रह्म॑णा कृधि॒ सुव॒र्ण शु॒क्रमु॒षसो॒ वि दि॑द्युतुः ॥ अ॒ग्निर्दा॒ द्रवि॑णं-वीँ॒रपे॑शा अ॒ग्निर्-ऋषिं॒-यँ-स्स॒हस्रा॑ स॒नोति॑ । अ॒ग्निर्दि॒वि ह॒व्यमा त॑ताना॒-ऽग्ने-र्धामा॑नि॒ विभृ॑ता पुरु॒त्रा ॥ मा [मा, नो॒ म॒र्धी॒ रा तू भ॑र ।] ॥ 69 ॥
नो॑ मर्धी॒ रा तू भ॑र ॥ घृ॒त-न्न पू॒त-न्त॒नूर॑रे॒पा-श्शुचि॒ हिर॑ण्यम् । त-त्ते॑ रु॒क्मो न रो॑चत स्वधावः ॥ उ॒भे सु॑श्चन्द्र स॒र्पिषो॒ दर्वी᳚ श्रीणीष आ॒सनि॑ । उ॒तो न॒ उ-त्पु॑पूर्या उ॒क्थेषु॑ शवसस्पत॒ इषग्ग्॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥ वायो॑ श॒तग्ं हरी॑णां-युँ॒वस्व॒ पोष्या॑णाम् । उ॒त वा॑ ते सह॒स्रिणो॒ रथ॒ आ या॑तु॒ पाज॑सा ॥ प्र याभि॒- [प्र याभिः, यासि॑ दा॒श्वाग्ं स॒मच्छा॑] ॥ 70 ॥
-र्यासि॑ दा॒श्वाग्ं स॒मच्छा॑ नि॒युद्भि॑-र्वायवि॒ष्टये॑ दुरो॒णे । नि नो॑ र॒यिग्ं सु॒भोज॑सं-युँवे॒ह नि वी॒रव॒-द्गव्य॒मश्वि॑य-ञ्च॒ राधः॑ ॥रे॒वती᳚र्न-स्सध॒माद॒ इन्द्रे॑ सन्तु तु॒विवा॑जाः । क्षु॒मन्तो॒ याभि॒र्मदे॑म ॥ रे॒वाग्ं इद्रे॒वतः॑ स्तो॒ता स्या-त्त्वाव॑तो म॒घोनः॑ । प्रेदु॑ हरिव-श्श्रु॒तस्य॑ ॥ 71 ॥
(दधा॑नो - जि॒नोषि॑ - देभुः॒ प्र - ह॒व्यं - ब॒भूथ॒ - मा - याभि॑ - श्चत्वारि॒ग्ं॒शच्च॑ ) (अ. 12)
(प्र॒जाप॑ति॒स्ता-स्सृ॒ष्टा - अ॒ग्नये॑ पथि॒कृते॒ - ग्नये॒ कामा॑या॒ - ग्नयेन्न॑वते -वैश्वान॒र -मा॑दि॒त्य-ञ्च॒रु - मै॒न्द्र-ञ्च॒रु - मिन्द्रा॒यान्वृ॑जव - आग्नावैष्ण॒व -म॒सौ सो॑मारौ॒द्र - मै॒न्द्रम॒का॑दशकपालग्ं- हिरण्यग॒र्भो - द्वाद॑श )
(प्र॒जाप॑ति - र॒ग्नये॒ कामा॑या॒ - ऽभि स-म्भ॑वतो॒ - यो वि॑द्विषा॒णयो॑ -रि॒ध्मे सन्न॑ ह्ये - दाग्नावैष्ण॒वमु॒ - परि॑ष्टा॒ - द्यासि॑ दा॒श्वाग्ंस॒ - मेक॑सप्ततिः )
(प्र॒जाप॑तिः॒, प्रेदु॑ हरिव-श्श्रु॒तस्य॑)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्द्वितीयकाण्डे द्वितीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pra॒jāpatiḥ̭ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā-ssṛ॒ṣṭā॒ indrā॒gnī apā̭gūhatā॒gṃ॒ so̭-'cāya-tpra॒jāpa̭tirindrā॒gnī vai me᳚ pra॒jā apā̭ghukṣatā॒miti॒ sa e॒tamai᳚ndrā॒gna- mekā̭daśakapāla-mapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttāva̭smai pra॒jāḥ prāsā̭dhayatā- mindrā॒gnī vā e॒tasya̭ pra॒jāmapa̭ gūhato॒ yo-'laṃ̭ pra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndata̭ aindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pet-pra॒jākā̭ma indrā॒gnī [ ] 1
e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpra sā̭dhayato vi॒ndate᳚ pra॒jā-mai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-thspardha̭mānaḥ॒, kṣetrḙ vā sajā॒teṣṷ vendrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tābhyā̭me॒vendri॒yaṃ ~vī॒rya̭-mbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ vi pā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa jaya॒te-'pa॒ vā e॒tasmā̭dindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ṅkrāmati॒ ya-ssa̭grā॒mma-mṷpapra॒yātyai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, va॒pe॒-thsa॒ṅgrā॒ma-] 2
-rva̭pe-thsaṅgrā॒ma-mṷpaprayā॒sya-nni̭ndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndhatta-ssa॒hendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇopa॒ pra yā̭ti॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mmaṃ-vi~ vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ ya-ssa̭grā॒mma-ñjaya̭tyaindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒ma-ñji॒tvendrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnidri॒yaṃ-vī~॒rya̭n- [vī॒rya᳚m, dha॒tto॒ nendri॒yeṇa̭] 3
-dhatto॒ nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhya॒te-'pa॒ vā e॒tasmā̭dindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ṅkrāmati॒ ya eti̭ ja॒natā̭maindrā॒gna-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-jja॒natā̭me॒ṣya-nni̭ndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndhatta-ssa॒hendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa ja॒natā̭meti pau॒ṣṇa-ñca॒rumanu॒ nirva̭pe-tpū॒ṣā vā i̭ndri॒yasya̭ vī॒rya̭syā-'nupradā॒tā pū॒ṣaṇa̭me॒va [ ] 4
svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭manu॒ praya̭cchati kṣaitrapa॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-jja॒natā̭-mā॒gatye॒yaṃ-vai~ kṣetra̭sya॒ pati̭ra॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhatyaindrā॒gna-mekā̭daśakapāla-mu॒pari̭ṣṭā॒-nnirva̭peda॒syāme॒va pra̭ti॒ṣṭhāye᳚ndri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mu॒pari̭ṣṭā-dā॒tma-ndha̭tte || 5 ||
(pra॒jākā̭ma indrā॒gnī - ṷpapra॒yātyai᳚ndrā॒gnamekā̭daśakapāla॒-nni- rvī॒ryaṃ̭ - pū॒ṣaṇa̭me॒ vai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 1)
a॒gnayḙ pathi॒kṛtḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭-'tipā॒daye᳚-tpa॒tho vā e॒ṣoddhyapa̭thenaiti॒ yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭tipā॒daya̭tya॒gnime॒va pa̭thi॒kṛta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒mapa̭thā॒-tpanthā॒mapi̭ nayatyana॒ḍvā-ndakṣi̭ṇā va॒hī hyḙṣa samṛ̭ddhyā a॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye [vra॒tapa̭taye, pu॒ro॒ḍāśa̭-] 6
puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dya āhi̭tāgni॒-ssanna̭vra॒tyami̭va॒ carḙda॒gnime॒va vra॒tapa̭ti॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-vra~॒tamā la̭bhaṃya~ti॒ vratyo̭ bhavatya॒gnayḙ rakṣo॒ghne pṷro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyagṃ rakṣāgṃ̭si॒ sacḙranna॒gnime॒va ra̭kṣo॒haṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-drakṣā॒g॒syapa̭ hanti॒ niśi̭tāyā॒-nnirva̭pe॒- [nirva̭pet, niśi̭tāyā॒gṃ॒ hi] 7
-nniśi̭tāyā॒gṃ॒ hi rakṣāgṃ̭si pre॒ratḙ sa॒preṃrṇā᳚nye॒vainā̭ni hanti॒ pari̭śrite yājaye॒-drakṣa̭sā॒-mana̭nvavacārāya rakṣo॒ghnī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavato॒ rakṣa̭sā॒g॒ stṛtyā̭ a॒gnayḙ ru॒drava̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dabhi॒cara̭-nne॒ṣā vā a̭sya gho॒rā ta॒nūrya-dru॒drastasmā̭ e॒vaina॒māvṛ̭ścati tā॒jagārti॒-mārccha̭tya॒gnayḙ surabhi॒matḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyasya॒ gāvo̭ vā॒ purṷṣā [vā॒ purṷṣāḥ, vā॒ pra॒mīyḙra॒n॒] 8
vā pra॒mīyḙra॒n॒ yo vā̭ bibhī॒yāde॒ṣā vā a̭sya bheṣa॒jyā̭ ta॒nūrya-thsṷrabhi॒matī॒-tayai॒vā-'smai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti surabhi॒matḙ bhavati pūtīga॒ndhasyā-'pa̭hatyā a॒gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒me saṃya~̭tte bhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayi॒tvā parā̭na॒bhi nirdi̭śati॒ yamava̭reṣāṃ॒-vi~ddhya̭nti॒ jīva̭ti॒ sa ya-mparḙṣā॒-mpra sa mī̭yate॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭ṅgrā॒ma- [tagṃ sa̭ṅgrā॒mam, a॒bhi vā e॒ṣa] 9
-ma॒bhi vā e॒ṣa e॒tānṷcyati॒ yeṣā᳚-mpūrvāpa॒rā a॒nvañcaḥ̭ pra॒mīya̭nte puruṣāhu॒tir-hya̭sya pri॒yata̭mā॒-'gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ naiṣā᳚-mpu॒rā-''yu॒ṣo-'pa̭raḥ॒ pramī̭yate॒-'bhi vā e॒ṣa e॒tasya̭ gṛ॒hānṷcyati॒ yasya̭ gṛ॒hā-ndaha̭tya॒gnaye॒ kṣāma̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ nā-'syāpa̭ra-ṅgṛ॒hā-nda̭hati || 10 ||
(vra॒tapa̭taye॒ - niśi̭tāyā॒-nnirva̭pe॒t - purṷṣāḥ - saṅgrā॒maṃ - na - ca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
a॒gnaye॒ kāmā̭ya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙ-da॒gnime॒va kāma॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatya॒gnaye॒ ya vi̭ṣṭhāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thspardha̭mānaḥ॒, kṣetrḙ vā sajā॒teṣṷ vā॒-'gnime॒va yavi̭ṣṭha॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tenai॒vendri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mbhrātṛ̭vyasya [bhrātṛ̭vyasya, yu॒va॒te॒ vipā॒pmanā॒] 11
yuvate॒ vipā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa jayate॒-'gnaye॒ yavi̭ṣṭhāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dabhica॒ryamā̭ṇo॒ 'gnime॒va yavi̭ṣṭha॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-drakṣāgṃ̭si yavayati॒ naina̭-mabhi॒caran᳚-thstṛṇute॒-'gnaya॒ āyṷṣmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ sarva॒-māyṷ-riyā॒-mitya॒gni- me॒vā-''yṷṣmanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒- [e॒vā-'sminṋ, āyṷrdadhāti॒] 12
-nnāyṷrdadhāti॒ sarva॒māyṷ-retya॒gnayḙ jā॒tavḙdase puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāmo॒-'gnime॒va jā॒tavḙdasa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒vāgnaye॒ rukma̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-drukkā̭mo॒-'gnime॒va rukma̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti॒-roca̭ta e॒vāgnaye॒ teja̭svate puro॒ḍāśa̭- [puro॒ḍāśa᳚m, a॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒t] 13
-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-tteja̭skāmo॒-'gnime॒va teja̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti teja॒svyḙva bha̭vatya॒gnayḙ sāha॒ntyāya̭ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thsīkṣa̭māṇo॒ 'gnime॒va sā̭ha॒ntyagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tenai॒va sa̭hate॒ yagṃ sīkṣa̭te || 14 ||
(bhrātṛ̭vyasyā -smi॒n - teja̭svate puro॒ḍaśa̭ - ma॒ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 3)
a॒gnaye-'nna̭vate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒maye॒tā-'nna̭vān-thsyā॒mitya॒gni-me॒vā-nna̭vanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒manna̭vanta-ṅkaro॒tyanna̭vāne॒va bha̭vatya॒gnaye᳚-'nnā॒dāya̭ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙtā-'nnā॒da-ssyā॒mitya॒gni-me॒vānnā॒dagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mannā॒da-ṅka̭rotyannā॒da - [-ka̭rotyannā॒daḥ, e॒va bha̭vatya॒gnaye-'nna̭pataye] 15
e॒va bha̭vatya॒gnaye-'nna̭pataye puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ-kā॒maye॒tā-'nna̭pati-ssyā॒-mitya॒gni-me॒vā-'nna̭pati॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-manna̭pati-ṅkaro॒tyanna̭pati-re॒va bha̭vatya॒gnaye॒ pava̭mānāya puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peda॒gnayḙ pāva॒kāyā॒gnaye॒ śuca̭ye॒ jyogā̭mayāvī॒ yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti prā॒ṇa-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnayḙ - [yada॒gnaye᳚, pā॒va॒kāya॒ vāca̭-] 16
pāva॒kāya॒ vāca̭-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnaye॒ śuca̭ya॒ āyṷ-re॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhātyu॒ta yadī॒tāsu॒-rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒vaitā-me॒va nirva̭pe॒-ccakṣṷṣkāmo॒ yada॒gnaye॒ pava̭mānāya ni॒rvapa̭ti prā॒ṇa-me॒vā-'smi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnayḙ pāva॒kāya॒ vāca̭-me॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yada॒gnaye॒ śuca̭ye॒ cakṣṷ-re॒vāsmi॒-ntena̭ dadhā- [cakṣṷre॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti, u॒ta yadya॒ndho] 17
-tyu॒ta yadya॒ndho bhava̭ti॒ praiva pa̭śyatya॒gnayḙ pu॒trava̭te puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dindrā̭ya pu॒triṇḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla-mpra॒jākā̭mo॒-'gni-re॒vā-'smai᳚ pra॒jā-mpra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhā-mindraḥ॒ pra ya̭cchatya॒gnaye॒ rasa̭vate-'jakṣī॒re ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ rasa̭vān-thsyā॒-mitya॒gni-me॒va rasa̭vanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒gṃ॒ rasa̭vanta-ṅkaroti॒ [rasa̭vanta-ṅkaroti, rasa̭vāne॒va] 18
rasa̭vāne॒va bha̭vatyajakṣī॒re bha̭vatyāgne॒yī vā e॒ṣā yada॒jā sā॒kṣāde॒va rasa॒mava̭ rundhe॒-'gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ vasṷmān-thsyā॒mitya॒gni-me॒va vasṷmanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ॒-va~sṷmanta-ṅkaroti॒ vasṷmāne॒va bha̭vatya॒gnayḙ vāja॒sṛtḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nniva̭rpe-thsaṅgrā॒me saṃ-ya~̭tte॒ vājaṃ॒- [saṃ-ya~̭tte॒ vāja᳚m, vā e॒ṣa si̭sīrṣati॒] 19
-~vā e॒ṣa si̭sīrṣati॒ ya-ssa̭grā॒mma-ñjigī̭ṣatya॒gniḥ khalu॒ vai de॒vānāṃ᳚-vā~ja॒sṛ-da॒gni-me॒va vā̭ja॒sṛta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ dhāva̭ti॒ vāja॒gṃ॒ hanti̭ vṛ॒tra-ñjaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-matho̭ a॒gniri̭va॒ na pra̭ti॒dhṛṣḙ bhavatya॒gnaye᳚-'gni॒vatḙ puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dyasyā॒gnā- va॒gni- ma̭bhyu॒ddharḙyu॒-rnirdi̭ṣṭabhāgo॒ vā e॒tayo̭-ra॒nyo-'ni̭rdiṣṭabhāgo॒-'nyastau sa॒bhaṃva~̭ntau॒ yaja̭māna- [yaja̭mānam, a॒bhi] 20
-ma॒bhi sa-mbha̭vata॒-ssa ī᳚śva॒ra ārti॒-mārto॒-rya-da॒gnaye᳚-'gni॒vatḙ ni॒rvapa̭ti bhāga॒dheyḙnai॒vainaṷ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒-'gnaye॒ jyoti̭ṣmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-dyasyā॒-gniruddhṛ॒to-'hṷte-'gniho॒tra u॒dvāye॒dapa̭ra ā॒dīpyā̭-'nū॒ddhṛtya॒ ityā̭hu॒sta-ttathā॒ na kā॒ryaṃ̭-ya~-dbhā̭ga॒dheya̭ma॒bhi pūrva̭ uddhri॒yate॒ kimapa̭ro॒-'bhyu- [kimapa̭ro॒-'bhyut, hri॒ye॒teti॒ tānye॒vā] 21
-ddhri̭ye॒teti॒ tānye॒vā va॒kṣāṇā̭ni sanni॒dhāya̭ manthedi॒taḥ pra̭tha॒ma-ñja̭jñe a॒gni-ssvādyone॒radhi̭ jā॒tavḙdāḥ | sa gā̭yatri॒yā tri॒ṣṭubhā॒ jaga̭tyā de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatu prajā॒nanniti॒ chando̭bhi-re॒vaina॒gg॒ svādyoneḥ॒ praja̭nayatye॒ṣa vā va so᳚-'gnirityā̭hu॒ rjyoti॒stvā a̭sya॒ parā̭patita॒-miti॒ yada॒gnaye॒ jyoti̭ṣmate ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāsya॒ jyotiḥ॒ parā̭patita॒-ntade॒vāva̭ rundhe || 22 ||
(ka॒ro॒tya॒nnā॒do - da̭dhāti॒ yada॒gnaye॒ - śuca̭ye॒ cakṣṷre॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti -karoti॒ - vājaṃ॒ -~yaja̭māna॒ - mu - de॒vāsya॒ - ṣaṭca̭) (a. 4)
vai॒śvā॒na॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dvāru॒ṇa-ñca॒ru-nda̭dhi॒krāvṇṇḙ ca॒ruma̭bhiśa॒syamā̭no॒ ya-dvai᳚śvāna॒ro dvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vainagg̭ svadaya॒tyapa̭ pā॒paṃ-va~rṇagṃ̭ hate vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati dadhi॒krāvṇṇā̭ punāti॒ hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā pa॒vitraṃ॒-vai~ hira̭ṇya-mpu॒nātye॒vaina̭-mā॒dya̭-ma॒syā-'nna̭-mbhavatye॒tāme॒va nirva̭pe-tpra॒jākā̭ma-ssaṃva~thsa॒ro [saṃva~thsa॒raḥ, vā] 23
vā e॒tasyā-'śā᳚nto॒ yoni̭-mpra॒jāyai̭ paśū॒nā-nnirda̭hati॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndate॒ ya-dvai᳚śvāna॒ro dvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va bhā̭ga॒dheyḙna śamayati॒ so᳚-'smai śā॒nta-ssvādyoneḥ᳚ pra॒jā-mpraja̭nayati vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati dadhi॒krāvṇṇā̭ punāti॒ hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā pa॒vitraṃ॒-vai~ hira̭ṇya-mpu॒nātye॒vainaṃ̭- [pu॒nātye॒vaina᳚m, vi॒ndate᳚] 24
-~vi॒ndate᳚ pra॒jāṃ-vai~᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-tpu॒tre jā॒teyada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭ti gāyatri॒yaivaina̭-mbrahmavarca॒sena̭ punāti॒ yannava̭kapāla-stri॒vṛtai॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti॒ ya-ddaśa̭kapālo vi॒rājai॒vā-'smi̭-nna॒nnādya̭-ndadhāti॒ yadekā̭daśakapāla- stri॒ṣṭubhai॒vā-'smi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ ya-ddvāda̭śakapālo॒ jaga̭tyai॒vā-'smi̭-npa॒śū-nda̭dhāti॒ yasmi̭n jā॒ta e॒tāmiṣṭi̭-nni॒rvapa̭ti pū॒ta [pū॒taḥ, e॒va tḙja॒svya̭nnā॒da] 25
e॒va tḙja॒svya̭nnā॒da i̭ndriyā॒vī pa̭śu॒mā-nbha̭va॒tyava॒ vā e॒ṣa sṷva॒rgā-llo॒kā-cchi̭dyate॒ yo da̭rśapūrṇamāsayā॒jī sanna̭māvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭tipā॒daya̭ti suva॒rgāya॒ hi lo॒kāya̭ darśapūrṇamā॒sā vi॒jyetḙ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-damāvā॒syāṃ᳚-vā~ paurṇamā॒sīṃ-vā~̭-'ti॒pādya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va prī̭ṇā॒tyatho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyā॒ [sama̭ṣṭyai, atho̭] 26
atho̭ de॒vatā̭ e॒vānvā॒rabhya̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti vīra॒hā vā e॒ṣa de॒vānāṃ॒-yo~᳚-'gni-mṷdvā॒saya̭te॒ na vā e॒tasya̭ brāhma॒ṇā ṛ̭tā॒yavaḥ̭ pu॒rā-'nna̭-makṣa-nnāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dvaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-ma॒gnimṷdvāsayi॒ṣyan. yada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī-gā̭ya॒tro᳚ 'gni-ryāvā̭-ne॒vā-'gnistasmā̭ āti॒thya-ṅka̭ro॒tyatho॒ yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ tā॒dṛ- [tā॒dṛk, e॒va] 27
-ge॒va ta-ddvāda̭śakapālo vaiśvāna॒ro bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒raḥ khalu॒ vā a॒gneryoni॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamaya-tyā॒dya̭ma॒syānna̭-mbhavati vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla॒-ṅgrāma̭kāma āhava॒nīyḙ vaiśvāna॒ramadhi̭ śrayati॒ gārha̭patye māru॒ta-mpā̭pavasya॒sasya॒ vidhṛ̭tyai॒ dvāda̭śakapālo vaiśvāna॒ro bha̭vati॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒reṇai॒vāsmai̭ sajā॒tāgścyā̭vayati māru॒to bha̭vati [ ] 28
ma॒ruto॒ vai de॒vānāṃ॒-vi~śo̭ devavi॒śenai॒vā-'smai̭ manuṣya vi॒śamava̭ rundhe sa॒ptaka̭pālo bhavati sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe 'nū॒cyamā̭na॒ ā sā̭dayati॒ viśa̭me॒vāsmā॒ anṷvartmāna-ṅkaroti || 29 ||
(pra॒jākā̭ma-ssaṃva~thsa॒raḥ - pu॒nātye॒vainaṃ̭ - pū॒taḥ - sama̭ṣṭyai -tā॒dṛṃ - mā̭ru॒to bha̭va॒ - tyekā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 5)
ā॒di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒ma-mṷpaprayā॒sya-nni॒yaṃ-vā~ adi̭ti-ra॒syāme॒va pūrve॒ prati̭tiṣṭhanti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dā॒yata̭na-ṅga॒tvā-saṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒raḥ khalu॒ vai de॒vānā̭-mā॒yata̭na-me॒tasmā॒dvā ā॒yata̭nā-dde॒vā asṷrā-najaya॒n॒. ya-dvai᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭ti de॒vānā̭-me॒vā-''yata̭ne yatate॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-me॒tasmi॒n vā e॒tau mṛ̭jāte॒ [e॒tau mṛ̭jāte, yo vi̭dviṣā॒ṇayo॒-ranna॒-matti̭] || 30 ||
yo vi̭dviṣā॒ṇayo॒-ranna॒-matti̭ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dvidviṣā॒ṇayo॒ranna̭-ñja॒gdhvā saṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra sva̭dita-me॒vā-'tti॒ nāsmi̭-nmṛjāte saṃva~thsa॒rāya॒ vā e॒tau sama̭māte॒ yau sa̭ma॒māte॒ tayo॒ryaḥ pūrvo̭-'bhi॒druhya̭ti॒ taṃ-va~rṷṇo gṛhṇāti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-thsamamā॒nayoḥ॒ pūrvo̭-'bhi॒druhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-me॒vā-''ptvā ni̭rvaru॒ṇaṃ- [ni̭rvaru॒ṇam, pa॒rastā̭-da॒bhi] || 31 ||
-pa॒rastā̭-da॒bhi drṷhyati॒ nainaṃ॒-va~rṷṇo gṛhṇātyā॒vyaṃ̭-vā~ e॒ṣa prati̭ gṛhṇāti॒ yo-'vi̭-mpratigṛ॒hṇāti̭ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe॒davi̭-mprati॒gṛhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-sva̭ditāme॒va prati̭gṛhṇāti॒ nā-''vya̭-mprati̭gṛhṇātyā॒tmano॒ vā e॒ṣa mātrā̭māpnoti॒ ya ṷbha॒yāda̭-tpratigṛ॒hṇātyaśvaṃ̭-vā~॒ purṷṣaṃ-vā~ vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-dubha॒yāda̭- [nirva̭pe-dubha॒yāda̭t, pra॒ti॒gṛhya̭] || 32 ||
-tprati॒gṛhya̭ saṃva~thsa॒ro vā a॒gnirvai᳚śvāna॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-sva̭ditame॒va prati̭ gṛhṇāti॒ nātmano॒ mātrā̭māpnoti vaiśvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-thsa॒ni-me॒ṣyan-thsaṃ̭va~thsa॒ro vā a॒gni-rvai᳚śvāna॒ro ya॒dā khalu॒ vai saṃ̭va~thsa॒ra-ñja॒natā̭yā॒-ñcara॒tyatha॒ sa dha̭nā॒rgho bha̭vati॒ya-dvai᳚śvāna॒ra-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭ti saṃva~thsa॒ra-sā̭tāme॒va sa॒nima॒bhi pracya̭vate॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vanti॒ yo vai saṃ̭va~thsa॒raṃ- [vai saṃ̭va~thsa॒ram, pra॒yujya॒ na] || 33 ||
-pra॒yujya॒ na vi̭mu॒ñcatya̭pratiṣṭhā॒no vai sa bha̭vatye॒ta-me॒va vai᳚śvāna॒ra-mpuna̭rā॒gatya॒ nirva̭pe॒dya-me॒va pra̭yu॒ṅkte ta-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ vi mṷñcati॒ prati̭ṣṭhityai॒ yayā॒ rajvo᳚tta॒mā-ṅgāmā॒je-ttā-mbhrātṛ̭vyāya॒ pra hi̭ṇuyā॒-nnir-ṛ̭ti-me॒vāsmai॒ pra hi̭ṇoti || 34 ||
(mṛ॒jā॒te॒ - ni॒rva॒ru॒ṇaṃ - ~va̭pedubha॒yāda॒--dyo vai saṃ̭va~thsa॒ragṃ - ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 6)
ai॒ndra-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpa॒śukā̭ma ai॒ndrā vai pa॒śava॒ indra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-npraya̭cchati paśu॒mā-ne॒va bha̭vati ca॒rurbha̭vati॒ svāde॒vāsmai॒ yoneḥ᳚ pa॒śū-npraja̭naya॒tīndrā̭yendri॒yāva̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-tpa॒śukā̭ma indri॒yaṃ-vai~ pa॒śava॒ indra̭-me॒vendri॒yāva̭nta॒gg॒ svena ̭bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa [dhāvati॒ saḥ, e॒vā-'smā̭] || 35 ||
e॒vā-'smā̭ indri॒ya-mpa॒śū-npraya̭cchati paśu॒māne॒va bha̭va॒tīndrā̭ya-gha॒rmava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo brahmavarca॒saṃ-vai~ gha॒rma indra̭me॒va gha॒rmava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭va॒tīndrā̭yā॒-'rkava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-danna̭kāmo॒-'rko vai de॒vānā॒-manna॒-mindra̭-me॒vā-'rkava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒no- [svena̭ bhāga॒dheyḙna, upa̭ dhāvati॒ sa] || 36||
-pa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchatyannā॒da e॒va bha̭va॒tīndrā̭ya gha॒rmava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindrā̭ye-ndri॒yāva̭ta॒ indrā̭yā॒-'rkava̭te॒ bhūti̭kāmo॒ yadindrā̭ya gha॒rmava̭te ni॒rvapa̭ti॒ śira̭ e॒vāsya॒ tena̭ karoti॒ yadindrā̭yendri॒yāva̭ta ā॒tmāna̭-me॒vāsya॒ tena̭ karoti॒-ya-dindrā̭yā॒-'rkava̭te bhū॒ta e॒vānnādye॒ prati̭-tiṣṭhati॒ bhava̭tye॒vendrā̭yā- [bhava̭tye॒vendrā̭yā, a॒gṃ॒ ho॒mucḙ] || 37 ||
-'gṃ ho॒mucḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-tpā॒pmā vā agṃha॒ indra̭me॒vā-'gṃ ho॒muca॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mpā॒pmano-'gṃha̭so muñca॒tīndrā̭ya vaimṛ॒dhāya̭ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-mmṛdho॒-'bhi pra॒vepḙran-rā॒ṣṭrāṇi̭ vā॒-'bhi sa̭mi॒yu-rindra̭-me॒va vai̭mṛ॒dhagg svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smā॒nmṛdho- [e॒vā-'smā॒nmṛdhaḥ̭, apa̭ ha॒ntīndrā̭ya] || 38 ||
-'pa̭ ha॒ntīndrā̭ya trā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dba॒ddho vā॒ pari̭yatto॒ vendra̭me॒va trā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-ntrāyata॒ indrā̭yā-'rkāśvame॒dhava̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-mma̭hāya॒jño nopa॒namḙde॒te vai ma̭hāya॒jñasyā-'ntyḙ ta॒nū ya-da̭rkāśvame॒dhā-vindra̭-me॒vā-'rkā᳚śvame॒dha- va̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ anta॒to ma̭hāya॒jña-ñcyā̭vaya॒tyupai̭na-mmahāya॒jño na̭mati || 39 ||
(i॒ndri॒yāva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ so᳚ - 'rkava̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheyḙnai॒ - vendrā̭yā - smā॒-nmṛdho᳚ - 'smai - sa॒pta ca̭ ) (a. 7)
indrā॒yā-'nvṛ̭jave puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāma॒ indra̭-me॒vā-'nvṛ̭ju॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-nanṷkān karoti grā॒myḙva bha̭vatīndrā॒ṇyai ca॒ru-nnirva̭pe॒dyasya॒ senā-'sagṃ̭śiteva॒ syā-di̭ndrā॒ṇī vai senā̭yai de॒vate᳚ndrā॒ṇī-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivāsya॒ senā॒gṃ॒ sagg śya̭ti॒ balba̭jā॒napī॒- [balba̭jā॒napi̭, i॒ddhme sa-nna̭hye॒dgau-] || 40 ||
-ddhme sa-nna̭hye॒dgau-ryatrā-'dhi̭ṣkannā॒-nyamḙha॒-ttato॒ balba̭jā॒ uda̭tiṣṭha॒-ngavā̭-me॒vaina̭-nnyā॒ya-ma̭pi॒nīya॒ gā vḙdaya॒tīndrā̭ya manyu॒mate॒ mana̭svate puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-thsaṅgrā॒me saṃya~̭tta indri॒yeṇa॒ vai ma॒nyunā॒ mana̭sā saṅgrā॒ma-ñja̭ya॒tīndra̭-me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ jaya̭ti॒ tagṃ [jaya̭ti॒ tam, sa॒grā॒ma-me॒tā-me॒va] || 41 ||
sa̭grā॒ma-me॒tā-me॒va nirva̭pe॒dyo ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭pa iva॒ syāde॒tāni॒ hi vā e॒tasmā॒ dapa̭krāntā॒nyathai॒ṣa ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭pa॒ indra̭me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ na ha॒tama̭nā-ssva॒ya-mpā̭po bhava॒tīndrā̭ya dā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒- [dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyuḥ̭, itīndra̭-me॒va] || 42 ||
-ritīndra̭-me॒va dā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭va॒ntīndrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dyasmai॒ pratta̭miva॒ sanna pra̭dī॒yetendra̭-me॒va pra̭dā॒tāra॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭-dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ pra-dā̭paya॒tīndrā̭ya su॒trāmṇḙ puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā- [-dapa̭ruddho vā, a॒pa॒ru॒ddhayamā̭no॒] || 43 ||
-'paru॒ddhayamā̭no॒ vendra̭me॒va su॒trāmā̭ṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-ntrāyate 'naparu॒ddhyo bha̭va॒tīndro॒ vai sa॒dṛ-nde॒vatā̭bhirāsī॒-thsa na vyā॒vṛta̭magaccha॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒ta-mai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnira̭vapa॒-ttenai॒-vā-'smi̭-nnindri॒ya-ma̭dadhā॒-cchakva̭rī yājyānuvā॒kyḙ akaro॒-dvajro॒ vai śakva̭rī॒ sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ aindha॒- [bhūtyā̭ aindha, so̭-'bhava॒-thso̭-'bibhe-] || 44 ||
-so̭-'bhava॒thso̭-'bibhe-dbhū॒taḥ pra mā̭ dhakṣya॒tīti॒ sa pra॒jāpa̭ti॒-mpuna॒rupā̭-'dhāva॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒-śśakva̭ryā॒ adhi̭ re॒vatī॒-nnira̭mimīta॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ yo-'lagg̭ śri॒yai san-thsa॒dṛṅkhsa̭mā॒nai-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti re॒vatī̭ puronuvā॒kyā̭ bhavati॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ śakva̭rī yā॒jyā̭ vajro॒ vai śakva̭rī॒sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ indhe॒ bhava̭tye॒va || 45 ||
(api॒ - tagg - syṷ - rvai - ndha - bhavati॒ - catṷrdaśa ca ) (a. 8)
ā॒gnā॒-vai॒ṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dabhi॒cara॒n-thsara̭sva॒tyājya̭ bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒t yaśca॒ruryadā᳚gnā-vaiṣṇa॒va ekā̭daśakapālo॒ bhava̭tya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhi-ścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ cā॒bhi ca̭rati॒-sara̭sva॒tyājya̭bhāgā bhavati॒ vāgvai sara̭svatī vā॒caivaina̭-ma॒bhi ca̭rati bārhaspa॒tya-śca॒ru rbha̭vati॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒ rbrahma̭ṇai॒vaina̭-ma॒bhi ca̭rati॒ [-ma॒bhi ca̭rati, prati॒ vai] || 46 ||
prati॒ vai pa॒rastā̭-dabhi॒cara̭nta-ma॒bhi ca̭ranti॒ dvedvḙ puro-'nuvā॒kyḙ kuryā॒dati॒ prayṷktyā e॒tayai॒va ya̭jetābhi ca॒ryamā̭ṇo de॒vatā̭bhi-re॒va de॒vatāḥ᳚ prati॒cara̭ti ya॒jñena̭ ya॒jñaṃ-vā~॒cā vāca॒-mbrahma̭ṇā॒ brahma॒ sa de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jña-ñca̭ maddhya॒to vyava̭sarpati॒ tasya॒ na kuta̭-śca॒nopā᳚vyā॒dho bha̭vati॒ naina̭-mabhi॒caran᳚-thstṛṇuta āgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dyaṃ-ya~॒jño no- [-ya॒jño na, u॒pa॒namḙda॒gni-ssarvā̭] || 47 ||
-pa॒namḙda॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷ-rya॒jño᳚-'gni-ñcai॒va viṣṇṷ-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ ya॒jña-mpraya̭cchata॒ upai̭naṃ-ya~॒jño na̭matyāgnā- vaiṣṇa॒va-ṅghṛ॒te ca॒ru-nnirva̭pe॒ccakṣṷṣkāmo॒-'gnervai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi pa̭śyanti ya॒jñasya̭ de॒vā a॒gni-ñcai॒va viṣṇṷ-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vā- [tāve॒va, a॒smi॒n cakṣṷrdhatta॒-] || 48 ||
-'smi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati dhe॒nvai vā e॒ta-dreto॒ yadājya̭-mana॒ḍuha̭-staṇḍu॒lā mi̭thu॒nā-de॒vāsmai॒ cakṣuḥ॒ praja̭nayati ghṛ॒te bha̭vati॒ tejo॒ vai ghṛ॒ta-nteja॒ścakṣu॒-steja̭sai॒vāsmai॒ teja॒-ścakṣu॒rava̭ rundha indri॒yaṃ-vai~ vī॒ryaṃ̭-vṛ~ṅkte॒ bhrātṛ̭vyo॒ yaja̭mā॒no-'ya̭jamānasyā-dhva॒raka̭lpā॒-mprati॒ nirva̭pe॒-dbhrātṛ̭vye॒ yaja̭māne॒ nā-'sye᳚ndri॒yaṃ- [nā-'sye᳚ndri॒yam, vī॒ryaṃ̭ ~vṛṅkte] || 49 ||
-~vī॒ryaṃ̭ ~vṛṅkte pu॒rāvā॒caḥ prava̭dito॒-rnirva̭pe॒-dyāva̭tye॒va vā-ktāmapro̭ditā॒-mbhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ tāma̭sya॒ vāca̭-mpra॒vada̭ntī-ma॒nyā vāco-'nu॒ prava̭danti॒ tā i̭ndri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhatyāgnā vaiṣṇa॒va-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-tprāta-ssavana॒syā̭-'' kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tyaśca॒ru- ryada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī gā̭ya॒tra-mprā̭ta-ssava॒na-mprā̭ta-ssava॒name॒va tenā᳚-''pno- [tenā᳚-''pnoti, ā॒gnā॒vai॒ṣṇa॒va-] || 50 ||
-tyāgnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-nmāddhya̭ndinasya॒ sava̭nasyā-'' kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tya-śca॒ru ryadekā̭daśakapālo॒ bhava॒tyekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭu-ptraiṣṭṷbha॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭na॒-mmāddhya̭dinname॒va sava̭na॒-ntenā᳚-''pnotyāgnāvaiṣṇa॒va-ndvāda̭śakapāla॒-nnirva̭pe-ttṛtīyasava॒nasyā̭-''kā॒le sara̭sva॒tyājya̭bhāgā॒ syā-dbā̭rhaspa॒tya-śca॒rurya-ddvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti॒ dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī॒ jāga̭ta-ntṛtīyasava॒na-ntṛ̭tīya sava॒name॒va tenā᳚-''pnoti de॒vatā̭bhire॒va de॒vatāḥ᳚ [de॒vatāḥ᳚, pra॒ti॒cara̭ti] || 51 ||
prati॒cara̭ti ya॒jñena̭ ya॒jñaṃ-vā~॒cā vāca॒-mbrahma̭ṇā॒ brahma̭ ka॒pālai̭re॒va chandāg̭syā॒pnoti̭ puro॒ḍāśai॒-ssava̭nāni maitrāvaru॒ṇa-meka̭kapāla॒-nnirva̭pe-dva॒śāyai̭ kā॒le yaivāsau bhrātṛ̭vyasya va॒śā-'nṷ̄ba॒ndhyā̭ so e॒vaiṣaitasyaika̭kapālo bhavati॒ na hi ka॒pālaiḥ᳚ pa॒śu-marha॒tyāptu᳚m || 52 ||
(brahma̭ṇai॒vaina̭ma॒bhi ca̭rati - ya॒jño na - tāve॒vā - 'sye᳚ndri॒ya - mā᳚pnoti -de॒vatāḥ᳚ - sa॒ptatrigṃ̭śacca ) (a. 9)
a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒va ru॒dra-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva bha̭vati tiṣyāpūrṇamā॒se nirva̭pedru॒dro [nirva̭pedru॒draḥ, vai ti॒ṣyaḥ̭ somaḥ̭] || 53 ||
vai ti॒ṣyaḥ̭ somaḥ̭ pū॒rṇamā̭sa-ssā॒kṣāde॒va bra̭hmavarca॒samava̭ rundhe॒ pari̭śrite yājayati brahmavarca॒sasya॒ pari̭gṛhītyai śve॒tāyai᳚ śve॒tava̭thsāyai du॒gdha-mma̭thi॒tamājya̭-mbhava॒tyājya॒-mprokṣa̭ṇa॒mājyḙna mārjayante॒ yāva̭de॒va bra̭hmavarca॒sa-nta-thsarva̭-ṅkaro॒tyati̭ brahmavarca॒sa-ṅkri̭yata॒ ityā̭hurīśva॒ro du॒ścarmā॒ bhavi̭to॒riti̭ māna॒vī ṛcaṷ dhā॒yyḙ kuryā॒-dyadvai kiñca॒ manu॒-rava̭da॒tta-dbhḙṣa॒jaṃ- [-dbhḙṣa॒jam, bhe॒ṣa॒ja-me॒vā-'smai̭] || 54 ||
-bhḙṣa॒ja-me॒vā-'smai̭ karoti॒ yadi̭ bibhī॒yā-ddu॒ścarmā̭ bhaviṣyā॒mīti̭ somāpau॒ṣṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-thsau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣaḥ pau॒ṣṇāḥ pa॒śava॒-ssvayai॒ vāsmai̭ de॒vata̭yā pa॒śubhi॒-stvaca̭-ṅkaroti॒ na du॒ścarmā̭ bhavati somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe-tpra॒jākā̭ma॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhā a॒gniḥ pra॒jānā᳚-mprajanayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā᳚tya॒gniḥ pra॒jā-mpraja̭nayati vi॒ndate᳚ - [ ] || 55 ||
pra॒jāgṃ so̭mārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe-dabhi॒caran᳚-thsau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣa e॒ṣa ru॒dro yada॒gni-ssvāyā̭ e॒vaina̭-nde॒vatā̭yai ni॒ṣkrīya̭ ru॒drāyāpi̭ dadhāti tā॒jagārti॒-mārccha̭ti somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-jjyogā̭mayāvī॒ somaṃ॒-vā~ e॒tasya॒ raso̭ gacchatya॒gnigṃ śarī̭raṃ॒-ya~sya॒ jyogā॒maya̭ti॒ somā̭de॒vāsya॒ rasa̭-nniṣkrī॒ṇātya॒gne-śśarī̭ramu॒ta yadī॒- [yadi̭, i॒tāsu॒ rbhava̭ti॒] || 56 ||
-tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va so̭māru॒drayo॒rvā e॒ta-ṅgra̭si॒tagṃ hotā॒ niṣkhi̭dati॒ sa ī᳚śva॒ra ārti॒mārto̭-rana॒ḍvān. hotrā॒ deyo॒ vahni॒rvā a̭na॒ḍvān. vahni॒r॒hotā॒ vahni̭nai॒va vahni̭-mā॒tmānagg̭ spṛṇoti somārau॒dra-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ sve᳚-'smā ā॒yata̭ne॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayeya॒miti॒ vedi̭-mpari॒gṛhyā॒-'rdha-mṷddha॒nyā-da॒rdha-nnārdha-mba॒r॒hiṣaḥ̭ stṛṇī॒yā-da॒rdha-nnārdha-mi॒ddhmasyā᳚-'bhyā-da॒ddhyā-dad॒rdha-nna sva e॒vāsmā̭ ā॒yata̭ne॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayati || 57 ||
(ru॒dro - bhḙṣa॒jaṃ - vi॒ndate॒- yadi̭ - stṛṇī॒yāda॒rdhaṃ - dvāda̭śa ca) (a. 10)
ai॒ndra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭penmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla॒-ṅgrāma̭kāma॒ indra̭-ñcai॒va ma॒ruta̭śca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vatyāhava॒nīya̭ ai॒ndramadhi̭ śrayati॒ gārha̭patye māru॒ta-mpā̭pavasya॒sasya॒ vidhṛ̭tyai sa॒ptaka̭pālo māru॒to bha̭vati sa॒ptaga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭gaṇa॒śa e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe-'nū॒cyamā̭na॒ ā sā̭dayati॒ viśa̭me॒vā- [viśa̭me॒va, a॒smā॒ anṷvartmānaṃ-] || 58 ||
-'smā॒ anṷvartmāna-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta kṣa॒trāya̭ ca vi॒śe ca̭ sa॒mada̭-ndaddhyā॒-mityai॒ndrasyā̭-'va॒dya-nbrṷ̄yā॒-dindrā॒yā-'nṷ brū॒hītyā॒śrāvya̭ brūyā-nma॒ruto̭ ya॒jeti̭ māru॒tasyā̭-'va॒dya-nbrṷ̄yā-nma॒rudbhyo-'nṷ brū॒hītyā॒śrāvya̭ brūyā॒dindraṃ̭-ya~॒jeti॒ sva e॒vaibhyo̭ bhāga॒dheyḙ sa॒mada̭-ndadhāti vitṛgṃhā॒ṇā-sti̭ṣṭhantye॒ tāme॒va [ ] || 59 ||
nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ kalpḙra॒nniti̭ yathādeva॒ta-ma̭va॒dāya̭ yathā deva॒taṃ-ya~̭je-dbhāga॒dheyḙnai॒vaināṋ yathāya॒tha-ṅka̭lpayati॒ kalpa̭nta e॒vaindra-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe-dvaiśvade॒va-ndvāda̭śakapāla॒-ṅgrāma̭kāma॒ indra̭-ñcai॒va viśvāg̭śca de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vatyai॒ndrasyā̭-'va॒dāya̭ vaiśvade॒vasyāva̭ dye॒-dathai॒ndrasyo॒- [-dathai॒ndrasya̭, u॒pari̭ṣṭā-] || 60 ||
-pari̭ṣṭā-dindri॒yeṇai॒vāsmā̭ ubha॒yataḥ̭ sajā॒tā-npari̭ gṛhṇātyupādhā॒yya̭ pūrvayaṃ॒-vā~so॒ dakṣi̭ṇā sajā॒tānā॒mupa̭hityai॒ pṛśñi̭yai du॒gdhe praiya̭ṅgava-ñca॒ru-nnirva̭penma॒rudbhyo॒ grāma̭kāmaḥ॒ pṛśñi̭yai॒ vai paya̭so ma॒ruto̭ jā॒tāḥ pṛśñi̭yai pri॒yaṅga̭vo māru॒tāḥ khalu॒ vai de॒vata̭yā sajā॒tā ma॒ruta̭ e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npraya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati pri॒yava̭tī yājyānuvā॒kyḙ [yājyānuvā॒kye᳚, bha॒va॒taḥ॒ pri॒yame॒vainagṃ̭] || 61 ||
bhavataḥ pri॒yame॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti dvi॒padā̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavati dvi॒pada̭ e॒vāva̭ rundhe॒ catṷṣpadā yā॒jyā̭ catṷṣpada e॒va pa॒śūnava̭ rundhe devāsu॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā mi॒tho vipri̭yā āsa॒-nte᳚(1॒) 'nyo᳚-'nyasmai॒ jyaiṣṭhyā॒yā-ti̭ṣṭhamānā-ścatu॒rdhā vya̭krāma-nna॒gni-rvasṷbhi॒-ssomo̭ ru॒drairindro̭ ma॒rudbhi॒-rvarṷṇa ādi॒tyai-ssa indraḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭-'dhāva॒-tta- [-'dhāva॒-ttam, e॒tayā̭] || 62 ||
-me॒tayā̭ saṃ॒(2)jñānyā̭-'yājaya-da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapa॒-thsomā̭ya ru॒drava̭te ca॒rumindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒ -mekā̭daśakapālaṃ॒-va~rṷṇāyā-''di॒tyava̭te ca॒ru-ntato॒ vā indra̭-nde॒vā jyaiṣṭhyā̭yā॒bhi sama̭jānata॒ ya-ssa̭mā॒nai-rmi॒tho vipri̭ya॒-ssyā-ttame॒tayā̭ saṃ॒(2)jñānyā̭ yājaye-da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒-thsomā̭ya ru॒drava̭te ca॒ru-mindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒-mekā̭daśakapālaṃ॒-va~rṷṇāyā ''di॒tyava̭te ca॒ru-mindra̭-me॒vaina̭-mbhū॒ta-ñjyaiṣṭhyā̭ya samā॒nā a॒bhi sa-ñjā̭nate॒ vasi̭ṣṭha-ssamā॒nānā᳚-mbhavati || 63 ||
(viśa̭me॒va - ti̭ṣṭhantye॒tāme॒ - vāthai॒ndrasya̭ - yājyānuvā॒kyḙ - taṃ - ~varṷṇāya॒ -catṷrdaśa ca) (a. 11)
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha āpo̭ ha॒ yatprajā̭pate || sa vḙda pu॒traḥ pi॒tara॒gṃ॒ sa mā॒tara॒gṃ॒ sa sū॒nubha̭rva॒-thsa bhṷva॒-tpuna̭rmaghaḥ | sa dyāmaurṇo̭da॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sa suva॒-ssa viśvā॒ bhuvo̭ abhava॒-thsa ā-'bha̭vat || udu॒ tya-ñci॒tram || sa pra̭tna॒vannavī̭ya॒sā-'gne᳚ dyu॒mnena̭ saṃ॒ya~tā᳚ | bṛ॒ha-tta̭tantha bhā॒nunā᳚ || ni kāvyā̭ ve॒dhasa॒-śśaśva̭taska॒r॒haste॒ dadhā̭no॒ [dadhā̭naḥ, naryā̭ pu॒rūṇi̭ |] || 64 ||
naryā̭ pu॒rūṇi̭ | a॒gnirbhṷvadrayi॒patī̭ rayī॒ṇāgṃ sa॒trā ca̭krā॒ṇo a॒mṛtā̭ni॒ viśvā᳚ || hira̭ṇyapāṇimū॒tayḙ savi॒tāra॒mupa̭ hvaye | sa cettā̭ de॒vatā̭ pa॒dam || vā॒mama॒dya sa̭vitarvā॒mamu॒ śvo di॒vedi̭ve vā॒mama॒smabhyagṃ̭ sāvīḥ | vā॒masya॒ hi kṣaya̭sya deva॒ bhūrḙra॒yā dhi॒yā vā̭ma॒bhājaḥ̭ syāma || baḍi॒tthā parva̭tānā-ṅkhi॒dra-mbi̭bharṣi pṛthivi | pra yā bhṷ̄mi pravatvati ma॒hnā ji॒noṣi̭ [ji॒noṣi̭, ma॒hi॒ni॒ |] || 65 ||
mahini || stomā̭sastvā vicāriṇi॒ prati̭ṣṭobhantya॒ktubhiḥ̭ | prayā vāja॒-nna heṣa̭nta-mpe॒ru-masya̭syarjuni || ṛ॒dū॒darḙṇa॒ sakhyā̭ saceya॒ yo mā॒ na riṣye᳚ddharyaśva pī॒taḥ | a॒yaṃ-ya~-ssomo॒ nyadhā᳚yya॒sme tasmā॒ indra̭-mpra॒tira̭-me॒myaccha̭ || āpā᳚ntamanyu-stṛ॒pala̭-prabharmā॒ dhuni॒-śśimī̭ vā॒ñcharṷmāgṃ ṛjī॒ṣī | somo॒ viśvā᳚nyata॒sā vanā̭ni॒ nārvāgindra̭-mprati॒mānā̭ni debhuḥ || pra- [pra, su॒vā॒na-ssoma̭] || 66 ||
-sṷvā॒na-ssoma̭ ṛta॒yu-ści̭ke॒tendrā̭ya॒ brahma̭ ja॒mada̭gni॒-rarcanṋ | vṛṣā̭ ya॒ntā-'si॒ śava̭sa-stu॒rasyā॒-'nta-rya̭ccha gṛṇa॒te dha॒rtra-ndṛgṃ̭ha || sa॒bādha̭ste॒ mada̭-ñca śuṣma॒ya-ñca॒ brahma॒ naro᳚ brahma॒kṛtaḥ̭ saparyann | a॒rko vā॒ ya-ttu॒rate॒ soma̭cakṣā॒-statre-dindro̭ dadhate pṛ॒thsu tu॒ryām || vaṣa̭-ṭte viṣṇavā॒sa ā kṛ̭ṇomi॒ tanmḙ juṣasva śipiviṣṭa ha॒vyam | || 67 ||
vardha̭ntu tvā suṣṭu॒tayo॒ giro̭ me yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭ naḥ ||pra ta-ttḙ a॒dya śi̭piviṣṭa॒ nāmā॒-'rya-śśagṃ̭ sāmi va॒yunā̭ni vi॒dvān | tantvā̭ gṛṇāmi ta॒vasa॒-mata̭vīyā॒n kṣaya̭ntama॒sya raja̭saḥ parā॒ke || kimi-ttḙ viṣṇo pari॒cakṣya̭-mbhū॒-tpra yadva̭va॒kṣe śi̭pivi॒ṣṭo a̭smi | mā varpo̭ a॒smadapa̭ gūha e॒tadya-da॒nyarṷ̄pa-ssami॒the ba॒bhūtha̭ | || 68 ||
agne॒ dā dā॒śuṣḙ ra॒yiṃ-vī~॒rava̭nta॒-mparī̭ṇasam | śi॒śī॒hi naḥ̭ sūnu॒mataḥ̭ || dā no̭ agne śa॒tino॒ dā-ssa̭ha॒sriṇo̭ du॒ro na vāja॒gg॒ śrutyā॒ apā̭ vṛdhi | prācī॒ dyāvā̭pṛthi॒vī brahma̭ṇā kṛdhi॒ suva॒rṇa śu॒kramu॒ṣaso॒ vi di̭dyutuḥ || a॒gnirdā॒ dravi̭ṇaṃ-vī~॒rapḙśā a॒gnir-ṛṣiṃ॒-ya~-ssa॒hasrā̭ sa॒noti̭ | a॒gnirdi॒vi ha॒vyamā ta̭tānā॒-'gne-rdhāmā̭ni॒ vibhṛ̭tā puru॒trā || mā [mā, no॒ ma॒rdhī॒ rā tū bha̭ra |] || 69 ||
no̭ mardhī॒ rā tū bha̭ra || ghṛ॒ta-nna pū॒ta-nta॒nūra̭re॒pā-śśuci॒ hira̭ṇyam | ta-ttḙ ru॒kmo na ro̭cata svadhāvaḥ || u॒bhe sṷścandra sa॒rpiṣo॒ darvī᳚ śrīṇīṣa ā॒sani̭ | u॒to na॒ u-tpṷpūryā u॒ktheṣṷ śavasaspata॒ iṣagg̭ sto॒tṛbhya॒ ā bha̭ra || vāyo̭ śa॒tagṃ harī̭ṇāṃ-yu~॒vasva॒ poṣyā̭ṇām | u॒ta vā̭ te saha॒sriṇo॒ ratha॒ ā yā̭tu॒ pāja̭sā || pra yābhi॒- [pra yābhiḥ, yāsi̭ dā॒śvāgṃ sa॒macchā̭] || 70 ||
-ryāsi̭ dā॒śvāgṃ sa॒macchā̭ ni॒yudbhi̭-rvāyavi॒ṣṭayḙ duro॒ṇe | ni no̭ ra॒yigṃ su॒bhoja̭saṃ-yu~ve॒ha ni vī॒rava॒-dgavya॒maśvi̭ya-ñca॒ rādhaḥ̭ ||re॒vatī᳚rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒rmadḙma || re॒vāgṃ idre॒vataḥ̭ sto॒tā syā-ttvāva̭to ma॒ghonaḥ̭ | predṷ hariva-śśru॒tasya̭ || 71 ||
(dadhā̭no - ji॒noṣi̭ - debhuḥ॒ pra - ha॒vyaṃ - ba॒bhūtha॒ - mā - yābhi̭ - ścatvāri॒gṃ॒śacca̭ ) (a. 12)
(pra॒jāpa̭ti॒stā-ssṛ॒ṣṭā - a॒gnayḙ pathi॒kṛte॒ - gnaye॒ kāmā̭yā॒ - gnayenna̭vate -vaiśvāna॒ra -mā̭di॒tya-ñca॒ru - mai॒ndra-ñca॒ru - mindrā॒yānvṛ̭java - āgnāvaiṣṇa॒va -ma॒sau so̭mārau॒dra - mai॒ndrama॒kā̭daśakapālagṃ- hiraṇyaga॒rbho - dvāda̭śa )
(pra॒jāpa̭ti - ra॒gnaye॒ kāmā̭yā॒ - 'bhi sa-mbha̭vato॒ - yo vi̭dviṣā॒ṇayo̭ -ri॒dhme sanna̭ hye - dāgnāvaiṣṇa॒vamu॒ - pari̭ṣṭā॒ - dyāsi̭ dā॒śvāgṃsa॒ - meka̭saptatiḥ )
(pra॒jāpa̭tiḥ॒, predṷ hariva-śśru॒tasya̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.