1 கலஶ ப்ரதிஷ்டாபந ப்ரயோக மந்த்ராஃ
ப்ரஹ்ம॑ஜஜ்ஞா॒ந-ம்ப்ர॑த॒ம-ம்பு॒ரஸ்தா॒-த்விஸீ॑ம॒த-ஸ்ஸு॒ருசோ॑ வே॒ந ஆ॑வஃ ।
ஸ பு॒த்நியா॑ உப॒மா அ॑ஸ்ய வி॒ஷ்டா-ஸ்ஸ॒தஶ்ச॒ யோநி॒-மஸ॑தஶ்ச॒ விவஃ॑ ।
நாகே॑ ஸுப॒ர்ண முப॒ய-த்பத॑ந்தக்ம் ஹ்ரு'॒தா வேந॑ந்தோ அ॒ப்யச॑க்ஷ-தத்வா ।
ஹிர॑ண்யபக்ஷம்॒-வँரு॑ணஸ்ய தூ॒தம்-யँ॒மஸ்ய॒ யோநௌ॑ ஶகு॒ந-ம்பு॑ர॒ண்யும் ।
ஆப்யா॑யஸ்வ॒ ஸமே॑து தே வி॒ஶ்வதஃ॑ ஸோம॒ வ்ரு'ஷ்ணி॑யம் । பவா॒ வாஜ॑ஸ்ய ஸங்க॒தே ।
யோ ரு॒த்ரோ அ॒க்நௌ யோ அ॒ப்ஸு ய ஓஷ॑தீஷு॒ யோ ரு॒த்ரோ விஶ்வா॒
புவ॑நா-ऽऽவி॒வேஶ॒ தஸ்மை॑ ரு॒த்ராய॒ நமோ॑ அஸ்து । 1 (அப உபஸ்ப்ரு'ஶ்ய)
இ॒தம்-விँஷ்ணு॒ ர்விச॑க்ரமே த்ரே॒தா நித॑தே ப॒தம் । ஸமூ॑டமஸ்ய பாக்ம் ஸு॒ரே ।
இந்த்ரம்॒-விँஶ்வா॑ அவீவ்ரு'தந்-த்ஸமு॒த்ரவ்ய॑சஸ॒-ங்கிரஃ॑ ।
ர॒தீத॑மக்ம் ரதீ॒நாம்-வாँஜா॑நா॒க்ம்॒ ஸத்ப॑தி॒-ம்பதி᳚ம் ।
ஆபோ॒ வா இ॒தம்க்ம் ஸர்வம்॒-விँஶ்வா॑ பூ॒தாந்யாபஃ॑ ப்ரா॒ணா வா ஆபஃ॑ ப॒ஶவ॒ ஆபோ-ऽந்ந॒மாபோ-ऽம்ரு'॑த॒மாப॑-ஸ்ஸ॒ம்ராடாபோ॑ வி॒ராடாப॑-ஸ்ஸ்வ॒ராடாப॒-ஶ்சந்தா॒க்॒ஶ்யாபோ॒ ஜ்யோதீ॒க்॒ஷ்யாபோ॒ யஜூ॒க்॒ஷ்யாப॑-ஸ்ஸ॒த்யமாப॒-ஸ்ஸர்வா॑ தே॒வதா॒ ஆபோ॒ பூர்புவ॒ஸ்ஸுவ॒ராப॒ ஓம் । 2
அ॒பஃ ப்ரண॑யதி । ஶ்ர॒த்தா வா ஆபஃ॑ । ஶ்ர॒த்தாமே॒வாரப்ய॑ ப்ர॒ணீய॒ ப்ரச॑ரதி ।
அ॒பஃ ப்ரண॑யதி ।
ய॒ஜ்ஞோ வா ஆபஃ॑ । ய॒ஜ்ஞமே॒வாரப்ய॑ ப்ர॒ணீய॒ ப்ரச॑ரதி । அ॒பஃ ப்ரண॑யதி ।
வஜ்ரோ॒ வா ஆபஃ॑ । வஜ்ர॑மே॒வ ப்ராத்ரு'॑வ்யேப்யஃ ப்ர॒ஹ்ரு'த்ய॑ ப்ர॒ணீய॒ ப்ரச॑ரதி ।
அ॒பஃ ப்ரண॑யதி ।
ஆபோ॒ வை ர॑க்ஷோ॒க்நீஃ । ரக்ஷ॑ஸா॒மப॑ஹத்யை । அ॒பஃ ப்ரண॑யதி ।
ஆபோ॒ வை தே॒வாநா᳚-ம்ப்ரி॒ய-ந்தாம॑ । தே॒வாநா॑மே॒வ ப்ரி॒ய-ந்தாம॑ ப்ர॒ணீய॒ ப்ரச॑ரதி । அ॒பஃ ப்ரண॑யதி ।
ஆபோ॒ வை ஸர்வா॑ தே॒வதாஃ᳚ । தே॒வதா॑ ஏ॒வாரப்ய॑ ப்ர॒ணீய॒ ப்ரச॑ரதி ।
அ॒பஃ ப்ரண॑யதி ।
ஆபோ॒ வை ஶா॒ந்தாஃ । ஶா॒ந்தாபி॑ரே॒வாஸ்ய॒ ஶுசக்ம்॑ ஶமயதி । தே॒வோ வஃ॑
3
ஸவி॒தோ-த்பு॑நா॒த்வ-ச்சி॑த்ரேண ப॒வித்ரே॑ண॒ வஸோ॒ஸ்ஸூர்ய॑ஸ்ய ர॒ஶ்மிபிஃ॑ ॥ 3
2 வேதாரம்பே ஸர்வஸாதாரண்யேந ஜப்யாஃ மந்த்ராஃ
ஓ-ம்பூஃ தத்ஸ॑வி॒து-ர்வரே᳚ண்யம் । ஓ-ம்புவஃ॑ பர்கோ॑ தே॒வஸ்ய॑ தீமஹி । ஓக்ம் ஸுவஃ॑ தியோ॒ யோநஃ॑ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ।
ஓ-ம்பூஃ தத்ஸ॑வி॒து-ர்வரே᳚ண்யம் । பர்கோ॑ தே॒வஸ்ய॑ தீமஹி । ஓ-ம்புவஃ தியோ॒ யோநஃ॑ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ।
ஓக்ம் ஸுவஃ॑ தத்ஸ॑வி॒து-ர்வரே᳚ண்யம்॒ பர்கோ॑ தே॒வஸ்ய॑ தீமஹி । தியோ॒ யோநஃ॑ ப்ரசோ॒தயா᳚த் । ௐ ஶாந்தி॒-ஶ்ஶாந்தி॒-ஶ்ஶாந்திஃ॑ ।
3 வேதாதயஃ
அ॒க்நிமீ᳚லே பு॒ரோஹி॑தம்-ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑
தே॒வம்ரு'॒த்விஜ᳚ம் । ஹோதா᳚ரம் ரத்ந॒ தாத॑மம் ।
இ॒ஷே த்வோ॒ர்ஜேத்வா॑ வா॒யவ॑ஸ்ஸ்தோ பா॒யவ॑ஸ்த தே॒வோ வ॑ஸ்ஸவி॒தா ப்ரார்ப॑யது॒ ஶ்ரேஷ்ட॑தமாய॒ கர்ம॑ணே ।
அக்ந॒ ஆயா॑ஹி வீ॒தயே॑ க்ரு'ணா॒நோ ஹ॒வ்யதா॑தயே । நிஹோதா॑ ஸத்ஸி ப॒ர்॒ஹிஷி॑ ।
ஶந்நோ॑ தே॒வீர॒பிஷ்ட॑ய॒ ஆபோ॑ பவந்து பீ॒தயே᳚ । ஶம்-யோँர॒பிஸ்ர॑வந்து நஃ ॥ 1 (1) ॥
4 ரக்ஷோக்நம்
க்ரு'॒ணு॒ஷ்வ பாஜஃ॒ ப்ரஸி॑தி॒ந்ந ப்ரு'॒த்வீம்-யாँ॒ஹி ராஜே॒ வாம॑வா॒க்ம்॒ இபே॑ந । த்ரு'॒ஷ்வீமநு॒ ப்ரஸி॑திம்-த்ரூணா॒நோ-ऽஸ்தா॑-ऽஸி॒ வித்த்ய॑ ர॒க்ஷஸ॒ ஸ்தபி॑ஷ்டைஃ । தவ॑ ப்ர॒மாஸ॑ ஆஶு॒யா ப॑தம்॒ த்யநு॑ஸ்ப்ரு'ஶ-த்ரு'ஷ॒தா ஶோஶு॑சாநஃ । தபூக்॑ஷ்யக்நே ஜு॒ஹ்வா॑ பதம்॒-காநஸ॑ந்திதோ॒ விஸ்ரு'॑ஜ॒ விஷ்வ॑ கு॒ல்காஃ । ப்ரதி॒ஸ்பஶோ॒ விஸ்ரு'॑ஜ॒-தூர்ணி॑தமோ॒ பவா॑ பா॒யுர்வி॒ஶோ அ॒ஸ்யா அத॑ப்தஃ ॥ 2 ॥
யோநோ॑ தூ॒ரே அ॒கஶக்ம்॑ஸோ॒யோ அந்த்யக்நே॒ மாகி॑ஷ்டே॒ வ்யதி॒ரா த॑தர்ஷீத் । உத॑க்நே திஷ்ட॒ ப்ரத்யா த॑நுஷ்வ॒ந்ய॑மித்ராக்ம்॑ ஓஷதா-த்திக்மஹேதே । யோ நோ॒ அரா॑திக்ம் ஸமிதாந ச॒க்ரே நீ॒சா தந்த॑க்ஷ்யத॒ ஸந்ந ஶுஷ்க᳚ம் । ஊ॒ர்த்வோ ப॑வ॒ ப்ரதி॑ வி॒த்யா-த்ய॒ஸ்மதா॒ விஷ்க்ரு'॑ணுஷ்வ॒ தைவ்யா᳚ந்யக்நே । அவ॑ஸ்தி॒ரா த॑நுஹி யாது॒ ஜூநா᳚-ஞ்ஜா॒மிமஜா॑மிம்॒ ப்ரம்ரு'॑ணீஹி॒ ஶத்ரூந்॑ ॥ 3 ॥
ஸதே॑ ஜாநாதி ஸும॒திம்-யँ॑ விஷ்ட॒ய ஈவ॑தே॒ ப்ரஹ்ம॑ணே கா॒துமைர॑த் । விஶ்வா᳚ந்யஸ்மை ஸு॒திநா॑நி ரா॒யோ த்யு॒ம்நாந்ய॒ர்யோ விதுரோ॑ அ॒பித்யௌ᳚த் । ஸேத॑க்நே அஸ்து ஸு॒பக॑ ஸ்ஸு॒தாநு॒-ர்யஸ்த்வா॒ நித்யே॑ந ஹ॒விஷா॒ ய உ॒க்தைஃ । பிப்ரீ॑ஷதி॒ ஸ்வ ஆயு॑ஷி துரோ॒ணே விஶ்வேத॑ஸ்மை ஸு॒திநா॒-ஸா-ऽஸ॑தி॒ஷ்டிஃ । அர்சா॑மிதே ஸும॒தி-ங்கோஷ்ய॒ர்வாக்-ஸந்தே॑ வா॒ வாதா॑ ஜரதா மி॒யங்கீஃ ॥ 4 ॥
ஸ்வஶ்வா᳚ஸ்த்வா ஸு॒ரதா॑ மர்ஜயே-மா॒ஸ்மே க்ஷ॒த்ராணி॑ தாரயே॒ர-நு॒த்யூந் । இ॒ஹ த்வா॒ பூர்யா ச॑ரே॒துப॒த்ம-ந்தோஷா॑வஸ்த-ர்தீதி॒வாக்ம் ஸ॒மநு॒த்யூந் । க்ரீட॑ந்தஸ்த்வா ஸு॒மந॑ஸ ஸ்ஸபேமா॒பி த்யு॒ம்நா த॑ஸ்தி॒வாக்ம்ஸோ॒ ஜநா॑நாம் ।
யஸ்த்வா॒ ஸ்வஶ்வ॑ஸ்ஸுஹிர॒ண்யோ அ॑க்ந உப॒யாதி॒ வஸு॑மதா॒ ரதே॑ந । தஸ்ய॑ த்ரா॒தா ப॑வஸி॒ தஸ்ய॒ ஸகா॒ யஸ்த॑ ஆதி॒த்ய மா॑நு॒ஷக் ஜுஜோ॑ஷத் ॥ 5 ॥
ம॒ஹோரு॑ஜாமி ப॒ந்துதா॒ வசோ॑ பி॒ஸ்தந்மா॑ பி॒துர்கோத॑மா॒த ந்வி॑யாய । த்வந்நோ॑ அ॒ஸ்ய வச॑ஸ-ஶ்சிகித்தி॒ ஹோத॑ர்யவிஷ்ட ஸுக்ரதோ॒ தமூ॑நாஃ । அஸ்வ॑ப்ந ஜஸ்த॒ரண॑ய ஸ்ஸு॒ஶேவா॒ அத॑ந்த்ராஸோ-ऽவ்ரு'॒கா அஶ்ர॑மிஷ்டாஃ । தே பா॒யவஃ॑ ஸ॒த்ரிய॑ஞ்சோ நி॒ஷத்யாக்நே॒ தவ॑ நஃ பாந்த்வமூர । யே பா॒யவோ॑ மாமதே॒ய-ந்தே॑ அக்நே॒ பஶ்ய॑ந்தோ அ॒ந்த-ந்து॑ரி॒தாத ர॑க்ஷந்ந் ।
ர॒ரக்ஷ॒ தாந்-த்ஸு॒க்ரு'தோ॑ வி॒ஶ்வவே॑தா॒ திப்ஸ॑ந்த॒ இத்ரி॒பவோ॒ நாஹ॑ தேபுஃ ॥ 6 ॥
த்வயா॑ வ॒யக்ம் ஸ॑த॒ந்ய॑-ஸ்த்வோதா॒ ஸ்தவ॒ ப்ரணீ᳚த்ய ஶ்யாம॒ வாஜாந்॑ । உ॒பாஶக்ம் ஸா॑ ஸூதய ஸத்யதா தே-ऽநுஷ்டு॒யா க்ரு'॑ணுஹ்ய-ஹ்ரயாண ।
அ॒யா தே॑ அக்நே ஸ॒மிதா॑ விதேம॒ ப்ரதி॒ஸ்தோமக்ம்॑ ஶ॒ஸ்யமா॑ந-ங்க்ரு'பாய । தஹா॒ஶஸோ॑ ர॒க்ஷஸஃ॑ பா॒ஹ்ய॑ஸ்மா-ந்த்ரு॒ஹோ நி॒தோ மி॑த்ரமஹோ அவ॒த்யாத் । ர॒க்ஷோ॒ஹணம்॑ ँவா॒ஜிந॒மாஜி॑ கர்மி மி॒த்ர-ம்ப்ரதி॑ஷ்ட॒ முப॑யாமி॒ ஶர்ம॑ । ஶிஶா॑நோ அ॒க்நிஃ க்ரது॑பி॒ ஸ்ஸமி॑த்த॒-ஸ்ஸநோ॒ திவா॒ ஸ ரி॒ஷஃ
பா॑து॒ நக்த᳚ம் ॥ 7 ॥
விஜ்யோதி॑ஷா ப்ரு'ஹ॒தா பா᳚த்ய॒க்நி ரா॒வி-ர்விஶ்வா॑நி க்ரு'ணுதே மஹி॒த்வா । ப்ராதே॑வீர்மா॒யா ஸ்ஸ॑ஹதே து॒ரேவா॒ ஶ்ஶிஶீ॑தே॒ ஶ்ரு'ங்கே॒ ரக்ஷ॑ஸே வி॒நிக்ஷே᳚ ।
உ॒தஸ்வா॒நாஸோ॑ தி॒விஷ॑ந்த்வ॒க்நே ஸ்தி॒க்மாயு॑தா॒ ரக்ஷ॑ஸே॒ ஹந்த॒ வா உ॑ ।
மதே॑ சிதஸ்ய॒ ப்ரரு॑ஜந்தி॒ பாமா॒ நவ॑ரந்தே பரி॒பாதோ॒ அதே॑வீஃ ॥ 8 (2) ॥
5 இந்த்ர ஸூக்தம்
இந்த்ரம்॑ ँவோ வி॒ஶ்வத॒ஸ்பரி॒ ஹவா॑மஹே॒ ஜநே᳚ப்யஃ । அ॒ஸ்மாக॑மஸ்து॒ கேவ॑லஃ । இந்த்ர॒-ந்நரோ॑ நே॒மதி॑தா ஹவந்தே॒ யத்பார்யா॑ யு॒நஜ॑தே॒ திய॒ஸ்தாஃ । ஶூரோ॒ ந்ரு'ஷா॑தா॒ ஶவ॑ஸஶ்சகா॒ ந ஆ கோம॑தி வ்ர॒ஜே ப॑ஜா॒ த்வந்நஃ॑ । இ॒ந்த்ரி॒யாணி॑ ஶதக்ரதோ॒ யா தே॒ ஜநே॑ஷு ப॒ஞ்சஸு॑ । இந்த்ர॒ தாநி॑ த॒ ஆ வ்ரு'॑ணே । அநு॑தே தாயி ம॒ஹ இ॑ந்த்ரி॒யாய॑ ஸ॒த்ராதே॒ விஶ்வ॒மநு॑ வ்ரு'த்ர॒ஹத்யே᳚ ॥ 9 ॥
அநு॑ க்ஷ॒த்ரமநு॒ ஸஹோ॑ யஜ॒த்ரேந்த்ர॑ தே॒வேபி॒ரநு॑ தே ந்ரு'॒ஷஹ்யே᳚ । ஆயஸ்மி᳚ந்-த்ஸ॒ப்தவா॑ஸ॒வா ஸ்திஷ்ட॑ந்தி ஸ்வா॒ருஹோ॑ யதா ।
ரு'ஷி॑ர்ஹ தீர்க॒ ஶ்ருத்த॑ம॒ இந்த்ர॑ஸ்ய க॒ர்மோ அதி॑திஃ । ஆ॒மாஸு॑ ப॒க்வமைர॑ய॒ ஆ ஸூர்யக்ம்॑ ரோஹயோ தி॒வி । க॒ர்மந்ந ஸாம॑ந்தபதா ஸுவ்ரு'॒க்திபி॒-ர்ஜுஷ்டம்॒ கிர்வ॑ண ஸே॒கிரஃ॑ । இந்த்ர॒மி-த்கா॒திநோ॑ ப்ரு'॒ஹதிந்த்ர॑ ம॒ர்கேபி॑ ர॒ர்கிணஃ॑ । இந்த்ரம்॒ ँவாணீ॑ரநூஷத ॥ 10 ॥
காய॑ந்தித்வா காய॒த்ரிணோர்சம்॑ த்ய॒ர்க ம॒ர்கிணஃ॑ । ப்ர॒ஹ்மாண॑ஸ்த்வா ஶதக்ரத॒-வுத்வ॒க்ம்॒ ஶமி॑வ யே மிரே । அ॒க்ம்॒ஹோ॒முசே॒ ப்ரப॑ரேமா மநீ॒ஷா மோ॑ஷிஷ்ட॒-தாவ்நே॑ ஸும॒தி-ங்க்ரு'॑ணா॒நாஃ ।
இ॒தமி॑ந்த்ர॒ ப்ரதி॑ ஹ॒வ்ய-ங்க்ரு'॑பாய ஸ॒த்யாஸ்ஸ॑ந்து॒ யஜ॑மாநஸ்ய॒ காமாஃ᳚ । வி॒வேஷ॒யந்மா॑ தி॒ஷணா॑ ஜ॒ஜாந॒ ஸ்தவை॑ பு॒ரா பார்யா॒திந்த்ர॒ மஹ்நஃ॑ । அக்ம்ஹ॑ஸோ॒ யத்ர॑ பீ॒பர॒த்யதா॑ நோ நா॒வேவ॒ யாந்த॑ மு॒பயே॑ ஹவந்தே ॥ 11 ॥
ப்ரஸ॒ம்ராஜ॑-ம்ப்ரத॒ம ம॑த்வ॒-ராணா॑மக்ம் ஹோ॒ முசம்॑ ँவ்ரு'ஷ॒பம்-யँ॒ஜ்ஞியா॑நாம் ।
அ॒பாந்ந-பா॑தமஶ்விநா॒ ஹய॑ந்த ம॒ஸ்மிந்ந॑ர இந்த்ரி॒ய-ந்த॑த்த॒மோஜஃ॑ । விந॑ இந்த்ர॒ ம்ரு'தோ॑ ஜஹி நீ॒ சா ய॑ச்ச ப்ரு'தந்ய॒தஃ । அ॒த॒ஸ்ப॒த-ந்தமீ᳚-ங்க்ரு'தி॒ யோ அ॒ஸ்மாக்ம் அ॑பி॒தாஸ॑தி ।
இந்த்ர॑க்ஷ॒த்ரம॒பி வா॒மமோஜோ ऽஜா॑யதா வ்ரு'ஷப சர.ஷணீ॒நாம் । அபா॑நுதோ॒ ஜந॑மமித்ர॒ யந்த॑ மு॒ரு-ந்தே॒வேப்யோ॑ அக்ரு'ணோரு லோ॒கம் ।
ம்ரு'॒கோ ந பீ॒மஃ கு॑ச॒ரோ கி॑ரி॒ஷ்டாஃ ப॑ரா॒வத॒ ஆஜ॑காமா॒-பர॑ஸ்யாஃ ॥ 12 ॥
ஸ்ரு'॒கக்ம் ஸ॒க்ம்॒ ஶாய॑ ப॒விமி॑ந்த்ர தி॒க்மம்-விँஶத்ரூ᳚-ந்தாடி॒ விம்ரு'தோ॑ நுதஸ்வ ।
விஶத்ரூ॒ந்॒. விம்ரு'தோ॑நுத॒ விவ்ரு'॒த்ரஸ்ய॒ ஹநூ॑ ருஜ । விம॒ந்யுமி॑ந்த்ர பாமி॒தோ॑ ऽமித்ர॑ஸ்யாபி॒ தாஸ॑தஃ ।
த்ரா॒தார॒மிந்த்ர॑ மவி॒தார॒ மிந்த்ர॒க்ம்॒ ஹவே॑ ஹவே ஸு॒ஹவ॒க்ம்॒ ஶூர॒மிந்த்ர᳚ம் ।
ஹு॒வே நு ஶ॒க்ர-ம்பு॑ருஹூ॒த மிந்த்ரக்க்॑ ஸ்வ॒ஸ்தி நோ॑ ம॒கவா॑ தா॒த்விந்த்ரஃ॑ ॥ 13 ॥
மா தே॑ அ॒ஸ்யாக்ம் ஸ॑ஹஸாவ॒-ந்பரி॑ஷ்டா வ॒காய॑ பூம ஹரிவஃ பரா॒தை ।
த்ராய॑ஸ்வநோ ऽவ்ரு'॒கேபி॒-ர்வரூ॑தை॒ ஸ்தவ॑ ப்ரி॒யாஸ॑ ஸ்ஸூ॒ரிஷு॑ ஸ்யாம । அந॑வஸ்தே॒ ரத॒மஶ்வா॑ய தக்ஷ॒ந்-த்வஷ்டா॒ வஜ்ரம்॑ புருஹூத த்யு॒மந்த᳚ம் ।
ப்ர॒ஹ்மாண॒ இந்த்ரம்॑ ம॒ஹய॑ந்தோ அ॒ர்கைரவ॑ர்தய॒-ந்நஹ॑யே॒ ஹந்த॒ வா உ॑ ।
வ்ரு'ஷ்ணே॒ யத்தே॒ வ்ரு'ஷ॑ணோ அ॒ர்கமர்சா॒ நிந்த்ர॒ க்ராவா॑ணோ॒ அதி॑தி-ஸ்ஸ॒ஜோஷாஃ᳚ ।
அ॒ந॒ஶ்வாஸோ॒ யே ப॒வயோ॑-ऽர॒தா இந்த்ரே॑ஷிதா அ॒ப்யவ॑ர்த-ந்த॒தஸ்யூந்॑ ॥ 14 (3) ॥
(தை. அர. 6.1.9; தை. ஸம். 1.4.41.1; தை. ஸம். 1.4.42.1)
யத॑ இந்த்ர॒ பயா॑மஹே॒ ததோ॑ நோ॒ அப॑ய-ங்க்ரு'தி ।
மக॑வந் ச்ச॒க்தி தவ॒ தந்ந॑ ஊ॒தயே॒ வித்விஷோ॒ விம்ரு'தோ॑ ஜஹி । ஸ்வ॒ஸ்தி॒தா வி॒ஶஸ்பதி॑-ர்வ்ரு'த்ர॒ஹா விம்ரு'தோ॑ வ॒ஶீ । வ்ரு'ஷேந்த்ரஃ॑ பு॒ர ஏ॑து ந ஸ்ஸ்வஸ்தி॒தா அ॑பய-ங்க॒ரஃ ॥ 15அ ॥
ம॒ஹாக்ம் இந்த்ரோ॒ வஜ்ர॑ பாஹு ஷ்ஷோட॒ஶீ ஶர்ம॑ யச்சது । ஸ்வ॒ஸ்தி நோ॑ ம॒கவா॑ கரோது॒ ஹந்து॑ பா॒ப்மாநம்॒ யோ᳚-ऽஸ்மா-ந்த்வேஷ்டி॑ । ஸ॒ஜோஷா॑ இந்த்ர॒ ஸக॑ணோ ம॒ருத்பி॒ ஸ்ஸோமம்॑ பிப வ்ரு'த்ரஹந் ச்சூர வி॒த்வாந் । ஜ॒ஹி ஶத்ரூ॒க்ம்॒ ரப॒ம்ரு'தோ॑-நுத॒ஸ்வாதா ப॑ய-ங்க்ரு'ணுஹி வி॒ஶ்வதோ॑ நஃ ॥ 15ப் (4) ॥
6 யே தேவாஃ
யே தே॒வாஃ பு॑ர॒ஸ்ஸதோ॒-ऽக்நி நே᳚த்ரா,
தக்ஷிண॒ஸதோ॑ ய॒மநே᳚த்ரா,
பஶ்சா॒த்ஸத॑ ஸ்ஸவி॒த்ரு' நே᳚த்ரா,
உத்தர॒ஸதோ॒ வரு॑ணநேத்ரா,
உபரி॒ஷதோ॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑ நேத்ரா,
ரக்ஷோ॒ஹண॒ஸ்தே நஃ॑ பாந்து॒ தே நோ॑-ऽவந்து॒ தேப்யோ॒ நம॒ஸ்தேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா॒
-ऽக்நயே॑ ரக்ஷோ॒க்நே ஸ்வாஹா॑,
ய॒மாய॑ ஸவி॒த்ரே ,
வரு॑ணாய॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பத॑யே॒
துவ॑ஸ்வதே ரக்ஷோ॒க்நே ஸ்வாஹா᳚ ॥ 16 (5) ॥
7 யே தேவாஃ (அநுஷங்கம்)
யே தே॒வாஃ பு॑ர॒ஸ்ஸதோ॒-ऽக்நி நே᳚த்ரா ரக்ஷோ॒ஹண॒ஸ்தேநஃ॑ பாந்து॒ தே நோ॑-ऽவந்து॒
தேப்யோ॒ நம॒ஸ்தேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । யே தே॒வா த॑க்ஷிண॒ஸதோ॑ ய॒ம நே᳚த்ரா ரக்ஷோ॒ஹண॒ஸ்தேநஃ॑ பாந்து॒ தே நோ॑-ऽவந்து॒
தேப்யோ॒ நம॒ஸ்தேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । யே தே॒வாஃ ப॑ஶ்சா॒த்ஸத॑ ஸ்ஸவி॒த்ரு' நே᳚த்ரா ரக்ஷோ॒ஹண॒ஸ்தேநஃ॑ பாந்து॒ தே நோ॑-ऽவந்து॒ தேப்யோ॒ நம॒ஸ்தேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । யே தே॒வா உ॑த்தர॒ஸதோ॒ வரு॑ணநேத்ரா ரக்ஷோ॒ஹண॒ஸ்தேநஃ॑ பாந்து॒ தே நோ॑-ऽவந்து॒
தேப்யோ॒ நம॒ஸ்தேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । யே தே॒வா உ॑பரி॒ஷதோ॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑ நேத்ரா ரக்ஷோ॒ஹண॒ஸ்தேநஃ॑ பாந்து॒ தே நோ॑-ऽவந்து॒ தேப்யோ॒ நம॒ஸ்தேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । அக்நயே॑ ரக்ஷோ॒க்நே ஸ்வாஹா᳚ । ய॒மாய॑ ரக்ஷோ॒க்நே ஸ்வாஹா᳚ । ஸவி॒த்ரே ர॑க்ஷோ॒க்நே ஸ்வாஹா᳚ । வரு॑ணாய ரக்ஷோ॒க்நே ஸ்வாஹா᳚ । ப்ரு'ஹ॒ஸ்பத॑யே॒ துவ॑ஸ்வதே ரக்ஷோ॒க்நே ஸ்வாஹா᳚ ॥ 16ஆ (5ஆ) ॥
8 ஆயுஷ்காமேஷ்டி மந்த்ராஃ
அ॒க்நிராயு॑ஷ்மா॒ந்த்ஸ வந॒ஸ்பதி॑பி॒-ராயு॑ஷ்மா॒-ந்தேந॒த்வா-ऽऽயு॒ஷா-ऽऽயு॑ஷ்மந்த-ங்கரோமி॒,
ஸோம॒ ஆயு॑ஷ்மா॒ந்த்ஸ ஓஷ॑தீபிர்,
ய॒ஜ்ஞ ஆயு॑ஷ்மா॒ந்த்ஸ தக்ஷி॑ணாபி॒ர்,
ப்ரஹ்மாயு॑ஷ்ம॒த்த-த்ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணை-ராயு॑ஷ்மத்,
தே॒வா ஆயு॑ஷ்மந்த॒ஸ்தே॑ ऽம்ரு'தே॒நா யு॑ஷ்மந்த॒ஸ்தேந॒த்வா
-ऽऽயு॒ஷா-ऽऽயு॑ஷ்மந்த-ங்கரோமி ॥ 17 (6) ॥
9 ஆயுஷ்காமேஷ்டி மந்த்ராஃ (அநுஷங்கம்)
அ॒க்நிராயு॑ஷ்மா॒ந்த்ஸ வந॒ஸ்பதி॑பி॒ ராயு॑ஷ்மா॒-ந்தேந॒த்வா ऽऽயு॒ஷா-ऽऽயு॑ஷ்மந்த-ங்கரோமி । ஸோம॒ ஆயு॑ஷ்மா॒ந்த்ஸ ஓஷ॑தீபி॒ராயு॑ஷ்மா॒-ந்தேந॒த்வா
-ऽऽயு॒ஷா-ऽऽயு॑ஷ்மந்த-ங்கரோமி । ய॒ஜ்ஞ ஆயு॑ஷ்மா॒ந்த்ஸ தக்ஷி॑ணாபி॒ராயு॑ஷ்மா॒-ந்தேந॒த்வா
-ऽऽயு॒ஷா-ऽऽயு॑ஷ்மந்த-ங்கரோமி ।
ப்ரஹ்மாயு॑ஷ்ம॒த்த-த்ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணை-ராயு॑ஷ்ம॒-த்தேந॒த்வா ऽऽயு॒ஷா-ऽऽயு॑ஷ்மந்தம்
கரோமி । தே॒வா ஆயு॑ஷ்மந்த॒ஸ்தே॑ ऽம்ரு'தே॒-நாயு॑ஷ்மந்த॒ஸ்தேந॒த்வா
-ऽऽயு॒ஷா-ऽऽயு॑ஷ்மந்த-ங்கரோமி ॥ 17ஆ(6ஆ) ॥
10 அக்ம்ஹோமுச மந்த்ராஃ
யா வா॑மிந்த்ரா வருணா யத॒வ்யா॑ த॒நூஸ்தயே॒ மமக்ம்ஹ॑ஸோ முஞ்சதம்॒ ,
ँயா வா॑மிந்த்ரா வருணா ஸஹ॒ஸ்யா॑, ரக்ஷ॒ஸ்யா॑, தேஜ॒ஸ்யா॑,
த॒நூஸ்தயே॒ மமக்ம்ஹ॑ஸோ முஞ்சதம்॒,
ँயோ வா॑மிந்த்ரா வருணா வ॒க்நௌ ஸ்ராம॒ஸ்தம்-வாँ॑ மே॒தேநா வ॑யஜே॒,
யோ வா॑மிந்த்ரா வருணா த்வி॒பாத்ஸு॑ ப॒ஶுஷு॒, சது॑ஷ்பாத்ஸு,
கோ॒ஷ்டே, க்ரு'॒ஹே-, ஷ்வ॒ப்ஸோஷ॑தீஷு॒, வந॒ஸ்பதி॑ஷு॒,
ஸ்ராம॒ஸ்தம்-வாँ॑ மே॒தேநா வ॑யஜே ॥ 18 (7) ॥
11 அக்ம்ஹோமுச மந்த்ராஃ (அநுஷங்கம்)
யா வா॑மிந்த்ரா வருணா யத॒வ்யா॑ த॒நூஸ்தயே॒ மமக்ம்ஹ॑ஸோ முஞ்சதம் ।
யா வா॑மிந்த்ரா வருணா ஸஹ॒ஸ்யா॑ த॒நூஸ்தயே॒ மமக்ம்ஹ॑ஸோ முஞ்சதம் ।
யா வா॑மிந்த்ரா வருணா ரக்ஷ॒ஸ்யா॑ த॒நூஸ்தயே॒ மமக்ம்ஹ॑ஸோ முஞ்சதம் । யா வா॑மிந்த்ரா வருணா தேஜ॒ஸ்யா॑ த॒நூஸ்தயே॒ மமக்ம்ஹ॑ஸோ முஞ்சதம் ।
யோ வா॑மிந்த்ரா வருணா வ॒க்நௌ ஸ்ராம॒ஸ்தம்-வாँ॑மே॒ தேநா வ॑யஜே ।
யோ வா॑மிந்த்ரா வருணா த்வி॒பாத்ஸு॑ ப॒ஶுஷு॒ ஸ்ராம॒ஸ்தம்-வாँ॑மே॒ தேநா வ॑யஜே ।
யோ வா॑மிந்த்ரா வருணா॒ சது॑ஷ்பாத்ஸு ப॒ஶுஷு॒ (சது॑ஷ்பாத்ஸு॒)ஸ்ராம॒ஸ்தம்-வாँ॑மே॒ தேநா வ॑யஜே । யோ வா॑மிந்த்ரா வருணா கோ॒ஷ்டே ஸ்ராம॒ஸ்தம்-வாँ॑மே॒ தேநா வ॑யஜே ।
யோ வா॑மிந்த்ரா வருணா க்ரு'॒ஹேஷு॒ ஸ்ராம॒ஸ்தம்-வாँ॑மே॒ தேநா வ॑யஜே ।
யோ வா॑மிந்த்ரா வருணா॒-ऽப்ஸு ஸ்ராம॒ஸ்தம்-வாँ॑மே॒ தேநா வ॑யஜே ।
யோ வா॑மிந்த்ரா வரு॒ணௌஷ॑தீஷு॒ ஸ்ராம॒ஸ்தம்-வாँ॑மே॒ தேநா வ॑யஜே ।
யோ வா॑மிந்த்ரா வருணா॒ வந॒ஸ்பதி॑ஷு॒ ஸ்ராம॒ஸ்தம்-வாँ॑மே॒ தேநா வ॑யஜே ॥ (18ஆ) (7ஆ)
12 ஶாஸ்த்ரு' ஸூக்தம் (ஆப்யம்)
அக்நே॑ யஶஸ்வி॒ந்॒. யஶ॑ஸே॒ மம॑ர்ப॒யேந்த்ரா॑வதீ॒ மப॑சிதீ மி॒ஹாவ॑ஹ । அ॒ய-ம்மூ॒ர்தா ப॑ரமே॒ஷ்டீ ஸு॒வர்சா᳚-ஸ்ஸமா॒நாநா॑ முத்த॒ம ஶ்லோ॑கோ அஸ்து । ப॒த்ர-ம்பஶ்ய॑ந்த॒ உப॑ஸேது॒ரக்ரே॒ தபோ॑ தீ॒க்ஷா ம்ரு'ஷ॑ய ஸ்ஸுவ॒ர்விதஃ॑ । ததஃ॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பல॒மோஜ॑ஶ்ச ஜா॒த-ந்தத॒ஸ்மை தே॒வா அ॒பிஸந்ந॑-மந்து । தா॒தா வி॑தா॒தா ப॑ர॒மோத ஸ॒ந்த்ரு'-க்ப்ர॒ஜாப॑திஃ பரமே॒ஷ்டீ வி॒ராஜா᳚ । ஸ்தோமா॒-ஶ்சந்தாக்ம்॑ஸி நி॒விதோ॑ம ஆஹுரே॒தஸ்மை॑ ரா॒ஷ்ட்ரம॒பி-ஸந்ந॑மாம । அ॒ப்யாவ॑ர்தத்த்வ॒-முப॒மேத॑ ஸா॒கம॒யக்ம் ஶா॒ஸ்தா-ऽதி॑பதிர்வோ அஸ்து । அ॒ஸ்ய வி॒ஜ்ஞாந॒மநு॒ஸக்ம்-ர॑பத்த்வமி॒ம-ம்ப॒ஶ்சாதநு॑ ஜீவாத॒ ஸர்வே᳚ ॥ 19 (8) ॥
13 ராஷ்ட்ரப்ரு'தம்
ரு'॒தா॒ஷா-ட்ரு'॒ததா॑மா॒-ऽக்நி-ர்க॑ந்த॒ர்வஸ்த-ஸ்யௌஷ॑தயோ-ऽப்ஸ॒ரஸ॒
ஊர்ஜோ॒ நாம॒ ஸ இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா॑து॒ தா இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா᳚ந்து॒
தஸ்மை॒ ஸ்வாஹா॒ தாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா॑ ,
ஸக்ம்ஹி॒தோ வி॒ஶ்வஸா॑மா॒ ஸூர்யோ॑ கந்த॒ர்வ-ஸ்தஸ்ய॒ மரீ॑சயோ-ऽப்ஸ॒ரஸ॑ ஆ॒யுவ॑ ,
ஸ்ஸுஷு॒ம்ந ஸ்ஸூர்ய॑ ரஶ்மி-ஶ்ச॒ந்த்ரமா॑ கந்த॒ர்வ-ஸ்தஸ்ய॒ நக்ஷ॑த்ராண்ய-
ப்ஸ॒ரஸோ॑ பே॒குர॑யோ,
பு॒ஜ்யுஸ்ஸு॑ப॒ர்ணோ ய॒ஜ்ஞோ க॑ந்த॒ர்வ-ஸ்தஸ்ய॒ தக்ஷி॑ணா அப்ஸ॒ரஸ॑ ஸ்த॒வாஃ,
ப்ர॒ஜாப॑தி-ர்வி॒ஶ்வக॑ர்மா॒ மநோ॑ கந்த॒ர்வஸ்தஸ்ய॑-ர்க்ஸா॒மாந்ய॑-ப்ஸ॒ரஸோ॒ வஹ்ந॑ய,
இஷி॒ரோ வி॒ஶ்வ வ்ய॑சா॒ வாதோ॑ கந்த॒ர்வ-ஸ்தஸ்யாபோ᳚ ऽப்ஸ॒ரஸோ॑ மு॒தா,
புவ॑நஸ்ய பதே॒ யஸ்ய॑த உ॒பரி॑ க்ரு'॒ஹா இ॒ஹ ச॑ ।
ஸ நோ॑ ரா॒ஸ்வாஜ்யா॑நிக்ம் ரா॒யஸ்போஷக்ம்॑ ஸு॒வீர்யக்ம்॑ ஸம்வँத்ஸ॒ரீணாக்॑ ஸ்வ॒ஸ்திம் ।
ப॒ர॒மே॒ஷ்ட்யதி॑பதி-ர்ம்ரு'॒த்யு-ர்க॑ந்த॒ர்வ-ஸ்தஸ்ய॒ விஶ்வ॑மப்ஸ॒ரஸோ॒ புவ॑,
ஸ்ஸுக்ஷி॒தி- ஸ்ஸுபூ॑தி-ர்பத்ர॒க்ரு'-த்ஸுவ॑ர்வா-ந்ப॒ர்ஜந்யோ॑ கந்த॒ர்வ-ஸ்தஸ்ய॑
வி॒த்யுதோ᳚ ऽப்ஸ॒ரஸோ॒ ருசோ॑,
தூ॒ரே ஹே॑திர-ம்ரு'ட॒யோ ம்ரு'॒த்யு-ர்க॑ந்த॒ர்வ-ஸ்தஸ்ய॑ ப்ர॒ஜா அ॑ப்ஸ॒ரஸோ॑ பீ॒ருவஃ॒,
சாருஃ॑ க்ரு'பண கா॒ஶீ காமோ॑ கந்த॒ர்வ-ஸ்தஸ்யா॒தயோ᳚ ऽப்ஸ॒ரஸ॑ ஶ்ஶா॒சய॑ந்தீ॒ர்,
நாம॒ ஸ இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா॑து தா இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா᳚ந்து॒ தஸ்மை॒ ஸ்வாஹா॒
தாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா॒,
ஸ நோ॑ புவநஸ்ய பதே॒ யஸ்ய॑த உ॒பரி॑ க்ரு'॒ஹா இ॒ஹ ச॑ । உ॒ரு ப்ரஹ்ம॑ணே॒-ऽஸ்மை க்ஷ॒த்ராய॒ மஹி॒ ஶர்ம॑ யச்ச ॥ 20 (9) ॥
14 ராஷ்ட்ரப்ரு'தம் (அநுஷங்கம்)
ரு'॒தா॒ஷா-ட்ரு'॒ததா॑மா॒-ऽக்நி-ர்க॑ந்த॒ர்வஸ்ஸ-இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா॑து॒
தஸ்மை॒ ஸ்வாஹா᳚ । தஸ்யௌஷ॑தயோ-ऽப்ஸ॒ரஸ॒ ஊர்ஜோ॒ நாம॒ தா இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா᳚ந்து॒ தாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥
ஸக்ம்ஹி॒தோ வி॒ஶ்வஸா॑மா॒ ஸூர்யோ॑ கந்த॒ர்வஸ்ஸ இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா॑து॒
தஸ்மை॒ ஸ்வாஹா᳚ । தஸ்ய॒ மரீ॑சயோ-ऽப்ஸ॒ரஸ॑ ஆ॒யுவோ॒ நாம॒ தா இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா᳚ந்து॒ தாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥
ஸுஷு॒ம்நஸ்ஸூர்ய॑-ரஶ்மிஶ்ச॒ந்த்ரமா॑ கந்த॒ர்வஸ்ஸ இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா॑து॒
தஸ்மை॒ ஸ்வாஹா᳚ । தஸ்ய॒ நக்ஷ॑த்ராண்ய ऽப்ஸ॒ரஸோ॑ பே॒குர॑யோ॒ நாம॒ தா
இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா᳚ந்து॒ தாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥
பு॒ஜ்யுஸ்ஸு॑ப॒ர்ணோ ய॒ஜ்ஞோ க॑ந்த॒ர்வஸ்ஸ இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா॑து॒ தஸ்மை॒ ஸ்வாஹா᳚ । தஸ்ய॒ தக்ஷி॑ணா அப்ஸ॒ரஸ॑ ஸ்த॒வா நாம॒ தா இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா᳚ந்து॒ தாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥
ப்ர॒ஜாப॑தி-ர்வி॒ஶ்வக॑ர்மா॒ மநோ॑ கந்த॒ர்வஸ்ஸ இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா॑து॒
தஸ்மை॒ ஸ்வாஹா᳚ । தஸ்ய॑ர்-க்ஸா॒மாந்ய॑-ऽப்ஸ॒ரஸோ॒ வஹ்ந॑யோ॒ நாம॒ தா இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா᳚ந்து॒ தாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥
இஷி॒ரோ வி॒ஶ்வவ்ய॑சா॒ வாதோ॑ கந்த॒ர்வஸ்ஸ இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா॑து॒
தஸ்மை॒ ஸ்வாஹா᳚ । தஸ்யாபோ᳚-ऽப்ஸ॒ரஸோ॑ மு॒தா நாம॒ தா இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑
க்ஷ॒த்ர-ம்பா᳚ந்து॒ தாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥ புவ॑நஸ்ய பதே॒ யஸ்ய॑த உ॒பரி॑ க்ரு'॒ஹா இ॒ஹ ச॑ ।
ஸ நோ॑ ரா॒ஸ்வாஜ்யா॑நிக்ம் ரா॒யஸ்போஷக்ம்॑ ஸு॒வீர்யக்ம்॑ ஸம்வँத்ஸ॒ரீணாக்॑
ஸ்வ॒ஸ்திக்க் ஸ்வாஹா᳚ ॥
ப॒ர॒மே॒ஷ்ட்யதி॑பதி-ர்ம்ரு'॒த்யு-ர்க॑ந்த॒ர்வஸ்ஸ இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா॑து॒
தஸ்மை॒ ஸ்வாஹா᳚ । தஸ்ய॒ விஶ்வ॑மப்ஸ॒ரஸோ॒ புவோ॒ நாம॒ தா இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா᳚ந்து॒ தாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥
ஸுக்ஷி॒தி-ஸ்ஸுபூ॑தி-ர்பத்ர॒க்ரு'-த்ஸுவ॑ர்வா-ந்ப॒ர்ஜந்யோ॑ கந்த॒ர்வஸ்ஸ
இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா॑து॒ தஸ்மை॒ ஸ்வாஹா᳚ । தஸ்ய ॑வி॒த்யுதோ᳚-ऽப்ஸ॒ரஸோ॒ ருசோ॒ நாம॒ தா இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா᳚ந்து॒ தாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥
தூ॒ரே ஹே॑திர ம்ரு'ட॒யோ ம்ரு'॒த்யு-ர்க॑ந்த॒ர்வஸ்ஸ இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா॑து॒
தஸ்மை॒ ஸ்வாஹா᳚ । தஸ்ய॑ ப்ர॒ஜா அ॑ப்ஸ॒ரஸோ॑ பீ॒ருவோ॒ நாம॒ தா இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா᳚ந்து॒ தாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥ சாருஃ॑ க்ரு'பண கா॒ஶீ காமோ॑ கந்த॒ர்வஸ்ஸ இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா॑து॒
தஸ்மை॒ ஸ்வாஹா᳚ । தஸ்யா॒தயோ᳚ ऽப்ஸ॒ரஸ॑ ஶ்ஶோ॒சய॑ந்தி॒-ர்நாம॒ தா இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ க்ஷ॒த்ர-ம்பா᳚ந்து॒ தாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥
ஸ நோ॑ புவநஸ்யபதே॒ யஸ்ய॑த உ॒பரி॑ க்ரு'॒ஹா இ॒ஹ ச॑ ।உ॒ரு ப்ரஹ்ம॑ணே॒-ऽஸ்மை க்ஷ॒த்ராய॒ மஹி॒ ஶர்ம॑ யச்ச॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ (20ஆ) (9ஆ)
15 ஸர்ப ஸூக்தம்
நமோ॑ அஸ்து ஸ॒ர்பேப்யோ॒ யே கே ச॑ ப்ரு'தி॒வீ மநு॑ । யே அ॒ந்தரி॑க்ஷே॒ யே தி॒வி தேப்ய॑ ஸ்ஸ॒ர்பேப்யோ॒ நமஃ॑ । யே॑-ऽதோ ரோ॑ச॒நே தி॒வோ யே வா॒ ஸூர்ய॑ஸ்ய ர॒ஶ்மிஷு॑ । யேஷா॑ம॒ப்ஸு ஸதஃ॑ க்ரு'॒த-ந்தேப்ய॑ ஸ்ஸ॒ர்பேப்யோ॒ நமஃ॑ । யா இஷ॑வோ யாது॒ தாநா॑நாம்॒ ँயே வா॒ வந॒ஸ்பதீ॒க்ம்॒ ரநு॑ । யே வா॑-ऽவ॒டேஷு॒ ஶேர॑தே॒ தேப்ய॑ ஸ்ஸ॒ர்பேப்யோ॒ நமஃ॑ ॥ 21 (10) ॥
16 பஞ்சசோடாஃ
அ॒ய-ம்பு॒ரோ ஹரி॑கேஶ॒ ஸ்ஸூர்ய॑ரஶ்மி॒-ஸ்தஸ்ய॑ ரதக்ரு'॒த்ஸஶ்ச॒ ரதௌ॑ஜாஶ்ச ஸேநாநி
க்ராம॒ண்யௌ॑ புஞ்ஜிகஸ்த॒லா ச॑ க்ரு'தஸ்த॒லா சா᳚ப்ஸ॒ரஸௌ॑ யாது॒ தாநா॑ ஹே॒தீ ரக்ஷாக்ம்॑ஸி॒ ப்ரஹே॑தி ,
ர॒ய-ந்த॑க்ஷி॒ணா வி॒ஶ்வ க॑ர்மா॒ தஸ்ய॑ ரத ஸ்வ॒நஶ்ச॒ ரதே॑-சித்ரஶ்ச ஸேநாநி
க்ராம॒ண்யௌ॑ மேந॒கா ச॑ ஸஹஜ॒ந்யா சா᳚-ऽப்ஸ॒ரஸௌ॑ தம்॒ஷ்ணவஃ॑ ப॒ஶவோ॑ ஹே॒திஃ பௌரு॑ஷேயோ வ॒தஃ ப்ரஹே॑தி,
ர॒ய-ம்ப॒ஶ்சா-த்வி॒ஶ்வ-வ்ய॑சா॒ ஸ்தஸ்ய॒ ரத॑ ப்ரோத॒ஶ்சா-ஸ॑மரதஶ்ச ஸேநாநி
க்ராம॒ண்யௌ᳚ ப்ர॒ம்லோச॑ந்தீ சா நு॒ம்லோச॑ந்தீ-சா-ऽப்ஸ॒ரஸௌ॑ ஸ॒ர்பா ஹே॒தி-ர்
வ்யா॒க்ராஃ ப்ரஹே॑தி,
ர॒ய மு॑த்த॒ரா-த்ஸம்॒யँத்வ॑ஸு॒ஸ்தஸ்ய॑ ஸேந॒ஜிச்ச॑ ஸு॒ஷேண॑ஶ்ச ஸேநாநி க்ராம॒ண்யௌ॑
வி॒ஶ்வாசீ॑ச க்ரு'॒தாசீ॑ சா-ப்ஸ॒ரஸா॒ வாபோ॑ ஹே॒தி-ர்வாதஃ॒ ப்ரஹே॑தி ,
ர॒ய-மு॒பர்ய॒-ர்வாக்வ॑-ஸு॒ஸ்தஸ்ய॒ தார்க்ஷ்ய॒-ஶ்சாரி॑ஷ்ட-நேமிஶ்ச ஸேநாநி க்ராம॒ண்யா॑
வு॒ர்வஶீ॑ ச பூ॒ர்வசி॑த்திஶ்சா-ப்ஸ॒ரஸௌ॑ வி॒த்யுத்தே॒தி-ர॑வ॒ஸ்பூர்ஜ॒-ந்ப்ரஹே॑தி॒ ,
ஸ்தேப்யோ॒ நம॒ஸ்தே நோ॑ ம்ரு'டயந்து॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வோँ॒
ஜம்பே॑ ததாமி ॥ 22 (11) ॥
17 பஞ்சசோடாஃ (அநுஷங்கம்)
அ॒ய-ம்பு॒ரோ ஹரி॑கேஶ॒ ஸ்ஸூர்ய॑ரஶ்மி॒-ஸ்தஸ்ய॑ ரதக்ரு'॒த்ஸஶ்ச॒ ரதௌ॑ஜாஶ்ச ஸேநாநி க்ராம॒ண்யௌ॑ புஞ்ஜிகஸ்த॒லா ச॑ க்ரு'தஸ்த॒லா சா᳚ப்ஸ॒ரஸௌ॑ யாது॒தாநா॑ ஹே॒தீ ரக்ஷாக்ம்॑ஸி॒ ப்ரஹே॑தி॒ஸ்தேப்யோ॒ நம॒ஸ்தே நோ॑ ம்ரு'டயந்து॒தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வோँ॒ ஜம்பே॑ ததாமி ॥
அ॒ய-ந்த॑க்ஷி॒ணா வி॒ஶ்வக॑ர்மா॒ தஸ்ய॑ ரதஸ்வ॒நஶ்ச॒ ரதே॑ சித்ரஶ்ச ஸேநாநி
க்ராம॒ண்யௌ॑ மேந॒கா ச॑ ஸஹஜ॒ந்யா சா᳚ப்ஸ॒ரஸௌ॑ தம்॒ஷ்ணவஃ॑ ப॒ஶவோ॑
ஹே॒திஃ பௌரு॑ஷேயோ வ॒தஃ ப்ரஹே॑தி॒ஸ்தேப்யோ॒ நம॒ஸ்தே நோ॑ ம்ரு'டயந்து॒ தே
ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வோँ॒ ஜம்பே॑ ததாமி ॥
அ॒ய-ம்ப॒ஶ்சா-த்வி॒ஶ்வ வ்ய॑சா॒-ஸ்தஸ்ய॒ ரத॑ப்ரோத॒ஶ்சா-ஸ॑மரதஶ்ச ஸேநாநி க்ராம॒ண்யௌ᳚ ப்ர॒ம்லோச॑ந்தீசா நு॒ம்லோச॑ந்தீ-சாப்ஸ॒ரஸௌ॑ ஸ॒ர்பா ஹே॒தி-ர்வ்யா॒க்ராஃ ப்ரஹே॑தி॒ஸ்தேப்யோ॒ நம॒ஸ்தே நோ॑ ம்ரு'டயந்து॒ தேய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வோँ॒ ஜம்பே॑ ததாமி ॥
அ॒ய-மு॑த்த॒ரா-த்ஸம்॒யँத்வ॑ஸு॒ஸ்தஸ்ய॑ ஸேந॒ஜிச்ச॑ ஸு॒ஷேண॑ஶ்ச ஸேநாநி
க்ராம॒ண்யௌ॑ வி॒ஶ்வாசீ॑ச க்ரு'॒தாசீ॑சா-ப்ஸ॒ரஸா॒ வாபோ॑ ஹே॒தி-ர்வாதஃ॒
ப்ரஹ॑தி॒ஸ்தேப்யோ॒ நம॒ஸ்தே நோ॑ ம்ரு'டயந்து॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒
த்வேஷ்டி॒ தம்-வோँ॒ ஜம்பே॑ ததாமி ॥
அ॒யமு॒பர்ய॒-ர்வாக்வ॑ஸு॒ஸ்தஸ்ய॒ தார்க்ஷ்ய॒-ஶ்சாரி॑ஷ்ட-நேமிஶ்ச ஸேநாநி
க்ராம॒ண்யா॑ வு॒ர்வஶீ॑ ச பூ॒ர்வசி॑த்தி-ஶ்சாப்ஸ॒ரஸௌ॑ வி॒த்யுத்தே॒திர॑-
வ॒ஸ்பூர்ஜ॒-ந்ப்ரஹே॑தி॒ஸ்தேப்யோ॒ நம॒ஸ்தே நோ॑ ம்ரு'டயந்து॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒
தம்-வோँ॒ ஜம்பே॑ ததாமி ॥ 22ஆ(11ஆ) ॥
18 அப்ரதிரதஃ
ஆ॒ஶு-ஶ்ஶிஶா॑நோ வ்ரு'ஷ॒போ ந யு॒த்மோ க॑நாக॒நஃ, க்ஷோப॑ண-ஶ்சர்ஷணீ॒நாம் । ஸ॒ங்க்ரந்த॑நோ-ऽநிமி॒ஷ ஏ॑க வீ॒ரஶ்ஶ॒தக்ம்
ஸேநா॑ அஜயத்ஸா॒கமிந்த்ரஃ॑ । ஸ॒ங்க்ரந்த॑நேநா நிமி॒ஷேண॑ ஜி॒ஷ்ணுநா॑ யுத்கா॒ரேண॑ துஶ்ச்யவ॒நேந॑ த்ரு'॒ஷ்ணுநா᳚ । ததிந்த்ரே॑ண ஜயத॒ த-த்ஸ॑ஹத்வம்॒ ँயுதோ॑ நர॒ இஷு॑ ஹஸ்தேந॒ வ்ரு'ஷ்ணா᳚ । ஸ இஷு॑ஹஸ்தை॒-ஸ்ஸ நி॑ஷ॒ங்கிபி॑ர்வ॒ஶீ ஸக்க் ஸ்ர॑ஷ்டா॒ ஸ யுத॒ இந்த்ரோ॑ க॒ணேந॑ । ஸ॒க்ம்॒ஸ்ரு'॒ஷ்ட॒ஜி-த்ஸோ॑ம॒பா பா॑ஹு ஶ॒ர்த்யூ᳚ர்த்வ த॑ந்வா॒ ப்ரதி॑ஹிதாபி॒ரஸ்தா᳚ । ப்ரு'ஹ॑ஸ்பதே॒ பரி॑தீயா॒ ரதே॑ந ரக்ஷோ॒ஹா ऽமித்ராக்ம்॑ அப॒ பாத॑மாநஃ ॥ 23 ॥
ப்ர॒ப॒ஞ்ஜந்-த்ஸேநாஃ᳚ ப்ரம்ரு'॒ணோ யு॒தா ஜய॑ந்ந॒ஸ்மாக॑-மேத்யவி॒தா ரதா॑நாம் । கோ॒த்ர॒பிதம்॑ கோ॒விதம்॒ ँவஜ்ர॑பாஹும்॒ ஜய॑ந்த॒மஜ்ம॑ ப்ரம்ரு'॒ணந்த॒-மோஜ॑ஸா । இ॒மக்ம் ஸ॑ஜாதா॒ அநு॑வீர-யத்வ॒ மிந்த்ரக்ம்॑ ஸகா॒யோ-ऽநு॒ ஸக்ம் ர॑பத்வம் । ப॒ல॒வி॒ஜ்ஞா॒ய-ஸ்ஸ்தவி॑ரஃ॒ ப்ரவீ॑ர॒-ஸ்ஸஹ॑ஸ்வாந். வா॒ஜீ ஸஹ॑மாந உ॒க்ரஃ । அ॒பிவீ॑ரோ அ॒பிஸ॑த்வா ஸஹோ॒ஜா ஜைத்ர॑மிந்த்ர॒ ரத॒மாதி॑ஷ்ட கோ॒வித் ॥ 24 ॥
அ॒பிகோ॒த்ராணி॒ ஸஹ॑ஸா॒ காஹ॑மாநோ-ऽதா॒யோ வீ॒ரஶ்ஶ॒தம॑ந்யு॒ரிந்த்ரஃ॑ । து॒ஶ்ச்ய॒வ॒நஃ ப்ரு'॑தநா॒ஷாட॑ யு॒த்யோ᳚-ஸ்மாக॒க்ம்॒ ஸேநா॑ அவது॒ ப்ரயு॒த்ஸு । இந்த்ர॑ ஆஸாம்-நே॒தா ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒-ர்தக்ஷி॑ணா ய॒ஜ்ஞஃ பு॒ர ஏ॑து॒ ஸோமஃ॑ । தே॒வ॒ஸே॒நாநா॑-மபிபஞ்ஜதீ॒நா-ஞ்ஜய॑ந்தீநா-ம்ம॒ருதோ॑ ய॒ந்த்வக்ரே᳚ । இந்த்ர॑ஸ்ய॒ வ்ரு'ஷ்ணோ॒ வரு॑ணஸ்ய॒ ராஜ்ஞ॑ ஆதி॒த்யாநா᳚-ம்ம॒ருதா॒க்ம்॒ ஶர்த॑ உ॒க்ரம் । ம॒ஹாம॑நஸா-ம்புவநச்ய॒வாநாம்॒ கோஷோ॑ தே॒வாநாம்॒ ஜய॑தா॒ முத॑ஸ்தாத் । அ॒ஸ்மாக॒-மிந்த்ர॒-ஸ்ஸம்ரு'॑தேஷு த்வ॒ஜேஷ்வ॒ஸ்மாகம்॒ ँயா இஷ॑வ॒ஸ்தா ஜ॑யந்து ॥ 25 ॥
அ॒ஸ்மாகம்॑ ँவீ॒ரா உத்த॑ரே பவந்த்வ॒ஸ்மாநு॑ தேவா அவதா॒ ஹவே॑ஷு । உத்த॑ர்ஷய மகவ॒-ந்நாயு॑தா॒-ந்ந்யுத்ஸத்வ॑நா-ம்மாம॒காநாம்॒ மஹாக்ம்॑ஸி । உத்வ்ரு'॑த்ரஹந்-வா॒ஜிநாம்॒ ँவாஜி॑நா॒ந்யுத்ரதா॑நாம்॒ ஜய॑தாமேது॒ கோஷஃ॑ । உப॒ப்ரேத॒ ஜய॑தா நரஸ்ஸ்தி॒ரா வ॑ஸ்ஸந்து பா॒ஹவஃ॑ ।
இந்த்ரோ॑ வ॒-ஶ்ஶர்ம॑ யச்ச த்வநா-த்ரு'॒ஷ்யா யதாஸ॑த । அவ॑ஸ்ரு'ஷ்டா॒ பரா॑பத॒ ஶர॑வ்யே॒ ப்ரஹ்ம॑ ஸக்ம்ஶிதா ॥ 26 ॥
கச்சா॒மித்ரா॒-ந்ப்ரவி॑ஶ॒ மைஷாம்॒ கஞ்ச॒நோச்சி॑ஷஃ । மர்மா॑ணி தே॒ வர்ம॑பிஶ்சாதயாமி॒ ஸோம॑ஸ்த்வா॒ ராஜா॒ ऽம்ரு'தே॑நா॒பி-வ॑ஸ்தாம் । உ॒ரோர்வரீ॑யோ॒ வரி॑வஸ்தே அஸ்து॒ ஜய॑ந்தம்॒ த்வாமநு॑ மதந்து தே॒வாஃ । யத்ர॑ பா॒ணா-ஸ்ஸ॒ம்பத॑ந்தி குமா॒ரா வி॑ஶி॒கா இ॑வ । இந்த்ரோ॑ ந॒ஸ்தத்ர॑ வ்ரு'த்ர॒ஹா வி॑ஶ்வா॒ஹா ஶர்ம॑ யச்சது ॥ 27 (12) ॥
19 சமக-ந்த்ரு'தீய அநுவாகஃ
ஶ-ஞ்ச॑ மே॒ மய॑ஶ்ச மே ப்ரி॒ய-ஞ்ச॑ மே-ऽநுகா॒மஶ்ச॑ மே॒
காம॑ஶ்ச மே ஸௌமந॒ஸஶ்ச॑ மே ப॒த்ர-ஞ்ச॑ மே॒ ஶ்ரேய॑ஶ்ச மே॒
வஸ்ய॑ஶ்ச மே॒ யஶ॑ஶ்ச மே॒ பக॑ஶ்ச மே॒ த்ரவி॑ண-ஞ்ச மே
ய॒ந்தா ச॑ மே த॒ர்தா ச॑ மே॒ க்ஷேம॑ஶ்ச மே॒ த்ரு'தி॑ஶ்ச மே॒
விஶ்வம்॑ ச மே॒ மஹ॑ஶ்ச மே (28)
ஸம்॒விँச்ச॑ மே॒ ஜ்ஞாத்ர॑-ஞ்ச மே॒
ஸூஶ்ச॑ மே ப்ர॒ஸூஶ்ச॑ மே॒ ஸீர॑-ஞ்ச மே ல॒யஶ்ச॑ ம
ரு'॒த-ஞ்ச॑ மே॒-ऽம்ரு'தம்॑ ச மே ऽய॒க்ஷ்ம-ஞ்ச॒ மே-ऽநா॑மயச்ச மே
ஜீ॒வாது॑ஶ்ச மே தீர்காயு॒த்வ-ஞ்ச॑ மே-ऽநமி॒த்ர-ஞ்ச॒ மே-ऽப॑ய-ஞ்ச மே
ஸு॒க-ஞ்ச॑ மே॒ ஶய॑ந-ஞ்ச மே ஸூ॒ஷா ச॑ மே ஸு॒திந॑-ஞ்ச மே ॥ 29 (13) ॥
20 விஹவ்யம்
மமா᳚க்நே॒ வர்சோ॑ விஹ॒வேஷ்வ॑ஸ்து வ॒ய-ந்த்வேந்தா॑நா ஸ்த॒நுவ॑-ம்புஷேம ।
மஹ்ய॑-ந்நமந்தா-ம்ப்ர॒திஶ॒ஶ்சத॑ஸ்ர॒ ஸ்த்வயா-ऽத்த்ய॑க்ஷேண॒ ப்ரு'த॑நா ஜயேம ।
மம॑ தே॒வா வி॑ஹ॒வே ஸ॑ந்து॒ ஸர்வ॒ இந்த்ரா॑வந்தோ ம॒ருதோ॒ விஷ்ணு॑ர॒க்நிஃ ।
மமா॒ந்தரி॑க்ஷ மு॒ரு கோ॒பம॑ஸ்து॒ மஹ்யம்॒ ँவாதஃ॑ பவதா॒-ங்காமே॑ அ॒ஸ்மிந்ந் ।
மயி॑ தே॒வா த்ரவி॑ண॒ மாய॑ஜந்தா॒-ம்மய்யா॒ ஶீர॑ஸ்து॒ மயி॑ தே॒வஹூ॑திஃ ॥ 30 ॥
தைவ்யா॒ ஹோதா॑ரா வநிஷந்த॒ பூர்வே ऽரி॑ஷ்டா-ஸ்ஸ்யாம த॒நுவா॑ ஸு॒வீராஃ᳚ । மஹ்யம்॑ ँயஜந்து॒ மம॒ யாநி॑ ஹ॒வ்யா-ऽऽகூ॑தி ஸ்ஸ॒த்யா மந॑ஸோ மே அஸ்து ।
ஏநோ॒ மாநிகா᳚-ங்கத॒மச்ச॒ நாஹம்-விँஶ்வே॑ தேவாஸோ॒ அதி॑வோச தா மே ।
தேவீ᳚ஷ்ஷடு-ர்வீரு॒ருணஃ॑ க்ரு'ணோத॒ விஶ்வே॑ தேவாஸ இ॒ஹ வீ॑ரயத்த்வம் ।
மாஹா᳚ஸ்மஹி ப்ர॒ஜயா॒ மா த॒நூபி॒-ர்மார॑தாம த்விஷ॒தே ஸோ॑மராஜந்ந் ।
அ॒க்நிர்ம॒ந்யு-ம்ப்ர॑திநு॒த-ந்பு॒ரஸ்தா॒-தத॑ப்தோ கோ॒பாஃ பரி॑பாஹி ந॒ஸ்த்வம் ॥ 31 ॥
ப்ர॒த்யஞ்சோ॑ யந்து நி॒குதஃ॒ புந॒ஸ்தே॑ ऽமைஷா᳚-ஞ்சி॒த்த-ம்ப்ர॒புதா॒ விநே॑ஶத் ।
தா॒தா தா॑த்ரு'॒ணா-ம்புவ॑நஸ்ய॒ யஸ்பதி॑-ர்தே॒வக்ம் ஸ॑வி॒தார॑மபி மாதி॒ஷாஹ᳚ம் ।
இ॒மம்-யँ॒ஜ்ஞ ம॒ஶ்விநோ॒பா ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑-ர்தே॒வாஃ பா᳚ந்து॒ யஜ॑மாந-ந்ந்ய॒ர்தாத் ।
உ॒ரு॒வ்யசா॑ நோ மஹி॒ஷ ஶ்ஶர்ம॑யக்ம் ஸத॒ஸ்மிந். ஹவே॑ புருஹூ॒தஃ பு॑ரு॒க்ஷு ।
ஸ நஃ॑ ப்ர॒ஜாயை॑ ஹர்யஶ்வ ம்ரு'ட॒யேந்த்ர॒ மா நோ॑ ரீரிஷோ॒ மா பரா॑தாஃ ॥ 32 ॥
யே ந॑ ஸ்ஸ॒பத்நா॒ அப॒தே ப॑வந்த்விந்த்ரா॒-க்நிப்யா॒ மவ॑ பாதாமஹே॒ தாந் ।
வஸ॑வோ ரு॒த்ரா ஆ॑தி॒த்யா உ॑பரி॒ ஸ்ப்ரு'ஶம்॑ மோ॒க்ரம்-சேத்தா॑ரமதி ரா॒ஜம॑க்ரந்ந் ।
அ॒ர்வாஞ்ச॒ மிந்த்ர॑ ம॒முதோ॑ ஹவாமஹே॒ யோ கோ॒ஜி-த்த॑ந॒-ஜித॑ஶ்வ॒-ஜித்யஃ ।
இ॒மந்நோ॑ ய॒ஜ்ஞம்-விँ॑ஹ॒வே ஜு॑ஷஸ்வா॒ஸ்ய கு॑ர்மோ ஹரிவோ மே॒திநம்॑ த்வா ॥ 33 (14) ॥
21 ம்ரு'காரஃ
அ॒க்நே-ர்ம॑ந்வே ப்ரத॒மஸ்ய॒ ப்ரசே॑தஸோ॒ய-ம்பாஞ்ச॑ஜந்ய-ம்ப॒ஹவ॑ ஸ்ஸமி॒ந்ததே᳚ ।
விஶ்வ॑ஸ்யாம்-விँ॒ஶி ப்ர॑விவிஶி॒வாக்ம் ஸ॑மீமஹே॒ ஸ நோ॑ முஞ்ச॒த்வக்ம் ஹ॑ஸஃ ।
யஸ்யே॒த-ம்ப்ரா॒ண-ந்நி॑மி॒ஷ-த்யதேஜ॑தி॒ யஸ்ய॑ ஜா॒த-ஞ்ஜந॑மாந-ஞ்ச॒ கேவ॑லம் ।
ஸ்தௌம்ய॒க்நி-ந்நா॑தி॒தோ ஜோ॑ஹவீமி॒ ஸ நோ॑ முஞ்ச॒த்வக்ம் ஹ॑ஸஃ ।
இந்த்ர॑ஸ்ய மந்யே ப்ரத॒மஸ்ய॒ ப்ரசே॑தஸோ வ்ரு'த்ர॒க்ந-ஸ்ஸ்தோமா॒ உப॒மா மு॒பாகுஃ॑ ।
யோ தா॒ஶுஷஃ॑ ஸு॒க்ரு'தோ॒ ஹவ॒முப॒ கந்தா॒ ஸ நோ॑ முஞ்ச॒த்வக்ம் ஹ॑ஸஃ ॥ 34 ॥
ய ஸ்ஸம்॑க்ரா॒ம-ந்நய॑தி॒ ஸம்வँ॒ஶீ யு॒தே யஃ பு॒ஷ்டாநி॑ ஸக்ம்ஸ்ரு'॒ஜதி॑ த்ர॒யாணி॑ । ஸ்தௌமீந்த்ர॑-ந்நாதி॒தோ ஜோ॑ஹவீமி॒ ஸ நோ॑ முஞ்ச॒த்வக்ம் ஹ॑ஸஃ । ம॒ந்வேவாம்᳚ மித்ராவருணா॒ தஸ்ய॑ வித்த॒க்ம்॒ ஸத்யௌ॑ஜஸா த்ரு'க்ம்ஹணா॒ ய-ந்நு॒தேதே᳚ । யா ராஜா॑நக்ம் ஸ॒ரதம்॑ ँயா॒த உ॑க்ரா॒ தா நோ॑ முஞ்சத॒ மாக॑ஸஃ ।
யோ வா॒க்ம்॒ ரத॑ ரு'॒ஜுர॑ஶ்மி-ஸ்ஸ॒த்யத॑ர்மா॒ மிது॒-ஶ்சர॑ந்த-முப॒யாதி॑ தூ॒ஷயந்ந்॑ ॥ 35 ॥
ஸ்தௌமி॑ மி॒த்ராவரு॑ணா நாதி॒தோ ஜோ॑ஹவீமி॒ தௌ நோ॑ முஞ்சத॒ மாக॑ஸஃ । வா॒யோ-ஸ்ஸ॑வி॒து-ர்வி॒ததா॑நி மந்மஹே॒ யாவா᳚த்ம॒ந்-வத்பி॑ப்ரு'॒தோ யௌ
ச॒ ரக்ஷ॑தஃ । யௌ விஶ்வ॑ஸ்ய பரி॒பூ ப॑பூ॒வது॒ஸ்தௌ நோ॑ முஞ்சத॒ மாக॑ஸஃ ।
உப॒ஶ்ரேஷ்டா॑ந ஆ॒ஶிஷோ॑ தே॒வயோ॒ர்தர்மே॑ அஸ்திரந்ந் । ஸ்தௌமி॑ வா॒யுக்ம் ஸ॑வி॒தார॑-ந்நாதி॒தோ ஜோ॑ஹவீமி॒ தௌ நோ॑ முஞ்சத॒ மாக॑ஸஃ ।
ர॒தீத॑மௌ ரதீ॒நா ம॑ஹ்வ ஊ॒தயே॒ ஶுப॒ங்கமி॑ஷ்டௌ ஸு॒யமே॑-பி॒ரஶ்வைஃ᳚ ॥ 36 ॥
யயோ᳚ர்வா-ந்தேவௌ தே॒வேஷ்வ-நி॑ஶித॒ மோஜ॒ஸ்தௌ நோ॑ முஞ்சத॒ மாக॑ஸஃ । யதயா॑தம்-வँஹ॒துக்ம் ஸூ॒ர்யாயா᳚-ஸ்த்ரிச॒க்ரேண॑ ஸ॒க்ம்॒ ஸத॑மி॒ச்சமா॑நௌ । ஸ்தௌமி॑ தே॒வா வ॒ஶ்விநௌ॑ நாதி॒தோ ஜோ॑ஹவீமி॒ தௌ நோ॑ முஞ்சத॒ மாக॑ஸஃ ।
ம॒ருதாம்᳚ மந்வே॒ அதி॑நோ ப்ருவந்து॒ ப்ரேமாம்-வாँசம்॒ ँவிஶ்வா॑மவந்து॒ விஶ்வே᳚ ।
ஆ॒ஶூந். ஹு॑வே ஸு॒யமா॑நூ॒தயே॒ தே நோ॑ முஞ்ச॒ந்த்வேந॑ஸஃ । தி॒க்மமாயு॑தம்-வீँடி॒தக்ம் ஸஹ॑ஸ்வத தி॒வ்யக்ம் ஶர்தஃ॒ ப்ரு'த॑நாஸு ஜி॒ஷ்ணு ॥ 37 ॥
ஸ்தௌமி॑ தே॒வா-ந்ம॒ருதோ॑ நாதி॒தோ ஜோ॑ஹவீமி॒ தே நோ॑ முஞ்ச॒ந்த்வேந॑ஸஃ । தே॒வாநா᳚-ம்மந்வே॒ அதி॑ நோ ப்ருவந்து॒ ப்ரேமாம்-வாँசம்॒ ँவிஶ்வா॑மவந்து॒ விஶ்வே᳚ । ஆ॒ஶூந். ஹு॑வே ஸு॒யமா॑நூ॒தயே॒ தே நோ॑ முஞ்ச॒ந்த்வேந॑ஸஃ । யதி॒த-ம்மா॑-ऽபி॒ஶோச॑தி॒ பௌரு॑ஷேயேண॒ தைவ்யே॑ந । ஸ்தௌமி॒ விஶ்வா᳚-ந்தே॒வா-ந்நா॑தி॒தோ ஜோ॑ஹவீமி॒ தே நோ॑ முஞ்ச॒ந்த்வேந॑ஸஃ ।
அநு॑நோ॒-ऽத்யாநு॑மதி॒ரந்வித॑நு மதே॒ த்வம்-வைँ᳚ஶ்வாந॒ரோ ந॑ ஊ॒த்யா ப்ரு'॒ஷ்டோ தி॒வி ॥ 38 ॥
அநு॑நோ॒-ऽத்யாநு॑மதி-ர்ய॒ஜ்ஞ-ந்தே॒வேஷு॑ மந்யதாம் । அ॒க்நிஶ்ச॑ ஹவ்ய॒ வாஹ॑நோ॒ பவ॑தா-ந்தா॒ஶுஷே॒ மயஃ॑ । அந்வித॑நுமதே॒ த்வ-ம்மந்யா॑ஸை॒ ஶஞ்ச॑ நஃ க்ரு'தி । க்ரத்வே॒ தக்ஷா॑ய நோ ஹிநு॒ ப்ரண॒ ஆயூக்ம்॑ஷி தாரிஷஃ ॥ 38அ ॥
வை॒ஶ்வா॒ந॒ரோ ந॑ ஊ॒த்யா ऽऽப்ரயா॑து பரா॒வதஃ॑ । அ॒க்நிரு॒க்தேந॒ வாஹ॑ஸா ।
ப்ரு'॒ஷ்டோ தி॒வி ப்ரு'॒ஷ்டோ அ॒க்நிஃ ப்ரு'॑தி॒வ்யா-ம்ப்ரு'॒ஷ்டோ விஶ்வா॒ ஓஷ॑தீ॒ரா-வி॑வேஶ ।
வை॒ஶ்வா॒ந॒ர ஸ்ஸஹ॑ஸா ப்ரு'॒ஷ்டோ அ॒க்நிஸ்ஸநோ॒ திவா॒ ஸரி॒ஷஃ பா॑து॒ நக்த᳚ம் ॥ 38ப் ॥
யே அப்ர॑தேதா॒ மமி॑தேபி॒ ரோஜோ॑பி॒ ர்யே ப்ர॑தி॒ஷ்டே அப॑வதாம்॒-வँஸூ॑நாம் । ஸ்தௌமி॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ நா॑தி॒தோ ஜோ॑ஹவீமி॒ தே நோ॑ முஞ்சத॒மக்ம் ஹ॑ஸஃ ।
உர்வீ॑ ரோதஸீ॒ வரி॑வஃ க்ரு'ணோத॒-ங்க்ஷேத்ர॑ஸ்ய பத்நீ॒ அதி॑நோ ப்ரூயாதம் । ஸ்தௌமி॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ நா॑தி॒தோ ஜோ॑ஹவீமி॒ தே நோ॑ முஞ்சத॒மக்ம் ஹ॑ஸஃ ।
யத்தே॑ வ॒ய-ம்பு॑ருஷ॒த்ராய॑ வி॒ஷ்டா வி॑த்வாக்ம் ஸஶ்ச க்ரு'॒மா கச்ச॒ நாகஃ॑ ॥ 39 ॥
க்ரு'॒தீ ஸ்வ॑ஸ்மாக்ம் அதி॑தே॒ரநா॑கா॒ வ்யேநாக்ம்॑ஸி ஶிஶ்ரதோ॒ விஷ்வ॑கக்நே । யதா॑ ஹ॒ த-த்வ॑ஸவோ கௌ॒ர்யம்॑ சி-த்ப॒திஷி॒தா மமு॑ஞ்சதா யஜத்ராஃ ।
ஏ॒வா த்வம॒ஸ்ம-த்ப்ரமு॑ஞ்சா॒ வ்யக்ம்ஹஃ॒ ப்ராதா᳚ர்யக்நே ப்ரத॒ராந்ந॒ ஆயுஃ॑ ॥ 40 (15) ॥
22 ஸர்பாஹுதீ மந்த்ராஃ
ஸ॒மீசீ॒ நாமா॑ஸி॒ ப்ராசீ॒ திக்தஸ்யா᳚ஸ்தே॒ ऽக்நிரதி॑பதி ரஸி॒தோ ர॑க்ஷி॒தா யஶ்சாதி॑பதி॒-ர்யஶ்ச॑ கோ॒ப்தா தாப்யாம்॒ நம॒ஸ்தௌநோ॑ ம்ரு'டயதாம்॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வாँ॒-ஞ்ஜம்பே॑ ததாம்யோ-,
-ஜ॒ஸ்விநீ॒ நாமா॑ஸி தக்ஷி॒ணா திக்தஸ்யா᳚ஸ்த॒ இந்த்ரோ-ऽதி॑பதிஃ॒ ப்ரு'தா॑குஃ॒ ,
ப்ராசீ॒ நாமா॑ஸி ப்ர॒தீசீ॒ திக்தஸ்யா᳚ஸ்தே॒ ஸோமோ-ऽதி॑பதி ஸ்ஸ்வ॒ஜோ॑ ,
-ऽவ॒ஸ்தாவா॒ நாமா॒-ஸ்யுதீ॑சீ॒ திக்தஸ்யா᳚ஸ்தே॒ வரு॒ணோ-ऽதி॑பதி-ஸ்தி॒ரஶ்ச॑ ராஜி॒,
-ரதி॑பத்நீ॒ நாமா॑ஸி ப்ரு'ஹ॒தீ திக்தஸ்யா᳚ஸ்தே॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒-ரதி॑பதி ஶ்ஶ்வி॒த்ரோ,
வ॒ஶிநீ॒ நாமா॑ஸீ॒ ய-ந்திக்தஸ்யா᳚ஸ்தே ய॒மோ-ऽதி॑பதிஃ க॒ல்மாஷ॑ க்ரீவோ,
ரக்ஷி॒தா யஶ்சாதி॑பதி॒-ர்யஶ்ச॑ கோ॒ப்தா தாப்யாம்॒ நம॒ஸ்தௌ நோ॑ ம்ரு'டயதாம்॒
தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வாँ॒-ஞ்ஜம்பே॑ ததாமி ॥ 41 (16) ॥
23 ஸர்பாஹுதீ மந்த்ராஃ (அநுஷங்கம்)
ஸ॒மீசீ॒ நாமா॑ஸி॒ ப்ராசீ॒ திக்தஸ்யா᳚ஸ்தே॒ ऽக்நிரதி॑பதி ரஸி॒தோ ர॑க்ஷி॒தா-யஶ்சாதி॑பதி॒-ர்யஶ்ச॑ கோ॒ப்தா
தாப்யாம்॒ நம॒ஸ்தௌ நோ॑ ம்ரு'டயதாம்॒
தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வாம்ँ॒ ஜம்பே॑ ததாமி ।
ஓ॒ஜ॒ஸ்விநீ॒ நாமா॑ஸி தக்ஷி॒ணா திக்தஸ்யா᳚ஸ்த॒ இந்த்ரோ-ऽதி॑பதிஃ॒ ப்ரு'தா॑கூ ரக்ஷி॒தா யஶ்சாதி॑பதி॒-ர்யஶ்ச॑ கோ॒ப்தா தாப்யாம்॒ நம॒ஸ்தௌ நோ॑ ம்ரு'டயதாம்॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வாம்ँ॒ ஜம்பே॑ ததாமி ।
ப்ராசீ॒ நாமா॑ஸி ப்ர॒தீசீ॒ திக்தஸ்யா᳚ஸ்தே॒ ஸோமோ-ऽதி॑பதி ஸ்ஸ்வ॒ஜோ ர॑க்ஷி॒தா யஶ்சாதி॑பதி॒-ர்யஶ்ச॑ கோ॒ப்தா தாப்யாம்॒ நம॒ஸ்தௌ நோ॑ ம்ரு'டயதாம்॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வாँ॒-ஞ்ஜம்பே॑ ததாமி ।
அ॒வ॒ஸ்தாவா॒ நாமா॒-ஸ்யுதீ॑சீ॒ திக்தஸ்யா᳚ஸ்தே॒ வரு॒ணோ-ऽதி॑பதி-ஸ்தி॒ரஶ்ச॑ ராஜீ ரக்ஷி॒தா யஶ்சாதி॑பதி॒-ர்யஶ்ச॑ கோ॒ப்தா தாப்யாம்॒ நம॒ஸ்தௌ நோ॑ ம்ரு'டயதாம்॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வாँ॒-ஞ்ஜம்பே॑ ததாமி ।
அதி॑பத்நீ॒ நாமா॑ஸி ப்ரு'ஹ॒தீ திக்தஸ்யா᳚ஸ்தே॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒-ரதி॑பதி-ஶ்ஶ்வி॒த்ரோ ர॑க்ஷி॒தா யஶ்சாதி॑பதி॒-ர்யஶ்ச॑ கோ॒ப்தா தாப்யாம்॒ நம॒ஸ்தௌ நோ॑ ம்ரு'டயதாம்॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வாँ॒-ஞ்ஜம்பே॑ ததாமி ।
வ॒ஶிநீ॒ நாமா॑ஸீ॒ய-ந்திக்தஸ்யா᳚ஸ்தே ய॒மோ-ऽதி॑பதிஃ க॒ல்மாஷ॑ க்ரீவோ ரக்ஷி॒தா யஶ்சாதி॑பதி॒-ர்யஶ்ச॑ கோ॒ப்தா தாப்யாம்॒ நம॒ஸ்தௌ நோ॑ ம்ரு'டயதாம்॒
தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வாம்ँ॒ ஜம்பே॑ ததாமி ॥ 41ஆ (16ஆ) ॥
24 கந்தர்வாஹுதீஃ
ஹே॒தயோ॒ நாம॑ஸ்த॒ தேஷாம்᳚-வஃ ँபு॒ரோ க்ரு'॒ஹா அ॒க்நிர்வ॒ இஷ॑வ ஸ்ஸலி॒லோ,
நி॑லி॒பா-ந்நாம॑ஸ்த॒ தேஷாம்᳚-வோँ தக்ஷி॒ணா க்ரு'॒ஹாஃ பி॒தரோ॑ வ॒ இஷ॑வ॒ ஸ்ஸக॑ரோ,
வ॒ஜ்ரிணோ॒ நாம॑ஸ்த॒ தேஷாம்᳚-வஃ ँப॒ஶ்சா-த்க்ரு'॒ஹா ஸ்ஸ்வப்நோ॑ வ॒ இஷ॑வோ॒ கஹ்வ॑ரோ,
-ऽவ॒ஸ்தாவா॑நோ॒ நாம॑ஸ்த॒ தேஷாம்᳚-வँ உத்த॒ரா-த்க்ரு'॒ஹா ஆபோ॑ வ॒ இஷ॑வ ஸ்ஸமு॒த்ரோ-,
-ऽதி॑பதயோ॒ நாம॑ஸ்த॒ தேஷாம்᳚-வँ உ॒பரி॑ க்ரு'॒ஹா வ॒ர்॒ஷம்-வँ॒ இஷ॒வோ-ऽவ॑ஸ்வாந்,
க்ர॒வ்யா நாம॑ஸ்த॒ பார்தி॑வா॒-ஸ்தேஷாம்᳚-வँ இ॒ஹ க்ரு'॒ஹா அந்நம்॑ ँவ॒ இஷ॑வோ நிமி॒ஷோ,
வா॑த நா॒ம-ந்தேப்யோ॑ வோ॒ நம॒ஸ்தே நோ॑ ம்ரு'டயத॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒
தம்-வோँ॒ ஜம்பே॑ ததாமி ॥ 42 (17) ॥
25 கந்தர்வாஹுதீஃ (அநுஷங்கம்)
ஹே॒தயோ॒ நாம॑ஸ்த॒ தேஷாம்᳚-வஃ ँபு॒ரோ க்ரு'॒ஹா அ॒க்நிர்வ॒ இஷ॑வ-ஸ்ஸலி॒லோ வா॑த நா॒ம-ந்தேப்யோ॑ வோ॒ நம॒ஸ்தே நோ॑ ம்ரு'டயத॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வோँ॒ ஜம்பே॑ ததாமி ।
நி॒லி॒பா-ந்நாம॑ஸ்த॒ தேஷாம்᳚-வோँ தக்ஷி॒ணா க்ரு'॒ஹாஃ பி॒தரோ॑ வ॒ இஷ॑வ॒-ஸ்ஸக॑ரோ வாத நா॒ம-ந்தேப்யோ॑ வோ॒ நம॒ஸ்தே நோ॑ ம்ரு'டயத॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வோँ॒ ஜம்பே॑ ததாமி ।
வ॒ஜ்ரிணோ॒ நாம॑ஸ்த॒ தேஷாம்᳚-வஃ ँப॒ஶ்சா-த்க்ரு'॒ஹா ஸ்ஸ்வப்நோ॑ வ॒ இஷ॑வோ॒ கஹ்வ॑ரோ வாத நா॒ம-ந்தேப்யோ॑ வோ॒ நம॒ஸ்தே நோ॑ ம்ரு'டயத॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வோँ॒ ஜம்பே॑ ததாமி ।
அ॒வ॒ஸ்தா வா॑ நோ॒ நாம॑ஸ்த॒ தேஷாம்᳚-வँ உத்த॒ரா-த்க்ரு'॒ஹா ஆபோ॑ வ॒ இஷ॑வஸ்ஸமு॒த்ரோ வா॑த நா॒ம-ந்தேப்யோ॑ வோ॒ நம॒ஸ்தே நோ॑ ம்ரு'டயத॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வோँ॒ ஜம்பே॑ ததா॒மி ।
அதி॑பதயோ॒ நாம॑ஸ்த॒ தேஷாம்᳚-வँ உ॒பரி॑ க்ரு'॒ஹா வ॒ர்॒ஷம்-வँ॒ இஷ॒வோ-ऽவ॑ஸ்வாந் வாத நா॒ம-ந்தேப்யோ॑ வோ॒ நம॒ஸ்தே நோ॑ ம்ரு'டயத॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வோँ॒ ஜம்பே॑ ததாமி ।
க்ர॒வ்யா நாம॑ஸ்த॒ பார்தி॑வா॒-ஸ்தேஷாம்᳚-வँ இ॒ஹ க்ரு'॒ஹா அந்நம்॑ ँவ॒ இஷ॑வோ நிமி॒ஷோ வா॑த நா॒ம-ந்தேப்யோ॑ வோ॒ நம॒ஸ்தே நோ॑ ம்ரு'டயத॒ தே ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ யஶ்ச॑ நோ॒ த்வேஷ்டி॒ தம்-வோँ॒ ஜம்பே॑ ததாமி ॥ 42ஆ (17ஆ) ॥
26 அஜ்யாநி மந்த்ராஃ
ஶ॒தாயு॑தாய ஶ॒தவீ᳚ர்யாய ஶ॒தோத॑யே ऽபிமாதி॒ஷாஹே᳚ । ஶ॒தம்-யோँ ந॑ ஶ்ஶ॒ரதோ॒ அஜீ॑தா॒-நிந்த்ரோ॑ நேஷ॒ததி॑ துரி॒தாநி॒ விஶ்வா᳚ ।
யே ச॒த்வாரஃ॑ ப॒தயோ॑ தேவ॒யாநா॑ அந்த॒ரா த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ வி॒யந்தி॑ । தேஷாம்॒-யோँ அஜ்யா॑நி॒- மஜீ॑தி-மா॒வஹா॒த்தஸ்மை॑ நோ தேவாஃ॒ பரி॑தத்தே॒ஹ ஸர்வே᳚ । க்ரீ॒ஷ்மோ ஹே॑ம॒ந்த உ॒த நோ॑ வஸ॒ந்த ஶ்ஶ॒ர-த்வ॒ர்॒ஷா ஸ்ஸு॑வி॒தந்நோ॑ அஸ்து ।
தேஷா॑-ம்ரு'தூ॒நாக்ம் ஶ॒தஶா॑ரதாநா-ந்நிவா॒த ஏ॑ஷா॒மப॑யே ஸ்யாம । இ॒து॒வ॒த்ஸ॒ராய॑ பரிவத்ஸ॒ராய॑ ஸம்வँத்ஸ॒ராய॑ க்ரு'ணுதா ப்ரு'॒ஹந்நமஃ॑ । தேஷாம்᳚ ँவ॒யக்ம் ஸு॑ம॒தௌ ய॒ஜ்ஞியா॑நா॒-ஞ்ஜ்யோகஜீ॑தா॒ அஹ॑தா ஸ்ஸ்யாம ।
ப॒த்ராந்ந॒-ஶ்ஶ்ரேய॒ ஸ்ஸம॑நைஷ்ட தேவா॒ ஸ்த்வயா॑-ऽவ॒ஸேந॒ ஸம॑ஶீ மஹித்வா ।
ஸநோ॑மயோ॒ பூஃ பி॑தோ॒ ஆவி॑ஶஸ்வ॒ ஶந்தோ॒காய॑ த॒நுவே᳚ ஸ்யோ॒நஃ ॥ 43 (18) ॥
பூ॒த-ம்பவ்யம்॑ பவி॒ஷ்ய-த்வஷ॒-ட்த்ஸ்வாஹா॒ ,
நம॒ ரு'-க்ஸாம॒-யஜு॒-ர்வஷ॒-ட்த்ஸ்வாஹா॒ ,
நமோ॑ காய॒த்ரீ த்ரி॒ஷ்டுப் ஜக॑தீ॒ வஷ॒-ட்த்ஸ்வாஹா॒ ,
நமஃ॑ ப்ரு'தி॒வ்ய॑ந்தரி॑க்ஷம்॒ த்யௌ-ர்வஷ॒-ட்த்ஸ்வாஹா॒ ,
நமோ॒ ऽக்நிர்வா॒யு-ஸ்ஸூர்யோ॒ வஷ॒-ட்த்ஸ்வாஹா॒ ,
நமஃ॑ ப்ரா॒ணோ-வ்யா॒நோ॑-ऽபா॒நோ வஷ॒-ட்த்ஸ்வாஹா॒ ,
நமோ-ऽந்நம்॑ க்ரு'॒ஷி-ர்வ்ரு'ஷ்டி॒-ர்வஷ॒-ட்த்ஸ்வாஹா॒ ,
நமஃ॑ பி॒தா பு॒த்ரஃ பௌத்ரோ॒ வஷ॒-ட்த்ஸ்வாஹா॒ ,
நமோ॒ பூர்புவ॒ஸ்ஸுவ॒ ர்வஷ॒-ட்த்ஸ்வாஹா॒ நமஃ॑ ॥ 44 (19) ॥
27 அதர்வஶீர்ஷம்
(தை. ப்ரா. 1.5.8.1-1.5.8.3)
இந்த்ரோ॑ ததீ॒சோ அ॒ஸ்தபிஃ॑ । வ்ரு'॒த்ராண்ய ப்ர॑திஷ்குதஃ । ஜ॒காந॑ நவ॒தீர்நவ॑ । இ॒ச்சந்ந-ஶ்வ॑ஸ்ய॒ யச்சிரஃ॑ । பர்வ॑தே॒ஷ்வப॑ஶ்ரிதம் । தத்வி॑தச்சர்ய॒ணாவ॑தி ।
அத்ராஹ॒ கோரம॑ந்வத । நாம॒ த்வஷ்டு॑ர-பீ॒ச்ய᳚ம் । இ॒த்தா ச॒ந்த்ரம॑ஸோ க்ரு'॒ஹே ।
இந்த்ர॒மி-த்கா॒திநோ॑ ப்ரு'॒ஹத் ॥ 45 ॥
இந்த்ர॑ ம॒ர்கேபி॑ ர॒ர்கிணஃ॑ । இந்த்ரம்॒ ँவாணீ॑ரநூஷத । இந்த்ர॒ இத்தர்யோ॒ ஸ்ஸசா᳚ ।
ஸ-ம்மி॑ஶ்ல॒ ஆவ॑சோ॒ யுஜா᳚ । இந்த்ரோ॑ வ॒ஜ்ரீ ஹி॑ர॒ண்யயஃ॑ । இந்த்ரோ॑ தீ॒ர்காய॒ சக்ஷ॑ஸே । ஆஸூர்யக்ம்॑ ரோஹய-த்தி॒வி । வி கோபி॒ரத்ரி॑மைரயத் । இந்த்ர॒ வாஜே॑ஷு நோ அவ । ஸ॒ஹஸ்ர॑ ப்ரதநேஷு ச ॥ 46 ॥
உ॒க்ர உ॒க்ராபி॑-ரூ॒திபிஃ॑ । தமிந்த்ரம்॑ ँவா ஜயாமஸி । ம॒ஹே வ்ரு'॒த்ராய॒ ஹந்த॑வே । ஸ வ்ரு'ஷா॑ வ்ரு'ஷ॒போ-பு॑வத் । இந்த்ர॒ ஸ்ஸதா ம॑நே க்ரு'॒தஃ । ஓஜி॑ஷ்ட॒ ஸ்ஸபலே॑ ஹி॒தஃ । த்யு॒ம்நீ ஶ்லோ॒கீ ஸ ஸௌ॒ம்யஃ॑ । கி॒ரா வஜ்ரோ॒ ந ஸம்ப்ரு'॑தஃ । ஸப॑லோ॒ அந॑பச்யுதஃ । வ॒வ॒க்ஷு ரு॒க்ரோ அஸ்த்ரு'॑தஃ ॥ 47 (20) ॥
28 ப்ரத்யங்கிரஸஃ
(தை. ப்ரா. 2.4.2.1-2.4.2.4)
சக்ஷு॑ஷோ ஹேதே॒ மந॑ஸோ ஹேதே । வாசோ॑ ஹேதே॒ ப்ரஹ்ம॑ணோ ஹேதே । யோமா॑-ऽகா॒யு-ர॑பி॒தாஸ॑தி । தம॑க்நே மே॒ந்யா-ऽமே॒நி-ங்க்ரு'॑ணு । யோமா॒ சக்ஷு॑ஷா॒ யோ மந॑ஸா । யோ வா॒சா ப்ரஹ்ம॑ணா-ऽகா॒யு-ர॑பி॒தாஸ॑தி । தயா᳚-ऽக்நே॒ த்வ-ம்மே॒ந்யா । அ॒மும॑ மே॒நி-ங்க்ரு'॑ணு । ய-த்கிஞ்சா॒ஸௌ மந॑ஸா॒ யச்ச॑ வா॒சா । ய॒ஜ்ஞை-ர்ஜு॒ஹோதி॒ யஜு॑ஷா ஹ॒விர்பிஃ॑ ॥ 48 ॥
த-ந்ம்ரு'॒த்யு-ர்நிர்-ரு'॑த்யா ஸம்விँதா॒நஃ । பு॒ரா தி॒ஷ்டா தாஹு॑தீ ரஸ்யஹந்து ।
யா॒து॒ தாநா॒ நிர்-ரு'॑தி॒ ராது॒ரக்ஷஃ॑ । தே அ॑ஸ்யக்நம்॒ த்வந்ரு'॑தேந ஸ॒த்யம் ।
இந்த்ர॑ஷிதா॒ ஆஜ்ய॑மஸ்ய மத்நந்து । மாத-த்ஸம்ரு'॑த்தி॒ யத॒ஸௌ க॒ரோதி॑ ।
ஹந்மி॑தே॒-ऽஹ-ங்க்ரு'॒தக்ம் ஹ॒விஃ । யோ மே॑ கோ॒ரமசீ॑ க்ரு'தஃ ।
அபா᳚ஞ்சௌ த உ॒பௌ பா॒ஹூ । அப॑நஹ்யாம்யா॒ஸ்ய᳚ம் ॥ 49 ॥
அப॑நஹ்யாமிதே பா॒ஹூ । அப॑ நஹ்யாம்யா॒ஸ்ய᳚ம் । அ॒க்நே-ர்தே॒வஸ்ய॒ ப்ரஹ்ம॑ணா । ஸர்வம்॑ தே ऽவதிஷ்-ங்க்ரு'॒தம் । பு॒ரா-ऽமுஷ்ய॑ வஷ-ட்கா॒ராத் । ய॒ஜ்ஞ-ந்தே॒வேஷு॑ நஸ்க்ரு'தி । ஸ்வி॑ஷ்ட-ம॒ஸ்மாகம்॑ பூயாத் । மா-ऽஸ்மா-ந்ப்ராப॒ந்நரா॑தயஃ । அந்தி॑தூ॒ரே ஸ॒தோ அ॑க்நே । ப்ராத்ரு'॑வ்யஸ்யா பி॒தாஸ॑தஃ । வ॒ஷ॒-ட்கா॒ரேண॒ வஜ்ரே॑ண । க்ரு'॒த்யாக்ம் ஹ॑ந்மி க்ரு'॒தாம॒ஹம் । யோ மா॒ நக்தம்॒ திவா॑ ஸா॒யம் । ப்ரா॒த-ஶ்சாஹ்நோ॑ நி॒பீய॑தி । அ॒த்யா-தமி॑ந்த்ர॒ வஜ்ரே॑ண । ப்ராத்ரு'॑வ்ய-ம்பாதயாமஸி ॥ 50 (21) ॥
(தை. ப்ரா. 2.5.1.1-2.5.1.3)
ப்ரா॒ணோ ர॑க்ஷதி॒ விஶ்வ॒மேஜ॑த் । இர்யோ॑ பூ॒த்வா ப॑ஹு॒தா ப॒ஹூநி॑ । ஸ இ-த்ஸர்வம்॒ ँவ்யா॑நஶே । யோ தே॒வோ தே॒வேஷு॑ வி॒பூர॒ந்தஃ ।
ஆவ்ரு'॑தூ॒தா-த்க்ஷேத்ரிய॑த்த்வ॒க-த்வ்ரு'ஷா᳚ । தமி-த்ப்ரா॒ண-ம்மந॒ஸோப॑ ஶிக்ஷத ।
அக்ரம்॑ தே॒வாநா॑-மி॒தம॑த்து நோ ஹ॒விஃ । மந॑ஸ॒ஶ்சி-த்தே॒தம் । பூ॒த-ம்பவ்யம்॑ ச குப்யதே । தத்தி தே॒வேஷ்வ॑-க்ரி॒யம் ॥ 51 ॥
ஆந॑ ஏது புரஶ்ச॒ரம் । ஸ॒ஹ தே॒வை-ரி॒மக்ம் ஹவ᳚ம் । மந॒-ஶ்ஶ்ரேய॑ஸி ஶ்ரேயஸி । கர்ம॑ந். ய॒ஜ்ஞப॑திம்॒ தத॑த் । ஜு॒ஷதாம்᳚ மே॒ வாகி॒தக்ம் ஹ॒விஃ । வி॒ரா-ட்தே॒வீ பு॒ரோஹி॑தா । ஹ॒வ்ய॒வாடந॑-பாயிநீ । யயா॑ ரூ॒பாணி॑ பஹு॒தா வத॑ந்தி । பேஶாக்ம்॑ஸி தே॒வாஃ ப॑ர॒மே ஜ॒நித்ரே᳚ । ஸா நோ॑ வி॒ராடந॑ப ஸ்புரந்தீ ॥ 52 ॥
வாக்தே॒வீ ஜு॑ஷதா மி॒தக்ம் ஹ॒விஃ । சக்ஷு॑-ர்தே॒வாநாம்॒ ஜ்யோதி॑ர॒ம்ரு'தே॒ ந்ய॑க்தம் ।
அ॒ஸ்ய வி॒ஜ்ஞாநா॑ய பஹு॒தா நிதீ॑யதே । தஸ்ய॑ ஸு॒ம்ந-ம॑ஶீமஹி । மா நோ॑ ஹாஸீ-த்விசக்ஷ॒ணம் । ஆயு॒ரிந்நஃ॒ ப்ரதீ᳚ர்யதாம் । அந॑ந்தா॒-ஶ்சக்ஷு॑ஷா வ॒யம் । ஜீ॒வா ஜ்யோதி॑-ரஶீமஹி । ஸுவ॒-ர்ஜ்யோதி॑-ரு॒தாம்ரு'தம்᳚ । ஶ்ரோத்ரே॑ண ப॒த்ர மு॒த-ஶ்ரு'॑ண்வந்தி ஸ॒த்யம் । ஶ்ரோத்ரே॑ண॒ வாசம்॑ பஹு॒தோத்யமா॑நாம் । ஶ்ரோத்ரே॑ண॒ மோத॑ஶ்ச॒ மஹ॑ஶ்ச ஶ்ரூயதே ।
ஶ்ரோத்ரே॑ண॒ ஸர்வா॒ திஶ॒ ஆஶ்ரு'॑ணோமி । யேந॒ ப்ராச்யா॑ உ॒த த॑க்ஷி॒ணா । ப॒தீச்யை॑ தி॒ஶ-ஶ்ஶ்ரு'॒ண்வந்த்யு॑த்த॒ராத் । ததிச்ச்ரோத்ரம்॑ பஹு॒தோத்யமா॑நம் ।
அ॒ராந்ந நே॒மிஃ பரி॒ஸர்வம்॑ பபூவ ॥ 53 (22) ॥
(தை. ப்ரா. 2.7.7.1-2.7.7.7)
ஸி॒க்ம்॒ஹே வ்யா॒க்ர உ॒த யா ப்ரு'தா॑கௌ । த்விஷி॑-ர॒க்நௌ ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணே ஸூர்யே॒யா ।
இந்த்ரம்॒ ँயா தே॒வீ ஸு॒பகா॑ ஜ॒ஜாந॑ । ஸா ந॒ ஆக॒ந் வர்ச॑ஸா ஸம்விँதா॒நா । யா ரா॑ஜ॒ந்யே॑ துந்து॒-பாவாய॑தாயாம் । அஶ்வ॑ஸ்ய॒ க்ரந்த்யே॒ புரு॑ஷஸ்ய மா॒யௌ । இந்த்ரம்॒ ँயா தே॒வீ ஸு॒பகா॑ ஜ॒ஜாந॑ । ஸா ந॒ ஆக॒ந் வர்ச॑ஸா ஸம்விँதா॒நா । யா ஹ॒ஸ்திநி॑ த்வீ॒பிநி॒ யா ஹிர॑ண்யே । த்விஷி॒-ரஶ்வே॑ஷு॒ புரு॑ஷேஷு॒ கோஷு॑ ॥ 54 ॥
இந்த்ரம்॒ ँயா தே॒வீ ஸு॒பகா॑ ஜ॒ஜாந॑ । ஸா ந॒ ஆக॒ந் வர்ச॑ஸா ஸம்விँதா॒நா । ரதே॑ அ॒க்ஷேஷு॑ வ்ரு'ஷ॒பஸ்ய॒ வாஜே᳚ । வாதே॑ ப॒ர்ஜந்யே॒ வரு॑ணஸ்ய॒ ஶுஷ்மே᳚ । இந்த்ரம்॒ ँயா தே॒வீ ஸு॒பகா॑ ஜ॒ஜாந॑ । ஸா ந॒ ஆக॒ந் வர்ச॑ஸா ஸம்விँதா॒நா । ராட॑ஸி வி॒ராட॑ஸி । ஸ॒ம்ராட॑ஸி ஸ்வ॒ராட॑ஸி । இந்த்ரா॑ய த்வா॒ தேஜ॑ஸ்வதே॒ தேஜ॑ஸ்வந்தக்க் ஶ்ரீணாமி । இந்த்ரா॑ய॒ த்வௌஜ॑ஸ்வத॒ ஓஜ॑ஸ்வந்தக்க் ஶ்ரீணாமி ॥ 55 ॥
இந்த்ரா॑ய த்வா॒ பய॑ஸ்வதே॒ பய॑ஸ்வந்தக்க் ஶ்ரீணாமி । இந்த்ரா॑ய॒ த்வா-ऽऽயு॑ஷ்மத॒ ஆயு॑ஷ்மந்தக்க் ஶ்ரீணாமி । தேஜோ॑-ऽஸி । தத்தே॒ ப்ரய॑ச்சாமி । தேஜ॑ஸ்வதஸ்து மே॒ முக᳚ம் । தேஜ॑ஸ்வ॒ச்சிரோ॑ அஸ்து மே । தேஜ॑ஸ்வாந். வி॒ஶ்வதஃ॑ ப்ர॒த்யம் । தேஜ॑ஸா॒ ஸ-ம்பி॑ப்ரு'க்திமா । ஓஜோ॑-ऽஸி । தத்தே॒ ப்ரய॑ச்சாமி ॥ 56 ॥
ஓஜ॑ஸ்வதஸ்து மே॒ முக᳚ம் । ஓஜ॑ஸ்வ॒ச்சிரோ॑ அஸ்து மே । ஓஜ॑ஸ்வாந். வி॒ஶ்வதஃ॑ ப்ர॒த்யம் । ஓஜ॑ஸா॒ ஸம்பி॑ப்ரு'க்தி மா । பயோ॑-ऽஸி । தத்தே॒ ப்ரய॑ச்சாமி । பய॑ஸ்வதஸ்து மே॒ முக᳚ம் । பய॑ஸ்வ॒ச்சிரோ॑ அஸ்து மே । பய॑ஸ்வாந். வி॒ஶ்வதஃ॑ ப்ர॒த்யம் । பய॑ஸா॒ ஸம்பி॑ப்ரு'க்தி மா ॥ 57 ॥
ஆயு॑ரஸி । தத்தே॒ ப்ரய॑ச்சாமி । ஆயு॑ஷ்மதஸ்து மே॒ முக᳚ம் । ஆயு॑ஷ்ம॒ச்சிரோ॑ அஸ்து மே । ஆயு॑ஷ்மாந். வி॒ஶ்வதஃ॑ ப்ர॒த்யம் । ஆயு॑ஷா॒ ஸம்பி॑ப்ரு'க்தி மா । இ॒ம ம॑க்ந॒ ஆயு॑ஷே॒ வர்ச॑ஸே க்ரு'தி । ப்ரி॒யக்ம் ரேதோ॑ வருண ஸோம ராஜந்ந் । மா॒ தே வா᳚ஸ்மா அதிதே॒ ஶர்ம॑ யச்ச । விஶ்வே॑ தேவா॒ ஜர॑தஷ்டி॒-ர்யதா-ऽஸ॑த் ॥ 58 ॥
ஆயு॑ரஸி வி॒ஶ்வாயு॑ரஸி । ஸ॒ர்வாயு॑ரஸி॒ ஸர்வ॒மாயு॑ரஸி । யதோ॒ வாதோ॒ மநோ॑ஜவாஃ । யதஃ॒, க்ஷர॑ந்தி॒ ஸிந்த॑வஃ । தாஸாம்᳚ த்வா॒ ஸர்வா॑ஸாக்ம் ரு॒சா । அ॒பிஷி॑ஞ்சாமி॒ வர்ச॑ஸா । ஸ॒மு॒த்ர இ॑வாஸி க॒ஹ்மநா᳚ । ஸோம॑ இவா॒ஸ்யதா᳚ப்யஃ । அ॒க்நிரி॑வ வி॒ஶ்வதஃ॑ ப்ர॒த்யம் । ஸூர்ய॑ இவ॒ ஜ்யோதி॑ஷா வி॒பூஃ ॥ 59 ॥
அ॒பாம்-யோँ த்ரவ॑ணே॒ ரஸஃ॑ । தம॒ஹம॒ஸ்மா ஆ॑முஷ்யாய॒ணாய॑ । தேஜ॑ஸே ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸாய॑ க்ரு'ஹ்ணாமி । அ॒பாம்-யँ ஊ॒ர்மௌ ரஸஃ॑ । தம॒ஹம॒ஸ்மா ஆ॑முஷ்யாய॒ணாய॑ । ஓஜ॑ஸே வீ॒ர்யா॑ய க்ரு'ஹ்ணாமி । அ॒பாம்-யோँ ம॑த்த்ய॒தோ ரஸஃ॑ । தம॒ஹம॒ஸ்மா ஆ॑முஷ்யாய॒ணாய॑ । புஷ்டை᳚ ப்ர॒ஜந॑நாய க்ரு'ஹ்ணாமி । அ॒பாம்-யோँ ய॒ஜ்ஞியோ॒ ரஸஃ॑ । தம॒ஹம॒ஸ்மா ஆ॑முஷ்யாய॒ணாய॑ । ஆயு॑ஷே தீர்காயு॒த்வாய॑ க்ரு'ஹ்ணாமி ॥ 60 (23) ॥
29 அந்ந ஸூக்தம்
(தை. ப்ரா. 2.8.8.1-2.8.8.4)
அ॒ஹம॑ஸ்மி ப்ரதம॒ஜா ரு'॒தஸ்ய॑ । பூர்வம்॑ தே॒வேப்யோ॑ அ॒ம்ரு'த॑ஸ்ய॒ நாபிஃ॑ ।
யோ மா॒ ததா॑தி॒ ஸ இ தே॒வ மா வாஃ᳚ । அ॒ஹமந்ந॒ மந்ந॑ ம॒தந்த॑மத்மி । பூர்வ॑-ம॒க்நேரபி॑ தஹ॒த்யந்நம்᳚ । ய॒த்தௌ ஹா॑ஸாதே அஹமுத்த॒ரேஷு॑ । வ்யாத்த॑மஸ்ய ப॒ஶவ॑-ஸ்ஸு॒ஜம்ப᳚ம் । பஶ்ய॑ந்தி॒ தீராஃ॒ ப்ரச॑ரந்தி॒ பாகாஃ᳚ ।
ஜஹா᳚ம்ய॒ந்ய-ந்ந ஜ॑ஹாம்ய॒ந்யம் । அ॒ஹமந்நம்॒ ँவஶ॒மிச்ச॑ராமி ॥ 61 ॥
ஸ॒மா॒நமர்தம்॒ பர்யே॑மி பு॒ஞ்ஜத் । கோ மா மந்நம்॑ மநு॒ஷ்யோ॑ தயேத ।
பரா॑கே॒ அந்நம்॒ நிஹி॑தம்-லோँ॒க ஏ॒தத் । விஶ்வை᳚-ர்தே॒வைஃ பி॒த்ரு'பி॑-ர்கு॒ப்தமந்ந᳚ம் ।
யத॒த்யதே॑ லு॒ப்யதே॒ ய-த்ப॑ரோ॒ப்யதே᳚ । ஶ॒த॒-த॒மீஸா த॒நூர்மே॑ பபூவ ।
ம॒ஹாந்தௌ॑ ச॒ரூ ஸ॑க்ரு'-த்து॒க்தேந॑ பப்ரௌ । திவ॑ஞ்ச॒ ப்ரு'ஶ்ஞி॑ ப்ரு'தி॒வீ-ஞ்ச॑ ஸா॒கம் ।
தத்ஸம்॒-பிப॑ந்தோ॒ நமி॑நந்தி வே॒தஸஃ॑ । நைதத்பூயோ॒ பவ॑தி॒ நோ கநீ॑யஃ ॥ 62 ॥
அந்நம்॑ ப்ரா॒ணமந்ந॑ மபா॒ந-மா॑ஹுஃ । அந்நம்॑ ம்ரு'॒த்யு-ந்தமு॑ ஜீ॒வாது॑ மாஹுஃ ।
அந்நம்॑ ப்ர॒ஹ்மாணோ॑ ஜ॒ரஸம்॑ ँவதந்தி । அந்ந॑மாஹுஃ ப்ர॒ஜந॑ந-ம்ப்ர॒ஜாநா᳚ம் ।
மோக॒-மந்நம்॑ ँவிந்ததே॒ அப்ர॑சேதாஃ । ஸ॒த்ய-ம்ப்ர॑வீமி வ॒த இத்ஸ தஸ்ய॑ ।
நார்ய॒மணம்॒ புஷ்ய॑தி॒ நோ ஸகா॑யம் । கேவ॑லாகோ பவதி கேவலா॒தீ ।
அ॒ஹ-ம்மே॒க ஸ்ஸ்த॒நய॒ந் வர்ஷ॑ந்நஸ்மி । மாம॑தந்த்ய॒-ஹம॑த்ம்ய॒ந்யாந் ॥ அ॒ஹக்ம் ஸத॒ம்ரு'தோ॑ பவாமி । மதா॑தி॒த்யா அதி॒ ஸர்வே॑ தபந்தி ॥ 63 ॥
30 வா-க்ஸூக்தம்
(தை. ப்ரா. 2.8.8.4)
தே॒வீம்-வாँச॑ம ஜநயந்த॒ ய-த்வாக்வத॑ந்தி ॥ 64 ॥
தே॒வீம்-வாँச॑மஜநயந்த தே॒வாஃ । தாம்-விँ॒ஶ்வரூ॑பாஃ ப॒ஶவோ॑ வதந்தி । ஸா நோ॑ ம॒ந்த்ரேஷ॒ மூர்ஜம்॒ துஹா॑நா । தே॒நுர்வாக॒ஸ்மா-நுப॒ஸுஷ்டு॒தைது॑ ॥ 64அ ॥
ய-த்வாக்வத॑ந்த்ய விசேத॒நாநி॑ । ராஷ்ட்ரீ॑ தே॒வாநா᳚-ந்நிஷ॒ஸாத॑ ம॒ந்த்ரா । சத॑ஸ்ர॒ ஊர்ஜம்॑ துதுஹே॒ பயாக்ம்॑ஸி । க்வ॑ஸ்வி தஸ்யாஃ பர॒ம-ஞ்ஜ॑காம ॥ 64ப் ॥
(தை. ப்ரா. 2.8.8.4-2.8.8.5)
அ॒ந॒ந்தா-மந்தா॒ததி॒ நிர்மி॑தா-ம்ம॒ஹீம் । யஸ்யாம்᳚ தே॒வா அ॑தது॒-ர்போஜ॑நாநி । ஏகா᳚க்ஷரா-ந்த்வி॒பதா॒க்ம்॒ ஷட்ப॑தாஞ்ச । வாச॑-ந்தே॒வா உப॑ஜீவந்தி॒ விஶ்வே᳚ । வாச॑-ந்தே॒வா உப॑ஜீவந்தி॒ விஶ்வே᳚ । வாச॑-ங்கந்த॒ர்வாஃ ப॒ஶவோ॑ மநு॒ஷ்யாஃ᳚ । வா॒சீமா விஶ்வா॒ புவ॑நா॒-ந்யர்பி॑தா । ஸா நோ॒ ஹவம்॑ ஜுஷதா॒-மிந்த்ர॑ பத்நீ ।
வாக॒க்ஷரம்॑ ப்ரதம॒ஜா ரு'॒தஸ்ய॑ । வேதா॑நா-ம்மா॒தா-ऽம்ரு'த॑ஸ்ய॒ நாபிஃ॑ ॥ 65 ॥
ஸா நோ॑ ஜுஷா॒ணோப॑ ய॒ஜ்ஞ மாகா᳚த் । அவ॑ந்தீ தே॒வீ ஸு॒ஹவா॑ மே அஸ்து । யா ம்ரு'ஷ॑யோ மந்த்ர॒ க்ரு'தோ॑ மநீ॒ஷிணஃ॑ । அ॒ந்வைச்ச॑-ந்தே॒வா-ஸ்தப॑ஸா॒ ஶ்ரமே॑ண । தா-ந்தே॒வீம்-வாँசக்ம்॑ ஹ॒விஷா॑ யஜாமஹே । ஸா நோ॑ ததாது ஸுக்ரு'॒தஸ்ய॑ லோ॒கே ।
ச॒த்வாரி॒ வா-க்பரி॑மிதா ப॒தாநி॑ । தாநி॑ விது-ர்ப்ராஹ்ம॒ணா யே ம॑நீ॒ஷிணஃ॑ । குஹா॒ த்ரீணி॒ நிஹி॑தா॒ நேங்க॑யந்தி । து॒ரீயம்॑ ँவா॒சோ ம॑நு॒ஷ்யா॑ வதந்தி ॥ 66 ॥
31 ஶ்ரத்தா ஸூக்தம்
(தை. ப்ரா. 2.8.8.5-2.8.8.8)
ஶ்ர॒த்தயா॒-ऽக்நி ஸ்ஸமி॑த்யதே । ஶ்ர॒த்தயா॑ விந்ததே ஹ॒விஃ । ஶ்ர॒த்தா-ம்பக॑ஸ்ய மூ॒ர்தநி॑ । வச॒ஸா வே॑தயாமஸி । ப்ரி॒யக்க் ஶ்ர॑த்தே॒ தத॑தஃ । ப்ரி॒யக்க் ஶ்ர॑த்தே॒ திதா॑ஸதஃ । ப்ரி॒ய-ம்போ॒ஜேஷு॒ யஜ்வ॑ஸு । இ॒த-ம்ம॑ உதி॒த-ங்க்ரு'॑தி । யதா॑ தே॒வா அஸு॑ரேஷு । ஶ்ர॒த்தா மு॒க்ரேஷு॑ சக்ரி॒ரே ॥ 67 ॥
ஏ॒வ-ம்போ॒ஜேஷு॒ யஜ்வ॑ஸு । அ॒ஸ்மாக॑-முதி॒த-ங்க்ரு'॑தி । ஶ்ர॒த்தா-ந்தே॑வா॒ யஜ॑மாநாஃ । வா॒யு-கோ॑பா॒ உபா॑ஸதே । ஶ்ர॒த்தாக்ம் ஹ்ரு'॑த॒ய்ய॑யா-ऽऽகூ᳚த்யா । ஶ்ர॒த்தயா॑ ஹூயதே ஹ॒விஃ ।
ஶ்ர॒த்தா-ம்ப்ரா॒தர்-ஹ॑வாமஹே । ஶ்ர॒த்தா-ம்ம॒த்த்யந்தி॑நம்॒ பரி॑ । ஶ்ர॒த்தாக்ம் ஸூர்ய॑ஸ்ய நி॒ம்ருசி॑ । ஶ்ரத்தே॒ ஶ்ரத்தா॑பயே॒ ஹமா᳚ ॥ 68 ॥
ஶ்ர॒த்தா தே॒வாந-தி॑வஸ்தே । ஶ்ர॒த்தா விஶ்வ॑ மி॒த-ஞ்ஜக॑த் । ஶ்ர॒த்தா-ங்காம॑ஸ்ய மா॒தர᳚ம் । ஹ॒விஷா॑ வர்தயாமஸி ॥ 69அ ॥
32 ப்ரஹ்ம ஸூக்தம்
(தை. ப்ரா. 2.8.8.10-2.8.8.11)
ப்ரஹ்ம॑ஜஜ்ஞா॒ந-ம்ப்ர॑த॒ம-ம்பு॒ரஸ்தா᳚த் । விஸீ॑ம॒த-ஸ்ஸு॒ருசோ॑ வே॒ந ஆ॑வஃ ।
ஸ பு॒த்த்நியா॑ உப॒மா அ॑ஸ்ய வி॒ஷ்டாஃ । ஸ॒தஶ்ச॒ யோநி॒-மஸ॑தஶ்ச॒ விவஃ॑ ॥ பி॒தா-வி॒ராஜா॑ ம்ரு'ஷ॒போ-ர॑யீ॒ணாம் । அ॒ந்தரி॑க்ஷம்-விँ॒ஶ்வரூ॑ப॒ ஆவி॑வேஶ ॥ 69ப் ॥
தம॒ர்கைர॒ப்ய॑ர்ச்சந்தி வ॒த்ஸம் । ப்ரஹ்ம॒ ஸந்த॒-ம்ப்ரஹ்ம॑ணா வ॒ர்தய॑ந்தஃ ॥ ப்ரஹ்ம॑ தே॒வாந॑ஜநயத் । ப்ரஹ்ம॒ விஶ்வ॑மி॒த-ஞ்ஜக॑த் ॥
ப்ரஹ்ம॑ணஃ, க்ஷ॒த்ர-ந்நிர்மி॑தம் । ப்ரஹ்ம॑ ப்ராஹ்ம॒ண ஆ॒த்மநா᳚ ॥ அ॒ந்தர॑ஸ்மி-ந்நி॒மே லோ॒காஃ । அ॒ந்த ர்விஶ்வ॑மி॒த-ஞ்ஜக॑த் । ப்ரஹ்மை॒வ பூ॒தாநா॒-ஞ்ஜ்யேஷ்ட᳚ம் । தேந॒ கோ॑-ऽர்ஹதி॒ ஸ்பர்தி॑தும் ॥ 70 ॥
ப்ரஹ்மம்॑ தே॒வா-ஸ்த்ரய॑ஸ்த்ரிக்ம்ஶத் । ப்ரஹ்ம॑-ந்நிந்த்ர ப்ரஜாப॒தீ । ப்ரஹ்ம॑நஃஅ॒ விஶ்வா॑ பூ॒தாநி॑ । நா॒வீ வா॒ந்த-ஸ்ஸ॒மாஹி॑தா ॥ சத॑ஸ்ர॒ ஆஶாஃ॒ ப்ரச॑ரந்த்வ॒-க்நயஃ॑ । இ॒மந்நோ॑ ய॒ஜ்ஞந்ந॑யது ப்ரஜா॒நந்ந் ।
க்ரு'॒த-ம்பிந்வ॑ந்ந॒ ஜரக்ம்॑ ஸு॒வீர᳚ம் । ப்ரஹ்ம॑ ஸ॒மி-த்ப॑வ॒த்யாஹு॑தீநாம் ॥ 71 ॥
33 கோ ஸூக்தம்
(தை. ப்ரா. 2.8.8.11)
ஆகாவோ॑ அக்மந்நு॒த ப॒த்ர-ம॑க்ரந்ந் । ஸீத॑ந்து கோ॒ஷ்டே-ர॒ணய॑ந்த்வ॒ஸ்மே ॥ ப்ர॒ஜாவ॑தீஃ புரு॒ ரூபா॑ இ॒ஹ ஸ்யுஃ । இந்த்ரா॑ய பூ॒ர்வீ ரு॒ஷஸோ॒ துஹா॑நாஃ । இந்த்ரோ॒ யஜ்வ॑நே ப்ரு'ண॒தே ச॑ ஶிக்ஷதி । உபேத்த॑தாதி॒ ந ஸ்வ-ம்மு॑ஷாயதி । பூயோ॑ பூயோ ர॒யிமித॑ஸ்ய வ॒ர்தயந்ந்॑ । அபி॑ந்நே கி॒ல்லே நித॑தாதி தேவ॒யும் ।
ந தா ந॑ஶந்தி॒ ந தா அர்வா᳚ ॥ 72 ॥
ந தா ந॑ஶந்தி॒ நத॑பாதி॒ தஸ்க॑ரஃ । நைநா॑ அமி॒த்ரோ வ்யதி॒ரா த॑தர்ஷதி ।
தே॒வாக்ஶ்ச॒ யாபி॒-ர்யஜ॑தே॒ ததா॑தி ச । ஜ்யோகித்தாபி॑ ஸ்ஸசதே॒ கோப॑தி ஸ்ஸ॒ஹ ॥ 72அ ॥
ந தா அர்வா॑ ரே॒ணு க॑காடோ அஶ்நுதே । ந ஸக்க்॑ ஸ்க்ரு'த॒த்ர-முப॑யந்தி॒ தா அ॒பி ।
உ॒ரு॒கா॒யம॑பய॒-ந்தஸ்ய॒ தா அநு॑ । காவோ॒ மர்த்ய॑ஸ்ய॒ விச॑ரந்தி॒ யஜ்வ॑நஃ ॥ 72ப் ॥
(தை. ப்ரா. 2.8.8.12)
காவோ॒ பகோ॒ காவ॒ இந்த்ரோ॑ மே அச்சாத் । காவ॒ ஸ்ஸோம॑ஸ்ய ப்ரத॒மஸ்ய॑ ப॒க்ஷஃ ।
இ॒மா யா காவ॒-ஸ்ஸஜ॑நாஸ॒ இந்த்ரஃ॑ । இ॒ச்சாமீ-த்த்ரு'॒தா மந॑ஸா-சி॒திந்த்ர᳚ம் ।
யூ॒ய-ங்கா॑வோ மேதயதா க்ரு'॒ஶஞ்சி॑த் । அ॒ஶ்லீ॒ல-ஞ்சி॑-த்க்ரு'ணுதா ஸு॒ப்ரதீ॑கம் ॥ 73 ॥
ப॒த்ர-ங்க்ரு'॒ஹ-ங்க்ரு'॑ணுத பத்ர வாசஃ । ப்ரு'॒ஹத்வோ॒ வய॑ உச்யதே ஸ॒பாஸு॑ । ப்ர॒ஜாவ॑தீ ஸ்ஸூ॒யவ॑ஸக்ம்-ரி॒ஶந்தீஃ᳚ । ஶு॒த்தா அ॒ப ஸ்ஸு॑ப்ரபா॒ணே பிப॑ந்தீஃ ।
மாவ॑ ஸ்தே॒ந ஈ॑ஶத॒ மாகஶக்ம்॑ஸஃ । பரி॑வோ ஹே॒தீ ரு॒த்ரஸ்ய॑ வ்ரு'ஞ்ஜ்யாத் । உபே॒த-மு॑ப॒-பர்ச॑நம் । ஆ॒ஸு கோஷூப॑ ப்ரு'ச்யதாம் । உப॑ர்ஷ॒பஸ்ய॒ ரேத॑ஸி । உபே᳚ந்த்ர॒ தவ॑ வீ॒ர்யே᳚ ॥ 74 (24) ॥
34 ஸூர்யா சந்த்ரமஸா ஸூக்தம்
(தை. ப்ரா. 2.8.9.1)
தா ஸூ᳚ர்யா சந்த்ர॒மஸா॑ விஶ்வ॒-ப்ரு'த்த॑மா ம॒ஹத் । தேஜோ॒ வஸு॑மத்ராஜதோ தி॒வி । ஸாமா᳚த்மாநா சரத ஸ்ஸாம-சா॒ரிணா᳚ । யயோ᳚ர்வ்ர॒த-ந்நம॒மே ஜாது॑ தே॒வயோஃ᳚ । உ॒பாவந்தௌ॒ பரி॑யாத॒ அர்ம்யா᳚ । தி॒வோ ந ர॒ஶ்மீக் ஸ்த॑நு॒தோ-வ்ய॑ர்ண॒வே । உ॒பா பு॑வ॒ந்தீ புவ॑நா க॒விக்ர॑தூ । ஸூர்யா॒ ந ச॒ந்த்ரா ச॑ரதோ ஹ॒தாம॑தீ । பதீ᳚த்யு॒ம-த்வி॑ஶ்வ॒-விதா॑ உ॒பா தி॒வஃ । ஸூர்யா॑ உ॒பா ச॒ந்த்ரம॑ஸா விசக்ஷ॒ணா ॥ 75 ॥
வி॒ஶ்வவா॑ரா வரிவோ॒ பா வரே᳚ண்யா । தா நோ॑-ऽவத-ம்மதி॒மந்தா॒ மஹி॑வ்ரதா । வி॒ஶ்வ॒வப॑ரீ ப்ர॒தர॑ணா தர॒ந்தா । ஸு॒வ॒ர்விதா॑ த்ரு'॒ஶயே॒ பூரி॑ ரஶ்மீ । ஸூர்யா॒ ஹி ச॒ந்த்ரா வஸு॑த்வே॒ஷ-த॑ர்ஶதா । ம॒ந॒ஸ்விநோ॒ ऽபாநு॑சர॒தோநு॒-ஸந்திவ᳚ம் । அ॒ஸ்ய ஶ்ரவோ॑ ந॒த்ய॑ ஸ்ஸ॒ப்த பி॑ப்ரதி । த்யாவா॒ க்ஷாமா॑ ப்ரு'தி॒வீ த॑ர்ஶ॒தம்-வँபுஃ॑ । அ॒ஸ்மே ஸூ᳚ர்யா சந்த்ர॒மஸா॑-ऽபி॒சக்ஷே᳚ । ஶ்ர॒த்தேக-மி॑ந்த்ர சரதோ விசர்து॒ரம் ॥ 76 ॥
பூ॒ர்வா॒ப॒ர-ஞ்ச॑ரதோ மா॒ய யை॒தௌ । ஶிஶூ॒ க்ரீட॑ந்தௌ॒ பரி॑யாதோ அத்வ॒ரம் । விஶ்வா᳚ந்ய॒ந்யோ புவ॑நா ऽபி॒சஷ்டே᳚ । ரு'॒தூந॒ந்யோ வி॒தத॑ஜ்ஜாயதே॒ புநஃ॑ । ஹிர॑ண்யவர்ணா॒-ஶ்ஶுச॑யஃ பாவ॒கா யாஸா॒க்ம்॒ ராஜா᳚ । யாஸாம்᳚ தே॒வா ஶ்ஶி॒வேந॑ மா॒ சக்ஷு॑ஷா பஶ்யத । ஆபோ॑ ப॒த்ரா ஆதித்ப॑ஶ்யாமி ॥ 77 ॥
ஹிர॑ண்யவர்ணா॒-ஶ்ஶுச॑யஃ பாவ॒கா யாஸு॑ ஜா॒தஃ க॒ஶ்யபோ॒ யாஸ்விந்த்ரஃ॑ । அ॒க்நிம்-யாँ கர்பம்॑ ததி॒ரே விரூ॑பா॒ஸ்தா ந॒ ஆப॒ஶ்ஶக்க் ஸ்யோ॒நா ப॑வந்து ॥
யாஸா॒க்ம்॒ ராஜா॒ வரு॑ணோ॒ யாதி॒ மத்யே॑ ஸத்யாந்ரு'॒தே அ॑வ॒பஶ்யம்॒ ஜநா॑நாம் ।
ம॒து॒ஶ்சுத॒-ஶ்ஶுச॑யோ॒ யாஃ பா॑வ॒காஸ்தா ந॒ ஆப॒ஶ்ஶக்க் ஸ்யோ॒நா ப॑வந்து ॥ 77அ ॥
யாஸாம்᳚ தே॒வா தி॒வி க்ரு'॒ண்வந்தி॑ ப॒க்ஷய்யா அ॒ந்தரி॑க்ஷே பஹு॒தா பவ॑ந்தி ।
யாஃ ப்ரு'॑தி॒வீ-ம்பய॑ஸோ॒ந்தந்தி॑ ஶு॒க்ராஸ்தா ந॒ ஆப॒ஶ்ஶக்க் ஸ்யோ॒நா ப॑வந்து ॥
ஶி॒வேந॑ மா॒ சக்ஷு॑ஷா பஶ்யதாப ஶ்ஶி॒வயா॑ த॒நுவோப॑ ஸ்ப்ரு'ஶத॒ த்வச॑-ம்மே ।
ஸர்வாக்ம்॑ அ॒க்நீக்ம் ர॑ப்ஸு॒ஷதோ॑ ஹுவே வோ॒ மயி॒ வர்சோ॒ பல॒மோஜோ॒ நித॑த்த ॥ 77ப் ॥
ஆபோ॑ ப॒த்ரா க்ரு'॒தமிதாப॑ ஆஸுர॒க்நீ-ஷோமௌ॑ பிப்ர॒த்யாப॒ இத்தாஃ । தீ॒வ்ரோ ரஸோ॑ மது॒ப்ரு'சா॑-மரங்க॒ம ஆ மா᳚ ப்ரா॒ணேந॑ ஸ॒ஹ வர்ச॑ஸா கந்ந் ।
ஆதித்ப॑ஶ்யா ம்யு॒தவா॑ ஶ்ரு'ணோ॒ம்யாமா॒ கோஷோ॑ கச்சதி॒ வாந்ந॑ ஆஸாம் । மந்யே॑ பேஜா॒நோ அ॒ம்ரு'த॑ஸ்ய॒ தர்ஹி॒ ஹிர॑ண்யவர்ணா॒ அத்ரு'॑பம்-யँ॒தா வஃ॑ ॥ 77ச் ॥
35 நாஸதாஸீய ஸூக்தம்
(தை. ப்ரா. 2.8.9.3-2.8.9.7)
நாஸ॑தாஸீ॒ந்நோ ஸதா॑ஸீத்த॒தாநீ᳚ம் । நாஸீ॒த்ரஜோ॒ நோ வ்யோ॑மா-ப॒ரோயத் । கிமா வ॑ரீவஃ॒ குஹ॒கஸ்ய॒ ஶர்மந்ந்॑ । அபம்ஃ॒ கிமா॑ஸீ॒-த்கஹ॑ந-ங்கபீ॒ரம் ॥ 78 ॥
ந ம்ரு'॒த்யு-ர॒ம்ரு'த॒-ந்தர்ஹி॒ ந । ராத்ரி॑யா॒ அஹ்ந॑ ஆஸீ-த்ப்ரகே॒தஃ । ஆநீ॑த வா॒தக்க் ஸ்வ॒தயா॒ ததேக᳚ம் । தஸ்மா᳚த்தா॒ந்ய-ந்ந ப॒ரஃ கிஞ்ச॒நாஸ॑ ।
தம॑ ஆஸீ॒-த்தம॑ஸா கூ॒டமக்ரே᳚ ப்ரகே॒தம் । ஸ॒லி॒லக்ம் ஸர்வ॑ மா இ॒தம் । து॒ச்சே நா॒ப்வபி॑ஹிதம்॒ ँயதாஸீ᳚த் । தம॑ஸ॒ஸ் தந்ம॑ஹி॒நா ஜா॑ய॒தைக᳚ம் ।
காம॒ஸ்ததக்ரே॒ ஸம॑வர்த॒தாதி॑ । மந॑ஸோ॒ ரேதஃ॑ ப்ரத॒மம்-யँதாஸீ᳚த் ॥ 79 ॥
ஸ॒ தோ பந்து॒மஸ॑தி॒ நிர॑விந்தந்ந் । ஹ்ரு'॒தி-ப்ர॒தீஷ்யா॑ க॒வயோ॑ மநீ॒ஷா ।
தி॒ர॒ஶ்சீநோ॒ வித॑தோ ர॒ஶ்மி-ரே॑ஷாம் । அ॒தஸ்வி॑தா॒ஸீ(3) து॒பரி॑ஸ்விதாஸீ(3)த் ।
ரே॒தோ॒தா ஆ॑ஸ-ந்மஹி॒மாந॑ ஆஸந்ந் । ஸ்வ॒தா அ॒வஸ்தா॒-த்ப்ரய॑திஃ ப॒ரஸ்தா᳚த் ।
கோ அ॒த்தா வே॑த॒க இ॒ஹ ப்ரவோ॑சத் । குத॒ ஆஜா॑தா॒ குத॑ இ॒யம்-விँஸ்ரு'॑ஷ்டிஃ ।
அ॒ர்வாக் தே॒வா அ॒ஸ்ய வி॒ஸர்ஜ॑நாய । அதா॒ கோ வே॑த॒ யத॑ ஆ ப॒பூவ॑ ॥ 80 ॥
இ॒யம்-விँஸ்ரு'॑ஷ்டி॒-ர்யத॑ ஆப॒பூவ॑ । யதி॑ வா த॒தே யதி॑ வா॒ ந ।
யோ அ॒ஸ்யாத்த்ய॑க்ஷஃ பர॒மே வ்யோ॑மந்ந் । ஸோ அ॒ங்கவே॑த॒ யதி॑ வா॒ ந வேத॑ ।
கிக்க்ஸ்வி॒த்வநம்॒ க உ॒ஸ வ்ரு'॒க்ஷ ஆ॑ஸீத் । யதோ॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ நி॑ஷ்டத॒க்ஷுஃ ।
மநீ॑ஷிணோ॒ மந॑ஸா ப்ரு'॒ச்சதேது॒தத் । யத॒த்த்யதி॑ஷ்ட॒-த்புவ॑நாநி தா॒ரயந்ந்॑ । ப்ரஹ்ம॒வநம்॒ ப்ரஹ்ம॒ ஸ வ்ரு'॒க்ஷ ஆ॑ஸீத் । யதோ॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ நி॑ஷ்டத॒க்ஷுஃ ॥ மநீ॑ஷிணோ॒ மந॑ஸா॒ விப்ர॑வீமி வஃ । ப்ரஹ்மா॒த்த்யதி॑ஷ்ட॒-த்புவ॑நாநி தா॒ரயந்ந்॑ ॥ 81 ॥
36 பாக்ய ஸூக்தம்
(தை. ப்ரா. 2.8.9.7-2.8.9.9)
ப்ரா॒தர॒க்நி-ம்ப்ரா॒தரிந்த்ரக்ம்॑ ஹவாமஹே । ப்ரா॒த-ர்மி॒த்ரா வரு॑ணா ப்ரா॒தர॒ஶ்விநா᳚ ।
ப்ரா॒த-ர்பகம்॑ பூ॒ஷணம்॒ ப்ரஹ்ம॑ண॒ஸ்பதி᳚ம் । ப்ரா॒தஸ்ஸோம॑ மு॒த ரு॒த்ரக்ம் ஹு॑வேம ॥ ப்ர॒த॒ர்ஜிதம்॒ பக॑மு॒க்ரக்ம் ஹு॑வேம । வ॒ய-ம்பு॒த்ரமதி॑தே॒ர்யோ வி॑த॒ர்தா । ஆ॒த்ரஶ்சி॒த்ய-ம்மந்ய॑மாந-ஸ்து॒ரஶ்சி॑த் । ராஜா॑ சி॒த்ய-ம்பகம்॑ ப॒க்ஷீத்யாஹ॑ ॥ 82 ॥
பக॒ப்ரணே॑த॒-ர்பக॒ஸத்ய॑ராதஃ । பகே॒மா-ந்திய॒முத॑வ॒ தத॑ந்நஃ । பக॒ப்ரணோ॑ ஜநய॒ கோபி॒ரஶ்வைஃ᳚ । பக॒ ப்ரந்ரு'பி॑-ர்ந்ரு'॒வந்த॑ஸ்ஸ்யாம ॥ உ॒தேதாநீம்॒ பக॑வந்தஸ்ஸ்யாம । உ॒த ப்ரபி॒த்வ உ॒த மத்த்யே॒ அஹ்நா᳚ம் । உ॒தோதி॑தா மகவ॒ந்-த்ஸூர்ய॑ஸ்ய । வ॒ய-ந்தே॒வாநாக்ம்॑ ஸும॒தௌ ஸ்யா॑ம ॥ பக॑ ஏ॒வ பக॑வாக்ம் அஸ்து தேவாஃ । தேந॑ வ॒ய-ம்பக॑வந்த ஸ்ஸ்யாம ॥ 83 ॥
தந்த்வா॑ பக॒ ஸர்வ॒ இஜ்ஜோ॑ஹவீமி । ஸநோ॑ பக புர ஏ॒தா ப॑வே॒ஹ ॥ ஸம॑த்வ॒ரா-யோ॒ஷஸோ॑-ऽநமந்த । த॒தி॒க்ராவே॑வ॒ ஶுச॑யே ப॒தாய॑ । அ॒ர்வா॒சீ॒நம்-வँ॑ஸு॒விதம்॒ பக॑ந்நஃ । ரத॑மி॒வாஶ்வா॑ வா॒ஜிந॒ ஆவ॑ஹந்து ॥ அஶ்வா॑வதீ॒-ர்கோம॑தீ-ர்ந உ॒ஷாஸஃ॑ । வீ॒ரவ॑தீ॒-ஸ்ஸத॑முச்சந்து ப॒த்ராஃ । க்ரு'॒த-ந்துஹா॑நா வி॒ஶ்வதஃ॒ ப்ரபீ॑நாஃ । யூ॒ய-ம்பா॑த ஸ்வ॒ஸ்திபி॒-ஸ்ஸதா॑நஃ ॥ 84 (25) ॥
37 நக்ஷத்ர ஸூக்தம்
(தை. ப்ரா. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 நக்ஷத்ரம் - க்ரு'த்திகா தேவதா - அக்நிஃ
அ॒க்நிர்நஃ॑ பாது॒ க்ரு'த்தி॑காஃ । நக்ஷ॑த்ர-ந்தே॒வமி॑ந்த்ரி॒யம் । இ॒தமா॑ஸாம்விँசக்ஷ॒ணம் । ஹ॒விரா॒ஸந் ஜு॑ஹோதந । யஸ்ய॒ பாந்தி॑ ர॒ஶ்மயோ॒ யஸ்ய॑ கே॒தவஃ॑ । யஸ்யே॒மா விஶ்வா॒ புவ॑நாநி॒ ஸர்வா᳚ । ஸ க்ரு'த்தி॑கா பிர॒பி-ஸம்॒வँஸா॑நஃ । அ॒க்நிர்நோ॑ தே॒வஸ்ஸு॑வி॒தே த॑தாது ॥ 1 ॥
37.2 நக்ஷத்ரம் - ரோஹிணீ தேவதா - ப்ரஜாபதிஃ
ப்ர॒ஜாப॑தே ரோஹி॒ணீ வே॑து॒ பத்நீ᳚ । வி॒ஶ்வரூ॑பா ப்ரு'ஹ॒தீ சி॒த்ரபா॑நுஃ ॥ 85 ॥
ஸா நோ॑ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ ஸுவி॒தே த॑தாது । யதா॒ ஜீவே॑ம ஶ॒ரத॒ஸ்ஸவீ॑ராஃ । ரோ॒ஹி॒ணீ தே॒வ்யுத॑கா-த்பு॒ரஸ்தா᳚த் । விஶ்வா॑ ரூ॒பாணி॑ ப்ரதி॒மோத॑மாநா । ப்ர॒ஜாப॑திக்ம் ஹ॒விஷா॑ வ॒ர்தய॑ந்தீ । ப்ரி॒யா தே॒வாநா॒-முப॑யாது ய॒ஜ்ஞம் ॥ 2 ॥
37.3 நக்ஷத்ரம் - ம்ரு'கஶீர்ஷஃ தேவதா - ஸோமஃ
ஸோமோ॒ ராஜா॑ ம்ரு'கஶீ॒ர॒.ஷேண॒ ஆகந்ந்॑ । ஶி॒வ-ந்நக்ஷ॑த்ர-ம்ப்ரி॒யம॑ஸ்ய॒ தாம॑ । ஆ॒ப்யாய॑மாநோ பஹு॒தா ஜநே॑ஷு । ரேதஃ॑ ப்ர॒ஜாம்-யँஜ॑மாநே ததாது ॥ 86 ॥
யத்தே॒ நக்ஷ॑த்ர-ம்ம்ரு'கஶீ॒ர்॒ஷமஸ்தி॑ । ப்ரி॒யக்ம் ரா॑ஜ-ந்ப்ரி॒யத॑ம-ம்ப்ரி॒யாணா᳚ம் । தஸ்மை॑ தே ஸோம ஹ॒விஷா॑ விதேம । ஶந்ந॑ ஏதி த்வி॒பதே॒ ஶஞ்சது॑ஷ்பதே ॥ 3 ॥
37.4 நக்ஷத்ரம் - ஆர்த்ரா தேவதா - ருத்ரஃ
ஆ॒ர்த்ரயா॑ ரு॒த்ரஃ ப்ரத॑மா ந ஏதி । ஶ்ரேஷ்டோ॑ தே॒வாநாம்॒ பதி॑ரக்நி॒யாநா᳚ம் । நக்ஷ॑த்ரமஸ்ய ஹ॒விஷா॑ விதேம । மா நஃ॑ ப்ர॒ஜாக்ம் ரீ॑ரிஷ॒-ந்மோத வீ॒ராந் । ஹே॒தீ ரு॒த்ரஸ்ய॒ பரி॑ணோ வ்ரு'ணக்து । ஆ॒ர்த்ரா நக்ஷ॑த்ர-ஞ்ஜுஷதாக்ம் ஹ॒விர்நஃ॑ ॥ 87 ॥
ப்ர॒மு॒ஞ்சமா॑நௌ துரி॒தாநி॒ விஶ்வா᳚ । அபா॒கஶக்ம்॑ ஸந்நு-ததா॒மரா॑திம் ॥ 4 ॥
37.5 நக்ஷத்ரம் - புநர்வஸு தேவதா - அதிதிஃ
புந॑ர்நோ தே॒வ்யதி॑தி-ஸ்ஸ்ப்ரு'ணோது । புந॑ர்வஸூ நஃ॒ புந॒ரேதாம்᳚-யँ॒ஜ்ஞம் । புந॑ர்நோ தே॒வா அ॒பிய॑ந்து॒ ஸர்வே᳚ । புநஃ॑ புநர்வோ ஹ॒விஷா॑ யஜாமஃ । ஏ॒வா ந தே॒வ்யதி॑திரந॒ர்வா । விஶ்வ॑ஸ்ய ப॒ர்த்ரீ ஜக॑தஃ ப்ரதி॒ஷ்டா । புந॑ர்வஸூ ஹ॒விஷா॑ வ॒ர்தய॑ந்தீ । ப்ரி॒ய-ந்தே॒வாநா॒-மப்யே॑து॒ பாதஃ॑ ॥ 5 (88) ॥
37.6 நக்ஷத்ரம் - புஷ்யஃ தேவதா - ப்ரு'ஹஸ்பதிஃ
ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதிஃ॑ ப்ரத॒மஞ்ஜாய॑மாநஃ । தி॒ஷ்ய॑-ந்நக்ஷ॑த்ரம॒பி ஸம்ப॑பூவ । ஶ்ரேஷ்டோ॑ தே॒வாநாம்॒ ப்ரு'த॑நாஸு ஜி॒ஷ்ணுஃ । தி॒ஶோ நு॒ ஸர்வா॒ அப॑யந்நோ அஸ்து । தி॒ஷ்யஃ॑ பு॒ரஸ்தா॑து॒த ம॑த்ய॒தோ நஃ॑ । ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑-ர்நஃ॒ பரி॑பாது ப॒ஶ்சாத் । பாதே॑ தா॒-ந்த்வேஷோ॒ அப॑ய-ங்க்ரு'ணுதாம் । ஸு॒வீர்ய॑ஸ்ய॒ பத॑யஸ்யாம ॥ 6 ॥
37.7 நக்ஷத்ரம் -ஆஶ்ரேஷம் தேவதா - ஸர்பாஃ
இ॒தக்ம் ஸ॒ர்பேப்யோ॑ ஹ॒விர॑ஸ்து॒ ஜுஷ்ட᳚ம் । ஆ॒ஶ்ரே॒ஷா யேஷா॑ மநு॒யந்தி॒ சேதஃ॑ ॥ 89 ॥
யே அ॒ந்தரி॑க்ஷ-ம்ப்ரு'தி॒வீம்-க்ஷி॒யந்தி॑ । தேந॑ ஸ்ஸ॒ர்பாஸோ॒ ஹவ॒மாக॑மிஷ்டாஃ । யே ரோ॑ச॒நே ஸூர்ய॒ஸ்யாபி॑ ஸ॒ர்பாஃ । யே திவம்॑ தே॒வீ-மநு॑ஸ॒ஞ்சர॑ந்தி । யேஷா॑மாஶ்ரே॒ஷா அ॑நு॒யந்தி॒ காம᳚ம் । தேப்ய॑-ஸ்ஸ॒ர்பேப்யோ॒ மது॑-மஜ்ஜுஹோமி ॥ 7 ॥
37.8 நக்ஷத்ரம் - மகா தேவதா - பிதரஃ
உப॑ஹூதாஃ பி॒தரோ॒ யே ம॒காஸு॑ । மநோ॑ஜவஸ-ஸ்ஸு॒க்ரு'த॑-ஸ்ஸுக்ரு'॒த்யாஃ । தே நோ॒ நக்ஷ॑த்ரே॒ ஹவ॒மாக॑மிஷ்டாஃ । ஸ்வ॒தாபி॑-ர்ய॒ஜ்ஞ-ம்ப்ரய॑த-ஞ்ஜுஷந்தாம் ॥ 90 ॥
யே அ॑க்நித॒க்தா யே-ऽந॑க்நி-தக்தாஃ । யே॑-ऽமுँலோ॒க-ம்பி॒தரஃ॑ க்ஷி॒யந்தி॑ । யாக்ஶ்ச॑ வி॒த்மயாக்ம் உ॑ ச॒ ந ப்ர॑வி॒த்ம । ம॒காஸு॑ ய॒ஜ்ஞக்ம் ஸுக்ரு'॑த-ஞ்ஜுஷந்தாம் ॥ 8 ॥
37.9 நக்ஷத்ரம் - பூர்வபல்கு॑நீ தேவதா - அர்யமா
கவாம்॒ பதிஃ॒ பல்கு॑நீ-நாமஸி॒ த்வம் । தத॑ர்யமந் வருண மித்ர॒ சாரு॑ । தந்த்வா॑ வ॒யக்ம் ஸ॑நி॒தாரக்ம்॑ ஸநீ॒நாம் । ஜீ॒வா ஜீவ॑ந்த॒முப॒ ஸம்விँ॑ஶேம । யேநே॒மா விஶ்வா॒ புவ॑நாநி॒ ஸஞ்ஜி॑தா । யஸ்ய॑ தே॒வா அ॑நுஸம்॒யँந்தி॒ சேதஃ॑ ॥ 91 ॥
அ॒ர்ய॒மா ராஜா॒-ऽஜர॒ஸ்து வி॑ஷ்மாந் । பல்கு॑நீநா-ம்ரு'ஷ॒போ ரோ॑ரவீதி ॥ 9 ॥
37.10 நக்ஷத்ரம் - உத்தர ப॑ல்குநீ தேவதா - பகஃ
ஶ்ரேஷ்டோ॑ தே॒வாநாம்᳚ பகவோ பகாஸி । தத்த்வா॑ விதுஃ॒ பல்கு॑நீ॒-ஸ்தஸ்ய॑ வித்தாத் । அ॒ஸ்மப்யம்॑-க்ஷ॒த்ரம॒ஜரக்ம்॑ ஸு॒வீர்ய᳚ம் । கோம॒தஶ்வ॑-வ॒துப॒ஸந்நு॑-தே॒ஹ । பகோ॑ஹ தா॒தா பக॒ இத்ப்ர॑தா॒தா । பகோ॑ தே॒வீஃ பல்கு॑நீ॒-ராவி॑வேஶ । பக॒ஸ்யேத்த-ம்ப்ர॑ஸ॒வ-ங்க॑மேம । யத்ர॑ தே॒வை-ஸ்ஸ॑த॒மாதம்॑ மதேம । ॥ 10/ 92 ॥
37.11 நக்ஷத்ரம் - ஹஸ்தஃ தேவதா - ஸவித
ஆயா॑து தே॒வ-ஸ்ஸ॑வி॒தோ ப॑யாது । ஹி॒ர॒ண்யயே॑ந ஸு॒வ்ரு'தா॒ ரதே॑ந । வஹ॒ந்॒. ஹஸ்தக்ம்॑ ஸு॒பகம்॑ ँவித்ம॒நாப॑ஸம் । ப்ர॒யச்ச॑ந்தம்॒ பபு॑ரிம்॒ புண்ய॒மச்ச॑ । ஹஸ்தஃ॒ ப்ரய॑ச்ச த்வ॒ம்ரு'தம்॒ ँவஸீ॑யஃ । தக்ஷி॑ணேந॒ ப்ரதி॑க்ரு'ப்ணீம ஏநத் ।
தா॒தார॑-ம॒த்ய ஸ॑வி॒தா வி॑தேய । யோ நோ॒ ஹஸ்தா॑ய ப்ரஸு॒வாதி॑ ய॒ஜ்ஞம் ॥ 11 ॥
37.12 நக்ஷத்ரம் - சித்ரா தேவதா - த்வஷ்டா
த்வஷ்டா॒ நக்ஷ॑த்ர-ம॒ப்யே॑தி சி॒த்ராம் । ஸு॒பக்ம் ஸ॑ஸம்யுँவ॒திக்ம் ரோச॑மாநாம் ॥ 93 ॥
நி॒வே॒ஶய॑ந்ந॒-ம்ரு'தா॒-ந்மர்த்யாக்॑ஶ்ச । ரூ॒பாணி॑ பி॒க்ம்॒ஶ-ந்புவ॑நாநி॒ விஶ்வா᳚ । தந்ந॒ஸ்த்வஷ்டா॒ தது॑ சி॒த்ரா விச॑ஷ்டாம் । தந்நக்ஷ॑த்ர-ம்பூரி॒தா அ॑ஸ்து॒ மஹ்ய᳚ம் । தந்நஃ॑ ப்ர॒ஜாம்-வீँ॒ரவ॑தீக்ம் ஸநோது । கோபி॑ர்நோ॒ அஶ்வை॒-ஸ்ஸம॑நக்து ய॒ஜ்ஞம் ॥ 12 ॥
37.13 நக்ஷத்ரம் - ஸ்வாதீ தேவதா - வாயுஃ
வா॒யு-ர்நக்ஷ॑த்ர-ம॒ப்யே॑தி॒ நிஷ்ட்யா᳚ம் । தி॒க்மஶ்ரு'ம்॑கோ வ்ரு'ஷ॒போ ரோரு॑வாணஃ । ஸ॒மீ॒ரய॒-ந்புவ॑நா மாத॒ரிஶ்வா᳚ । அப॒ த்வேஷாக்ம்॑ஸி நுததா॒மரா॑தீஃ ॥ 94 ॥
தந்நோ॑ வா॒யஸ்தது॒ நிஷ்ட்யா॑ ஶ்ரு'ணோது । தந்நக்ஷ॑த்ர-ம்பூரி॒தா அ॑ஸ்து॒ மஹ்ய᳚ம் । தந்நோ॑ தே॒வாஸோ॒ அநு॑ ஜாநந்து॒ காம᳚ம் । யதா॒ தரே॑ம துரி॒தாநி॒ விஶ்வா᳚ ॥ 13 ॥
37.14 நக்ஷத்ரம் - விஶாகா தேவதா - இந்த்ராக்நீஃ
தூ॒ர-ம॒ஸ்மச்சத்ர॑வோ யந்து பீ॒தாஃ । ததி॑ந்த்ரா॒க்நீ க்ரு'॑ணுதாம்॒ த-த்விஶா॑கே । தந்நோ॑ தே॒வா அநு॑மதந்து ய॒ஜ்ஞம் । ப॒ஶ்சா-த்பு॒ரஸ்தா॒-தப॑யந்நோ அஸ்து । நக்ஷ॑த்ராணா॒-மதி॑பத்நீ॒ விஶா॑கே । ஶ்ரேஷ்டா॑-விந்த்ரா॒க்நீ புவ॑நஸ்ய கோ॒பௌ ॥ 95 ॥
விஷூ॑ச॒-ஶ்ஶத்ரூ॑நப॒பாத॑மாநௌ । அப॒க்ஷுத॑-ந்நுததா॒மரா॑திம் । ॥ 14 ॥
37.15 பௌர்ணமாஸி
பூ॒ர்ணா ப॒ஶ்சாது॒த பூ॒ர்ணா பு॒ரஸ்தா᳚த் । உந்ம॑த்ய॒தஃ பௌ᳚ர்ணமா॒ஸீ ஜி॑காய । தஸ்யாம்᳚ தே॒வா அதி॑ ஸம்॒வँஸ॑ந்தஃ । உ॒த்த॒மே நாக॑ இ॒ஹ மா॑தயந்தாம் । ப்ரு'॒த்வீ ஸு॒வர்சா॑ யுவ॒தி-ஸ்ஸ॒ஜோஷாஃ᳚ । பௌ॒ர்ண॒மா॒ஸ்யுத॑கா॒-ச்சோப॑மாநா । ஆ॒ப்யா॒ய-ய॑ந்தீ துரி॒தாநி॒ விஶ்வா᳚ । உ॒ரு-ந்துஹாம்॒ யँஜ॑மாநாய ய॒ஜ்ஞம் ॥ 15/96 (26) ॥
37.16 நக்ஷத்ரம் - அநூராதா தேவதா - மித்ரஃ
ரு'॒த்த்யாஸ்ம॑ ஹ॒வ்யை-ர்நம॑ஸோப॒ஸத்ய॑ । மி॒த்ர-ந்தே॒வ-ம்மி॑த்ர॒தேய॑ந்நோ அஸ்து । அ॒நூ॒ரா॒தாந். ஹ॒விஷா॑ வ॒ர்தய॑ந்தஃ । ஶ॒த-ஞ்ஜீ॑வேம ஶ॒ரத॒ஸ்ஸவீ॑ராஃ । சி॒த்ரம்-நக்ஷ॑த்ர॒-முத॑கா-த்பு॒ரஸ்தா᳚த் । அ॒நூ॒ரா॒தாஸ॒ இதி॒ ய-த்வத॑ந்தி । தந்மி॒த்ர ஏ॑தி ப॒திபி॑-ர்தேவ॒யாநைஃ᳚ । ஹி॒ர॒ண்யயை॒-ர்வித॑தை-ர॒ந்தரி॑க்ஷே ॥ 16 ॥
37.17 நக்ஷத்ரம் - ஜ்யேஷ்டா தேவதா - இந்த்ரஃ
இந்த்ரோ᳚ ஜ்யே॒ஷ்டா மநு॒ நக்ஷ॑த்ரமேதி । யஸ்மி॑ந் வ்ரு'॒த்ரம்-வ்ரு'ँ॑த்ர॒ தூர்யே॑ த॒தார॑ ॥ 97 ॥
தஸ்மி॑ந் வ॒ய-ம॒ம்ரு'தம்॒ துஹா॑நாஃ । க்ஷுத॑ந்தரேம॒ துரி॑திம்॒ துரி॑ஷ்டிம் । பு॒ர॒ந்த॒ராய॑ வ்ரு'ஷ॒பாய॑ த்ரு'॒ஷ்ணவே᳚ । அஷா॑டாய॒ ஸஹ॑மாநாய மீ॒டுஷே᳚ । இந்த்ரா॑ய ஜ்யே॒ஷ்டா மது॑ம॒த்துஹா॑நா । உ॒ரு-ங்க்ரு'॑ணோது॒ யஜ॑மாநாய லோ॒கம் ॥ 17 ॥
37.18 நக்ஷத்ரம் - மூலம் தேவதா - ப்ரஜாபதிஃ
மூலம்॑ ப்ர॒ஜாம்-வீँ॒ரவ॑தீம்-விँதேய । பரா᳚ச்யேது॒ நிர்-ரு'॑திஃ பரா॒சா । கோபி॒-ர்நக்ஷ॑த்ர-ம்ப॒ஶுபி॒-ஸ்ஸம॑க்தம் । அஹ॑-ர்பூயா॒-த்யஜ॑மாநாய॒ மஹ்ய᳚ம் ॥ 98 ॥
அஹ॑ர்நோ அ॒த்ய ஸு॑வி॒தே த॑தாது । மூலம்॒ நக்ஷ॑த்ர॒மிதி॒ ய-த்வத॑ந்தி । பரா॑சீம்-வாँ॒சா நிர்-ரு'॑தி-ந்நுதாமி । ஶி॒வ-ம்ப்ர॒ஜாயை॑ ஶி॒வம॑ஸ்து॒ மஹ்ய᳚ம் ॥ 18 ॥
37.19 நக்ஷத்ரம் - பூர்வாஷாடா தேவதா - ஆபஃ
யா தி॒வ்யா ஆபஃ॒ பய॑ஸா ஸம்பபூ॒வுஃ । யா அ॒ந்தரி॑க்ஷ உ॒த பார்தி॑வீ॒ர்யாஃ ।
யாஸா॑மஷா॒டா அ॑நு॒யந்தி॒ காம᳚ம் । தா ந॒ ஆப॒-ஶ்ஶக்க் ஸ்யோ॒நா ப॑வந்து । யாஶ்ச॒ கூப்யா॒ யாஶ்ச॑ நா॒த்யா᳚-ஸ்ஸமு॒த்ரியாஃ᳚ । யாஶ்ச॑ வைஶ॒ந்தீரு॒த ப்ரா॑ஸ॒சீர்யாஃ ॥ 99 ॥
யாஸா॑மஷா॒டா மது॑ ப॒க்ஷய॑ந்தி । தா ந॒ ஆப॒-ஶ்ஶக்க் ஸ்யோ॒நா ப॑வந்து ॥ 19 ॥
37.20 நக்ஷத்ரம் - உத்தராஷாடா தேவதா - விஶ்வேதேவஃ
தந்நோ॒ விஶ்வே॒ உப॑ ஶ்ரு'ண்வந்து தே॒வாஃ । தத॑ஷா॒டா அ॒பி ஸம்யँ॑ந்து ய॒ஜ்ஞம் । தந்நக்ஷ॑த்ர-ம்ப்ரததா-ம்ப॒ஶுப்யஃ॑ । க்ரு'॒ஷி-ர்வ்ரு'॒ஷ்டி-ர்யஜ॑மாநாய கல்பதாம் । ஶு॒ப்ராஃ க॒ந்யா॑ யுவ॒தய॑-ஸ்ஸு॒பேஶ॑ஸஃ । க॒ர்ம॒க்ரு'த॑-ஸ்ஸு॒க்ரு'தோ॑ வீ॒ர்யா॑வதீஃ । விஶ்வா᳚-ந்தே॒வாந். ஹ॒விஷா॑ வ॒ர்தய॑ந்தீஃ । அ॒ஷா॒டாஃ காம॒ முப॑யாந்து ய॒ஜ்ஞம் ॥ 20/100 ॥
37.21 நக்ஷத்ரம் - அபிஜித தேவதா - ப்ரஹ்மா
யஸ்மி॒-ந்ப்ரஹ்மா॒-ऽப்யஜ॑ய॒-த்ஸர்வ॑மே॒தத் । அ॒முஞ்ச॑ லோ॒க மி॒தமூ॑ச॒ ஸர்வம்᳚। தந்நோ॒ நக்ஷ॑த்ர-மபி॒ஜி-த்வி॒ஜித்ய॑ । ஶ்ரிய॑-ந்ததா॒த்வஹ்ரு'॑ணீயமாநம் । உ॒பௌ லோ॒கௌ ப்ரஹ்ம॑ணா॒ ஸஞ்ஜி॑தே॒மௌ । தந்நோ॒ நக்ஷ॑த்ர-மபி॒ஜி-த்
விச॑ஷ்டாம் । தஸ்மி॑ந் வ॒ய-ம்ப்ரு'த॑நா॒ ஸ்ஸஞ்ஜ॑யேம । தந்நோ॑ தே॒வாஸோ॒ அநு॑ஜாநந்து॒ காம᳚ம் ॥ 21 ॥
37.22 நக்ஷத்ரம் - ஶ்ரவணம் தேவதா - விஷ்ணுஃ
ஶ்ரு'॒ண்வந்தி॑ ஶ்ரோ॒ணா-ம॒ம்ரு'த॑ஸ்ய கோ॒பாம் । புண்யா॑மஸ்யா॒ உப॑ஶ்ரு'ணோமி॒ வாச᳚ம் ॥ 101 ॥
ம॒ஹீ-ந்தே॒வீம்-விँஷ்ணு॑பத்நீ மஜூ॒ர்யாம் । ப்ர॒தீசீ॑ மேநாக்ம் ஹ॒விஷா॑ யஜாமஃ । த்ரே॒தா விஷ்ணு॑-ருருகா॒யோ விச॑க்ரமே । ம॒ஹீ-ந்திவம்॑ ப்ரு'தி॒வீ-ம॒ந்தரி॑க்ஷம் ।
தச்ச்ரோ॒ணைதி॒ ஶ்ரவ॑-இ॒ச்சமா॑நா । புண்ய॒க்க்॒ ஶ்லோகம்॒ ँயஜ॑மாநாய க்ரு'ண்வ॒தீ ॥ 22 ॥
37.23 நக்ஷத்ரம் - ஶ்ரவிஷ்டா தேவதா - வஸவஃ
அ॒ஷ்டௌ தே॒வா வஸ॑வஸ்ஸோ॒ம்யாஸஃ॑ । சத॑ஸ்ரோ தே॒வீ ர॒ஜரா॒-ஶ்ஶ்ரவி॑ஷ்டாஃ । தே ய॒ஜ்ஞ-ம்பா᳚ந்து॒ ரஜ॑ஸஃ ப॒ரஸ்தா᳚த் । ஸம்॒வँ॒த்ஸ॒ரீண॑-ம॒ம்ரு'தக்க்॑ ஸ்வ॒ஸ்தி ॥ 102 ॥
ய॒ஜ்ஞ-ந்நஃ॑ பாந்து॒ வஸ॑வஃ பு॒ரஸ்தா᳚த் । த॒க்ஷி॒ண॒தோ॑-ऽபிய॑ந்து॒ ஶ்ரவி॑ஷ்டாஃ । புண்ய॒ந்நக்ஷ॑த்ரம॒பி ஸம்விँ॑ஶாம । மா நோ॒ அரா॑தி-ர॒கஶ॒க்ம்॒ ஸாகந்ந்॑ ॥ 23 ॥
37.24 நக்ஷத்ரம் - ஶதபிஷக் தேவதா - வருணஃ
க்ஷ॒த்ரஸ்ய॒ ராஜா॒ வரு॑ணோ-ऽதிரா॒ஜஃ । நக்ஷ॑த்ராணாக்ம் ஶ॒தபி॑ஷ॒க் வஸி॑ஷ்டஃ । தௌ தே॒வேப்யஃ॑ க்ரு'ணுதோ தீ॒ர்கமாயுஃ॑ । ஶ॒தக்ம் ஸ॒ஹஸ்ரா॑ பேஷ॒ஜாநி॑ தத்தஃ । ய॒ஜ்ஞந்நோ॒ ராஜா॒ வரு॑ண॒ உப॑யாது । தந்நோ॒ விஶ்வே॑ அ॒பிஸம்யँ॑ந்து தே॒வாஃ ॥ 103 ॥
தந்நோ॒ நக்ஷ॑த்ரக்ம் ஶ॒தபி॑ஷக் ஜுஷா॒ணம் । தீ॒ர்கமாயுஃ॒ ப்ரதி॑ர-த்பேஷ॒ஜாநி॑ ॥ 24 ॥
37.25 நக்ஷத்ரம் - பூர்வப்ரோஷ்டபதா தேவதா - அஜயேகபாதஃ
அ॒ஜ ஏக॑பா॒-துத॑கா-த்பு॒ரஸ்தா᳚த் । விஶ்வா॑ பூ॒தாநி॑ ப்ரதி॒ மோத॑மாநஃ । தஸ்ய॑ தே॒வாஃ ப்ர॑ஸ॒வம்-யँ॑ந்தி॒ ஸர்வே᳚ । ப்ரோ॒ஷ்ட॒ப॒தாஸோ॑ அ॒ம்ரு'த॑ஸ்ய கோ॒பாஃ । வி॒ப்ராஜ॑மாந-ஸ்ஸமிதா॒ந உ॒க்ரஃ । ஆ-ऽந்தரி॑க்ஷ-மருஹ॒த-க॒ந்த்யாம் । தக்ம் ஸூர்ய॑-ந்தே॒வ-ம॒ஜமேக॑பாதம் । ப்ரோ॒ஷ்ட॒ப॒தாஸோ॒ அநு॑யந்தி॒ ஸர்வே᳚ ॥ 25 / 104 ॥
37.26 நக்ஷத்ரம் - உத்தரப்ரோஷ்டபதா தேவதா - அஹிர்புத்த்நியஃ
அஹி॑ ர்பு॒த்த்நியஃ॒ ப்ரத॑மாந ஏதி । ஶ்ரேஷ்டோ॑ தே॒வாநா॑மு॒த மாநு॑ஷாணாம் । த-ம்ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணா-ஸ்ஸோ॑ம॒பா-ஸ்ஸோ॒ம்யாஸஃ॑ । ப்ரோ॒ஷ்ட॒ப॒தாஸோ॑ அ॒பிர॑க்ஷந்தி॒ ஸர்வே᳚ । ச॒த்வார॒ ஏக॑ம॒பி கர்ம॑ தே॒வாஃ । ப்ரோ॒ஷ்ட॒ப॒தாஸ॒ இதி॒ யாந். வத॑ந்தி । தே பு॒த்தநியம்॑ பரி॒ஷத்யக்க்॑ ஸ்து॒வந்தஃ॑ । அஹிக்ம்॑ ரக்ஷந்தி॒ நம॑ஸோப॒ஸத்ய॑ ॥ 26 ॥
37.27 நக்ஷத்ரம் - ரேவதீ தேவதா - பூஷா
பூ॒ஷா ரே॒வத்யந்வே॑தி॒ பந்தா᳚ம் । பு॒ஷ்டி॒பதீ॑ பஶு॒பா வாஜ॑பஸ்த்யௌ ॥ 105 ॥
இ॒மாநி॑ ஹ॒வ்யா ப்ரய॑தா ஜுஷா॒ணா । ஸு॒கைர்நோ॒ யாநை॒ருப॑யாதாம்-யँ॒ஜ்ஞம் । க்ஷு॒த்ரா-ந்ப॒ஶூ-ந்ர॑க்ஷது ரே॒வதீ॑ நஃ । காவோ॑ நோ॒ அஶ்வா॒க்ம்॒ அந்வே॑து பூ॒ஷா । அந்ந॒க்ம்॒ ரக்ஷ॑ந்தௌ பஹு॒தா விரூ॑பம் । வாஜக்ம்॑ ஸநுதாம்॒ ँயஜ॑மாநாய ய॒ஜ்ஞம் ॥ 27 ॥
37.28 நக்ஷத்ரம் - அஶ்விநீ தேவதா - அஶ்விநீ தேவ
தத॒ஶ்விநா॑-வஶ்வ॒யுஜோப॑யாதாம் । ஶுப॒ங்கமி॑ஷ்டௌ ஸு॒யமே॑பி॒ரஶ்வைஃ᳚ । ஸ்வந்நக்ஷ॑த்ரக்ம் ஹ॒விஷா॒ யஜ॑ந்தௌ । மத்வா॒ ஸம்ப்ரு'॑க்தௌ॒ யஜு॑ஷா॒ ஸம॑க்தௌ ॥ 106 ॥
யௌ தே॒வாநா᳚-ம்பி॒ஷஜௌ॑ ஹவ்யவா॒ஹௌ । விஶ்வ॑ஸ்ய தூ॒தா-வ॒ம்ரு'த॑ஸ்ய கோ॒பௌ । தௌ நக்ஷ॑த்ரம்-ஜுஜுஷா॒ணோ-ப॑யாதாம் । நமோ॒-ऽஶ்விப்யாம்᳚ க்ரு'ணுமோ-ऽஶ்வ॒யுக்ப்யா᳚ம் ॥ 28 ॥
37.29 நக்ஷத்ரம் - அபபரணீ தேவதா - யமஃ
அப॑ பா॒ப்மாநம்॒ பர॑ணீ-ர்பரந்து । த-த்ய॒மோ ராஜா॒ பக॑வா॒ந்॒. விச॑ஷ்டாம் । லோ॒கஸ்ய॒ ராஜா॑ மஹ॒தோ ம॒ஹாந். ஹி । ஸு॒கந்நஃ॒ பந்தா॒மப॑ய-ங்க்ரு'ணோது । யஸ்மி॒-ந்நக்ஷ॑த்ரே ய॒ம ஏதி॒ ராஜா᳚ । யஸ்மி॑ந்நேந-ம॒ப்யஷிம்॑சந்த தே॒வாஃ । தத॑ஸ்ய சி॒த்ரக்ம் ஹ॒விஷா॑ யஜாம । அப॑ பா॒ப்மாநம்॒ பர॑ணீ-ர்பரந்து ॥ 29 ॥
37.30 அமாவாஸி
நி॒வேஶ॑நீ॒ யத்தே॑ தே॒வா அத॑துஃ ।
நி॒வேஶ॑நீ ஸ॒ங்கம॑நீ॒ வஸூ॑நாம்॒ ँவிஶ்வா॑ ரூ॒பாணி॒ வஸூ᳚ந்யா-வே॒ஶய॑ந்தீ । ஸ॒ஹ॒ஸ்ர॒போ॒ஷக்ம் ஸு॒பகா॒ ரரா॑ணா॒ ஸா ந॒ ஆக॒ந் வர்ச॑ஸா ஸம்விँதா॒நா ।
யத்தே॑ தே॒வா அத॑து-ர்பாக॒தேய॒-மமா॑வாஸ்யே
ஸம்॒வँஸ॑ந்தோ மஹி॒த்வா । ஸா நோ॑ ய॒ஜ்ஞ-ம்பி॑ப்ரு'ஹி விஶ்வவாரே ர॒யிந்நோ॑ தேஹி ஸுபகே ஸு॒வீரம்᳚ ॥ 30/107 (27) ॥
37.31 சந்த்ரமா
நவோ॑ நவோ பவதி॒ ஜாய॑மாநோ॒ யமா॑தி॒த்யா அ॒க்ம்॒ஶுமா᳚-ப்யா॒யய॑ந்தி ।
நவோ॑ நவோ பவதி॒ ஜாய॑மா॒நோ-ऽஹ்நா᳚-ங்கே॒து-ரு॒ஷஸா॑ மே॒த்யக்ரே᳚ ।
பா॒க-ந்தே॒வேப்யோ॒ வித॑தாத்யா॒ய-ந்ப்ரச॒ந்த்ரமா᳚ஸ்திரதி தீ॒ர்கமாயுஃ॑ ।
யமா॑தி॒த்யா அ॒க்ம்॒ஶுமா᳚ப்யா॒யய॑ந்தி॒ யமக்ஷி॑த॒-மக்ஷி॑தயஃ॒ பிப॑ந்தி ।
தேந॑ நோ॒ ராஜா॒ வரு॑ணோ॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒ ராப்யா॑யயந்து॒ புவ॑நஸ்ய கோ॒பாஃ ।
37.32 அஹோ ராத்ரீ
யே விரூ॑பே॒ ஸம॑நஸா ஸம்॒வ்யँய॑ந்தீ । ஸ॒மா॒ந-ந்தந்தும்॑ பரிதா-த॒நாதே᳚ ।
வி॒பூ ப்ர॒பூ அ॑நு॒பூ வி॒ஶ்வதோ॑ ஹுவே । தே நோ॒ நக்ஷ॑த்ரே॒ ஹவ॒மாக॑மேதம் ।
வ॒ய-ந்தே॒வீ ப்ரஹ்ம॑ணா ஸம்விँதா॒நாஃ । ஸு॒ரத்நா॑ஸோ தே॒வவீ॑திம்॒ ததா॑நாஃ ॥ 108 ॥
அ॒ஹோ॒ரா॒த்ரே ஹ॒விஷா॑ வ॒ர்தய॑ந்தஃ । அதி॑ பா॒ப்மாந॒-மதி॑முக்த்யா கமேம ॥
37.33 உஷா
ப்ரத்யு॑வ த்ரு'ஶ்யாய॒தீ । வ்யு॒ச்சந்தீ॑ துஹி॒தா தி॒வஃ । அ॒போ ம॒ஹீ வ்ரு'॑ணுதே॒ சக்ஷு॑ஷா । தமோ॒ ஜ்யோதி॑ஷ்-க்ரு'ணோதி ஸூ॒நரீ᳚ ।
உது॒ ஸ்த்ரியா᳚ஸ்ஸசதே॒ ஸூர்யஃ॑ । ஸ சா॑ உ॒த்யந்நக்ஷ॑த்ர மர்சி॒மத் ।
தவே து॑ஷோ॒ வ்யுஷி॒ ஸூர்ய॑ஸ்ய ச । ஸம்ப॒க்தேந॑ கமேமஹி ॥ 109 ॥
37.34 நக்ஷத்ரஃ
தந்நோ॒ நக்ஷ॑த்ர மர்சி॒மத் । பா॒நு॒மத்தேஜ॑ உ॒ச்சர॑த் । உப॑ ய॒ஜ்ஞமி॒ஹாக॑மத் । ப்ரநக்ஷ॑த்ராய தே॒வாய॑ । இந்த்ரா॒யேந்துக்ம்॑ ஹவாமஹே । ஸ ந॑ ஸ்ஸவி॒தா ஸு॑வ-த்ஸ॒நிம் । பு॒ஷ்டி॒தாம்-வீँ॒ரவ॑த்தமம் ॥
37.35 ஸூர்யஃ
உது॒த்ய-ஞ்சி॒த்ரம் ॥
உது॒த்ய-ஞ்ஜா॒தவே॑தஸ-ந்தே॒வம்-வँ॑ஹந்தி கே॒தவஃ॑ । த்ரு'॒ஶே விஶ்வா॑ய॒ ஸூர்ய᳚ம் ।
சி॒த்ர-ந்தே॒வாநா॒ முத॑கா॒தநீ॑கம்॒ சக்ஷு॑-ர்மி॒த்ரஸ்ய॒ வரு॑ணஸ்யா॒க்நேஃ ॥ 110 ॥
ஆ-ऽப்ரா॒ த்யாவா॑ப்ரு'॒திவீ அ॒ந்தரி॑க்ஷ॒ ஸூர்ய॑ ஆ॒த்மா ஜக॑தஸ்த॒ஸ்துஷ॑ஶ்ச ॥
37.36 அதிதிஃ
அதி॑திர்ந உருஷ்யது ம॒ஹீமூ॒ஷு மா॒தர᳚ம் ॥
அதி॑திர்ந உருஷ்ய॒-த்வதி॑தி॒-ஶ்ஶர்ம॑ யச்சது । அதி॑திஃ பா॒த்வக்ம் ஹ॑ஸஃ ॥
ம॒ஹீமூ॒ஷு மா॒தரக்ம்॑ ஸுவ்ர॒தாநா॑-ம்ரு'॒தஸ்ய॒ பத்நீ॒ மவ॑ஸே ஹுவேம ।
து॒வி॒க்ஷ॒த்ரா-ம॒ஜர॑ந்தீ முரூ॒சீக்ம் ஸு॒ஶர்மா॑ண॒-மதி॑திக்ம் ஸு॒ப்ரணீ॑திம் ।
37.37 விஷ்ணுஃ
இ॒தம்-விँஷ்ணு॒ ப்ரதத்விஷ்ணுஃ॑ ॥
இ॒தம்-விँஷ்ணு॒-ர்விச॑க்ரமே த்ரே॒தா நித॑தே ப॒தம் । ஸமூ॑டமஸ்ய பாக்ம் ஸு॒ரே ॥
ப்ரதத்விஷ்ணு॑ ஸ்தவதே வீ॒ர்யா॑ய । ம்ரு'॒கோ ந பீ॒மஃ கு॑ச॒ரோ கி॑ரி॒ஷ்டாஃ । யஸ்யோ॒ருஷு॑ த்ரி॒ஷு வி॒க்ரம॑ணேஷு । அதி॑க்ஷி॒யந்தி॒ புவ॑நாநி॒ விஶ்வா᳚ ॥ 111 ॥
37.38 அக்நிஃ
அ॒க்நி-ர்மூ॒ர்தா புவஃ॑ ॥
அ॒க்நி-ர்மூ॒ர்தா தி॒வஃ க॒குத்பதிஃ॑ ப்ரு'தி॒வ்யா அ॒யம் । அ॒பாக்ம் ரேதாக்ம்॑ஸி ஜிந்வதி ॥ புவோ॑ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ரஜ॑ஸஶ்ச நே॒தா யத்ரா॑ நி॒யுத்பி॒-ஸ்ஸச॑ஸே
ஶி॒வாபிஃ॑ । தி॒வி மூ॒ர்தாநம்॑ ததிஷே ஸுவ॒ர்॒ஷா-ஞ்ஜி॒ஹ்வாம॑க்நே சக்ரு'ஷே ஹவ்ய॒வாஹ᳚ம் ।
37.39 அநுமத
அநு॑நோ॒-ऽத்யாநு॑மதி॒-ரந்வித॑நுமதே॒ த்வம் ॥
அநு॑நோ॒-ऽத்யாநு॑மதி ர்ய॒ஜ்ஞ-ந்தே॒வேஷு॑ மந்யதாம் । அ॒க்நிஶ்ச॑ ஹவ்ய॒வாஹ॑நோ॒ பவ॑தா-ந்தா॒ஶுஷே॒ மயஃ॑ ।
அந்வித॑நுமதே॒ த்வ-ம்மந்யா॑ஸை॒ ஶஞ்ச॑ நஃ க்ரு'தி । க்ரத்வே॒ தக்ஷா॑ய நோ ஹிநு॒ ப்ரண॒ ஆயூக்ம்॑ஷி தாரிஷஃ ।
37.40 ஹவ்யவாஹஃ (அக்நிஃ)
ஹ॒வ்ய॒வாஹ॒க்க்॒ ஸ்வி॑ஷ்டம் ॥
ஹ॒வ்ய॒வாஹ॑மபி-மாதி॒ஷாஹ᳚ம் । ர॒க்ஷோ॒ஹணம்॒ ப்ரு'த॑நாஸு ஜி॒ஷ்ணும் ।
ஜ்யோதி॑ஷ்மந்தம்॒ தீத்ய॑தம்॒ புர॑ந்திம் । அ॒க்நிக்க் ஸ்வி॑ஷ்ட॒ க்ரு'த॒மா ஹு॑வேம ।
ஸ்வி॑ஷ்ட மக்நே அ॒பித-த்ப்ரு'॑ணாஹி । விஶ்வா॑ தேவ॒ ப்ரு'த॑நா அ॒பிஷ்ய ।
உ॒ருந்நஃ॒ பந்தா᳚-ம்ப்ரதி॒ஶந் விபா॑ஹி । ஜ்யோதி॑ஷ்மத்தேஹ்ய॒ ஜர॑ந்ந॒ ஆயுஃ॑ ॥ 112/28 ॥
38 நக்ஷத்ர உபஹோம மந்த்ராஃ
(தை. ப்ரா. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 க்ரு'த்திகா
அ॒க்நயே॒ ஸ்வாஹா॒ க்ரு'த்தி॑காப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । அ॒பாம்யைँ॒ ஸ்வாஹா॑ து॒லாயை॒ ஸ்வாஹா᳚ । நி॒த॒த்ந்யை ஸ்வாஹா॒ ऽப்ரய॑ந்த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ । மே॒கய॑ந்த்யை॒ ஸ்வாஹா॑ வ॒ர்॒ஷய॑ந்த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ । சு॒பு॒ணீகா॑யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.2 ரோஹிணீ
ப்ர॒ஜாப॑தயே॒ ஸ்வாஹா॑ ரோஹி॒ண்யை ஸ்வாஹா᳚ । ரோச॑மாநாயை॒ ஸ்வாஹா᳚ ப்ர॒ஜாப்ய॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.3 ம்ரு'கஶீ.ர்ஷஃ
ஸோமா॑ய॒ ஸ்வாஹா॑ ம்ரு'கஶீ॒ர்॒ஷாய॒ ஸ்வாஹா᳚ । இ॒ந்வ॒காப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹௌஷ॑தீப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । ரா॒ஜ்யாய॒ ஸ்வாஹா॒-ऽபிஜி॑த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 113 ॥
38.4 ஆர்த்ரா
ரு॒த்ராய॒ ஸ்வாஹா॒-ऽऽர்த்ராயை॒ ஸ்வாஹா᳚ । பிந்வ॑மாநாயை॒ ஸ்வாஹா॑ ப॒ஶுப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.5 புநர்வஸு
அதி॑த்யை॒ ஸ்வாஹா॒ புந॑ர்வஸுப்யாம் । ஸ்வாஹா பூ᳚த்யை॒ ஸ்வாஹா॒ ப்ரஜா᳚த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.6 புஷ்யஃ
ப்ரு'ஹ॒ஸ்பத॑யே॒ ஸ்வாஹா॑ தி॒ஷ்யா॑ய॒ ஸ்வாஹா᳚ । ப்ர॒ஹ்ம॒வ॒ர்ச॒ஸாய॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.7 ஆஶ்ரேஷ
ஸ॒ர்பேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ऽऽஶ்ரே॒ஷாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । த॒ந்த॒ஶூகே᳚ப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.8 மகா
பி॒த்ரு'ப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா॑ ம॒காப்யஃ॑ । ஸ்வாஹா॑ ऽந॒காப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா॑ ऽக॒தாப்யஃ॑ । ஸ்வாஹா॑ருந்த॒தீப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥ 114 ॥
38.9 பூர்வ ப॑ல்குநீ
அ॒ர்ய॒ம்ணே ஸ்வாஹா॒ பல்கு॑நீப்யா॒க்॒ ஸ்வாஹா᳚ । ப॒ஶுப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.10 உத்தர ப॑ல்குநீ
பகா॑ய॒ ஸ்வாஹா॒ பல்கு॑நீப்யா॒க்॒ ஸ்வாஹா᳚ । ஶ்ரைஷ்ட்யா॑ய॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.11 ஹஸ்தஃ
ஸ॒வி॒த்ரே ஸ்வாஹா॒ ஹஸ்தா॑ய । ஸ்வாஹா॑ தத॒தே ஸ்வாஹா॑ ப்ரு'ண॒தே । ஸ்வாஹா᳚ ப்ர॒யச்ச॑தே॒ ஸ்வாஹா᳚ ப்ரதிக்ரு'ப்ண॒தே ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.12 சித்ரா
த்வஷ்ட்ரே॒ ஸ்வாஹா॑ சி॒த்ராயை॒ ஸ்வாஹா᳚ । சைத்ரா॑ய॒ ஸ்வாஹா᳚ ப்ர॒ஜாயை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.13 ஸ்வாதி
வா॒யவே॒ ஸ்வாஹா॒ நிஷ்ட்யா॑யை॒ ஸ்வாஹா᳚ । கா॒ம॒சாரா॑ய॒ ஸ்வாஹா॒ ऽபிஜி॑த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.14 விஶாகா
இ॒ந்த்ரா॒க்நிப்யா॒க்॒ ஸ்வாஹா॒ விஶா॑காப்யா॒க்॒ ஸ்வாஹா᳚ । ஶ்ரைஷ்ட்யா॑ய॒ ஸ்வாஹா॒ ऽபிஜி॑த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.15 பௌர்ணமாஸி
பௌ॒ர்ண॒மா॒ஸ்யை ஸ்வாஹா॒ காமா॑ய॒ ஸ்வாஹா க॑த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 115 (29) ॥
38.16 அநூராதா
மி॒த்ராய॒ ஸ்வாஹா॑-ऽநூரா॒தேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । மி॒த்ர॒தேயா॑ய॒ ஸ்வாஹா॒-ऽபிஜி॑த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.17 ஜ்யேஷ்டா
இந்த்ரா॑ய॒ ஸ்வாஹா᳚ ஜ்யே॒ஷ்டாயை॒ ஸ்வாஹா᳚ । ஜ்யைஷ்ட்யா॑ய॒ ஸ்வாஹா॒-ऽபிஜி॑த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.18 மூலம்
ப்ர॒ஜாப॑தயே॒ ஸ்வாஹா॒ மூலா॑ய॒ ஸ்வாஹா᳚ । ப்ர॒ஜாயை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.19 பூர்வாஷாடா
அ॒த்ப்ய ஸ்ஸ்வாஹா॑ ऽஷா॒டாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । ஸ॒மு॒த்ராய॒ ஸ்வாஹா॒ காமா॑ய॒ ஸ்வாஹா᳚ । அ॒பிஜி॑த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.20 உத்தராஷாடா
விஶ்வே᳚ப்யோ தே॒வேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா॑ ऽஷா॒டாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । அ॒ந॒ப॒ஜ॒ய்யாய॒ ஸ்வாஹா॒ ஜித்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 116 ॥
38.21 அபிஜித்
ப்ரஹ்ம॑ணே॒ ஸ்வாஹா॑ ऽபி॒ஜிதே॒ ஸ்வாஹா᳚ । ப்ர॒ஹ்ம॒லோ॒காய॒ ஸ்வாஹா॒ ऽபிஜி॑த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.22 ஶ்ரவணம்
விஷ்ண॑வே॒ ஸ்வாஹா᳚ ஶ்ரோ॒ணாயை॒ ஸ்வாஹா᳚ । ஶ்லோகா॑ய॒ ஸ்வாஹா᳚ ஶ்ரு॒தாய॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.23 ஶ்ரவிஷ்டா
வஸு॑ப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா॒ ஶ்ரவி॑ஷ்டாப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । அக்ரா॑ய॒ ஸ்வாஹா॒ பரீ᳚த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.24 ஶதபிஷக்
வரு॑ணாய॒ ஸ்வாஹா॑ ஶ॒தபி॑ஷஜே॒ ஸ்வாஹா᳚ । பே॒ஷ॒ஜேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா ᳚ ॥
38.25 பூர்வ ப்ரோஷ்டபதா
அ॒ஜாயைக॑பதே॒ ஸ்வாஹா᳚ ப்ரோஷ்டப॒தேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥ 117 ॥
தேஜ॑ஸே॒ ஸ்வாஹா᳚ ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸாய॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.26 உத்தர ப்ரோஷ்டபதா
அஹ॑யே பு॒த்நியா॑ய॒ ஸ்வாஹா᳚ ப்ரோஷ்டப॒தேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । ப॒தி॒ஷ்டாயை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.27 ரேவதி
பூ॒ஷ்ணே ஸ்வாஹா॑ ரே॒வத்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ । ப॒ஶுப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.28 அஶ்விநீ
அ॒ஶ்விப்யா॒க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ऽஶ்வ॒யுக்ப்யா॒க்॒ ஸ்வாஹா ᳚। ஶ்ரோத்ரா॑ய॒ ஸ்வாஹா॒ ஶ்ருத்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.29 அபபரணி
ய॒மாய॒ ஸ்வாஹா॑ ऽப॒பர॑ணீப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । ரா॒ஜ்யாய॒ ஸ்வாஹா॒ ऽபிஜி॑த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.30 அமாவாஸி
அ॒ம॒வா॒ஸ்யா॑யை॒ ஸ்வாஹா॒ காமா॑ய॒ ஸ்வாஹா ऽऽக॑த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 118 (30) ॥
38.31 சந்த்ரமா
ச॒ந்த்ரம॑ஸே॒ ஸ்வாஹா᳚ ப்ரதீ॒த்ரு'ஶ்யா॑யை॒ ஸ்வாஹா᳚ । அ॒ஹோ॒ரா॒த்ரேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚-ऽர்தமா॒ஸேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । மாஸே᳚ப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹ॒ர்துப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । ஸ॒வ॒ந்த்ஸ॒ராய॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.32 அஹோ ராத்ரீ
அஹ்நே॒ ஸ்வாஹா॒ ராத்ரி॑யை॒ ஸ்வாஹா᳚ । அதி॑முக்த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.33 உஷா
உ॒ஷஸே॒ ஸ்வாஹா॒ வ்யு॑ஷ்ட்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ । வ்யூ॒ஷுஷ்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ வ்யு॒ச்சந்த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ । வ்யு॑ஷ்டாயை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.34 நக்ஷத்ரஃ
நக்ஷ॑த்ராய॒ ஸ்வாஹோ॑தேஷ்யதே॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 119 ॥
உ॒த்ய॒தே ஸ்வாஹோ-தி॑தாய॒ ஸ்வாஹா᳚ । ஹர॑ஸே॒ ஸ்வாஹா॒ பர॑ஸே॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ப்ராஜ॑ஸே॒ ஸ்வாஹா॒ தேஜ॑ஸே॒ ஸ்வாஹா᳚ । தப॑ஸே॒ ஸ்வாஹா᳚ ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸாய॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.35 ஸூர்யஃ
ஸூர்யா॑ய॒ ஸ்வாஹா॒ நக்ஷ॑த்ரேப்ய॒ ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । ப॒தி॒ஷ்டாயை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.36 அதிதிஃ
அதி॑த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ப்ரதி॒ஷ்டாயை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
38.37 விஷ்ணுஃ
விஷ்ண॑வே॒ ஸ்வாஹா॑ ய॒ஜ்ஞாய॒ ஸ்வாஹா᳚ । ப்ர॒தி॒ஷ்டாயை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 120 ॥
த॒தி॒க்ராவ்ண்ணோ॑ அகாரிஷம்
த॒தி॒க்ராவ்ண்ணோ॑ அகாரிஷம் । ஜி॒ஷ்ணோ ரஶ்வ॑ஸ்ய வா॒ஜிநஃ॑ । ஸு॒ர॒பி நோ॒ முகா॑ கர॒த் । ப்ரண॒ ஆயூக்ம்॑ஷி தாரிஷத் । ஆபோ॒ஹிஷ்டா ம॑யோ॒புவ॒ஸ்தா ந॑ ஊ॒ர்ஜே த॑தாதந । ம॒ஹே ரணா॑ய॒ சக்ஷ॑ஸே ।
யோ வ॑ஶ்ஶி॒வத॑மோ॒ ரஸ॒ஸ்தஸ்ய॑ பாஜயதே॒ ஹ நஃ॑ । உ॒ஶ॒தீரி॑வ மா॒தரஃ॑ । தஸ்மா॒ அர॑ங்கமாம வோ॒ யஸ்ய॒ க்ஷயா॑ய॒ ஜிந்வ॑த । ஆபோ॑ ஜ॒நய॑தா ச நஃ ॥ 121 (32) ॥
39 வருண ஸூக்தம்
(தை. ஸம். 1.5.11.3)
உது॑த்த॒மம்-வँ॑ருண॒ பாஶ॑ம॒ஸ்ம-தவா॑த॒மம்-விँம॑த்ய॒மக்க் ஶ்ர॑தாய ।
அதா ॑வ॒யமா॑தித்ய வ்ர॒தே தவாநா॑கஸோ॒ அதி॑தயே ஸ்யாம ॥ (தை. ஸம். 1.2.8.1 )
அஸ்த॑ப்நா॒த்த்யா-ம்ரு'॑ஷ॒போ அ॒ந்தரி॑க்ஷ॒-மமி॑மீத-வரி॒மாண॑-ம்ப்ரு'தி॒வ்யா
ஆ-ऽஸீ॑த॒த்விஶ்வா॒ புவ॑நாநி ஸ॒ம்ரா-ட்விஶ்வேத்தாநி॒ வரு॑ணஸ்ய வ்ர॒தாநி॑ ॥ (தை. ஸம். 3.4.11.6)
யத்கிஞ்சே॒தம்-வँ॑ருண॒ தைவ்யே॒ ஜநே॑-ऽபித்ரோ॒ஹ-ம்ம॑நு॒ஷ்யா᳚-ஶ்சரா॑மஸி ।
அசி॑த்தீ॒-யத்தவ॒-தர்மா॑ யுயோபி॒ம-மாந॒ஸ்தஸ்மா॒ தேந॑ஸோ தேவ ரீரிஷஃ ॥ (தை. ஸம். 3.4.11.6)
கி॒த॒வாஸோ॒ யத்ரி॑ரி॒புர்ந தீ॒வி யத்வா॑ கா ஸ॒த்ய-மு॒தயந்ந வி॒த்ம ।
ஸர்வா॒தாவிஷ்ய॑ ஶிதி॒ரேவ॑ தே॒வாதா॑தே-ஸ்யாம வருண ப்ரி॒யாஸஃ॑ ॥ (தை. ஸம். 1.5.11.3)
அவ॑தே॒ஹேடோ॑ வருண॒ நமோ॑பி॒ரவ॑ ய॒ஜ்ஞே-பி॑ரீமஹே ஹ॒விர்பிஃ॑ ।
க்ஷய॑ந்ந॒ ஸ்மப்ய॑ மஸுர-ப்ரசேதோ॒ ராஜ॒ந்நேநாக்ம்॑ஸி ஶிஶ்ரதஃ க்ரு'॒தாநி॑ ॥ (தை. ஸம். 2.1.11.6)
தத்வா॑யாமி॒ ப்ரஹ்ம॑ணா॒ வந்த॑மாந॒ ஸ்ததாஶா᳚ஸ்தே॒ யஜ॑மாநோ ஹ॒விர்பிஃ॑ । அஹே॑டமாநோ வருணே॒ஹ போ॒த்த்யுரு॑ஶக்ம் ஸ॒ மா ந॒ ஆயுஃ॒ ப்ரமோ॑ஷீஃ ॥ 122 (33) ॥
40 பவமாந ஸூக்தம்
ஹிர॑ண்யவர்ணா॒-ஶ்ஶுச॑யஃ பாவ॒கா யாஸு॑ஜா॒தஃ க॒ஶ்யபோ॒ யாஸ்விந்த்ரஃ॑ ।
அ॒க்நிம்யாँ கர்பம்॑ததி॒ரே விரூ॑பா॒ஸ்தா ந॒ ஆப॒ஶ்ஶக்க் ஸ்யோ॒நா ப॑வந்து ॥ யாஸா॒க்ம்॒ ராஜா॒ வரு॑ணோ॒ யாதி॒ மத்யே॑ ஸத்யாந்ரு'॒தே அ॑வ॒பஶ்ய॒ந் ஜநா॑நாம் ।
ம॒து॒ஶ்சுத॒-ஶ்ஶுச॑யோ॒யாஃ பா॑வ॒காஸ்தா ந॒ ஆப॒ஶ்ஶக்க் ஸ்யோ॒நா ப॑வந்து ॥ யாஸாம்᳚ தே॒வாதி॒வி க்ரு'॒ண்வந்தி॑ ப॒க்ஷம்யாँ அ॒ந்தரி॑க்ஷே பஹு॒தா பவ॑ந்தி ।
யாஃ ப்ரு'॑தி॒வீ-ம்பய॑ஸோ॒ந்தந்தி॑ ஶு॒க்ராஸ்தா ந॒ ஆப॒ஶ்ஶக்க் ஸ்யோ॒நா ப॑வந்து ॥ ஶி॒வேந॑ மா॒ சக்ஷு॑ஷா பஶ்யதாப ஶ்ஶி॒வயா॑ த॒நுவோ-ப॑ஸ்ப்ரு'ஶத॒ த்வச॑மேம் ।
ஸர்வாக்ம்॑ அ॒க்நீக்ம் ர॑ப்ஸு॒ஷதோ॑ ஹுவே வோ॒ மயி॒ வர்சோ॒ பல॒மோஜோ॒ நித॑த்த ॥ 123 (34) ॥
(தை. ப்ரா. 1.4.8.1)
பவ॑மாந॒-ஸ்ஸுவ॒ர்ஜநஃ॑ । ப॒வித்ரே॑ண॒ விச॑ர்ஷணிஃ । யஃ போதா॒ ஸ பு॑நாது மா । பு॒நந்து॑ மா தேவஜ॒நாஃ । பு॒நந்து॒ மந॑
வோதி॒யா । பு॒நந்து॒ விஶ்வ॑ ஆ॒யவஃ॑ । ஜாத॑வேதஃ ப॒வித்ர॑வத் । ப॒வித்ரே॑ண புநாஹி மா । ஶு॒க்ரேண॑ தேவ॒ தீத்ய॑த் । அக்நே॒ க்ரத்வா॒-க்ரதூ॒க்ம்॒ ரநு॑ ॥ 124 ॥
யத்தே॑ ப॒வித்ர॑-ம॒ர்சிஷி॑ । அக்நே॒ வித॑த-மந்த॒ரா । ப்ரஹ்ம॒ தேந॑ புநீமஹே । உ॒பாப்யாம்᳚ தேவ ஸவிதஃ । ப॒வித்ரே॑ண ஸ॒வேந॑ ச । இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ புநீமஹே ।
வை॒ஶ்வ॒தே॒வீ பு॑ந॒தீ தே॒வ்யாகா᳚த் । யஸ்யை॑ ப॒ஹ்வீ-ஸ்த॒நுவோ॑ வீ॒தப்ரு'॑ஷ்டாஃ । தயா॒ மத॑ந்த-ஸ்ஸத॒மாத்யே॑ஷு । வ॒யக்க் ஸ்யா॑ம॒ பத॑யோரயீ॒ணாம் ॥ 125 ॥
வை॒ஶ்வா॒ந॒ரோ ர॒ஶ்மிபி॑ர்மா புநாது । வாதஃ॑ ப்ரா॒ணேநே॑ ஷி॒ரோ ம॑யோ॒ பூஃ ।
த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ பய॑ஸா॒ பயோ॑பிஃ । ரு'॒தாவ॑ரீ ய॒ஜ்ஞியே॑ மா புநீதாம் । ப்ரு'॒ஹத்பி॑-ஸ்ஸவி த॒ஸ்த்ரு'பிஃ॑ । வர்ஷி॑ஷ்டை--ர்தேவ॒மந்ம॑பிஃ । அக்நே॒ தக்ஷைஃ᳚ புநாஹிமா । யேந॑ தே॒வா அபு॑நத । யே நாபோ॑ தி॒வ்யங்கஶஃ॑ । தேந॑ தி॒வ்யேந॒ ப்ரஹ்ம॑ணா ॥ 126 ॥
இ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ புநீமஹே । யஃ பா॑வமா॒நீ-ர॒த்தயேதி॑ । ரு'ஷி॑பி॒-ஸ்ஸம்ப்ரு'॑த॒க்ம்॒ ரஸ᳚ம் । ஸர்வ॒க்ம்॒ ஸ பூ॒தம॑ஶ்நாதி । ஸ்வ॒தி॒த-ம்மா॑த॒ரிஶ்வ॑நா । பா॒வ॒மா॒நீ॒ர்யோ அ॒த்தயேதி॑ ।
ரு'ஷி॑பி॒-ஸ்ஸம்ப்ரு'॑த॒க்ம்॒ ரஸ᳚ம் । தஸ்மை॒ ஸர॑ஸ்வதீ துஹே । க்ஷீ॒ரக்ம் ஸ॒ர்பி ர்மதூ॑த॒கம் । பா॒வ॒மா॒நீ-ஸ்ஸ்வ॒ஸ்த்யய॑நீஃ ॥ 127 ॥
ஸு॒துகா॒ஹி பய॑ஸ்வதீஃ । ரு'ஷி॑பி॒-ஸ்ஸம்ப்ரு'॑தோ॒ ரஸஃ॑ । ப்ரா॒ஹ்ம॒ணேஷ்வ॒-ம்ரு'தக்ம்॑ ஹி॒தம் । பா॒வ॒மா॒நீ-ர்தி॑ஶந்து நஃ । இ॒மம் ம்லோँ॒கமதோ॑ அ॒மும் । காமா॒ந்-த்ஸம॑ர்த்யந்து நஃ । தே॒வீர்தே॒வை-ஸ்ஸ॒மா ப்ரு'॑தாஃ । பா॒வ॒மா॒நீ-ஸ்ஸ்வ॒ஸ்த்யய॑நீஃ । ஸு॒துகா॒ஹி க்ரு'॑த॒ஶ்சுதஃ॑ । ரு'ஷி॑பி॒-ஸ்ஸம்ப்ரு'॑தோ॒ ரஸஃ॑ ॥ 128 ॥
ப்ரா॒ஹ்ம॒ணேஷ்வ॒-ம்ரு'தக்ம்॑ ஹி॒தம் । யேந॑ தே॒வாஃ ப॒வித்ரே॑ண । ஆ॒த்மாநம்॑ பு॒நதே॒ ஸதா᳚ । தேந॑ ஸ॒ஹஸ்ர॑ தாரேண । பா॒வ॒மா॒ந்யஃ பு॑நந்து மா । ப்ரா॒ஜா॒ப॒த்ய-ம்ப॒வித்ர᳚ம் । ஶ॒தோத்யா॑மக்ம் ஹிர॒ண்மய᳚ம் । தேந॑ ப்ரஹ்ம॒ விதோ॑ வ॒யம் । பூ॒த-ம்ப்ரஹ்ம॑ புநீமஹே । இந்த்ர॑-ஸ்ஸுநீ॒தீ ஸ॒ஹ மா॑ புநாது । ஸோம॑-ஸ்ஸ்வ॒ஸ்த்யா வரு॑ண-ஸ்ஸ॒மீச்யா᳚ । ய॒மோ ராஜா᳚ ப்ரம்ரு'॒ணாபிஃ॑ புநாதுமா । ஜா॒தவே॑தா மோ॒ர்ஜய॑ந்த்யா புநாது । ஓ-ம்பூர்புவ॒ஸ்ஸுவஃ॑ ॥ 129 ॥
(தை. ப்ரா. 3.5.11.1)
தச்சம்॒ँயோரா வ்ரு'॑ணீமஹே । கா॒தும்-யँ॒ஜ்ஞாய॑ । கா॒தும்-யँ॒ஜ்ஞப॑தயே । தைவீ᳚ஸ்வ॒ஸ்தி-ர॑ஸ்துநஃ । ஸ்வ॒ஸ்தி-ர்மாநு॑ஷேப்யஃ । ஊ॒ர்த்வ-ஞ்ஜி॑காது பேஷ॒ஜம் । ஶந்நோ॑ அஸ்து த்வி॒பதே᳚ । ஶஞ்சது॑ஷ்பதே ॥ 130 (36) ॥
ௐ ஶாந்தி॒-ஶ்ஶாந்தி॒-ஶ்ஶாந்திஃ॑ ॥
41 ஆயுஷ்ய ஸூக்தம்
யோ ப்ரஹ்மாப்ரஹ்மண உஜ்ஜபார ப்ராணெஶ்வரஃ (யோ ப்ரஹ்மா ப்ரஹ்மண உஜ்ஜஹார ப்ராணை-ஶ்ஶிரஃ) க்ரு'த்திவாஸாஃ பிநாகீ ।
ஈஶாநோ தேவஸ்ஸந ஆயுர்ததாது தஸ்மை ஜுஹோமி ஹவிஷா க்ரு'தேந ॥ 1 ॥
விப்ராஜமாந-ஸ்ஸரிரஸ்ய மத்த்யாத் ரோசமாநோ கர்மருசிர்ய ஆகாத் ।
ஸ ம்ரு'த்யுபாஶா-நபநுத்ய கோரா-நிஹாயுஷேணோ க்ரு'தமத்து தேவஃ ॥ 2 ॥
ப்ரஹ்மஜ்யோதிர் ப்ரஹ்மபத்நீஷு கர்பம்-யँமாததா-த்புருரூப-ஞ்ஜயந்தம் ।
ஸுவர்ணரம்ப-க்ரஹ-மர்கமர்ச்ய-ந்தமாயுஷே வர்தயாமோ க்ரு'தேந ॥ 3 ॥
ஶ்ரியம்-லँக்ஷ்மீ-மௌபலாம் அம்பிங்கா-ங்காம் ஷஷ்டீஞ்ச யாமிந்த்ரஸேநேத்யுதாஹுஃ ।
தாம்-விँத்யா-ம்ப்ரஹ்மயோநிக்ம் ஸரூபா-மிஹாயுஷே தர்பயாமோ க்ரு'தேந ॥ 4 ॥
தாக்ஷாயண்ய-ஸ்ஸர்வயோந்ய ஸ்ஸுயோந்ய-ஸ்ஸஹஸ்ரஶோ விஶ்வ ரூபா விரூபாஃ ।
ஸஸூநவ-ஸ்ஸபதய-ஸ்ஸயூத்யா ஆயுஷேணோ க்ரு'தமித-ஞ்ஜுஷந்தாம் ॥ 5 ॥
திவ்யா கணா பஹுரூபாஃ புராணா ஆயுஶ்சிதோ நஃ ப்ரமத்நந்து வீராந் ।
தேப்யோ ஜுஹோமி பஹுதா க்ரு'தேந மா நஃ ப்ரஜாக்ம் ரீரிஷோ மோத வீராந் ॥ 6 ॥
ஏகஃ புரஸ்தாத் ய இத-ம்பபூவ யதோ பபூவ புவநஸ்ய கோபாஃ ।
யமப்யேதி புவநக்ம் ஸாம்பராயே ஸ நோ ஹவிர் க்ரு'த-மிஹாயுஷே'த்து தேவஃ ॥ 7 ॥
வஸூ-ந்ருத்ராநா-தித்யா-ந்மருதோ'த ஸாத்த்யாந் ரு'பூந் யக்ஷா-ந்கந்தர்வாக்ம்ஶ்ச பித்ரு'க்ம்ஶ்ச விஶ்வாந் ।
ப்ரு'கூந்-த்ஸர்பாக்ம்ஶ்சா-ங்கிகரஸோ'த ஸர்வா-ந்க்ரு'தக்ம் ஹுத்வா ஸ்வாயுஷ்யா மஹயாம ஶஶ்வத் ॥ 8 ॥
விஷ்ணோ॒ த்வந்நோ॒ அந்த॑ம॒-ஶ்ஶர்ம॑யச்ச ஸஹந்த்ய ।
ப்ரதே॒ தாரா॑ மது॒ஶ்சுத॒ உத்ஸ॑ந்துஹ்ரதே॒ அக்ஷி॑தம் ॥ (தை. ஸம். 3.1.10) ॥
நமோ ப்ரஹ்மணே நமோ அஸ்த்வக்நயே நமஹ் ப்ரு'திவ்யை நமஹ் ஒஷதீப்யஃ ।
நமோ வாசே நமோ வாசஸ்பத॑யே நமோ விஷ்ணவே ப்ரு'ஹதே கரோமி ॥ (தை. அர. 2.1.2) ॥
(ஏவ-ந்த்ரிஃ)
யதக்ஷரபதப்ரஷ்ட-ம்மாத்ராஹீந-ந்து யத்பவேத் ।
தத்ஸர்வ-ங்க்ஷம்யதா-ந்தேவ நாராயண நமோ'ஸ்துதே ॥
விஸர்க பிந்து மாத்ராணி பதபாதாக்ஷராணி ச ।
ந்யூநாதிரிக்தம்-யँத்கிஞ்சிதபிகீர்பிருதீர்யதெ ॥
ஆ॒பிர் கீ॒ர்பிர் யததோ॑ந ஊ॒நமாப்யா॑யய ஹரிவோ॒ வர்த॑மாநஃ ।
ய॒தா ஸ்தோ॒த்ரு'ப்யோ॒ மஹி॑ கோ॒த்ரா ரு॒ஜாஸி॑ பூயிஷ்ட॒பாஜோ॒ அத॑தே ஶ்யாம ।
ப்ரஹ்ம॒ ப்ராவா॑திஷ்ம॒ தந்நோ॒ மாஹா॑ஸீத் ।
ௐ ஶாந்தி॒-ஶ்ஶாந்தி॒-ஶ்ஶாந்திஃ॑ ॥ (தை. அர. 4.4.2)
ஹரிஃ ஓம் । ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்பணமஸ்து ॥
ஓ-ந்தத்ஸத் ப்ரஹ்மார்பணமஸ்து ॥
இத்யுதகஶாந்திமந்த்ராஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
1 kalaśa pratiṣṭhāpana prayoga mantrāḥ
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |
nākḙ supa॒rṇa mupa॒ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣa-tatvā |
hira̭ṇyapakṣaṃ॒-va~rṷṇasya dū॒taṃ-ya~॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum |
āpyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the |
yo ru॒dro a॒gnau yo a॒phsu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒
bhuva̭nā-''vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu | 1 (apa upaspṛśya)
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re |
indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ |
ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m |
āpo॒ vā i॒daṃgṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo-'mṛ̭ta॒māpa̭-ssa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpa̭-ssva॒rāḍāpa॒-śchandā॒g॒śyāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpa̭-ssa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om | 2
a॒paḥ praṇa̭yati | śra॒ddhā vā āpaḥ̭ | śra॒ddhāme॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
ya॒jño vā āpaḥ̭ | ya॒jñame॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
vajro॒ vā āpaḥ̭ | vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ pra॒hṛtya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnīḥ | rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai de॒vānā᳚-mpri॒ya-ndhāma̭ | de॒vānā̭me॒va pri॒ya-ndhāma̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai śā॒ntāḥ | śā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati | de॒vo vaḥ̭
savi॒to-tpṷnā॒tva-cchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ || 3
2 vedārambhe sarvasādhāraṇyena japyāḥ mantrāḥ
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | o-mbhuvaḥ̭ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | ogṃ suvaḥ̭ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | o-mbhuvaḥ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
ogṃ suvaḥ̭ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyaṃ॒ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ |
3 vedādayaḥ
a॒gnimī᳚le pu॒rohi̭taṃ-ya॒jñasya̭
de॒vamṛ॒tvija᳚m | hotā᳚raṃ ratna॒ dhāta̭mam |
i॒ṣe tvo॒rjetvā̭ vā॒yava̭sstho pā॒yava̭stha de॒vo va̭ssavi॒tā prārpa̭yatu॒ śreṣṭha̭tamāya॒ karma̭ṇe |
agna॒ āyā̭hi vī॒tayḙ gṛṇā॒no ha॒vyadā̭taye | nihotā̭ sathsi ba॒r॒hiṣi̭ |
śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || 1 (1) ||
4 rakṣoghnaṃ
kṛ॒ṇu॒ṣva pājaḥ॒ prasi̭ti॒nna pṛ॒thvīṃ-yā~॒hi rāje॒ vāma̭vā॒gṃ॒ ibhḙna | tṛ॒ṣvīmanu॒ prasi̭tiṃ-drūṇā॒no-'stā̭-'si॒ viddhya̭ ra॒kṣasa॒ stapi̭ṣṭhaiḥ | tava̭ bhra॒māsa̭ āśu॒yā pa̭taṃ॒ tyanṷspṛśa-dhṛṣa॒tā śośṷcānaḥ | tapūg̭ṣyagne ju॒hvā̭ pataṃ॒-gānasa̭ndito॒ visṛ̭ja॒ viṣva̭ gu॒lkāḥ | prati॒spaśo॒ visṛ̭ja॒-tūrṇi̭tamo॒ bhavā̭ pā॒yurvi॒śo a॒syā ada̭bdhaḥ || 2 ||
yono̭ dū॒re a॒ghaśagṃ̭so॒yo antyagne॒ māki̭ṣṭe॒ vyathi॒rā da̭dharṣīt | uda̭gne tiṣṭha॒ pratyā ta̭nuṣva॒nya̭mitrāgṃ̭ oṣatā-ttigmahete | yo no॒ arā̭tigṃ samidhāna ca॒kre nī॒cā tandha̭kṣyata॒ sanna śuṣka᳚m | ū॒rdhvo bha̭va॒ prati̭ vi॒dhyā-dhya॒smadā॒ viṣkṛ̭ṇuṣva॒ daivyā᳚nyagne | ava̭sthi॒rā ta̭nuhi yātu॒ jūnā᳚-ñjā॒mimajā̭miṃ॒ pramṛ̭ṇīhi॒ śatrūṋ || 3 ||
satḙ jānāti suma॒tiṃ-ya~̭ viṣṭha॒ya īva̭te॒ brahma̭ṇe gā॒tumaira̭t | viśvā᳚nyasmai su॒dinā̭ni rā॒yo dyu॒mnānya॒ryo viduro̭ a॒bhidyau᳚t | seda̭gne astu su॒bhaga̭ ssu॒dānu॒-ryastvā॒ nityḙna ha॒viṣā॒ ya u॒kthaiḥ | piprī̭ṣati॒ sva āyṷṣi duro॒ṇe viśveda̭smai su॒dinā॒-sā-'sa̭di॒ṣṭiḥ | arcā̭mite suma॒ti-ṅghoṣya॒rvākh-santḙ vā॒ vātā̭ jaratā mi॒yaṅgīḥ || 4 ||
svaśvā᳚stvā su॒rathā̭ marjaye-mā॒sme kṣa॒trāṇi̭ dhāraye॒ra-nu॒dyūn | i॒ha tvā॒ bhūryā ca̭re॒dupa॒tma-ndoṣā̭vasta-rdīdi॒vāgṃ sa॒manu॒dyūn | krīḍa̭ntastvā su॒mana̭sa ssapemā॒bhi dyu॒mnā ta̭sthi॒vāgṃso॒ janā̭nām |
yastvā॒ svaśva̭ssuhira॒ṇyo a̭gna upa॒yāti॒ vasṷmatā॒ rathḙna | tasya̭ trā॒tā bha̭vasi॒ tasya॒ sakhā॒ yasta̭ āti॒thya mā̭nu॒ṣag jujo̭ṣat || 5 ||
ma॒horṷjāmi ba॒ndhutā॒ vaco̭ bhi॒stanmā̭ pi॒turgota̭mā॒da nvi̭yāya | tvanno̭ a॒sya vaca̭sa-ścikiddhi॒ hota̭ryaviṣṭha sukrato॒ damṷ̄nāḥ | asva̭pna jasta॒raṇa̭ya ssu॒śevā॒ ata̭ndrāso-'vṛ॒kā aśra̭miṣṭhāḥ | te pā॒yavaḥ̭ sa॒dhriya̭ñco ni॒ṣadyāgne॒ tava̭ naḥ pāntvamūra | ye pā॒yavo̭ māmate॒ya-ntḙ agne॒ paśya̭nto a॒ndha-ndṷri॒tāda ra̭kṣann |
ra॒rakṣa॒ tān-thsu॒kṛto̭ vi॒śvavḙdā॒ diphsa̭nta॒ idri॒pavo॒ nāha̭ debhuḥ || 6 ||
tvayā̭ va॒yagṃ sa̭dha॒nya̭-stvotā॒ stava॒ praṇī᳚tya śyāma॒ vājāṋ | u॒bhāśagṃ sā̭ sūdaya satyatā te-'nuṣṭhu॒yā kṛ̭ṇuhya-hrayāṇa |
a॒yā tḙ agne sa॒midhā̭ vidhema॒ prati॒stomagṃ̭ śa॒syamā̭na-ṅgṛbhāya | dahā॒śaso̭ ra॒kṣasaḥ̭ pā॒hya̭smā-ndru॒ho ni॒do mi̭tramaho ava॒dyāt | ra॒kṣo॒haṇaṃ̭ ~vā॒jina॒māji̭ gharmi mi॒tra-mprathi̭ṣṭha॒ mupa̭yāmi॒ śarma̭ | śiśā̭no a॒gniḥ kratṷbhi॒ ssami̭ddha॒-ssano॒ divā॒ sa ri॒ṣaḥ
pā̭tu॒ nakta᳚m || 7 ||
vijyoti̭ṣā bṛha॒tā bhā᳚tya॒gni rā॒vi-rviśvā̭ni kṛṇute mahi॒tvā | prādḙvīrmā॒yā ssa̭hate du॒revā॒ śśiśī̭te॒ śṛṅge॒ rakṣa̭se vi॒nikṣe᳚ |
u॒tasvā॒nāso̭ di॒viṣa̭ntva॒gne sti॒gmāyṷdhā॒ rakṣa̭se॒ hanta॒ vā ṷ |
madḙ cidasya॒ prarṷjanti॒ bhāmā॒ nava̭rante pari॒bādho॒ adḙvīḥ || 8 (2) ||
5 indra sūktaṃ
indraṃ̭ ~vo vi॒śvata॒spari॒ havā̭mahe॒ jane᳚bhyaḥ | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ | indra॒-nnaro̭ ne॒madhi̭tā havante॒ yatpāryā̭ yu॒naja̭te॒ dhiya॒stāḥ | śūro॒ nṛṣā̭tā॒ śava̭saścakā॒ na ā goma̭ti vra॒je bha̭jā॒ tvannaḥ̭ | i॒ndri॒yāṇi̭ śatakrato॒ yā te॒ janḙṣu pa॒ñcasṷ | indra॒ tāni̭ ta॒ ā vṛ̭ṇe | anṷte dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trāte॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ || 9 ||
anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ | āyasmi᳚n-thsa॒ptavā̭sa॒vā stiṣṭha̭nti svā॒ruho̭ yathā |
ṛṣi̭rha dīrgha॒ śrutta̭ma॒ indra̭sya gha॒rmo ati̭thiḥ | ā॒māsṷ pa॒kvamaira̭ya॒ ā sūryagṃ̭ rohayo di॒vi | gha॒rmanna sāma̭ntapatā suvṛ॒ktibhi॒-rjuṣṭaṃ॒ girva̭ṇa se॒giraḥ̭ | indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hadindra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata || 10 ||
gāya̭ntitvā gāya॒triṇorcaṃ̭ tya॒rka ma॒rkiṇaḥ̭ | bra॒hmāṇa̭stvā śatakrata॒-vudva॒gṃ॒ śami̭va ye mire | a॒gṃ॒ho॒muce॒ prabha̭remā manī॒ṣā mo̭ṣiṣṭha॒-dāvnḙ suma॒ti-ṅgṛ̭ṇā॒nāḥ |
i॒dami̭ndra॒ prati̭ ha॒vya-ṅgṛ̭bhāya sa॒tyāssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ | vi॒veṣa॒yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒ mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante || 11 ||
prasa॒mrāja̭-mpratha॒ma ma̭dhva॒-rāṇā̭magṃ ho॒ mucaṃ̭ ~vṛṣa॒bhaṃ-ya~॒jñiyā̭nām |
a॒pānna-pā̭tamaśvinā॒ haya̭nta ma॒sminna̭ra indri॒ya-ndha̭tta॒mojaḥ̭ | vina̭ indra॒ mṛdho̭ jahi nī॒ cā ya̭ccha pṛtanya॒taḥ | a॒dha॒spa॒da-ntamī᳚-ṅkṛdhi॒ yo a॒smāgṃ a̭bhi॒dāsa̭ti |
indra̭kṣa॒trama॒bhi vā॒mamojo 'jā̭yathā vṛṣabha cara.ṣaṇī॒nām | apā̭nudo॒ jana̭mamitra॒ yanta̭ mu॒ru-nde॒vebhyo̭ akṛṇoru lo॒kam |
mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ pa̭rā॒vata॒ āja̭gāmā॒-para̭syāḥ || 12 ||
sṛ॒kagṃ sa॒gṃ॒ śāya̭ pa॒vimi̭ndra ti॒gmaṃ-vi~śatrū᳚-ntāḍi॒ vimṛdho̭ nudasva |
viśatrū॒n॒. vimṛdho̭nuda॒ vivṛ॒trasya॒ hanṷ̄ ruja | vima॒nyumi̭ndra bhāmi॒to̭ 'mitra̭syābhi॒ dāsa̭taḥ |
trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒ mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |
hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒ta mindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ || 13 ||
mā tḙ a॒syāgṃ sa̭hasāva॒-npari̭ṣṭā va॒ghāya̭ bhūma harivaḥ parā॒dai |
trāya̭svano 'vṛ॒kebhi॒-rvarṷ̄thai॒ stava̭ pri॒yāsa̭ ssū॒riṣṷ syāma | ana̭vaste॒ ratha॒maśvā̭ya takṣa॒n-tvaṣṭā॒ vajraṃ̭ puruhūta dyu॒manta᳚m |
bra॒hmāṇa॒ indraṃ̭ ma॒haya̭nto a॒rkairava̭rdhaya॒-nnaha̭ye॒ hanta॒ vā ṷ |
vṛṣṇe॒ yatte॒ vṛṣa̭ṇo a॒rkamarcā॒ nindra॒ grāvā̭ṇo॒ adi̭ti-ssa॒joṣāḥ᳚ |
a॒na॒śvāso॒ ye pa॒vayo̭-'ra॒thā indrḙṣitā a॒bhyava̭rta-nta॒dasyūṋ || 14 (3) ||
(tai. ara. 6.1.9; tai. saṃ. 1.4.41.1; tai. saṃ. 1.4.42.1)
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe॒ tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
magha̭van ccha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye॒ vidviṣo॒ vimṛdho̭ jahi | sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī | vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu na ssvasti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || 15a ||
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭ bāhu ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒ ssomaṃ̭ piba vṛtrahan cchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒mṛdho̭-nuda॒svāthā bha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || 15b (4) ||
6 ye devāḥ
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā,
dakṣiṇa॒sado̭ ya॒mane᳚trā,
paścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā,
uttara॒sado॒ varṷṇanetrā,
upari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā,
rakṣo॒haṇa॒ste naḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā॒
-'gnayḙ rakṣo॒ghne svāhā̭,
ya॒māya̭ savi॒tre ,
varṷṇāya॒ bṛha॒spata̭ye॒
duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16 (5) ||
7 ye devāḥ (anuṣaṅgaṃ)
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā da̭kṣiṇa॒sado̭ ya॒ma ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vāḥ pa̭ścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷttara॒sado॒ varṷṇanetrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷpari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | agnayḙ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | ya॒māya̭ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | savi॒tre ra̭kṣo॒ghne svāhā᳚ | varṷṇāya rakṣo॒ghne svāhā᳚ | bṛha॒spata̭ye॒ duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16ā (5ā) ||
8 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ
a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒,
soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhir,
ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒r,
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣmad,
de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒nā yṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17 (6) ||
9 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒ rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi |
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣma॒-ttena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmantaṃ
karomi | de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒-nāyṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17ā(6ā) ||
10 agṃhomuca mantrāḥ
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒ ,
~yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭, rakṣa॒syā̭, teja॒syā̭,
ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒,
~yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje॒,
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒, catṷṣpāthsu,
go॒ṣṭhe, gṛ॒he-, ṣva॒phsoṣa̭dhīṣu॒, vana॒spati̭ṣu॒,
srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje || 18 (7) ||
11 agṃhomuca mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā rakṣa॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam | yā vā̭mindrā varuṇā teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ catṷṣpāthsu pa॒śuṣu॒ (catṷṣpāthsu॒)srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje | yo vā̭mindrā varuṇā go॒ṣṭhe srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā gṛ॒heṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒-'phsu srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varu॒ṇauṣa̭dhīṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje || (18ā) (7ā)
12 śāstṛ sūktaṃ (āpyaṃ)
agnḙ yaśasvi॒n॒. yaśa̭se॒ mama̭rpa॒yendrā̭vatī॒ mapa̭citī mi॒hāva̭ha | a॒ya-mmū॒rdhā pa̭rame॒ṣṭhī su॒varcā᳚-ssamā॒nānā̭ mutta॒ma ślo̭ko astu | bha॒dra-mpaśya̭nta॒ upa̭sedu॒ragre॒ tapo̭ dī॒kṣā mṛṣa̭ya ssuva॒rvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣa॒tra-mbala॒moja̭śca jā॒ta-ntada॒smai de॒vā a॒bhisanna̭-mantu | dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ parame॒ṣṭhī vi॒rājā᳚ | stomā॒-ścandāgṃ̭si ni॒vido̭ma āhure॒tasmai̭ rā॒ṣṭrama॒bhi-sanna̭māma | a॒bhyāva̭rtaddhva॒-mupa॒meta̭ sā॒kama॒yagṃ śā॒stā-'dhi̭patirvo astu | a॒sya vi॒jñāna॒manu॒sagṃ-ra̭bhaddhvami॒ma-mpa॒ścādanṷ jīvātha॒ sarve᳚ || 19 (8) ||
13 rāṣṭrabhṛtaṃ
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvasta-syauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒
ūrjo॒ nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒
tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒ ssvāhā̭ ,
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rva-stasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuva̭ ,
ssuṣu॒mna ssūrya̭ raśmi-śca॒ndramā̭ gandha॒rva-stasya॒ nakṣa̭trāṇya-
phsa॒raso̭ be॒kura̭yo,
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rva-stasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vāḥ,
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒ vahna̭ya,
iṣi॒ro vi॒śva vya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rva-stasyāpo᳚ 'phsa॒raso̭ mu॒dā,
bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim |
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuva̭,
ssukṣi॒thi- ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rva-stasya̭
vi॒dyuto᳚ 'phsa॒raso॒ ruco̭,
dū॒re hḙtira-mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvaḥ॒,
cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rva-stasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśā॒caya̭ntī॒r,
nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒
tābhya॒ ssvāhā॒,
sa no̭ bhuvanasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha || 20 (9) ||
14 rāṣṭrabhṛtaṃ (anuṣaṅgaṃ)
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvassa-i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒ ūrjo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
suṣu॒mnassūrya̭-raśmiśca॒ndramā̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ nakṣa̭trāṇya 'phsa॒raso̭ be॒kura̭yo॒ nāma॒ tā
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭r-khsā॒mānya̭-'phsa॒raso॒ vahna̭yo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
iṣi॒ro vi॒śvavya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyāpo᳚-'phsa॒raso̭ mu॒dā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭
kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭
sva॒stigg svāhā᳚ ||
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sukṣi॒thi-ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rvassa
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya ̭vi॒dhyuto᳚-'phsa॒raso॒ ruco॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
dū॒re hḙtira mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśo॒caya̭nti॒-rnāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sa no̭ bhuvanasyapate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ svāhā᳚ || (20ā) (9ā)
15 sarpa sūktaṃ
namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vī manṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~ye vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 21 (10) ||
16 pañcacoḍāḥ
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni
grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒ dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti ,
ra॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śva ka̭rmā॒ tasya̭ ratha sva॒naśca॒ rathḙ-citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚-'phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭ he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti,
ra॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva-vya̭cā॒ stasya॒ ratha̭ prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni
grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntī cā nu॒mloca̭ntī-cā-'phsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-r
vyā॒ghrāḥ prahḙti,
ra॒ya mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni grāma॒ṇyaṷ
vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭ cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒ prahḙti ,
ra॒ya-mu॒parya॒-rvāgva̭-su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni grāma॒ṇyā̭
vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭ttiścā-phsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒ti-ra̭va॒spūrja॒-nprahḙti॒ ,
stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒
jambhḙ dadhāmi || 22 (11) ||
17 pañcacoḍāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śvaka̭rmā॒ tasya̭ rathasva॒naśca॒ rathḙ citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭
he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te
ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva vya̭cā॒-stasya॒ ratha̭prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntīcā nu॒mloca̭ntī-cāphsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-rvyā॒ghrāḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ teya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni
grāma॒ṇyaṷ vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒
praha̭ti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒
dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒yamu॒parya॒-rvāgva̭su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni
grāma॒ṇyā̭ vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭tti-ścāphsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒tira̭-
va॒spūrja॒-nprahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 22ā(11ā) ||
18 apratirathaḥ
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒dhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścarṣaṇī॒nām | sa॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒raśśa॒tagṃ
senā̭ ajayathsā॒kamindraḥ̭ | sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ | tadindrḙṇa jayata॒ ta-thsa̭hadhvaṃ॒ ~yudho̭ nara॒ iṣṷ hastena॒ vṛṣṇā᳚ | sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭rva॒śī sagg sra̭ṣṭā॒ sa yudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ | sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒ji-thso̭ma॒pā bā̭hu śa॒rdhyū᳚rdhva dha̭nvā॒ prati̭hitābhi॒rastā᳚ | bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā 'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ || 23 ||
pra॒bha॒ñjan-thsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-medhyavi॒tā rathā̭nām | go॒tra॒bhidaṃ̭ go॒vidaṃ॒ ~vajra̭bāhuṃ॒ jaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā | i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yadhva॒ mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sagṃ ra̭bhadhvam | ba॒la॒vi॒jñā॒ya-ssthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān. vā॒jī saha̭māna u॒graḥ | a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit || 24 ||
a॒bhigo॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo vī॒raśśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ | du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒dhyo᳚-smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ prayu॒thsu | indra̭ āsāṃ-ne॒tā bṛha॒spati॒-rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ | de॒va॒se॒nānā̭-mabhibhañjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ | indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram | ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānāṃ॒ ghoṣo̭ de॒vānāṃ॒ jaya̭tā॒ muda̭sthāt | a॒smāka॒-mindra॒-ssamṛ̭teṣu dhva॒jeṣva॒smākaṃ॒ ~yā iṣa̭va॒stā ja̭yantu || 25 ||
a॒smākaṃ̭ ~vī॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu | uddha̭rṣaya maghava॒-nnāyṷdhā॒-nnyuthsatva̭nā-mmāma॒kānāṃ॒ mahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan-vā॒jināṃ॒ ~vāji̭nā॒nyudrathā̭nāṃ॒ jaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ | upa॒preta॒ jaya̭tā narassthi॒rā va̭ssantu bā॒havaḥ̭ |
indro̭ va॒-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛ॒ṣyā yathāsa̭tha | ava̭sṛṣṭā॒ parā̭pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā || 26 ||
gacchā॒mitrā॒-npravi̭śa॒ maiṣāṃ॒ kañca॒nocchi̭ṣaḥ | marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchādayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒ 'mṛtḙnā॒bhi-va̭stām | u॒rorvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭ntaṃ॒ tvāmanṷ madantu de॒vāḥ | yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va | indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 27 (12) ||
19 camaka-ntṛtīya anuvākaḥ
śa-ñca̭ me॒ maya̭śca me pri॒ya-ñca̭ me-'nukā॒maśca̭ me॒
kāma̭śca me saumana॒saśca̭ me bha॒dra-ñca̭ me॒ śreya̭śca me॒
vasya̭śca me॒ yaśa̭śca me॒ bhaga̭śca me॒ dravi̭ṇa-ñca me
ya॒ntā ca̭ me dha॒rtā ca̭ me॒ kṣema̭śca me॒ dhṛti̭śca me॒
viśvaṃ̭ ca me॒ maha̭śca me (28)
saṃ॒vi~cca̭ me॒ jñātra̭-ñca me॒
sūśca̭ me pra॒sūśca̭ me॒ sīra̭-ñca me la॒yaśca̭ ma
ṛ॒ta-ñca̭ me॒-'mṛtaṃ̭ ca me 'ya॒kṣma-ñca॒ me-'nā̭mayacca me
jī॒vātṷśca me dīrghāyu॒tva-ñca̭ me-'nami॒tra-ñca॒ me-'bha̭ya-ñca me
su॒ga-ñca̭ me॒ śaya̭na-ñca me sū॒ṣā ca̭ me su॒dina̭-ñca me || 29 (13) ||
20 vihavyam
mamā᳚gne॒ varco̭ viha॒veṣva̭stu va॒ya-ntvendhā̭nā sta॒nuva̭-mpuṣema |
mahya̭-nnamantā-mpra॒diśa॒ścata̭sra॒ stvayā-'ddhya̭kṣeṇa॒ pṛta̭nā jayema |
mama̭ de॒vā vi̭ha॒ve sa̭ntu॒ sarva॒ indrā̭vanto ma॒ruto॒ viṣṇṷra॒gniḥ |
mamā॒ntari̭kṣa mu॒ru go॒pama̭stu॒ mahyaṃ॒ ~vātaḥ̭ pavatā॒-ṅkāmḙ a॒sminn |
mayi̭ de॒vā dravi̭ṇa॒ māya̭jantā॒-mmayyā॒ śīra̭stu॒ mayi̭ de॒vahṷ̄tiḥ || 30 ||
daivyā॒ hotā̭rā vaniṣanta॒ pūrve 'ri̭ṣṭā-ssyāma ta॒nuvā̭ su॒vīrāḥ᳚ | mahyaṃ̭ ~yajantu॒ mama॒ yāni̭ ha॒vyā-''kṷ̄ti ssa॒tyā mana̭so me astu |
eno॒ mānigā᳚-ṅkata॒macca॒ nāhaṃ-vi~śvḙ devāso॒ adhi̭voca tā me |
devī᳚ṣṣaḍu-rvīru॒ruṇaḥ̭ kṛṇota॒ viśvḙ devāsa i॒ha vī̭rayaddhvam |
māhā᳚smahi pra॒jayā॒ mā ta॒nūbhi॒-rmāra̭dhāma dviṣa॒te so̭marājann |
a॒gnirma॒nyu-mpra̭tinu॒da-npu॒rastā॒-dada̭bdho go॒pāḥ pari̭pāhi na॒stvam || 31 ||
pra॒tyañco̭ yantu ni॒gutaḥ॒ puna॒stḙ 'maiṣā᳚-ñci॒tta-mpra॒budhā॒ vinḙśat |
dhā॒tā dhā̭tṛ॒ṇā-mbhuva̭nasya॒ yaspati̭-rde॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭mabhi māti॒ṣāha᳚m |
i॒maṃ-ya~॒jña ma॒śvino॒bhā bṛha॒spati̭-rde॒vāḥ pā᳚ntu॒ yaja̭māna-nnya॒rthāt |
u॒ru॒vyacā̭ no mahi॒ṣa śśarma̭yagṃ sada॒smin. havḙ puruhū॒taḥ pṷru॒kṣu |
sa naḥ̭ pra॒jāyai̭ haryaśva mṛḍa॒yendra॒ mā no̭ rīriṣo॒ mā parā̭dāḥ || 32 ||
ye na̭ ssa॒patnā॒ apa॒te bha̭vantvindrā॒-gnibhyā॒ mava̭ bādhāmahe॒ tān |
vasa̭vo ru॒drā ā̭di॒tyā ṷpari॒ spṛśaṃ̭ mo॒graṃ-cettā̭ramadhi rā॒jama̭krann |
a॒rvāñca॒ mindra̭ ma॒muto̭ havāmahe॒ yo go॒ji-ddha̭na॒-jida̭śva॒-jidyaḥ |
i॒manno̭ ya॒jñaṃ-vi~̭ha॒ve jṷṣasvā॒sya kṷrmo harivo me॒dinaṃ̭ tvā || 33 (14) ||
21 mṛgāraḥ
a॒gne-rma̭nve pratha॒masya॒ pracḙtaso॒ya-mpāñca̭janya-mba॒hava̭ ssami॒ndhate᳚ |
viśva̭syāṃ-vi~॒śi pra̭viviśi॒vāgṃ sa̭mīmahe॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
yasye॒da-mprā॒ṇa-nni̭mi॒ṣa-dyadeja̭ti॒ yasya̭ jā॒ta-ñjana̭māna-ñca॒ keva̭lam |
staumya॒gni-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
indra̭sya manye pratha॒masya॒ pracḙtaso vṛtra॒ghna-sstomā॒ upa॒mā mu॒pāguḥ̭ |
yo dā॒śuṣaḥ̭ su॒kṛto॒ hava॒mupa॒ gantā॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ || 34 ||
ya ssaṃ̭grā॒ma-nnaya̭ti॒ saṃva~॒śī yu॒dhe yaḥ pu॒ṣṭāni̭ sagṃsṛ॒jati̭ tra॒yāṇi̭ | staumīndra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ | ma॒nvevāṃ᳚ mitrāvaruṇā॒ tasya̭ vitta॒gṃ॒ satyaṷjasā dṛgṃhaṇā॒ ya-nnu॒dethe᳚ | yā rājā̭nagṃ sa॒rathaṃ̭ ~yā॒tha ṷgrā॒ tā no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
yo vā॒gṃ॒ ratha̭ ṛ॒jura̭śmi-ssa॒tyadha̭rmā॒ mithu॒-ścara̭nta-mupa॒yāti̭ dū॒ṣayanṋ || 35 ||
staumi̭ mi॒trāvarṷṇā nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | vā॒yo-ssa̭vi॒tu-rvi॒dathā̭ni manmahe॒ yāvā᳚tma॒n-vadbi̭bhṛ॒to yau
ca॒ rakṣa̭taḥ | yau viśva̭sya pari॒bhū ba̭bhū॒vatu॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
upa॒śreṣṭhā̭na ā॒śiṣo̭ de॒vayo॒rdharmḙ asthirann | staumi̭ vā॒yugṃ sa̭vi॒tāra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ra॒thīta̭mau rathī॒nā ma̭hva ū॒taye॒ śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙ-bhi॒raśvaiḥ᳚ || 36 ||
yayo᳚rvā-ndevau de॒veṣva-ni̭śita॒ moja॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | yadayā̭taṃ-va~ha॒tugṃ sū॒ryāyā᳚-strica॒kreṇa̭ sa॒gṃ॒ sada̭mi॒cchamā̭nau | staumi̭ de॒vā va॒śvinaṷ nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ma॒rutāṃ᳚ manve॒ adhi̭no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ |
ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | ti॒gmamāyṷdhaṃ-vī~ḍi॒tagṃ saha̭svada di॒vyagṃ śardhaḥ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇu || 37 ||
staumi̭ de॒vā-nma॒ruto̭ nāthi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | de॒vānā᳚-mmanve॒ adhi̭ no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ | ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | yadi॒da-mmā̭-'bhi॒śoca̭ti॒ paurṷṣeyeṇa॒ daivyḙna | staumi॒ viśvā᳚-nde॒vā-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ |
anṷno॒-'dyānṷmati॒ranvida̭nu mate॒ tvaṃ-vai~᳚śvāna॒ro na̭ ū॒tyā pṛ॒ṣṭo di॒vi || 38 ||
anṷno॒-'dhyānṷmati-rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒ vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ | anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || 38a ||
vai॒śvā॒na॒ro na̭ ū॒tyā ''prayā̭tu parā॒vataḥ̭ | a॒gniru॒kthena॒ vāha̭sā |
pṛ॒ṣṭo di॒vi pṛ॒ṣṭo a॒gniḥ pṛ̭thi॒vyā-mpṛ॒ṣṭo viśvā॒ oṣa̭dhī॒rā-vi̭veśa |
vai॒śvā॒na॒ra ssaha̭sā pṛ॒ṣṭo a॒gnissano॒ divā॒ sari॒ṣaḥ pā̭tu॒ nakta᳚m || 38b ||
ye apra̭thetā॒ mami̭tebhi॒ rojo̭bhi॒ rye pra̭ti॒ṣṭhe abha̭vatāṃ॒-va~sṷ̄nām | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
urvī̭ rodasī॒ vari̭vaḥ kṛṇota॒-ṅkṣetra̭sya patnī॒ adhi̭no brūyātam | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
yattḙ va॒ya-mpṷruṣa॒trāya̭ vi॒ṣṭhā vi̭dvāgṃ saśca kṛ॒mā kacca॒ nāgaḥ̭ || 39 ||
kṛ॒dhī sva̭smāgṃ adi̭te॒ranā̭gā॒ vyenāgṃ̭si śiśratho॒ viṣva̭gagne | yathā̭ ha॒ ta-dva̭savo gau॒ryaṃ̭ ci-tpa॒diṣi॒tā mamṷñcatā yajatrāḥ |
e॒vā tvama॒sma-tpramṷñcā॒ vyagṃhaḥ॒ prātā᳚ryagne prata॒rānna॒ āyuḥ̭ || 40 (15) ||
22 sarpāhutī mantrāḥ
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stauno̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmyo-,
-ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kuḥ॒ ,
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo̭ ,
-'va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rāji॒,
-radhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati śśvi॒tro,
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo,
rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi || 41 (16) ||
23 sarpāhutī mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā-yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā
tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
o॒ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kū rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rājī rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
adhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati-śśvi॒tro ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi || 41ā (16ā) ||
24 gandharvāhutīḥ
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va ssali॒lo,
ni̭li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒ ssaga̭ro,
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro,
-'va॒sthāvā̭no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭va ssamu॒dro-,
-'dhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān,
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo,
vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42 (17) ||
25 gandharvāhutīḥ (anuṣaṅgaṃ)
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va-ssali॒lo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
ni॒li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒-ssaga̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthā vā̭ no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭vassamu॒dro vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhā॒mi |
adhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42ā (17ā) ||
26 ajyāni mantrāḥ
śa॒tāyṷdhāya śa॒tavī᳚ryāya śa॒tota̭ye 'bhimāti॒ṣāhe᳚ | śa॒taṃ-yo~ na̭ śśa॒rado॒ ajī̭tā॒-nindro̭ neṣa॒dati̭ duri॒tāni॒ viśvā᳚ |
ye ca॒tvāraḥ̭ pa॒thayo̭ deva॒yānā̭ anta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | teṣāṃ॒-yo~ ajyā̭ni॒- majī̭ti-mā॒vahā॒ttasmai̭ no devāḥ॒ pari̭datte॒ha sarve᳚ | grī॒ṣmo hḙma॒nta u॒ta no̭ vasa॒nta śśa॒ra-dva॒r॒ṣā ssṷvi॒tanno̭ astu |
teṣā̭-mṛtū॒nāgṃ śa॒taśā̭radānā-nnivā॒ta ḙṣā॒mabha̭ye syāma | i॒du॒va॒thsa॒rāya̭ parivathsa॒rāya̭ saṃva~thsa॒rāya̭ kṛṇutā bṛ॒hannamaḥ̭ | teṣāṃ᳚ ~va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒-ñjyogajī̭tā॒ aha̭tā ssyāma |
bha॒drānna॒-śśreya॒ ssama̭naiṣṭa devā॒ stvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śī mahitvā |
sano̭mayo॒ bhūḥ pi̭to॒ āvi̭śasva॒ śanto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || 43 (18) ||
bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ bhavi॒ṣya-dvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
nama॒ ṛ-khsāma॒-yaju॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo̭ gāya॒trī tri॒ṣṭup jaga̭tī॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pṛthi॒vya̭ntari̭kṣaṃ॒ dyau-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ 'gnirvā॒yu-ssūryo॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ prā॒ṇo-vyā॒no̭-'pā॒no vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo-'nnaṃ̭ kṛ॒ṣi-rvṛṣṭi॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pi॒tā pu॒traḥ pautro॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒ rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ namaḥ̭ || 44 (19) ||
27 atharvaśīrṣaṃ
(tai. brā. 1.5.8.1-1.5.8.3)
indro̭ dadhī॒co a॒stabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒tīrnava̭ | i॒cchanna-śva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭śritam | tadvi̭daccharya॒ṇāva̭ti |
adrāha॒ gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷra-pī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he |
indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hat || 45 ||
indra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata | indra॒ iddharyo॒ ssacā᳚ |
sa-mmi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ | indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | āsūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat | indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 46 ||
u॒gra u॒grābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | tamindraṃ̭ ~vā jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho-bhṷvat | indra॒ ssadā ma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒ ssabalḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ | gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu ru॒gro astṛ̭taḥ || 47 (20) ||
28 pratyaṅgirasaḥ
(tai. brā. 2.4.2.1-2.4.2.4)
cakṣṷṣo hete॒ mana̭so hete | vāco̭ hete॒ brahma̭ṇo hete | yomā̭-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tama̭gne me॒nyā-'me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | yomā॒ cakṣṷṣā॒ yo mana̭sā | yo vā॒cā brahma̭ṇā-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tayā᳚-'gne॒ tva-mme॒nyā | a॒muma̭ me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | ya-tkiñcā॒sau mana̭sā॒ yacca̭ vā॒cā | ya॒jñai-rju॒hoti॒ yajṷṣā ha॒virbhiḥ̭ || 48 ||
ta-nmṛ॒tyu-rnir-ṛ̭tyā saṃvi~dā॒naḥ | pu॒rā di॒ṣṭā dāhṷtī rasyahantu |
yā॒tu॒ dhānā॒ nir-ṛ̭ti॒ rādu॒rakṣaḥ̭ | te a̭syaghnaṃ॒ tvanṛ̭tena sa॒tyam |
indra̭ṣitā॒ ājya̭masya mathnantu | māta-thsamṛ̭ddhi॒ yada॒sau ka॒roti̭ |
hanmi̭te॒-'ha-ṅkṛ॒tagṃ ha॒viḥ | yo mḙ gho॒ramacī̭ kṛtaḥ |
apā᳚ñcau ta u॒bhau bā॒hū | apa̭nahyāmyā॒sya᳚m || 49 ||
apa̭nahyāmite bā॒hū | apa̭ nahyāmyā॒sya᳚m | a॒gne-rde॒vasya॒ brahma̭ṇā | sarvaṃ̭ te 'vadhiṣ-ṅkṛ॒tam | pu॒rā-'muṣya̭ vaṣa-ṭkā॒rāt | ya॒jña-nde॒veṣṷ naskṛdhi | svi̭ṣṭa-ma॒smākaṃ̭ bhūyāt | mā-'smā-nprāpa॒nnarā̭tayaḥ | anti̭dū॒re sa॒to a̭gne | bhrātṛ̭vyasyā bhi॒dāsa̭taḥ | va॒ṣa॒-ṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa | kṛ॒tyāgṃ ha̭nmi kṛ॒tāma॒ham | yo mā॒ naktaṃ॒ divā̭ sā॒yam | prā॒ta-ścāhno̭ ni॒pīya̭ti | a॒dyā-tami̭ndra॒ vajrḙṇa | bhrātṛ̭vya-mpādayāmasi || 50 (21) ||
(tai. brā. 2.5.1.1-2.5.1.3)
prā॒ṇo ra̭kṣati॒ viśva॒meja̭t | iryo̭ bhū॒tvā ba̭hu॒dhā ba॒hūni̭ | sa i-thsarvaṃ॒ ~vyā̭naśe | yo de॒vo de॒veṣṷ vi॒bhūra॒ntaḥ |
āvṛ̭dū॒dā-tkṣetriya̭ddhva॒ga-dvṛṣā᳚ | tami-tprā॒ṇa-mmana॒sopa̭ śikṣata |
agraṃ̭ de॒vānā̭-mi॒dama̭ttu no ha॒viḥ | mana̭sa॒ści-tte॒dam | bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ ca gupyate | taddhi de॒veṣva̭-gri॒yam || 51 ||
āna̭ etu puraśca॒ram | sa॒ha de॒vai-ri॒magṃ hava᳚m | mana॒-śśreya̭si śreyasi | karma̭n. ya॒jñapa̭tiṃ॒ dadha̭t | ju॒ṣatāṃ᳚ me॒ vāgi॒dagṃ ha॒viḥ | vi॒rā-ḍde॒vī pu॒rohi̭tā | ha॒vya॒vāḍana̭-pāyinī | yayā̭ rū॒pāṇi̭ bahu॒dhā vada̭nti | peśāgṃ̭si de॒vāḥ pa̭ra॒me ja॒nitre᳚ | sā no̭ vi॒rāḍana̭pa sphurantī || 52 ||
vāgde॒vī jṷṣatā mi॒dagṃ ha॒viḥ | cakṣṷ-rde॒vānāṃ॒ jyoti̭ra॒mṛte॒ nya̭ktam |
a॒sya vi॒jñānā̭ya bahu॒dhā nidhī̭yate | tasya̭ su॒mna-ma̭śīmahi | mā no̭ hāsī-dvicakṣa॒ṇam | āyu॒rinnaḥ॒ pratī᳚ryatām | ana̭ndhā॒-ścakṣṷṣā va॒yam | jī॒vā jyoti̭-raśīmahi | suva॒-rjyoti̭-ru॒tāmṛtaṃ᳚ | śrotrḙṇa bha॒dra mu॒ta-śṛ̭ṇvanti sa॒tyam | śrotrḙṇa॒ vācaṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nām | śrotrḙṇa॒ moda̭śca॒ maha̭śca śrūyate |
śrotrḙṇa॒ sarvā॒ diśa॒ āśṛ̭ṇomi | yena॒ prācyā̭ u॒ta da̭kṣi॒ṇā | pa॒tīcyai̭ di॒śa-śśṛ॒ṇvantyṷtta॒rāt | tadicchrotraṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nam |
a॒rānna ne॒miḥ pari॒sarvaṃ̭ babhūva || 53 (22) ||
(tai. brā. 2.7.7.1-2.7.7.7)
si॒gṃ॒he vyā॒ghra u॒ta yā pṛdā̭kau | tviṣi̭-ra॒gnau brā᳚hma॒ṇe sūrye॒yā |
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā rā̭ja॒nyḙ dundu॒-bhāvāya̭tāyām | aśva̭sya॒ krandye॒ purṷṣasya mā॒yau | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā ha॒stini̭ dvī॒pini॒ yā hira̭ṇye | tviṣi॒-raśvḙṣu॒ purṷṣeṣu॒ goṣṷ || 54 ||
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rathḙ a॒kṣeṣṷ vṛṣa॒bhasya॒ vāje᳚ | vātḙ pa॒rjanye॒ varṷṇasya॒ śuṣme᳚ | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rāḍa̭si vi॒rāḍa̭si | sa॒mrāḍa̭si sva॒rāḍa̭si | indrā̭ya tvā॒ teja̭svate॒ teja̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvauja̭svata॒ oja̭svantagg śrīṇāmi || 55 ||
indrā̭ya tvā॒ paya̭svate॒ paya̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvā-''yṷṣmata॒ āyṷṣmantagg śrīṇāmi | tejo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | teja̭svadastu me॒ mukha᳚m | teja̭sva॒cchiro̭ astu me | teja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | teja̭sā॒ sa-mpi̭pṛgdhimā | ojo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi || 56 ||
oja̭svadastu me॒ mukha᳚m | oja̭sva॒cchiro̭ astu me | oja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | oja̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā | payo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | paya̭svadastu me॒ mukha᳚m | paya̭sva॒cchiro̭ astu me | paya̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | paya̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā || 57 ||
āyṷrasi | tatte॒ praya̭cchāmi | āyṷṣmadastu me॒ mukha᳚m | āyṷṣma॒cchiro̭ astu me | āyṷṣmān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | āyṷṣā॒ sampi̭pṛgdhi mā | i॒ma ma̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi | pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ te vā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha | viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒-ryathā-'sa̭t || 58 ||
āyṷrasi vi॒śvāyṷrasi | sa॒rvāyṷrasi॒ sarva॒māyṷrasi | yato॒ vāto॒ mano̭javāḥ | yataḥ॒, kṣara̭nti॒ sindha̭vaḥ | tāsāṃ᳚ tvā॒ sarvā̭sāgṃ ru॒cā | a॒bhiṣi̭ñcāmi॒ varca̭sā | sa॒mu॒dra i̭vāsi ga॒hmanā᳚ | soma̭ ivā॒syadā᳚bhyaḥ | a॒gniri̭va vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | sūrya̭ iva॒ jyoti̭ṣā vi॒bhūḥ || 59 ||
a॒pāṃ-yo~ drava̭ṇe॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | teja̭se brahmavarca॒sāya̭ gṛhṇāmi | a॒pāṃ-ya~ ū॒rmau rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | oja̭se vī॒ryā̭ya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ma̭ddhya॒to rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | puṣṭai᳚ pra॒jana̭nāya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ya॒jñiyo॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | āyṷṣe dīrghāyu॒tvāya̭ gṛhṇāmi || 60 (23) ||
29 anna sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.1-2.8.8.4)
a॒hama̭smi prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | pūrvaṃ̭ de॒vebhyo̭ a॒mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
yo mā॒ dadā̭ti॒ sa i de॒va mā vāḥ᳚ | a॒hamanna॒ manna̭ ma॒danta̭madmi | pūrva̭-ma॒gnerapi̭ daha॒tyannaṃ᳚ | ya॒ttau hā̭sāte ahamutta॒reṣṷ | vyātta̭masya pa॒śava̭-ssu॒jambha᳚m | paśya̭nti॒ dhīrāḥ॒ praca̭ranti॒ pākāḥ᳚ |
jahā᳚mya॒nya-nna ja̭hāmya॒nyam | a॒hamannaṃ॒ ~vaśa॒micca̭rāmi || 61 ||
sa॒mā॒namarthaṃ॒ paryḙmi bhu॒ñjat | ko mā mannaṃ̭ manu॒ṣyo̭ dayeta |
parā̭ke॒ annaṃ॒ nihi̭taṃ-lo~॒ka e॒tat | viśvai᳚-rde॒vaiḥ pi॒tṛbhi̭-rgu॒ptamanna᳚m |
yada॒dyatḙ lu॒pyate॒ ya-tpa̭ro॒pyate᳚ | śa॒ta॒-ta॒mīsā ta॒nūrmḙ babhūva |
ma॒hāntaṷ ca॒rū sa̭kṛ-ddu॒gdhena̭ paprau | diva̭ñca॒ pṛśñi̭ pṛthi॒vī-ñca̭ sā॒kam |
tathsaṃ॒-piba̭nto॒ nami̭nanti ve॒dhasaḥ̭ | naitadbhūyo॒ bhava̭ti॒ no kanī̭yaḥ || 62 ||
annaṃ̭ prā॒ṇamanna̭ mapā॒na-mā̭huḥ | annaṃ̭ mṛ॒tyu-ntamṷ jī॒vātṷ māhuḥ |
annaṃ̭ bra॒hmāṇo̭ ja॒rasaṃ̭ ~vadanti | anna̭māhuḥ pra॒jana̭na-mpra॒jānā᳚m |
mogha॒-mannaṃ̭ ~vindate॒ apra̭cetāḥ | sa॒tya-mbra̭vīmi va॒dha ithsa tasya̭ |
nārya॒maṇaṃ॒ puṣya̭ti॒ no sakhā̭yam | keva̭lāgho bhavati kevalā॒dī |
a॒ha-mme॒gha ssta॒naya॒n varṣa̭nnasmi | māma̭dantya॒-hama̭dmya॒nyān || a॒hagṃ sada॒mṛto̭ bhavāmi | madā̭di॒tyā adhi॒ sarvḙ tapanti || 63 ||
30 vā-khsūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.4)
de॒vīṃ-vā~ca̭ma janayanta॒ ya-dvāgvada̭nti || 64 ||
de॒vīṃ-vā~ca̭majanayanta de॒vāḥ | tāṃ-vi~॒śvarṷ̄pāḥ pa॒śavo̭ vadanti | sā no̭ ma॒ndreṣa॒ mūrjaṃ॒ duhā̭nā | dhe॒nurvāga॒smā-nupa॒suṣṭu॒taitṷ || 64a ||
ya-dvāgvada̭ntya viceta॒nāni̭ | rāṣṭrī̭ de॒vānā᳚-nniṣa॒sāda̭ ma॒ndrā | cata̭sra॒ ūrjaṃ̭ duduhe॒ payāgṃ̭si | kva̭svi dasyāḥ para॒ma-ñja̭gāma || 64b ||
(tai. brā. 2.8.8.4-2.8.8.5)
a॒na॒ntā-mantā॒dadhi॒ nirmi̭tā-mma॒hīm | yasyāṃ᳚ de॒vā a̭dadhu॒-rbhoja̭nāni | ekā᳚kṣarā-ndvi॒padā॒gṃ॒ ṣaṭpa̭dāñca | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-ṅgandha॒rvāḥ pa॒śavo̭ manu॒ṣyāḥ᳚ | vā॒cīmā viśvā॒ bhuva̭nā॒-nyarpi̭tā | sā no॒ havaṃ̭ juṣatā॒-mindra̭ patnī |
vāga॒kṣaraṃ̭ prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | vedā̭nā-mmā॒tā-'mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ || 65 ||
sā no̭ juṣā॒ṇopa̭ ya॒jña māgā᳚t | ava̭ntī de॒vī su॒havā̭ me astu | yā mṛṣa̭yo mantra॒ kṛto̭ manī॒ṣiṇaḥ̭ | a॒nvaiccha̭-nde॒vā-stapa̭sā॒ śramḙṇa | tā-nde॒vīṃ-vā~cagṃ̭ ha॒viṣā̭ yajāmahe | sā no̭ dadhātu sukṛ॒tasya̭ lo॒ke |
ca॒tvāri॒ vā-kpari̭mitā pa॒dāni̭ | tāni̭ vidu-rbrāhma॒ṇā ye ma̭nī॒ṣiṇaḥ̭ | guhā॒ trīṇi॒ nihi̭tā॒ neṅga̭yanti | tu॒rīyaṃ̭ ~vā॒co ma̭nu॒ṣyā̭ vadanti || 66 ||
31 śraddhā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.5-2.8.8.8)
śra॒ddhayā॒-'gni ssami̭dhyate | śra॒ddhayā̭ vindate ha॒viḥ | śra॒ddhā-mbhaga̭sya mū॒rdhani̭ | vaca॒sā vḙdayāmasi | pri॒yagg śra̭ddhe॒ dada̭taḥ | pri॒yagg śra̭ddhe॒ didā̭sataḥ | pri॒ya-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | i॒da-mma̭ udi॒ta-ṅkṛ̭dhi | yathā̭ de॒vā asṷreṣu | śra॒ddhā mu॒greṣṷ cakri॒re || 67 ||
e॒va-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | a॒smāka̭-mudi॒ta-ṅkṛ̭dhi | śra॒ddhā-ndḙvā॒ yaja̭mānāḥ | vā॒yu-go̭pā॒ upā̭sate | śra॒ddhāgṃ hṛ̭da॒yya̭yā-''kū᳚tyā | śra॒ddhayā̭ hūyate ha॒viḥ |
śra॒ddhā-mprā॒tar-ha̭vāmahe | śra॒ddhā-mma॒ddhyandi̭naṃ॒ pari̭ | śra॒ddhāgṃ sūrya̭sya ni॒mruci̭ | śraddhe॒ śraddhā̭paye॒ hamā᳚ || 68 ||
śra॒ddhā de॒vāna-dhi̭vaste | śra॒ddhā viśva̭ mi॒da-ñjaga̭t | śra॒ddhā-ṅkāma̭sya mā॒tara᳚m | ha॒viṣā̭ vardhayāmasi || 69a ||
32 brahma sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.10-2.8.8.11)
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā᳚t | visī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhāḥ | sa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || pi॒tā-vi॒rājā̭ mṛṣa॒bho-ra̭yī॒ṇām | a॒ntari̭kṣaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒ āvi̭veśa || 69b ||
tama॒rkaira॒bhya̭rccanti va॒thsam | brahma॒ santa॒-mbrahma̭ṇā va॒rdhaya̭ntaḥ || brahma̭ de॒vāna̭janayat | brahma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t ||
brahma̭ṇaḥ, kṣa॒tra-nnirmi̭tam | brahma̭ brāhma॒ṇa ā॒tmanā᳚ || a॒ntara̭smi-nni॒me lo॒kāḥ | a॒nta rviśva̭mi॒da-ñjaga̭t | brahmai॒va bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭha᳚m | tena॒ ko̭-'rhati॒ spardhi̭tum || 70 ||
brahmaṃ̭ de॒vā-straya̭strigṃśat | brahma̭-nnindra prajāpa॒tī | brahma̭naḥa॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | nā॒vī vā॒nta-ssa॒māhi̭tā || cata̭sra॒ āśāḥ॒ praca̭rantva॒-gnayaḥ̭ | i॒manno̭ ya॒jñanna̭yatu prajā॒nann |
ghṛ॒ta-mpinva̭nna॒ jaragṃ̭ su॒vīra᳚m | brahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnām || 71 ||
33 go sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.11)
āgāvo̭ agmannu॒ta bha॒dra-ma̭krann | sīda̭ntu go॒ṣṭhe-ra॒ṇaya̭ntva॒sme || pra॒jāva̭tīḥ puru॒ rūpā̭ i॒ha syuḥ | indrā̭ya pū॒rvī ru॒ṣaso॒ duhā̭nāḥ | indro॒ yajva̭ne pṛṇa॒te ca̭ śikṣati | upedda̭dāti॒ na sva-mmṷṣāyati | bhūyo̭ bhūyo ra॒yimida̭sya va॒rdhayanṋ | abhi̭nne khi॒lle nida̭dhāti deva॒yum |
na tā na̭śanti॒ na tā arvā᳚ || 72 ||
na tā na̭śanti॒ nada̭bhāti॒ taska̭raḥ | nainā̭ ami॒tro vyathi॒rā da̭dharṣati |
de॒vāgśca॒ yābhi॒-ryaja̭te॒ dadā̭ti ca | jyogittābhi̭ ssacate॒ gopa̭ti ssa॒ha || 72a ||
na tā arvā̭ re॒ṇu ka̭kāṭo aśnute | na sagg̭ skṛta॒tra-mupa̭yanti॒ tā a॒bhi |
u॒ru॒gā॒yama̭bhaya॒-ntasya॒ tā anṷ | gāvo॒ martya̭sya॒ vica̭ranti॒ yajva̭naḥ || 72b ||
(tai. brā. 2.8.8.12)
gāvo॒ bhago॒ gāva॒ indro̭ me acchāt | gāva॒ ssoma̭sya pratha॒masya̭ bha॒kṣaḥ |
i॒mā yā gāva॒-ssaja̭nāsa॒ indraḥ̭ | i॒cchāmī-ddhṛ॒dā mana̭sā-ci॒dindra᳚m |
yū॒ya-ṅgā̭vo medayathā kṛ॒śañci̭t | a॒ślī॒la-ñci̭-tkṛṇuthā su॒pratī̭kam || 73 ||
bha॒dra-ṅgṛ॒ha-ṅkṛ̭ṇutha bhadra vācaḥ | bṛ॒hadvo॒ vaya̭ ucyate sa॒bhāsṷ | pra॒jāva̭tī ssū॒yava̭sagṃ-ri॒śantīḥ᳚ | śu॒ddhā a॒pa ssṷprapā॒ṇe piba̭ntīḥ |
māva̭ ste॒na ī̭śata॒ māghaśagṃ̭saḥ | pari̭vo he॒tī ru॒drasya̭ vṛñjyāt | upe॒da-mṷpa॒-parca̭nam | ā॒su goṣūpa̭ pṛcyatām | upa̭rṣa॒bhasya॒ reta̭si | upe᳚ndra॒ tava̭ vī॒rye᳚ || 74 (24) ||
34 sūryā candramasā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.1)
tā sū᳚ryā candra॒masā̭ viśva॒-bhṛtta̭mā ma॒hat | tejo॒ vasṷmadrājato di॒vi | sāmā᳚tmānā carata ssāma-cā॒riṇā᳚ | yayo᳚rvra॒ta-nnama॒me jātṷ de॒vayoḥ᳚ | u॒bhāvantau॒ pari̭yāta॒ armyā᳚ | di॒vo na ra॒śmīg sta̭nu॒to-vya̭rṇa॒ve | u॒bhā bhṷva॒ntī bhuva̭nā ka॒vikra̭tū | sūryā॒ na ca॒ndrā ca̭rato ha॒tāma̭tī | patī᳚dyu॒ma-dvi̭śva॒-vidā̭ u॒bhā di॒vaḥ | sūryā̭ u॒bhā ca॒ndrama̭sā vicakṣa॒ṇā || 75 ||
vi॒śvavā̭rā varivo॒ bhā vare᳚ṇyā | tā no̭-'vata-mmati॒mantā॒ mahi̭vratā | vi॒śva॒vapa̭rī pra॒tara̭ṇā tara॒ntā | su॒va॒rvidā̭ dṛ॒śaye॒ bhūri̭ raśmī | sūryā॒ hi ca॒ndrā vasṷtve॒ṣa-da̭rśatā | ma॒na॒svino॒ 'bhānṷcara॒tonu॒-sandiva᳚m | a॒sya śravo̭ na॒dya̭ ssa॒pta bi̭bhrati | dyāvā॒ kṣāmā̭ pṛthi॒vī da̭rśa॒taṃ-va~puḥ̭ | a॒sme sū᳚ryā candra॒masā̭-'bhi॒cakṣe᳚ | śra॒ddheka-mi̭ndra carato vicartu॒ram || 76 ||
pū॒rvā॒pa॒ra-ñca̭rato mā॒ya yai॒tau | śiśū॒ krīḍa̭ntau॒ pari̭yāto adhva॒ram | viśvā᳚nya॒nyo bhuva̭nā 'bhi॒caṣṭe᳚ | ṛ॒tūna॒nyo vi॒dadha̭jjāyate॒ punaḥ̭ | hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsā॒gṃ॒ rājā᳚ | yāsāṃ᳚ de॒vā śśi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyata | āpo̭ bha॒drā āditpa̭śyāmi || 77 ||
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷ jā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ | a॒gniṃ-yā~ garbhaṃ̭ dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||
yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśyaṃ॒ janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒ yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || 77a ||
yāsāṃ᳚ de॒vā di॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣayyā a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||
śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvopa̭ spṛśata॒ tvaca̭-mme |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 77b ||
āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ ittāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭-maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann |
āditpa̭śyā myu॒tavā̭ śṛṇo॒myāmā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tarhi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || 77c ||
35 nāsadāsīya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.3-2.8.9.7)
nāsa̭dāsī॒nno sadā̭sītta॒dānī᳚m | nāsī॒drajo॒ no vyo̭mā-pa॒royat | kimā va̭rīvaḥ॒ kuha॒kasya॒ śarmanṋ | abhaṃḥ॒ kimā̭sī॒-dgaha̭na-ṅgabhī॒ram || 78 ||
na mṛ॒tyu-ra॒mṛta॒-ntarhi॒ na | rātri̭yā॒ ahna̭ āsī-tprake॒taḥ | ānī̭da vā॒tagg sva॒dhayā॒ tadeka᳚m | tasmā᳚ddhā॒nya-nna pa॒raḥ kiñca॒nāsa̭ |
tama̭ āsī॒-ttama̭sā gū॒ḍhamagre᳚ prake॒tam | sa॒li॒lagṃ sarva̭ mā i॒dam | tu॒cche nā॒bhvapi̭hitaṃ॒ ~yadāsī᳚t | tama̭sa॒s tanma̭hi॒nā jā̭ya॒taika᳚m |
kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t || 79 ||
sa॒ to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di-pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā |
ti॒ra॒ścīno॒ vita̭to ra॒śmi-rḙṣām | a॒dhasvi̭dā॒sī(3) du॒pari̭svidāsī(3)t |
re॒to॒dhā ā̭sa-nmahi॒māna̭ āsann | sva॒dhā a॒vastā॒-tpraya̭tiḥ pa॒rastā᳚t |
ko a॒ddhā vḙda॒ka i॒ha pravo̭cat | kuta॒ ājā̭tā॒ kuta̭ i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭiḥ |
a॒rvāg de॒vā a॒sya vi॒sarja̭nāya | athā॒ ko vḙda॒ yata̭ ā ba॒bhūva̭ || 80 ||
i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭi॒-ryata̭ āba॒bhūva̭ | yadi̭ vā da॒dhe yadi̭ vā॒ na |
yo a॒syāddhya̭kṣaḥ para॒me vyo̭mann | so a॒ṅgavḙda॒ yadi̭ vā॒ na veda̭ |
kiggsvi॒dvanaṃ॒ ka u॒sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ |
manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒tat | yada॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ | brahma॒vanaṃ॒ brahma॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ || manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā॒ vibra̭vīmi vaḥ | brahmā॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ || 81 ||
36 bhāgya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.7-2.8.9.9)
prā॒tara॒gni-mprā॒tarindragṃ̭ havāmahe | prā॒ta-rmi॒trā varṷṇā prā॒tara॒śvinā᳚ |
prā॒ta-rbhagaṃ̭ pū॒ṣaṇaṃ॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m | prā॒tassoma̭ mu॒ta ru॒dragṃ hṷvema || pra॒ta॒rjitaṃ॒ bhaga̭mu॒gragṃ hṷvema | va॒ya-mpu॒tramadi̭te॒ryo vi̭dha॒rtā | ā॒dhraści॒dya-mmanya̭māna-stu॒raści̭t | rājā̭ ci॒dya-mbhagaṃ̭ bha॒kṣītyāha̭ || 82 ||
bhaga॒praṇḙta॒-rbhaga॒satya̭rādhaḥ | bhage॒mā-ndhiya॒muda̭va॒ dada̭nnaḥ | bhaga॒praṇo̭ janaya॒ gobhi॒raśvaiḥ᳚ | bhaga॒ pranṛbhi̭-rnṛ॒vanta̭ssyāma || u॒tedānīṃ॒ bhaga̭vantassyāma | u॒ta prapi॒tva u॒ta maddhye॒ ahnā᳚m | u॒todi̭tā maghava॒n-thsūrya̭sya | va॒ya-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tau syā̭ma || bhaga̭ e॒va bhaga̭vāgṃ astu devāḥ | tena̭ va॒ya-mbhaga̭vanta ssyāma || 83 ||
tantvā̭ bhaga॒ sarva॒ ijjo̭havīmi | sano̭ bhaga pura e॒tā bha̭ve॒ha || sama̭dhva॒rā-yo॒ṣaso̭-'namanta | da॒dhi॒krāvḙva॒ śuca̭ye pa॒dāya̭ | a॒rvā॒cī॒naṃ-va~̭su॒vidaṃ॒ bhaga̭nnaḥ | ratha̭mi॒vāśvā̭ vā॒jina॒ āva̭hantu || aśvā̭vatī॒-rgoma̭tī-rna u॒ṣāsaḥ̭ | vī॒rava̭tī॒-ssada̭mucchantu bha॒drāḥ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā vi॒śvataḥ॒ prapī̭nāḥ | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭naḥ || 84 (25) ||
37 nakṣatra sūktaṃ
(tai. brā. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 nakṣatraṃ - kṛttikā devatā - agniḥ
a॒gnirnaḥ̭ pātu॒ kṛtti̭kāḥ | nakṣa̭tra-nde॒vami̭ndri॒yam | i॒damā̭sāṃvi~cakṣa॒ṇam | ha॒virā॒san jṷhotana | yasya॒ bhānti̭ ra॒śmayo॒ yasya̭ ke॒tavaḥ̭ | yasye॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sarvā᳚ | sa kṛtti̭kā bhira॒bhi-saṃ॒va~sā̭naḥ | a॒gnirno̭ de॒vassṷvi॒te da̭dhātu || 1 ||
37.2 nakṣatraṃ - rohiṇī devatā - prajāpatiḥ
pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī vḙtu॒ patnī᳚ | vi॒śvarṷ̄pā bṛha॒tī ci॒trabhā̭nuḥ || 85 ||
sā no̭ ya॒jñasya̭ suvi॒te da̭dhātu | yathā॒ jīvḙma śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ro॒hi॒ṇī de॒vyuda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ rū॒pāṇi̭ prati॒moda̭mānā | pra॒jāpa̭tigṃ ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒yā de॒vānā॒-mupa̭yātu ya॒jñam || 2 ||
37.3 nakṣatraṃ - mṛgaśīrṣaḥ devatā - somaḥ
somo॒ rājā̭ mṛgaśī॒ra॒.ṣeṇa॒ āganṋ | śi॒va-nnakṣa̭tra-mpri॒yama̭sya॒ dhāma̭ | ā॒pyāya̭māno bahu॒dhā janḙṣu | retaḥ̭ pra॒jāṃ-ya~ja̭māne dadhātu || 86 ||
yatte॒ nakṣa̭tra-mmṛgaśī॒r॒ṣamasti̭ | pri॒yagṃ rā̭ja-npri॒yata̭ma-mpri॒yāṇā᳚m | tasmai̭ te soma ha॒viṣā̭ vidhema | śanna̭ edhi dvi॒pade॒ śañcatṷṣpade || 3 ||
37.4 nakṣatraṃ - ārdrā devatā - rudraḥ
ā॒rdrayā̭ ru॒draḥ pratha̭mā na eti | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pati̭raghni॒yānā᳚m | nakṣa̭tramasya ha॒viṣā̭ vidhema | mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣa॒-nmota vī॒rān | he॒tī ru॒drasya॒ pari̭ṇo vṛṇaktu | ā॒rdrā nakṣa̭tra-ñjuṣatāgṃ ha॒virnaḥ̭ || 87 ||
pra॒mu॒ñcamā̭nau duri॒tāni॒ viśvā᳚ | apā॒ghaśagṃ̭ sannu-datā॒marā̭tim || 4 ||
37.5 nakṣatraṃ - punarvasu devatā - aditiḥ
puna̭rno de॒vyadi̭ti-sspṛṇotu | puna̭rvasū naḥ॒ puna॒retāṃ᳚-ya~॒jñam | puna̭rno de॒vā a॒bhiya̭ntu॒ sarve᳚ | punaḥ̭ punarvo ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | e॒vā na de॒vyadi̭tirana॒rvā | viśva̭sya bha॒rtrī jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā | puna̭rvasū ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒ya-nde॒vānā॒-mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ || 5 (88) ||
37.6 nakṣatraṃ - puṣyaḥ devatā - bṛhaspatiḥ
bṛha॒spatiḥ̭ pratha॒mañjāya̭mānaḥ | ti॒ṣya̭-nnakṣa̭trama॒bhi samba̭bhūva | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇuḥ | di॒śo nu॒ sarvā॒ abha̭yanno astu | ti॒ṣyaḥ̭ pu॒rastā̭du॒ta ma̭dhya॒to naḥ̭ | bṛha॒spati̭-rnaḥ॒ pari̭pātu pa॒ścāt | bādhḙ tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇutām | su॒vīrya̭sya॒ pata̭yasyāma || 6 ||
37.7 nakṣatraṃ -āśreṣaṃ devatā - sarpāḥ
i॒dagṃ sa॒rpebhyo̭ ha॒vira̭stu॒ juṣṭa᳚m | ā॒śre॒ṣā yeṣā̭ manu॒yanti॒ cetaḥ̭ || 89 ||
ye a॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīṃ-kṣi॒yanti̭ | tena̭ ssa॒rpāso॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | ye ro̭ca॒ne sūrya॒syāpi̭ sa॒rpāḥ | ye divaṃ̭ de॒vī-manṷsa॒ñcara̭nti | yeṣā̭māśre॒ṣā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tebhya̭-ssa॒rpebhyo॒ madhṷ-majjuhomi || 7 ||
37.8 nakṣatraṃ - maghā devatā - pitaraḥ
upa̭hūtāḥ pi॒taro॒ ye ma॒ghāsṷ | mano̭javasa-ssu॒kṛta̭-ssukṛ॒tyāḥ | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | sva॒dhābhi̭-rya॒jña-mpraya̭ta-ñjuṣantām || 90 ||
ye a̭gnida॒gdhā ye-'na̭gni-dagdhāḥ | yḙ-'mu~lo॒ka-mpi॒taraḥ̭ kṣi॒yanti̭ | yāgśca̭ vi॒dmayāgṃ ṷ ca॒ na pra̭vi॒dma | ma॒ghāsṷ ya॒jñagṃ sukṛ̭ta-ñjuṣantām || 8 ||
37.9 nakṣatraṃ - pūrvaphalgṷnī devatā - aryamā
gavāṃ॒ patiḥ॒ phalgṷnī-nāmasi॒ tvam | tada̭ryaman varuṇa mitra॒ cārṷ | tantvā̭ va॒yagṃ sa̭ni॒tāragṃ̭ sanī॒nām | jī॒vā jīva̭nta॒mupa॒ saṃvi~̭śema | yene॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sañji̭tā | yasya̭ de॒vā a̭nusaṃ॒ya~nti॒ cetaḥ̭ || 91 ||
a॒rya॒mā rājā॒-'jara॒stu vi̭ṣmān | phalgṷnīnā-mṛṣa॒bho ro̭ravīti || 9 ||
37.10 nakṣatraṃ - uttara pha̭lgunī devatā - bhagaḥ
śreṣṭho̭ de॒vānāṃ᳚ bhagavo bhagāsi | tattvā̭ viduḥ॒ phalgṷnī॒-stasya̭ vittāt | a॒smabhyaṃ̭-kṣa॒trama॒jaragṃ̭ su॒vīrya᳚m | goma॒daśva̭-va॒dupa॒sannṷ-de॒ha | bhago̭ha dā॒tā bhaga॒ itpra̭dā॒tā | bhago̭ de॒vīḥ phalgṷnī॒-rāvi̭veśa | bhaga॒syetta-mpra̭sa॒va-ṅga̭mema | yatra̭ de॒vai-ssa̭dha॒mādaṃ̭ madema | || 10/ 92 ||
37.11 nakṣatraṃ - hastaḥ devatā - savita
āyā̭tu de॒va-ssa̭vi॒to pa̭yātu | hi॒ra॒ṇyayḙna su॒vṛtā॒ rathḙna | vaha॒n॒. hastagṃ̭ su॒bhagaṃ̭ ~vidma॒nāpa̭sam | pra॒yaccha̭ntaṃ॒ papṷriṃ॒ puṇya॒maccha̭ | hastaḥ॒ praya̭ccha tva॒mṛtaṃ॒ ~vasī̭yaḥ | dakṣi̭ṇena॒ prati̭gṛbhṇīma enat |
dā॒tāra̭-ma॒dya sa̭vi॒tā vi̭deya | yo no॒ hastā̭ya prasu॒vāti̭ ya॒jñam || 11 ||
37.12 nakṣatraṃ - citrā devatā - tvaṣṭā
tvaṣṭā॒ nakṣa̭tra-ma॒bhyḙti ci॒trām | su॒bhagṃ sa̭saṃyu~va॒tigṃ roca̭mānām || 93 ||
ni॒ve॒śaya̭nna॒-mṛtā॒-nmartyāg̭śca | rū॒pāṇi̭ pi॒gṃ॒śa-nbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | tanna॒stvaṣṭā॒ tadṷ ci॒trā vica̭ṣṭām | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tannaḥ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīgṃ sanotu | gobhi̭rno॒ aśvai॒-ssama̭naktu ya॒jñam || 12 ||
37.13 nakṣatraṃ - svātī devatā - vāyuḥ
vā॒yu-rnakṣa̭tra-ma॒bhyḙti॒ niṣṭyā᳚m | ti॒gmaśṛṃ̭go vṛṣa॒bho rorṷvāṇaḥ | sa॒mī॒raya॒-nbhuva̭nā māta॒riśvā᳚ | apa॒ dveṣāgṃ̭si nudatā॒marā̭tīḥ || 94 ||
tanno̭ vā॒yastadu॒ niṣṭyā̭ śṛṇotu | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tanno̭ de॒vāso॒ anṷ jānantu॒ kāma᳚m | yathā॒ tarḙma duri॒tāni॒ viśvā᳚ || 13 ||
37.14 nakṣatraṃ - viśākhā devatā - indrāgnīḥ
dū॒ra-ma॒smacchatra̭vo yantu bhī॒tāḥ | tadi̭ndrā॒gnī kṛ̭ṇutāṃ॒ ta-dviśā̭khe | tanno̭ de॒vā anṷmadantu ya॒jñam | pa॒ścā-tpu॒rastā॒-dabha̭yanno astu | nakṣa̭trāṇā॒-madhi̭patnī॒ viśā̭khe | śreṣṭhā̭-vindrā॒gnī bhuva̭nasya go॒pau || 95 ||
viṣṷ̄ca॒-śśatrṷ̄napa॒bādha̭mānau | apa॒kṣudha̭-nnudatā॒marā̭tim | || 14 ||
37.15 paurṇamāsi
pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā᳚t | unma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyāṃ᳚ de॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭ntaḥ | u॒tta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām | pṛ॒thvī su॒varcā̭ yuva॒ti-ssa॒joṣāḥ᳚ | pau॒rṇa॒mā॒syuda̭gā॒-cchobha̭mānā | ā॒pyā॒ya-ya̭ntī duri॒tāni॒ viśvā᳚ | u॒ru-nduhāṃ॒ ya~ja̭mānāya ya॒jñam || 15/96 (26) ||
37.16 nakṣatraṃ - anūrādhā devatā - mitraḥ
ṛ॒ddhyāsma̭ ha॒vyai-rnama̭sopa॒sadya̭ | mi॒tra-nde॒va-mmi̭tra॒dheya̭nno astu | a॒nū॒rā॒dhān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ci॒traṃ-nakṣa̭tra॒-muda̭gā-tpu॒rastā᳚t | a॒nū॒rā॒dhāsa॒ iti॒ ya-dvada̭nti | tanmi॒tra ḙti pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ | hi॒ra॒ṇyayai॒-rvita̭tai-ra॒ntari̭kṣe || 16 ||
37.17 nakṣatraṃ - jyeṣṭhā devatā - indraḥ
indro᳚ jye॒ṣṭhā manu॒ nakṣa̭trameti | yasmi̭n vṛ॒traṃ-vṛ~̭tra॒ tūryḙ ta॒tāra̭ || 97 ||
tasmi̭n va॒ya-ma॒mṛtaṃ॒ duhā̭nāḥ | kṣudha̭ntarema॒ duri̭tiṃ॒ duri̭ṣṭim | pu॒ra॒nda॒rāya̭ vṛṣa॒bhāya̭ dhṛ॒ṣṇave᳚ | aṣā̭ḍhāya॒ saha̭mānāya mī॒ḍhuṣe᳚ | indrā̭ya jye॒ṣṭhā madhṷma॒dduhā̭nā | u॒ru-ṅkṛ̭ṇotu॒ yaja̭mānāya lo॒kam || 17 ||
37.18 nakṣatraṃ - mūlaṃ devatā - prajāpatiḥ
mūlaṃ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīṃ-vi~deya | parā᳚cyetu॒ nir-ṛ̭tiḥ parā॒cā | gobhi॒-rnakṣa̭tra-mpa॒śubhi॒-ssama̭ktam | aha̭-rbhūyā॒-dyaja̭mānāya॒ mahya᳚m || 98 ||
aha̭rno a॒dya sṷvi॒te da̭dhātu | mūlaṃ॒ nakṣa̭tra॒miti॒ ya-dvada̭nti | parā̭cīṃ-vā~॒cā nir-ṛ̭ti-nnudāmi | śi॒va-mpra॒jāyai̭ śi॒vama̭stu॒ mahya᳚m || 18 ||
37.19 nakṣatraṃ - pūrvāṣāḍhā devatā - āpaḥ
yā di॒vyā āpaḥ॒ paya̭sā sambabhū॒vuḥ | yā a॒ntari̭kṣa u॒ta pārthi̭vī॒ryāḥ |
yāsā̭maṣā॒ḍhā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu | yāśca॒ kūpyā॒ yāśca̭ nā॒dyā᳚-ssamu॒driyāḥ᳚ | yāśca̭ vaiśa॒ntīru॒ta prā̭sa॒cīryāḥ || 99 ||
yāsā̭maṣā॒ḍhā madhṷ bha॒kṣaya̭nti | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || 19 ||
37.20 nakṣatraṃ - uttarāṣāḍhā devatā - viśvedevaḥ
tanno॒ viśve॒ upa̭ śṛṇvantu de॒vāḥ | tada̭ṣā॒ḍhā a॒bhi saṃya~̭ntu ya॒jñam | tannakṣa̭tra-mprathatā-mpa॒śubhyaḥ̭ | kṛ॒ṣi-rvṛ॒ṣṭi-ryaja̭mānāya kalpatām | śu॒bhrāḥ ka॒nyā̭ yuva॒taya̭-ssu॒peśa̭saḥ | ka॒rma॒kṛta̭-ssu॒kṛto̭ vī॒ryā̭vatīḥ | viśvā᳚-nde॒vān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntīḥ | a॒ṣā॒ḍhāḥ kāma॒ mupa̭yāntu ya॒jñam || 20/100 ||
37.21 nakṣatraṃ - abhijida devatā - brahmā
yasmi॒-nbrahmā॒-'bhyaja̭ya॒-thsarva̭me॒tat | a॒muñca̭ lo॒ka mi॒damṷ̄ca॒ sarvaṃ᳚| tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-dvi॒jitya̭ | śriya̭-ndadhā॒tvahṛ̭ṇīyamānam | u॒bhau lo॒kau brahma̭ṇā॒ sañji̭te॒mau | tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-d
vica̭ṣṭām | tasmi̭n va॒ya-mpṛta̭nā॒ ssañja̭yema | tanno̭ de॒vāso॒ anṷjānantu॒ kāma᳚m || 21 ||
37.22 nakṣatraṃ - śravaṇaṃ devatā - viṣṇuḥ
śṛ॒ṇvanti̭ śro॒ṇā-ma॒mṛta̭sya go॒pām | puṇyā̭masyā॒ upa̭śṛṇomi॒ vāca᳚m || 101 ||
ma॒hī-nde॒vīṃ-vi~ṣṇṷpatnī majū॒ryām | pra॒tīcī̭ menāgṃ ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | tre॒dhā viṣṇṷ-rurugā॒yo vica̭krame | ma॒hī-ndivaṃ̭ pṛthi॒vī-ma॒ntari̭kṣam |
tacchro॒ṇaiti॒ śrava̭-i॒cchamā̭nā | puṇya॒gg॒ ślokaṃ॒ ~yaja̭mānāya kṛṇva॒tī || 22 ||
37.23 nakṣatraṃ - śraviṣṭā devatā - vasavaḥ
a॒ṣṭau de॒vā vasa̭vasso॒myāsaḥ̭ | cata̭sro de॒vī ra॒jarā॒-śśravi̭ṣṭhāḥ | te ya॒jña-mpā᳚ntu॒ raja̭saḥ pa॒rastā᳚t | saṃ॒va~॒thsa॒rīṇa̭-ma॒mṛtagg̭ sva॒sti || 102 ||
ya॒jña-nnaḥ̭ pāntu॒ vasa̭vaḥ pu॒rastā᳚t | da॒kṣi॒ṇa॒to̭-'bhiya̭ntu॒ śravi̭ṣṭhāḥ | puṇya॒nnakṣa̭trama॒bhi saṃvi~̭śāma | mā no॒ arā̭ti-ra॒ghaśa॒gṃ॒ sāganṋ || 23 ||
37.24 nakṣatraṃ - śatabhiṣak devatā - varuṇaḥ
kṣa॒trasya॒ rājā॒ varṷṇo-'dhirā॒jaḥ | nakṣa̭trāṇāgṃ śa॒tabhi̭ṣa॒g vasi̭ṣṭhaḥ | tau de॒vebhyaḥ̭ kṛṇuto dī॒rghamāyuḥ̭ | śa॒tagṃ sa॒hasrā̭ bheṣa॒jāni̭ dhattaḥ | ya॒jñanno॒ rājā॒ varṷṇa॒ upa̭yātu | tanno॒ viśvḙ a॒bhisaṃya~̭ntu de॒vāḥ || 103 ||
tanno॒ nakṣa̭tragṃ śa॒tabhi̭ṣag juṣā॒ṇam | dī॒rghamāyuḥ॒ prati̭ra-dbheṣa॒jāni̭ || 24 ||
37.25 nakṣatraṃ - pūrvaproṣṭhapadā devatā - ajayekapādaḥ
a॒ja eka̭pā॒-duda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ bhū॒tāni̭ prati॒ moda̭mānaḥ | tasya̭ de॒vāḥ pra̭sa॒vaṃ-ya~̭nti॒ sarve᳚ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒mṛta̭sya go॒pāḥ | vi॒bhrāja̭māna-ssamidhā॒na u॒graḥ | ā-'ntari̭kṣa-maruha॒da-ga॒ndyām | tagṃ sūrya̭-nde॒va-ma॒jameka̭pādam | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso॒ anṷyanti॒ sarve᳚ || 25 / 104 ||
37.26 nakṣatraṃ - uttaraproṣṭhapadā devatā - ahirbuddhniyaḥ
ahi̭ rbu॒ddhniyaḥ॒ pratha̭māna eti | śreṣṭho̭ de॒vānā̭mu॒ta mānṷṣāṇām | ta-mbrā᳚hma॒ṇā-sso̭ma॒pā-sso॒myāsaḥ̭ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒bhira̭kṣanti॒ sarve᳚ | ca॒tvāra॒ eka̭ma॒bhi karma̭ de॒vāḥ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāsa॒ iti॒ yān. vada̭nti | te bu॒ddhaniyaṃ̭ pari॒ṣadyagg̭ stu॒vantaḥ̭ | ahigṃ̭ rakṣanti॒ nama̭sopa॒sadya̭ || 26 ||
37.27 nakṣatraṃ - revatī devatā - pūṣā
pū॒ṣā re॒vatyanvḙti॒ panthā᳚m | pu॒ṣṭi॒patī̭ paśu॒pā vāja̭bastyau || 105 ||
i॒māni̭ ha॒vyā praya̭tā juṣā॒ṇā | su॒gairno॒ yānai॒rupa̭yātāṃ-ya~॒jñam | kṣu॒drā-npa॒śū-nra̭kṣatu re॒vatī̭ naḥ | gāvo̭ no॒ aśvā॒gṃ॒ anvḙtu pū॒ṣā | anna॒gṃ॒ rakṣa̭ntau bahu॒dhā virṷ̄pam | vājagṃ̭ sanutāṃ॒ ~yaja̭mānāya ya॒jñam || 27 ||
37.28 nakṣatraṃ - aśvinī devatā - aśvinī deva
tada॒śvinā̭-vaśva॒yujopa̭yātām | śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙbhi॒raśvaiḥ᳚ | svannakṣa̭tragṃ ha॒viṣā॒ yaja̭ntau | madhvā॒ sampṛ̭ktau॒ yajṷṣā॒ sama̭ktau || 106 ||
yau de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajaṷ havyavā॒hau | viśva̭sya dū॒tā-va॒mṛta̭sya go॒pau | tau nakṣa̭traṃ-jujuṣā॒ṇo-pa̭yātām | namo॒-'śvibhyāṃ᳚ kṛṇumo-'śva॒yugbhyā᳚m || 28 ||
37.29 nakṣatraṃ - apabharaṇī devatā - yamaḥ
apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu | ta-dya॒mo rājā॒ bhaga̭vā॒n॒. vica̭ṣṭām | lo॒kasya॒ rājā̭ maha॒to ma॒hān. hi | su॒gannaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒-nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ | yasmi̭nnena-ma॒bhyaṣiṃ̭canta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma | apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu || 29 ||
37.30 amāvāsi
ni॒veśa̭nī॒ yattḙ de॒vā ada̭dhuḥ |
ni॒veśa̭nī sa॒ṅgama̭nī॒ vasṷ̄nāṃ॒ ~viśvā̭ rū॒pāṇi॒ vasū᳚nyā-ve॒śaya̭ntī | sa॒ha॒sra॒po॒ṣagṃ su॒bhagā॒ rarā̭ṇā॒ sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā |
yattḙ de॒vā ada̭dhu-rbhāga॒dheya॒-mamā̭vāsye
saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sā no̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yinno̭ dhehi subhage su॒vīraṃ᳚ || 30/107 (27) ||
37.31 candramā
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭māno॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚-pyā॒yaya̭nti |
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒tu-ru॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ |
bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ |
yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti |
tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒ rāpyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
37.32 aho rātrī
ye virṷ̄pe॒ sama̭nasā saṃ॒vya~ya̭ntī | sa॒mā॒na-ntantuṃ̭ paritā-ta॒nāte᳚ |
vi॒bhū pra॒bhū a̭nu॒bhū vi॒śvato̭ huve | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭metam |
va॒ya-nde॒vī brahma̭ṇā saṃvi~dā॒nāḥ | su॒ratnā̭so de॒vavī̭tiṃ॒ dadhā̭nāḥ || 108 ||
a॒ho॒rā॒tre ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | ati̭ pā॒pmāna॒-mati̭muktyā gamema ||
37.33 uṣā
pratyṷva dṛśyāya॒tī | vyu॒cchantī̭ duhi॒tā di॒vaḥ | a॒po ma॒hī vṛ̭ṇute॒ cakṣṷṣā | tamo॒ jyoti̭ṣ-kṛṇoti sū॒narī᳚ |
udu॒ striyā᳚ssacate॒ sūryaḥ̭ | sa cā̭ u॒dyannakṣa̭tra marci॒mat |
tave dṷṣo॒ vyuṣi॒ sūrya̭sya ca | sambha॒ktena̭ gamemahi || 109 ||
37.34 nakṣatraḥ
tanno॒ nakṣa̭tra marci॒mat | bhā॒nu॒matteja̭ u॒cchara̭t | upa̭ ya॒jñami॒hāga̭mat | pranakṣa̭trāya de॒vāya̭ | indrā॒yendugṃ̭ havāmahe | sa na̭ ssavi॒tā sṷva-thsa॒nim | pu॒ṣṭi॒dāṃ-vī~॒rava̭ttamam ||
37.35 sūryaḥ
udu॒tya-ñci॒tram ||
udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m |
ci॒tra-nde॒vānā॒ muda̭gā॒danī̭kaṃ॒ cakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ || 110 ||
ā-'prā॒ dyāvā̭pṛ॒thivī a॒ntari̭kṣa॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca ||
37.36 aditiḥ
adi̭tirna uruṣyatu ma॒hīmū॒ṣu mā॒tara᳚m ||
adi̭tirna uruṣya॒-tvadi̭ti॒-śśarma̭ yacchatu | adi̭tiḥ pā॒tvagṃ ha̭saḥ ||
ma॒hīmū॒ṣu mā॒taragṃ̭ suvra॒tānā̭-mṛ॒tasya॒ patnī॒ mava̭se huvema |
tu॒vi॒kṣa॒trā-ma॒jara̭ntī murū॒cīgṃ su॒śarmā̭ṇa॒-madi̭tigṃ su॒praṇī̭tim |
37.37 viṣṇuḥ
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ pratadviṣṇuḥ̭ ||
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒-rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re ||
pratadviṣṇṷ stavate vī॒ryā̭ya | mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ | yasyo॒ruṣṷ tri॒ṣu vi॒krama̭ṇeṣu | adhi̭kṣi॒yanti॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ || 111 ||
37.38 agniḥ
a॒gni-rmū॒rdhā bhuvaḥ̭ ||
a॒gni-rmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒kutpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se
śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhānaṃ̭ dadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m |
37.39 anumata
anṷno॒-'dyānṷmati॒-ranvida̭numate॒ tvam ||
anṷno॒-'dyānṷmati rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ |
anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ |
37.40 havyavāhaḥ (agniḥ)
ha॒vya॒vāha॒gg॒ svi̭ṣṭam ||
ha॒vya॒vāha̭mabhi-māti॒ṣāha᳚m | ra॒kṣo॒haṇaṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇum |
jyoti̭ṣmantaṃ॒ dīdya̭taṃ॒ pura̭ndhim | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒ kṛta॒mā hṷvema |
svi̭ṣṭa magne a॒bhita-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya |
u॒runnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śan vibhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒ jara̭nna॒ āyuḥ̭ || 112/28 ||
38 nakṣatra upahoma mantrāḥ
(tai. brā. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 kṛttikā
a॒gnaye॒ svāhā॒ kṛtti̭kābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒bāṃyai~॒ svāhā̭ du॒lāyai॒ svāhā᳚ | ni॒ta॒tnyai svāhā॒ 'bhraya̭ntyai॒ svāhā᳚ | me॒ghaya̭ntyai॒ svāhā̭ va॒r॒ṣaya̭ntyai॒ svāhā᳚ | cu॒pu॒ṇīkā̭yai॒ svāhā᳚ ||
38.2 rohiṇī
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā̭ rohi॒ṇyai svāhā᳚ | roca̭mānāyai॒ svāhā᳚ pra॒jābhya॒ svāhā᳚ ||
38.3 mṛgaśī.rṣaḥ
somā̭ya॒ svāhā̭ mṛgaśī॒r॒ṣāya॒ svāhā᳚ | i॒nva॒kābhya॒ ssvāhauṣa̭dhībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ || 113 ||
38.4 ārdrā
ru॒drāya॒ svāhā॒-''rdrāyai॒ svāhā᳚ | pinva̭mānāyai॒ svāhā̭ pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.5 punarvasu
adi̭tyai॒ svāhā॒ puna̭rvasubhyām | svāhā bhū᳚tyai॒ svāhā॒ prajā᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.6 puṣyaḥ
bṛha॒spata̭ye॒ svāhā̭ ti॒ṣyā̭ya॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒va॒rca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.7 āśreṣa
sa॒rpebhya॒ ssvāhā᳚ ''śre॒ṣābhya॒ ssvāhā᳚ | da॒nda॒śūke᳚bhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.8 maghā
pi॒tṛbhya॒ ssvāhā̭ ma॒ghābhyaḥ̭ | svāhā̭ 'na॒ghābhya॒ ssvāhā̭ 'ga॒dābhyaḥ̭ | svāhā̭rundha॒tībhya॒ ssvāhā᳚ || 114 ||
38.9 pūrva pha̭lgunī
a॒rya॒mṇe svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.10 uttara pha̭lgunī
bhagā̭ya॒ svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā᳚ ||
38.11 hastaḥ
sa॒vi॒tre svāhā॒ hastā̭ya | svāhā̭ dada॒te svāhā̭ pṛṇa॒te | svāhā᳚ pra॒yaccha̭te॒ svāhā᳚ pratigṛbhṇa॒te svāhā᳚ ||
38.12 citrā
tvaṣṭre॒ svāhā̭ ci॒trāyai॒ svāhā᳚ | caitrā̭ya॒ svāhā᳚ pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.13 svāti
vā॒yave॒ svāhā॒ niṣṭyā̭yai॒ svāhā᳚ | kā॒ma॒cārā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.14 viśākhā
i॒ndrā॒gnibhyā॒g॒ svāhā॒ viśā̭khābhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.15 paurṇamāsi
pau॒rṇa॒mā॒syai svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 115 (29) ||
38.16 anūrādhā
mi॒trāya॒ svāhā̭-'nūrā॒dhebhya॒ ssvāhā᳚ | mi॒tra॒dheyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.17 jyeṣṭhā
indrā̭ya॒ svāhā᳚ jye॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ | jyaiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.18 mūlaṃ
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā॒ mūlā̭ya॒ svāhā᳚ | pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.19 pūrvāṣāḍhā
a॒dbhya ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒mu॒drāya॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.20 uttarāṣāḍhā
viśve᳚bhyo de॒vebhya॒ ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒na॒pa॒ja॒yyāya॒ svāhā॒ jityai॒ svāhā᳚ || 116 ||
38.21 abhijit
brahma̭ṇe॒ svāhā̭ 'bhi॒jite॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒lo॒kāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.22 śravaṇaṃ
viṣṇa̭ve॒ svāhā᳚ śro॒ṇāyai॒ svāhā᳚ | ślokā̭ya॒ svāhā᳚ śru॒tāya॒ svāhā᳚ ||
38.23 śraviṣṭhā
vasṷbhya॒ ssvāhā॒ śravi̭ṣṭhābhya॒ ssvāhā᳚ | agrā̭ya॒ svāhā॒ parī᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.24 śatabhiṣak
varṷṇāya॒ svāhā̭ śa॒tabhi̭ṣaje॒ svāhā᳚ | bhe॒ṣa॒jebhya॒ ssvāhā ᳚ ||
38.25 pūrva proṣṭhapadā
a॒jāyaika̭pade॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ || 117 ||
teja̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.26 uttara proṣṭhapadā
aha̭ye bu॒dhniyā̭ya॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.27 revati
pū॒ṣṇe svāhā̭ re॒vatyai॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.28 aśvinī
a॒śvibhyā॒g॒ svāhā᳚ 'śva॒yugbhyā॒g॒ svāhā ᳚| śrotrā̭ya॒ svāhā॒ śrutyai॒ svāhā᳚ ||
38.29 apabharaṇi
ya॒māya॒ svāhā̭ 'pa॒bhara̭ṇībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.30 amāvāsi
a॒ma॒vā॒syā̭yai॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ''ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 118 (30) ||
38.31 candramā
ca॒ndrama̭se॒ svāhā᳚ pratī॒dṛśyā̭yai॒ svāhā᳚ | a॒ho॒rā॒trebhya॒ ssvāhā᳚-'rdhamā॒sebhya॒ ssvāhā᳚ | māse᳚bhya॒ ssvāha॒rtubhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒va॒nthsa॒rāya॒ svāhā᳚ ||
38.32 aho rātrī
ahne॒ svāhā॒ rātri̭yai॒ svāhā᳚ | ati̭muktyai॒ svāhā᳚ ||
38.33 uṣā
u॒ṣase॒ svāhā॒ vyṷṣṭyai॒ svāhā᳚ | vyū॒ṣuṣyai॒ svāhā᳚ vyu॒cchantyai॒ svāhā᳚ | vyṷṣṭāyai॒ svāhā᳚ ||
38.34 nakṣatraḥ
nakṣa̭trāya॒ svāho̭deṣyate॒ svāhā᳚ || 119 ||
u॒dya॒te svāho-di̭tāya॒ svāhā᳚ | hara̭se॒ svāhā॒ bhara̭se॒ svāhā᳚ |
bhrāja̭se॒ svāhā॒ teja̭se॒ svāhā᳚ | tapa̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.35 sūryaḥ
sūryā̭ya॒ svāhā॒ nakṣa̭trebhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.36 aditiḥ
adi̭tyai॒ svāhā᳚ prati॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.37 viṣṇuḥ
viṣṇa̭ve॒ svāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā᳚ | pra॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ || 120 ||
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣaṃ
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣam | ji॒ṣṇo raśva̭sya vā॒jinaḥ̭ | su॒ra॒bhi no॒ mukhā̭ kara॒t | praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat | āpo॒hiṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo va̭śśi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ | tasmā॒ ara̭ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 121 (32) ||
39 varuṇa sūktaṃ
(tai. saṃ. 1.5.11.3)
udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ma॒sma-davā̭dha॒maṃ-vi~ma̭dhya॒magg śra̭thāya |
athā ̭va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || (tai. saṃ. 1.2.8.1 )
asta̭bhnā॒ddhyā-mṛ̭ṣa॒bho a॒ntari̭kṣa॒-mami̭mīta-vari॒māṇa̭-mpṛthi॒vyā
ā-'sī̭da॒dviśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrā-ḍviśvettāni॒ varṷṇasya vra॒tāni̭ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
yatkiñce॒daṃ-va~̭ruṇa॒ daivye॒ janḙ-'bhidro॒ha-mma̭nu॒ṣyā᳚-ścarā̭masi |
aci̭ttī॒-yattava॒-dharmā̭ yuyopi॒ma-māna॒stasmā॒ dena̭so deva rīriṣaḥ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
ki॒ta॒vāso॒ yadri̭ri॒purna dī॒vi yadvā̭ ghā sa॒tya-mu॒tayanna vi॒dma |
sarvā॒tāviṣya̭ śithi॒reva̭ de॒vāthā̭te-syāma varuṇa pri॒yāsaḥ̭ || (tai. saṃ. 1.5.11.3)
ava̭te॒heḍo̭ varuṇa॒ namo̭bhi॒rava̭ ya॒jñe-bhi̭rīmahe ha॒virbhiḥ̭ |
kṣaya̭nna॒ smabhya̭ masura-praceto॒ rāja॒nnenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛ॒tāni̭ || (tai. saṃ. 2.1.11.6)
tatvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒ stadāśā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃ sa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || 122 (33) ||
40 pavamāna sūktaṃ
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷjā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ |
a॒gniṃyā~ garbhaṃ̭dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśya॒n janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsāṃ᳚ de॒vādi॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣaṃyā~ a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvo-pa̭spṛśata॒ tvaca̭mem |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 123 (34) ||
(tai. brā. 1.4.8.1)
pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā | pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭
vodhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ | jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒-kratū॒gṃ॒ ranṷ || 124 ||
yattḙ pa॒vitra̭-ma॒rciṣi̭ | agne॒ vita̭ta-manta॒rā | brahma॒ tena̭ punīmahe | u॒bhābhyāṃ᳚ deva savitaḥ | pa॒vitrḙṇa sa॒vena̭ ca | i॒da-mbrahma̭ punīmahe |
vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yorayī॒ṇām || 125 ||
vai॒śvā॒na॒ro ra॒śmibhi̭rmā punātu | vātaḥ̭ prā॒ṇenḙ ṣi॒ro ma̭yo॒ bhūḥ |
dyāvā̭pṛthi॒vī paya̭sā॒ payo̭bhiḥ | ṛ॒tāva̭rī ya॒jñiyḙ mā punītām | bṛ॒hadbhi̭-ssavi ta॒stṛbhiḥ̭ | varṣi̭ṣṭhai--rdeva॒manma̭bhiḥ | agne॒ dakṣaiḥ᳚ punāhimā | yena̭ de॒vā apṷnata | ye nāpo̭ di॒vyaṅkaśaḥ̭ | tena̭ di॒vyena॒ brahma̭ṇā || 126 ||
i॒da-mbrahma̭ punīmahe | yaḥ pā̭vamā॒nī-ra॒ddhayeti̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | sarva॒gṃ॒ sa pū॒tama̭śnāti | sva॒di॒ta-mmā̭ta॒riśva̭nā | pā॒va॒mā॒nī॒ryo a॒ddhayeti̭ |
ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | tasmai॒ sara̭svatī duhe | kṣī॒ragṃ sa॒rpi rmadhṷ̄da॒kam | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ || 127 ||
su॒dughā॒hi paya̭svatīḥ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ | brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | pā॒va॒mā॒nī-rdi̭śantu naḥ | i॒maṃ ṃlo~॒kamatho̭ a॒mum | kāmā॒n-thsama̭rdhyantu naḥ | de॒vīrde॒vai-ssa॒mā bhṛ̭tāḥ | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ | su॒dughā॒hi ghṛ̭ta॒ścutaḥ̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ || 128 ||
brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | yena̭ de॒vāḥ pa॒vitrḙṇa | ā॒tmānaṃ̭ pu॒nate॒ sadā᳚ | tena̭ sa॒hasra̭ dhāreṇa | pā॒va॒mā॒nyaḥ pṷnantu mā | prā॒jā॒pa॒tya-mpa॒vitra᳚m | śa॒todyā̭magṃ hira॒ṇmaya᳚m | tena̭ brahma॒ vido̭ va॒yam | pū॒ta-mbrahma̭ punīmahe | indra̭-ssunī॒tī sa॒ha mā̭ punātu | soma̭-ssva॒styā varṷṇa-ssa॒mīcyā᳚ | ya॒mo rājā᳚ pramṛ॒ṇābhiḥ̭ punātumā | jā॒tavḙdā mo॒rjaya̭ntyā punātu | o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ || 129 ||
(tai. brā. 3.5.11.1)
tacchaṃ॒~yorā vṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚sva॒sti-ra̭stunaḥ | sva॒sti-rmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śanno̭ astu dvi॒pade᳚ | śañcatṷṣpade || 130 (36) ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
41 āyuṣya sūktaṃ
yo brahmābrahmaṇa ujjabhāra prāṇèśvaraḥ (yo brahmā brahmaṇa ujjahāra prāṇai-śśiraḥ) kṛttivāsāḥ pinākī |
īśāno devassana āyurdadhātu tasmai juhomi haviṣā ghṛtena || 1 ||
vibhrājamāna-ssarirasya maddhyād rocamāno gharmarucirya āgāt |
sa mṛtyupāśā-napanudya ghorā-nihāyuṣeṇo ghṛtamattu devaḥ || 2 ||
brahmajyotir brahmapatnīṣu garbhaṃ-ya~mādadhā-tpururūpa-ñjayantam |
suvarṇarambha-graha-markamarcya-ntamāyuṣe vardhayāmo ghṛtena || 3 ||
śriyaṃ-la~kṣmī-maupalāṃ ambiṅkā-ṅgāṃ ṣaṣṭīñca yāmindrasenetyudāhuḥ |
tāṃ-vi~dyā-mbrahmayonigṃ sarūpā-mihāyuṣe tarpayāmo ghṛtena || 4 ||
dākṣāyaṇya-ssarvayonya ssuyonya-ssahasraśo viśva rūpā virūpāḥ |
sasūnava-ssapataya-ssayūthyā āyuṣeṇo ghṛtamida-ñjuṣantām || 5 ||
divyā gaṇā bahurūpāḥ purāṇā āyuśchido naḥ pramathnantu vīrān |
tebhyo juhomi bahudhā ghṛtena mā naḥ prajāgṃ rīriṣo mota vīrān || 6 ||
ekaḥ purastāt ya ida-mbabhūva yato babhūva bhuvanasya gopāḥ |
yamapyeti bhuvanagṃ sāmparāye sa no havir ghṛta-mihāyuṣe'ttu devaḥ || 7 ||
vasū-nrudrānā-dityā-nmaruto'tha sāddhyān ṛbhūn yakṣā-ngandharvāgṃśca pitṛgṃśca viśvān |
bhṛgūn-thsarpāgṃścā-ṅgigaraso'tha sarvā-nghṛtagṃ hutvā svāyuṣyā mahayāma śaśvat || 8 ||
viṣṇo॒ tvanno॒ anta̭ma॒-śśarma̭yaccha sahantya |
prate॒ dhārā̭ madhu॒ścuta॒ uthsa̭nduhrate॒ akṣi̭tam || (tai. saṃ. 3.1.10) ||
namo brahmaṇe namo astvagnaye namah pṛthivyai namah òṣadhībhyaḥ |
namo vāce namo vācaspata̭ye namo viṣṇave bṛhate karomi || (tai. ara. 2.1.2) ||
(eva-ntriḥ)
yadakṣarapadabhraṣṭa-mmātrāhīna-ntu yadbhavet |
tatsarva-ṅkṣamyatā-ndeva nārāyaṇa namo'stute ||
visarga bindu mātrāṇi padapādākṣarāṇi ca |
nyūnātiriktaṃ-ya~tkiñcidabhigīrbhirudīryatè ||
ā॒bhir gī॒rbhir yadato̭na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭te śyāma |
brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ māhā̭sīt |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || (tai. ara. 4.4.2)
hariḥ om | śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
o-ntatsat brahmārpaṇamastu ||
ityudakaśāntimantrāḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
1 कलश प्रतिष्ठापन प्रयोग मन्त्राः
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ।
नाके॑ सुप॒र्ण मुप॒य-त्पत॑न्तग्ं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्ष-तत्वा ।
हिर॑ण्यपक्षं॒-वँरु॑णस्य दू॒तं-यँ॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒न-म्भु॑र॒ण्युम् ।
आप्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ।
यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒फ्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒
भुव॑ना-ऽऽवि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु । 1 (अप उपस्पृश्य)
इ॒दं-विँष्णु॒ र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ।
इन्द्रं॒-विँश्वा॑ अवीवृधन्-थ्समु॒द्रव्य॑चस॒-ङ्गिरः॑ ।
र॒थीत॑मग्ं रथी॒नां-वाँजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति᳚म् ।
आपो॒ वा इ॒दंग्ं सर्वं॒-विँश्वा॑ भू॒तान्यापः॑ प्रा॒णा वा आपः॑ प॒शव॒ आपो-ऽन्न॒मापो-ऽमृ॑त॒माप॑-स्स॒म्राडापो॑ वि॒राडाप॑-स्स्व॒राडाप॒-श्छन्दा॒ग्॒श्यापो॒ ज्योती॒ग्॒ष्यापो॒ यजू॒ग्॒ष्याप॑-स्स॒त्यमाप॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ आपो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒राप॒ ओम् । 2
अ॒पः प्रण॑यति । श्र॒द्धा वा आपः॑ । श्र॒द्धामे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
य॒ज्ञो वा आपः॑ । य॒ज्ञमे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।
वज्रो॒ वा आपः॑ । वज्र॑मे॒व भ्रातृ॑व्येभ्यः प्र॒हृत्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै र॑क्षो॒घ्नीः । रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै दे॒वाना᳚-म्प्रि॒य-न्धाम॑ । दे॒वाना॑मे॒व प्रि॒य-न्धाम॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै शा॒न्ताः । शा॒न्ताभि॑रे॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति । दे॒वो वः॑
सवि॒तो-त्पु॑ना॒त्व-च्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ ॥ 3
2 वेदारम्भे सर्वसाधारण्येन जप्याः मन्त्राः
ओ-म्भूः तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यम् । ओ-म्भुवः॑ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । ओग्ं सुवः॑ धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् ।
ओ-म्भूः तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यम् । भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । ओ-म्भुवः धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् ।
ओग्ं सुवः॑ तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यं॒ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् । ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ।
3 वेदादयः
अ॒ग्निमी᳚ले पु॒रोहि॑तं-य॒ज्ञस्य॑
दे॒वमृ॒त्विज᳚म् । होता᳚रं रत्न॒ धात॑मम् ।
इ॒षे त्वो॒र्जेत्वा॑ वा॒यव॑स्स्थो पा॒यव॑स्थ दे॒वो व॑स्सवि॒ता प्रार्प॑यतु॒ श्रेष्ठ॑तमाय॒ कर्म॑णे ।
अग्न॒ आया॑हि वी॒तये॑ गृणा॒नो ह॒व्यदा॑तये । निहोता॑ सथ्सि ब॒र्॒हिषि॑ ।
शन्नो॑ दे॒वीर॒भिष्ट॑य॒ आपो॑ भवन्तु पी॒तये᳚ । शं-योँर॒भिस्र॑वन्तु नः ॥ 1 (1) ॥
4 रक्षोघ्नं
कृ॒णु॒ष्व पाजः॒ प्रसि॑ति॒न्न पृ॒थ्वीं-याँ॒हि राजे॒ वाम॑वा॒ग्ं॒ इभे॑न । तृ॒ष्वीमनु॒ प्रसि॑तिं-द्रूणा॒नो-ऽस्ता॑-ऽसि॒ विद्ध्य॑ र॒क्षस॒ स्तपि॑ष्ठैः । तव॑ भ्र॒मास॑ आशु॒या प॑तं॒ त्यनु॑स्पृश-धृष॒ता शोशु॑चानः । तपूग्॑ष्यग्ने जु॒ह्वा॑ पतं॒-गानस॑न्दितो॒ विसृ॑ज॒ विष्व॑ गु॒ल्काः । प्रति॒स्पशो॒ विसृ॑ज॒-तूर्णि॑तमो॒ भवा॑ पा॒युर्वि॒शो अ॒स्या अद॑ब्धः ॥ 2 ॥
योनो॑ दू॒रे अ॒घशग्ं॑सो॒यो अन्त्यग्ने॒ माकि॑ष्टे॒ व्यथि॒रा द॑धर्षीत् । उद॑ग्ने तिष्ठ॒ प्रत्या त॑नुष्व॒न्य॑मित्राग्ं॑ ओषता-त्तिग्महेते । यो नो॒ अरा॑तिग्ं समिधान च॒क्रे नी॒चा तन्ध॑क्ष्यत॒ सन्न शुष्क᳚म् । ऊ॒र्ध्वो भ॑व॒ प्रति॑ वि॒ध्या-ध्य॒स्मदा॒ विष्कृ॑णुष्व॒ दैव्या᳚न्यग्ने । अव॑स्थि॒रा त॑नुहि यातु॒ जूना᳚-ञ्जा॒मिमजा॑मिं॒ प्रमृ॑णीहि॒ शत्रून्॑ ॥ 3 ॥
सते॑ जानाति सुम॒तिं-यँ॑ विष्ठ॒य ईव॑ते॒ ब्रह्म॑णे गा॒तुमैर॑त् । विश्वा᳚न्यस्मै सु॒दिना॑नि रा॒यो द्यु॒म्नान्य॒र्यो विदुरो॑ अ॒भिद्यौ᳚त् । सेद॑ग्ने अस्तु सु॒भग॑ स्सु॒दानु॒-र्यस्त्वा॒ नित्ये॑न ह॒विषा॒ य उ॒क्थैः । पिप्री॑षति॒ स्व आयु॑षि दुरो॒णे विश्वेद॑स्मै सु॒दिना॒-सा-ऽस॑दि॒ष्टिः । अर्चा॑मिते सुम॒ति-ङ्घोष्य॒र्वाख्-सन्ते॑ वा॒ वाता॑ जरता मि॒यङ्गीः ॥ 4 ॥
स्वश्वा᳚स्त्वा सु॒रथा॑ मर्जये-मा॒स्मे क्ष॒त्राणि॑ धारये॒र-नु॒द्यून् । इ॒ह त्वा॒ भूर्या च॑रे॒दुप॒त्म-न्दोषा॑वस्त-र्दीदि॒वाग्ं स॒मनु॒द्यून् । क्रीड॑न्तस्त्वा सु॒मन॑स स्सपेमा॒भि द्यु॒म्ना त॑स्थि॒वाग्ंसो॒ जना॑नाम् ।
यस्त्वा॒ स्वश्व॑स्सुहिर॒ण्यो अ॑ग्न उप॒याति॒ वसु॑मता॒ रथे॑न । तस्य॑ त्रा॒ता भ॑वसि॒ तस्य॒ सखा॒ यस्त॑ आति॒थ्य मा॑नु॒षग् जुजो॑षत् ॥ 5 ॥
म॒होरु॑जामि ब॒न्धुता॒ वचो॑ भि॒स्तन्मा॑ पि॒तुर्गोत॑मा॒द न्वि॑याय । त्वन्नो॑ अ॒स्य वच॑स-श्चिकिद्धि॒ होत॑र्यविष्ठ सुक्रतो॒ दमू॑नाः । अस्व॑प्न जस्त॒रण॑य स्सु॒शेवा॒ अत॑न्द्रासो-ऽवृ॒का अश्र॑मिष्ठाः । ते पा॒यवः॑ स॒ध्रिय॑ञ्चो नि॒षद्याग्ने॒ तव॑ नः पान्त्वमूर । ये पा॒यवो॑ मामते॒य-न्ते॑ अग्ने॒ पश्य॑न्तो अ॒न्ध-न्दु॑रि॒ताद र॑क्षन्न् ।
र॒रक्ष॒ तान्-थ्सु॒कृतो॑ वि॒श्ववे॑दा॒ दिफ्स॑न्त॒ इद्रि॒पवो॒ नाह॑ देभुः ॥ 6 ॥
त्वया॑ व॒यग्ं स॑ध॒न्य॑-स्त्वोता॒ स्तव॒ प्रणी᳚त्य श्याम॒ वाजान्॑ । उ॒भाशग्ं सा॑ सूदय सत्यता ते-ऽनुष्ठु॒या कृ॑णुह्य-ह्रयाण ।
अ॒या ते॑ अग्ने स॒मिधा॑ विधेम॒ प्रति॒स्तोमग्ं॑ श॒स्यमा॑न-ङ्गृभाय । दहा॒शसो॑ र॒क्षसः॑ पा॒ह्य॑स्मा-न्द्रु॒हो नि॒दो मि॑त्रमहो अव॒द्यात् । र॒क्षो॒हणं॑ ँवा॒जिन॒माजि॑ घर्मि मि॒त्र-म्प्रथि॑ष्ठ॒ मुप॑यामि॒ शर्म॑ । शिशा॑नो अ॒ग्निः क्रतु॑भि॒ स्समि॑द्ध॒-स्सनो॒ दिवा॒ स रि॒षः
पा॑तु॒ नक्त᳚म् ॥ 7 ॥
विज्योति॑षा बृह॒ता भा᳚त्य॒ग्नि रा॒वि-र्विश्वा॑नि कृणुते महि॒त्वा । प्रादे॑वीर्मा॒या स्स॑हते दु॒रेवा॒ श्शिशी॑ते॒ शृङ्गे॒ रक्ष॑से वि॒निक्षे᳚ ।
उ॒तस्वा॒नासो॑ दि॒विष॑न्त्व॒ग्ने स्ति॒ग्मायु॑धा॒ रक्ष॑से॒ हन्त॒ वा उ॑ ।
मदे॑ चिदस्य॒ प्ररु॑जन्ति॒ भामा॒ नव॑रन्ते परि॒बाधो॒ अदे॑वीः ॥ 8 (2) ॥
5 इन्द्र सूक्तं
इन्द्रं॑ ँवो वि॒श्वत॒स्परि॒ हवा॑महे॒ जने᳚भ्यः । अ॒स्माक॑मस्तु॒ केव॑लः । इन्द्र॒-न्नरो॑ ने॒मधि॑ता हवन्ते॒ यत्पार्या॑ यु॒नज॑ते॒ धिय॒स्ताः । शूरो॒ नृषा॑ता॒ शव॑सश्चका॒ न आ गोम॑ति व्र॒जे भ॑जा॒ त्वन्नः॑ । इ॒न्द्रि॒याणि॑ शतक्रतो॒ या ते॒ जने॑षु प॒ञ्चसु॑ । इन्द्र॒ तानि॑ त॒ आ वृ॑णे । अनु॑ते दायि म॒ह इ॑न्द्रि॒याय॑ स॒त्राते॒ विश्व॒मनु॑ वृत्र॒हत्ये᳚ ॥ 9 ॥
अनु॑ क्ष॒त्रमनु॒ सहो॑ यज॒त्रेन्द्र॑ दे॒वेभि॒रनु॑ ते नृ॒षह्ये᳚ । आयस्मि᳚न्-थ्स॒प्तवा॑स॒वा स्तिष्ठ॑न्ति स्वा॒रुहो॑ यथा ।
ऋषि॑र्ह दीर्घ॒ श्रुत्त॑म॒ इन्द्र॑स्य घ॒र्मो अति॑थिः । आ॒मासु॑ प॒क्वमैर॑य॒ आ सूर्यग्ं॑ रोहयो दि॒वि । घ॒र्मन्न साम॑न्तपता सुवृ॒क्तिभि॒-र्जुष्टं॒ गिर्व॑ण से॒गिरः॑ । इन्द्र॒मि-द्गा॒थिनो॑ बृ॒हदिन्द्र॑ म॒र्केभि॑ र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒ ँवाणी॑रनूषत ॥ 10 ॥
गाय॑न्तित्वा गाय॒त्रिणोर्चं॑ त्य॒र्क म॒र्किणः॑ । ब्र॒ह्माण॑स्त्वा शतक्रत॒-वुद्व॒ग्ं॒ शमि॑व ये मिरे । अ॒ग्ं॒हो॒मुचे॒ प्रभ॑रेमा मनी॒षा मो॑षिष्ठ॒-दाव्ने॑ सुम॒ति-ङ्गृ॑णा॒नाः ।
इ॒दमि॑न्द्र॒ प्रति॑ ह॒व्य-ङ्गृ॑भाय स॒त्यास्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ । वि॒वेष॒यन्मा॑ धि॒षणा॑ ज॒जान॒ स्तवै॑ पु॒रा पार्या॒दिन्द्र॒ मह्नः॑ । अग्ंह॑सो॒ यत्र॑ पी॒पर॒द्यथा॑ नो ना॒वेव॒ यान्त॑ मु॒भये॑ हवन्ते ॥ 11 ॥
प्रस॒म्राज॑-म्प्रथ॒म म॑ध्व॒-राणा॑मग्ं हो॒ मुचं॑ ँवृष॒भं-यँ॒ज्ञिया॑नाम् ।
अ॒पान्न-पा॑तमश्विना॒ हय॑न्त म॒स्मिन्न॑र इन्द्रि॒य-न्ध॑त्त॒मोजः॑ । विन॑ इन्द्र॒ मृधो॑ जहि नी॒ चा य॑च्छ पृतन्य॒तः । अ॒ध॒स्प॒द-न्तमी᳚-ङ्कृधि॒ यो अ॒स्माग्ं अ॑भि॒दास॑ति ।
इन्द्र॑क्ष॒त्रम॒भि वा॒ममोजो ऽजा॑यथा वृषभ चर.षणी॒नाम् । अपा॑नुदो॒ जन॑ममित्र॒ यन्त॑ मु॒रु-न्दे॒वेभ्यो॑ अकृणोरु लो॒कम् ।
मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः प॑रा॒वत॒ आज॑गामा॒-पर॑स्याः ॥ 12 ॥
सृ॒कग्ं स॒ग्ं॒ शाय॑ प॒विमि॑न्द्र ति॒ग्मं-विँशत्रू᳚-न्ताडि॒ विमृधो॑ नुदस्व ।
विशत्रू॒न्॒. विमृधो॑नुद॒ विवृ॒त्रस्य॒ हनू॑ रुज । विम॒न्युमि॑न्द्र भामि॒तो॑ ऽमित्र॑स्याभि॒ दास॑तः ।
त्रा॒तार॒मिन्द्र॑ मवि॒तार॒ मिन्द्र॒ग्ं॒ हवे॑ हवे सु॒हव॒ग्ं॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् ।
हु॒वे नु श॒क्र-म्पु॑रुहू॒त मिन्द्रग्ग्॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥ 13 ॥
मा ते॑ अ॒स्याग्ं स॑हसाव॒-न्परि॑ष्टा व॒घाय॑ भूम हरिवः परा॒दै ।
त्राय॑स्वनो ऽवृ॒केभि॒-र्वरू॑थै॒ स्तव॑ प्रि॒यास॑ स्सू॒रिषु॑ स्याम । अन॑वस्ते॒ रथ॒मश्वा॑य तक्ष॒न्-त्वष्टा॒ वज्रं॑ पुरुहूत द्यु॒मन्त᳚म् ।
ब्र॒ह्माण॒ इन्द्रं॑ म॒हय॑न्तो अ॒र्कैरव॑र्धय॒-न्नह॑ये॒ हन्त॒ वा उ॑ ।
वृष्णे॒ यत्ते॒ वृष॑णो अ॒र्कमर्चा॒ निन्द्र॒ ग्रावा॑णो॒ अदि॑ति-स्स॒जोषाः᳚ ।
अ॒न॒श्वासो॒ ये प॒वयो॑-ऽर॒था इन्द्रे॑षिता अ॒भ्यव॑र्त-न्त॒दस्यून्॑ ॥ 14 (3) ॥
(तै. अर. 6.1.9; तै. सं. 1.4.41.1; तै. सं. 1.4.42.1)
यत॑ इन्द्र॒ भया॑महे॒ ततो॑ नो॒ अभ॑य-ङ्कृधि ।
मघ॑वन् च्छ॒ग्धि तव॒ तन्न॑ ऊ॒तये॒ विद्विषो॒ विमृधो॑ जहि । स्व॒स्ति॒दा वि॒शस्पति॑-र्वृत्र॒हा विमृधो॑ व॒शी । वृषेन्द्रः॑ पु॒र ए॑तु न स्स्वस्ति॒दा अ॑भय-ङ्क॒रः ॥ 15अ ॥
म॒हाग्ं इन्द्रो॒ वज्र॑ बाहु ष्षोड॒शी शर्म॑ यच्छतु । स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ करोतु॒ हन्तु॑ पा॒प्मानं॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । स॒जोषा॑ इन्द्र॒ सग॑णो म॒रुद्भि॒ स्सोमं॑ पिब वृत्रहन् च्छूर वि॒द्वान् । ज॒हि शत्रू॒ग्ं॒ रप॒मृधो॑-नुद॒स्वाथा भ॑य-ङ्कृणुहि वि॒श्वतो॑ नः ॥ 15ब् (4) ॥
6 ये देवाः
ये दे॒वाः पु॑र॒स्सदो॒-ऽग्नि ने᳚त्रा,
दक्षिण॒सदो॑ य॒मने᳚त्रा,
पश्चा॒थ्सद॑ स्सवि॒तृ ने᳚त्रा,
उत्तर॒सदो॒ वरु॑णनेत्रा,
उपरि॒षदो॒ बृह॒स्पति॑ नेत्रा,
रक्षो॒हण॒स्ते नः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा॒
-ऽग्नये॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा॑,
य॒माय॑ सवि॒त्रे ,
वरु॑णाय॒ बृह॒स्पत॑ये॒
दुव॑स्वते रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ ॥ 16 (5) ॥
7 ये देवाः (अनुषङ्गं)
ये दे॒वाः पु॑र॒स्सदो॒-ऽग्नि ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒
तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा द॑क्षिण॒सदो॑ य॒म ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒
तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वाः प॑श्चा॒थ्सद॑ स्सवि॒तृ ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा उ॑त्तर॒सदो॒ वरु॑णनेत्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒
तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा उ॑परि॒षदो॒ बृह॒स्पति॑ नेत्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अग्नये॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । य॒माय॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । सवि॒त्रे र॑क्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । वरु॑णाय रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । बृह॒स्पत॑ये॒ दुव॑स्वते रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ ॥ 16आ (5आ) ॥
8 आयुष्कामेष्टि मन्त्राः
अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्थ्स वन॒स्पति॑भि॒-रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि॒,
सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्थ्स ओष॑धीभिर्,
य॒ज्ञ आयु॑ष्मा॒न्थ्स दक्षि॑णाभि॒र्,
ब्रह्मायु॑ष्म॒त्त-द्ब्रा᳚ह्म॒णै-रायु॑ष्मद्,
दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑ ऽमृते॒ना यु॑ष्मन्त॒स्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ॥ 17 (6) ॥
9 आयुष्कामेष्टि मन्त्राः (अनुषङ्गं)
अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्थ्स वन॒स्पति॑भि॒ रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि । सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्थ्स ओष॑धीभि॒रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि । य॒ज्ञ आयु॑ष्मा॒न्थ्स दक्षि॑णाभि॒रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ।
ब्रह्मायु॑ष्म॒त्त-द्ब्रा᳚ह्म॒णै-रायु॑ष्म॒-त्तेन॒त्वा ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्तं
करोमि । दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑ ऽमृते॒-नायु॑ष्मन्त॒स्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ॥ 17आ(6आ) ॥
10 अग्ंहोमुच मन्त्राः
या वा॑मिन्द्रा वरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतं॒ ,
ँया वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑, रक्ष॒स्या॑, तेज॒स्या॑,
त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतं॒,
ँयो वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒तेना व॑यजे॒,
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒, चतु॑ष्पाथ्सु,
गो॒ष्ठे, गृ॒हे-, ष्व॒फ्सोष॑धीषु॒, वन॒स्पति॑षु॒,
स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒तेना व॑यजे ॥ 18 (7) ॥
11 अग्ंहोमुच मन्त्राः (अनुषङ्गं)
या वा॑मिन्द्रा वरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।
या वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।
या वा॑मिन्द्रा वरुणा रक्ष॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् । या वा॑मिन्द्रा वरुणा तेज॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒ चतु॑ष्पाथ्सु प॒शुषु॒ (चतु॑ष्पाथ्सु॒)स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे । यो वा॑मिन्द्रा वरुणा गो॒ष्ठे स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा गृ॒हेषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒-ऽफ्सु स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरु॒णौष॑धीषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒ वन॒स्पति॑षु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ॥ (18आ) (7आ)
12 शास्तृ सूक्तं (आप्यं)
अग्ने॑ यशस्वि॒न्॒. यश॑से॒ मम॑र्प॒येन्द्रा॑वती॒ मप॑चिती मि॒हाव॑ह । अ॒य-म्मू॒र्धा प॑रमे॒ष्ठी सु॒वर्चा᳚-स्समा॒नाना॑ मुत्त॒म श्लो॑को अस्तु । भ॒द्र-म्पश्य॑न्त॒ उप॑सेदु॒रग्रे॒ तपो॑ दी॒क्षा मृष॑य स्सुव॒र्विदः॑ । ततः॑ क्ष॒त्र-म्बल॒मोज॑श्च जा॒त-न्तद॒स्मै दे॒वा अ॒भिसन्न॑-मन्तु । धा॒ता वि॑धा॒ता प॑र॒मोत स॒न्दृ-क्प्र॒जाप॑तिः परमे॒ष्ठी वि॒राजा᳚ । स्तोमा॒-श्चन्दाग्ं॑सि नि॒विदो॑म आहुरे॒तस्मै॑ रा॒ष्ट्रम॒भि-सन्न॑माम । अ॒भ्याव॑र्तद्ध्व॒-मुप॒मेत॑ सा॒कम॒यग्ं शा॒स्ता-ऽधि॑पतिर्वो अस्तु । अ॒स्य वि॒ज्ञान॒मनु॒सग्ं-र॑भद्ध्वमि॒म-म्प॒श्चादनु॑ जीवाथ॒ सर्वे᳚ ॥ 19 (8) ॥
13 राष्ट्रभृतं
ऋ॒ता॒षा-डृ॒तधा॑मा॒-ऽग्नि-र्ग॑न्ध॒र्वस्त-स्यौष॑धयो-ऽफ्स॒रस॒
ऊर्जो॒ नाम॒ स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒
तस्मै॒ स्वाहा॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा॑ ,
सग्ंहि॒तो वि॒श्वसा॑मा॒ सूर्यो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॒ मरी॑चयो-ऽफ्स॒रस॑ आ॒युव॑ ,
स्सुषु॒म्न स्सूर्य॑ रश्मि-श्च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॒ नक्ष॑त्राण्य-
फ्स॒रसो॑ बे॒कुर॑यो,
भु॒ज्युस्सु॑प॒र्णो य॒ज्ञो ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॒ दक्षि॑णा अफ्स॒रस॑ स्त॒वाः,
प्र॒जाप॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा॒ मनो॑ गन्ध॒र्वस्तस्य॑-र्ख्सा॒मान्य॑-फ्स॒रसो॒ वह्न॑य,
इषि॒रो वि॒श्व व्य॑चा॒ वातो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्यापो᳚ ऽफ्स॒रसो॑ मु॒दा,
भुव॑नस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।
स नो॑ रा॒स्वाज्या॑निग्ं रा॒यस्पोषग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ संवँथ्स॒रीणाग्॑ स्व॒स्तिम् ।
प॒र॒मे॒ष्ठ्यधि॑पति-र्मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॒ विश्व॑मफ्स॒रसो॒ भुव॑,
स्सुक्षि॒थि- स्सुभू॑ति-र्भद्र॒कृ-थ्सुव॑र्वा-न्प॒र्जन्यो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॑
वि॒द्युतो᳚ ऽफ्स॒रसो॒ रुचो॑,
दू॒रे हे॑तिर-मृड॒यो मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॑ प्र॒जा अ॑फ्स॒रसो॑ भी॒रुवः॒,
चारुः॑ कृपण का॒शी कामो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्या॒धयो᳚ ऽफ्स॒रस॑ श्शा॒चय॑न्ती॒र्,
नाम॒ स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ तस्मै॒ स्वाहा॒
ताभ्य॒ स्स्वाहा॒,
स नो॑ भुवनस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ । उ॒रु ब्रह्म॑णे॒-ऽस्मै क्ष॒त्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ ॥ 20 (9) ॥
14 राष्ट्रभृतं (अनुषङ्गं)
ऋ॒ता॒षा-डृ॒तधा॑मा॒-ऽग्नि-र्ग॑न्ध॒र्वस्स-इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्यौष॑धयो-ऽफ्स॒रस॒ ऊर्जो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
सग्ंहि॒तो वि॒श्वसा॑मा॒ सूर्यो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ मरी॑चयो-ऽफ्स॒रस॑ आ॒युवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
सुषु॒म्नस्सूर्य॑-रश्मिश्च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ नक्ष॑त्राण्य ऽफ्स॒रसो॑ बे॒कुर॑यो॒ नाम॒ ता
इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
भु॒ज्युस्सु॑प॒र्णो य॒ज्ञो ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ दक्षि॑णा अफ्स॒रस॑ स्त॒वा नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
प्र॒जाप॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा॒ मनो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॑र्-ख्सा॒मान्य॑-ऽफ्स॒रसो॒ वह्न॑यो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
इषि॒रो वि॒श्वव्य॑चा॒ वातो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्यापो᳚-ऽफ्स॒रसो॑ मु॒दा नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑
क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ भुव॑नस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।
स नो॑ रा॒स्वाज्या॑निग्ं रा॒यस्पोषग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ संवँथ्स॒रीणाग्॑
स्व॒स्तिग्ग् स्वाहा᳚ ॥
प॒र॒मे॒ष्ठ्यधि॑पति-र्मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ विश्व॑मफ्स॒रसो॒ भुवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
सुक्षि॒थि-स्सुभू॑ति-र्भद्र॒कृ-थ्सुव॑र्वा-न्प॒र्जन्यो॑ गन्ध॒र्वस्स
इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य ॑वि॒ध्युतो᳚-ऽफ्स॒रसो॒ रुचो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
दू॒रे हे॑तिर मृड॒यो मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॑ प्र॒जा अ॑फ्स॒रसो॑ भी॒रुवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ चारुः॑ कृपण का॒शी कामो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्या॒धयो᳚ ऽफ्स॒रस॑ श्शो॒चय॑न्ति॒-र्नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
स नो॑ भुवनस्यपते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।उ॒रु ब्रह्म॑णे॒-ऽस्मै क्ष॒त्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ॒ स्वाहा᳚ ॥ (20आ) (9आ)
15 सर्प सूक्तं
नमो॑ अस्तु स॒र्पेभ्यो॒ ये के च॑ पृथि॒वी मनु॑ । ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वि तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ । ये॑-ऽदो रो॑च॒ने दि॒वो ये वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑ । येषा॑म॒फ्सु सदः॑ कृ॒त-न्तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ । या इष॑वो यातु॒ धाना॑नां॒ ँये वा॒ वन॒स्पती॒ग्ं॒ रनु॑ । ये वा॑-ऽव॒टेषु॒ शेर॑ते॒ तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ 21 (10) ॥
16 पञ्चचोडाः
अ॒य-म्पु॒रो हरि॑केश॒ स्सूर्य॑रश्मि॒-स्तस्य॑ रथगृ॒थ्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ पुञ्जिकस्थ॒ला च॑ कृतस्थ॒ला चा᳚फ्स॒रसौ॑ यातु॒ धाना॑ हे॒ती रक्षाग्ं॑सि॒ प्रहे॑ति ,
र॒य-न्द॑क्षि॒णा वि॒श्व क॑र्मा॒ तस्य॑ रथ स्व॒नश्च॒ रथे॑-चित्रश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ मेन॒का च॑ सहज॒न्या चा᳚-ऽफ्स॒रसौ॑ दं॒ष्णवः॑ प॒शवो॑ हे॒तिः पौरु॑षेयो व॒धः प्रहे॑ति,
र॒य-म्प॒श्चा-द्वि॒श्व-व्य॑चा॒ स्तस्य॒ रथ॑ प्रोत॒श्चा-स॑मरथश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ᳚ प्र॒म्लोच॑न्ती चा नु॒म्लोच॑न्ती-चा-ऽफ्स॒रसौ॑ स॒र्पा हे॒ति-र्
व्या॒घ्राः प्रहे॑ति,
र॒य मु॑त्त॒रा-थ्सं॒यँद्व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑
वि॒श्वाची॑च घृ॒ताची॑ चा-फ्स॒रसा॒ वापो॑ हे॒ति-र्वातः॒ प्रहे॑ति ,
र॒य-मु॒पर्य॒-र्वाग्व॑-सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒-श्चारि॑ष्ट-नेमिश्च सेनानि ग्राम॒ण्या॑
वु॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्तिश्चा-फ्स॒रसौ॑ वि॒द्युद्धे॒ति-र॑व॒स्पूर्ज॒-न्प्रहे॑ति॒ ,
स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒
जम्भे॑ दधामि ॥ 22 (11) ॥
17 पञ्चचोडाः (अनुषङ्गं)
अ॒य-म्पु॒रो हरि॑केश॒ स्सूर्य॑रश्मि॒-स्तस्य॑ रथगृ॒थ्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑ पुञ्जिकस्थ॒ला च॑ कृतस्थ॒ला चा᳚फ्स॒रसौ॑ यातु॒धाना॑ हे॒ती रक्षाग्ं॑सि॒ प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥
अ॒य-न्द॑क्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा॒ तस्य॑ रथस्व॒नश्च॒ रथे॑ चित्रश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ मेन॒का च॑ सहज॒न्या चा᳚फ्स॒रसौ॑ दं॒ष्णवः॑ प॒शवो॑
हे॒तिः पौरु॑षेयो व॒धः प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते
य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥
अ॒य-म्प॒श्चा-द्वि॒श्व व्य॑चा॒-स्तस्य॒ रथ॑प्रोत॒श्चा-स॑मरथश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ᳚ प्र॒म्लोच॑न्तीचा नु॒म्लोच॑न्ती-चाफ्स॒रसौ॑ स॒र्पा हे॒ति-र्व्या॒घ्राः प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ तेय-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥
अ॒य-मु॑त्त॒रा-थ्सं॒यँद्व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ वि॒श्वाची॑च घृ॒ताची॑चा-फ्स॒रसा॒ वापो॑ हे॒ति-र्वातः॒
प्रह॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒
द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥
अ॒यमु॒पर्य॒-र्वाग्व॑सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒-श्चारि॑ष्ट-नेमिश्च सेनानि
ग्राम॒ण्या॑ वु॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्ति-श्चाफ्स॒रसौ॑ वि॒द्युद्धे॒तिर॑-
व॒स्पूर्ज॒-न्प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒
तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 22आ(11आ) ॥
18 अप्रतिरथः
आ॒शु-श्शिशा॑नो वृष॒भो न यु॒ध्मो घ॑नाघ॒नः, क्षोभ॑ण-श्चर्षणी॒नाम् । स॒ङ्क्रन्द॑नो-ऽनिमि॒ष ए॑क वी॒रश्श॒तग्ं
सेना॑ अजयथ्सा॒कमिन्द्रः॑ । स॒ङ्क्रन्द॑नेना निमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना᳚ । तदिन्द्रे॑ण जयत॒ त-थ्स॑हध्वं॒ ँयुधो॑ नर॒ इषु॑ हस्तेन॒ वृष्णा᳚ । स इषु॑हस्तै॒-स्स नि॑ष॒ङ्गिभि॑र्व॒शी सग्ग् स्र॑ष्टा॒ स युध॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ । स॒ग्ं॒सृ॒ष्ट॒जि-थ्सो॑म॒पा बा॑हु श॒र्ध्यू᳚र्ध्व ध॑न्वा॒ प्रति॑हिताभि॒रस्ता᳚ । बृह॑स्पते॒ परि॑दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हा ऽमित्राग्ं॑ अप॒ बाध॑मानः ॥ 23 ॥
प्र॒भ॒ञ्जन्-थ्सेनाः᳚ प्रमृ॒णो यु॒धा जय॑न्न॒स्माक॑-मेध्यवि॒ता रथा॑नाम् । गो॒त्र॒भिदं॑ गो॒विदं॒ ँवज्र॑बाहुं॒ जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒-मोज॑सा । इ॒मग्ं स॑जाता॒ अनु॑वीर-यध्व॒ मिन्द्रग्ं॑ सखा॒यो-ऽनु॒ सग्ं र॑भध्वम् । ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य-स्स्थवि॑रः॒ प्रवी॑र॒-स्सह॑स्वान्. वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः । अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒माति॑ष्ठ गो॒वित् ॥ 24 ॥
अ॒भिगो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ गाह॑मानो-ऽदा॒यो वी॒रश्श॒तम॑न्यु॒रिन्द्रः॑ । दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाड॑ यु॒ध्यो᳚-स्माक॒ग्ं॒ सेना॑ अवतु॒ प्रयु॒थ्सु । इन्द्र॑ आसां-ने॒ता बृह॒स्पति॒-र्दक्षि॑णा य॒ज्ञः पु॒र ए॑तु॒ सोमः॑ । दे॒व॒से॒नाना॑-मभिभञ्जती॒ना-ञ्जय॑न्तीना-म्म॒रुतो॑ य॒न्त्वग्रे᳚ । इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्याना᳚-म्म॒रुता॒ग्ं॒ शर्ध॑ उ॒ग्रम् । म॒हाम॑नसा-म्भुवनच्य॒वानां॒ घोषो॑ दे॒वानां॒ जय॑ता॒ मुद॑स्थात् । अ॒स्माक॒-मिन्द्र॒-स्समृ॑तेषु ध्व॒जेष्व॒स्माकं॒ ँया इष॑व॒स्ता ज॑यन्तु ॥ 25 ॥
अ॒स्माकं॑ ँवी॒रा उत्त॑रे भवन्त्व॒स्मानु॑ देवा अवता॒ हवे॑षु । उद्ध॑र्षय मघव॒-न्नायु॑धा॒-न्न्युथ्सत्व॑ना-म्माम॒कानां॒ महाग्ं॑सि । उद्वृ॑त्रहन्-वा॒जिनां॒ ँवाजि॑ना॒न्युद्रथा॑नां॒ जय॑तामेतु॒ घोषः॑ । उप॒प्रेत॒ जय॑ता नरस्स्थि॒रा व॑स्सन्तु बा॒हवः॑ ।
इन्द्रो॑ व॒-श्शर्म॑ यच्छ त्वना-धृ॒ष्या यथास॑थ । अव॑सृष्टा॒ परा॑पत॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑ सग्ंशिता ॥ 26 ॥
गच्छा॒मित्रा॒-न्प्रवि॑श॒ मैषां॒ कञ्च॒नोच्छि॑षः । मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छादयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒ ऽमृते॑ना॒भि-व॑स्ताम् । उ॒रोर्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ जय॑न्तं॒ त्वामनु॑ मदन्तु दे॒वाः । यत्र॑ बा॒णा-स्स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व । इन्द्रो॑ न॒स्तत्र॑ वृत्र॒हा वि॑श्वा॒हा शर्म॑ यच्छतु ॥ 27 (12) ॥
19 चमक-न्तृतीय अनुवाकः
श-ञ्च॑ मे॒ मय॑श्च मे प्रि॒य-ञ्च॑ मे-ऽनुका॒मश्च॑ मे॒
काम॑श्च मे सौमन॒सश्च॑ मे भ॒द्र-ञ्च॑ मे॒ श्रेय॑श्च मे॒
वस्य॑श्च मे॒ यश॑श्च मे॒ भग॑श्च मे॒ द्रवि॑ण-ञ्च मे
य॒न्ता च॑ मे ध॒र्ता च॑ मे॒ क्षेम॑श्च मे॒ धृति॑श्च मे॒
विश्वं॑ च मे॒ मह॑श्च मे (28)
सं॒विँच्च॑ मे॒ ज्ञात्र॑-ञ्च मे॒
सूश्च॑ मे प्र॒सूश्च॑ मे॒ सीर॑-ञ्च मे ल॒यश्च॑ म
ऋ॒त-ञ्च॑ मे॒-ऽमृतं॑ च मे ऽय॒क्ष्म-ञ्च॒ मे-ऽना॑मयच्च मे
जी॒वातु॑श्च मे दीर्घायु॒त्व-ञ्च॑ मे-ऽनमि॒त्र-ञ्च॒ मे-ऽभ॑य-ञ्च मे
सु॒ग-ञ्च॑ मे॒ शय॑न-ञ्च मे सू॒षा च॑ मे सु॒दिन॑-ञ्च मे ॥ 29 (13) ॥
20 विहव्यम्
ममा᳚ग्ने॒ वर्चो॑ विह॒वेष्व॑स्तु व॒य-न्त्वेन्धा॑ना स्त॒नुव॑-म्पुषेम ।
मह्य॑-न्नमन्ता-म्प्र॒दिश॒श्चत॑स्र॒ स्त्वया-ऽद्ध्य॑क्षेण॒ पृत॑ना जयेम ।
मम॑ दे॒वा वि॑ह॒वे स॑न्तु॒ सर्व॒ इन्द्रा॑वन्तो म॒रुतो॒ विष्णु॑र॒ग्निः ।
ममा॒न्तरि॑क्ष मु॒रु गो॒पम॑स्तु॒ मह्यं॒ ँवातः॑ पवता॒-ङ्कामे॑ अ॒स्मिन्न् ।
मयि॑ दे॒वा द्रवि॑ण॒ माय॑जन्ता॒-म्मय्या॒ शीर॑स्तु॒ मयि॑ दे॒वहू॑तिः ॥ 30 ॥
दैव्या॒ होता॑रा वनिषन्त॒ पूर्वे ऽरि॑ष्टा-स्स्याम त॒नुवा॑ सु॒वीराः᳚ । मह्यं॑ ँयजन्तु॒ मम॒ यानि॑ ह॒व्या-ऽऽकू॑ति स्स॒त्या मन॑सो मे अस्तु ।
एनो॒ मानिगा᳚-ङ्कत॒मच्च॒ नाहं-विँश्वे॑ देवासो॒ अधि॑वोच ता मे ।
देवी᳚ष्षडु-र्वीरु॒रुणः॑ कृणोत॒ विश्वे॑ देवास इ॒ह वी॑रयद्ध्वम् ।
माहा᳚स्महि प्र॒जया॒ मा त॒नूभि॒-र्मार॑धाम द्विष॒ते सो॑मराजन्न् ।
अ॒ग्निर्म॒न्यु-म्प्र॑तिनु॒द-न्पु॒रस्ता॒-दद॑ब्धो गो॒पाः परि॑पाहि न॒स्त्वम् ॥ 31 ॥
प्र॒त्यञ्चो॑ यन्तु नि॒गुतः॒ पुन॒स्ते॑ ऽमैषा᳚-ञ्चि॒त्त-म्प्र॒बुधा॒ विने॑शत् ।
धा॒ता धा॑तृ॒णा-म्भुव॑नस्य॒ यस्पति॑-र्दे॒वग्ं स॑वि॒तार॑मभि माति॒षाह᳚म् ।
इ॒मं-यँ॒ज्ञ म॒श्विनो॒भा बृह॒स्पति॑-र्दे॒वाः पा᳚न्तु॒ यज॑मान-न्न्य॒र्थात् ।
उ॒रु॒व्यचा॑ नो महि॒ष श्शर्म॑यग्ं सद॒स्मिन्. हवे॑ पुरुहू॒तः पु॑रु॒क्षु ।
स नः॑ प्र॒जायै॑ हर्यश्व मृड॒येन्द्र॒ मा नो॑ रीरिषो॒ मा परा॑दाः ॥ 32 ॥
ये न॑ स्स॒पत्ना॒ अप॒ते भ॑वन्त्विन्द्रा॒-ग्निभ्या॒ मव॑ बाधामहे॒ तान् ।
वस॑वो रु॒द्रा आ॑दि॒त्या उ॑परि॒ स्पृशं॑ मो॒ग्रं-चेत्ता॑रमधि रा॒जम॑क्रन्न् ।
अ॒र्वाञ्च॒ मिन्द्र॑ म॒मुतो॑ हवामहे॒ यो गो॒जि-द्ध॑न॒-जिद॑श्व॒-जिद्यः ।
इ॒मन्नो॑ य॒ज्ञं-विँ॑ह॒वे जु॑षस्वा॒स्य कु॑र्मो हरिवो मे॒दिनं॑ त्वा ॥ 33 (14) ॥
21 मृगारः
अ॒ग्ने-र्म॑न्वे प्रथ॒मस्य॒ प्रचे॑तसो॒य-म्पाञ्च॑जन्य-म्ब॒हव॑ स्समि॒न्धते᳚ ।
विश्व॑स्यां-विँ॒शि प्र॑विविशि॒वाग्ं स॑मीमहे॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ।
यस्ये॒द-म्प्रा॒ण-न्नि॑मि॒ष-द्यदेज॑ति॒ यस्य॑ जा॒त-ञ्जन॑मान-ञ्च॒ केव॑लम् ।
स्तौम्य॒ग्नि-न्ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ।
इन्द्र॑स्य मन्ये प्रथ॒मस्य॒ प्रचे॑तसो वृत्र॒घ्न-स्स्तोमा॒ उप॒मा मु॒पागुः॑ ।
यो दा॒शुषः॑ सु॒कृतो॒ हव॒मुप॒ गन्ता॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ॥ 34 ॥
य स्सं॑ग्रा॒म-न्नय॑ति॒ संवँ॒शी यु॒धे यः पु॒ष्टानि॑ सग्ंसृ॒जति॑ त्र॒याणि॑ । स्तौमीन्द्र॑-न्नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः । म॒न्वेवां᳚ मित्रावरुणा॒ तस्य॑ वित्त॒ग्ं॒ सत्यौ॑जसा दृग्ंहणा॒ य-न्नु॒देथे᳚ । या राजा॑नग्ं स॒रथं॑ ँया॒थ उ॑ग्रा॒ ता नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
यो वा॒ग्ं॒ रथ॑ ऋ॒जुर॑श्मि-स्स॒त्यध॑र्मा॒ मिथु॒-श्चर॑न्त-मुप॒याति॑ दू॒षयन्न्॑ ॥ 35 ॥
स्तौमि॑ मि॒त्रावरु॑णा नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः । वा॒यो-स्स॑वि॒तु-र्वि॒दथा॑नि मन्महे॒ यावा᳚त्म॒न्-वद्बि॑भृ॒तो यौ
च॒ रक्ष॑तः । यौ विश्व॑स्य परि॒भू ब॑भू॒वतु॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
उप॒श्रेष्ठा॑न आ॒शिषो॑ दे॒वयो॒र्धर्मे॑ अस्थिरन्न् । स्तौमि॑ वा॒युग्ं स॑वि॒तार॑-न्नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
र॒थीत॑मौ रथी॒ना म॑ह्व ऊ॒तये॒ शुभ॒ङ्गमि॑ष्ठौ सु॒यमे॑-भि॒रश्वैः᳚ ॥ 36 ॥
ययो᳚र्वा-न्देवौ दे॒वेष्व-नि॑शित॒ मोज॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः । यदया॑तं-वँह॒तुग्ं सू॒र्याया᳚-स्त्रिच॒क्रेण॑ स॒ग्ं॒ सद॑मि॒च्छमा॑नौ । स्तौमि॑ दे॒वा व॒श्विनौ॑ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
म॒रुतां᳚ मन्वे॒ अधि॑नो ब्रुवन्तु॒ प्रेमां-वाँचं॒ ँविश्वा॑मवन्तु॒ विश्वे᳚ ।
आ॒शून्. हु॑वे सु॒यमा॑नू॒तये॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । ति॒ग्ममायु॑धं-वीँडि॒तग्ं सह॑स्वद दि॒व्यग्ं शर्धः॒ पृत॑नासु जि॒ष्णु ॥ 37 ॥
स्तौमि॑ दे॒वा-न्म॒रुतो॑ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । दे॒वाना᳚-म्मन्वे॒ अधि॑ नो ब्रुवन्तु॒ प्रेमां-वाँचं॒ ँविश्वा॑मवन्तु॒ विश्वे᳚ । आ॒शून्. हु॑वे सु॒यमा॑नू॒तये॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । यदि॒द-म्मा॑-ऽभि॒शोच॑ति॒ पौरु॑षेयेण॒ दैव्ये॑न । स्तौमि॒ विश्वा᳚-न्दे॒वा-न्ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः ।
अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति॒रन्विद॑नु मते॒ त्वं-वैँ᳚श्वान॒रो न॑ ऊ॒त्या पृ॒ष्टो दि॒वि ॥ 38 ॥
अनु॑नो॒-ऽध्यानु॑मति-र्य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ मन्यताम् । अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒ वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ । अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑ नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ॥ 38अ ॥
वै॒श्वा॒न॒रो न॑ ऊ॒त्या ऽऽप्रया॑तु परा॒वतः॑ । अ॒ग्निरु॒क्थेन॒ वाह॑सा ।
पृ॒ष्टो दि॒वि पृ॒ष्टो अ॒ग्निः पृ॑थि॒व्या-म्पृ॒ष्टो विश्वा॒ ओष॑धी॒रा-वि॑वेश ।
वै॒श्वा॒न॒र स्सह॑सा पृ॒ष्टो अ॒ग्निस्सनो॒ दिवा॒ सरि॒षः पा॑तु॒ नक्त᳚म् ॥ 38ब् ॥
ये अप्र॑थेता॒ ममि॑तेभि॒ रोजो॑भि॒ र्ये प्र॑ति॒ष्ठे अभ॑वतां॒-वँसू॑नाम् । स्तौमि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मग्ं ह॑सः ।
उर्वी॑ रोदसी॒ वरि॑वः कृणोत॒-ङ्क्षेत्र॑स्य पत्नी॒ अधि॑नो ब्रूयातम् । स्तौमि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मग्ं ह॑सः ।
यत्ते॑ व॒य-म्पु॑रुष॒त्राय॑ वि॒ष्ठा वि॑द्वाग्ं सश्च कृ॒मा कच्च॒ नागः॑ ॥ 39 ॥
कृ॒धी स्व॑स्माग्ं अदि॑ते॒रना॑गा॒ व्येनाग्ं॑सि शिश्रथो॒ विष्व॑गग्ने । यथा॑ ह॒ त-द्व॑सवो गौ॒र्यं॑ चि-त्प॒दिषि॒ता ममु॑ञ्चता यजत्राः ।
ए॒वा त्वम॒स्म-त्प्रमु॑ञ्चा॒ व्यग्ंहः॒ प्राता᳚र्यग्ने प्रत॒रान्न॒ आयुः॑ ॥ 40 (15) ॥
22 सर्पाहुती मन्त्राः
स॒मीची॒ नामा॑सि॒ प्राची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ ऽग्निरधि॑पति रसि॒तो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौनो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधाम्यो-,
-ज॒स्विनी॒ नामा॑सि दक्षि॒णा दिक्तस्या᳚स्त॒ इन्द्रो-ऽधि॑पतिः॒ पृदा॑कुः॒ ,
प्राची॒ नामा॑सि प्र॒तीची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ सोमो-ऽधि॑पति स्स्व॒जो॑ ,
-ऽव॒स्थावा॒ नामा॒-स्युदी॑ची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ वरु॒णो-ऽधि॑पति-स्ति॒रश्च॑ राजि॒,
-रधि॑पत्नी॒ नामा॑सि बृह॒ती दिक्तस्या᳚स्ते॒ बृह॒स्पति॒-रधि॑पति श्श्वि॒त्रो,
व॒शिनी॒ नामा॑सी॒ य-न्दिक्तस्या᳚स्ते य॒मो-ऽधि॑पतिः क॒ल्माष॑ ग्रीवो,
रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒
ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ॥ 41 (16) ॥
23 सर्पाहुती मन्त्राः (अनुषङ्गं)
स॒मीची॒ नामा॑सि॒ प्राची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ ऽग्निरधि॑पति रसि॒तो र॑क्षि॒ता-यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता
ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒
ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
ओ॒ज॒स्विनी॒ नामा॑सि दक्षि॒णा दिक्तस्या᳚स्त॒ इन्द्रो-ऽधि॑पतिः॒ पृदा॑कू रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
प्राची॒ नामा॑सि प्र॒तीची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ सोमो-ऽधि॑पति स्स्व॒जो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।
अ॒व॒स्थावा॒ नामा॒-स्युदी॑ची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ वरु॒णो-ऽधि॑पति-स्ति॒रश्च॑ राजी रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।
अधि॑पत्नी॒ नामा॑सि बृह॒ती दिक्तस्या᳚स्ते॒ बृह॒स्पति॒-रधि॑पति-श्श्वि॒त्रो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।
व॒शिनी॒ नामा॑सी॒य-न्दिक्तस्या᳚स्ते य॒मो-ऽधि॑पतिः क॒ल्माष॑ ग्रीवो रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒
ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 41आ (16आ) ॥
24 गन्धर्वाहुतीः
हे॒तयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँपु॒रो गृ॒हा अ॒ग्निर्व॒ इष॑व स्सलि॒लो,
नि॑लि॒पा-न्नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वोँ दक्षि॒णा गृ॒हाः पि॒तरो॑ व॒ इष॑व॒ स्सग॑रो,
व॒ज्रिणो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँप॒श्चा-द्गृ॒हा स्स्वप्नो॑ व॒ इष॑वो॒ गह्व॑रो,
-ऽव॒स्थावा॑नो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उत्त॒रा-द्गृ॒हा आपो॑ व॒ इष॑व स्समु॒द्रो-,
-ऽधि॑पतयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उ॒परि॑ गृ॒हा व॒र्॒षं-वँ॒ इष॒वो-ऽव॑स्वान्,
क्र॒व्या नाम॑स्थ॒ पार्थि॑वा॒-स्तेषां᳚-वँ इ॒ह गृ॒हा अन्नं॑ ँव॒ इष॑वो निमि॒षो,
वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒
तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 42 (17) ॥
25 गन्धर्वाहुतीः (अनुषङ्गं)
हे॒तयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँपु॒रो गृ॒हा अ॒ग्निर्व॒ इष॑व-स्सलि॒लो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
नि॒लि॒पा-न्नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वोँ दक्षि॒णा गृ॒हाः पि॒तरो॑ व॒ इष॑व॒-स्सग॑रो वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
व॒ज्रिणो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँप॒श्चा-द्गृ॒हा स्स्वप्नो॑ व॒ इष॑वो॒ गह्व॑रो वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
अ॒व॒स्था वा॑ नो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उत्त॒रा-द्गृ॒हा आपो॑ व॒ इष॑वस्समु॒द्रो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधा॒मि ।
अधि॑पतयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उ॒परि॑ गृ॒हा व॒र्॒षं-वँ॒ इष॒वो-ऽव॑स्वान् वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
क्र॒व्या नाम॑स्थ॒ पार्थि॑वा॒-स्तेषां᳚-वँ इ॒ह गृ॒हा अन्नं॑ ँव॒ इष॑वो निमि॒षो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 42आ (17आ) ॥
26 अज्यानि मन्त्राः
श॒तायु॑धाय श॒तवी᳚र्याय श॒तोत॑ये ऽभिमाति॒षाहे᳚ । श॒तं-योँ न॑ श्श॒रदो॒ अजी॑ता॒-निन्द्रो॑ नेष॒दति॑ दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ।
ये च॒त्वारः॑ प॒थयो॑ देव॒याना॑ अन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒यन्ति॑ । तेषां॒-योँ अज्या॑नि॒- मजी॑ति-मा॒वहा॒त्तस्मै॑ नो देवाः॒ परि॑दत्ते॒ह सर्वे᳚ । ग्री॒ष्मो हे॑म॒न्त उ॒त नो॑ वस॒न्त श्श॒र-द्व॒र्॒षा स्सु॑वि॒तन्नो॑ अस्तु ।
तेषा॑-मृतू॒नाग्ं श॒तशा॑रदाना-न्निवा॒त ए॑षा॒मभ॑ये स्याम । इ॒दु॒व॒थ्स॒राय॑ परिवथ्स॒राय॑ संवँथ्स॒राय॑ कृणुता बृ॒हन्नमः॑ । तेषां᳚ ँव॒यग्ं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒-ञ्ज्योगजी॑ता॒ अह॑ता स्स्याम ।
भ॒द्रान्न॒-श्श्रेय॒ स्सम॑नैष्ट देवा॒ स्त्वया॑-ऽव॒सेन॒ सम॑शी महित्वा ।
सनो॑मयो॒ भूः पि॑तो॒ आवि॑शस्व॒ शन्तो॒काय॑ त॒नुवे᳚ स्यो॒नः ॥ 43 (18) ॥
भू॒त-म्भव्यं॑ भवि॒ष्य-द्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नम॒ ऋ-ख्साम॒-यजु॒-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो॑ गाय॒त्री त्रि॒ष्टुप् जग॑ती॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमः॑ पृथि॒व्य॑न्तरि॑क्षं॒ द्यौ-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो॒ ऽग्निर्वा॒यु-स्सूर्यो॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमः॑ प्रा॒णो-व्या॒नो॑-ऽपा॒नो वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो-ऽन्नं॑ कृ॒षि-र्वृष्टि॒-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमः॑ पि॒ता पु॒त्रः पौत्रो॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒ र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ नमः॑ ॥ 44 (19) ॥
27 अथर्वशीर्षं
(तै. ब्रा. 1.5.8.1-1.5.8.3)
इन्द्रो॑ दधी॒चो अ॒स्तभिः॑ । वृ॒त्राण्य प्र॑तिष्कुतः । ज॒घान॑ नव॒तीर्नव॑ । इ॒च्छन्न-श्व॑स्य॒ यच्छिरः॑ । पर्व॑ते॒ष्वप॑श्रितम् । तद्वि॑दच्छर्य॒णाव॑ति ।
अद्राह॒ गोरम॑न्वत । नाम॒ त्वष्टु॑र-पी॒च्य᳚म् । इ॒त्था च॒न्द्रम॑सो गृ॒हे ।
इन्द्र॒मि-द्गा॒थिनो॑ बृ॒हत् ॥ 45 ॥
इन्द्र॑ म॒र्केभि॑ र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒ ँवाणी॑रनूषत । इन्द्र॒ इद्धर्यो॒ स्सचा᳚ ।
स-म्मि॑श्ल॒ आव॑चो॒ युजा᳚ । इन्द्रो॑ व॒ज्री हि॑र॒ण्ययः॑ । इन्द्रो॑ दी॒र्घाय॒ चक्ष॑से । आसूर्यग्ं॑ रोहय-द्दि॒वि । वि गोभि॒रद्रि॑मैरयत् । इन्द्र॒ वाजे॑षु नो अव । स॒हस्र॑ प्रधनेषु च ॥ 46 ॥
उ॒ग्र उ॒ग्राभि॑-रू॒तिभिः॑ । तमिन्द्रं॑ ँवा जयामसि । म॒हे वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे । स वृषा॑ वृष॒भो-भु॑वत् । इन्द्र॒ स्सदा म॑ने कृ॒तः । ओजि॑ष्ठ॒ स्सबले॑ हि॒तः । द्यु॒म्नी श्लो॒की स सौ॒म्यः॑ । गि॒रा वज्रो॒ न सम्भृ॑तः । सब॑लो॒ अन॑पच्युतः । व॒व॒क्षु रु॒ग्रो अस्तृ॑तः ॥ 47 (20) ॥
28 प्रत्यङ्गिरसः
(तै. ब्रा. 2.4.2.1-2.4.2.4)
चक्षु॑षो हेते॒ मन॑सो हेते । वाचो॑ हेते॒ ब्रह्म॑णो हेते । योमा॑-ऽघा॒यु-र॑भि॒दास॑ति । तम॑ग्ने मे॒न्या-ऽमे॒नि-ङ्कृ॑णु । योमा॒ चक्षु॑षा॒ यो मन॑सा । यो वा॒चा ब्रह्म॑णा-ऽघा॒यु-र॑भि॒दास॑ति । तया᳚-ऽग्ने॒ त्व-म्मे॒न्या । अ॒मुम॑ मे॒नि-ङ्कृ॑णु । य-त्किञ्चा॒सौ मन॑सा॒ यच्च॑ वा॒चा । य॒ज्ञै-र्जु॒होति॒ यजु॑षा ह॒विर्भिः॑ ॥ 48 ॥
त-न्मृ॒त्यु-र्निर्-ऋ॑त्या संविँदा॒नः । पु॒रा दि॒ष्टा दाहु॑ती रस्यहन्तु ।
या॒तु॒ धाना॒ निर्-ऋ॑ति॒ रादु॒रक्षः॑ । ते अ॑स्यघ्नं॒ त्वनृ॑तेन स॒त्यम् ।
इन्द्र॑षिता॒ आज्य॑मस्य मथ्नन्तु । मात-थ्समृ॑द्धि॒ यद॒सौ क॒रोति॑ ।
हन्मि॑ते॒-ऽह-ङ्कृ॒तग्ं ह॒विः । यो मे॑ घो॒रमची॑ कृतः ।
अपा᳚ञ्चौ त उ॒भौ बा॒हू । अप॑नह्याम्या॒स्य᳚म् ॥ 49 ॥
अप॑नह्यामिते बा॒हू । अप॑ नह्याम्या॒स्य᳚म् । अ॒ग्ने-र्दे॒वस्य॒ ब्रह्म॑णा । सर्वं॑ ते ऽवधिष्-ङ्कृ॒तम् । पु॒रा-ऽमुष्य॑ वष-ट्का॒रात् । य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ नस्कृधि । स्वि॑ष्ट-म॒स्माकं॑ भूयात् । मा-ऽस्मा-न्प्राप॒न्नरा॑तयः । अन्ति॑दू॒रे स॒तो अ॑ग्ने । भ्रातृ॑व्यस्या भि॒दास॑तः । व॒ष॒-ट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण । कृ॒त्याग्ं ह॑न्मि कृ॒ताम॒हम् । यो मा॒ नक्तं॒ दिवा॑ सा॒यम् । प्रा॒त-श्चाह्नो॑ नि॒पीय॑ति । अ॒द्या-तमि॑न्द्र॒ वज्रे॑ण । भ्रातृ॑व्य-म्पादयामसि ॥ 50 (21) ॥
(तै. ब्रा. 2.5.1.1-2.5.1.3)
प्रा॒णो र॑क्षति॒ विश्व॒मेज॑त् । इर्यो॑ भू॒त्वा ब॑हु॒धा ब॒हूनि॑ । स इ-थ्सर्वं॒ ँव्या॑नशे । यो दे॒वो दे॒वेषु॑ वि॒भूर॒न्तः ।
आवृ॑दू॒दा-त्क्षेत्रिय॑द्ध्व॒ग-द्वृषा᳚ । तमि-त्प्रा॒ण-म्मन॒सोप॑ शिक्षत ।
अग्रं॑ दे॒वाना॑-मि॒दम॑त्तु नो ह॒विः । मन॑स॒श्चि-त्ते॒दम् । भू॒त-म्भव्यं॑ च गुप्यते । तद्धि दे॒वेष्व॑-ग्रि॒यम् ॥ 51 ॥
आन॑ एतु पुरश्च॒रम् । स॒ह दे॒वै-रि॒मग्ं हव᳚म् । मन॒-श्श्रेय॑सि श्रेयसि । कर्म॑न्. य॒ज्ञप॑तिं॒ दध॑त् । जु॒षतां᳚ मे॒ वागि॒दग्ं ह॒विः । वि॒रा-ड्दे॒वी पु॒रोहि॑ता । ह॒व्य॒वाडन॑-पायिनी । यया॑ रू॒पाणि॑ बहु॒धा वद॑न्ति । पेशाग्ं॑सि दे॒वाः प॑र॒मे ज॒नित्रे᳚ । सा नो॑ वि॒राडन॑प स्फुरन्ती ॥ 52 ॥
वाग्दे॒वी जु॑षता मि॒दग्ं ह॒विः । चक्षु॑-र्दे॒वानां॒ ज्योति॑र॒मृते॒ न्य॑क्तम् ।
अ॒स्य वि॒ज्ञाना॑य बहु॒धा निधी॑यते । तस्य॑ सु॒म्न-म॑शीमहि । मा नो॑ हासी-द्विचक्ष॒णम् । आयु॒रिन्नः॒ प्रती᳚र्यताम् । अन॑न्धा॒-श्चक्षु॑षा व॒यम् । जी॒वा ज्योति॑-रशीमहि । सुव॒-र्ज्योति॑-रु॒तामृतं᳚ । श्रोत्रे॑ण भ॒द्र मु॒त-शृ॑ण्वन्ति स॒त्यम् । श्रोत्रे॑ण॒ वाचं॑ बहु॒धोद्यमा॑नाम् । श्रोत्रे॑ण॒ मोद॑श्च॒ मह॑श्च श्रूयते ।
श्रोत्रे॑ण॒ सर्वा॒ दिश॒ आशृ॑णोमि । येन॒ प्राच्या॑ उ॒त द॑क्षि॒णा । प॒तीच्यै॑ दि॒श-श्शृ॒ण्वन्त्यु॑त्त॒रात् । तदिच्छ्रोत्रं॑ बहु॒धोद्यमा॑नम् ।
अ॒रान्न ने॒मिः परि॒सर्वं॑ बभूव ॥ 53 (22) ॥
(तै. ब्रा. 2.7.7.1-2.7.7.7)
सि॒ग्ं॒हे व्या॒घ्र उ॒त या पृदा॑कौ । त्विषि॑-र॒ग्नौ ब्रा᳚ह्म॒णे सूर्ये॒या ।
इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । या रा॑ज॒न्ये॑ दुन्दु॒-भावाय॑तायाम् । अश्व॑स्य॒ क्रन्द्ये॒ पुरु॑षस्य मा॒यौ । इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । या ह॒स्तिनि॑ द्वी॒पिनि॒ या हिर॑ण्ये । त्विषि॒-रश्वे॑षु॒ पुरु॑षेषु॒ गोषु॑ ॥ 54 ॥
इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । रथे॑ अ॒क्षेषु॑ वृष॒भस्य॒ वाजे᳚ । वाते॑ प॒र्जन्ये॒ वरु॑णस्य॒ शुष्मे᳚ । इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । राड॑सि वि॒राड॑सि । स॒म्राड॑सि स्व॒राड॑सि । इन्द्रा॑य त्वा॒ तेज॑स्वते॒ तेज॑स्वन्तग्ग् श्रीणामि । इन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स्वत॒ ओज॑स्वन्तग्ग् श्रीणामि ॥ 55 ॥
इन्द्रा॑य त्वा॒ पय॑स्वते॒ पय॑स्वन्तग्ग् श्रीणामि । इन्द्रा॑य॒ त्वा-ऽऽयु॑ष्मत॒ आयु॑ष्मन्तग्ग् श्रीणामि । तेजो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । तेज॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । तेज॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । तेज॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । तेज॑सा॒ स-म्पि॑पृग्धिमा । ओजो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि ॥ 56 ॥
ओज॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । ओज॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । ओज॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । ओज॑सा॒ सम्पि॑पृग्धि मा । पयो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । पय॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । पय॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । पय॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । पय॑सा॒ सम्पि॑पृग्धि मा ॥ 57 ॥
आयु॑रसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । आयु॑ष्मदस्तु मे॒ मुख᳚म् । आयु॑ष्म॒च्छिरो॑ अस्तु मे । आयु॑ष्मान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । आयु॑षा॒ सम्पि॑पृग्धि मा । इ॒म म॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृधि । प्रि॒यग्ं रेतो॑ वरुण सोम राजन्न् । मा॒ ते वा᳚स्मा अदिते॒ शर्म॑ यच्छ । विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒-र्यथा-ऽस॑त् ॥ 58 ॥
आयु॑रसि वि॒श्वायु॑रसि । स॒र्वायु॑रसि॒ सर्व॒मायु॑रसि । यतो॒ वातो॒ मनो॑जवाः । यतः॒, क्षर॑न्ति॒ सिन्ध॑वः । तासां᳚ त्वा॒ सर्वा॑साग्ं रु॒चा । अ॒भिषि॑ञ्चामि॒ वर्च॑सा । स॒मु॒द्र इ॑वासि ग॒ह्मना᳚ । सोम॑ इवा॒स्यदा᳚भ्यः । अ॒ग्निरि॑व वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । सूर्य॑ इव॒ ज्योति॑षा वि॒भूः ॥ 59 ॥
अ॒पां-योँ द्रव॑णे॒ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । तेज॑से ब्रह्मवर्च॒साय॑ गृह्णामि । अ॒पां-यँ ऊ॒र्मौ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । ओज॑से वी॒र्या॑य गृह्णामि । अ॒पां-योँ म॑द्ध्य॒तो रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । पुष्टै᳚ प्र॒जन॑नाय गृह्णामि । अ॒पां-योँ य॒ज्ञियो॒ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । आयु॑षे दीर्घायु॒त्वाय॑ गृह्णामि ॥ 60 (23) ॥
29 अन्न सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.1-2.8.8.4)
अ॒हम॑स्मि प्रथम॒जा ऋ॒तस्य॑ । पूर्वं॑ दे॒वेभ्यो॑ अ॒मृत॑स्य॒ नाभिः॑ ।
यो मा॒ ददा॑ति॒ स इ दे॒व मा वाः᳚ । अ॒हमन्न॒ मन्न॑ म॒दन्त॑मद्मि । पूर्व॑-म॒ग्नेरपि॑ दह॒त्यन्नं᳚ । य॒त्तौ हा॑साते अहमुत्त॒रेषु॑ । व्यात्त॑मस्य प॒शव॑-स्सु॒जम्भ᳚म् । पश्य॑न्ति॒ धीराः॒ प्रच॑रन्ति॒ पाकाः᳚ ।
जहा᳚म्य॒न्य-न्न ज॑हाम्य॒न्यम् । अ॒हमन्नं॒ ँवश॒मिच्च॑रामि ॥ 61 ॥
स॒मा॒नमर्थं॒ पर्ये॑मि भु॒ञ्जत् । को मा मन्नं॑ मनु॒ष्यो॑ दयेत ।
परा॑के॒ अन्नं॒ निहि॑तं-लोँ॒क ए॒तत् । विश्वै᳚-र्दे॒वैः पि॒तृभि॑-र्गु॒प्तमन्न᳚म् ।
यद॒द्यते॑ लु॒प्यते॒ य-त्प॑रो॒प्यते᳚ । श॒त॒-त॒मीसा त॒नूर्मे॑ बभूव ।
म॒हान्तौ॑ च॒रू स॑कृ-द्दु॒ग्धेन॑ पप्रौ । दिव॑ञ्च॒ पृश्ञि॑ पृथि॒वी-ञ्च॑ सा॒कम् ।
तथ्सं॒-पिब॑न्तो॒ नमि॑नन्ति वे॒धसः॑ । नैतद्भूयो॒ भव॑ति॒ नो कनी॑यः ॥ 62 ॥
अन्नं॑ प्रा॒णमन्न॑ मपा॒न-मा॑हुः । अन्नं॑ मृ॒त्यु-न्तमु॑ जी॒वातु॑ माहुः ।
अन्नं॑ ब्र॒ह्माणो॑ ज॒रसं॑ ँवदन्ति । अन्न॑माहुः प्र॒जन॑न-म्प्र॒जाना᳚म् ।
मोघ॒-मन्नं॑ ँविन्दते॒ अप्र॑चेताः । स॒त्य-म्ब्र॑वीमि व॒ध इथ्स तस्य॑ ।
नार्य॒मणं॒ पुष्य॑ति॒ नो सखा॑यम् । केव॑लाघो भवति केवला॒दी ।
अ॒ह-म्मे॒घ स्स्त॒नय॒न् वर्ष॑न्नस्मि । माम॑दन्त्य॒-हम॑द्म्य॒न्यान् ॥ अ॒हग्ं सद॒मृतो॑ भवामि । मदा॑दि॒त्या अधि॒ सर्वे॑ तपन्ति ॥ 63 ॥
30 वा-ख्सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.4)
दे॒वीं-वाँच॑म जनयन्त॒ य-द्वाग्वद॑न्ति ॥ 64 ॥
दे॒वीं-वाँच॑मजनयन्त दे॒वाः । तां-विँ॒श्वरू॑पाः प॒शवो॑ वदन्ति । सा नो॑ म॒न्द्रेष॒ मूर्जं॒ दुहा॑ना । धे॒नुर्वाग॒स्मा-नुप॒सुष्टु॒तैतु॑ ॥ 64अ ॥
य-द्वाग्वद॑न्त्य विचेत॒नानि॑ । राष्ट्री॑ दे॒वाना᳚-न्निष॒साद॑ म॒न्द्रा । चत॑स्र॒ ऊर्जं॑ दुदुहे॒ पयाग्ं॑सि । क्व॑स्वि दस्याः पर॒म-ञ्ज॑गाम ॥ 64ब् ॥
(तै. ब्रा. 2.8.8.4-2.8.8.5)
अ॒न॒न्ता-मन्ता॒दधि॒ निर्मि॑ता-म्म॒हीम् । यस्यां᳚ दे॒वा अ॑दधु॒-र्भोज॑नानि । एका᳚क्षरा-न्द्वि॒पदा॒ग्ं॒ षट्प॑दाञ्च । वाच॑-न्दे॒वा उप॑जीवन्ति॒ विश्वे᳚ । वाच॑-न्दे॒वा उप॑जीवन्ति॒ विश्वे᳚ । वाच॑-ङ्गन्ध॒र्वाः प॒शवो॑ मनु॒ष्याः᳚ । वा॒चीमा विश्वा॒ भुव॑ना॒-न्यर्पि॑ता । सा नो॒ हवं॑ जुषता॒-मिन्द्र॑ पत्नी ।
वाग॒क्षरं॑ प्रथम॒जा ऋ॒तस्य॑ । वेदा॑ना-म्मा॒ता-ऽमृत॑स्य॒ नाभिः॑ ॥ 65 ॥
सा नो॑ जुषा॒णोप॑ य॒ज्ञ मागा᳚त् । अव॑न्ती दे॒वी सु॒हवा॑ मे अस्तु । या मृष॑यो मन्त्र॒ कृतो॑ मनी॒षिणः॑ । अ॒न्वैच्छ॑-न्दे॒वा-स्तप॑सा॒ श्रमे॑ण । ता-न्दे॒वीं-वाँचग्ं॑ ह॒विषा॑ यजामहे । सा नो॑ दधातु सुकृ॒तस्य॑ लो॒के ।
च॒त्वारि॒ वा-क्परि॑मिता प॒दानि॑ । तानि॑ विदु-र्ब्राह्म॒णा ये म॑नी॒षिणः॑ । गुहा॒ त्रीणि॒ निहि॑ता॒ नेङ्ग॑यन्ति । तु॒रीयं॑ ँवा॒चो म॑नु॒ष्या॑ वदन्ति ॥ 66 ॥
31 श्रद्धा सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.5-2.8.8.8)
श्र॒द्धया॒-ऽग्नि स्समि॑ध्यते । श्र॒द्धया॑ विन्दते ह॒विः । श्र॒द्धा-म्भग॑स्य मू॒र्धनि॑ । वच॒सा वे॑दयामसि । प्रि॒यग्ग् श्र॑द्धे॒ दद॑तः । प्रि॒यग्ग् श्र॑द्धे॒ दिदा॑सतः । प्रि॒य-म्भो॒जेषु॒ यज्व॑सु । इ॒द-म्म॑ उदि॒त-ङ्कृ॑धि । यथा॑ दे॒वा असु॑रेषु । श्र॒द्धा मु॒ग्रेषु॑ चक्रि॒रे ॥ 67 ॥
ए॒व-म्भो॒जेषु॒ यज्व॑सु । अ॒स्माक॑-मुदि॒त-ङ्कृ॑धि । श्र॒द्धा-न्दे॑वा॒ यज॑मानाः । वा॒यु-गो॑पा॒ उपा॑सते । श्र॒द्धाग्ं हृ॑द॒य्य॑या-ऽऽकू᳚त्या । श्र॒द्धया॑ हूयते ह॒विः ।
श्र॒द्धा-म्प्रा॒तर्-ह॑वामहे । श्र॒द्धा-म्म॒द्ध्यन्दि॑नं॒ परि॑ । श्र॒द्धाग्ं सूर्य॑स्य नि॒म्रुचि॑ । श्रद्धे॒ श्रद्धा॑पये॒ हमा᳚ ॥ 68 ॥
श्र॒द्धा दे॒वान-धि॑वस्ते । श्र॒द्धा विश्व॑ मि॒द-ञ्जग॑त् । श्र॒द्धा-ङ्काम॑स्य मा॒तर᳚म् । ह॒विषा॑ वर्धयामसि ॥ 69अ ॥
32 ब्रह्म सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.10-2.8.8.11)
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता᳚त् । विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒द्ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठाः । स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ॥ पि॒ता-वि॒राजा॑ मृष॒भो-र॑यी॒णाम् । अ॒न्तरि॑क्षं-विँ॒श्वरू॑प॒ आवि॑वेश ॥ 69ब् ॥
तम॒र्कैर॒भ्य॑र्च्चन्ति व॒थ्सम् । ब्रह्म॒ सन्त॒-म्ब्रह्म॑णा व॒र्धय॑न्तः ॥ ब्रह्म॑ दे॒वान॑जनयत् । ब्रह्म॒ विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् ॥
ब्रह्म॑णः, क्ष॒त्र-न्निर्मि॑तम् । ब्रह्म॑ ब्राह्म॒ण आ॒त्मना᳚ ॥ अ॒न्तर॑स्मि-न्नि॒मे लो॒काः । अ॒न्त र्विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् । ब्रह्मै॒व भू॒ताना॒-ञ्ज्येष्ठ᳚म् । तेन॒ को॑-ऽर्हति॒ स्पर्धि॑तुम् ॥ 70 ॥
ब्रह्मं॑ दे॒वा-स्त्रय॑स्त्रिग्ंशत् । ब्रह्म॑-न्निन्द्र प्रजाप॒ती । ब्रह्म॑नःअ॒ विश्वा॑ भू॒तानि॑ । ना॒वी वा॒न्त-स्स॒माहि॑ता ॥ चत॑स्र॒ आशाः॒ प्रच॑रन्त्व॒-ग्नयः॑ । इ॒मन्नो॑ य॒ज्ञन्न॑यतु प्रजा॒नन्न् ।
घृ॒त-म्पिन्व॑न्न॒ जरग्ं॑ सु॒वीर᳚म् । ब्रह्म॑ स॒मि-द्भ॑व॒त्याहु॑तीनाम् ॥ 71 ॥
33 गो सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.11)
आगावो॑ अग्मन्नु॒त भ॒द्र-म॑क्रन्न् । सीद॑न्तु गो॒ष्ठे-र॒णय॑न्त्व॒स्मे ॥ प्र॒जाव॑तीः पुरु॒ रूपा॑ इ॒ह स्युः । इन्द्रा॑य पू॒र्वी रु॒षसो॒ दुहा॑नाः । इन्द्रो॒ यज्व॑ने पृण॒ते च॑ शिक्षति । उपेद्द॑दाति॒ न स्व-म्मु॑षायति । भूयो॑ भूयो र॒यिमिद॑स्य व॒र्धयन्न्॑ । अभि॑न्ने खि॒ल्ले निद॑धाति देव॒युम् ।
न ता न॑शन्ति॒ न ता अर्वा᳚ ॥ 72 ॥
न ता न॑शन्ति॒ नद॑भाति॒ तस्क॑रः । नैना॑ अमि॒त्रो व्यथि॒रा द॑धर्षति ।
दे॒वाग्श्च॒ याभि॒-र्यज॑ते॒ ददा॑ति च । ज्योगित्ताभि॑ स्सचते॒ गोप॑ति स्स॒ह ॥ 72अ ॥
न ता अर्वा॑ रे॒णु क॑काटो अश्नुते । न सग्ग्॑ स्कृत॒त्र-मुप॑यन्ति॒ ता अ॒भि ।
उ॒रु॒गा॒यम॑भय॒-न्तस्य॒ ता अनु॑ । गावो॒ मर्त्य॑स्य॒ विच॑रन्ति॒ यज्व॑नः ॥ 72ब् ॥
(तै. ब्रा. 2.8.8.12)
गावो॒ भगो॒ गाव॒ इन्द्रो॑ मे अच्छात् । गाव॒ स्सोम॑स्य प्रथ॒मस्य॑ भ॒क्षः ।
इ॒मा या गाव॒-स्सज॑नास॒ इन्द्रः॑ । इ॒च्छामी-द्धृ॒दा मन॑सा-चि॒दिन्द्र᳚म् ।
यू॒य-ङ्गा॑वो मेदयथा कृ॒शञ्चि॑त् । अ॒श्ली॒ल-ञ्चि॑-त्कृणुथा सु॒प्रती॑कम् ॥ 73 ॥
भ॒द्र-ङ्गृ॒ह-ङ्कृ॑णुथ भद्र वाचः । बृ॒हद्वो॒ वय॑ उच्यते स॒भासु॑ । प्र॒जाव॑ती स्सू॒यव॑सग्ं-रि॒शन्तीः᳚ । शु॒द्धा अ॒प स्सु॑प्रपा॒णे पिब॑न्तीः ।
माव॑ स्ते॒न ई॑शत॒ माघशग्ं॑सः । परि॑वो हे॒ती रु॒द्रस्य॑ वृञ्ज्यात् । उपे॒द-मु॑प॒-पर्च॑नम् । आ॒सु गोषूप॑ पृच्यताम् । उप॑र्ष॒भस्य॒ रेत॑सि । उपे᳚न्द्र॒ तव॑ वी॒र्ये᳚ ॥ 74 (24) ॥
34 सूर्या चन्द्रमसा सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.9.1)
ता सू᳚र्या चन्द्र॒मसा॑ विश्व॒-भृत्त॑मा म॒हत् । तेजो॒ वसु॑मद्राजतो दि॒वि । सामा᳚त्माना चरत स्साम-चा॒रिणा᳚ । ययो᳚र्व्र॒त-न्नम॒मे जातु॑ दे॒वयोः᳚ । उ॒भावन्तौ॒ परि॑यात॒ अर्म्या᳚ । दि॒वो न र॒श्मीग् स्त॑नु॒तो-व्य॑र्ण॒वे । उ॒भा भु॑व॒न्ती भुव॑ना क॒विक्र॑तू । सूर्या॒ न च॒न्द्रा च॑रतो ह॒ताम॑ती । पती᳚द्यु॒म-द्वि॑श्व॒-विदा॑ उ॒भा दि॒वः । सूर्या॑ उ॒भा च॒न्द्रम॑सा विचक्ष॒णा ॥ 75 ॥
वि॒श्ववा॑रा वरिवो॒ भा वरे᳚ण्या । ता नो॑-ऽवत-म्मति॒मन्ता॒ महि॑व्रता । वि॒श्व॒वप॑री प्र॒तर॑णा तर॒न्ता । सु॒व॒र्विदा॑ दृ॒शये॒ भूरि॑ रश्मी । सूर्या॒ हि च॒न्द्रा वसु॑त्वे॒ष-द॑र्शता । म॒न॒स्विनो॒ ऽभानु॑चर॒तोनु॒-सन्दिव᳚म् । अ॒स्य श्रवो॑ न॒द्य॑ स्स॒प्त बि॑भ्रति । द्यावा॒ क्षामा॑ पृथि॒वी द॑र्श॒तं-वँपुः॑ । अ॒स्मे सू᳚र्या चन्द्र॒मसा॑-ऽभि॒चक्षे᳚ । श्र॒द्धेक-मि॑न्द्र चरतो विचर्तु॒रम् ॥ 76 ॥
पू॒र्वा॒प॒र-ञ्च॑रतो मा॒य यै॒तौ । शिशू॒ क्रीड॑न्तौ॒ परि॑यातो अध्व॒रम् । विश्वा᳚न्य॒न्यो भुव॑ना ऽभि॒चष्टे᳚ । ऋ॒तून॒न्यो वि॒दध॑ज्जायते॒ पुनः॑ । हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासा॒ग्ं॒ राजा᳚ । यासां᳚ दे॒वा श्शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यत । आपो॑ भ॒द्रा आदित्प॑श्यामि ॥ 77 ॥
हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासु॑ जा॒तः क॒श्यपो॒ यास्विन्द्रः॑ । अ॒ग्निं-याँ गर्भं॑ दधि॒रे विरू॑पा॒स्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥
यासा॒ग्ं॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मध्ये॑ सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्यं॒ जना॑नाम् ।
म॒धु॒श्चुत॒-श्शुच॑यो॒ याः पा॑व॒कास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ 77अ ॥
यासां᳚ दे॒वा दि॒वि कृ॒ण्वन्ति॑ भ॒क्षय्या अ॒न्तरि॑क्षे बहु॒धा भव॑न्ति ।
याः पृ॑थि॒वी-म्पय॑सो॒न्दन्ति॑ शु॒क्रास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥
शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यताप श्शि॒वया॑ त॒नुवोप॑ स्पृशत॒ त्वच॑-म्मे ।
सर्वाग्ं॑ अ॒ग्नीग्ं र॑फ्सु॒षदो॑ हुवे वो॒ मयि॒ वर्चो॒ बल॒मोजो॒ निध॑त्त ॥ 77ब् ॥
आपो॑ भ॒द्रा घृ॒तमिदाप॑ आसुर॒ग्नी-षोमौ॑ बिभ्र॒त्याप॒ इत्ताः । ती॒व्रो रसो॑ मधु॒पृचा॑-मरङ्ग॒म आ मा᳚ प्रा॒णेन॑ स॒ह वर्च॑सा गन्न् ।
आदित्प॑श्या म्यु॒तवा॑ शृणो॒म्यामा॒ घोषो॑ गच्छति॒ वान्न॑ आसाम् । मन्ये॑ भेजा॒नो अ॒मृत॑स्य॒ तर्हि॒ हिर॑ण्यवर्णा॒ अतृ॑पं-यँ॒दा वः॑ ॥ 77च् ॥
35 नासदासीय सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.9.3-2.8.9.7)
नास॑दासी॒न्नो सदा॑सीत्त॒दानी᳚म् । नासी॒द्रजो॒ नो व्यो॑मा-प॒रोयत् । किमा व॑रीवः॒ कुह॒कस्य॒ शर्मन्न्॑ । अभंः॒ किमा॑सी॒-द्गह॑न-ङ्गभी॒रम् ॥ 78 ॥
न मृ॒त्यु-र॒मृत॒-न्तर्हि॒ न । रात्रि॑या॒ अह्न॑ आसी-त्प्रके॒तः । आनी॑द वा॒तग्ग् स्व॒धया॒ तदेक᳚म् । तस्मा᳚द्धा॒न्य-न्न प॒रः किञ्च॒नास॑ ।
तम॑ आसी॒-त्तम॑सा गू॒ढमग्रे᳚ प्रके॒तम् । स॒लि॒लग्ं सर्व॑ मा इ॒दम् । तु॒च्छे ना॒भ्वपि॑हितं॒ ँयदासी᳚त् । तम॑स॒स् तन्म॑हि॒ना जा॑य॒तैक᳚म् ।
काम॒स्तदग्रे॒ सम॑वर्त॒ताधि॑ । मन॑सो॒ रेतः॑ प्रथ॒मं-यँदासी᳚त् ॥ 79 ॥
स॒ तो बन्धु॒मस॑ति॒ निर॑विन्दन्न् । हृ॒दि-प्र॒तीष्या॑ क॒वयो॑ मनी॒षा ।
ति॒र॒श्चीनो॒ वित॑तो र॒श्मि-रे॑षाम् । अ॒धस्वि॑दा॒सी(3) दु॒परि॑स्विदासी(3)त् ।
रे॒तो॒धा आ॑स-न्महि॒मान॑ आसन्न् । स्व॒धा अ॒वस्ता॒-त्प्रय॑तिः प॒रस्ता᳚त् ।
को अ॒द्धा वे॑द॒क इ॒ह प्रवो॑चत् । कुत॒ आजा॑ता॒ कुत॑ इ॒यं-विँसृ॑ष्टिः ।
अ॒र्वाग् दे॒वा अ॒स्य वि॒सर्ज॑नाय । अथा॒ को वे॑द॒ यत॑ आ ब॒भूव॑ ॥ 80 ॥
इ॒यं-विँसृ॑ष्टि॒-र्यत॑ आब॒भूव॑ । यदि॑ वा द॒धे यदि॑ वा॒ न ।
यो अ॒स्याद्ध्य॑क्षः पर॒मे व्यो॑मन्न् । सो अ॒ङ्गवे॑द॒ यदि॑ वा॒ न वेद॑ ।
किग्ग्स्वि॒द्वनं॒ क उ॒स वृ॒क्ष आ॑सीत् । यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः ।
मनी॑षिणो॒ मन॑सा पृ॒च्छतेदु॒तत् । यद॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्भुव॑नानि धा॒रयन्न्॑ । ब्रह्म॒वनं॒ ब्रह्म॒ स वृ॒क्ष आ॑सीत् । यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः ॥ मनी॑षिणो॒ मन॑सा॒ विब्र॑वीमि वः । ब्रह्मा॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्भुव॑नानि धा॒रयन्न्॑ ॥ 81 ॥
36 भाग्य सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.9.7-2.8.9.9)
प्रा॒तर॒ग्नि-म्प्रा॒तरिन्द्रग्ं॑ हवामहे । प्रा॒त-र्मि॒त्रा वरु॑णा प्रा॒तर॒श्विना᳚ ।
प्रा॒त-र्भगं॑ पू॒षणं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति᳚म् । प्रा॒तस्सोम॑ मु॒त रु॒द्रग्ं हु॑वेम ॥ प्र॒त॒र्जितं॒ भग॑मु॒ग्रग्ं हु॑वेम । व॒य-म्पु॒त्रमदि॑ते॒र्यो वि॑ध॒र्ता । आ॒ध्रश्चि॒द्य-म्मन्य॑मान-स्तु॒रश्चि॑त् । राजा॑ चि॒द्य-म्भगं॑ भ॒क्षीत्याह॑ ॥ 82 ॥
भग॒प्रणे॑त॒-र्भग॒सत्य॑राधः । भगे॒मा-न्धिय॒मुद॑व॒ दद॑न्नः । भग॒प्रणो॑ जनय॒ गोभि॒रश्वैः᳚ । भग॒ प्रनृभि॑-र्नृ॒वन्त॑स्स्याम ॥ उ॒तेदानीं॒ भग॑वन्तस्स्याम । उ॒त प्रपि॒त्व उ॒त मद्ध्ये॒ अह्ना᳚म् । उ॒तोदि॑ता मघव॒न्-थ्सूर्य॑स्य । व॒य-न्दे॒वानाग्ं॑ सुम॒तौ स्या॑म ॥ भग॑ ए॒व भग॑वाग्ं अस्तु देवाः । तेन॑ व॒य-म्भग॑वन्त स्स्याम ॥ 83 ॥
तन्त्वा॑ भग॒ सर्व॒ इज्जो॑हवीमि । सनो॑ भग पुर ए॒ता भ॑वे॒ह ॥ सम॑ध्व॒रा-यो॒षसो॑-ऽनमन्त । द॒धि॒क्रावे॑व॒ शुच॑ये प॒दाय॑ । अ॒र्वा॒ची॒नं-वँ॑सु॒विदं॒ भग॑न्नः । रथ॑मि॒वाश्वा॑ वा॒जिन॒ आव॑हन्तु ॥ अश्वा॑वती॒-र्गोम॑ती-र्न उ॒षासः॑ । वी॒रव॑ती॒-स्सद॑मुच्छन्तु भ॒द्राः । घृ॒त-न्दुहा॑ना वि॒श्वतः॒ प्रपी॑नाः । यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑नः ॥ 84 (25) ॥
37 नक्षत्र सूक्तं
(तै. ब्रा. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 नक्षत्रं - कृत्तिका देवता - अग्निः
अ॒ग्निर्नः॑ पातु॒ कृत्ति॑काः । नक्ष॑त्र-न्दे॒वमि॑न्द्रि॒यम् । इ॒दमा॑सांविँचक्ष॒णम् । ह॒विरा॒सन् जु॑होतन । यस्य॒ भान्ति॑ र॒श्मयो॒ यस्य॑ के॒तवः॑ । यस्ये॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ सर्वा᳚ । स कृत्ति॑का भिर॒भि-सं॒वँसा॑नः । अ॒ग्निर्नो॑ दे॒वस्सु॑वि॒ते द॑धातु ॥ 1 ॥
37.2 नक्षत्रं - रोहिणी देवता - प्रजापतिः
प्र॒जाप॑ते रोहि॒णी वे॑तु॒ पत्नी᳚ । वि॒श्वरू॑पा बृह॒ती चि॒त्रभा॑नुः ॥ 85 ॥
सा नो॑ य॒ज्ञस्य॑ सुवि॒ते द॑धातु । यथा॒ जीवे॑म श॒रद॒स्सवी॑राः । रो॒हि॒णी दे॒व्युद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । विश्वा॑ रू॒पाणि॑ प्रति॒मोद॑माना । प्र॒जाप॑तिग्ं ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्ती । प्रि॒या दे॒वाना॒-मुप॑यातु य॒ज्ञम् ॥ 2 ॥
37.3 नक्षत्रं - मृगशीर्षः देवता - सोमः
सोमो॒ राजा॑ मृगशी॒र॒.षेण॒ आगन्न्॑ । शि॒व-न्नक्ष॑त्र-म्प्रि॒यम॑स्य॒ धाम॑ । आ॒प्याय॑मानो बहु॒धा जने॑षु । रेतः॑ प्र॒जां-यँज॑माने दधातु ॥ 86 ॥
यत्ते॒ नक्ष॑त्र-म्मृगशी॒र्॒षमस्ति॑ । प्रि॒यग्ं रा॑ज-न्प्रि॒यत॑म-म्प्रि॒याणा᳚म् । तस्मै॑ ते सोम ह॒विषा॑ विधेम । शन्न॑ एधि द्वि॒पदे॒ शञ्चतु॑ष्पदे ॥ 3 ॥
37.4 नक्षत्रं - आर्द्रा देवता - रुद्रः
आ॒र्द्रया॑ रु॒द्रः प्रथ॑मा न एति । श्रेष्ठो॑ दे॒वानां॒ पति॑रघ्नि॒याना᳚म् । नक्ष॑त्रमस्य ह॒विषा॑ विधेम । मा नः॑ प्र॒जाग्ं री॑रिष॒-न्मोत वी॒रान् । हे॒ती रु॒द्रस्य॒ परि॑णो वृणक्तु । आ॒र्द्रा नक्ष॑त्र-ञ्जुषताग्ं ह॒विर्नः॑ ॥ 87 ॥
प्र॒मु॒ञ्चमा॑नौ दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ । अपा॒घशग्ं॑ सन्नु-दता॒मरा॑तिम् ॥ 4 ॥
37.5 नक्षत्रं - पुनर्वसु देवता - अदितिः
पुन॑र्नो दे॒व्यदि॑ति-स्स्पृणोतु । पुन॑र्वसू नः॒ पुन॒रेतां᳚-यँ॒ज्ञम् । पुन॑र्नो दे॒वा अ॒भिय॑न्तु॒ सर्वे᳚ । पुनः॑ पुनर्वो ह॒विषा॑ यजामः । ए॒वा न दे॒व्यदि॑तिरन॒र्वा । विश्व॑स्य भ॒र्त्री जग॑तः प्रति॒ष्ठा । पुन॑र्वसू ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्ती । प्रि॒य-न्दे॒वाना॒-मप्ये॑तु॒ पाथः॑ ॥ 5 (88) ॥
37.6 नक्षत्रं - पुष्यः देवता - बृहस्पतिः
बृह॒स्पतिः॑ प्रथ॒मञ्जाय॑मानः । ति॒ष्य॑-न्नक्ष॑त्रम॒भि सम्ब॑भूव । श्रेष्ठो॑ दे॒वानां॒ पृत॑नासु जि॒ष्णुः । दि॒शो नु॒ सर्वा॒ अभ॑यन्नो अस्तु । ति॒ष्यः॑ पु॒रस्ता॑दु॒त म॑ध्य॒तो नः॑ । बृह॒स्पति॑-र्नः॒ परि॑पातु प॒श्चात् । बाधे॑ ता॒-न्द्वेषो॒ अभ॑य-ङ्कृणुताम् । सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यस्याम ॥ 6 ॥
37.7 नक्षत्रं -आश्रेषं देवता - सर्पाः
इ॒दग्ं स॒र्पेभ्यो॑ ह॒विर॑स्तु॒ जुष्ट᳚म् । आ॒श्रे॒षा येषा॑ मनु॒यन्ति॒ चेतः॑ ॥ 89 ॥
ये अ॒न्तरि॑क्ष-म्पृथि॒वीं-क्षि॒यन्ति॑ । तेन॑ स्स॒र्पासो॒ हव॒माग॑मिष्ठाः । ये रो॑च॒ने सूर्य॒स्यापि॑ स॒र्पाः । ये दिवं॑ दे॒वी-मनु॑स॒ञ्चर॑न्ति । येषा॑माश्रे॒षा अ॑नु॒यन्ति॒ काम᳚म् । तेभ्य॑-स्स॒र्पेभ्यो॒ मधु॑-मज्जुहोमि ॥ 7 ॥
37.8 नक्षत्रं - मघा देवता - पितरः
उप॑हूताः पि॒तरो॒ ये म॒घासु॑ । मनो॑जवस-स्सु॒कृत॑-स्सुकृ॒त्याः । ते नो॒ नक्ष॑त्रे॒ हव॒माग॑मिष्ठाः । स्व॒धाभि॑-र्य॒ज्ञ-म्प्रय॑त-ञ्जुषन्ताम् ॥ 90 ॥
ये अ॑ग्निद॒ग्धा ये-ऽन॑ग्नि-दग्धाः । ये॑-ऽमुँलो॒क-म्पि॒तरः॑ क्षि॒यन्ति॑ । याग्श्च॑ वि॒द्मयाग्ं उ॑ च॒ न प्र॑वि॒द्म । म॒घासु॑ य॒ज्ञग्ं सुकृ॑त-ञ्जुषन्ताम् ॥ 8 ॥
37.9 नक्षत्रं - पूर्वफल्गु॑नी देवता - अर्यमा
गवां॒ पतिः॒ फल्गु॑नी-नामसि॒ त्वम् । तद॑र्यमन् वरुण मित्र॒ चारु॑ । तन्त्वा॑ व॒यग्ं स॑नि॒तारग्ं॑ सनी॒नाम् । जी॒वा जीव॑न्त॒मुप॒ संविँ॑शेम । येने॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ सञ्जि॑ता । यस्य॑ दे॒वा अ॑नुसं॒यँन्ति॒ चेतः॑ ॥ 91 ॥
अ॒र्य॒मा राजा॒-ऽजर॒स्तु वि॑ष्मान् । फल्गु॑नीना-मृष॒भो रो॑रवीति ॥ 9 ॥
37.10 नक्षत्रं - उत्तर फ॑ल्गुनी देवता - भगः
श्रेष्ठो॑ दे॒वानां᳚ भगवो भगासि । तत्त्वा॑ विदुः॒ फल्गु॑नी॒-स्तस्य॑ वित्तात् । अ॒स्मभ्यं॑-क्ष॒त्रम॒जरग्ं॑ सु॒वीर्य᳚म् । गोम॒दश्व॑-व॒दुप॒सन्नु॑-दे॒ह । भगो॑ह दा॒ता भग॒ इत्प्र॑दा॒ता । भगो॑ दे॒वीः फल्गु॑नी॒-रावि॑वेश । भग॒स्येत्त-म्प्र॑स॒व-ङ्ग॑मेम । यत्र॑ दे॒वै-स्स॑ध॒मादं॑ मदेम । ॥ 10/ 92 ॥
37.11 नक्षत्रं - हस्तः देवता - सवित
आया॑तु दे॒व-स्स॑वि॒तो प॑यातु । हि॒र॒ण्यये॑न सु॒वृता॒ रथे॑न । वह॒न्॒. हस्तग्ं॑ सु॒भगं॑ ँविद्म॒नाप॑सम् । प्र॒यच्छ॑न्तं॒ पपु॑रिं॒ पुण्य॒मच्छ॑ । हस्तः॒ प्रय॑च्छ त्व॒मृतं॒ ँवसी॑यः । दक्षि॑णेन॒ प्रति॑गृभ्णीम एनत् ।
दा॒तार॑-म॒द्य स॑वि॒ता वि॑देय । यो नो॒ हस्ता॑य प्रसु॒वाति॑ य॒ज्ञम् ॥ 11 ॥
37.12 नक्षत्रं - चित्रा देवता - त्वष्टा
त्वष्टा॒ नक्ष॑त्र-म॒भ्ये॑ति चि॒त्राम् । सु॒भग्ं स॑संयुँव॒तिग्ं रोच॑मानाम् ॥ 93 ॥
नि॒वे॒शय॑न्न॒-मृता॒-न्मर्त्याग्॑श्च । रू॒पाणि॑ पि॒ग्ं॒श-न्भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ । तन्न॒स्त्वष्टा॒ तदु॑ चि॒त्रा विच॑ष्टाम् । तन्नक्ष॑त्र-म्भूरि॒दा अ॑स्तु॒ मह्य᳚म् । तन्नः॑ प्र॒जां-वीँ॒रव॑तीग्ं सनोतु । गोभि॑र्नो॒ अश्वै॒-स्सम॑नक्तु य॒ज्ञम् ॥ 12 ॥
37.13 नक्षत्रं - स्वाती देवता - वायुः
वा॒यु-र्नक्ष॑त्र-म॒भ्ये॑ति॒ निष्ट्या᳚म् । ति॒ग्मशृं॑गो वृष॒भो रोरु॑वाणः । स॒मी॒रय॒-न्भुव॑ना मात॒रिश्वा᳚ । अप॒ द्वेषाग्ं॑सि नुदता॒मरा॑तीः ॥ 94 ॥
तन्नो॑ वा॒यस्तदु॒ निष्ट्या॑ शृणोतु । तन्नक्ष॑त्र-म्भूरि॒दा अ॑स्तु॒ मह्य᳚म् । तन्नो॑ दे॒वासो॒ अनु॑ जानन्तु॒ काम᳚म् । यथा॒ तरे॑म दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ॥ 13 ॥
37.14 नक्षत्रं - विशाखा देवता - इन्द्राग्नीः
दू॒र-म॒स्मच्छत्र॑वो यन्तु भी॒ताः । तदि॑न्द्रा॒ग्नी कृ॑णुतां॒ त-द्विशा॑खे । तन्नो॑ दे॒वा अनु॑मदन्तु य॒ज्ञम् । प॒श्चा-त्पु॒रस्ता॒-दभ॑यन्नो अस्तु । नक्ष॑त्राणा॒-मधि॑पत्नी॒ विशा॑खे । श्रेष्ठा॑-विन्द्रा॒ग्नी भुव॑नस्य गो॒पौ ॥ 95 ॥
विषू॑च॒-श्शत्रू॑नप॒बाध॑मानौ । अप॒क्षुध॑-न्नुदता॒मरा॑तिम् । ॥ 14 ॥
37.15 पौर्णमासि
पू॒र्णा प॒श्चादु॒त पू॒र्णा पु॒रस्ता᳚त् । उन्म॑ध्य॒तः पौ᳚र्णमा॒सी जि॑गाय । तस्यां᳚ दे॒वा अधि॑ सं॒वँस॑न्तः । उ॒त्त॒मे नाक॑ इ॒ह मा॑दयन्ताम् । पृ॒थ्वी सु॒वर्चा॑ युव॒ति-स्स॒जोषाः᳚ । पौ॒र्ण॒मा॒स्युद॑गा॒-च्छोभ॑माना । आ॒प्या॒य-य॑न्ती दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ । उ॒रु-न्दुहां॒ यँज॑मानाय य॒ज्ञम् ॥ 15/96 (26) ॥
37.16 नक्षत्रं - अनूराधा देवता - मित्रः
ऋ॒द्ध्यास्म॑ ह॒व्यै-र्नम॑सोप॒सद्य॑ । मि॒त्र-न्दे॒व-म्मि॑त्र॒धेय॑न्नो अस्तु । अ॒नू॒रा॒धान्. ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तः । श॒त-ञ्जी॑वेम श॒रद॒स्सवी॑राः । चि॒त्रं-नक्ष॑त्र॒-मुद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । अ॒नू॒रा॒धास॒ इति॒ य-द्वद॑न्ति । तन्मि॒त्र ए॑ति प॒थिभि॑-र्देव॒यानैः᳚ । हि॒र॒ण्ययै॒-र्वित॑तै-र॒न्तरि॑क्षे ॥ 16 ॥
37.17 नक्षत्रं - ज्येष्ठा देवता - इन्द्रः
इन्द्रो᳚ ज्ये॒ष्ठा मनु॒ नक्ष॑त्रमेति । यस्मि॑न् वृ॒त्रं-वृँ॑त्र॒ तूर्ये॑ त॒तार॑ ॥ 97 ॥
तस्मि॑न् व॒य-म॒मृतं॒ दुहा॑नाः । क्षुध॑न्तरेम॒ दुरि॑तिं॒ दुरि॑ष्टिम् । पु॒र॒न्द॒राय॑ वृष॒भाय॑ धृ॒ष्णवे᳚ । अषा॑ढाय॒ सह॑मानाय मी॒ढुषे᳚ । इन्द्रा॑य ज्ये॒ष्ठा मधु॑म॒द्दुहा॑ना । उ॒रु-ङ्कृ॑णोतु॒ यज॑मानाय लो॒कम् ॥ 17 ॥
37.18 नक्षत्रं - मूलं देवता - प्रजापतिः
मूलं॑ प्र॒जां-वीँ॒रव॑तीं-विँदेय । परा᳚च्येतु॒ निर्-ऋ॑तिः परा॒चा । गोभि॒-र्नक्ष॑त्र-म्प॒शुभि॒-स्सम॑क्तम् । अह॑-र्भूया॒-द्यज॑मानाय॒ मह्य᳚म् ॥ 98 ॥
अह॑र्नो अ॒द्य सु॑वि॒ते द॑धातु । मूलं॒ नक्ष॑त्र॒मिति॒ य-द्वद॑न्ति । परा॑चीं-वाँ॒चा निर्-ऋ॑ति-न्नुदामि । शि॒व-म्प्र॒जायै॑ शि॒वम॑स्तु॒ मह्य᳚म् ॥ 18 ॥
37.19 नक्षत्रं - पूर्वाषाढा देवता - आपः
या दि॒व्या आपः॒ पय॑सा सम्बभू॒वुः । या अ॒न्तरि॑क्ष उ॒त पार्थि॑वी॒र्याः ।
यासा॑मषा॒ढा अ॑नु॒यन्ति॒ काम᳚म् । ता न॒ आप॒-श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु । याश्च॒ कूप्या॒ याश्च॑ ना॒द्या᳚-स्समु॒द्रियाः᳚ । याश्च॑ वैश॒न्तीरु॒त प्रा॑स॒चीर्याः ॥ 99 ॥
यासा॑मषा॒ढा मधु॑ भ॒क्षय॑न्ति । ता न॒ आप॒-श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ 19 ॥
37.20 नक्षत्रं - उत्तराषाढा देवता - विश्वेदेवः
तन्नो॒ विश्वे॒ उप॑ शृण्वन्तु दे॒वाः । तद॑षा॒ढा अ॒भि संयँ॑न्तु य॒ज्ञम् । तन्नक्ष॑त्र-म्प्रथता-म्प॒शुभ्यः॑ । कृ॒षि-र्वृ॒ष्टि-र्यज॑मानाय कल्पताम् । शु॒भ्राः क॒न्या॑ युव॒तय॑-स्सु॒पेश॑सः । क॒र्म॒कृत॑-स्सु॒कृतो॑ वी॒र्या॑वतीः । विश्वा᳚-न्दे॒वान्. ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तीः । अ॒षा॒ढाः काम॒ मुप॑यान्तु य॒ज्ञम् ॥ 20/100 ॥
37.21 नक्षत्रं - अभिजिद देवता - ब्रह्मा
यस्मि॒-न्ब्रह्मा॒-ऽभ्यज॑य॒-थ्सर्व॑मे॒तत् । अ॒मुञ्च॑ लो॒क मि॒दमू॑च॒ सर्वं᳚। तन्नो॒ नक्ष॑त्र-मभि॒जि-द्वि॒जित्य॑ । श्रिय॑-न्दधा॒त्वहृ॑णीयमानम् । उ॒भौ लो॒कौ ब्रह्म॑णा॒ सञ्जि॑ते॒मौ । तन्नो॒ नक्ष॑त्र-मभि॒जि-द्
विच॑ष्टाम् । तस्मि॑न् व॒य-म्पृत॑ना॒ स्सञ्ज॑येम । तन्नो॑ दे॒वासो॒ अनु॑जानन्तु॒ काम᳚म् ॥ 21 ॥
37.22 नक्षत्रं - श्रवणं देवता - विष्णुः
शृ॒ण्वन्ति॑ श्रो॒णा-म॒मृत॑स्य गो॒पाम् । पुण्या॑मस्या॒ उप॑शृणोमि॒ वाच᳚म् ॥ 101 ॥
म॒ही-न्दे॒वीं-विँष्णु॑पत्नी मजू॒र्याम् । प्र॒तीची॑ मेनाग्ं ह॒विषा॑ यजामः । त्रे॒धा विष्णु॑-रुरुगा॒यो विच॑क्रमे । म॒ही-न्दिवं॑ पृथि॒वी-म॒न्तरि॑क्षम् ।
तच्छ्रो॒णैति॒ श्रव॑-इ॒च्छमा॑ना । पुण्य॒ग्ग्॒ श्लोकं॒ ँयज॑मानाय कृण्व॒ती ॥ 22 ॥
37.23 नक्षत्रं - श्रविष्टा देवता - वसवः
अ॒ष्टौ दे॒वा वस॑वस्सो॒म्यासः॑ । चत॑स्रो दे॒वी र॒जरा॒-श्श्रवि॑ष्ठाः । ते य॒ज्ञ-म्पा᳚न्तु॒ रज॑सः प॒रस्ता᳚त् । सं॒वँ॒थ्स॒रीण॑-म॒मृतग्ग्॑ स्व॒स्ति ॥ 102 ॥
य॒ज्ञ-न्नः॑ पान्तु॒ वस॑वः पु॒रस्ता᳚त् । द॒क्षि॒ण॒तो॑-ऽभिय॑न्तु॒ श्रवि॑ष्ठाः । पुण्य॒न्नक्ष॑त्रम॒भि संविँ॑शाम । मा नो॒ अरा॑ति-र॒घश॒ग्ं॒ सागन्न्॑ ॥ 23 ॥
37.24 नक्षत्रं - शतभिषक् देवता - वरुणः
क्ष॒त्रस्य॒ राजा॒ वरु॑णो-ऽधिरा॒जः । नक्ष॑त्राणाग्ं श॒तभि॑ष॒ग् वसि॑ष्ठः । तौ दे॒वेभ्यः॑ कृणुतो दी॒र्घमायुः॑ । श॒तग्ं स॒हस्रा॑ भेष॒जानि॑ धत्तः । य॒ज्ञन्नो॒ राजा॒ वरु॑ण॒ उप॑यातु । तन्नो॒ विश्वे॑ अ॒भिसंयँ॑न्तु दे॒वाः ॥ 103 ॥
तन्नो॒ नक्ष॑त्रग्ं श॒तभि॑षग् जुषा॒णम् । दी॒र्घमायुः॒ प्रति॑र-द्भेष॒जानि॑ ॥ 24 ॥
37.25 नक्षत्रं - पूर्वप्रोष्ठपदा देवता - अजयेकपादः
अ॒ज एक॑पा॒-दुद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । विश्वा॑ भू॒तानि॑ प्रति॒ मोद॑मानः । तस्य॑ दे॒वाः प्र॑स॒वं-यँ॑न्ति॒ सर्वे᳚ । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॑ अ॒मृत॑स्य गो॒पाः । वि॒भ्राज॑मान-स्समिधा॒न उ॒ग्रः । आ-ऽन्तरि॑क्ष-मरुह॒द-ग॒न्द्याम् । तग्ं सूर्य॑-न्दे॒व-म॒जमेक॑पादम् । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॒ अनु॑यन्ति॒ सर्वे᳚ ॥ 25 / 104 ॥
37.26 नक्षत्रं - उत्तरप्रोष्ठपदा देवता - अहिर्बुद्ध्नियः
अहि॑ र्बु॒द्ध्नियः॒ प्रथ॑मान एति । श्रेष्ठो॑ दे॒वाना॑मु॒त मानु॑षाणाम् । त-म्ब्रा᳚ह्म॒णा-स्सो॑म॒पा-स्सो॒म्यासः॑ । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॑ अ॒भिर॑क्षन्ति॒ सर्वे᳚ । च॒त्वार॒ एक॑म॒भि कर्म॑ दे॒वाः । प्रो॒ष्ठ॒प॒दास॒ इति॒ यान्. वद॑न्ति । ते बु॒द्धनियं॑ परि॒षद्यग्ग्॑ स्तु॒वन्तः॑ । अहिग्ं॑ रक्षन्ति॒ नम॑सोप॒सद्य॑ ॥ 26 ॥
37.27 नक्षत्रं - रेवती देवता - पूषा
पू॒षा रे॒वत्यन्वे॑ति॒ पन्था᳚म् । पु॒ष्टि॒पती॑ पशु॒पा वाज॑बस्त्यौ ॥ 105 ॥
इ॒मानि॑ ह॒व्या प्रय॑ता जुषा॒णा । सु॒गैर्नो॒ यानै॒रुप॑यातां-यँ॒ज्ञम् । क्षु॒द्रा-न्प॒शू-न्र॑क्षतु रे॒वती॑ नः । गावो॑ नो॒ अश्वा॒ग्ं॒ अन्वे॑तु पू॒षा । अन्न॒ग्ं॒ रक्ष॑न्तौ बहु॒धा विरू॑पम् । वाजग्ं॑ सनुतां॒ ँयज॑मानाय य॒ज्ञम् ॥ 27 ॥
37.28 नक्षत्रं - अश्विनी देवता - अश्विनी देव
तद॒श्विना॑-वश्व॒युजोप॑याताम् । शुभ॒ङ्गमि॑ष्ठौ सु॒यमे॑भि॒रश्वैः᳚ । स्वन्नक्ष॑त्रग्ं ह॒विषा॒ यज॑न्तौ । मध्वा॒ सम्पृ॑क्तौ॒ यजु॑षा॒ सम॑क्तौ ॥ 106 ॥
यौ दे॒वाना᳚-म्भि॒षजौ॑ हव्यवा॒हौ । विश्व॑स्य दू॒ता-व॒मृत॑स्य गो॒पौ । तौ नक्ष॑त्रं-जुजुषा॒णो-प॑याताम् । नमो॒-ऽश्विभ्यां᳚ कृणुमो-ऽश्व॒युग्भ्या᳚म् ॥ 28 ॥
37.29 नक्षत्रं - अपभरणी देवता - यमः
अप॑ पा॒प्मानं॒ भर॑णी-र्भरन्तु । त-द्य॒मो राजा॒ भग॑वा॒न्॒. विच॑ष्टाम् । लो॒कस्य॒ राजा॑ मह॒तो म॒हान्. हि । सु॒गन्नः॒ पन्था॒मभ॑य-ङ्कृणोतु । यस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे य॒म एति॒ राजा᳚ । यस्मि॑न्नेन-म॒भ्यषिं॑चन्त दे॒वाः । तद॑स्य चि॒त्रग्ं ह॒विषा॑ यजाम । अप॑ पा॒प्मानं॒ भर॑णी-र्भरन्तु ॥ 29 ॥
37.30 अमावासि
नि॒वेश॑नी॒ यत्ते॑ दे॒वा अद॑धुः ।
नि॒वेश॑नी स॒ङ्गम॑नी॒ वसू॑नां॒ ँविश्वा॑ रू॒पाणि॒ वसू᳚न्या-वे॒शय॑न्ती । स॒ह॒स्र॒पो॒षग्ं सु॒भगा॒ ररा॑णा॒ सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना ।
यत्ते॑ दे॒वा अद॑धु-र्भाग॒धेय॒-ममा॑वास्ये
सं॒वँस॑न्तो महि॒त्वा । सा नो॑ य॒ज्ञ-म्पि॑पृहि विश्ववारे र॒यिन्नो॑ धेहि सुभगे सु॒वीरं᳚ ॥ 30/107 (27) ॥
37.31 चन्द्रमा
नवो॑ नवो भवति॒ जाय॑मानो॒ यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚-प्या॒यय॑न्ति ।
नवो॑ नवो भवति॒ जाय॑मा॒नो-ऽह्ना᳚-ङ्के॒तु-रु॒षसा॑ मे॒त्यग्रे᳚ ।
भा॒ग-न्दे॒वेभ्यो॒ विद॑धात्या॒य-न्प्रच॒न्द्रमा᳚स्तिरति दी॒र्घमायुः॑ ।
यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚प्या॒यय॑न्ति॒ यमक्षि॑त॒-मक्षि॑तयः॒ पिब॑न्ति ।
तेन॑ नो॒ राजा॒ वरु॑णो॒ बृह॒स्पति॒ राप्या॑ययन्तु॒ भुव॑नस्य गो॒पाः ।
37.32 अहो रात्री
ये विरू॑पे॒ सम॑नसा सं॒व्यँय॑न्ती । स॒मा॒न-न्तन्तुं॑ परिता-त॒नाते᳚ ।
वि॒भू प्र॒भू अ॑नु॒भू वि॒श्वतो॑ हुवे । ते नो॒ नक्ष॑त्रे॒ हव॒माग॑मेतम् ।
व॒य-न्दे॒वी ब्रह्म॑णा संविँदा॒नाः । सु॒रत्ना॑सो दे॒ववी॑तिं॒ दधा॑नाः ॥ 108 ॥
अ॒हो॒रा॒त्रे ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तः । अति॑ पा॒प्मान॒-मति॑मुक्त्या गमेम ॥
37.33 उषा
प्रत्यु॑व दृश्याय॒ती । व्यु॒च्छन्ती॑ दुहि॒ता दि॒वः । अ॒पो म॒ही वृ॑णुते॒ चक्षु॑षा । तमो॒ ज्योति॑ष्-कृणोति सू॒नरी᳚ ।
उदु॒ स्त्रिया᳚स्सचते॒ सूर्यः॑ । स चा॑ उ॒द्यन्नक्ष॑त्र मर्चि॒मत् ।
तवे दु॑षो॒ व्युषि॒ सूर्य॑स्य च । सम्भ॒क्तेन॑ गमेमहि ॥ 109 ॥
37.34 नक्षत्रः
तन्नो॒ नक्ष॑त्र मर्चि॒मत् । भा॒नु॒मत्तेज॑ उ॒च्छर॑त् । उप॑ य॒ज्ञमि॒हाग॑मत् । प्रनक्ष॑त्राय दे॒वाय॑ । इन्द्रा॒येन्दुग्ं॑ हवामहे । स न॑ स्सवि॒ता सु॑व-थ्स॒निम् । पु॒ष्टि॒दां-वीँ॒रव॑त्तमम् ॥
37.35 सूर्यः
उदु॒त्य-ञ्चि॒त्रम् ॥
उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् ।
चि॒त्र-न्दे॒वाना॒ मुद॑गा॒दनी॑कं॒ चक्षु॑-र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः ॥ 110 ॥
आ-ऽप्रा॒ द्यावा॑पृ॒थिवी अ॒न्तरि॑क्ष॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च ॥
37.36 अदितिः
अदि॑तिर्न उरुष्यतु म॒हीमू॒षु मा॒तर᳚म् ॥
अदि॑तिर्न उरुष्य॒-त्वदि॑ति॒-श्शर्म॑ यच्छतु । अदि॑तिः पा॒त्वग्ं ह॑सः ॥
म॒हीमू॒षु मा॒तरग्ं॑ सुव्र॒ताना॑-मृ॒तस्य॒ पत्नी॒ मव॑से हुवेम ।
तु॒वि॒क्ष॒त्रा-म॒जर॑न्ती मुरू॒चीग्ं सु॒शर्मा॑ण॒-मदि॑तिग्ं सु॒प्रणी॑तिम् ।
37.37 विष्णुः
इ॒दं-विँष्णु॒ प्रतद्विष्णुः॑ ॥
इ॒दं-विँष्णु॒-र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ॥
प्रतद्विष्णु॑ स्तवते वी॒र्या॑य । मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः । यस्यो॒रुषु॑ त्रि॒षु वि॒क्रम॑णेषु । अधि॑क्षि॒यन्ति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ ॥ 111 ॥
37.38 अग्निः
अ॒ग्नि-र्मू॒र्धा भुवः॑ ॥
अ॒ग्नि-र्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पतिः॑ पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाग्ं रेताग्ं॑सि जिन्वति ॥ भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒-स्सच॑से
शि॒वाभिः॑ । दि॒वि मू॒र्धानं॑ दधिषे सुव॒र्॒षा-ञ्जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह᳚म् ।
37.39 अनुमत
अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति॒-रन्विद॑नुमते॒ त्वम् ॥
अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति र्य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ मन्यताम् । अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ।
अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑ नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ।
37.40 हव्यवाहः (अग्निः)
ह॒व्य॒वाह॒ग्ग्॒ स्वि॑ष्टम् ॥
ह॒व्य॒वाह॑मभि-माति॒षाह᳚म् । र॒क्षो॒हणं॒ पृत॑नासु जि॒ष्णुम् ।
ज्योति॑ष्मन्तं॒ दीद्य॑तं॒ पुर॑न्धिम् । अ॒ग्निग्ग् स्वि॑ष्ट॒ कृत॒मा हु॑वेम ।
स्वि॑ष्ट मग्ने अ॒भित-त्पृ॑णाहि । विश्वा॑ देव॒ पृत॑ना अ॒भिष्य ।
उ॒रुन्नः॒ पन्था᳚-म्प्रदि॒शन् विभा॑हि । ज्योति॑ष्मद्धेह्य॒ जर॑न्न॒ आयुः॑ ॥ 112/28 ॥
38 नक्षत्र उपहोम मन्त्राः
(तै. ब्रा. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 कृत्तिका
अ॒ग्नये॒ स्वाहा॒ कृत्ति॑काभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अ॒बांयैँ॒ स्वाहा॑ दु॒लायै॒ स्वाहा᳚ । नि॒त॒त्न्यै स्वाहा॒ ऽभ्रय॑न्त्यै॒ स्वाहा᳚ । मे॒घय॑न्त्यै॒ स्वाहा॑ व॒र्॒षय॑न्त्यै॒ स्वाहा᳚ । चु॒पु॒णीका॑यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.2 रोहिणी
प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॑ रोहि॒ण्यै स्वाहा᳚ । रोच॑मानायै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाभ्य॒ स्वाहा᳚ ॥
38.3 मृगशी.र्षः
सोमा॑य॒ स्वाहा॑ मृगशी॒र्॒षाय॒ स्वाहा᳚ । इ॒न्व॒काभ्य॒ स्स्वाहौष॑धीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । रा॒ज्याय॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 113 ॥
38.4 आर्द्रा
रु॒द्राय॒ स्वाहा॒-ऽऽर्द्रायै॒ स्वाहा᳚ । पिन्व॑मानायै॒ स्वाहा॑ प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
38.5 पुनर्वसु
अदि॑त्यै॒ स्वाहा॒ पुन॑र्वसुभ्याम् । स्वाहा भू᳚त्यै॒ स्वाहा॒ प्रजा᳚त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.6 पुष्यः
बृह॒स्पत॑ये॒ स्वाहा॑ ति॒ष्या॑य॒ स्वाहा᳚ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.7 आश्रेष
स॒र्पेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ऽऽश्रे॒षाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । द॒न्द॒शूके᳚भ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
38.8 मघा
पि॒तृभ्य॒ स्स्वाहा॑ म॒घाभ्यः॑ । स्वाहा॑ ऽन॒घाभ्य॒ स्स्वाहा॑ ऽग॒दाभ्यः॑ । स्वाहा॑रुन्ध॒तीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ 114 ॥
38.9 पूर्व फ॑ल्गुनी
अ॒र्य॒म्णे स्वाहा॒ फल्गु॑नीभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
38.10 उत्तर फ॑ल्गुनी
भगा॑य॒ स्वाहा॒ फल्गु॑नीभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । श्रैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा᳚ ॥
38.11 हस्तः
स॒वि॒त्रे स्वाहा॒ हस्ता॑य । स्वाहा॑ दद॒ते स्वाहा॑ पृण॒ते । स्वाहा᳚ प्र॒यच्छ॑ते॒ स्वाहा᳚ प्रतिगृभ्ण॒ते स्वाहा᳚ ॥
38.12 चित्रा
त्वष्ट्रे॒ स्वाहा॑ चि॒त्रायै॒ स्वाहा᳚ । चैत्रा॑य॒ स्वाहा᳚ प्र॒जायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.13 स्वाति
वा॒यवे॒ स्वाहा॒ निष्ट्या॑यै॒ स्वाहा᳚ । का॒म॒चारा॑य॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.14 विशाखा
इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒ग्॒ स्वाहा॒ विशा॑खाभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । श्रैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.15 पौर्णमासि
पौ॒र्ण॒मा॒स्यै स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा ग॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 115 (29) ॥
38.16 अनूराधा
मि॒त्राय॒ स्वाहा॑-ऽनूरा॒धेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । मि॒त्र॒धेया॑य॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.17 ज्येष्ठा
इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ ज्ये॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ । ज्यैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.18 मूलं
प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॒ मूला॑य॒ स्वाहा᳚ । प्र॒जायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.19 पूर्वाषाढा
अ॒द्भ्य स्स्वाहा॑ ऽषा॒ढाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स॒मु॒द्राय॒ स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒भिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.20 उत्तराषाढा
विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्य॒ स्स्वाहा॑ ऽषा॒ढाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अ॒न॒प॒ज॒य्याय॒ स्वाहा॒ जित्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 116 ॥
38.21 अभिजित्
ब्रह्म॑णे॒ स्वाहा॑ ऽभि॒जिते॒ स्वाहा᳚ । ब्र॒ह्म॒लो॒काय॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.22 श्रवणं
विष्ण॑वे॒ स्वाहा᳚ श्रो॒णायै॒ स्वाहा᳚ । श्लोका॑य॒ स्वाहा᳚ श्रु॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.23 श्रविष्ठा
वसु॑भ्य॒ स्स्वाहा॒ श्रवि॑ष्ठाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अग्रा॑य॒ स्वाहा॒ परी᳚त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.24 शतभिषक्
वरु॑णाय॒ स्वाहा॑ श॒तभि॑षजे॒ स्वाहा᳚ । भे॒ष॒जेभ्य॒ स्स्वाहा ᳚ ॥
38.25 पूर्व प्रोष्ठपदा
अ॒जायैक॑पदे॒ स्वाहा᳚ प्रोष्ठप॒देभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ 117 ॥
तेज॑से॒ स्वाहा᳚ ब्रह्मवर्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.26 उत्तर प्रोष्ठपदा
अह॑ये बु॒ध्निया॑य॒ स्वाहा᳚ प्रोष्ठप॒देभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । प॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.27 रेवति
पू॒ष्णे स्वाहा॑ रे॒वत्यै॒ स्वाहा᳚ । प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
38.28 अश्विनी
अ॒श्विभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ ऽश्व॒युग्भ्या॒ग्॒ स्वाहा ᳚। श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा॒ श्रुत्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.29 अपभरणि
य॒माय॒ स्वाहा॑ ऽप॒भर॑णीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । रा॒ज्याय॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.30 अमावासि
अ॒म॒वा॒स्या॑यै॒ स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा ऽऽग॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 118 (30) ॥
38.31 चन्द्रमा
च॒न्द्रम॑से॒ स्वाहा᳚ प्रती॒दृश्या॑यै॒ स्वाहा᳚ । अ॒हो॒रा॒त्रेभ्य॒ स्स्वाहा᳚-ऽर्धमा॒सेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । मासे᳚भ्य॒ स्स्वाह॒र्तुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स॒व॒न्थ्स॒राय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.32 अहो रात्री
अह्ने॒ स्वाहा॒ रात्रि॑यै॒ स्वाहा᳚ । अति॑मुक्त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.33 उषा
उ॒षसे॒ स्वाहा॒ व्यु॑ष्ट्यै॒ स्वाहा᳚ । व्यू॒षुष्यै॒ स्वाहा᳚ व्यु॒च्छन्त्यै॒ स्वाहा᳚ । व्यु॑ष्टायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.34 नक्षत्रः
नक्ष॑त्राय॒ स्वाहो॑देष्यते॒ स्वाहा᳚ ॥ 119 ॥
उ॒द्य॒ते स्वाहो-दि॑ताय॒ स्वाहा᳚ । हर॑से॒ स्वाहा॒ भर॑से॒ स्वाहा᳚ ।
भ्राज॑से॒ स्वाहा॒ तेज॑से॒ स्वाहा᳚ । तप॑से॒ स्वाहा᳚ ब्रह्मवर्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.35 सूर्यः
सूर्या॑य॒ स्वाहा॒ नक्ष॑त्रेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । प॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.36 अदितिः
अदि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ प्रति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.37 विष्णुः
विष्ण॑वे॒ स्वाहा॑ य॒ज्ञाय॒ स्वाहा᳚ । प्र॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥ 120 ॥
द॒धि॒क्राव्ण्णो॑ अकारिषं
द॒धि॒क्राव्ण्णो॑ अकारिषम् । जि॒ष्णो रश्व॑स्य वा॒जिनः॑ । सु॒र॒भि नो॒ मुखा॑ कर॒त् । प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषत् । आपो॒हिष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ।
यो व॑श्शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तरः॑ । तस्मा॒ अर॑ङ्गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥ 121 (32) ॥
39 वरुण सूक्तं
(तै. सं. 1.5.11.3)
उदु॑त्त॒मं-वँ॑रुण॒ पाश॑म॒स्म-दवा॑ध॒मं-विँम॑ध्य॒मग्ग् श्र॑थाय ।
अथा ॑व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥ (तै. सं. 1.2.8.1 )
अस्त॑भ्ना॒द्ध्या-मृ॑ष॒भो अ॒न्तरि॑क्ष॒-ममि॑मीत-वरि॒माण॑-म्पृथि॒व्या
आ-ऽसी॑द॒द्विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्रा-ड्विश्वेत्तानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ ॥ (तै. सं. 3.4.11.6)
यत्किञ्चे॒दं-वँ॑रुण॒ दैव्ये॒ जने॑-ऽभिद्रो॒ह-म्म॑नु॒ष्या᳚-श्चरा॑मसि ।
अचि॑त्ती॒-यत्तव॒-धर्मा॑ युयोपि॒म-मान॒स्तस्मा॒ देन॑सो देव रीरिषः ॥ (तै. सं. 3.4.11.6)
कि॒त॒वासो॒ यद्रि॑रि॒पुर्न दी॒वि यद्वा॑ घा स॒त्य-मु॒तयन्न वि॒द्म ।
सर्वा॒ताविष्य॑ शिथि॒रेव॑ दे॒वाथा॑ते-स्याम वरुण प्रि॒यासः॑ ॥ (तै. सं. 1.5.11.3)
अव॑ते॒हेडो॑ वरुण॒ नमो॑भि॒रव॑ य॒ज्ञे-भि॑रीमहे ह॒विर्भिः॑ ।
क्षय॑न्न॒ स्मभ्य॑ मसुर-प्रचेतो॒ राज॒न्नेनाग्ं॑सि शिश्रथः कृ॒तानि॑ ॥ (तै. सं. 2.1.11.6)
तत्वा॑यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒ स्तदाशा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ं स॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ 122 (33) ॥
40 पवमान सूक्तं
हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासु॑जा॒तः क॒श्यपो॒ यास्विन्द्रः॑ ।
अ॒ग्निंयाँ गर्भं॑दधि॒रे विरू॑पा॒स्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ यासा॒ग्ं॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मध्ये॑ सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्य॒न् जना॑नाम् ।
म॒धु॒श्चुत॒-श्शुच॑यो॒याः पा॑व॒कास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ यासां᳚ दे॒वादि॒वि कृ॒ण्वन्ति॑ भ॒क्षंयाँ अ॒न्तरि॑क्षे बहु॒धा भव॑न्ति ।
याः पृ॑थि॒वी-म्पय॑सो॒न्दन्ति॑ शु॒क्रास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यताप श्शि॒वया॑ त॒नुवो-प॑स्पृशत॒ त्वच॑मेम् ।
सर्वाग्ं॑ अ॒ग्नीग्ं र॑फ्सु॒षदो॑ हुवे वो॒ मयि॒ वर्चो॒ बल॒मोजो॒ निध॑त्त ॥ 123 (34) ॥
(तै. ब्रा. 1.4.8.1)
पव॑मान॒-स्सुव॒र्जनः॑ । प॒वित्रे॑ण॒ विच॑र्षणिः । यः पोता॒ स पु॑नातु मा । पु॒नन्तु॑ मा देवज॒नाः । पु॒नन्तु॒ मन॑
वोधि॒या । पु॒नन्तु॒ विश्व॑ आ॒यवः॑ । जात॑वेदः प॒वित्र॑वत् । प॒वित्रे॑ण पुनाहि मा । शु॒क्रेण॑ देव॒ दीद्य॑त् । अग्ने॒ क्रत्वा॒-क्रतू॒ग्ं॒ रनु॑ ॥ 124 ॥
यत्ते॑ प॒वित्र॑-म॒र्चिषि॑ । अग्ने॒ वित॑त-मन्त॒रा । ब्रह्म॒ तेन॑ पुनीमहे । उ॒भाभ्यां᳚ देव सवितः । प॒वित्रे॑ण स॒वेन॑ च । इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे ।
वै॒श्व॒दे॒वी पु॑न॒ती दे॒व्यागा᳚त् । यस्यै॑ ब॒ह्वी-स्त॒नुवो॑ वी॒तपृ॑ष्ठाः । तया॒ मद॑न्त-स्सध॒माद्ये॑षु । व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑योरयी॒णाम् ॥ 125 ॥
वै॒श्वा॒न॒रो र॒श्मिभि॑र्मा पुनातु । वातः॑ प्रा॒णेने॑ षि॒रो म॑यो॒ भूः ।
द्यावा॑पृथि॒वी पय॑सा॒ पयो॑भिः । ऋ॒ताव॑री य॒ज्ञिये॑ मा पुनीताम् । बृ॒हद्भि॑-स्सवि त॒स्तृभिः॑ । वर्षि॑ष्ठै--र्देव॒मन्म॑भिः । अग्ने॒ दक्षैः᳚ पुनाहिमा । येन॑ दे॒वा अपु॑नत । ये नापो॑ दि॒व्यङ्कशः॑ । तेन॑ दि॒व्येन॒ ब्रह्म॑णा ॥ 126 ॥
इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे । यः पा॑वमा॒नी-र॒द्धयेति॑ । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑त॒ग्ं॒ रस᳚म् । सर्व॒ग्ं॒ स पू॒तम॑श्नाति । स्व॒दि॒त-म्मा॑त॒रिश्व॑ना । पा॒व॒मा॒नी॒र्यो अ॒द्धयेति॑ ।
ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑त॒ग्ं॒ रस᳚म् । तस्मै॒ सर॑स्वती दुहे । क्षी॒रग्ं स॒र्पि र्मधू॑द॒कम् । पा॒व॒मा॒नी-स्स्व॒स्त्यय॑नीः ॥ 127 ॥
सु॒दुघा॒हि पय॑स्वतीः । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑तो॒ रसः॑ । ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒-मृतग्ं॑ हि॒तम् । पा॒व॒मा॒नी-र्दि॑शन्तु नः । इ॒मं ंलोँ॒कमथो॑ अ॒मुम् । कामा॒न्-थ्सम॑र्ध्यन्तु नः । दे॒वीर्दे॒वै-स्स॒मा भृ॑ताः । पा॒व॒मा॒नी-स्स्व॒स्त्यय॑नीः । सु॒दुघा॒हि घृ॑त॒श्चुतः॑ । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑तो॒ रसः॑ ॥ 128 ॥
ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒-मृतग्ं॑ हि॒तम् । येन॑ दे॒वाः प॒वित्रे॑ण । आ॒त्मानं॑ पु॒नते॒ सदा᳚ । तेन॑ स॒हस्र॑ धारेण । पा॒व॒मा॒न्यः पु॑नन्तु मा । प्रा॒जा॒प॒त्य-म्प॒वित्र᳚म् । श॒तोद्या॑मग्ं हिर॒ण्मय᳚म् । तेन॑ ब्रह्म॒ विदो॑ व॒यम् । पू॒त-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे । इन्द्र॑-स्सुनी॒ती स॒ह मा॑ पुनातु । सोम॑-स्स्व॒स्त्या वरु॑ण-स्स॒मीच्या᳚ । य॒मो राजा᳚ प्रमृ॒णाभिः॑ पुनातुमा । जा॒तवे॑दा मो॒र्जय॑न्त्या पुनातु । ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ ॥ 129 ॥
(तै. ब्रा. 3.5.11.1)
तच्छं॒ँयोरा वृ॑णीमहे । गा॒तुं-यँ॒ज्ञाय॑ । गा॒तुं-यँ॒ज्ञप॑तये । दैवी᳚स्व॒स्ति-र॑स्तुनः । स्व॒स्ति-र्मानु॑षेभ्यः । ऊ॒र्ध्व-ञ्जि॑गातु भेष॒जम् । शन्नो॑ अस्तु द्वि॒पदे᳚ । शञ्चतु॑ष्पदे ॥ 130 (36) ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
41 आयुष्य सूक्तं
यो ब्रह्माब्रह्मण उज्जभार प्राणॆश्वरः (यो ब्रह्मा ब्रह्मण उज्जहार प्राणै-श्शिरः) कृत्तिवासाः पिनाकी ।
ईशानो देवस्सन आयुर्दधातु तस्मै जुहोमि हविषा घृतेन ॥ 1 ॥
विभ्राजमान-स्सरिरस्य मद्ध्याद् रोचमानो घर्मरुचिर्य आगात् ।
स मृत्युपाशा-नपनुद्य घोरा-निहायुषेणो घृतमत्तु देवः ॥ 2 ॥
ब्रह्मज्योतिर् ब्रह्मपत्नीषु गर्भं-यँमादधा-त्पुरुरूप-ञ्जयन्तम् ।
सुवर्णरम्भ-ग्रह-मर्कमर्च्य-न्तमायुषे वर्धयामो घृतेन ॥ 3 ॥
श्रियं-लँक्ष्मी-मौपलां अम्बिङ्का-ङ्गां षष्टीञ्च यामिन्द्रसेनेत्युदाहुः ।
तां-विँद्या-म्ब्रह्मयोनिग्ं सरूपा-मिहायुषे तर्पयामो घृतेन ॥ 4 ॥
दाक्षायण्य-स्सर्वयोन्य स्सुयोन्य-स्सहस्रशो विश्व रूपा विरूपाः ।
ससूनव-स्सपतय-स्सयूथ्या आयुषेणो घृतमिद-ञ्जुषन्ताम् ॥ 5 ॥
दिव्या गणा बहुरूपाः पुराणा आयुश्छिदो नः प्रमथ्नन्तु वीरान् ।
तेभ्यो जुहोमि बहुधा घृतेन मा नः प्रजाग्ं रीरिषो मोत वीरान् ॥ 6 ॥
एकः पुरस्तात् य इद-म्बभूव यतो बभूव भुवनस्य गोपाः ।
यमप्येति भुवनग्ं साम्पराये स नो हविर् घृत-मिहायुषे'त्तु देवः ॥ 7 ॥
वसू-न्रुद्राना-दित्या-न्मरुतो'थ साद्ध्यान् ऋभून् यक्षा-न्गन्धर्वाग्ंश्च पितृग्ंश्च विश्वान् ।
भृगून्-थ्सर्पाग्ंश्चा-ङ्गिगरसो'थ सर्वा-न्घृतग्ं हुत्वा स्वायुष्या महयाम शश्वत् ॥ 8 ॥
विष्णो॒ त्वन्नो॒ अन्त॑म॒-श्शर्म॑यच्छ सहन्त्य ।
प्रते॒ धारा॑ मधु॒श्चुत॒ उथ्स॑न्दुह्रते॒ अक्षि॑तम् ॥ (तै. सं. 3.1.10) ॥
नमो ब्रह्मणे नमो अस्त्वग्नये नमह् पृथिव्यै नमह् ऒषधीभ्यः ।
नमो वाचे नमो वाचस्पत॑ये नमो विष्णवे बृहते करोमि ॥ (तै. अर. 2.1.2) ॥
(एव-न्त्रिः)
यदक्षरपदभ्रष्ट-म्मात्राहीन-न्तु यद्भवेत् ।
तत्सर्व-ङ्क्षम्यता-न्देव नारायण नमो'स्तुते ॥
विसर्ग बिन्दु मात्राणि पदपादाक्षराणि च ।
न्यूनातिरिक्तं-यँत्किञ्चिदभिगीर्भिरुदीर्यतॆ ॥
आ॒भिर् गी॒र्भिर् यदतो॑न ऊ॒नमाप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः ।
य॒दा स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ भूयिष्ठ॒भाजो॒ अध॑ते श्याम ।
ब्रह्म॒ प्रावा॑दिष्म॒ तन्नो॒ माहा॑सीत् ।
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ (तै. अर. 4.4.2)
हरिः ओम् । श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥
ओ-न्तत्सत् ब्रह्मार्पणमस्तु ॥
इत्युदकशान्तिमन्त्राः ॥
1 kalaśa pratiṣṭhāpana prayoga mantrāḥ
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |
nākḙ supa॒rṇa mupa॒ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣa-tatvā |
hira̭ṇyapakṣaṃ॒-va~rṷṇasya dū॒taṃ-ya~॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum |
āpyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the |
yo ru॒dro a॒gnau yo a॒phsu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒
bhuva̭nā-''vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu | 1 (apa upaspṛśya)
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re |
indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ |
ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m |
āpo॒ vā i॒daṃgṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo-'mṛ̭ta॒māpa̭-ssa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpa̭-ssva॒rāḍāpa॒-śchandā॒g॒śyāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpa̭-ssa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om | 2
a॒paḥ praṇa̭yati | śra॒ddhā vā āpaḥ̭ | śra॒ddhāme॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
ya॒jño vā āpaḥ̭ | ya॒jñame॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
vajro॒ vā āpaḥ̭ | vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ pra॒hṛtya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnīḥ | rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai de॒vānā᳚-mpri॒ya-ndhāma̭ | de॒vānā̭me॒va pri॒ya-ndhāma̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai śā॒ntāḥ | śā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati | de॒vo vaḥ̭
savi॒to-tpṷnā॒tva-cchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ || 3
2 vedārambhe sarvasādhāraṇyena japyāḥ mantrāḥ
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | o-mbhuvaḥ̭ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | ogṃ suvaḥ̭ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | o-mbhuvaḥ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
ogṃ suvaḥ̭ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyaṃ॒ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ |
3 vedādayaḥ
a॒gnimī᳚le pu॒rohi̭taṃ-ya॒jñasya̭
de॒vamṛ॒tvija᳚m | hotā᳚raṃ ratna॒ dhāta̭mam |
i॒ṣe tvo॒rjetvā̭ vā॒yava̭sstho pā॒yava̭stha de॒vo va̭ssavi॒tā prārpa̭yatu॒ śreṣṭha̭tamāya॒ karma̭ṇe |
agna॒ āyā̭hi vī॒tayḙ gṛṇā॒no ha॒vyadā̭taye | nihotā̭ sathsi ba॒r॒hiṣi̭ |
śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || 1 (1) ||
4 rakṣoghnaṃ
kṛ॒ṇu॒ṣva pājaḥ॒ prasi̭ti॒nna pṛ॒thvīṃ-yā~॒hi rāje॒ vāma̭vā॒gṃ॒ ibhḙna | tṛ॒ṣvīmanu॒ prasi̭tiṃ-drūṇā॒no-'stā̭-'si॒ viddhya̭ ra॒kṣasa॒ stapi̭ṣṭhaiḥ | tava̭ bhra॒māsa̭ āśu॒yā pa̭taṃ॒ tyanṷspṛśa-dhṛṣa॒tā śośṷcānaḥ | tapūg̭ṣyagne ju॒hvā̭ pataṃ॒-gānasa̭ndito॒ visṛ̭ja॒ viṣva̭ gu॒lkāḥ | prati॒spaśo॒ visṛ̭ja॒-tūrṇi̭tamo॒ bhavā̭ pā॒yurvi॒śo a॒syā ada̭bdhaḥ || 2 ||
yono̭ dū॒re a॒ghaśagṃ̭so॒yo antyagne॒ māki̭ṣṭe॒ vyathi॒rā da̭dharṣīt | uda̭gne tiṣṭha॒ pratyā ta̭nuṣva॒nya̭mitrāgṃ̭ oṣatā-ttigmahete | yo no॒ arā̭tigṃ samidhāna ca॒kre nī॒cā tandha̭kṣyata॒ sanna śuṣka᳚m | ū॒rdhvo bha̭va॒ prati̭ vi॒dhyā-dhya॒smadā॒ viṣkṛ̭ṇuṣva॒ daivyā᳚nyagne | ava̭sthi॒rā ta̭nuhi yātu॒ jūnā᳚-ñjā॒mimajā̭miṃ॒ pramṛ̭ṇīhi॒ śatrūṋ || 3 ||
satḙ jānāti suma॒tiṃ-ya~̭ viṣṭha॒ya īva̭te॒ brahma̭ṇe gā॒tumaira̭t | viśvā᳚nyasmai su॒dinā̭ni rā॒yo dyu॒mnānya॒ryo viduro̭ a॒bhidyau᳚t | seda̭gne astu su॒bhaga̭ ssu॒dānu॒-ryastvā॒ nityḙna ha॒viṣā॒ ya u॒kthaiḥ | piprī̭ṣati॒ sva āyṷṣi duro॒ṇe viśveda̭smai su॒dinā॒-sā-'sa̭di॒ṣṭiḥ | arcā̭mite suma॒ti-ṅghoṣya॒rvākh-santḙ vā॒ vātā̭ jaratā mi॒yaṅgīḥ || 4 ||
svaśvā᳚stvā su॒rathā̭ marjaye-mā॒sme kṣa॒trāṇi̭ dhāraye॒ra-nu॒dyūn | i॒ha tvā॒ bhūryā ca̭re॒dupa॒tma-ndoṣā̭vasta-rdīdi॒vāgṃ sa॒manu॒dyūn | krīḍa̭ntastvā su॒mana̭sa ssapemā॒bhi dyu॒mnā ta̭sthi॒vāgṃso॒ janā̭nām |
yastvā॒ svaśva̭ssuhira॒ṇyo a̭gna upa॒yāti॒ vasṷmatā॒ rathḙna | tasya̭ trā॒tā bha̭vasi॒ tasya॒ sakhā॒ yasta̭ āti॒thya mā̭nu॒ṣag jujo̭ṣat || 5 ||
ma॒horṷjāmi ba॒ndhutā॒ vaco̭ bhi॒stanmā̭ pi॒turgota̭mā॒da nvi̭yāya | tvanno̭ a॒sya vaca̭sa-ścikiddhi॒ hota̭ryaviṣṭha sukrato॒ damṷ̄nāḥ | asva̭pna jasta॒raṇa̭ya ssu॒śevā॒ ata̭ndrāso-'vṛ॒kā aśra̭miṣṭhāḥ | te pā॒yavaḥ̭ sa॒dhriya̭ñco ni॒ṣadyāgne॒ tava̭ naḥ pāntvamūra | ye pā॒yavo̭ māmate॒ya-ntḙ agne॒ paśya̭nto a॒ndha-ndṷri॒tāda ra̭kṣann |
ra॒rakṣa॒ tān-thsu॒kṛto̭ vi॒śvavḙdā॒ diphsa̭nta॒ idri॒pavo॒ nāha̭ debhuḥ || 6 ||
tvayā̭ va॒yagṃ sa̭dha॒nya̭-stvotā॒ stava॒ praṇī᳚tya śyāma॒ vājāṋ | u॒bhāśagṃ sā̭ sūdaya satyatā te-'nuṣṭhu॒yā kṛ̭ṇuhya-hrayāṇa |
a॒yā tḙ agne sa॒midhā̭ vidhema॒ prati॒stomagṃ̭ śa॒syamā̭na-ṅgṛbhāya | dahā॒śaso̭ ra॒kṣasaḥ̭ pā॒hya̭smā-ndru॒ho ni॒do mi̭tramaho ava॒dyāt | ra॒kṣo॒haṇaṃ̭ ~vā॒jina॒māji̭ gharmi mi॒tra-mprathi̭ṣṭha॒ mupa̭yāmi॒ śarma̭ | śiśā̭no a॒gniḥ kratṷbhi॒ ssami̭ddha॒-ssano॒ divā॒ sa ri॒ṣaḥ
pā̭tu॒ nakta᳚m || 7 ||
vijyoti̭ṣā bṛha॒tā bhā᳚tya॒gni rā॒vi-rviśvā̭ni kṛṇute mahi॒tvā | prādḙvīrmā॒yā ssa̭hate du॒revā॒ śśiśī̭te॒ śṛṅge॒ rakṣa̭se vi॒nikṣe᳚ |
u॒tasvā॒nāso̭ di॒viṣa̭ntva॒gne sti॒gmāyṷdhā॒ rakṣa̭se॒ hanta॒ vā ṷ |
madḙ cidasya॒ prarṷjanti॒ bhāmā॒ nava̭rante pari॒bādho॒ adḙvīḥ || 8 (2) ||
5 indra sūktaṃ
indraṃ̭ ~vo vi॒śvata॒spari॒ havā̭mahe॒ jane᳚bhyaḥ | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ | indra॒-nnaro̭ ne॒madhi̭tā havante॒ yatpāryā̭ yu॒naja̭te॒ dhiya॒stāḥ | śūro॒ nṛṣā̭tā॒ śava̭saścakā॒ na ā goma̭ti vra॒je bha̭jā॒ tvannaḥ̭ | i॒ndri॒yāṇi̭ śatakrato॒ yā te॒ janḙṣu pa॒ñcasṷ | indra॒ tāni̭ ta॒ ā vṛ̭ṇe | anṷte dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trāte॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ || 9 ||
anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ | āyasmi᳚n-thsa॒ptavā̭sa॒vā stiṣṭha̭nti svā॒ruho̭ yathā |
ṛṣi̭rha dīrgha॒ śrutta̭ma॒ indra̭sya gha॒rmo ati̭thiḥ | ā॒māsṷ pa॒kvamaira̭ya॒ ā sūryagṃ̭ rohayo di॒vi | gha॒rmanna sāma̭ntapatā suvṛ॒ktibhi॒-rjuṣṭaṃ॒ girva̭ṇa se॒giraḥ̭ | indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hadindra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata || 10 ||
gāya̭ntitvā gāya॒triṇorcaṃ̭ tya॒rka ma॒rkiṇaḥ̭ | bra॒hmāṇa̭stvā śatakrata॒-vudva॒gṃ॒ śami̭va ye mire | a॒gṃ॒ho॒muce॒ prabha̭remā manī॒ṣā mo̭ṣiṣṭha॒-dāvnḙ suma॒ti-ṅgṛ̭ṇā॒nāḥ |
i॒dami̭ndra॒ prati̭ ha॒vya-ṅgṛ̭bhāya sa॒tyāssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ | vi॒veṣa॒yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒ mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante || 11 ||
prasa॒mrāja̭-mpratha॒ma ma̭dhva॒-rāṇā̭magṃ ho॒ mucaṃ̭ ~vṛṣa॒bhaṃ-ya~॒jñiyā̭nām |
a॒pānna-pā̭tamaśvinā॒ haya̭nta ma॒sminna̭ra indri॒ya-ndha̭tta॒mojaḥ̭ | vina̭ indra॒ mṛdho̭ jahi nī॒ cā ya̭ccha pṛtanya॒taḥ | a॒dha॒spa॒da-ntamī᳚-ṅkṛdhi॒ yo a॒smāgṃ a̭bhi॒dāsa̭ti |
indra̭kṣa॒trama॒bhi vā॒mamojo 'jā̭yathā vṛṣabha cara.ṣaṇī॒nām | apā̭nudo॒ jana̭mamitra॒ yanta̭ mu॒ru-nde॒vebhyo̭ akṛṇoru lo॒kam |
mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ pa̭rā॒vata॒ āja̭gāmā॒-para̭syāḥ || 12 ||
sṛ॒kagṃ sa॒gṃ॒ śāya̭ pa॒vimi̭ndra ti॒gmaṃ-vi~śatrū᳚-ntāḍi॒ vimṛdho̭ nudasva |
viśatrū॒n॒. vimṛdho̭nuda॒ vivṛ॒trasya॒ hanṷ̄ ruja | vima॒nyumi̭ndra bhāmi॒to̭ 'mitra̭syābhi॒ dāsa̭taḥ |
trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒ mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |
hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒ta mindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ || 13 ||
mā tḙ a॒syāgṃ sa̭hasāva॒-npari̭ṣṭā va॒ghāya̭ bhūma harivaḥ parā॒dai |
trāya̭svano 'vṛ॒kebhi॒-rvarṷ̄thai॒ stava̭ pri॒yāsa̭ ssū॒riṣṷ syāma | ana̭vaste॒ ratha॒maśvā̭ya takṣa॒n-tvaṣṭā॒ vajraṃ̭ puruhūta dyu॒manta᳚m |
bra॒hmāṇa॒ indraṃ̭ ma॒haya̭nto a॒rkairava̭rdhaya॒-nnaha̭ye॒ hanta॒ vā ṷ |
vṛṣṇe॒ yatte॒ vṛṣa̭ṇo a॒rkamarcā॒ nindra॒ grāvā̭ṇo॒ adi̭ti-ssa॒joṣāḥ᳚ |
a॒na॒śvāso॒ ye pa॒vayo̭-'ra॒thā indrḙṣitā a॒bhyava̭rta-nta॒dasyūṋ || 14 (3) ||
(tai. ara. 6.1.9; tai. saṃ. 1.4.41.1; tai. saṃ. 1.4.42.1)
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe॒ tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
magha̭van ccha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye॒ vidviṣo॒ vimṛdho̭ jahi | sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī | vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu na ssvasti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || 15a ||
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭ bāhu ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒ ssomaṃ̭ piba vṛtrahan cchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒mṛdho̭-nuda॒svāthā bha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || 15b (4) ||
6 ye devāḥ
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā,
dakṣiṇa॒sado̭ ya॒mane᳚trā,
paścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā,
uttara॒sado॒ varṷṇanetrā,
upari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā,
rakṣo॒haṇa॒ste naḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā॒
-'gnayḙ rakṣo॒ghne svāhā̭,
ya॒māya̭ savi॒tre ,
varṷṇāya॒ bṛha॒spata̭ye॒
duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16 (5) ||
7 ye devāḥ (anuṣaṅgaṃ)
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā da̭kṣiṇa॒sado̭ ya॒ma ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vāḥ pa̭ścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷttara॒sado॒ varṷṇanetrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷpari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | agnayḙ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | ya॒māya̭ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | savi॒tre ra̭kṣo॒ghne svāhā᳚ | varṷṇāya rakṣo॒ghne svāhā᳚ | bṛha॒spata̭ye॒ duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16ā (5ā) ||
8 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ
a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒,
soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhir,
ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒r,
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣmad,
de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒nā yṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17 (6) ||
9 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒ rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi |
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣma॒-ttena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmantaṃ
karomi | de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒-nāyṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17ā(6ā) ||
10 agṃhomuca mantrāḥ
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒ ,
~yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭, rakṣa॒syā̭, teja॒syā̭,
ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒,
~yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje॒,
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒, catṷṣpāthsu,
go॒ṣṭhe, gṛ॒he-, ṣva॒phsoṣa̭dhīṣu॒, vana॒spati̭ṣu॒,
srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje || 18 (7) ||
11 agṃhomuca mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā rakṣa॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam | yā vā̭mindrā varuṇā teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ catṷṣpāthsu pa॒śuṣu॒ (catṷṣpāthsu॒)srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje | yo vā̭mindrā varuṇā go॒ṣṭhe srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā gṛ॒heṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒-'phsu srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varu॒ṇauṣa̭dhīṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje || (18ā) (7ā)
12 śāstṛ sūktaṃ (āpyaṃ)
agnḙ yaśasvi॒n॒. yaśa̭se॒ mama̭rpa॒yendrā̭vatī॒ mapa̭citī mi॒hāva̭ha | a॒ya-mmū॒rdhā pa̭rame॒ṣṭhī su॒varcā᳚-ssamā॒nānā̭ mutta॒ma ślo̭ko astu | bha॒dra-mpaśya̭nta॒ upa̭sedu॒ragre॒ tapo̭ dī॒kṣā mṛṣa̭ya ssuva॒rvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣa॒tra-mbala॒moja̭śca jā॒ta-ntada॒smai de॒vā a॒bhisanna̭-mantu | dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ parame॒ṣṭhī vi॒rājā᳚ | stomā॒-ścandāgṃ̭si ni॒vido̭ma āhure॒tasmai̭ rā॒ṣṭrama॒bhi-sanna̭māma | a॒bhyāva̭rtaddhva॒-mupa॒meta̭ sā॒kama॒yagṃ śā॒stā-'dhi̭patirvo astu | a॒sya vi॒jñāna॒manu॒sagṃ-ra̭bhaddhvami॒ma-mpa॒ścādanṷ jīvātha॒ sarve᳚ || 19 (8) ||
13 rāṣṭrabhṛtaṃ
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvasta-syauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒
ūrjo॒ nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒
tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒ ssvāhā̭ ,
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rva-stasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuva̭ ,
ssuṣu॒mna ssūrya̭ raśmi-śca॒ndramā̭ gandha॒rva-stasya॒ nakṣa̭trāṇya-
phsa॒raso̭ be॒kura̭yo,
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rva-stasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vāḥ,
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒ vahna̭ya,
iṣi॒ro vi॒śva vya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rva-stasyāpo᳚ 'phsa॒raso̭ mu॒dā,
bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim |
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuva̭,
ssukṣi॒thi- ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rva-stasya̭
vi॒dyuto᳚ 'phsa॒raso॒ ruco̭,
dū॒re hḙtira-mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvaḥ॒,
cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rva-stasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśā॒caya̭ntī॒r,
nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒
tābhya॒ ssvāhā॒,
sa no̭ bhuvanasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha || 20 (9) ||
14 rāṣṭrabhṛtaṃ (anuṣaṅgaṃ)
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvassa-i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒ ūrjo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
suṣu॒mnassūrya̭-raśmiśca॒ndramā̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ nakṣa̭trāṇya 'phsa॒raso̭ be॒kura̭yo॒ nāma॒ tā
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭r-khsā॒mānya̭-'phsa॒raso॒ vahna̭yo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
iṣi॒ro vi॒śvavya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyāpo᳚-'phsa॒raso̭ mu॒dā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭
kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭
sva॒stigg svāhā᳚ ||
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sukṣi॒thi-ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rvassa
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya ̭vi॒dhyuto᳚-'phsa॒raso॒ ruco॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
dū॒re hḙtira mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśo॒caya̭nti॒-rnāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sa no̭ bhuvanasyapate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ svāhā᳚ || (20ā) (9ā)
15 sarpa sūktaṃ
namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vī manṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~ye vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 21 (10) ||
16 pañcacoḍāḥ
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni
grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒ dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti ,
ra॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śva ka̭rmā॒ tasya̭ ratha sva॒naśca॒ rathḙ-citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚-'phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭ he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti,
ra॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva-vya̭cā॒ stasya॒ ratha̭ prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni
grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntī cā nu॒mloca̭ntī-cā-'phsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-r
vyā॒ghrāḥ prahḙti,
ra॒ya mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni grāma॒ṇyaṷ
vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭ cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒ prahḙti ,
ra॒ya-mu॒parya॒-rvāgva̭-su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni grāma॒ṇyā̭
vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭ttiścā-phsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒ti-ra̭va॒spūrja॒-nprahḙti॒ ,
stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒
jambhḙ dadhāmi || 22 (11) ||
17 pañcacoḍāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śvaka̭rmā॒ tasya̭ rathasva॒naśca॒ rathḙ citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭
he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te
ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva vya̭cā॒-stasya॒ ratha̭prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntīcā nu॒mloca̭ntī-cāphsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-rvyā॒ghrāḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ teya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni
grāma॒ṇyaṷ vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒
praha̭ti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒
dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒yamu॒parya॒-rvāgva̭su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni
grāma॒ṇyā̭ vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭tti-ścāphsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒tira̭-
va॒spūrja॒-nprahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 22ā(11ā) ||
18 apratirathaḥ
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒dhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścarṣaṇī॒nām | sa॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒raśśa॒tagṃ
senā̭ ajayathsā॒kamindraḥ̭ | sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ | tadindrḙṇa jayata॒ ta-thsa̭hadhvaṃ॒ ~yudho̭ nara॒ iṣṷ hastena॒ vṛṣṇā᳚ | sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭rva॒śī sagg sra̭ṣṭā॒ sa yudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ | sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒ji-thso̭ma॒pā bā̭hu śa॒rdhyū᳚rdhva dha̭nvā॒ prati̭hitābhi॒rastā᳚ | bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā 'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ || 23 ||
pra॒bha॒ñjan-thsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-medhyavi॒tā rathā̭nām | go॒tra॒bhidaṃ̭ go॒vidaṃ॒ ~vajra̭bāhuṃ॒ jaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā | i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yadhva॒ mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sagṃ ra̭bhadhvam | ba॒la॒vi॒jñā॒ya-ssthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān. vā॒jī saha̭māna u॒graḥ | a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit || 24 ||
a॒bhigo॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo vī॒raśśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ | du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒dhyo᳚-smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ prayu॒thsu | indra̭ āsāṃ-ne॒tā bṛha॒spati॒-rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ | de॒va॒se॒nānā̭-mabhibhañjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ | indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram | ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānāṃ॒ ghoṣo̭ de॒vānāṃ॒ jaya̭tā॒ muda̭sthāt | a॒smāka॒-mindra॒-ssamṛ̭teṣu dhva॒jeṣva॒smākaṃ॒ ~yā iṣa̭va॒stā ja̭yantu || 25 ||
a॒smākaṃ̭ ~vī॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu | uddha̭rṣaya maghava॒-nnāyṷdhā॒-nnyuthsatva̭nā-mmāma॒kānāṃ॒ mahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan-vā॒jināṃ॒ ~vāji̭nā॒nyudrathā̭nāṃ॒ jaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ | upa॒preta॒ jaya̭tā narassthi॒rā va̭ssantu bā॒havaḥ̭ |
indro̭ va॒-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛ॒ṣyā yathāsa̭tha | ava̭sṛṣṭā॒ parā̭pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā || 26 ||
gacchā॒mitrā॒-npravi̭śa॒ maiṣāṃ॒ kañca॒nocchi̭ṣaḥ | marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchādayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒ 'mṛtḙnā॒bhi-va̭stām | u॒rorvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭ntaṃ॒ tvāmanṷ madantu de॒vāḥ | yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va | indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 27 (12) ||
19 camaka-ntṛtīya anuvākaḥ
śa-ñca̭ me॒ maya̭śca me pri॒ya-ñca̭ me-'nukā॒maśca̭ me॒
kāma̭śca me saumana॒saśca̭ me bha॒dra-ñca̭ me॒ śreya̭śca me॒
vasya̭śca me॒ yaśa̭śca me॒ bhaga̭śca me॒ dravi̭ṇa-ñca me
ya॒ntā ca̭ me dha॒rtā ca̭ me॒ kṣema̭śca me॒ dhṛti̭śca me॒
viśvaṃ̭ ca me॒ maha̭śca me (28)
saṃ॒vi~cca̭ me॒ jñātra̭-ñca me॒
sūśca̭ me pra॒sūśca̭ me॒ sīra̭-ñca me la॒yaśca̭ ma
ṛ॒ta-ñca̭ me॒-'mṛtaṃ̭ ca me 'ya॒kṣma-ñca॒ me-'nā̭mayacca me
jī॒vātṷśca me dīrghāyu॒tva-ñca̭ me-'nami॒tra-ñca॒ me-'bha̭ya-ñca me
su॒ga-ñca̭ me॒ śaya̭na-ñca me sū॒ṣā ca̭ me su॒dina̭-ñca me || 29 (13) ||
20 vihavyam
mamā᳚gne॒ varco̭ viha॒veṣva̭stu va॒ya-ntvendhā̭nā sta॒nuva̭-mpuṣema |
mahya̭-nnamantā-mpra॒diśa॒ścata̭sra॒ stvayā-'ddhya̭kṣeṇa॒ pṛta̭nā jayema |
mama̭ de॒vā vi̭ha॒ve sa̭ntu॒ sarva॒ indrā̭vanto ma॒ruto॒ viṣṇṷra॒gniḥ |
mamā॒ntari̭kṣa mu॒ru go॒pama̭stu॒ mahyaṃ॒ ~vātaḥ̭ pavatā॒-ṅkāmḙ a॒sminn |
mayi̭ de॒vā dravi̭ṇa॒ māya̭jantā॒-mmayyā॒ śīra̭stu॒ mayi̭ de॒vahṷ̄tiḥ || 30 ||
daivyā॒ hotā̭rā vaniṣanta॒ pūrve 'ri̭ṣṭā-ssyāma ta॒nuvā̭ su॒vīrāḥ᳚ | mahyaṃ̭ ~yajantu॒ mama॒ yāni̭ ha॒vyā-''kṷ̄ti ssa॒tyā mana̭so me astu |
eno॒ mānigā᳚-ṅkata॒macca॒ nāhaṃ-vi~śvḙ devāso॒ adhi̭voca tā me |
devī᳚ṣṣaḍu-rvīru॒ruṇaḥ̭ kṛṇota॒ viśvḙ devāsa i॒ha vī̭rayaddhvam |
māhā᳚smahi pra॒jayā॒ mā ta॒nūbhi॒-rmāra̭dhāma dviṣa॒te so̭marājann |
a॒gnirma॒nyu-mpra̭tinu॒da-npu॒rastā॒-dada̭bdho go॒pāḥ pari̭pāhi na॒stvam || 31 ||
pra॒tyañco̭ yantu ni॒gutaḥ॒ puna॒stḙ 'maiṣā᳚-ñci॒tta-mpra॒budhā॒ vinḙśat |
dhā॒tā dhā̭tṛ॒ṇā-mbhuva̭nasya॒ yaspati̭-rde॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭mabhi māti॒ṣāha᳚m |
i॒maṃ-ya~॒jña ma॒śvino॒bhā bṛha॒spati̭-rde॒vāḥ pā᳚ntu॒ yaja̭māna-nnya॒rthāt |
u॒ru॒vyacā̭ no mahi॒ṣa śśarma̭yagṃ sada॒smin. havḙ puruhū॒taḥ pṷru॒kṣu |
sa naḥ̭ pra॒jāyai̭ haryaśva mṛḍa॒yendra॒ mā no̭ rīriṣo॒ mā parā̭dāḥ || 32 ||
ye na̭ ssa॒patnā॒ apa॒te bha̭vantvindrā॒-gnibhyā॒ mava̭ bādhāmahe॒ tān |
vasa̭vo ru॒drā ā̭di॒tyā ṷpari॒ spṛśaṃ̭ mo॒graṃ-cettā̭ramadhi rā॒jama̭krann |
a॒rvāñca॒ mindra̭ ma॒muto̭ havāmahe॒ yo go॒ji-ddha̭na॒-jida̭śva॒-jidyaḥ |
i॒manno̭ ya॒jñaṃ-vi~̭ha॒ve jṷṣasvā॒sya kṷrmo harivo me॒dinaṃ̭ tvā || 33 (14) ||
21 mṛgāraḥ
a॒gne-rma̭nve pratha॒masya॒ pracḙtaso॒ya-mpāñca̭janya-mba॒hava̭ ssami॒ndhate᳚ |
viśva̭syāṃ-vi~॒śi pra̭viviśi॒vāgṃ sa̭mīmahe॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
yasye॒da-mprā॒ṇa-nni̭mi॒ṣa-dyadeja̭ti॒ yasya̭ jā॒ta-ñjana̭māna-ñca॒ keva̭lam |
staumya॒gni-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
indra̭sya manye pratha॒masya॒ pracḙtaso vṛtra॒ghna-sstomā॒ upa॒mā mu॒pāguḥ̭ |
yo dā॒śuṣaḥ̭ su॒kṛto॒ hava॒mupa॒ gantā॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ || 34 ||
ya ssaṃ̭grā॒ma-nnaya̭ti॒ saṃva~॒śī yu॒dhe yaḥ pu॒ṣṭāni̭ sagṃsṛ॒jati̭ tra॒yāṇi̭ | staumīndra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ | ma॒nvevāṃ᳚ mitrāvaruṇā॒ tasya̭ vitta॒gṃ॒ satyaṷjasā dṛgṃhaṇā॒ ya-nnu॒dethe᳚ | yā rājā̭nagṃ sa॒rathaṃ̭ ~yā॒tha ṷgrā॒ tā no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
yo vā॒gṃ॒ ratha̭ ṛ॒jura̭śmi-ssa॒tyadha̭rmā॒ mithu॒-ścara̭nta-mupa॒yāti̭ dū॒ṣayanṋ || 35 ||
staumi̭ mi॒trāvarṷṇā nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | vā॒yo-ssa̭vi॒tu-rvi॒dathā̭ni manmahe॒ yāvā᳚tma॒n-vadbi̭bhṛ॒to yau
ca॒ rakṣa̭taḥ | yau viśva̭sya pari॒bhū ba̭bhū॒vatu॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
upa॒śreṣṭhā̭na ā॒śiṣo̭ de॒vayo॒rdharmḙ asthirann | staumi̭ vā॒yugṃ sa̭vi॒tāra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ra॒thīta̭mau rathī॒nā ma̭hva ū॒taye॒ śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙ-bhi॒raśvaiḥ᳚ || 36 ||
yayo᳚rvā-ndevau de॒veṣva-ni̭śita॒ moja॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | yadayā̭taṃ-va~ha॒tugṃ sū॒ryāyā᳚-strica॒kreṇa̭ sa॒gṃ॒ sada̭mi॒cchamā̭nau | staumi̭ de॒vā va॒śvinaṷ nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ma॒rutāṃ᳚ manve॒ adhi̭no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ |
ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | ti॒gmamāyṷdhaṃ-vī~ḍi॒tagṃ saha̭svada di॒vyagṃ śardhaḥ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇu || 37 ||
staumi̭ de॒vā-nma॒ruto̭ nāthi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | de॒vānā᳚-mmanve॒ adhi̭ no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ | ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | yadi॒da-mmā̭-'bhi॒śoca̭ti॒ paurṷṣeyeṇa॒ daivyḙna | staumi॒ viśvā᳚-nde॒vā-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ |
anṷno॒-'dyānṷmati॒ranvida̭nu mate॒ tvaṃ-vai~᳚śvāna॒ro na̭ ū॒tyā pṛ॒ṣṭo di॒vi || 38 ||
anṷno॒-'dhyānṷmati-rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒ vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ | anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || 38a ||
vai॒śvā॒na॒ro na̭ ū॒tyā ''prayā̭tu parā॒vataḥ̭ | a॒gniru॒kthena॒ vāha̭sā |
pṛ॒ṣṭo di॒vi pṛ॒ṣṭo a॒gniḥ pṛ̭thi॒vyā-mpṛ॒ṣṭo viśvā॒ oṣa̭dhī॒rā-vi̭veśa |
vai॒śvā॒na॒ra ssaha̭sā pṛ॒ṣṭo a॒gnissano॒ divā॒ sari॒ṣaḥ pā̭tu॒ nakta᳚m || 38b ||
ye apra̭thetā॒ mami̭tebhi॒ rojo̭bhi॒ rye pra̭ti॒ṣṭhe abha̭vatāṃ॒-va~sṷ̄nām | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
urvī̭ rodasī॒ vari̭vaḥ kṛṇota॒-ṅkṣetra̭sya patnī॒ adhi̭no brūyātam | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
yattḙ va॒ya-mpṷruṣa॒trāya̭ vi॒ṣṭhā vi̭dvāgṃ saśca kṛ॒mā kacca॒ nāgaḥ̭ || 39 ||
kṛ॒dhī sva̭smāgṃ adi̭te॒ranā̭gā॒ vyenāgṃ̭si śiśratho॒ viṣva̭gagne | yathā̭ ha॒ ta-dva̭savo gau॒ryaṃ̭ ci-tpa॒diṣi॒tā mamṷñcatā yajatrāḥ |
e॒vā tvama॒sma-tpramṷñcā॒ vyagṃhaḥ॒ prātā᳚ryagne prata॒rānna॒ āyuḥ̭ || 40 (15) ||
22 sarpāhutī mantrāḥ
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stauno̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmyo-,
-ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kuḥ॒ ,
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo̭ ,
-'va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rāji॒,
-radhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati śśvi॒tro,
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo,
rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi || 41 (16) ||
23 sarpāhutī mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā-yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā
tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
o॒ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kū rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rājī rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
adhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati-śśvi॒tro ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi || 41ā (16ā) ||
24 gandharvāhutīḥ
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va ssali॒lo,
ni̭li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒ ssaga̭ro,
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro,
-'va॒sthāvā̭no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭va ssamu॒dro-,
-'dhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān,
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo,
vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42 (17) ||
25 gandharvāhutīḥ (anuṣaṅgaṃ)
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va-ssali॒lo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
ni॒li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒-ssaga̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthā vā̭ no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭vassamu॒dro vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhā॒mi |
adhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42ā (17ā) ||
26 ajyāni mantrāḥ
śa॒tāyṷdhāya śa॒tavī᳚ryāya śa॒tota̭ye 'bhimāti॒ṣāhe᳚ | śa॒taṃ-yo~ na̭ śśa॒rado॒ ajī̭tā॒-nindro̭ neṣa॒dati̭ duri॒tāni॒ viśvā᳚ |
ye ca॒tvāraḥ̭ pa॒thayo̭ deva॒yānā̭ anta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | teṣāṃ॒-yo~ ajyā̭ni॒- majī̭ti-mā॒vahā॒ttasmai̭ no devāḥ॒ pari̭datte॒ha sarve᳚ | grī॒ṣmo hḙma॒nta u॒ta no̭ vasa॒nta śśa॒ra-dva॒r॒ṣā ssṷvi॒tanno̭ astu |
teṣā̭-mṛtū॒nāgṃ śa॒taśā̭radānā-nnivā॒ta ḙṣā॒mabha̭ye syāma | i॒du॒va॒thsa॒rāya̭ parivathsa॒rāya̭ saṃva~thsa॒rāya̭ kṛṇutā bṛ॒hannamaḥ̭ | teṣāṃ᳚ ~va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒-ñjyogajī̭tā॒ aha̭tā ssyāma |
bha॒drānna॒-śśreya॒ ssama̭naiṣṭa devā॒ stvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śī mahitvā |
sano̭mayo॒ bhūḥ pi̭to॒ āvi̭śasva॒ śanto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || 43 (18) ||
bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ bhavi॒ṣya-dvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
nama॒ ṛ-khsāma॒-yaju॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo̭ gāya॒trī tri॒ṣṭup jaga̭tī॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pṛthi॒vya̭ntari̭kṣaṃ॒ dyau-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ 'gnirvā॒yu-ssūryo॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ prā॒ṇo-vyā॒no̭-'pā॒no vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo-'nnaṃ̭ kṛ॒ṣi-rvṛṣṭi॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pi॒tā pu॒traḥ pautro॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒ rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ namaḥ̭ || 44 (19) ||
27 atharvaśīrṣaṃ
(tai. brā. 1.5.8.1-1.5.8.3)
indro̭ dadhī॒co a॒stabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒tīrnava̭ | i॒cchanna-śva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭śritam | tadvi̭daccharya॒ṇāva̭ti |
adrāha॒ gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷra-pī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he |
indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hat || 45 ||
indra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata | indra॒ iddharyo॒ ssacā᳚ |
sa-mmi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ | indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | āsūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat | indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 46 ||
u॒gra u॒grābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | tamindraṃ̭ ~vā jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho-bhṷvat | indra॒ ssadā ma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒ ssabalḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ | gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu ru॒gro astṛ̭taḥ || 47 (20) ||
28 pratyaṅgirasaḥ
(tai. brā. 2.4.2.1-2.4.2.4)
cakṣṷṣo hete॒ mana̭so hete | vāco̭ hete॒ brahma̭ṇo hete | yomā̭-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tama̭gne me॒nyā-'me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | yomā॒ cakṣṷṣā॒ yo mana̭sā | yo vā॒cā brahma̭ṇā-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tayā᳚-'gne॒ tva-mme॒nyā | a॒muma̭ me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | ya-tkiñcā॒sau mana̭sā॒ yacca̭ vā॒cā | ya॒jñai-rju॒hoti॒ yajṷṣā ha॒virbhiḥ̭ || 48 ||
ta-nmṛ॒tyu-rnir-ṛ̭tyā saṃvi~dā॒naḥ | pu॒rā di॒ṣṭā dāhṷtī rasyahantu |
yā॒tu॒ dhānā॒ nir-ṛ̭ti॒ rādu॒rakṣaḥ̭ | te a̭syaghnaṃ॒ tvanṛ̭tena sa॒tyam |
indra̭ṣitā॒ ājya̭masya mathnantu | māta-thsamṛ̭ddhi॒ yada॒sau ka॒roti̭ |
hanmi̭te॒-'ha-ṅkṛ॒tagṃ ha॒viḥ | yo mḙ gho॒ramacī̭ kṛtaḥ |
apā᳚ñcau ta u॒bhau bā॒hū | apa̭nahyāmyā॒sya᳚m || 49 ||
apa̭nahyāmite bā॒hū | apa̭ nahyāmyā॒sya᳚m | a॒gne-rde॒vasya॒ brahma̭ṇā | sarvaṃ̭ te 'vadhiṣ-ṅkṛ॒tam | pu॒rā-'muṣya̭ vaṣa-ṭkā॒rāt | ya॒jña-nde॒veṣṷ naskṛdhi | svi̭ṣṭa-ma॒smākaṃ̭ bhūyāt | mā-'smā-nprāpa॒nnarā̭tayaḥ | anti̭dū॒re sa॒to a̭gne | bhrātṛ̭vyasyā bhi॒dāsa̭taḥ | va॒ṣa॒-ṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa | kṛ॒tyāgṃ ha̭nmi kṛ॒tāma॒ham | yo mā॒ naktaṃ॒ divā̭ sā॒yam | prā॒ta-ścāhno̭ ni॒pīya̭ti | a॒dyā-tami̭ndra॒ vajrḙṇa | bhrātṛ̭vya-mpādayāmasi || 50 (21) ||
(tai. brā. 2.5.1.1-2.5.1.3)
prā॒ṇo ra̭kṣati॒ viśva॒meja̭t | iryo̭ bhū॒tvā ba̭hu॒dhā ba॒hūni̭ | sa i-thsarvaṃ॒ ~vyā̭naśe | yo de॒vo de॒veṣṷ vi॒bhūra॒ntaḥ |
āvṛ̭dū॒dā-tkṣetriya̭ddhva॒ga-dvṛṣā᳚ | tami-tprā॒ṇa-mmana॒sopa̭ śikṣata |
agraṃ̭ de॒vānā̭-mi॒dama̭ttu no ha॒viḥ | mana̭sa॒ści-tte॒dam | bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ ca gupyate | taddhi de॒veṣva̭-gri॒yam || 51 ||
āna̭ etu puraśca॒ram | sa॒ha de॒vai-ri॒magṃ hava᳚m | mana॒-śśreya̭si śreyasi | karma̭n. ya॒jñapa̭tiṃ॒ dadha̭t | ju॒ṣatāṃ᳚ me॒ vāgi॒dagṃ ha॒viḥ | vi॒rā-ḍde॒vī pu॒rohi̭tā | ha॒vya॒vāḍana̭-pāyinī | yayā̭ rū॒pāṇi̭ bahu॒dhā vada̭nti | peśāgṃ̭si de॒vāḥ pa̭ra॒me ja॒nitre᳚ | sā no̭ vi॒rāḍana̭pa sphurantī || 52 ||
vāgde॒vī jṷṣatā mi॒dagṃ ha॒viḥ | cakṣṷ-rde॒vānāṃ॒ jyoti̭ra॒mṛte॒ nya̭ktam |
a॒sya vi॒jñānā̭ya bahu॒dhā nidhī̭yate | tasya̭ su॒mna-ma̭śīmahi | mā no̭ hāsī-dvicakṣa॒ṇam | āyu॒rinnaḥ॒ pratī᳚ryatām | ana̭ndhā॒-ścakṣṷṣā va॒yam | jī॒vā jyoti̭-raśīmahi | suva॒-rjyoti̭-ru॒tāmṛtaṃ᳚ | śrotrḙṇa bha॒dra mu॒ta-śṛ̭ṇvanti sa॒tyam | śrotrḙṇa॒ vācaṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nām | śrotrḙṇa॒ moda̭śca॒ maha̭śca śrūyate |
śrotrḙṇa॒ sarvā॒ diśa॒ āśṛ̭ṇomi | yena॒ prācyā̭ u॒ta da̭kṣi॒ṇā | pa॒tīcyai̭ di॒śa-śśṛ॒ṇvantyṷtta॒rāt | tadicchrotraṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nam |
a॒rānna ne॒miḥ pari॒sarvaṃ̭ babhūva || 53 (22) ||
(tai. brā. 2.7.7.1-2.7.7.7)
si॒gṃ॒he vyā॒ghra u॒ta yā pṛdā̭kau | tviṣi̭-ra॒gnau brā᳚hma॒ṇe sūrye॒yā |
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā rā̭ja॒nyḙ dundu॒-bhāvāya̭tāyām | aśva̭sya॒ krandye॒ purṷṣasya mā॒yau | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā ha॒stini̭ dvī॒pini॒ yā hira̭ṇye | tviṣi॒-raśvḙṣu॒ purṷṣeṣu॒ goṣṷ || 54 ||
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rathḙ a॒kṣeṣṷ vṛṣa॒bhasya॒ vāje᳚ | vātḙ pa॒rjanye॒ varṷṇasya॒ śuṣme᳚ | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rāḍa̭si vi॒rāḍa̭si | sa॒mrāḍa̭si sva॒rāḍa̭si | indrā̭ya tvā॒ teja̭svate॒ teja̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvauja̭svata॒ oja̭svantagg śrīṇāmi || 55 ||
indrā̭ya tvā॒ paya̭svate॒ paya̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvā-''yṷṣmata॒ āyṷṣmantagg śrīṇāmi | tejo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | teja̭svadastu me॒ mukha᳚m | teja̭sva॒cchiro̭ astu me | teja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | teja̭sā॒ sa-mpi̭pṛgdhimā | ojo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi || 56 ||
oja̭svadastu me॒ mukha᳚m | oja̭sva॒cchiro̭ astu me | oja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | oja̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā | payo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | paya̭svadastu me॒ mukha᳚m | paya̭sva॒cchiro̭ astu me | paya̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | paya̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā || 57 ||
āyṷrasi | tatte॒ praya̭cchāmi | āyṷṣmadastu me॒ mukha᳚m | āyṷṣma॒cchiro̭ astu me | āyṷṣmān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | āyṷṣā॒ sampi̭pṛgdhi mā | i॒ma ma̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi | pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ te vā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha | viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒-ryathā-'sa̭t || 58 ||
āyṷrasi vi॒śvāyṷrasi | sa॒rvāyṷrasi॒ sarva॒māyṷrasi | yato॒ vāto॒ mano̭javāḥ | yataḥ॒, kṣara̭nti॒ sindha̭vaḥ | tāsāṃ᳚ tvā॒ sarvā̭sāgṃ ru॒cā | a॒bhiṣi̭ñcāmi॒ varca̭sā | sa॒mu॒dra i̭vāsi ga॒hmanā᳚ | soma̭ ivā॒syadā᳚bhyaḥ | a॒gniri̭va vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | sūrya̭ iva॒ jyoti̭ṣā vi॒bhūḥ || 59 ||
a॒pāṃ-yo~ drava̭ṇe॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | teja̭se brahmavarca॒sāya̭ gṛhṇāmi | a॒pāṃ-ya~ ū॒rmau rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | oja̭se vī॒ryā̭ya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ma̭ddhya॒to rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | puṣṭai᳚ pra॒jana̭nāya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ya॒jñiyo॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | āyṷṣe dīrghāyu॒tvāya̭ gṛhṇāmi || 60 (23) ||
29 anna sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.1-2.8.8.4)
a॒hama̭smi prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | pūrvaṃ̭ de॒vebhyo̭ a॒mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
yo mā॒ dadā̭ti॒ sa i de॒va mā vāḥ᳚ | a॒hamanna॒ manna̭ ma॒danta̭madmi | pūrva̭-ma॒gnerapi̭ daha॒tyannaṃ᳚ | ya॒ttau hā̭sāte ahamutta॒reṣṷ | vyātta̭masya pa॒śava̭-ssu॒jambha᳚m | paśya̭nti॒ dhīrāḥ॒ praca̭ranti॒ pākāḥ᳚ |
jahā᳚mya॒nya-nna ja̭hāmya॒nyam | a॒hamannaṃ॒ ~vaśa॒micca̭rāmi || 61 ||
sa॒mā॒namarthaṃ॒ paryḙmi bhu॒ñjat | ko mā mannaṃ̭ manu॒ṣyo̭ dayeta |
parā̭ke॒ annaṃ॒ nihi̭taṃ-lo~॒ka e॒tat | viśvai᳚-rde॒vaiḥ pi॒tṛbhi̭-rgu॒ptamanna᳚m |
yada॒dyatḙ lu॒pyate॒ ya-tpa̭ro॒pyate᳚ | śa॒ta॒-ta॒mīsā ta॒nūrmḙ babhūva |
ma॒hāntaṷ ca॒rū sa̭kṛ-ddu॒gdhena̭ paprau | diva̭ñca॒ pṛśñi̭ pṛthi॒vī-ñca̭ sā॒kam |
tathsaṃ॒-piba̭nto॒ nami̭nanti ve॒dhasaḥ̭ | naitadbhūyo॒ bhava̭ti॒ no kanī̭yaḥ || 62 ||
annaṃ̭ prā॒ṇamanna̭ mapā॒na-mā̭huḥ | annaṃ̭ mṛ॒tyu-ntamṷ jī॒vātṷ māhuḥ |
annaṃ̭ bra॒hmāṇo̭ ja॒rasaṃ̭ ~vadanti | anna̭māhuḥ pra॒jana̭na-mpra॒jānā᳚m |
mogha॒-mannaṃ̭ ~vindate॒ apra̭cetāḥ | sa॒tya-mbra̭vīmi va॒dha ithsa tasya̭ |
nārya॒maṇaṃ॒ puṣya̭ti॒ no sakhā̭yam | keva̭lāgho bhavati kevalā॒dī |
a॒ha-mme॒gha ssta॒naya॒n varṣa̭nnasmi | māma̭dantya॒-hama̭dmya॒nyān || a॒hagṃ sada॒mṛto̭ bhavāmi | madā̭di॒tyā adhi॒ sarvḙ tapanti || 63 ||
30 vā-khsūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.4)
de॒vīṃ-vā~ca̭ma janayanta॒ ya-dvāgvada̭nti || 64 ||
de॒vīṃ-vā~ca̭majanayanta de॒vāḥ | tāṃ-vi~॒śvarṷ̄pāḥ pa॒śavo̭ vadanti | sā no̭ ma॒ndreṣa॒ mūrjaṃ॒ duhā̭nā | dhe॒nurvāga॒smā-nupa॒suṣṭu॒taitṷ || 64a ||
ya-dvāgvada̭ntya viceta॒nāni̭ | rāṣṭrī̭ de॒vānā᳚-nniṣa॒sāda̭ ma॒ndrā | cata̭sra॒ ūrjaṃ̭ duduhe॒ payāgṃ̭si | kva̭svi dasyāḥ para॒ma-ñja̭gāma || 64b ||
(tai. brā. 2.8.8.4-2.8.8.5)
a॒na॒ntā-mantā॒dadhi॒ nirmi̭tā-mma॒hīm | yasyāṃ᳚ de॒vā a̭dadhu॒-rbhoja̭nāni | ekā᳚kṣarā-ndvi॒padā॒gṃ॒ ṣaṭpa̭dāñca | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-ṅgandha॒rvāḥ pa॒śavo̭ manu॒ṣyāḥ᳚ | vā॒cīmā viśvā॒ bhuva̭nā॒-nyarpi̭tā | sā no॒ havaṃ̭ juṣatā॒-mindra̭ patnī |
vāga॒kṣaraṃ̭ prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | vedā̭nā-mmā॒tā-'mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ || 65 ||
sā no̭ juṣā॒ṇopa̭ ya॒jña māgā᳚t | ava̭ntī de॒vī su॒havā̭ me astu | yā mṛṣa̭yo mantra॒ kṛto̭ manī॒ṣiṇaḥ̭ | a॒nvaiccha̭-nde॒vā-stapa̭sā॒ śramḙṇa | tā-nde॒vīṃ-vā~cagṃ̭ ha॒viṣā̭ yajāmahe | sā no̭ dadhātu sukṛ॒tasya̭ lo॒ke |
ca॒tvāri॒ vā-kpari̭mitā pa॒dāni̭ | tāni̭ vidu-rbrāhma॒ṇā ye ma̭nī॒ṣiṇaḥ̭ | guhā॒ trīṇi॒ nihi̭tā॒ neṅga̭yanti | tu॒rīyaṃ̭ ~vā॒co ma̭nu॒ṣyā̭ vadanti || 66 ||
31 śraddhā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.5-2.8.8.8)
śra॒ddhayā॒-'gni ssami̭dhyate | śra॒ddhayā̭ vindate ha॒viḥ | śra॒ddhā-mbhaga̭sya mū॒rdhani̭ | vaca॒sā vḙdayāmasi | pri॒yagg śra̭ddhe॒ dada̭taḥ | pri॒yagg śra̭ddhe॒ didā̭sataḥ | pri॒ya-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | i॒da-mma̭ udi॒ta-ṅkṛ̭dhi | yathā̭ de॒vā asṷreṣu | śra॒ddhā mu॒greṣṷ cakri॒re || 67 ||
e॒va-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | a॒smāka̭-mudi॒ta-ṅkṛ̭dhi | śra॒ddhā-ndḙvā॒ yaja̭mānāḥ | vā॒yu-go̭pā॒ upā̭sate | śra॒ddhāgṃ hṛ̭da॒yya̭yā-''kū᳚tyā | śra॒ddhayā̭ hūyate ha॒viḥ |
śra॒ddhā-mprā॒tar-ha̭vāmahe | śra॒ddhā-mma॒ddhyandi̭naṃ॒ pari̭ | śra॒ddhāgṃ sūrya̭sya ni॒mruci̭ | śraddhe॒ śraddhā̭paye॒ hamā᳚ || 68 ||
śra॒ddhā de॒vāna-dhi̭vaste | śra॒ddhā viśva̭ mi॒da-ñjaga̭t | śra॒ddhā-ṅkāma̭sya mā॒tara᳚m | ha॒viṣā̭ vardhayāmasi || 69a ||
32 brahma sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.10-2.8.8.11)
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā᳚t | visī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhāḥ | sa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || pi॒tā-vi॒rājā̭ mṛṣa॒bho-ra̭yī॒ṇām | a॒ntari̭kṣaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒ āvi̭veśa || 69b ||
tama॒rkaira॒bhya̭rccanti va॒thsam | brahma॒ santa॒-mbrahma̭ṇā va॒rdhaya̭ntaḥ || brahma̭ de॒vāna̭janayat | brahma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t ||
brahma̭ṇaḥ, kṣa॒tra-nnirmi̭tam | brahma̭ brāhma॒ṇa ā॒tmanā᳚ || a॒ntara̭smi-nni॒me lo॒kāḥ | a॒nta rviśva̭mi॒da-ñjaga̭t | brahmai॒va bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭha᳚m | tena॒ ko̭-'rhati॒ spardhi̭tum || 70 ||
brahmaṃ̭ de॒vā-straya̭strigṃśat | brahma̭-nnindra prajāpa॒tī | brahma̭naḥa॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | nā॒vī vā॒nta-ssa॒māhi̭tā || cata̭sra॒ āśāḥ॒ praca̭rantva॒-gnayaḥ̭ | i॒manno̭ ya॒jñanna̭yatu prajā॒nann |
ghṛ॒ta-mpinva̭nna॒ jaragṃ̭ su॒vīra᳚m | brahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnām || 71 ||
33 go sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.11)
āgāvo̭ agmannu॒ta bha॒dra-ma̭krann | sīda̭ntu go॒ṣṭhe-ra॒ṇaya̭ntva॒sme || pra॒jāva̭tīḥ puru॒ rūpā̭ i॒ha syuḥ | indrā̭ya pū॒rvī ru॒ṣaso॒ duhā̭nāḥ | indro॒ yajva̭ne pṛṇa॒te ca̭ śikṣati | upedda̭dāti॒ na sva-mmṷṣāyati | bhūyo̭ bhūyo ra॒yimida̭sya va॒rdhayanṋ | abhi̭nne khi॒lle nida̭dhāti deva॒yum |
na tā na̭śanti॒ na tā arvā᳚ || 72 ||
na tā na̭śanti॒ nada̭bhāti॒ taska̭raḥ | nainā̭ ami॒tro vyathi॒rā da̭dharṣati |
de॒vāgśca॒ yābhi॒-ryaja̭te॒ dadā̭ti ca | jyogittābhi̭ ssacate॒ gopa̭ti ssa॒ha || 72a ||
na tā arvā̭ re॒ṇu ka̭kāṭo aśnute | na sagg̭ skṛta॒tra-mupa̭yanti॒ tā a॒bhi |
u॒ru॒gā॒yama̭bhaya॒-ntasya॒ tā anṷ | gāvo॒ martya̭sya॒ vica̭ranti॒ yajva̭naḥ || 72b ||
(tai. brā. 2.8.8.12)
gāvo॒ bhago॒ gāva॒ indro̭ me acchāt | gāva॒ ssoma̭sya pratha॒masya̭ bha॒kṣaḥ |
i॒mā yā gāva॒-ssaja̭nāsa॒ indraḥ̭ | i॒cchāmī-ddhṛ॒dā mana̭sā-ci॒dindra᳚m |
yū॒ya-ṅgā̭vo medayathā kṛ॒śañci̭t | a॒ślī॒la-ñci̭-tkṛṇuthā su॒pratī̭kam || 73 ||
bha॒dra-ṅgṛ॒ha-ṅkṛ̭ṇutha bhadra vācaḥ | bṛ॒hadvo॒ vaya̭ ucyate sa॒bhāsṷ | pra॒jāva̭tī ssū॒yava̭sagṃ-ri॒śantīḥ᳚ | śu॒ddhā a॒pa ssṷprapā॒ṇe piba̭ntīḥ |
māva̭ ste॒na ī̭śata॒ māghaśagṃ̭saḥ | pari̭vo he॒tī ru॒drasya̭ vṛñjyāt | upe॒da-mṷpa॒-parca̭nam | ā॒su goṣūpa̭ pṛcyatām | upa̭rṣa॒bhasya॒ reta̭si | upe᳚ndra॒ tava̭ vī॒rye᳚ || 74 (24) ||
34 sūryā candramasā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.1)
tā sū᳚ryā candra॒masā̭ viśva॒-bhṛtta̭mā ma॒hat | tejo॒ vasṷmadrājato di॒vi | sāmā᳚tmānā carata ssāma-cā॒riṇā᳚ | yayo᳚rvra॒ta-nnama॒me jātṷ de॒vayoḥ᳚ | u॒bhāvantau॒ pari̭yāta॒ armyā᳚ | di॒vo na ra॒śmīg sta̭nu॒to-vya̭rṇa॒ve | u॒bhā bhṷva॒ntī bhuva̭nā ka॒vikra̭tū | sūryā॒ na ca॒ndrā ca̭rato ha॒tāma̭tī | patī᳚dyu॒ma-dvi̭śva॒-vidā̭ u॒bhā di॒vaḥ | sūryā̭ u॒bhā ca॒ndrama̭sā vicakṣa॒ṇā || 75 ||
vi॒śvavā̭rā varivo॒ bhā vare᳚ṇyā | tā no̭-'vata-mmati॒mantā॒ mahi̭vratā | vi॒śva॒vapa̭rī pra॒tara̭ṇā tara॒ntā | su॒va॒rvidā̭ dṛ॒śaye॒ bhūri̭ raśmī | sūryā॒ hi ca॒ndrā vasṷtve॒ṣa-da̭rśatā | ma॒na॒svino॒ 'bhānṷcara॒tonu॒-sandiva᳚m | a॒sya śravo̭ na॒dya̭ ssa॒pta bi̭bhrati | dyāvā॒ kṣāmā̭ pṛthi॒vī da̭rśa॒taṃ-va~puḥ̭ | a॒sme sū᳚ryā candra॒masā̭-'bhi॒cakṣe᳚ | śra॒ddheka-mi̭ndra carato vicartu॒ram || 76 ||
pū॒rvā॒pa॒ra-ñca̭rato mā॒ya yai॒tau | śiśū॒ krīḍa̭ntau॒ pari̭yāto adhva॒ram | viśvā᳚nya॒nyo bhuva̭nā 'bhi॒caṣṭe᳚ | ṛ॒tūna॒nyo vi॒dadha̭jjāyate॒ punaḥ̭ | hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsā॒gṃ॒ rājā᳚ | yāsāṃ᳚ de॒vā śśi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyata | āpo̭ bha॒drā āditpa̭śyāmi || 77 ||
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷ jā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ | a॒gniṃ-yā~ garbhaṃ̭ dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||
yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśyaṃ॒ janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒ yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || 77a ||
yāsāṃ᳚ de॒vā di॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣayyā a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||
śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvopa̭ spṛśata॒ tvaca̭-mme |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 77b ||
āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ ittāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭-maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann |
āditpa̭śyā myu॒tavā̭ śṛṇo॒myāmā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tarhi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || 77c ||
35 nāsadāsīya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.3-2.8.9.7)
nāsa̭dāsī॒nno sadā̭sītta॒dānī᳚m | nāsī॒drajo॒ no vyo̭mā-pa॒royat | kimā va̭rīvaḥ॒ kuha॒kasya॒ śarmanṋ | abhaṃḥ॒ kimā̭sī॒-dgaha̭na-ṅgabhī॒ram || 78 ||
na mṛ॒tyu-ra॒mṛta॒-ntarhi॒ na | rātri̭yā॒ ahna̭ āsī-tprake॒taḥ | ānī̭da vā॒tagg sva॒dhayā॒ tadeka᳚m | tasmā᳚ddhā॒nya-nna pa॒raḥ kiñca॒nāsa̭ |
tama̭ āsī॒-ttama̭sā gū॒ḍhamagre᳚ prake॒tam | sa॒li॒lagṃ sarva̭ mā i॒dam | tu॒cche nā॒bhvapi̭hitaṃ॒ ~yadāsī᳚t | tama̭sa॒s tanma̭hi॒nā jā̭ya॒taika᳚m |
kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t || 79 ||
sa॒ to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di-pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā |
ti॒ra॒ścīno॒ vita̭to ra॒śmi-rḙṣām | a॒dhasvi̭dā॒sī(3) du॒pari̭svidāsī(3)t |
re॒to॒dhā ā̭sa-nmahi॒māna̭ āsann | sva॒dhā a॒vastā॒-tpraya̭tiḥ pa॒rastā᳚t |
ko a॒ddhā vḙda॒ka i॒ha pravo̭cat | kuta॒ ājā̭tā॒ kuta̭ i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭiḥ |
a॒rvāg de॒vā a॒sya vi॒sarja̭nāya | athā॒ ko vḙda॒ yata̭ ā ba॒bhūva̭ || 80 ||
i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭi॒-ryata̭ āba॒bhūva̭ | yadi̭ vā da॒dhe yadi̭ vā॒ na |
yo a॒syāddhya̭kṣaḥ para॒me vyo̭mann | so a॒ṅgavḙda॒ yadi̭ vā॒ na veda̭ |
kiggsvi॒dvanaṃ॒ ka u॒sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ |
manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒tat | yada॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ | brahma॒vanaṃ॒ brahma॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ || manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā॒ vibra̭vīmi vaḥ | brahmā॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ || 81 ||
36 bhāgya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.7-2.8.9.9)
prā॒tara॒gni-mprā॒tarindragṃ̭ havāmahe | prā॒ta-rmi॒trā varṷṇā prā॒tara॒śvinā᳚ |
prā॒ta-rbhagaṃ̭ pū॒ṣaṇaṃ॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m | prā॒tassoma̭ mu॒ta ru॒dragṃ hṷvema || pra॒ta॒rjitaṃ॒ bhaga̭mu॒gragṃ hṷvema | va॒ya-mpu॒tramadi̭te॒ryo vi̭dha॒rtā | ā॒dhraści॒dya-mmanya̭māna-stu॒raści̭t | rājā̭ ci॒dya-mbhagaṃ̭ bha॒kṣītyāha̭ || 82 ||
bhaga॒praṇḙta॒-rbhaga॒satya̭rādhaḥ | bhage॒mā-ndhiya॒muda̭va॒ dada̭nnaḥ | bhaga॒praṇo̭ janaya॒ gobhi॒raśvaiḥ᳚ | bhaga॒ pranṛbhi̭-rnṛ॒vanta̭ssyāma || u॒tedānīṃ॒ bhaga̭vantassyāma | u॒ta prapi॒tva u॒ta maddhye॒ ahnā᳚m | u॒todi̭tā maghava॒n-thsūrya̭sya | va॒ya-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tau syā̭ma || bhaga̭ e॒va bhaga̭vāgṃ astu devāḥ | tena̭ va॒ya-mbhaga̭vanta ssyāma || 83 ||
tantvā̭ bhaga॒ sarva॒ ijjo̭havīmi | sano̭ bhaga pura e॒tā bha̭ve॒ha || sama̭dhva॒rā-yo॒ṣaso̭-'namanta | da॒dhi॒krāvḙva॒ śuca̭ye pa॒dāya̭ | a॒rvā॒cī॒naṃ-va~̭su॒vidaṃ॒ bhaga̭nnaḥ | ratha̭mi॒vāśvā̭ vā॒jina॒ āva̭hantu || aśvā̭vatī॒-rgoma̭tī-rna u॒ṣāsaḥ̭ | vī॒rava̭tī॒-ssada̭mucchantu bha॒drāḥ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā vi॒śvataḥ॒ prapī̭nāḥ | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭naḥ || 84 (25) ||
37 nakṣatra sūktaṃ
(tai. brā. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 nakṣatraṃ - kṛttikā devatā - agniḥ
a॒gnirnaḥ̭ pātu॒ kṛtti̭kāḥ | nakṣa̭tra-nde॒vami̭ndri॒yam | i॒damā̭sāṃvi~cakṣa॒ṇam | ha॒virā॒san jṷhotana | yasya॒ bhānti̭ ra॒śmayo॒ yasya̭ ke॒tavaḥ̭ | yasye॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sarvā᳚ | sa kṛtti̭kā bhira॒bhi-saṃ॒va~sā̭naḥ | a॒gnirno̭ de॒vassṷvi॒te da̭dhātu || 1 ||
37.2 nakṣatraṃ - rohiṇī devatā - prajāpatiḥ
pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī vḙtu॒ patnī᳚ | vi॒śvarṷ̄pā bṛha॒tī ci॒trabhā̭nuḥ || 85 ||
sā no̭ ya॒jñasya̭ suvi॒te da̭dhātu | yathā॒ jīvḙma śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ro॒hi॒ṇī de॒vyuda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ rū॒pāṇi̭ prati॒moda̭mānā | pra॒jāpa̭tigṃ ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒yā de॒vānā॒-mupa̭yātu ya॒jñam || 2 ||
37.3 nakṣatraṃ - mṛgaśīrṣaḥ devatā - somaḥ
somo॒ rājā̭ mṛgaśī॒ra॒.ṣeṇa॒ āganṋ | śi॒va-nnakṣa̭tra-mpri॒yama̭sya॒ dhāma̭ | ā॒pyāya̭māno bahu॒dhā janḙṣu | retaḥ̭ pra॒jāṃ-ya~ja̭māne dadhātu || 86 ||
yatte॒ nakṣa̭tra-mmṛgaśī॒r॒ṣamasti̭ | pri॒yagṃ rā̭ja-npri॒yata̭ma-mpri॒yāṇā᳚m | tasmai̭ te soma ha॒viṣā̭ vidhema | śanna̭ edhi dvi॒pade॒ śañcatṷṣpade || 3 ||
37.4 nakṣatraṃ - ārdrā devatā - rudraḥ
ā॒rdrayā̭ ru॒draḥ pratha̭mā na eti | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pati̭raghni॒yānā᳚m | nakṣa̭tramasya ha॒viṣā̭ vidhema | mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣa॒-nmota vī॒rān | he॒tī ru॒drasya॒ pari̭ṇo vṛṇaktu | ā॒rdrā nakṣa̭tra-ñjuṣatāgṃ ha॒virnaḥ̭ || 87 ||
pra॒mu॒ñcamā̭nau duri॒tāni॒ viśvā᳚ | apā॒ghaśagṃ̭ sannu-datā॒marā̭tim || 4 ||
37.5 nakṣatraṃ - punarvasu devatā - aditiḥ
puna̭rno de॒vyadi̭ti-sspṛṇotu | puna̭rvasū naḥ॒ puna॒retāṃ᳚-ya~॒jñam | puna̭rno de॒vā a॒bhiya̭ntu॒ sarve᳚ | punaḥ̭ punarvo ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | e॒vā na de॒vyadi̭tirana॒rvā | viśva̭sya bha॒rtrī jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā | puna̭rvasū ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒ya-nde॒vānā॒-mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ || 5 (88) ||
37.6 nakṣatraṃ - puṣyaḥ devatā - bṛhaspatiḥ
bṛha॒spatiḥ̭ pratha॒mañjāya̭mānaḥ | ti॒ṣya̭-nnakṣa̭trama॒bhi samba̭bhūva | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇuḥ | di॒śo nu॒ sarvā॒ abha̭yanno astu | ti॒ṣyaḥ̭ pu॒rastā̭du॒ta ma̭dhya॒to naḥ̭ | bṛha॒spati̭-rnaḥ॒ pari̭pātu pa॒ścāt | bādhḙ tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇutām | su॒vīrya̭sya॒ pata̭yasyāma || 6 ||
37.7 nakṣatraṃ -āśreṣaṃ devatā - sarpāḥ
i॒dagṃ sa॒rpebhyo̭ ha॒vira̭stu॒ juṣṭa᳚m | ā॒śre॒ṣā yeṣā̭ manu॒yanti॒ cetaḥ̭ || 89 ||
ye a॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīṃ-kṣi॒yanti̭ | tena̭ ssa॒rpāso॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | ye ro̭ca॒ne sūrya॒syāpi̭ sa॒rpāḥ | ye divaṃ̭ de॒vī-manṷsa॒ñcara̭nti | yeṣā̭māśre॒ṣā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tebhya̭-ssa॒rpebhyo॒ madhṷ-majjuhomi || 7 ||
37.8 nakṣatraṃ - maghā devatā - pitaraḥ
upa̭hūtāḥ pi॒taro॒ ye ma॒ghāsṷ | mano̭javasa-ssu॒kṛta̭-ssukṛ॒tyāḥ | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | sva॒dhābhi̭-rya॒jña-mpraya̭ta-ñjuṣantām || 90 ||
ye a̭gnida॒gdhā ye-'na̭gni-dagdhāḥ | yḙ-'mu~lo॒ka-mpi॒taraḥ̭ kṣi॒yanti̭ | yāgśca̭ vi॒dmayāgṃ ṷ ca॒ na pra̭vi॒dma | ma॒ghāsṷ ya॒jñagṃ sukṛ̭ta-ñjuṣantām || 8 ||
37.9 nakṣatraṃ - pūrvaphalgṷnī devatā - aryamā
gavāṃ॒ patiḥ॒ phalgṷnī-nāmasi॒ tvam | tada̭ryaman varuṇa mitra॒ cārṷ | tantvā̭ va॒yagṃ sa̭ni॒tāragṃ̭ sanī॒nām | jī॒vā jīva̭nta॒mupa॒ saṃvi~̭śema | yene॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sañji̭tā | yasya̭ de॒vā a̭nusaṃ॒ya~nti॒ cetaḥ̭ || 91 ||
a॒rya॒mā rājā॒-'jara॒stu vi̭ṣmān | phalgṷnīnā-mṛṣa॒bho ro̭ravīti || 9 ||
37.10 nakṣatraṃ - uttara pha̭lgunī devatā - bhagaḥ
śreṣṭho̭ de॒vānāṃ᳚ bhagavo bhagāsi | tattvā̭ viduḥ॒ phalgṷnī॒-stasya̭ vittāt | a॒smabhyaṃ̭-kṣa॒trama॒jaragṃ̭ su॒vīrya᳚m | goma॒daśva̭-va॒dupa॒sannṷ-de॒ha | bhago̭ha dā॒tā bhaga॒ itpra̭dā॒tā | bhago̭ de॒vīḥ phalgṷnī॒-rāvi̭veśa | bhaga॒syetta-mpra̭sa॒va-ṅga̭mema | yatra̭ de॒vai-ssa̭dha॒mādaṃ̭ madema | || 10/ 92 ||
37.11 nakṣatraṃ - hastaḥ devatā - savita
āyā̭tu de॒va-ssa̭vi॒to pa̭yātu | hi॒ra॒ṇyayḙna su॒vṛtā॒ rathḙna | vaha॒n॒. hastagṃ̭ su॒bhagaṃ̭ ~vidma॒nāpa̭sam | pra॒yaccha̭ntaṃ॒ papṷriṃ॒ puṇya॒maccha̭ | hastaḥ॒ praya̭ccha tva॒mṛtaṃ॒ ~vasī̭yaḥ | dakṣi̭ṇena॒ prati̭gṛbhṇīma enat |
dā॒tāra̭-ma॒dya sa̭vi॒tā vi̭deya | yo no॒ hastā̭ya prasu॒vāti̭ ya॒jñam || 11 ||
37.12 nakṣatraṃ - citrā devatā - tvaṣṭā
tvaṣṭā॒ nakṣa̭tra-ma॒bhyḙti ci॒trām | su॒bhagṃ sa̭saṃyu~va॒tigṃ roca̭mānām || 93 ||
ni॒ve॒śaya̭nna॒-mṛtā॒-nmartyāg̭śca | rū॒pāṇi̭ pi॒gṃ॒śa-nbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | tanna॒stvaṣṭā॒ tadṷ ci॒trā vica̭ṣṭām | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tannaḥ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīgṃ sanotu | gobhi̭rno॒ aśvai॒-ssama̭naktu ya॒jñam || 12 ||
37.13 nakṣatraṃ - svātī devatā - vāyuḥ
vā॒yu-rnakṣa̭tra-ma॒bhyḙti॒ niṣṭyā᳚m | ti॒gmaśṛṃ̭go vṛṣa॒bho rorṷvāṇaḥ | sa॒mī॒raya॒-nbhuva̭nā māta॒riśvā᳚ | apa॒ dveṣāgṃ̭si nudatā॒marā̭tīḥ || 94 ||
tanno̭ vā॒yastadu॒ niṣṭyā̭ śṛṇotu | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tanno̭ de॒vāso॒ anṷ jānantu॒ kāma᳚m | yathā॒ tarḙma duri॒tāni॒ viśvā᳚ || 13 ||
37.14 nakṣatraṃ - viśākhā devatā - indrāgnīḥ
dū॒ra-ma॒smacchatra̭vo yantu bhī॒tāḥ | tadi̭ndrā॒gnī kṛ̭ṇutāṃ॒ ta-dviśā̭khe | tanno̭ de॒vā anṷmadantu ya॒jñam | pa॒ścā-tpu॒rastā॒-dabha̭yanno astu | nakṣa̭trāṇā॒-madhi̭patnī॒ viśā̭khe | śreṣṭhā̭-vindrā॒gnī bhuva̭nasya go॒pau || 95 ||
viṣṷ̄ca॒-śśatrṷ̄napa॒bādha̭mānau | apa॒kṣudha̭-nnudatā॒marā̭tim | || 14 ||
37.15 paurṇamāsi
pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā᳚t | unma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyāṃ᳚ de॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭ntaḥ | u॒tta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām | pṛ॒thvī su॒varcā̭ yuva॒ti-ssa॒joṣāḥ᳚ | pau॒rṇa॒mā॒syuda̭gā॒-cchobha̭mānā | ā॒pyā॒ya-ya̭ntī duri॒tāni॒ viśvā᳚ | u॒ru-nduhāṃ॒ ya~ja̭mānāya ya॒jñam || 15/96 (26) ||
37.16 nakṣatraṃ - anūrādhā devatā - mitraḥ
ṛ॒ddhyāsma̭ ha॒vyai-rnama̭sopa॒sadya̭ | mi॒tra-nde॒va-mmi̭tra॒dheya̭nno astu | a॒nū॒rā॒dhān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ci॒traṃ-nakṣa̭tra॒-muda̭gā-tpu॒rastā᳚t | a॒nū॒rā॒dhāsa॒ iti॒ ya-dvada̭nti | tanmi॒tra ḙti pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ | hi॒ra॒ṇyayai॒-rvita̭tai-ra॒ntari̭kṣe || 16 ||
37.17 nakṣatraṃ - jyeṣṭhā devatā - indraḥ
indro᳚ jye॒ṣṭhā manu॒ nakṣa̭trameti | yasmi̭n vṛ॒traṃ-vṛ~̭tra॒ tūryḙ ta॒tāra̭ || 97 ||
tasmi̭n va॒ya-ma॒mṛtaṃ॒ duhā̭nāḥ | kṣudha̭ntarema॒ duri̭tiṃ॒ duri̭ṣṭim | pu॒ra॒nda॒rāya̭ vṛṣa॒bhāya̭ dhṛ॒ṣṇave᳚ | aṣā̭ḍhāya॒ saha̭mānāya mī॒ḍhuṣe᳚ | indrā̭ya jye॒ṣṭhā madhṷma॒dduhā̭nā | u॒ru-ṅkṛ̭ṇotu॒ yaja̭mānāya lo॒kam || 17 ||
37.18 nakṣatraṃ - mūlaṃ devatā - prajāpatiḥ
mūlaṃ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīṃ-vi~deya | parā᳚cyetu॒ nir-ṛ̭tiḥ parā॒cā | gobhi॒-rnakṣa̭tra-mpa॒śubhi॒-ssama̭ktam | aha̭-rbhūyā॒-dyaja̭mānāya॒ mahya᳚m || 98 ||
aha̭rno a॒dya sṷvi॒te da̭dhātu | mūlaṃ॒ nakṣa̭tra॒miti॒ ya-dvada̭nti | parā̭cīṃ-vā~॒cā nir-ṛ̭ti-nnudāmi | śi॒va-mpra॒jāyai̭ śi॒vama̭stu॒ mahya᳚m || 18 ||
37.19 nakṣatraṃ - pūrvāṣāḍhā devatā - āpaḥ
yā di॒vyā āpaḥ॒ paya̭sā sambabhū॒vuḥ | yā a॒ntari̭kṣa u॒ta pārthi̭vī॒ryāḥ |
yāsā̭maṣā॒ḍhā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu | yāśca॒ kūpyā॒ yāśca̭ nā॒dyā᳚-ssamu॒driyāḥ᳚ | yāśca̭ vaiśa॒ntīru॒ta prā̭sa॒cīryāḥ || 99 ||
yāsā̭maṣā॒ḍhā madhṷ bha॒kṣaya̭nti | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || 19 ||
37.20 nakṣatraṃ - uttarāṣāḍhā devatā - viśvedevaḥ
tanno॒ viśve॒ upa̭ śṛṇvantu de॒vāḥ | tada̭ṣā॒ḍhā a॒bhi saṃya~̭ntu ya॒jñam | tannakṣa̭tra-mprathatā-mpa॒śubhyaḥ̭ | kṛ॒ṣi-rvṛ॒ṣṭi-ryaja̭mānāya kalpatām | śu॒bhrāḥ ka॒nyā̭ yuva॒taya̭-ssu॒peśa̭saḥ | ka॒rma॒kṛta̭-ssu॒kṛto̭ vī॒ryā̭vatīḥ | viśvā᳚-nde॒vān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntīḥ | a॒ṣā॒ḍhāḥ kāma॒ mupa̭yāntu ya॒jñam || 20/100 ||
37.21 nakṣatraṃ - abhijida devatā - brahmā
yasmi॒-nbrahmā॒-'bhyaja̭ya॒-thsarva̭me॒tat | a॒muñca̭ lo॒ka mi॒damṷ̄ca॒ sarvaṃ᳚| tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-dvi॒jitya̭ | śriya̭-ndadhā॒tvahṛ̭ṇīyamānam | u॒bhau lo॒kau brahma̭ṇā॒ sañji̭te॒mau | tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-d
vica̭ṣṭām | tasmi̭n va॒ya-mpṛta̭nā॒ ssañja̭yema | tanno̭ de॒vāso॒ anṷjānantu॒ kāma᳚m || 21 ||
37.22 nakṣatraṃ - śravaṇaṃ devatā - viṣṇuḥ
śṛ॒ṇvanti̭ śro॒ṇā-ma॒mṛta̭sya go॒pām | puṇyā̭masyā॒ upa̭śṛṇomi॒ vāca᳚m || 101 ||
ma॒hī-nde॒vīṃ-vi~ṣṇṷpatnī majū॒ryām | pra॒tīcī̭ menāgṃ ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | tre॒dhā viṣṇṷ-rurugā॒yo vica̭krame | ma॒hī-ndivaṃ̭ pṛthi॒vī-ma॒ntari̭kṣam |
tacchro॒ṇaiti॒ śrava̭-i॒cchamā̭nā | puṇya॒gg॒ ślokaṃ॒ ~yaja̭mānāya kṛṇva॒tī || 22 ||
37.23 nakṣatraṃ - śraviṣṭā devatā - vasavaḥ
a॒ṣṭau de॒vā vasa̭vasso॒myāsaḥ̭ | cata̭sro de॒vī ra॒jarā॒-śśravi̭ṣṭhāḥ | te ya॒jña-mpā᳚ntu॒ raja̭saḥ pa॒rastā᳚t | saṃ॒va~॒thsa॒rīṇa̭-ma॒mṛtagg̭ sva॒sti || 102 ||
ya॒jña-nnaḥ̭ pāntu॒ vasa̭vaḥ pu॒rastā᳚t | da॒kṣi॒ṇa॒to̭-'bhiya̭ntu॒ śravi̭ṣṭhāḥ | puṇya॒nnakṣa̭trama॒bhi saṃvi~̭śāma | mā no॒ arā̭ti-ra॒ghaśa॒gṃ॒ sāganṋ || 23 ||
37.24 nakṣatraṃ - śatabhiṣak devatā - varuṇaḥ
kṣa॒trasya॒ rājā॒ varṷṇo-'dhirā॒jaḥ | nakṣa̭trāṇāgṃ śa॒tabhi̭ṣa॒g vasi̭ṣṭhaḥ | tau de॒vebhyaḥ̭ kṛṇuto dī॒rghamāyuḥ̭ | śa॒tagṃ sa॒hasrā̭ bheṣa॒jāni̭ dhattaḥ | ya॒jñanno॒ rājā॒ varṷṇa॒ upa̭yātu | tanno॒ viśvḙ a॒bhisaṃya~̭ntu de॒vāḥ || 103 ||
tanno॒ nakṣa̭tragṃ śa॒tabhi̭ṣag juṣā॒ṇam | dī॒rghamāyuḥ॒ prati̭ra-dbheṣa॒jāni̭ || 24 ||
37.25 nakṣatraṃ - pūrvaproṣṭhapadā devatā - ajayekapādaḥ
a॒ja eka̭pā॒-duda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ bhū॒tāni̭ prati॒ moda̭mānaḥ | tasya̭ de॒vāḥ pra̭sa॒vaṃ-ya~̭nti॒ sarve᳚ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒mṛta̭sya go॒pāḥ | vi॒bhrāja̭māna-ssamidhā॒na u॒graḥ | ā-'ntari̭kṣa-maruha॒da-ga॒ndyām | tagṃ sūrya̭-nde॒va-ma॒jameka̭pādam | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso॒ anṷyanti॒ sarve᳚ || 25 / 104 ||
37.26 nakṣatraṃ - uttaraproṣṭhapadā devatā - ahirbuddhniyaḥ
ahi̭ rbu॒ddhniyaḥ॒ pratha̭māna eti | śreṣṭho̭ de॒vānā̭mu॒ta mānṷṣāṇām | ta-mbrā᳚hma॒ṇā-sso̭ma॒pā-sso॒myāsaḥ̭ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒bhira̭kṣanti॒ sarve᳚ | ca॒tvāra॒ eka̭ma॒bhi karma̭ de॒vāḥ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāsa॒ iti॒ yān. vada̭nti | te bu॒ddhaniyaṃ̭ pari॒ṣadyagg̭ stu॒vantaḥ̭ | ahigṃ̭ rakṣanti॒ nama̭sopa॒sadya̭ || 26 ||
37.27 nakṣatraṃ - revatī devatā - pūṣā
pū॒ṣā re॒vatyanvḙti॒ panthā᳚m | pu॒ṣṭi॒patī̭ paśu॒pā vāja̭bastyau || 105 ||
i॒māni̭ ha॒vyā praya̭tā juṣā॒ṇā | su॒gairno॒ yānai॒rupa̭yātāṃ-ya~॒jñam | kṣu॒drā-npa॒śū-nra̭kṣatu re॒vatī̭ naḥ | gāvo̭ no॒ aśvā॒gṃ॒ anvḙtu pū॒ṣā | anna॒gṃ॒ rakṣa̭ntau bahu॒dhā virṷ̄pam | vājagṃ̭ sanutāṃ॒ ~yaja̭mānāya ya॒jñam || 27 ||
37.28 nakṣatraṃ - aśvinī devatā - aśvinī deva
tada॒śvinā̭-vaśva॒yujopa̭yātām | śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙbhi॒raśvaiḥ᳚ | svannakṣa̭tragṃ ha॒viṣā॒ yaja̭ntau | madhvā॒ sampṛ̭ktau॒ yajṷṣā॒ sama̭ktau || 106 ||
yau de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajaṷ havyavā॒hau | viśva̭sya dū॒tā-va॒mṛta̭sya go॒pau | tau nakṣa̭traṃ-jujuṣā॒ṇo-pa̭yātām | namo॒-'śvibhyāṃ᳚ kṛṇumo-'śva॒yugbhyā᳚m || 28 ||
37.29 nakṣatraṃ - apabharaṇī devatā - yamaḥ
apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu | ta-dya॒mo rājā॒ bhaga̭vā॒n॒. vica̭ṣṭām | lo॒kasya॒ rājā̭ maha॒to ma॒hān. hi | su॒gannaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒-nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ | yasmi̭nnena-ma॒bhyaṣiṃ̭canta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma | apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu || 29 ||
37.30 amāvāsi
ni॒veśa̭nī॒ yattḙ de॒vā ada̭dhuḥ |
ni॒veśa̭nī sa॒ṅgama̭nī॒ vasṷ̄nāṃ॒ ~viśvā̭ rū॒pāṇi॒ vasū᳚nyā-ve॒śaya̭ntī | sa॒ha॒sra॒po॒ṣagṃ su॒bhagā॒ rarā̭ṇā॒ sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā |
yattḙ de॒vā ada̭dhu-rbhāga॒dheya॒-mamā̭vāsye
saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sā no̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yinno̭ dhehi subhage su॒vīraṃ᳚ || 30/107 (27) ||
37.31 candramā
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭māno॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚-pyā॒yaya̭nti |
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒tu-ru॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ |
bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ |
yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti |
tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒ rāpyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
37.32 aho rātrī
ye virṷ̄pe॒ sama̭nasā saṃ॒vya~ya̭ntī | sa॒mā॒na-ntantuṃ̭ paritā-ta॒nāte᳚ |
vi॒bhū pra॒bhū a̭nu॒bhū vi॒śvato̭ huve | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭metam |
va॒ya-nde॒vī brahma̭ṇā saṃvi~dā॒nāḥ | su॒ratnā̭so de॒vavī̭tiṃ॒ dadhā̭nāḥ || 108 ||
a॒ho॒rā॒tre ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | ati̭ pā॒pmāna॒-mati̭muktyā gamema ||
37.33 uṣā
pratyṷva dṛśyāya॒tī | vyu॒cchantī̭ duhi॒tā di॒vaḥ | a॒po ma॒hī vṛ̭ṇute॒ cakṣṷṣā | tamo॒ jyoti̭ṣ-kṛṇoti sū॒narī᳚ |
udu॒ striyā᳚ssacate॒ sūryaḥ̭ | sa cā̭ u॒dyannakṣa̭tra marci॒mat |
tave dṷṣo॒ vyuṣi॒ sūrya̭sya ca | sambha॒ktena̭ gamemahi || 109 ||
37.34 nakṣatraḥ
tanno॒ nakṣa̭tra marci॒mat | bhā॒nu॒matteja̭ u॒cchara̭t | upa̭ ya॒jñami॒hāga̭mat | pranakṣa̭trāya de॒vāya̭ | indrā॒yendugṃ̭ havāmahe | sa na̭ ssavi॒tā sṷva-thsa॒nim | pu॒ṣṭi॒dāṃ-vī~॒rava̭ttamam ||
37.35 sūryaḥ
udu॒tya-ñci॒tram ||
udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m |
ci॒tra-nde॒vānā॒ muda̭gā॒danī̭kaṃ॒ cakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ || 110 ||
ā-'prā॒ dyāvā̭pṛ॒thivī a॒ntari̭kṣa॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca ||
37.36 aditiḥ
adi̭tirna uruṣyatu ma॒hīmū॒ṣu mā॒tara᳚m ||
adi̭tirna uruṣya॒-tvadi̭ti॒-śśarma̭ yacchatu | adi̭tiḥ pā॒tvagṃ ha̭saḥ ||
ma॒hīmū॒ṣu mā॒taragṃ̭ suvra॒tānā̭-mṛ॒tasya॒ patnī॒ mava̭se huvema |
tu॒vi॒kṣa॒trā-ma॒jara̭ntī murū॒cīgṃ su॒śarmā̭ṇa॒-madi̭tigṃ su॒praṇī̭tim |
37.37 viṣṇuḥ
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ pratadviṣṇuḥ̭ ||
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒-rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re ||
pratadviṣṇṷ stavate vī॒ryā̭ya | mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ | yasyo॒ruṣṷ tri॒ṣu vi॒krama̭ṇeṣu | adhi̭kṣi॒yanti॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ || 111 ||
37.38 agniḥ
a॒gni-rmū॒rdhā bhuvaḥ̭ ||
a॒gni-rmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒kutpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se
śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhānaṃ̭ dadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m |
37.39 anumata
anṷno॒-'dyānṷmati॒-ranvida̭numate॒ tvam ||
anṷno॒-'dyānṷmati rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ |
anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ |
37.40 havyavāhaḥ (agniḥ)
ha॒vya॒vāha॒gg॒ svi̭ṣṭam ||
ha॒vya॒vāha̭mabhi-māti॒ṣāha᳚m | ra॒kṣo॒haṇaṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇum |
jyoti̭ṣmantaṃ॒ dīdya̭taṃ॒ pura̭ndhim | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒ kṛta॒mā hṷvema |
svi̭ṣṭa magne a॒bhita-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya |
u॒runnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śan vibhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒ jara̭nna॒ āyuḥ̭ || 112/28 ||
38 nakṣatra upahoma mantrāḥ
(tai. brā. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 kṛttikā
a॒gnaye॒ svāhā॒ kṛtti̭kābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒bāṃyai~॒ svāhā̭ du॒lāyai॒ svāhā᳚ | ni॒ta॒tnyai svāhā॒ 'bhraya̭ntyai॒ svāhā᳚ | me॒ghaya̭ntyai॒ svāhā̭ va॒r॒ṣaya̭ntyai॒ svāhā᳚ | cu॒pu॒ṇīkā̭yai॒ svāhā᳚ ||
38.2 rohiṇī
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā̭ rohi॒ṇyai svāhā᳚ | roca̭mānāyai॒ svāhā᳚ pra॒jābhya॒ svāhā᳚ ||
38.3 mṛgaśī.rṣaḥ
somā̭ya॒ svāhā̭ mṛgaśī॒r॒ṣāya॒ svāhā᳚ | i॒nva॒kābhya॒ ssvāhauṣa̭dhībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ || 113 ||
38.4 ārdrā
ru॒drāya॒ svāhā॒-''rdrāyai॒ svāhā᳚ | pinva̭mānāyai॒ svāhā̭ pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.5 punarvasu
adi̭tyai॒ svāhā॒ puna̭rvasubhyām | svāhā bhū᳚tyai॒ svāhā॒ prajā᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.6 puṣyaḥ
bṛha॒spata̭ye॒ svāhā̭ ti॒ṣyā̭ya॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒va॒rca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.7 āśreṣa
sa॒rpebhya॒ ssvāhā᳚ ''śre॒ṣābhya॒ ssvāhā᳚ | da॒nda॒śūke᳚bhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.8 maghā
pi॒tṛbhya॒ ssvāhā̭ ma॒ghābhyaḥ̭ | svāhā̭ 'na॒ghābhya॒ ssvāhā̭ 'ga॒dābhyaḥ̭ | svāhā̭rundha॒tībhya॒ ssvāhā᳚ || 114 ||
38.9 pūrva pha̭lgunī
a॒rya॒mṇe svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.10 uttara pha̭lgunī
bhagā̭ya॒ svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā᳚ ||
38.11 hastaḥ
sa॒vi॒tre svāhā॒ hastā̭ya | svāhā̭ dada॒te svāhā̭ pṛṇa॒te | svāhā᳚ pra॒yaccha̭te॒ svāhā᳚ pratigṛbhṇa॒te svāhā᳚ ||
38.12 citrā
tvaṣṭre॒ svāhā̭ ci॒trāyai॒ svāhā᳚ | caitrā̭ya॒ svāhā᳚ pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.13 svāti
vā॒yave॒ svāhā॒ niṣṭyā̭yai॒ svāhā᳚ | kā॒ma॒cārā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.14 viśākhā
i॒ndrā॒gnibhyā॒g॒ svāhā॒ viśā̭khābhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.15 paurṇamāsi
pau॒rṇa॒mā॒syai svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 115 (29) ||
38.16 anūrādhā
mi॒trāya॒ svāhā̭-'nūrā॒dhebhya॒ ssvāhā᳚ | mi॒tra॒dheyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.17 jyeṣṭhā
indrā̭ya॒ svāhā᳚ jye॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ | jyaiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.18 mūlaṃ
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā॒ mūlā̭ya॒ svāhā᳚ | pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.19 pūrvāṣāḍhā
a॒dbhya ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒mu॒drāya॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.20 uttarāṣāḍhā
viśve᳚bhyo de॒vebhya॒ ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒na॒pa॒ja॒yyāya॒ svāhā॒ jityai॒ svāhā᳚ || 116 ||
38.21 abhijit
brahma̭ṇe॒ svāhā̭ 'bhi॒jite॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒lo॒kāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.22 śravaṇaṃ
viṣṇa̭ve॒ svāhā᳚ śro॒ṇāyai॒ svāhā᳚ | ślokā̭ya॒ svāhā᳚ śru॒tāya॒ svāhā᳚ ||
38.23 śraviṣṭhā
vasṷbhya॒ ssvāhā॒ śravi̭ṣṭhābhya॒ ssvāhā᳚ | agrā̭ya॒ svāhā॒ parī᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.24 śatabhiṣak
varṷṇāya॒ svāhā̭ śa॒tabhi̭ṣaje॒ svāhā᳚ | bhe॒ṣa॒jebhya॒ ssvāhā ᳚ ||
38.25 pūrva proṣṭhapadā
a॒jāyaika̭pade॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ || 117 ||
teja̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.26 uttara proṣṭhapadā
aha̭ye bu॒dhniyā̭ya॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.27 revati
pū॒ṣṇe svāhā̭ re॒vatyai॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.28 aśvinī
a॒śvibhyā॒g॒ svāhā᳚ 'śva॒yugbhyā॒g॒ svāhā ᳚| śrotrā̭ya॒ svāhā॒ śrutyai॒ svāhā᳚ ||
38.29 apabharaṇi
ya॒māya॒ svāhā̭ 'pa॒bhara̭ṇībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.30 amāvāsi
a॒ma॒vā॒syā̭yai॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ''ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 118 (30) ||
38.31 candramā
ca॒ndrama̭se॒ svāhā᳚ pratī॒dṛśyā̭yai॒ svāhā᳚ | a॒ho॒rā॒trebhya॒ ssvāhā᳚-'rdhamā॒sebhya॒ ssvāhā᳚ | māse᳚bhya॒ ssvāha॒rtubhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒va॒nthsa॒rāya॒ svāhā᳚ ||
38.32 aho rātrī
ahne॒ svāhā॒ rātri̭yai॒ svāhā᳚ | ati̭muktyai॒ svāhā᳚ ||
38.33 uṣā
u॒ṣase॒ svāhā॒ vyṷṣṭyai॒ svāhā᳚ | vyū॒ṣuṣyai॒ svāhā᳚ vyu॒cchantyai॒ svāhā᳚ | vyṷṣṭāyai॒ svāhā᳚ ||
38.34 nakṣatraḥ
nakṣa̭trāya॒ svāho̭deṣyate॒ svāhā᳚ || 119 ||
u॒dya॒te svāho-di̭tāya॒ svāhā᳚ | hara̭se॒ svāhā॒ bhara̭se॒ svāhā᳚ |
bhrāja̭se॒ svāhā॒ teja̭se॒ svāhā᳚ | tapa̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.35 sūryaḥ
sūryā̭ya॒ svāhā॒ nakṣa̭trebhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.36 aditiḥ
adi̭tyai॒ svāhā᳚ prati॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.37 viṣṇuḥ
viṣṇa̭ve॒ svāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā᳚ | pra॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ || 120 ||
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣaṃ
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣam | ji॒ṣṇo raśva̭sya vā॒jinaḥ̭ | su॒ra॒bhi no॒ mukhā̭ kara॒t | praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat | āpo॒hiṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo va̭śśi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ | tasmā॒ ara̭ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 121 (32) ||
39 varuṇa sūktaṃ
(tai. saṃ. 1.5.11.3)
udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ma॒sma-davā̭dha॒maṃ-vi~ma̭dhya॒magg śra̭thāya |
athā ̭va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || (tai. saṃ. 1.2.8.1 )
asta̭bhnā॒ddhyā-mṛ̭ṣa॒bho a॒ntari̭kṣa॒-mami̭mīta-vari॒māṇa̭-mpṛthi॒vyā
ā-'sī̭da॒dviśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrā-ḍviśvettāni॒ varṷṇasya vra॒tāni̭ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
yatkiñce॒daṃ-va~̭ruṇa॒ daivye॒ janḙ-'bhidro॒ha-mma̭nu॒ṣyā᳚-ścarā̭masi |
aci̭ttī॒-yattava॒-dharmā̭ yuyopi॒ma-māna॒stasmā॒ dena̭so deva rīriṣaḥ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
ki॒ta॒vāso॒ yadri̭ri॒purna dī॒vi yadvā̭ ghā sa॒tya-mu॒tayanna vi॒dma |
sarvā॒tāviṣya̭ śithi॒reva̭ de॒vāthā̭te-syāma varuṇa pri॒yāsaḥ̭ || (tai. saṃ. 1.5.11.3)
ava̭te॒heḍo̭ varuṇa॒ namo̭bhi॒rava̭ ya॒jñe-bhi̭rīmahe ha॒virbhiḥ̭ |
kṣaya̭nna॒ smabhya̭ masura-praceto॒ rāja॒nnenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛ॒tāni̭ || (tai. saṃ. 2.1.11.6)
tatvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒ stadāśā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃ sa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || 122 (33) ||
40 pavamāna sūktaṃ
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷjā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ |
a॒gniṃyā~ garbhaṃ̭dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśya॒n janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsāṃ᳚ de॒vādi॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣaṃyā~ a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvo-pa̭spṛśata॒ tvaca̭mem |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 123 (34) ||
(tai. brā. 1.4.8.1)
pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā | pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭
vodhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ | jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒-kratū॒gṃ॒ ranṷ || 124 ||
yattḙ pa॒vitra̭-ma॒rciṣi̭ | agne॒ vita̭ta-manta॒rā | brahma॒ tena̭ punīmahe | u॒bhābhyāṃ᳚ deva savitaḥ | pa॒vitrḙṇa sa॒vena̭ ca | i॒da-mbrahma̭ punīmahe |
vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yorayī॒ṇām || 125 ||
vai॒śvā॒na॒ro ra॒śmibhi̭rmā punātu | vātaḥ̭ prā॒ṇenḙ ṣi॒ro ma̭yo॒ bhūḥ |
dyāvā̭pṛthi॒vī paya̭sā॒ payo̭bhiḥ | ṛ॒tāva̭rī ya॒jñiyḙ mā punītām | bṛ॒hadbhi̭-ssavi ta॒stṛbhiḥ̭ | varṣi̭ṣṭhai--rdeva॒manma̭bhiḥ | agne॒ dakṣaiḥ᳚ punāhimā | yena̭ de॒vā apṷnata | ye nāpo̭ di॒vyaṅkaśaḥ̭ | tena̭ di॒vyena॒ brahma̭ṇā || 126 ||
i॒da-mbrahma̭ punīmahe | yaḥ pā̭vamā॒nī-ra॒ddhayeti̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | sarva॒gṃ॒ sa pū॒tama̭śnāti | sva॒di॒ta-mmā̭ta॒riśva̭nā | pā॒va॒mā॒nī॒ryo a॒ddhayeti̭ |
ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | tasmai॒ sara̭svatī duhe | kṣī॒ragṃ sa॒rpi rmadhṷ̄da॒kam | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ || 127 ||
su॒dughā॒hi paya̭svatīḥ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ | brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | pā॒va॒mā॒nī-rdi̭śantu naḥ | i॒maṃ ṃlo~॒kamatho̭ a॒mum | kāmā॒n-thsama̭rdhyantu naḥ | de॒vīrde॒vai-ssa॒mā bhṛ̭tāḥ | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ | su॒dughā॒hi ghṛ̭ta॒ścutaḥ̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ || 128 ||
brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | yena̭ de॒vāḥ pa॒vitrḙṇa | ā॒tmānaṃ̭ pu॒nate॒ sadā᳚ | tena̭ sa॒hasra̭ dhāreṇa | pā॒va॒mā॒nyaḥ pṷnantu mā | prā॒jā॒pa॒tya-mpa॒vitra᳚m | śa॒todyā̭magṃ hira॒ṇmaya᳚m | tena̭ brahma॒ vido̭ va॒yam | pū॒ta-mbrahma̭ punīmahe | indra̭-ssunī॒tī sa॒ha mā̭ punātu | soma̭-ssva॒styā varṷṇa-ssa॒mīcyā᳚ | ya॒mo rājā᳚ pramṛ॒ṇābhiḥ̭ punātumā | jā॒tavḙdā mo॒rjaya̭ntyā punātu | o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ || 129 ||
(tai. brā. 3.5.11.1)
tacchaṃ॒~yorā vṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚sva॒sti-ra̭stunaḥ | sva॒sti-rmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śanno̭ astu dvi॒pade᳚ | śañcatṷṣpade || 130 (36) ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
41 āyuṣya sūktaṃ
yo brahmābrahmaṇa ujjabhāra prāṇèśvaraḥ (yo brahmā brahmaṇa ujjahāra prāṇai-śśiraḥ) kṛttivāsāḥ pinākī |
īśāno devassana āyurdadhātu tasmai juhomi haviṣā ghṛtena || 1 ||
vibhrājamāna-ssarirasya maddhyād rocamāno gharmarucirya āgāt |
sa mṛtyupāśā-napanudya ghorā-nihāyuṣeṇo ghṛtamattu devaḥ || 2 ||
brahmajyotir brahmapatnīṣu garbhaṃ-ya~mādadhā-tpururūpa-ñjayantam |
suvarṇarambha-graha-markamarcya-ntamāyuṣe vardhayāmo ghṛtena || 3 ||
śriyaṃ-la~kṣmī-maupalāṃ ambiṅkā-ṅgāṃ ṣaṣṭīñca yāmindrasenetyudāhuḥ |
tāṃ-vi~dyā-mbrahmayonigṃ sarūpā-mihāyuṣe tarpayāmo ghṛtena || 4 ||
dākṣāyaṇya-ssarvayonya ssuyonya-ssahasraśo viśva rūpā virūpāḥ |
sasūnava-ssapataya-ssayūthyā āyuṣeṇo ghṛtamida-ñjuṣantām || 5 ||
divyā gaṇā bahurūpāḥ purāṇā āyuśchido naḥ pramathnantu vīrān |
tebhyo juhomi bahudhā ghṛtena mā naḥ prajāgṃ rīriṣo mota vīrān || 6 ||
ekaḥ purastāt ya ida-mbabhūva yato babhūva bhuvanasya gopāḥ |
yamapyeti bhuvanagṃ sāmparāye sa no havir ghṛta-mihāyuṣe'ttu devaḥ || 7 ||
vasū-nrudrānā-dityā-nmaruto'tha sāddhyān ṛbhūn yakṣā-ngandharvāgṃśca pitṛgṃśca viśvān |
bhṛgūn-thsarpāgṃścā-ṅgigaraso'tha sarvā-nghṛtagṃ hutvā svāyuṣyā mahayāma śaśvat || 8 ||
viṣṇo॒ tvanno॒ anta̭ma॒-śśarma̭yaccha sahantya |
prate॒ dhārā̭ madhu॒ścuta॒ uthsa̭nduhrate॒ akṣi̭tam || (tai. saṃ. 3.1.10) ||
namo brahmaṇe namo astvagnaye namah pṛthivyai namah òṣadhībhyaḥ |
namo vāce namo vācaspata̭ye namo viṣṇave bṛhate karomi || (tai. ara. 2.1.2) ||
(eva-ntriḥ)
yadakṣarapadabhraṣṭa-mmātrāhīna-ntu yadbhavet |
tatsarva-ṅkṣamyatā-ndeva nārāyaṇa namo'stute ||
visarga bindu mātrāṇi padapādākṣarāṇi ca |
nyūnātiriktaṃ-ya~tkiñcidabhigīrbhirudīryatè ||
ā॒bhir gī॒rbhir yadato̭na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭te śyāma |
brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ māhā̭sīt |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || (tai. ara. 4.4.2)
hariḥ om | śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
o-ntatsat brahmārpaṇamastu ||
ityudakaśāntimantrāḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.