1 କଲଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପନ ପ୍ରଯୋଗ ମନ୍ତ୍ରାଃ
ବ୍ରହ୍ମ॑ଜଜ୍ଞା॒ନ-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଵିସୀ॑ମ॒ତ-ସ୍ସୁ॒ରୁଚୋ॑ ଵେ॒ନ ଆ॑ଵଃ ।
ସ ବୁ॒ଧ୍ନିଯା॑ ଉପ॒ମା ଅ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଷ୍ଠା-ସ୍ସ॒ତଶ୍ଚ॒ ଯୋନି॒-ମସ॑ତଶ୍ଚ॒ ଵିଵଃ॑ ।
ନାକେ॑ ସୁପ॒ର୍ଣ ମୁପ॒ଯ-ତ୍ପତ॑ନ୍ତଗ୍ଂ ହୃ॒ଦା ଵେନ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ଭ୍ଯଚ॑କ୍ଷ-ତତ୍ଵା ।
ହିର॑ଣ୍ଯପକ୍ଷଂ॒-ଵଁରୁ॑ଣସ୍ଯ ଦୂ॒ତଂ-ଯଁ॒ମସ୍ଯ॒ ଯୋନୌ॑ ଶକୁ॒ନ-ମ୍ଭୁ॑ର॒ଣ୍ଯୁମ୍ ।
ଆପ୍ଯା॑ଯସ୍ଵ॒ ସମେ॑ତୁ ତେ ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ସୋମ॒ ଵୃଷ୍ଣି॑ଯମ୍ । ଭଵା॒ ଵାଜ॑ସ୍ଯ ସଙ୍ଗ॒ଥେ ।
ଯୋ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅ॒ଗ୍ନୌ ଯୋ ଅ॒ଫ୍ସୁ ଯ ଓଷ॑ଧୀଷୁ॒ ଯୋ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵିଶ୍ଵା॒
ଭୁଵ॑ନା-ଽଽଵି॒ଵେଶ॒ ତସ୍ମୈ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ । 1 (ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ)
ଇ॒ଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ॒ ର୍ଵିଚ॑କ୍ରମେ ତ୍ରେ॒ଧା ନିଦ॑ଧେ ପ॒ଦମ୍ । ସମୂ॑ଢମସ୍ଯ ପାଗ୍ଂ ସୁ॒ରେ ।
ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵା॑ ଅଵୀଵୃଧନ୍-ଥ୍ସମୁ॒ଦ୍ରଵ୍ଯ॑ଚସ॒-ଙ୍ଗିରଃ॑ ।
ର॒ଥୀତ॑ମଗ୍ଂ ରଥୀ॒ନାଂ-ଵାଁଜା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସତ୍ପ॑ତି॒-ମ୍ପତି᳚ମ୍ ।
ଆପୋ॒ ଵା ଇ॒ଦଂଗ୍ଂ ସର୍ଵଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵା॑ ଭୂ॒ତାନ୍ଯାପଃ॑ ପ୍ରା॒ଣା ଵା ଆପଃ॑ ପ॒ଶଵ॒ ଆପୋ-ଽନ୍ନ॒ମାପୋ-ଽମୃ॑ତ॒ମାପ॑-ସ୍ସ॒ମ୍ରାଡାପୋ॑ ଵି॒ରାଡାପ॑-ସ୍ସ୍ଵ॒ରାଡାପ॒-ଶ୍ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ଶ୍ଯାପୋ॒ ଜ୍ଯୋତୀ॒ଗ୍॒ଷ୍ଯାପୋ॒ ଯଜୂ॒ଗ୍॒ଷ୍ଯାପ॑-ସ୍ସ॒ତ୍ଯମାପ॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଆପୋ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒ରାପ॒ ଓମ୍ । 2
ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଵା ଆପଃ॑ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମେ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି ।
ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।
ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵା ଆପଃ॑ । ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।
ଵଜ୍ରୋ॒ ଵା ଆପଃ॑ । ଵଜ୍ର॑ମେ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯେଭ୍ଯଃ ପ୍ର॒ହୃତ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି ।
ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।
ଆପୋ॒ ଵୈ ର॑କ୍ଷୋ॒ଘ୍ନୀଃ । ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।
ଆପୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॑ । ଦେ॒ଵାନା॑ମେ॒ଵ ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।
ଆପୋ॒ ଵୈ ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ । ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି ।
ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।
ଆପୋ॒ ଵୈ ଶା॒ନ୍ତାଃ । ଶା॒ନ୍ତାଭି॑ରେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯତି । ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑
3
ସଵି॒ତୋ-ତ୍ପୁ॑ନା॒ତ୍ଵ-ଚ୍ଛି॑ଦ୍ରେଣ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ॒ ଵସୋ॒ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ ॥ 3
2 ଵେଦାରମ୍ଭେ ସର୍ଵସାଧାରଣ୍ଯେନ ଜପ୍ଯାଃ ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଓ-ମ୍ଭୂଃ ତଥ୍ସ॑ଵି॒ତୁ-ର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯମ୍ । ଓ-ମ୍ଭୁଵଃ॑ ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି । ଓଗ୍ଂ ସୁଵଃ॑ ଧିଯୋ॒ ଯୋନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ ।
ଓ-ମ୍ଭୂଃ ତଥ୍ସ॑ଵି॒ତୁ-ର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯମ୍ । ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି । ଓ-ମ୍ଭୁଵଃ ଧିଯୋ॒ ଯୋନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ ।
ଓଗ୍ଂ ସୁଵଃ॑ ତଥ୍ସ॑ଵି॒ତୁ-ର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯଂ॒ ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି । ଧିଯୋ॒ ଯୋନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ । ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ।
3 ଵେଦାଦଯଃ
ଅ॒ଗ୍ନିମୀ᳚ଲେ ପୁ॒ରୋହି॑ତଂ-ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑
ଦେ॒ଵମୃ॒ତ୍ଵିଜ᳚ମ୍ । ହୋତା᳚ରଂ ରତ୍ନ॒ ଧାତ॑ମମ୍ ।
ଇ॒ଷେ ତ୍ଵୋ॒ର୍ଜେତ୍ଵା॑ ଵା॒ଯଵ॑ସ୍ସ୍ଥୋ ପା॒ଯଵ॑ସ୍ଥ ଦେ॒ଵୋ ଵ॑ସ୍ସଵି॒ତା ପ୍ରାର୍ପ॑ଯତୁ॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠ॑ତମାଯ॒ କର୍ମ॑ଣେ ।
ଅଗ୍ନ॒ ଆଯା॑ହି ଵୀ॒ତଯେ॑ ଗୃଣା॒ନୋ ହ॒ଵ୍ଯଦା॑ତଯେ । ନିହୋତା॑ ସଥ୍ସି ବ॒ର୍॒ହିଷି॑ ।
ଶନ୍ନୋ॑ ଦେ॒ଵୀର॒ଭିଷ୍ଟ॑ଯ॒ ଆପୋ॑ ଭଵନ୍ତୁ ପୀ॒ତଯେ᳚ । ଶଂ-ଯୋଁର॒ଭିସ୍ର॑ଵନ୍ତୁ ନଃ ॥ 1 (1) ॥
4 ରକ୍ଷୋଘ୍ନଂ
କୃ॒ଣୁ॒ଷ୍ଵ ପାଜଃ॒ ପ୍ରସି॑ତି॒ନ୍ନ ପୃ॒ଥ୍ଵୀଂ-ଯାଁ॒ହି ରାଜେ॒ ଵାମ॑ଵା॒ଗ୍ଂ॒ ଇଭେ॑ନ । ତୃ॒ଷ୍ଵୀମନୁ॒ ପ୍ରସି॑ତିଂ-ଦ୍ରୂଣା॒ନୋ-ଽସ୍ତା॑-ଽସି॒ ଵିଦ୍ଧ୍ଯ॑ ର॒କ୍ଷସ॒ ସ୍ତପି॑ଷ୍ଠୈଃ । ତଵ॑ ଭ୍ର॒ମାସ॑ ଆଶୁ॒ଯା ପ॑ତଂ॒ ତ୍ଯନୁ॑ସ୍ପୃଶ-ଧୃଷ॒ତା ଶୋଶୁ॑ଚାନଃ । ତପୂଗ୍॑ଷ୍ଯଗ୍ନେ ଜୁ॒ହ୍ଵା॑ ପତଂ॒-ଗାନସ॑ନ୍ଦିତୋ॒ ଵିସୃ॑ଜ॒ ଵିଷ୍ଵ॑ ଗୁ॒ଲ୍କାଃ । ପ୍ରତି॒ସ୍ପଶୋ॒ ଵିସୃ॑ଜ॒-ତୂର୍ଣି॑ତମୋ॒ ଭଵା॑ ପା॒ଯୁର୍ଵି॒ଶୋ ଅ॒ସ୍ଯା ଅଦ॑ବ୍ଧଃ ॥ 2 ॥
ଯୋନୋ॑ ଦୂ॒ରେ ଅ॒ଘଶଗ୍ଂ॑ସୋ॒ଯୋ ଅନ୍ତ୍ଯଗ୍ନେ॒ ମାକି॑ଷ୍ଟେ॒ ଵ୍ଯଥି॒ରା ଦ॑ଧର୍ଷୀତ୍ । ଉଦ॑ଗ୍ନେ ତିଷ୍ଠ॒ ପ୍ରତ୍ଯା ତ॑ନୁଷ୍ଵ॒ନ୍ଯ॑ମିତ୍ରାଗ୍ଂ॑ ଓଷତା-ତ୍ତିଗ୍ମହେତେ । ଯୋ ନୋ॒ ଅରା॑ତିଗ୍ଂ ସମିଧାନ ଚ॒କ୍ରେ ନୀ॒ଚା ତନ୍ଧ॑କ୍ଷ୍ଯତ॒ ସନ୍ନ ଶୁଷ୍କ᳚ମ୍ । ଊ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ଭ॑ଵ॒ ପ୍ରତି॑ ଵି॒ଧ୍ଯା-ଧ୍ଯ॒ସ୍ମଦା॒ ଵିଷ୍କୃ॑ଣୁଷ୍ଵ॒ ଦୈଵ୍ଯା᳚ନ୍ଯଗ୍ନେ । ଅଵ॑ସ୍ଥି॒ରା ତ॑ନୁହି ଯାତୁ॒ ଜୂନା᳚-ଞ୍ଜା॒ମିମଜା॑ମିଂ॒ ପ୍ରମୃ॑ଣୀହି॒ ଶତ୍ରୂନ୍॑ ॥ 3 ॥
ସତେ॑ ଜାନାତି ସୁମ॒ତିଂ-ଯଁ॑ ଵିଷ୍ଠ॒ଯ ଈଵ॑ତେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ ଗା॒ତୁମୈର॑ତ୍ । ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ଯସ୍ମୈ ସୁ॒ଦିନା॑ନି ରା॒ଯୋ ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନାନ୍ଯ॒ର୍ଯୋ ଵିଦୁରୋ॑ ଅ॒ଭିଦ୍ଯୌ᳚ତ୍ । ସେଦ॑ଗ୍ନେ ଅସ୍ତୁ ସୁ॒ଭଗ॑ ସ୍ସୁ॒ଦାନୁ॒-ର୍ଯସ୍ତ୍ଵା॒ ନିତ୍ଯେ॑ନ ହ॒ଵିଷା॒ ଯ ଉ॒କ୍ଥୈଃ । ପିପ୍ରୀ॑ଷତି॒ ସ୍ଵ ଆଯୁ॑ଷି ଦୁରୋ॒ଣେ ଵିଶ୍ଵେଦ॑ସ୍ମୈ ସୁ॒ଦିନା॒-ସା-ଽସ॑ଦି॒ଷ୍ଟିଃ । ଅର୍ଚା॑ମିତେ ସୁମ॒ତି-ଙ୍ଘୋଷ୍ଯ॒ର୍ଵାଖ୍-ସନ୍ତେ॑ ଵା॒ ଵାତା॑ ଜରତା ମି॒ଯଙ୍ଗୀଃ ॥ 4 ॥
ସ୍ଵଶ୍ଵା᳚ସ୍ତ୍ଵା ସୁ॒ରଥା॑ ମର୍ଜଯେ-ମା॒ସ୍ମେ କ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ ଧାରଯେ॒ର-ନୁ॒ଦ୍ଯୂନ୍ । ଇ॒ହ ତ୍ଵା॒ ଭୂର୍ଯା ଚ॑ରେ॒ଦୁପ॒ତ୍ମ-ନ୍ଦୋଷା॑ଵସ୍ତ-ର୍ଦୀଦି॒ଵାଗ୍ଂ ସ॒ମନୁ॒ଦ୍ଯୂନ୍ । କ୍ରୀଡ॑ନ୍ତସ୍ତ୍ଵା ସୁ॒ମନ॑ସ ସ୍ସପେମା॒ଭି ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନା ତ॑ସ୍ଥି॒ଵାଗ୍ଂସୋ॒ ଜନା॑ନାମ୍ ।
ଯସ୍ତ୍ଵା॒ ସ୍ଵଶ୍ଵ॑ସ୍ସୁହିର॒ଣ୍ଯୋ ଅ॑ଗ୍ନ ଉପ॒ଯାତି॒ ଵସୁ॑ମତା॒ ରଥେ॑ନ । ତସ୍ଯ॑ ତ୍ରା॒ତା ଭ॑ଵସି॒ ତସ୍ଯ॒ ସଖା॒ ଯସ୍ତ॑ ଆତି॒ଥ୍ଯ ମା॑ନୁ॒ଷଗ୍ ଜୁଜୋ॑ଷତ୍ ॥ 5 ॥
ମ॒ହୋରୁ॑ଜାମି ବ॒ନ୍ଧୁତା॒ ଵଚୋ॑ ଭି॒ସ୍ତନ୍ମା॑ ପି॒ତୁର୍ଗୋତ॑ମା॒ଦ ନ୍ଵି॑ଯାଯ । ତ୍ଵନ୍ନୋ॑ ଅ॒ସ୍ଯ ଵଚ॑ସ-ଶ୍ଚିକିଦ୍ଧି॒ ହୋତ॑ର୍ଯଵିଷ୍ଠ ସୁକ୍ରତୋ॒ ଦମୂ॑ନାଃ । ଅସ୍ଵ॑ପ୍ନ ଜସ୍ତ॒ରଣ॑ଯ ସ୍ସୁ॒ଶେଵା॒ ଅତ॑ନ୍ଦ୍ରାସୋ-ଽଵୃ॒କା ଅଶ୍ର॑ମିଷ୍ଠାଃ । ତେ ପା॒ଯଵଃ॑ ସ॒ଧ୍ରିଯ॑ଞ୍ଚୋ ନି॒ଷଦ୍ଯାଗ୍ନେ॒ ତଵ॑ ନଃ ପାନ୍ତ୍ଵମୂର । ଯେ ପା॒ଯଵୋ॑ ମାମତେ॒ଯ-ନ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ନ୍ଧ-ନ୍ଦୁ॑ରି॒ତାଦ ର॑କ୍ଷନ୍ନ୍ ।
ର॒ରକ୍ଷ॒ ତାନ୍-ଥ୍ସୁ॒କୃତୋ॑ ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦା॒ ଦିଫ୍ସ॑ନ୍ତ॒ ଇଦ୍ରି॒ପଵୋ॒ ନାହ॑ ଦେଭୁଃ ॥ 6 ॥
ତ୍ଵଯା॑ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସ॑ଧ॒ନ୍ଯ॑-ସ୍ତ୍ଵୋତା॒ ସ୍ତଵ॒ ପ୍ରଣୀ᳚ତ୍ଯ ଶ୍ଯାମ॒ ଵାଜାନ୍॑ । ଉ॒ଭାଶଗ୍ଂ ସା॑ ସୂଦଯ ସତ୍ଯତା ତେ-ଽନୁଷ୍ଠୁ॒ଯା କୃ॑ଣୁହ୍ଯ-ହ୍ରଯାଣ ।
ଅ॒ଯା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧା॑ ଵିଧେମ॒ ପ୍ରତି॒ସ୍ତୋମଗ୍ଂ॑ ଶ॒ସ୍ଯମା॑ନ-ଙ୍ଗୃଭାଯ । ଦହା॒ଶସୋ॑ ର॒କ୍ଷସଃ॑ ପା॒ହ୍ଯ॑ସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ରୁ॒ହୋ ନି॒ଦୋ ମି॑ତ୍ରମହୋ ଅଵ॒ଦ୍ଯାତ୍ । ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣଂ॑ ଁଵା॒ଜିନ॒ମାଜି॑ ଘର୍ମି ମି॒ତ୍ର-ମ୍ପ୍ରଥି॑ଷ୍ଠ॒ ମୁପ॑ଯାମି॒ ଶର୍ମ॑ । ଶିଶା॑ନୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ କ୍ରତୁ॑ଭି॒ ସ୍ସମି॑ଦ୍ଧ॒-ସ୍ସନୋ॒ ଦିଵା॒ ସ ରି॒ଷଃ
ପା॑ତୁ॒ ନକ୍ତ᳚ମ୍ ॥ 7 ॥
ଵିଜ୍ଯୋତି॑ଷା ବୃହ॒ତା ଭା᳚ତ୍ଯ॒ଗ୍ନି ରା॒ଵି-ର୍ଵିଶ୍ଵା॑ନି କୃଣୁତେ ମହି॒ତ୍ଵା । ପ୍ରାଦେ॑ଵୀର୍ମା॒ଯା ସ୍ସ॑ହତେ ଦୁ॒ରେଵା॒ ଶ୍ଶିଶୀ॑ତେ॒ ଶୃଙ୍ଗେ॒ ରକ୍ଷ॑ସେ ଵି॒ନିକ୍ଷେ᳚ ।
ଉ॒ତସ୍ଵା॒ନାସୋ॑ ଦି॒ଵିଷ॑ନ୍ତ୍ଵ॒ଗ୍ନେ ସ୍ତି॒ଗ୍ମାଯୁ॑ଧା॒ ରକ୍ଷ॑ସେ॒ ହନ୍ତ॒ ଵା ଉ॑ ।
ମଦେ॑ ଚିଦସ୍ଯ॒ ପ୍ରରୁ॑ଜନ୍ତି॒ ଭାମା॒ ନଵ॑ରନ୍ତେ ପରି॒ବାଧୋ॒ ଅଦେ॑ଵୀଃ ॥ 8 (2) ॥
5 ଇନ୍ଦ୍ର ସୂକ୍ତଂ
ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ଁଵୋ ଵି॒ଶ୍ଵତ॒ସ୍ପରି॒ ହଵା॑ମହେ॒ ଜନେ᳚ଭ୍ଯଃ । ଅ॒ସ୍ମାକ॑ମସ୍ତୁ॒ କେଵ॑ଲଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॒-ନ୍ନରୋ॑ ନେ॒ମଧି॑ତା ହଵନ୍ତେ॒ ଯତ୍ପାର୍ଯା॑ ଯୁ॒ନଜ॑ତେ॒ ଧିଯ॒ସ୍ତାଃ । ଶୂରୋ॒ ନୃଷା॑ତା॒ ଶଵ॑ସଶ୍ଚକା॒ ନ ଆ ଗୋମ॑ତି ଵ୍ର॒ଜେ ଭ॑ଜା॒ ତ୍ଵନ୍ନଃ॑ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଣି॑ ଶତକ୍ରତୋ॒ ଯା ତେ॒ ଜନେ॑ଷୁ ପ॒ଞ୍ଚସୁ॑ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ ତାନି॑ ତ॒ ଆ ଵୃ॑ଣେ । ଅନୁ॑ତେ ଦାଯି ମ॒ହ ଇ॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଯ॑ ସ॒ତ୍ରାତେ॒ ଵିଶ୍ଵ॒ମନୁ॑ ଵୃତ୍ର॒ହତ୍ଯେ᳚ ॥ 9 ॥
ଅନୁ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ରମନୁ॒ ସହୋ॑ ଯଜ॒ତ୍ରେନ୍ଦ୍ର॑ ଦେ॒ଵେଭି॒ରନୁ॑ ତେ ନୃ॒ଷହ୍ଯେ᳚ । ଆଯସ୍ମି᳚ନ୍-ଥ୍ସ॒ପ୍ତଵା॑ସ॒ଵା ସ୍ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତି ସ୍ଵା॒ରୁହୋ॑ ଯଥା ।
ଋଷି॑ର୍ହ ଦୀର୍ଘ॒ ଶ୍ରୁତ୍ତ॑ମ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ଘ॒ର୍ମୋ ଅତି॑ଥିଃ । ଆ॒ମାସୁ॑ ପ॒କ୍ଵମୈର॑ଯ॒ ଆ ସୂର୍ଯଗ୍ଂ॑ ରୋହଯୋ ଦି॒ଵି । ଘ॒ର୍ମନ୍ନ ସାମ॑ନ୍ତପତା ସୁଵୃ॒କ୍ତିଭି॒-ର୍ଜୁଷ୍ଟଂ॒ ଗିର୍ଵ॑ଣ ସେ॒ଗିରଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ମି-ଦ୍ଗା॒ଥିନୋ॑ ବୃ॒ହଦିନ୍ଦ୍ର॑ ମ॒ର୍କେଭି॑ ର॒ର୍କିଣଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଁଵାଣୀ॑ରନୂଷତ ॥ 10 ॥
ଗାଯ॑ନ୍ତିତ୍ଵା ଗାଯ॒ତ୍ରିଣୋର୍ଚଂ॑ ତ୍ଯ॒ର୍କ ମ॒ର୍କିଣଃ॑ । ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॑ସ୍ତ୍ଵା ଶତକ୍ରତ॒-ଵୁଦ୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ଶମି॑ଵ ଯେ ମିରେ । ଅ॒ଗ୍ଂ॒ହୋ॒ମୁଚେ॒ ପ୍ରଭ॑ରେମା ମନୀ॒ଷା ମୋ॑ଷିଷ୍ଠ॒-ଦାଵ୍ନେ॑ ସୁମ॒ତି-ଙ୍ଗୃ॑ଣା॒ନାଃ ।
ଇ॒ଦମି॑ନ୍ଦ୍ର॒ ପ୍ରତି॑ ହ॒ଵ୍ଯ-ଙ୍ଗୃ॑ଭାଯ ସ॒ତ୍ଯାସ୍ସ॑ନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ କାମାଃ᳚ । ଵି॒ଵେଷ॒ଯନ୍ମା॑ ଧି॒ଷଣା॑ ଜ॒ଜାନ॒ ସ୍ତଵୈ॑ ପୁ॒ରା ପାର୍ଯା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॒ ମହ୍ନଃ॑ । ଅଗ୍ଂହ॑ସୋ॒ ଯତ୍ର॑ ପୀ॒ପର॒ଦ୍ଯଥା॑ ନୋ ନା॒ଵେଵ॒ ଯାନ୍ତ॑ ମୁ॒ଭଯେ॑ ହଵନ୍ତେ ॥ 11 ॥
ପ୍ରସ॒ମ୍ରାଜ॑-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମ ମ॑ଧ୍ଵ॒-ରାଣା॑ମଗ୍ଂ ହୋ॒ ମୁଚଂ॑ ଁଵୃଷ॒ଭଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞିଯା॑ନାମ୍ ।
ଅ॒ପାନ୍ନ-ପା॑ତମଶ୍ଵିନା॒ ହଯ॑ନ୍ତ ମ॒ସ୍ମିନ୍ନ॑ର ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒ମୋଜଃ॑ । ଵିନ॑ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ମୃଧୋ॑ ଜହି ନୀ॒ ଚା ଯ॑ଚ୍ଛ ପୃତନ୍ଯ॒ତଃ । ଅ॒ଧ॒ସ୍ପ॒ଦ-ନ୍ତମୀ᳚-ଙ୍କୃଧି॒ ଯୋ ଅ॒ସ୍ମାଗ୍ଂ ଅ॑ଭି॒ଦାସ॑ତି ।
ଇନ୍ଦ୍ର॑କ୍ଷ॒ତ୍ରମ॒ଭି ଵା॒ମମୋଜୋ ଽଜା॑ଯଥା ଵୃଷଭ ଚର.ଷଣୀ॒ନାମ୍ । ଅପା॑ନୁଦୋ॒ ଜନ॑ମମିତ୍ର॒ ଯନ୍ତ॑ ମୁ॒ରୁ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଅକୃଣୋରୁ ଲୋ॒କମ୍ ।
ମୃ॒ଗୋ ନ ଭୀ॒ମଃ କୁ॑ଚ॒ରୋ ଗି॑ରି॒ଷ୍ଠାଃ ପ॑ରା॒ଵତ॒ ଆଜ॑ଗାମା॒-ପର॑ସ୍ଯାଃ ॥ 12 ॥
ସୃ॒କଗ୍ଂ ସ॒ଗ୍ଂ॒ ଶାଯ॑ ପ॒ଵିମି॑ନ୍ଦ୍ର ତି॒ଗ୍ମଂ-ଵିଁଶତ୍ରୂ᳚-ନ୍ତାଡି॒ ଵିମୃଧୋ॑ ନୁଦସ୍ଵ ।
ଵିଶତ୍ରୂ॒ନ୍॒. ଵିମୃଧୋ॑ନୁଦ॒ ଵିଵୃ॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ହନୂ॑ ରୁଜ । ଵିମ॒ନ୍ଯୁମି॑ନ୍ଦ୍ର ଭାମି॒ତୋ॑ ଽମିତ୍ର॑ସ୍ଯାଭି॒ ଦାସ॑ତଃ ।
ତ୍ରା॒ତାର॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ ମଵି॒ତାର॒ ମିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ହଵେ॑ ହଵେ ସୁ॒ହଵ॒ଗ୍ଂ॒ ଶୂର॒ମିନ୍ଦ୍ର᳚ମ୍ ।
ହୁ॒ଵେ ନୁ ଶ॒କ୍ର-ମ୍ପୁ॑ରୁହୂ॒ତ ମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନୋ॑ ମ॒ଘଵା॑ ଧା॒ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ॥ 13 ॥
ମା ତେ॑ ଅ॒ସ୍ଯାଗ୍ଂ ସ॑ହସାଵ॒-ନ୍ପରି॑ଷ୍ଟା ଵ॒ଘାଯ॑ ଭୂମ ହରିଵଃ ପରା॒ଦୈ ।
ତ୍ରାଯ॑ସ୍ଵନୋ ଽଵୃ॒କେଭି॒-ର୍ଵରୂ॑ଥୈ॒ ସ୍ତଵ॑ ପ୍ରି॒ଯାସ॑ ସ୍ସୂ॒ରିଷୁ॑ ସ୍ଯାମ । ଅନ॑ଵସ୍ତେ॒ ରଥ॒ମଶ୍ଵା॑ଯ ତକ୍ଷ॒ନ୍-ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଵଜ୍ରଂ॑ ପୁରୁହୂତ ଦ୍ଯୁ॒ମନ୍ତ᳚ମ୍ ।
ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॒ ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ମ॒ହଯ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ର୍କୈରଵ॑ର୍ଧଯ॒-ନ୍ନହ॑ଯେ॒ ହନ୍ତ॒ ଵା ଉ॑ ।
ଵୃଷ୍ଣେ॒ ଯତ୍ତେ॒ ଵୃଷ॑ଣୋ ଅ॒ର୍କମର୍ଚା॒ ନିନ୍ଦ୍ର॒ ଗ୍ରାଵା॑ଣୋ॒ ଅଦି॑ତି-ସ୍ସ॒ଜୋଷାଃ᳚ ।
ଅ॒ନ॒ଶ୍ଵାସୋ॒ ଯେ ପ॒ଵଯୋ॑-ଽର॒ଥା ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ଷିତା ଅ॒ଭ୍ଯଵ॑ର୍ତ-ନ୍ତ॒ଦସ୍ଯୂନ୍॑ ॥ 14 (3) ॥
(ତୈ. ଅର. 6.1.9; ତୈ. ସଂ. 1.4.41.1; ତୈ. ସଂ. 1.4.42.1)
ଯତ॑ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଭଯା॑ମହେ॒ ତତୋ॑ ନୋ॒ ଅଭ॑ଯ-ଙ୍କୃଧି ।
ମଘ॑ଵନ୍ ଚ୍ଛ॒ଗ୍ଧି ତଵ॒ ତନ୍ନ॑ ଊ॒ତଯେ॒ ଵିଦ୍ଵିଷୋ॒ ଵିମୃଧୋ॑ ଜହି । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି॒ଦା ଵି॒ଶସ୍ପତି॑-ର୍ଵୃତ୍ର॒ହା ଵିମୃଧୋ॑ ଵ॒ଶୀ । ଵୃଷେନ୍ଦ୍ରଃ॑ ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ ନ ସ୍ସ୍ଵସ୍ତି॒ଦା ଅ॑ଭଯ-ଙ୍କ॒ରଃ ॥ 15ଅ ॥
ମ॒ହାଗ୍ଂ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵଜ୍ର॑ ବାହୁ ଷ୍ଷୋଡ॒ଶୀ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନୋ॑ ମ॒ଘଵା॑ କରୋତୁ॒ ହନ୍ତୁ॑ ପା॒ପ୍ମାନଂ॒ ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ । ସ॒ଜୋଷା॑ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ସଗ॑ଣୋ ମ॒ରୁଦ୍ଭି॒ ସ୍ସୋମଂ॑ ପିବ ଵୃତ୍ରହନ୍ ଚ୍ଛୂର ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଜ॒ହି ଶତ୍ରୂ॒ଗ୍ଂ॒ ରପ॒ମୃଧୋ॑-ନୁଦ॒ସ୍ଵାଥା ଭ॑ଯ-ଙ୍କୃଣୁହି ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ନଃ ॥ 15ବ୍ (4) ॥
6 ଯେ ଦେଵାଃ
ଯେ ଦେ॒ଵାଃ ପୁ॑ର॒ସ୍ସଦୋ॒-ଽଗ୍ନି ନେ᳚ତ୍ରା,
ଦକ୍ଷିଣ॒ସଦୋ॑ ଯ॒ମନେ᳚ତ୍ରା,
ପଶ୍ଚା॒ଥ୍ସଦ॑ ସ୍ସଵି॒ତୃ ନେ᳚ତ୍ରା,
ଉତ୍ତର॒ସଦୋ॒ ଵରୁ॑ଣନେତ୍ରା,
ଉପରି॒ଷଦୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ ନେତ୍ରା,
ରକ୍ଷୋ॒ହଣ॒ସ୍ତେ ନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ତେ ନୋ॑-ଽଵନ୍ତୁ॒ ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା॒
-ଽଗ୍ନଯେ॑ ରକ୍ଷୋ॒ଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା॑,
ଯ॒ମାଯ॑ ସଵି॒ତ୍ରେ ,
ଵରୁ॑ଣାଯ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତ॑ଯେ॒
ଦୁଵ॑ସ୍ଵତେ ରକ୍ଷୋ॒ଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 16 (5) ॥
7 ଯେ ଦେଵାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଯେ ଦେ॒ଵାଃ ପୁ॑ର॒ସ୍ସଦୋ॒-ଽଗ୍ନି ନେ᳚ତ୍ରା ରକ୍ଷୋ॒ହଣ॒ସ୍ତେନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ତେ ନୋ॑-ଽଵନ୍ତୁ॒
ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଯେ ଦେ॒ଵା ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ସଦୋ॑ ଯ॒ମ ନେ᳚ତ୍ରା ରକ୍ଷୋ॒ହଣ॒ସ୍ତେନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ତେ ନୋ॑-ଽଵନ୍ତୁ॒
ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଯେ ଦେ॒ଵାଃ ପ॑ଶ୍ଚା॒ଥ୍ସଦ॑ ସ୍ସଵି॒ତୃ ନେ᳚ତ୍ରା ରକ୍ଷୋ॒ହଣ॒ସ୍ତେନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ତେ ନୋ॑-ଽଵନ୍ତୁ॒ ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଯେ ଦେ॒ଵା ଉ॑ତ୍ତର॒ସଦୋ॒ ଵରୁ॑ଣନେତ୍ରା ରକ୍ଷୋ॒ହଣ॒ସ୍ତେନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ତେ ନୋ॑-ଽଵନ୍ତୁ॒
ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଯେ ଦେ॒ଵା ଉ॑ପରି॒ଷଦୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ ନେତ୍ରା ରକ୍ଷୋ॒ହଣ॒ସ୍ତେନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ତେ ନୋ॑-ଽଵନ୍ତୁ॒ ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଅଗ୍ନଯେ॑ ରକ୍ଷୋ॒ଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା᳚ । ଯ॒ମାଯ॑ ରକ୍ଷୋ॒ଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା᳚ । ସଵି॒ତ୍ରେ ର॑କ୍ଷୋ॒ଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା᳚ । ଵରୁ॑ଣାଯ ରକ୍ଷୋ॒ଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା᳚ । ବୃହ॒ସ୍ପତ॑ଯେ॒ ଦୁଵ॑ସ୍ଵତେ ରକ୍ଷୋ॒ଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 16ଆ (5ଆ) ॥
8 ଆଯୁଷ୍କାମେଷ୍ଟି ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଅ॒ଗ୍ନିରାଯୁ॑ଷ୍ମା॒ନ୍ଥ୍ସ ଵନ॒ସ୍ପତି॑ଭି॒-ରାଯୁ॑ଷ୍ମା॒-ନ୍ତେନ॒ତ୍ଵା-ଽଽଯୁ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି॒,
ସୋମ॒ ଆଯୁ॑ଷ୍ମା॒ନ୍ଥ୍ସ ଓଷ॑ଧୀଭିର୍,
ଯ॒ଜ୍ଞ ଆଯୁ॑ଷ୍ମା॒ନ୍ଥ୍ସ ଦକ୍ଷି॑ଣାଭି॒ର୍,
ବ୍ରହ୍ମାଯୁ॑ଷ୍ମ॒ତ୍ତ-ଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣୈ-ରାଯୁ॑ଷ୍ମଦ୍,
ଦେ॒ଵା ଆଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ॒ସ୍ତେ॑ ଽମୃତେ॒ନା ଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ॒ସ୍ତେନ॒ତ୍ଵା
-ଽଽଯୁ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି ॥ 17 (6) ॥
9 ଆଯୁଷ୍କାମେଷ୍ଟି ମନ୍ତ୍ରାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଅ॒ଗ୍ନିରାଯୁ॑ଷ୍ମା॒ନ୍ଥ୍ସ ଵନ॒ସ୍ପତି॑ଭି॒ ରାଯୁ॑ଷ୍ମା॒-ନ୍ତେନ॒ତ୍ଵା ଽଽଯୁ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି । ସୋମ॒ ଆଯୁ॑ଷ୍ମା॒ନ୍ଥ୍ସ ଓଷ॑ଧୀଭି॒ରାଯୁ॑ଷ୍ମା॒-ନ୍ତେନ॒ତ୍ଵା
-ଽଽଯୁ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି । ଯ॒ଜ୍ଞ ଆଯୁ॑ଷ୍ମା॒ନ୍ଥ୍ସ ଦକ୍ଷି॑ଣାଭି॒ରାଯୁ॑ଷ୍ମା॒-ନ୍ତେନ॒ତ୍ଵା
-ଽଽଯୁ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି ।
ବ୍ରହ୍ମାଯୁ॑ଷ୍ମ॒ତ୍ତ-ଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣୈ-ରାଯୁ॑ଷ୍ମ॒-ତ୍ତେନ॒ତ୍ଵା ଽଽଯୁ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତଂ
କରୋମି । ଦେ॒ଵା ଆଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ॒ସ୍ତେ॑ ଽମୃତେ॒-ନାଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ॒ସ୍ତେନ॒ତ୍ଵା
-ଽଽଯୁ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି ॥ 17ଆ(6ଆ) ॥
10 ଅଗ୍ଂହୋମୁଚ ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଯା ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଯତ॒ଵ୍ଯା॑ ତ॒ନୂସ୍ତଯେ॒ ମମଗ୍ଂହ॑ସୋ ମୁଞ୍ଚତଂ॒ ,
ଁଯା ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ସହ॒ସ୍ଯା॑, ରକ୍ଷ॒ସ୍ଯା॑, ତେଜ॒ସ୍ଯା॑,
ତ॒ନୂସ୍ତଯେ॒ ମମଗ୍ଂହ॑ସୋ ମୁଞ୍ଚତଂ॒,
ଁଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଵ॒ଗ୍ନୌ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ ମେ॒ତେନା ଵ॑ଯଜେ॒,
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଦ୍ଵି॒ପାଥ୍ସୁ॑ ପ॒ଶୁଷୁ॒, ଚତୁ॑ଷ୍ପାଥ୍ସୁ,
ଗୋ॒ଷ୍ଠେ, ଗୃ॒ହେ-, ଷ୍ଵ॒ଫ୍ସୋଷ॑ଧୀଷୁ॒, ଵନ॒ସ୍ପତି॑ଷୁ॒,
ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ ମେ॒ତେନା ଵ॑ଯଜେ ॥ 18 (7) ॥
11 ଅଗ୍ଂହୋମୁଚ ମନ୍ତ୍ରାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଯା ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଯତ॒ଵ୍ଯା॑ ତ॒ନୂସ୍ତଯେ॒ ମମଗ୍ଂହ॑ସୋ ମୁଞ୍ଚତମ୍ ।
ଯା ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ସହ॒ସ୍ଯା॑ ତ॒ନୂସ୍ତଯେ॒ ମମଗ୍ଂହ॑ସୋ ମୁଞ୍ଚତମ୍ ।
ଯା ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ରକ୍ଷ॒ସ୍ଯା॑ ତ॒ନୂସ୍ତଯେ॒ ମମଗ୍ଂହ॑ସୋ ମୁଞ୍ଚତମ୍ । ଯା ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ତେଜ॒ସ୍ଯା॑ ତ॒ନୂସ୍ତଯେ॒ ମମଗ୍ଂହ॑ସୋ ମୁଞ୍ଚତମ୍ ।
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଵ॒ଗ୍ନୌ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ ।
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଦ୍ଵି॒ପାଥ୍ସୁ॑ ପ॒ଶୁଷୁ॒ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ ।
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପାଥ୍ସୁ ପ॒ଶୁଷୁ॒ (ଚତୁ॑ଷ୍ପାଥ୍ସୁ॒)ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ । ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଗୋ॒ଷ୍ଠେ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ ।
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଗୃ॒ହେଷୁ॒ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ ।
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା॒-ଽଫ୍ସୁ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ ।
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁ॒ଣୌଷ॑ଧୀଷୁ॒ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ ।
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା॒ ଵନ॒ସ୍ପତି॑ଷୁ॒ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ ॥ (18ଆ) (7ଆ)
12 ଶାସ୍ତୃ ସୂକ୍ତଂ (ଆପ୍ଯଂ)
ଅଗ୍ନେ॑ ଯଶସ୍ଵି॒ନ୍॒. ଯଶ॑ସେ॒ ମମ॑ର୍ପ॒ଯେନ୍ଦ୍ରା॑ଵତୀ॒ ମପ॑ଚିତୀ ମି॒ହାଵ॑ହ । ଅ॒ଯ-ମ୍ମୂ॒ର୍ଧା ପ॑ରମେ॒ଷ୍ଠୀ ସୁ॒ଵର୍ଚା᳚-ସ୍ସମା॒ନାନା॑ ମୁତ୍ତ॒ମ ଶ୍ଲୋ॑କୋ ଅସ୍ତୁ । ଭ॒ଦ୍ର-ମ୍ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତ॒ ଉପ॑ସେଦୁ॒ରଗ୍ରେ॒ ତପୋ॑ ଦୀ॒କ୍ଷା ମୃଷ॑ଯ ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଵିଦଃ॑ । ତତଃ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ବଲ॒ମୋଜ॑ଶ୍ଚ ଜା॒ତ-ନ୍ତଦ॒ସ୍ମୈ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଭିସନ୍ନ॑-ମନ୍ତୁ । ଧା॒ତା ଵି॑ଧା॒ତା ପ॑ର॒ମୋତ ସ॒ନ୍ଦୃ-କ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପରମେ॒ଷ୍ଠୀ ଵି॒ରାଜା᳚ । ସ୍ତୋମା॒-ଶ୍ଚନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ନି॒ଵିଦୋ॑ମ ଆହୁରେ॒ତସ୍ମୈ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମ॒ଭି-ସନ୍ନ॑ମାମ । ଅ॒ଭ୍ଯାଵ॑ର୍ତଦ୍ଧ୍ଵ॒-ମୁପ॒ମେତ॑ ସା॒କମ॒ଯଗ୍ଂ ଶା॒ସ୍ତା-ଽଧି॑ପତିର୍ଵୋ ଅସ୍ତୁ । ଅ॒ସ୍ଯ ଵି॒ଜ୍ଞାନ॒ମନୁ॒ସଗ୍ଂ-ର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵମି॒ମ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାଦନୁ॑ ଜୀଵାଥ॒ ସର୍ଵେ᳚ ॥ 19 (8) ॥
13 ରାଷ୍ଟ୍ରଭୃତଂ
ଋ॒ତା॒ଷା-ଡୃ॒ତଧା॑ମା॒-ଽଗ୍ନି-ର୍ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ତ-ସ୍ଯୌଷ॑ଧଯୋ-ଽଫ୍ସ॒ରସ॒
ଊର୍ଜୋ॒ ନାମ॒ ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ,
ସଗ୍ଂହି॒ତୋ ଵି॒ଶ୍ଵସା॑ମା॒ ସୂର୍ଯୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ॒ ମରୀ॑ଚଯୋ-ଽଫ୍ସ॒ରସ॑ ଆ॒ଯୁଵ॑ ,
ସ୍ସୁଷୁ॒ମ୍ନ ସ୍ସୂର୍ଯ॑ ରଶ୍ମି-ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣ୍ଯ-
ଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ବେ॒କୁର॑ଯୋ,
ଭୁ॒ଜ୍ଯୁସ୍ସୁ॑ପ॒ର୍ଣୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା ଅଫ୍ସ॒ରସ॑ ସ୍ତ॒ଵାଃ,
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା॒ ମନୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ତସ୍ଯ॑-ର୍ଖ୍ସା॒ମାନ୍ଯ॑-ଫ୍ସ॒ରସୋ॒ ଵହ୍ନ॑ଯ,
ଇଷି॒ରୋ ଵି॒ଶ୍ଵ ଵ୍ଯ॑ଚା॒ ଵାତୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯାପୋ᳚ ଽଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ମୁ॒ଦା,
ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ପତେ॒ ଯସ୍ଯ॑ତ ଉ॒ପରି॑ ଗୃ॒ହା ଇ॒ହ ଚ॑ ।
ସ ନୋ॑ ରା॒ସ୍ଵାଜ୍ଯା॑ନିଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯଗ୍ଂ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୀଣାଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତିମ୍ ।
ପ॒ର॒ମେ॒ଷ୍ଠ୍ଯଧି॑ପତି-ର୍ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ର୍ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ମଫ୍ସ॒ରସୋ॒ ଭୁଵ॑,
ସ୍ସୁକ୍ଷି॒ଥି- ସ୍ସୁଭୂ॑ତି-ର୍ଭଦ୍ର॒କୃ-ଥ୍ସୁଵ॑ର୍ଵା-ନ୍ପ॒ର୍ଜନ୍ଯୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ॑
ଵି॒ଦ୍ଯୁତୋ᳚ ଽଫ୍ସ॒ରସୋ॒ ରୁଚୋ॑,
ଦୂ॒ରେ ହେ॑ତିର-ମୃଡ॒ଯୋ ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ର୍ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ଭୀ॒ରୁଵଃ॒,
ଚାରୁଃ॑ କୃପଣ କା॒ଶୀ କାମୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯା॒ଧଯୋ᳚ ଽଫ୍ସ॒ରସ॑ ଶ୍ଶା॒ଚଯ॑ନ୍ତୀ॒ର୍,
ନାମ॒ ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା॒
ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା॒,
ସ ନୋ॑ ଭୁଵନସ୍ଯ ପତେ॒ ଯସ୍ଯ॑ତ ଉ॒ପରି॑ ଗୃ॒ହା ଇ॒ହ ଚ॑ । ଉ॒ରୁ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ॒-ଽସ୍ମୈ କ୍ଷ॒ତ୍ରାଯ॒ ମହି॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ ॥ 20 (9) ॥
14 ରାଷ୍ଟ୍ରଭୃତଂ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଋ॒ତା॒ଷା-ଡୃ॒ତଧା॑ମା॒-ଽଗ୍ନି-ର୍ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ-ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯୌଷ॑ଧଯୋ-ଽଫ୍ସ॒ରସ॒ ଊର୍ଜୋ॒ ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ସଗ୍ଂହି॒ତୋ ଵି॒ଶ୍ଵସା॑ମା॒ ସୂର୍ଯୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯ॒ ମରୀ॑ଚଯୋ-ଽଫ୍ସ॒ରସ॑ ଆ॒ଯୁଵୋ॒ ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ସୁଷୁ॒ମ୍ନସ୍ସୂର୍ଯ॑-ରଶ୍ମିଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣ୍ଯ ଽଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ବେ॒କୁର॑ଯୋ॒ ନାମ॒ ତା
ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ଭୁ॒ଜ୍ଯୁସ୍ସୁ॑ପ॒ର୍ଣୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒ ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା ଅଫ୍ସ॒ରସ॑ ସ୍ତ॒ଵା ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା॒ ମନୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯ॑ର୍-ଖ୍ସା॒ମାନ୍ଯ॑-ଽଫ୍ସ॒ରସୋ॒ ଵହ୍ନ॑ଯୋ॒ ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ଇଷି॒ରୋ ଵି॒ଶ୍ଵଵ୍ଯ॑ଚା॒ ଵାତୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯାପୋ᳚-ଽଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ମୁ॒ଦା ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑
କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ପତେ॒ ଯସ୍ଯ॑ତ ଉ॒ପରି॑ ଗୃ॒ହା ଇ॒ହ ଚ॑ ।
ସ ନୋ॑ ରା॒ସ୍ଵାଜ୍ଯା॑ନିଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯଗ୍ଂ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୀଣାଗ୍॑
ସ୍ଵ॒ସ୍ତିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ପ॒ର॒ମେ॒ଷ୍ଠ୍ଯଧି॑ପତି-ର୍ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ର୍ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ମଫ୍ସ॒ରସୋ॒ ଭୁଵୋ॒ ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ସୁକ୍ଷି॒ଥି-ସ୍ସୁଭୂ॑ତି-ର୍ଭଦ୍ର॒କୃ-ଥ୍ସୁଵ॑ର୍ଵା-ନ୍ପ॒ର୍ଜନ୍ଯୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ
ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒ ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯ ॑ଵି॒ଧ୍ଯୁତୋ᳚-ଽଫ୍ସ॒ରସୋ॒ ରୁଚୋ॒ ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ଦୂ॒ରେ ହେ॑ତିର ମୃଡ॒ଯୋ ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ର୍ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ଭୀ॒ରୁଵୋ॒ ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ଚାରୁଃ॑ କୃପଣ କା॒ଶୀ କାମୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯା॒ଧଯୋ᳚ ଽଫ୍ସ॒ରସ॑ ଶ୍ଶୋ॒ଚଯ॑ନ୍ତି॒-ର୍ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ସ ନୋ॑ ଭୁଵନସ୍ଯପତେ॒ ଯସ୍ଯ॑ତ ଉ॒ପରି॑ ଗୃ॒ହା ଇ॒ହ ଚ॑ ।ଉ॒ରୁ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ॒-ଽସ୍ମୈ କ୍ଷ॒ତ୍ରାଯ॒ ମହି॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ (20ଆ) (9ଆ)
15 ସର୍ପ ସୂକ୍ତଂ
ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॒ ଯେ କେ ଚ॑ ପୃଥି॒ଵୀ ମନୁ॑ । ଯେ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ଯେ ଦି॒ଵି ତେଭ୍ଯ॑ ସ୍ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ॑ । ଯେ॑-ଽଦୋ ରୋ॑ଚ॒ନେ ଦି॒ଵୋ ଯେ ଵା॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଷୁ॑ । ଯେଷା॑ମ॒ଫ୍ସୁ ସଦଃ॑ କୃ॒ତ-ନ୍ତେଭ୍ଯ॑ ସ୍ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ॑ । ଯା ଇଷ॑ଵୋ ଯାତୁ॒ ଧାନା॑ନାଂ॒ ଁଯେ ଵା॒ ଵନ॒ସ୍ପତୀ॒ଗ୍ଂ॒ ରନୁ॑ । ଯେ ଵା॑-ଽଵ॒ଟେଷୁ॒ ଶେର॑ତେ॒ ତେଭ୍ଯ॑ ସ୍ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ॑ ॥ 21 (10) ॥
16 ପଞ୍ଚଚୋଡାଃ
ଅ॒ଯ-ମ୍ପୁ॒ରୋ ହରି॑କେଶ॒ ସ୍ସୂର୍ଯ॑ରଶ୍ମି॒-ସ୍ତସ୍ଯ॑ ରଥଗୃ॒ଥ୍ସଶ୍ଚ॒ ରଥୌ॑ଜାଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥ॒ଲା ଚ॑ କୃତସ୍ଥ॒ଲା ଚା᳚ଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଯାତୁ॒ ଧାନା॑ ହେ॒ତୀ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି॒ ପ୍ରହେ॑ତି ,
ର॒ଯ-ନ୍ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା ଵି॒ଶ୍ଵ କ॑ର୍ମା॒ ତସ୍ଯ॑ ରଥ ସ୍ଵ॒ନଶ୍ଚ॒ ରଥେ॑-ଚିତ୍ରଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑ ମେନ॒କା ଚ॑ ସହଜ॒ନ୍ଯା ଚା᳚-ଽଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଦଂ॒ଷ୍ଣଵଃ॑ ପ॒ଶଵୋ॑ ହେ॒ତିଃ ପୌରୁ॑ଷେଯୋ ଵ॒ଧଃ ପ୍ରହେ॑ତି,
ର॒ଯ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ଵି॒ଶ୍ଵ-ଵ୍ଯ॑ଚା॒ ସ୍ତସ୍ଯ॒ ରଥ॑ ପ୍ରୋତ॒ଶ୍ଚା-ସ॑ମରଥଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ᳚ ପ୍ର॒ମ୍ଲୋଚ॑ନ୍ତୀ ଚା ନୁ॒ମ୍ଲୋଚ॑ନ୍ତୀ-ଚା-ଽଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ସ॒ର୍ପା ହେ॒ତି-ର୍
ଵ୍ଯା॒ଘ୍ରାଃ ପ୍ରହେ॑ତି,
ର॒ଯ ମୁ॑ତ୍ତ॒ରା-ଥ୍ସଂ॒ଯଁଦ୍ଵ॑ସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯ॑ ସେନ॒ଜିଚ୍ଚ॑ ସୁ॒ଷେଣ॑ଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑
ଵି॒ଶ୍ଵାଚୀ॑ଚ ଘୃ॒ତାଚୀ॑ ଚା-ଫ୍ସ॒ରସା॒ ଵାପୋ॑ ହେ॒ତି-ର୍ଵାତଃ॒ ପ୍ରହେ॑ତି ,
ର॒ଯ-ମୁ॒ପର୍ଯ॒-ର୍ଵାଗ୍ଵ॑-ସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯ॒ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ॒-ଶ୍ଚାରି॑ଷ୍ଟ-ନେମିଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯା॑
ଵୁ॒ର୍ଵଶୀ॑ ଚ ପୂ॒ର୍ଵଚି॑ତ୍ତିଶ୍ଚା-ଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଵି॒ଦ୍ଯୁଦ୍ଧେ॒ତି-ର॑ଵ॒ସ୍ପୂର୍ଜ॒-ନ୍ପ୍ରହେ॑ତି॒ ,
ସ୍ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯନ୍ତୁ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒
ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥ 22 (11) ॥
17 ପଞ୍ଚଚୋଡାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଅ॒ଯ-ମ୍ପୁ॒ରୋ ହରି॑କେଶ॒ ସ୍ସୂର୍ଯ॑ରଶ୍ମି॒-ସ୍ତସ୍ଯ॑ ରଥଗୃ॒ଥ୍ସଶ୍ଚ॒ ରଥୌ॑ଜାଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥ॒ଲା ଚ॑ କୃତସ୍ଥ॒ଲା ଚା᳚ଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଯାତୁ॒ଧାନା॑ ହେ॒ତୀ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି॒ ପ୍ରହେ॑ତି॒ସ୍ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯନ୍ତୁ॒ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥
ଅ॒ଯ-ନ୍ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା॒ ତସ୍ଯ॑ ରଥସ୍ଵ॒ନଶ୍ଚ॒ ରଥେ॑ ଚିତ୍ରଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑ ମେନ॒କା ଚ॑ ସହଜ॒ନ୍ଯା ଚା᳚ଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଦଂ॒ଷ୍ଣଵଃ॑ ପ॒ଶଵୋ॑
ହେ॒ତିଃ ପୌରୁ॑ଷେଯୋ ଵ॒ଧଃ ପ୍ରହେ॑ତି॒ସ୍ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯନ୍ତୁ॒ ତେ
ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥
ଅ॒ଯ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ଵି॒ଶ୍ଵ ଵ୍ଯ॑ଚା॒-ସ୍ତସ୍ଯ॒ ରଥ॑ପ୍ରୋତ॒ଶ୍ଚା-ସ॑ମରଥଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ᳚ ପ୍ର॒ମ୍ଲୋଚ॑ନ୍ତୀଚା ନୁ॒ମ୍ଲୋଚ॑ନ୍ତୀ-ଚାଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ସ॒ର୍ପା ହେ॒ତି-ର୍ଵ୍ଯା॒ଘ୍ରାଃ ପ୍ରହେ॑ତି॒ସ୍ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯନ୍ତୁ॒ ତେଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥
ଅ॒ଯ-ମୁ॑ତ୍ତ॒ରା-ଥ୍ସଂ॒ଯଁଦ୍ଵ॑ସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯ॑ ସେନ॒ଜିଚ୍ଚ॑ ସୁ॒ଷେଣ॑ଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑ ଵି॒ଶ୍ଵାଚୀ॑ଚ ଘୃ॒ତାଚୀ॑ଚା-ଫ୍ସ॒ରସା॒ ଵାପୋ॑ ହେ॒ତି-ର୍ଵାତଃ॒
ପ୍ରହ॑ତି॒ସ୍ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯନ୍ତୁ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒
ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥
ଅ॒ଯମୁ॒ପର୍ଯ॒-ର୍ଵାଗ୍ଵ॑ସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯ॒ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ॒-ଶ୍ଚାରି॑ଷ୍ଟ-ନେମିଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯା॑ ଵୁ॒ର୍ଵଶୀ॑ ଚ ପୂ॒ର୍ଵଚି॑ତ୍ତି-ଶ୍ଚାଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଵି॒ଦ୍ଯୁଦ୍ଧେ॒ତିର॑-
ଵ॒ସ୍ପୂର୍ଜ॒-ନ୍ପ୍ରହେ॑ତି॒ସ୍ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯନ୍ତୁ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒
ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥ 22ଆ(11ଆ) ॥
18 ଅପ୍ରତିରଥଃ
ଆ॒ଶୁ-ଶ୍ଶିଶା॑ନୋ ଵୃଷ॒ଭୋ ନ ଯୁ॒ଧ୍ମୋ ଘ॑ନାଘ॒ନଃ, କ୍ଷୋଭ॑ଣ-ଶ୍ଚର୍ଷଣୀ॒ନାମ୍ । ସ॒ଙ୍କ୍ରନ୍ଦ॑ନୋ-ଽନିମି॒ଷ ଏ॑କ ଵୀ॒ରଶ୍ଶ॒ତଗ୍ଂ
ସେନା॑ ଅଜଯଥ୍ସା॒କମିନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ସ॒ଙ୍କ୍ରନ୍ଦ॑ନେନା ନିମି॒ଷେଣ॑ ଜି॒ଷ୍ଣୁନା॑ ଯୁତ୍କା॒ରେଣ॑ ଦୁଶ୍ଚ୍ଯଵ॒ନେନ॑ ଧୃ॒ଷ୍ଣୁନା᳚ । ତଦିନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଜଯତ॒ ତ-ଥ୍ସ॑ହଧ୍ଵଂ॒ ଁଯୁଧୋ॑ ନର॒ ଇଷୁ॑ ହସ୍ତେନ॒ ଵୃଷ୍ଣା᳚ । ସ ଇଷୁ॑ହସ୍ତୈ॒-ସ୍ସ ନି॑ଷ॒ଙ୍ଗିଭି॑ର୍ଵ॒ଶୀ ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ର॑ଷ୍ଟା॒ ସ ଯୁଧ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଗ॒ଣେନ॑ । ସ॒ଗ୍ଂ॒ସୃ॒ଷ୍ଟ॒ଜି-ଥ୍ସୋ॑ମ॒ପା ବା॑ହୁ ଶ॒ର୍ଧ୍ଯୂ᳚ର୍ଧ୍ଵ ଧ॑ନ୍ଵା॒ ପ୍ରତି॑ହିତାଭି॒ରସ୍ତା᳚ । ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ପରି॑ଦୀଯା॒ ରଥେ॑ନ ରକ୍ଷୋ॒ହା ଽମିତ୍ରାଗ୍ଂ॑ ଅପ॒ ବାଧ॑ମାନଃ ॥ 23 ॥
ପ୍ର॒ଭ॒ଞ୍ଜନ୍-ଥ୍ସେନାଃ᳚ ପ୍ରମୃ॒ଣୋ ଯୁ॒ଧା ଜଯ॑ନ୍ନ॒ସ୍ମାକ॑-ମେଧ୍ଯଵି॒ତା ରଥା॑ନାମ୍ । ଗୋ॒ତ୍ର॒ଭିଦଂ॑ ଗୋ॒ଵିଦଂ॒ ଁଵଜ୍ର॑ବାହୁଂ॒ ଜଯ॑ନ୍ତ॒ମଜ୍ମ॑ ପ୍ରମୃ॒ଣନ୍ତ॒-ମୋଜ॑ସା । ଇ॒ମଗ୍ଂ ସ॑ଜାତା॒ ଅନୁ॑ଵୀର-ଯଧ୍ଵ॒ ମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ॑ ସଖା॒ଯୋ-ଽନୁ॒ ସଗ୍ଂ ର॑ଭଧ୍ଵମ୍ । ବ॒ଲ॒ଵି॒ଜ୍ଞା॒ଯ-ସ୍ସ୍ଥଵି॑ରଃ॒ ପ୍ରଵୀ॑ର॒-ସ୍ସହ॑ସ୍ଵାନ୍. ଵା॒ଜୀ ସହ॑ମାନ ଉ॒ଗ୍ରଃ । ଅ॒ଭିଵୀ॑ରୋ ଅ॒ଭିସ॑ତ୍ଵା ସହୋ॒ଜା ଜୈତ୍ର॑ମିନ୍ଦ୍ର॒ ରଥ॒ମାତି॑ଷ୍ଠ ଗୋ॒ଵିତ୍ ॥ 24 ॥
ଅ॒ଭିଗୋ॒ତ୍ରାଣି॒ ସହ॑ସା॒ ଗାହ॑ମାନୋ-ଽଦା॒ଯୋ ଵୀ॒ରଶ୍ଶ॒ତମ॑ନ୍ଯୁ॒ରିନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ଦୁ॒ଶ୍ଚ୍ଯ॒ଵ॒ନଃ ପୃ॑ତନା॒ଷାଡ॑ ଯୁ॒ଧ୍ଯୋ᳚-ସ୍ମାକ॒ଗ୍ଂ॒ ସେନା॑ ଅଵତୁ॒ ପ୍ରଯୁ॒ଥ୍ସୁ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଆସାଂ-ନେ॒ତା ବୃହ॒ସ୍ପତି॒-ର୍ଦକ୍ଷି॑ଣା ଯ॒ଜ୍ଞଃ ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ॒ ସୋମଃ॑ । ଦେ॒ଵ॒ସେ॒ନାନା॑-ମଭିଭଞ୍ଜତୀ॒ନା-ଞ୍ଜଯ॑ନ୍ତୀନା-ମ୍ମ॒ରୁତୋ॑ ଯ॒ନ୍ତ୍ଵଗ୍ରେ᳚ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ରାଜ୍ଞ॑ ଆଦି॒ତ୍ଯାନା᳚-ମ୍ମ॒ରୁତା॒ଗ୍ଂ॒ ଶର୍ଧ॑ ଉ॒ଗ୍ରମ୍ । ମ॒ହାମ॑ନସା-ମ୍ଭୁଵନଚ୍ଯ॒ଵାନାଂ॒ ଘୋଷୋ॑ ଦେ॒ଵାନାଂ॒ ଜଯ॑ତା॒ ମୁଦ॑ସ୍ଥାତ୍ । ଅ॒ସ୍ମାକ॒-ମିନ୍ଦ୍ର॒-ସ୍ସମୃ॑ତେଷୁ ଧ୍ଵ॒ଜେଷ୍ଵ॒ସ୍ମାକଂ॒ ଁଯା ଇଷ॑ଵ॒ସ୍ତା ଜ॑ଯନ୍ତୁ ॥ 25 ॥
ଅ॒ସ୍ମାକଂ॑ ଁଵୀ॒ରା ଉତ୍ତ॑ରେ ଭଵନ୍ତ୍ଵ॒ସ୍ମାନୁ॑ ଦେଵା ଅଵତା॒ ହଵେ॑ଷୁ । ଉଦ୍ଧ॑ର୍ଷଯ ମଘଵ॒-ନ୍ନାଯୁ॑ଧା॒-ନ୍ନ୍ଯୁଥ୍ସତ୍ଵ॑ନା-ମ୍ମାମ॒କାନାଂ॒ ମହାଗ୍ଂ॑ସି । ଉଦ୍ଵୃ॑ତ୍ରହନ୍-ଵା॒ଜିନାଂ॒ ଁଵାଜି॑ନା॒ନ୍ଯୁଦ୍ରଥା॑ନାଂ॒ ଜଯ॑ତାମେତୁ॒ ଘୋଷଃ॑ । ଉପ॒ପ୍ରେତ॒ ଜଯ॑ତା ନରସ୍ସ୍ଥି॒ରା ଵ॑ସ୍ସନ୍ତୁ ବା॒ହଵଃ॑ ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵ॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ ତ୍ଵନା-ଧୃ॒ଷ୍ଯା ଯଥାସ॑ଥ । ଅଵ॑ସୃଷ୍ଟା॒ ପରା॑ପତ॒ ଶର॑ଵ୍ଯେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ସଗ୍ଂଶିତା ॥ 26 ॥
ଗଚ୍ଛା॒ମିତ୍ରା॒-ନ୍ପ୍ରଵି॑ଶ॒ ମୈଷାଂ॒ କଞ୍ଚ॒ନୋଚ୍ଛି॑ଷଃ । ମର୍ମା॑ଣି ତେ॒ ଵର୍ମ॑ଭିଶ୍ଛାଦଯାମି॒ ସୋମ॑ସ୍ତ୍ଵା॒ ରାଜା॒ ଽମୃତେ॑ନା॒ଭି-ଵ॑ସ୍ତାମ୍ । ଉ॒ରୋର୍ଵରୀ॑ଯୋ॒ ଵରି॑ଵସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ॒ ଜଯ॑ନ୍ତଂ॒ ତ୍ଵାମନୁ॑ ମଦନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ । ଯତ୍ର॑ ବା॒ଣା-ସ୍ସ॒ମ୍ପତ॑ନ୍ତି କୁମା॒ରା ଵି॑ଶି॒ଖା ଇ॑ଵ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ନ॒ସ୍ତତ୍ର॑ ଵୃତ୍ର॒ହା ଵି॑ଶ୍ଵା॒ହା ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ 27 (12) ॥
19 ଚମକ-ନ୍ତୃତୀଯ ଅନୁଵାକଃ
ଶ-ଞ୍ଚ॑ ମେ॒ ମଯ॑ଶ୍ଚ ମେ ପ୍ରି॒ଯ-ଞ୍ଚ॑ ମେ-ଽନୁକା॒ମଶ୍ଚ॑ ମେ॒
କାମ॑ଶ୍ଚ ମେ ସୌମନ॒ସଶ୍ଚ॑ ମେ ଭ॒ଦ୍ର-ଞ୍ଚ॑ ମେ॒ ଶ୍ରେଯ॑ଶ୍ଚ ମେ॒
ଵସ୍ଯ॑ଶ୍ଚ ମେ॒ ଯଶ॑ଶ୍ଚ ମେ॒ ଭଗ॑ଶ୍ଚ ମେ॒ ଦ୍ରଵି॑ଣ-ଞ୍ଚ ମେ
ଯ॒ନ୍ତା ଚ॑ ମେ ଧ॒ର୍ତା ଚ॑ ମେ॒ କ୍ଷେମ॑ଶ୍ଚ ମେ॒ ଧୃତି॑ଶ୍ଚ ମେ॒
ଵିଶ୍ଵଂ॑ ଚ ମେ॒ ମହ॑ଶ୍ଚ ମେ (28)
ସଂ॒ଵିଁଚ୍ଚ॑ ମେ॒ ଜ୍ଞାତ୍ର॑-ଞ୍ଚ ମେ॒
ସୂଶ୍ଚ॑ ମେ ପ୍ର॒ସୂଶ୍ଚ॑ ମେ॒ ସୀର॑-ଞ୍ଚ ମେ ଲ॒ଯଶ୍ଚ॑ ମ
ଋ॒ତ-ଞ୍ଚ॑ ମେ॒-ଽମୃତଂ॑ ଚ ମେ ଽଯ॒କ୍ଷ୍ମ-ଞ୍ଚ॒ ମେ-ଽନା॑ମଯଚ୍ଚ ମେ
ଜୀ॒ଵାତୁ॑ଶ୍ଚ ମେ ଦୀର୍ଘାଯୁ॒ତ୍ଵ-ଞ୍ଚ॑ ମେ-ଽନମି॒ତ୍ର-ଞ୍ଚ॒ ମେ-ଽଭ॑ଯ-ଞ୍ଚ ମେ
ସୁ॒ଗ-ଞ୍ଚ॑ ମେ॒ ଶଯ॑ନ-ଞ୍ଚ ମେ ସୂ॒ଷା ଚ॑ ମେ ସୁ॒ଦିନ॑-ଞ୍ଚ ମେ ॥ 29 (13) ॥
20 ଵିହଵ୍ଯମ୍
ମମା᳚ଗ୍ନେ॒ ଵର୍ଚୋ॑ ଵିହ॒ଵେଷ୍ଵ॑ସ୍ତୁ ଵ॒ଯ-ନ୍ତ୍ଵେନ୍ଧା॑ନା ସ୍ତ॒ନୁଵ॑-ମ୍ପୁଷେମ ।
ମହ୍ଯ॑-ନ୍ନମନ୍ତା-ମ୍ପ୍ର॒ଦିଶ॒ଶ୍ଚତ॑ସ୍ର॒ ସ୍ତ୍ଵଯା-ଽଦ୍ଧ୍ଯ॑କ୍ଷେଣ॒ ପୃତ॑ନା ଜଯେମ ।
ମମ॑ ଦେ॒ଵା ଵି॑ହ॒ଵେ ସ॑ନ୍ତୁ॒ ସର୍ଵ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଵନ୍ତୋ ମ॒ରୁତୋ॒ ଵିଷ୍ଣୁ॑ର॒ଗ୍ନିଃ ।
ମମା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ ମୁ॒ରୁ ଗୋ॒ପମ॑ସ୍ତୁ॒ ମହ୍ଯଂ॒ ଁଵାତଃ॑ ପଵତା॒-ଙ୍କାମେ॑ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନ୍ ।
ମଯି॑ ଦେ॒ଵା ଦ୍ରଵି॑ଣ॒ ମାଯ॑ଜନ୍ତା॒-ମ୍ମଯ୍ଯା॒ ଶୀର॑ସ୍ତୁ॒ ମଯି॑ ଦେ॒ଵହୂ॑ତିଃ ॥ 30 ॥
ଦୈଵ୍ଯା॒ ହୋତା॑ରା ଵନିଷନ୍ତ॒ ପୂର୍ଵେ ଽରି॑ଷ୍ଟା-ସ୍ସ୍ଯାମ ତ॒ନୁଵା॑ ସୁ॒ଵୀରାଃ᳚ । ମହ୍ଯଂ॑ ଁଯଜନ୍ତୁ॒ ମମ॒ ଯାନି॑ ହ॒ଵ୍ଯା-ଽଽକୂ॑ତି ସ୍ସ॒ତ୍ଯା ମନ॑ସୋ ମେ ଅସ୍ତୁ ।
ଏନୋ॒ ମାନିଗା᳚-ଙ୍କତ॒ମଚ୍ଚ॒ ନାହଂ-ଵିଁଶ୍ଵେ॑ ଦେଵାସୋ॒ ଅଧି॑ଵୋଚ ତା ମେ ।
ଦେଵୀ᳚ଷ୍ଷଡୁ-ର୍ଵୀରୁ॒ରୁଣଃ॑ କୃଣୋତ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵାସ ଇ॒ହ ଵୀ॑ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ମାହା᳚ସ୍ମହି ପ୍ର॒ଜଯା॒ ମା ତ॒ନୂଭି॒-ର୍ମାର॑ଧାମ ଦ୍ଵିଷ॒ତେ ସୋ॑ମରାଜନ୍ନ୍ ।
ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମ॒ନ୍ଯୁ-ମ୍ପ୍ର॑ତିନୁ॒ଦ-ନ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦଦ॑ବ୍ଧୋ ଗୋ॒ପାଃ ପରି॑ପାହି ନ॒ସ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ 31 ॥
ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚୋ॑ ଯନ୍ତୁ ନି॒ଗୁତଃ॒ ପୁନ॒ସ୍ତେ॑ ଽମୈଷା᳚-ଞ୍ଚି॒ତ୍ତ-ମ୍ପ୍ର॒ବୁଧା॒ ଵିନେ॑ଶତ୍ ।
ଧା॒ତା ଧା॑ତୃ॒ଣା-ମ୍ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ॒ ଯସ୍ପତି॑-ର୍ଦେ॒ଵଗ୍ଂ ସ॑ଵି॒ତାର॑ମଭି ମାତି॒ଷାହ᳚ମ୍ ।
ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ ମ॒ଶ୍ଵିନୋ॒ଭା ବୃହ॒ସ୍ପତି॑-ର୍ଦେ॒ଵାଃ ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ମାନ-ନ୍ନ୍ଯ॒ର୍ଥାତ୍ ।
ଉ॒ରୁ॒ଵ୍ଯଚା॑ ନୋ ମହି॒ଷ ଶ୍ଶର୍ମ॑ଯଗ୍ଂ ସଦ॒ସ୍ମିନ୍. ହଵେ॑ ପୁରୁହୂ॒ତଃ ପୁ॑ରୁ॒କ୍ଷୁ ।
ସ ନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଯୈ॑ ହର୍ଯଶ୍ଵ ମୃଡ॒ଯେନ୍ଦ୍ର॒ ମା ନୋ॑ ରୀରିଷୋ॒ ମା ପରା॑ଦାଃ ॥ 32 ॥
ଯେ ନ॑ ସ୍ସ॒ପତ୍ନା॒ ଅପ॒ତେ ଭ॑ଵନ୍ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରା॒-ଗ୍ନିଭ୍ଯା॒ ମଵ॑ ବାଧାମହେ॒ ତାନ୍ ।
ଵସ॑ଵୋ ରୁ॒ଦ୍ରା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯା ଉ॑ପରି॒ ସ୍ପୃଶଂ॑ ମୋ॒ଗ୍ରଂ-ଚେତ୍ତା॑ରମଧି ରା॒ଜମ॑କ୍ରନ୍ନ୍ ।
ଅ॒ର୍ଵାଞ୍ଚ॒ ମିନ୍ଦ୍ର॑ ମ॒ମୁତୋ॑ ହଵାମହେ॒ ଯୋ ଗୋ॒ଜି-ଦ୍ଧ॑ନ॒-ଜିଦ॑ଶ୍ଵ॒-ଜିଦ୍ଯଃ ।
ଇ॒ମନ୍ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵିଁ॑ହ॒ଵେ ଜୁ॑ଷସ୍ଵା॒ସ୍ଯ କୁ॑ର୍ମୋ ହରିଵୋ ମେ॒ଦିନଂ॑ ତ୍ଵା ॥ 33 (14) ॥
21 ମୃଗାରଃ
ଅ॒ଗ୍ନେ-ର୍ମ॑ନ୍ଵେ ପ୍ରଥ॒ମସ୍ଯ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସୋ॒ଯ-ମ୍ପାଞ୍ଚ॑ଜନ୍ଯ-ମ୍ବ॒ହଵ॑ ସ୍ସମି॒ନ୍ଧତେ᳚ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯାଂ-ଵିଁ॒ଶି ପ୍ର॑ଵିଵିଶି॒ଵାଗ୍ଂ ସ॑ମୀମହେ॒ ସ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ତ୍ଵଗ୍ଂ ହ॑ସଃ ।
ଯସ୍ଯେ॒ଦ-ମ୍ପ୍ରା॒ଣ-ନ୍ନି॑ମି॒ଷ-ଦ୍ଯଦେଜ॑ତି॒ ଯସ୍ଯ॑ ଜା॒ତ-ଞ୍ଜନ॑ମାନ-ଞ୍ଚ॒ କେଵ॑ଲମ୍ ।
ସ୍ତୌମ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ସ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ତ୍ଵଗ୍ଂ ହ॑ସଃ ।
ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ମନ୍ଯେ ପ୍ରଥ॒ମସ୍ଯ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସୋ ଵୃତ୍ର॒ଘ୍ନ-ସ୍ସ୍ତୋମା॒ ଉପ॒ମା ମୁ॒ପାଗୁଃ॑ ।
ଯୋ ଦା॒ଶୁଷଃ॑ ସୁ॒କୃତୋ॒ ହଵ॒ମୁପ॒ ଗନ୍ତା॒ ସ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ତ୍ଵଗ୍ଂ ହ॑ସଃ ॥ 34 ॥
ଯ ସ୍ସଂ॑ଗ୍ରା॒ମ-ନ୍ନଯ॑ତି॒ ସଂଵଁ॒ଶୀ ଯୁ॒ଧେ ଯଃ ପୁ॒ଷ୍ଟାନି॑ ସଗ୍ଂସୃ॒ଜତି॑ ତ୍ର॒ଯାଣି॑ । ସ୍ତୌମୀନ୍ଦ୍ର॑-ନ୍ନାଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ସ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ତ୍ଵଗ୍ଂ ହ॑ସଃ । ମ॒ନ୍ଵେଵାଂ᳚ ମିତ୍ରାଵରୁଣା॒ ତସ୍ଯ॑ ଵିତ୍ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସତ୍ଯୌ॑ଜସା ଦୃଗ୍ଂହଣା॒ ଯ-ନ୍ନୁ॒ଦେଥେ᳚ । ଯା ରାଜା॑ନଗ୍ଂ ସ॒ରଥଂ॑ ଁଯା॒ଥ ଉ॑ଗ୍ରା॒ ତା ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ ମାଗ॑ସଃ ।
ଯୋ ଵା॒ଗ୍ଂ॒ ରଥ॑ ଋ॒ଜୁର॑ଶ୍ମି-ସ୍ସ॒ତ୍ଯଧ॑ର୍ମା॒ ମିଥୁ॒-ଶ୍ଚର॑ନ୍ତ-ମୁପ॒ଯାତି॑ ଦୂ॒ଷଯନ୍ନ୍॑ ॥ 35 ॥
ସ୍ତୌମି॑ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣା ନାଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ତୌ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ ମାଗ॑ସଃ । ଵା॒ଯୋ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତୁ-ର୍ଵି॒ଦଥା॑ନି ମନ୍ମହେ॒ ଯାଵା᳚ତ୍ମ॒ନ୍-ଵଦ୍ବି॑ଭୃ॒ତୋ ଯୌ
ଚ॒ ରକ୍ଷ॑ତଃ । ଯୌ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ପରି॒ଭୂ ବ॑ଭୂ॒ଵତୁ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ ମାଗ॑ସଃ ।
ଉପ॒ଶ୍ରେଷ୍ଠା॑ନ ଆ॒ଶିଷୋ॑ ଦେ॒ଵଯୋ॒ର୍ଧର୍ମେ॑ ଅସ୍ଥିରନ୍ନ୍ । ସ୍ତୌମି॑ ଵା॒ଯୁଗ୍ଂ ସ॑ଵି॒ତାର॑-ନ୍ନାଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ତୌ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ ମାଗ॑ସଃ ।
ର॒ଥୀତ॑ମୌ ରଥୀ॒ନା ମ॑ହ୍ଵ ଊ॒ତଯେ॒ ଶୁଭ॒ଙ୍ଗମି॑ଷ୍ଠୌ ସୁ॒ଯମେ॑-ଭି॒ରଶ୍ଵୈଃ᳚ ॥ 36 ॥
ଯଯୋ᳚ର୍ଵା-ନ୍ଦେଵୌ ଦେ॒ଵେଷ୍ଵ-ନି॑ଶିତ॒ ମୋଜ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ ମାଗ॑ସଃ । ଯଦଯା॑ତଂ-ଵଁହ॒ତୁଗ୍ଂ ସୂ॒ର୍ଯାଯା᳚-ସ୍ତ୍ରିଚ॒କ୍ରେଣ॑ ସ॒ଗ୍ଂ॒ ସଦ॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନୌ । ସ୍ତୌମି॑ ଦେ॒ଵା ଵ॒ଶ୍ଵିନୌ॑ ନାଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ତୌ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ ମାଗ॑ସଃ ।
ମ॒ରୁତାଂ᳚ ମନ୍ଵେ॒ ଅଧି॑ନୋ ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ॒ ପ୍ରେମାଂ-ଵାଁଚଂ॒ ଁଵିଶ୍ଵା॑ମଵନ୍ତୁ॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ ।
ଆ॒ଶୂନ୍. ହୁ॑ଵେ ସୁ॒ଯମା॑ନୂ॒ତଯେ॒ ତେ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ନ୍ତ୍ଵେନ॑ସଃ । ତି॒ଗ୍ମମାଯୁ॑ଧଂ-ଵୀଁଡି॒ତଗ୍ଂ ସହ॑ସ୍ଵଦ ଦି॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ଶର୍ଧଃ॒ ପୃତ॑ନାସୁ ଜି॒ଷ୍ଣୁ ॥ 37 ॥
ସ୍ତୌମି॑ ଦେ॒ଵା-ନ୍ମ॒ରୁତୋ॑ ନାଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ତେ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ନ୍ତ୍ଵେନ॑ସଃ । ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ମନ୍ଵେ॒ ଅଧି॑ ନୋ ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ॒ ପ୍ରେମାଂ-ଵାଁଚଂ॒ ଁଵିଶ୍ଵା॑ମଵନ୍ତୁ॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ । ଆ॒ଶୂନ୍. ହୁ॑ଵେ ସୁ॒ଯମା॑ନୂ॒ତଯେ॒ ତେ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ନ୍ତ୍ଵେନ॑ସଃ । ଯଦି॒ଦ-ମ୍ମା॑-ଽଭି॒ଶୋଚ॑ତି॒ ପୌରୁ॑ଷେଯେଣ॒ ଦୈଵ୍ଯେ॑ନ । ସ୍ତୌମି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵା-ନ୍ନା॑ଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ତେ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ନ୍ତ୍ଵେନ॑ସଃ ।
ଅନୁ॑ନୋ॒-ଽଦ୍ଯାନୁ॑ମତି॒ରନ୍ଵିଦ॑ନୁ ମତେ॒ ତ୍ଵଂ-ଵୈଁ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ନ॑ ଊ॒ତ୍ଯା ପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଦି॒ଵି ॥ 38 ॥
ଅନୁ॑ନୋ॒-ଽଧ୍ଯାନୁ॑ମତି-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ମନ୍ଯତାମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ହଵ୍ଯ॒ ଵାହ॑ନୋ॒ ଭଵ॑ତା-ନ୍ଦା॒ଶୁଷେ॒ ମଯଃ॑ । ଅନ୍ଵିଦ॑ନୁମତେ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ମନ୍ଯା॑ସୈ॒ ଶଞ୍ଚ॑ ନଃ କୃଧି । କ୍ରତ୍ଵେ॒ ଦକ୍ଷା॑ଯ ନୋ ହିନୁ॒ ପ୍ରଣ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ତାରିଷଃ ॥ 38ଅ ॥
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରୋ ନ॑ ଊ॒ତ୍ଯା ଽଽପ୍ରଯା॑ତୁ ପରା॒ଵତଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନିରୁ॒କ୍ଥେନ॒ ଵାହ॑ସା ।
ପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଦି॒ଵି ପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଵିଶ୍ଵା॒ ଓଷ॑ଧୀ॒ରା-ଵି॑ଵେଶ ।
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ର ସ୍ସହ॑ସା ପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ସନୋ॒ ଦିଵା॒ ସରି॒ଷଃ ପା॑ତୁ॒ ନକ୍ତ᳚ମ୍ ॥ 38ବ୍ ॥
ଯେ ଅପ୍ର॑ଥେତା॒ ମମି॑ତେଭି॒ ରୋଜୋ॑ଭି॒ ର୍ଯେ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠେ ଅଭ॑ଵତାଂ॒-ଵଁସୂ॑ନାମ୍ । ସ୍ତୌମି॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ନା॑ଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ତେ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ମଗ୍ଂ ହ॑ସଃ ।
ଉର୍ଵୀ॑ ରୋଦସୀ॒ ଵରି॑ଵଃ କୃଣୋତ॒-ଙ୍କ୍ଷେତ୍ର॑ସ୍ଯ ପତ୍ନୀ॒ ଅଧି॑ନୋ ବ୍ରୂଯାତମ୍ । ସ୍ତୌମି॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ନା॑ଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ତେ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ମଗ୍ଂ ହ॑ସଃ ।
ଯତ୍ତେ॑ ଵ॒ଯ-ମ୍ପୁ॑ରୁଷ॒ତ୍ରାଯ॑ ଵି॒ଷ୍ଠା ଵି॑ଦ୍ଵାଗ୍ଂ ସଶ୍ଚ କୃ॒ମା କଚ୍ଚ॒ ନାଗଃ॑ ॥ 39 ॥
କୃ॒ଧୀ ସ୍ଵ॑ସ୍ମାଗ୍ଂ ଅଦି॑ତେ॒ରନା॑ଗା॒ ଵ୍ଯେନାଗ୍ଂ॑ସି ଶିଶ୍ରଥୋ॒ ଵିଷ୍ଵ॑ଗଗ୍ନେ । ଯଥା॑ ହ॒ ତ-ଦ୍ଵ॑ସଵୋ ଗୌ॒ର୍ଯଂ॑ ଚି-ତ୍ପ॒ଦିଷି॒ତା ମମୁ॑ଞ୍ଚତା ଯଜତ୍ରାଃ ।
ଏ॒ଵା ତ୍ଵମ॒ସ୍ମ-ତ୍ପ୍ରମୁ॑ଞ୍ଚା॒ ଵ୍ଯଗ୍ଂହଃ॒ ପ୍ରାତା᳚ର୍ଯଗ୍ନେ ପ୍ରତ॒ରାନ୍ନ॒ ଆଯୁଃ॑ ॥ 40 (15) ॥
22 ସର୍ପାହୁତୀ ମନ୍ତ୍ରାଃ
ସ॒ମୀଚୀ॒ ନାମା॑ସି॒ ପ୍ରାଚୀ॒ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ଽଗ୍ନିରଧି॑ପତି ରସି॒ତୋ ର॑କ୍ଷି॒ତା ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଁ॒-ଞ୍ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମ୍ଯୋ-,
-ଜ॒ସ୍ଵିନୀ॒ ନାମା॑ସି ଦକ୍ଷି॒ଣା ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ-ଽଧି॑ପତିଃ॒ ପୃଦା॑କୁଃ॒ ,
ପ୍ରାଚୀ॒ ନାମା॑ସି ପ୍ର॒ତୀଚୀ॒ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ସୋମୋ-ଽଧି॑ପତି ସ୍ସ୍ଵ॒ଜୋ॑ ,
-ଽଵ॒ସ୍ଥାଵା॒ ନାମା॒-ସ୍ଯୁଦୀ॑ଚୀ॒ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ଵରୁ॒ଣୋ-ଽଧି॑ପତି-ସ୍ତି॒ରଶ୍ଚ॑ ରାଜି॒,
-ରଧି॑ପତ୍ନୀ॒ ନାମା॑ସି ବୃହ॒ତୀ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॒-ରଧି॑ପତି ଶ୍ଶ୍ଵି॒ତ୍ରୋ,
ଵ॒ଶିନୀ॒ ନାମା॑ସୀ॒ ଯ-ନ୍ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ ଯ॒ମୋ-ଽଧି॑ପତିଃ କ॒ଲ୍ମାଷ॑ ଗ୍ରୀଵୋ,
ରକ୍ଷି॒ତା ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒
ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଁ॒-ଞ୍ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥ 41 (16) ॥
23 ସର୍ପାହୁତୀ ମନ୍ତ୍ରାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ସ॒ମୀଚୀ॒ ନାମା॑ସି॒ ପ୍ରାଚୀ॒ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ଽଗ୍ନିରଧି॑ପତି ରସି॒ତୋ ର॑କ୍ଷି॒ତା-ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା
ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒
ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଂଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ଓ॒ଜ॒ସ୍ଵିନୀ॒ ନାମା॑ସି ଦକ୍ଷି॒ଣା ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ-ଽଧି॑ପତିଃ॒ ପୃଦା॑କୂ ରକ୍ଷି॒ତା ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଂଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ପ୍ରାଚୀ॒ ନାମା॑ସି ପ୍ର॒ତୀଚୀ॒ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ସୋମୋ-ଽଧି॑ପତି ସ୍ସ୍ଵ॒ଜୋ ର॑କ୍ଷି॒ତା ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଁ॒-ଞ୍ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ଅ॒ଵ॒ସ୍ଥାଵା॒ ନାମା॒-ସ୍ଯୁଦୀ॑ଚୀ॒ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ଵରୁ॒ଣୋ-ଽଧି॑ପତି-ସ୍ତି॒ରଶ୍ଚ॑ ରାଜୀ ରକ୍ଷି॒ତା ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଁ॒-ଞ୍ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ଅଧି॑ପତ୍ନୀ॒ ନାମା॑ସି ବୃହ॒ତୀ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॒-ରଧି॑ପତି-ଶ୍ଶ୍ଵି॒ତ୍ରୋ ର॑କ୍ଷି॒ତା ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଁ॒-ଞ୍ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ଵ॒ଶିନୀ॒ ନାମା॑ସୀ॒ଯ-ନ୍ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ ଯ॒ମୋ-ଽଧି॑ପତିଃ କ॒ଲ୍ମାଷ॑ ଗ୍ରୀଵୋ ରକ୍ଷି॒ତା ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒
ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଂଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥ 41ଆ (16ଆ) ॥
24 ଗନ୍ଧର୍ଵାହୁତୀଃ
ହେ॒ତଯୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଃ ଁପୁ॒ରୋ ଗୃ॒ହା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵ॒ ଇଷ॑ଵ ସ୍ସଲି॒ଲୋ,
ନି॑ଲି॒ପା-ନ୍ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵୋଁ ଦକ୍ଷି॒ଣା ଗୃ॒ହାଃ ପି॒ତରୋ॑ ଵ॒ ଇଷ॑ଵ॒ ସ୍ସଗ॑ରୋ,
ଵ॒ଜ୍ରିଣୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଃ ଁପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ଗୃ॒ହା ସ୍ସ୍ଵପ୍ନୋ॑ ଵ॒ ଇଷ॑ଵୋ॒ ଗହ୍ଵ॑ରୋ,
-ଽଵ॒ସ୍ଥାଵା॑ନୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଁ ଉତ୍ତ॒ରା-ଦ୍ଗୃ॒ହା ଆପୋ॑ ଵ॒ ଇଷ॑ଵ ସ୍ସମୁ॒ଦ୍ରୋ-,
-ଽଧି॑ପତଯୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଁ ଉ॒ପରି॑ ଗୃ॒ହା ଵ॒ର୍॒ଷଂ-ଵଁ॒ ଇଷ॒ଵୋ-ଽଵ॑ସ୍ଵାନ୍,
କ୍ର॒ଵ୍ଯା ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ପାର୍ଥି॑ଵା॒-ସ୍ତେଷାଂ᳚-ଵଁ ଇ॒ହ ଗୃ॒ହା ଅନ୍ନଂ॑ ଁଵ॒ ଇଷ॑ଵୋ ନିମି॒ଷୋ,
ଵା॑ତ ନା॒ମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑ ଵୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯତ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒
ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥ 42 (17) ॥
25 ଗନ୍ଧର୍ଵାହୁତୀଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ହେ॒ତଯୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଃ ଁପୁ॒ରୋ ଗୃ॒ହା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵ॒ ଇଷ॑ଵ-ସ୍ସଲି॒ଲୋ ଵା॑ତ ନା॒ମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑ ଵୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯତ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ନି॒ଲି॒ପା-ନ୍ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵୋଁ ଦକ୍ଷି॒ଣା ଗୃ॒ହାଃ ପି॒ତରୋ॑ ଵ॒ ଇଷ॑ଵ॒-ସ୍ସଗ॑ରୋ ଵାତ ନା॒ମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑ ଵୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯତ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ଵ॒ଜ୍ରିଣୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଃ ଁପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ଗୃ॒ହା ସ୍ସ୍ଵପ୍ନୋ॑ ଵ॒ ଇଷ॑ଵୋ॒ ଗହ୍ଵ॑ରୋ ଵାତ ନା॒ମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑ ଵୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯତ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ଅ॒ଵ॒ସ୍ଥା ଵା॑ ନୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଁ ଉତ୍ତ॒ରା-ଦ୍ଗୃ॒ହା ଆପୋ॑ ଵ॒ ଇଷ॑ଵସ୍ସମୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା॑ତ ନା॒ମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑ ଵୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯତ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧା॒ମି ।
ଅଧି॑ପତଯୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଁ ଉ॒ପରି॑ ଗୃ॒ହା ଵ॒ର୍॒ଷଂ-ଵଁ॒ ଇଷ॒ଵୋ-ଽଵ॑ସ୍ଵାନ୍ ଵାତ ନା॒ମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑ ଵୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯତ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
କ୍ର॒ଵ୍ଯା ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ପାର୍ଥି॑ଵା॒-ସ୍ତେଷାଂ᳚-ଵଁ ଇ॒ହ ଗୃ॒ହା ଅନ୍ନଂ॑ ଁଵ॒ ଇଷ॑ଵୋ ନିମି॒ଷୋ ଵା॑ତ ନା॒ମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑ ଵୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯତ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥ 42ଆ (17ଆ) ॥
26 ଅଜ୍ଯାନି ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଶ॒ତାଯୁ॑ଧାଯ ଶ॒ତଵୀ᳚ର୍ଯାଯ ଶ॒ତୋତ॑ଯେ ଽଭିମାତି॒ଷାହେ᳚ । ଶ॒ତଂ-ଯୋଁ ନ॑ ଶ୍ଶ॒ରଦୋ॒ ଅଜୀ॑ତା॒-ନିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ନେଷ॒ଦତି॑ ଦୁରି॒ତାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ ।
ଯେ ଚ॒ତ୍ଵାରଃ॑ ପ॒ଥଯୋ॑ ଦେଵ॒ଯାନା॑ ଅନ୍ତ॒ରା ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଵି॒ଯନ୍ତି॑ । ତେଷାଂ॒-ଯୋଁ ଅଜ୍ଯା॑ନି॒- ମଜୀ॑ତି-ମା॒ଵହା॒ତ୍ତସ୍ମୈ॑ ନୋ ଦେଵାଃ॒ ପରି॑ଦତ୍ତେ॒ହ ସର୍ଵେ᳚ । ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ହେ॑ମ॒ନ୍ତ ଉ॒ତ ନୋ॑ ଵସ॒ନ୍ତ ଶ୍ଶ॒ର-ଦ୍ଵ॒ର୍॒ଷା ସ୍ସୁ॑ଵି॒ତନ୍ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ ।
ତେଷା॑-ମୃତୂ॒ନାଗ୍ଂ ଶ॒ତଶା॑ରଦାନା-ନ୍ନିଵା॒ତ ଏ॑ଷା॒ମଭ॑ଯେ ସ୍ଯାମ । ଇ॒ଦୁ॒ଵ॒ଥ୍ସ॒ରାଯ॑ ପରିଵଥ୍ସ॒ରାଯ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରାଯ॑ କୃଣୁତା ବୃ॒ହନ୍ନମଃ॑ । ତେଷାଂ᳚ ଁଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॑ମ॒ତୌ ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑ନା॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋଗଜୀ॑ତା॒ ଅହ॑ତା ସ୍ସ୍ଯାମ ।
ଭ॒ଦ୍ରାନ୍ନ॒-ଶ୍ଶ୍ରେଯ॒ ସ୍ସମ॑ନୈଷ୍ଟ ଦେଵା॒ ସ୍ତ୍ଵଯା॑-ଽଵ॒ସେନ॒ ସମ॑ଶୀ ମହିତ୍ଵା ।
ସନୋ॑ମଯୋ॒ ଭୂଃ ପି॑ତୋ॒ ଆଵି॑ଶସ୍ଵ॒ ଶନ୍ତୋ॒କାଯ॑ ତ॒ନୁଵେ᳚ ସ୍ଯୋ॒ନଃ ॥ 43 (18) ॥
ଭୂ॒ତ-ମ୍ଭଵ୍ଯଂ॑ ଭଵି॒ଷ୍ଯ-ଦ୍ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମ॒ ଋ-ଖ୍ସାମ॒-ଯଜୁ॒-ର୍ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମୋ॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁପ୍ ଜଗ॑ତୀ॒ ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ॒ ଦ୍ଯୌ-ର୍ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମୋ॒ ଽଗ୍ନିର୍ଵା॒ଯୁ-ସ୍ସୂର୍ଯୋ॒ ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମଃ॑ ପ୍ରା॒ଣୋ-ଵ୍ଯା॒ନୋ॑-ଽପା॒ନୋ ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମୋ-ଽନ୍ନଂ॑ କୃ॒ଷି-ର୍ଵୃଷ୍ଟି॒-ର୍ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମଃ॑ ପି॒ତା ପୁ॒ତ୍ରଃ ପୌତ୍ରୋ॒ ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମୋ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒ ର୍ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ନମଃ॑ ॥ 44 (19) ॥
27 ଅଥର୍ଵଶୀର୍ଷଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 1.5.8.1-1.5.8.3)
ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦଧୀ॒ଚୋ ଅ॒ସ୍ତଭିଃ॑ । ଵୃ॒ତ୍ରାଣ୍ଯ ପ୍ର॑ତିଷ୍କୁତଃ । ଜ॒ଘାନ॑ ନଵ॒ତୀର୍ନଵ॑ । ଇ॒ଚ୍ଛନ୍ନ-ଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଯଚ୍ଛିରଃ॑ । ପର୍ଵ॑ତେ॒ଷ୍ଵପ॑ଶ୍ରିତମ୍ । ତଦ୍ଵି॑ଦଚ୍ଛର୍ଯ॒ଣାଵ॑ତି ।
ଅଦ୍ରାହ॒ ଗୋରମ॑ନ୍ଵତ । ନାମ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟୁ॑ର-ପୀ॒ଚ୍ଯ᳚ମ୍ । ଇ॒ତ୍ଥା ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସୋ ଗୃ॒ହେ ।
ଇନ୍ଦ୍ର॒ମି-ଦ୍ଗା॒ଥିନୋ॑ ବୃ॒ହତ୍ ॥ 45 ॥
ଇନ୍ଦ୍ର॑ ମ॒ର୍କେଭି॑ ର॒ର୍କିଣଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଁଵାଣୀ॑ରନୂଷତ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଇଦ୍ଧର୍ଯୋ॒ ସ୍ସଚା᳚ ।
ସ-ମ୍ମି॑ଶ୍ଲ॒ ଆଵ॑ଚୋ॒ ଯୁଜା᳚ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵ॒ଜ୍ରୀ ହି॑ର॒ଣ୍ଯଯଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦୀ॒ର୍ଘାଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ । ଆସୂର୍ଯଗ୍ଂ॑ ରୋହଯ-ଦ୍ଦି॒ଵି । ଵି ଗୋଭି॒ରଦ୍ରି॑ମୈରଯତ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଵାଜେ॑ଷୁ ନୋ ଅଵ । ସ॒ହସ୍ର॑ ପ୍ରଧନେଷୁ ଚ ॥ 46 ॥
ଉ॒ଗ୍ର ଉ॒ଗ୍ରାଭି॑-ରୂ॒ତିଭିଃ॑ । ତମିନ୍ଦ୍ରଂ॑ ଁଵା ଜଯାମସି । ମ॒ହେ ଵୃ॒ତ୍ରାଯ॒ ହନ୍ତ॑ଵେ । ସ ଵୃଷା॑ ଵୃଷ॒ଭୋ-ଭୁ॑ଵତ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ ସ୍ସଦା ମ॑ନେ କୃ॒ତଃ । ଓଜି॑ଷ୍ଠ॒ ସ୍ସବଲେ॑ ହି॒ତଃ । ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନୀ ଶ୍ଲୋ॒କୀ ସ ସୌ॒ମ୍ଯଃ॑ । ଗି॒ରା ଵଜ୍ରୋ॒ ନ ସମ୍ଭୃ॑ତଃ । ସବ॑ଲୋ॒ ଅନ॑ପଚ୍ଯୁତଃ । ଵ॒ଵ॒କ୍ଷୁ ରୁ॒ଗ୍ରୋ ଅସ୍ତୃ॑ତଃ ॥ 47 (20) ॥
28 ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗିରସଃ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.4.2.1-2.4.2.4)
ଚକ୍ଷୁ॑ଷୋ ହେତେ॒ ମନ॑ସୋ ହେତେ । ଵାଚୋ॑ ହେତେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୋ ହେତେ । ଯୋମା॑-ଽଘା॒ଯୁ-ର॑ଭି॒ଦାସ॑ତି । ତମ॑ଗ୍ନେ ମେ॒ନ୍ଯା-ଽମେ॒ନି-ଙ୍କୃ॑ଣୁ । ଯୋମା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା॒ ଯୋ ମନ॑ସା । ଯୋ ଵା॒ଚା ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା-ଽଘା॒ଯୁ-ର॑ଭି॒ଦାସ॑ତି । ତଯା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ମେ॒ନ୍ଯା । ଅ॒ମୁମ॑ ମେ॒ନି-ଙ୍କୃ॑ଣୁ । ଯ-ତ୍କିଞ୍ଚା॒ସୌ ମନ॑ସା॒ ଯଚ୍ଚ॑ ଵା॒ଚା । ଯ॒ଜ୍ଞୈ-ର୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ଯଜୁ॑ଷା ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ ॥ 48 ॥
ତ-ନ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ର୍ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯା ସଂଵିଁଦା॒ନଃ । ପୁ॒ରା ଦି॒ଷ୍ଟା ଦାହୁ॑ତୀ ରସ୍ଯହନ୍ତୁ ।
ଯା॒ତୁ॒ ଧାନା॒ ନିର୍-ଋ॑ତି॒ ରାଦୁ॒ରକ୍ଷଃ॑ । ତେ ଅ॑ସ୍ଯଘ୍ନଂ॒ ତ୍ଵନୃ॑ତେନ ସ॒ତ୍ଯମ୍ ।
ଇନ୍ଦ୍ର॑ଷିତା॒ ଆଜ୍ଯ॑ମସ୍ଯ ମଥ୍ନନ୍ତୁ । ମାତ-ଥ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧି॒ ଯଦ॒ସୌ କ॒ରୋତି॑ ।
ହନ୍ମି॑ତେ॒-ଽହ-ଙ୍କୃ॒ତଗ୍ଂ ହ॒ଵିଃ । ଯୋ ମେ॑ ଘୋ॒ରମଚୀ॑ କୃତଃ ।
ଅପା᳚ଞ୍ଚୌ ତ ଉ॒ଭୌ ବା॒ହୂ । ଅପ॑ନହ୍ଯାମ୍ଯା॒ସ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ 49 ॥
ଅପ॑ନହ୍ଯାମିତେ ବା॒ହୂ । ଅପ॑ ନହ୍ଯାମ୍ଯା॒ସ୍ଯ᳚ମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଦେ॒ଵସ୍ଯ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା । ସର୍ଵଂ॑ ତେ ଽଵଧିଷ୍-ଙ୍କୃ॒ତମ୍ । ପୁ॒ରା-ଽମୁଷ୍ଯ॑ ଵଷ-ଟ୍କା॒ରାତ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ନସ୍କୃଧି । ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ-ମ॒ସ୍ମାକଂ॑ ଭୂଯାତ୍ । ମା-ଽସ୍ମା-ନ୍ପ୍ରାପ॒ନ୍ନରା॑ତଯଃ । ଅନ୍ତି॑ଦୂ॒ରେ ସ॒ତୋ ଅ॑ଗ୍ନେ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯା ଭି॒ଦାସ॑ତଃ । ଵ॒ଷ॒-ଟ୍କା॒ରେଣ॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣ । କୃ॒ତ୍ଯାଗ୍ଂ ହ॑ନ୍ମି କୃ॒ତାମ॒ହମ୍ । ଯୋ ମା॒ ନକ୍ତଂ॒ ଦିଵା॑ ସା॒ଯମ୍ । ପ୍ରା॒ତ-ଶ୍ଚାହ୍ନୋ॑ ନି॒ପୀଯ॑ତି । ଅ॒ଦ୍ଯା-ତମି॑ନ୍ଦ୍ର॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ-ମ୍ପାଦଯାମସି ॥ 50 (21) ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.5.1.1-2.5.1.3)
ପ୍ରା॒ଣୋ ର॑କ୍ଷତି॒ ଵିଶ୍ଵ॒ମେଜ॑ତ୍ । ଇର୍ଯୋ॑ ଭୂ॒ତ୍ଵା ବ॑ହୁ॒ଧା ବ॒ହୂନି॑ । ସ ଇ-ଥ୍ସର୍ଵଂ॒ ଁଵ୍ଯା॑ନଶେ । ଯୋ ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଵି॒ଭୂର॒ନ୍ତଃ ।
ଆଵୃ॑ଦୂ॒ଦା-ତ୍କ୍ଷେତ୍ରିଯ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ଗ-ଦ୍ଵୃଷା᳚ । ତମି-ତ୍ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମନ॒ସୋପ॑ ଶିକ୍ଷତ ।
ଅଗ୍ରଂ॑ ଦେ॒ଵାନା॑-ମି॒ଦମ॑ତ୍ତୁ ନୋ ହ॒ଵିଃ । ମନ॑ସ॒ଶ୍ଚି-ତ୍ତେ॒ଦମ୍ । ଭୂ॒ତ-ମ୍ଭଵ୍ଯଂ॑ ଚ ଗୁପ୍ଯତେ । ତଦ୍ଧି ଦେ॒ଵେଷ୍ଵ॑-ଗ୍ରି॒ଯମ୍ ॥ 51 ॥
ଆନ॑ ଏତୁ ପୁରଶ୍ଚ॒ରମ୍ । ସ॒ହ ଦେ॒ଵୈ-ରି॒ମଗ୍ଂ ହଵ᳚ମ୍ । ମନ॒-ଶ୍ଶ୍ରେଯ॑ସି ଶ୍ରେଯସି । କର୍ମ॑ନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିଂ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଜୁ॒ଷତାଂ᳚ ମେ॒ ଵାଗି॒ଦଗ୍ଂ ହ॒ଵିଃ । ଵି॒ରା-ଡ୍ଦେ॒ଵୀ ପୁ॒ରୋହି॑ତା । ହ॒ଵ୍ଯ॒ଵାଡନ॑-ପାଯିନୀ । ଯଯା॑ ରୂ॒ପାଣି॑ ବହୁ॒ଧା ଵଦ॑ନ୍ତି । ପେଶାଗ୍ଂ॑ସି ଦେ॒ଵାଃ ପ॑ର॒ମେ ଜ॒ନିତ୍ରେ᳚ । ସା ନୋ॑ ଵି॒ରାଡନ॑ପ ସ୍ଫୁରନ୍ତୀ ॥ 52 ॥
ଵାଗ୍ଦେ॒ଵୀ ଜୁ॑ଷତା ମି॒ଦଗ୍ଂ ହ॒ଵିଃ । ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ଦେ॒ଵାନାଂ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ର॒ମୃତେ॒ ନ୍ଯ॑କ୍ତମ୍ ।
ଅ॒ସ୍ଯ ଵି॒ଜ୍ଞାନା॑ଯ ବହୁ॒ଧା ନିଧୀ॑ଯତେ । ତସ୍ଯ॑ ସୁ॒ମ୍ନ-ମ॑ଶୀମହି । ମା ନୋ॑ ହାସୀ-ଦ୍ଵିଚକ୍ଷ॒ଣମ୍ । ଆଯୁ॒ରିନ୍ନଃ॒ ପ୍ରତୀ᳚ର୍ଯତାମ୍ । ଅନ॑ନ୍ଧା॒-ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷା ଵ॒ଯମ୍ । ଜୀ॒ଵା ଜ୍ଯୋତି॑-ରଶୀମହି । ସୁଵ॒-ର୍ଜ୍ଯୋତି॑-ରୁ॒ତାମୃତଂ᳚ । ଶ୍ରୋତ୍ରେ॑ଣ ଭ॒ଦ୍ର ମୁ॒ତ-ଶୃ॑ଣ୍ଵନ୍ତି ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରେ॑ଣ॒ ଵାଚଂ॑ ବହୁ॒ଧୋଦ୍ଯମା॑ନାମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରେ॑ଣ॒ ମୋଦ॑ଶ୍ଚ॒ ମହ॑ଶ୍ଚ ଶ୍ରୂଯତେ ।
ଶ୍ରୋତ୍ରେ॑ଣ॒ ସର୍ଵା॒ ଦିଶ॒ ଆଶୃ॑ଣୋମି । ଯେନ॒ ପ୍ରାଚ୍ଯା॑ ଉ॒ତ ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା । ପ॒ତୀଚ୍ଯୈ॑ ଦି॒ଶ-ଶ୍ଶୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତ୍ଯୁ॑ତ୍ତ॒ରାତ୍ । ତଦିଚ୍ଛ୍ରୋତ୍ରଂ॑ ବହୁ॒ଧୋଦ୍ଯମା॑ନମ୍ ।
ଅ॒ରାନ୍ନ ନେ॒ମିଃ ପରି॒ସର୍ଵଂ॑ ବଭୂଵ ॥ 53 (22) ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.7.7.1-2.7.7.7)
ସି॒ଗ୍ଂ॒ହେ ଵ୍ଯା॒ଘ୍ର ଉ॒ତ ଯା ପୃଦା॑କୌ । ତ୍ଵିଷି॑-ର॒ଗ୍ନୌ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣେ ସୂର୍ଯେ॒ଯା ।
ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଁଯା ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ଭଗା॑ ଜ॒ଜାନ॑ । ସା ନ॒ ଆଗ॒ନ୍ ଵର୍ଚ॑ସା ସଂଵିଁଦା॒ନା । ଯା ରା॑ଜ॒ନ୍ଯେ॑ ଦୁନ୍ଦୁ॒-ଭାଵାଯ॑ତାଯାମ୍ । ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ କ୍ରନ୍ଦ୍ଯେ॒ ପୁରୁ॑ଷସ୍ଯ ମା॒ଯୌ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଁଯା ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ଭଗା॑ ଜ॒ଜାନ॑ । ସା ନ॒ ଆଗ॒ନ୍ ଵର୍ଚ॑ସା ସଂଵିଁଦା॒ନା । ଯା ହ॒ସ୍ତିନି॑ ଦ୍ଵୀ॒ପିନି॒ ଯା ହିର॑ଣ୍ଯେ । ତ୍ଵିଷି॒-ରଶ୍ଵେ॑ଷୁ॒ ପୁରୁ॑ଷେଷୁ॒ ଗୋଷୁ॑ ॥ 54 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଁଯା ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ଭଗା॑ ଜ॒ଜାନ॑ । ସା ନ॒ ଆଗ॒ନ୍ ଵର୍ଚ॑ସା ସଂଵିଁଦା॒ନା । ରଥେ॑ ଅ॒କ୍ଷେଷୁ॑ ଵୃଷ॒ଭସ୍ଯ॒ ଵାଜେ᳚ । ଵାତେ॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯେ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ଶୁଷ୍ମେ᳚ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଁଯା ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ଭଗା॑ ଜ॒ଜାନ॑ । ସା ନ॒ ଆଗ॒ନ୍ ଵର୍ଚ॑ସା ସଂଵିଁଦା॒ନା । ରାଡ॑ସି ଵି॒ରାଡ॑ସି । ସ॒ମ୍ରାଡ॑ସି ସ୍ଵ॒ରାଡ॑ସି । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା॒ ତେଜ॑ସ୍ଵତେ॒ ତେଜ॑ସ୍ଵନ୍ତଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରୀଣାମି । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ୍ଵୌଜ॑ସ୍ଵତ॒ ଓଜ॑ସ୍ଵନ୍ତଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରୀଣାମି ॥ 55 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା॒ ପଯ॑ସ୍ଵତେ॒ ପଯ॑ସ୍ଵନ୍ତଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରୀଣାମି । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମତ॒ ଆଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରୀଣାମି । ତେଜୋ॑-ଽସି । ତତ୍ତେ॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛାମି । ତେଜ॑ସ୍ଵଦସ୍ତୁ ମେ॒ ମୁଖ᳚ମ୍ । ତେଜ॑ସ୍ଵ॒ଚ୍ଛିରୋ॑ ଅସ୍ତୁ ମେ । ତେଜ॑ସ୍ଵାନ୍. ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ପ୍ର॒ତ୍ଯମ୍ । ତେଜ॑ସା॒ ସ-ମ୍ପି॑ପୃଗ୍ଧିମା । ଓଜୋ॑-ଽସି । ତତ୍ତେ॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛାମି ॥ 56 ॥
ଓଜ॑ସ୍ଵଦସ୍ତୁ ମେ॒ ମୁଖ᳚ମ୍ । ଓଜ॑ସ୍ଵ॒ଚ୍ଛିରୋ॑ ଅସ୍ତୁ ମେ । ଓଜ॑ସ୍ଵାନ୍. ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ପ୍ର॒ତ୍ଯମ୍ । ଓଜ॑ସା॒ ସମ୍ପି॑ପୃଗ୍ଧି ମା । ପଯୋ॑-ଽସି । ତତ୍ତେ॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛାମି । ପଯ॑ସ୍ଵଦସ୍ତୁ ମେ॒ ମୁଖ᳚ମ୍ । ପଯ॑ସ୍ଵ॒ଚ୍ଛିରୋ॑ ଅସ୍ତୁ ମେ । ପଯ॑ସ୍ଵାନ୍. ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ପ୍ର॒ତ୍ଯମ୍ । ପଯ॑ସା॒ ସମ୍ପି॑ପୃଗ୍ଧି ମା ॥ 57 ॥
ଆଯୁ॑ରସି । ତତ୍ତେ॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛାମି । ଆଯୁ॑ଷ୍ମଦସ୍ତୁ ମେ॒ ମୁଖ᳚ମ୍ । ଆଯୁ॑ଷ୍ମ॒ଚ୍ଛିରୋ॑ ଅସ୍ତୁ ମେ । ଆଯୁ॑ଷ୍ମାନ୍. ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ପ୍ର॒ତ୍ଯମ୍ । ଆଯୁ॑ଷା॒ ସମ୍ପି॑ପୃଗ୍ଧି ମା । ଇ॒ମ ମ॑ଗ୍ନ॒ ଆଯୁ॑ଷେ॒ ଵର୍ଚ॑ସେ କୃଧି । ପ୍ରି॒ଯଗ୍ଂ ରେତୋ॑ ଵରୁଣ ସୋମ ରାଜନ୍ନ୍ । ମା॒ ତେ ଵା᳚ସ୍ମା ଅଦିତେ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ । ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵା॒ ଜର॑ଦଷ୍ଟି॒-ର୍ଯଥା-ଽସ॑ତ୍ ॥ 58 ॥
ଆଯୁ॑ରସି ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁ॑ରସି । ସ॒ର୍ଵାଯୁ॑ରସି॒ ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॑ରସି । ଯତୋ॒ ଵାତୋ॒ ମନୋ॑ଜଵାଃ । ଯତଃ॒, କ୍ଷର॑ନ୍ତି॒ ସିନ୍ଧ॑ଵଃ । ତାସାଂ᳚ ତ୍ଵା॒ ସର୍ଵା॑ସାଗ୍ଂ ରୁ॒ଚା । ଅ॒ଭିଷି॑ଞ୍ଚାମି॒ ଵର୍ଚ॑ସା । ସ॒ମୁ॒ଦ୍ର ଇ॑ଵାସି ଗ॒ହ୍ମନା᳚ । ସୋମ॑ ଇଵା॒ସ୍ଯଦା᳚ଭ୍ଯଃ । ଅ॒ଗ୍ନିରି॑ଵ ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ପ୍ର॒ତ୍ଯମ୍ । ସୂର୍ଯ॑ ଇଵ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷା ଵି॒ଭୂଃ ॥ 59 ॥
ଅ॒ପାଂ-ଯୋଁ ଦ୍ରଵ॑ଣେ॒ ରସଃ॑ । ତମ॒ହମ॒ସ୍ମା ଆ॑ମୁଷ୍ଯାଯ॒ଣାଯ॑ । ତେଜ॑ସେ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସାଯ॑ ଗୃହ୍ଣାମି । ଅ॒ପାଂ-ଯଁ ଊ॒ର୍ମୌ ରସଃ॑ । ତମ॒ହମ॒ସ୍ମା ଆ॑ମୁଷ୍ଯାଯ॒ଣାଯ॑ । ଓଜ॑ସେ ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଯ ଗୃହ୍ଣାମି । ଅ॒ପାଂ-ଯୋଁ ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ରସଃ॑ । ତମ॒ହମ॒ସ୍ମା ଆ॑ମୁଷ୍ଯାଯ॒ଣାଯ॑ । ପୁଷ୍ଟୈ᳚ ପ୍ର॒ଜନ॑ନାଯ ଗୃହ୍ଣାମି । ଅ॒ପାଂ-ଯୋଁ ଯ॒ଜ୍ଞିଯୋ॒ ରସଃ॑ । ତମ॒ହମ॒ସ୍ମା ଆ॑ମୁଷ୍ଯାଯ॒ଣାଯ॑ । ଆଯୁ॑ଷେ ଦୀର୍ଘାଯୁ॒ତ୍ଵାଯ॑ ଗୃହ୍ଣାମି ॥ 60 (23) ॥
29 ଅନ୍ନ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.1-2.8.8.4)
ଅ॒ହମ॑ସ୍ମି ପ୍ରଥମ॒ଜା ଋ॒ତସ୍ଯ॑ । ପୂର୍ଵଂ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ନାଭିଃ॑ ।
ଯୋ ମା॒ ଦଦା॑ତି॒ ସ ଇ ଦେ॒ଵ ମା ଵାଃ᳚ । ଅ॒ହମନ୍ନ॒ ମନ୍ନ॑ ମ॒ଦନ୍ତ॑ମଦ୍ମି । ପୂର୍ଵ॑-ମ॒ଗ୍ନେରପି॑ ଦହ॒ତ୍ଯନ୍ନଂ᳚ । ଯ॒ତ୍ତୌ ହା॑ସାତେ ଅହମୁତ୍ତ॒ରେଷୁ॑ । ଵ୍ଯାତ୍ତ॑ମସ୍ଯ ପ॒ଶଵ॑-ସ୍ସୁ॒ଜମ୍ଭ᳚ମ୍ । ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତି॒ ଧୀରାଃ॒ ପ୍ରଚ॑ରନ୍ତି॒ ପାକାଃ᳚ ।
ଜହା᳚ମ୍ଯ॒ନ୍ଯ-ନ୍ନ ଜ॑ହାମ୍ଯ॒ନ୍ଯମ୍ । ଅ॒ହମନ୍ନଂ॒ ଁଵଶ॒ମିଚ୍ଚ॑ରାମି ॥ 61 ॥
ସ॒ମା॒ନମର୍ଥଂ॒ ପର୍ଯେ॑ମି ଭୁ॒ଞ୍ଜତ୍ । କୋ ମା ମନ୍ନଂ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯୋ॑ ଦଯେତ ।
ପରା॑କେ॒ ଅନ୍ନଂ॒ ନିହି॑ତଂ-ଲୋଁ॒କ ଏ॒ତତ୍ । ଵିଶ୍ଵୈ᳚-ର୍ଦେ॒ଵୈଃ ପି॒ତୃଭି॑-ର୍ଗୁ॒ପ୍ତମନ୍ନ᳚ମ୍ ।
ଯଦ॒ଦ୍ଯତେ॑ ଲୁ॒ପ୍ଯତେ॒ ଯ-ତ୍ପ॑ରୋ॒ପ୍ଯତେ᳚ । ଶ॒ତ॒-ତ॒ମୀସା ତ॒ନୂର୍ମେ॑ ବଭୂଵ ।
ମ॒ହାନ୍ତୌ॑ ଚ॒ରୂ ସ॑କୃ-ଦ୍ଦୁ॒ଗ୍ଧେନ॑ ପପ୍ରୌ । ଦିଵ॑ଞ୍ଚ॒ ପୃଶ୍ଞି॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଚ॑ ସା॒କମ୍ ।
ତଥ୍ସଂ॒-ପିବ॑ନ୍ତୋ॒ ନମି॑ନନ୍ତି ଵେ॒ଧସଃ॑ । ନୈତଦ୍ଭୂଯୋ॒ ଭଵ॑ତି॒ ନୋ କନୀ॑ଯଃ ॥ 62 ॥
ଅନ୍ନଂ॑ ପ୍ରା॒ଣମନ୍ନ॑ ମପା॒ନ-ମା॑ହୁଃ । ଅନ୍ନଂ॑ ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ନ୍ତମୁ॑ ଜୀ॒ଵାତୁ॑ ମାହୁଃ ।
ଅନ୍ନଂ॑ ବ୍ର॒ହ୍ମାଣୋ॑ ଜ॒ରସଂ॑ ଁଵଦନ୍ତି । ଅନ୍ନ॑ମାହୁଃ ପ୍ର॒ଜନ॑ନ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାନା᳚ମ୍ ।
ମୋଘ॒-ମନ୍ନଂ॑ ଁଵିନ୍ଦତେ॒ ଅପ୍ର॑ଚେତାଃ । ସ॒ତ୍ଯ-ମ୍ବ୍ର॑ଵୀମି ଵ॒ଧ ଇଥ୍ସ ତସ୍ଯ॑ ।
ନାର୍ଯ॒ମଣଂ॒ ପୁଷ୍ଯ॑ତି॒ ନୋ ସଖା॑ଯମ୍ । କେଵ॑ଲାଘୋ ଭଵତି କେଵଲା॒ଦୀ ।
ଅ॒ହ-ମ୍ମେ॒ଘ ସ୍ସ୍ତ॒ନଯ॒ନ୍ ଵର୍ଷ॑ନ୍ନସ୍ମି । ମାମ॑ଦନ୍ତ୍ଯ॒-ହମ॑ଦ୍ମ୍ଯ॒ନ୍ଯାନ୍ ॥ ଅ॒ହଗ୍ଂ ସଦ॒ମୃତୋ॑ ଭଵାମି । ମଦା॑ଦି॒ତ୍ଯା ଅଧି॒ ସର୍ଵେ॑ ତପନ୍ତି ॥ 63 ॥
30 ଵା-ଖ୍ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.4)
ଦେ॒ଵୀଂ-ଵାଁଚ॑ମ ଜନଯନ୍ତ॒ ଯ-ଦ୍ଵାଗ୍ଵଦ॑ନ୍ତି ॥ 64 ॥
ଦେ॒ଵୀଂ-ଵାଁଚ॑ମଜନଯନ୍ତ ଦେ॒ଵାଃ । ତାଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵରୂ॑ପାଃ ପ॒ଶଵୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ସା ନୋ॑ ମ॒ନ୍ଦ୍ରେଷ॒ ମୂର୍ଜଂ॒ ଦୁହା॑ନା । ଧେ॒ନୁର୍ଵାଗ॒ସ୍ମା-ନୁପ॒ସୁଷ୍ଟୁ॒ତୈତୁ॑ ॥ 64ଅ ॥
ଯ-ଦ୍ଵାଗ୍ଵଦ॑ନ୍ତ୍ଯ ଵିଚେତ॒ନାନି॑ । ରାଷ୍ଟ୍ରୀ॑ ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ନିଷ॒ସାଦ॑ ମ॒ନ୍ଦ୍ରା । ଚତ॑ସ୍ର॒ ଊର୍ଜଂ॑ ଦୁଦୁହେ॒ ପଯାଗ୍ଂ॑ସି । କ୍ଵ॑ସ୍ଵି ଦସ୍ଯାଃ ପର॒ମ-ଞ୍ଜ॑ଗାମ ॥ 64ବ୍ ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.4-2.8.8.5)
ଅ॒ନ॒ନ୍ତା-ମନ୍ତା॒ଦଧି॒ ନିର୍ମି॑ତା-ମ୍ମ॒ହୀମ୍ । ଯସ୍ଯାଂ᳚ ଦେ॒ଵା ଅ॑ଦଧୁ॒-ର୍ଭୋଜ॑ନାନି । ଏକା᳚କ୍ଷରା-ନ୍ଦ୍ଵି॒ପଦା॒ଗ୍ଂ॒ ଷଟ୍ପ॑ଦାଞ୍ଚ । ଵାଚ॑-ନ୍ଦେ॒ଵା ଉପ॑ଜୀଵନ୍ତି॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ । ଵାଚ॑-ନ୍ଦେ॒ଵା ଉପ॑ଜୀଵନ୍ତି॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ । ଵାଚ॑-ଙ୍ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵାଃ ପ॒ଶଵୋ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯାଃ᳚ । ଵା॒ଚୀମା ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନା॒-ନ୍ଯର୍ପି॑ତା । ସା ନୋ॒ ହଵଂ॑ ଜୁଷତା॒-ମିନ୍ଦ୍ର॑ ପତ୍ନୀ ।
ଵାଗ॒କ୍ଷରଂ॑ ପ୍ରଥମ॒ଜା ଋ॒ତସ୍ଯ॑ । ଵେଦା॑ନା-ମ୍ମା॒ତା-ଽମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ନାଭିଃ॑ ॥ 65 ॥
ସା ନୋ॑ ଜୁଷା॒ଣୋପ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ ମାଗା᳚ତ୍ । ଅଵ॑ନ୍ତୀ ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ହଵା॑ ମେ ଅସ୍ତୁ । ଯା ମୃଷ॑ଯୋ ମନ୍ତ୍ର॒ କୃତୋ॑ ମନୀ॒ଷିଣଃ॑ । ଅ॒ନ୍ଵୈଚ୍ଛ॑-ନ୍ଦେ॒ଵା-ସ୍ତପ॑ସା॒ ଶ୍ରମେ॑ଣ । ତା-ନ୍ଦେ॒ଵୀଂ-ଵାଁଚଗ୍ଂ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜାମହେ । ସା ନୋ॑ ଦଧାତୁ ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କେ ।
ଚ॒ତ୍ଵାରି॒ ଵା-କ୍ପରି॑ମିତା ପ॒ଦାନି॑ । ତାନି॑ ଵିଦୁ-ର୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣା ଯେ ମ॑ନୀ॒ଷିଣଃ॑ । ଗୁହା॒ ତ୍ରୀଣି॒ ନିହି॑ତା॒ ନେଙ୍ଗ॑ଯନ୍ତି । ତୁ॒ରୀଯଂ॑ ଁଵା॒ଚୋ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ଵଦନ୍ତି ॥ 66 ॥
31 ଶ୍ରଦ୍ଧା ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.5-2.8.8.8)
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧଯା॒-ଽଗ୍ନି ସ୍ସମି॑ଧ୍ଯତେ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧଯା॑ ଵିନ୍ଦତେ ହ॒ଵିଃ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ମ୍ଭଗ॑ସ୍ଯ ମୂ॒ର୍ଧନି॑ । ଵଚ॒ସା ଵେ॑ଦଯାମସି । ପ୍ରି॒ଯଗ୍ଗ୍ ଶ୍ର॑ଦ୍ଧେ॒ ଦଦ॑ତଃ । ପ୍ରି॒ଯଗ୍ଗ୍ ଶ୍ର॑ଦ୍ଧେ॒ ଦିଦା॑ସତଃ । ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ଭୋ॒ଜେଷୁ॒ ଯଜ୍ଵ॑ସୁ । ଇ॒ଦ-ମ୍ମ॑ ଉଦି॒ତ-ଙ୍କୃ॑ଧି । ଯଥା॑ ଦେ॒ଵା ଅସୁ॑ରେଷୁ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ମୁ॒ଗ୍ରେଷୁ॑ ଚକ୍ରି॒ରେ ॥ 67 ॥
ଏ॒ଵ-ମ୍ଭୋ॒ଜେଷୁ॒ ଯଜ୍ଵ॑ସୁ । ଅ॒ସ୍ମାକ॑-ମୁଦି॒ତ-ଙ୍କୃ॑ଧି । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ନ୍ଦେ॑ଵା॒ ଯଜ॑ମାନାଃ । ଵା॒ଯୁ-ଗୋ॑ପା॒ ଉପା॑ସତେ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଗ୍ଂ ହୃ॑ଦ॒ଯ୍ଯ॑ଯା-ଽଽକୂ᳚ତ୍ଯା । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧଯା॑ ହୂଯତେ ହ॒ଵିଃ ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ମ୍ପ୍ରା॒ତର୍-ହ॑ଵାମହେ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ମ୍ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନଂ॒ ପରି॑ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଗ୍ଂ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ନି॒ମ୍ରୁଚି॑ । ଶ୍ରଦ୍ଧେ॒ ଶ୍ରଦ୍ଧା॑ପଯେ॒ ହମା᳚ ॥ 68 ॥
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଦେ॒ଵାନ-ଧି॑ଵସ୍ତେ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଵିଶ୍ଵ॑ ମି॒ଦ-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ଙ୍କାମ॑ସ୍ଯ ମା॒ତର᳚ମ୍ । ହ॒ଵିଷା॑ ଵର୍ଧଯାମସି ॥ 69ଅ ॥
32 ବ୍ରହ୍ମ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.10-2.8.8.11)
ବ୍ରହ୍ମ॑ଜଜ୍ଞା॒ନ-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଵିସୀ॑ମ॒ତ-ସ୍ସୁ॒ରୁଚୋ॑ ଵେ॒ନ ଆ॑ଵଃ ।
ସ ବୁ॒ଦ୍ଧ୍ନିଯା॑ ଉପ॒ମା ଅ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଷ୍ଠାଃ । ସ॒ତଶ୍ଚ॒ ଯୋନି॒-ମସ॑ତଶ୍ଚ॒ ଵିଵଃ॑ ॥ ପି॒ତା-ଵି॒ରାଜା॑ ମୃଷ॒ଭୋ-ର॑ଯୀ॒ଣାମ୍ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵରୂ॑ପ॒ ଆଵି॑ଵେଶ ॥ 69ବ୍ ॥
ତମ॒ର୍କୈର॒ଭ୍ଯ॑ର୍ଚ୍ଚନ୍ତି ଵ॒ଥ୍ସମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॒ ସନ୍ତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ଵ॒ର୍ଧଯ॑ନ୍ତଃ ॥ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଦେ॒ଵାନ॑ଜନଯତ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ମି॒ଦ-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ ॥
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣଃ, କ୍ଷ॒ତ୍ର-ନ୍ନିର୍ମି॑ତମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣ ଆ॒ତ୍ମନା᳚ ॥ ଅ॒ନ୍ତର॑ସ୍ମି-ନ୍ନି॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଅ॒ନ୍ତ ର୍ଵିଶ୍ଵ॑ମି॒ଦ-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ । ବ୍ରହ୍ମୈ॒ଵ ଭୂ॒ତାନା॒-ଞ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠ᳚ମ୍ । ତେନ॒ କୋ॑-ଽର୍ହତି॒ ସ୍ପର୍ଧି॑ତୁମ୍ ॥ 70 ॥
ବ୍ରହ୍ମଂ॑ ଦେ॒ଵା-ସ୍ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑-ନ୍ନିନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଜାପ॒ତୀ । ବ୍ରହ୍ମ॑ନଃଅ॒ ଵିଶ୍ଵା॑ ଭୂ॒ତାନି॑ । ନା॒ଵୀ ଵା॒ନ୍ତ-ସ୍ସ॒ମାହି॑ତା ॥ ଚତ॑ସ୍ର॒ ଆଶାଃ॒ ପ୍ରଚ॑ରନ୍ତ୍ଵ॒-ଗ୍ନଯଃ॑ । ଇ॒ମନ୍ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞନ୍ନ॑ଯତୁ ପ୍ରଜା॒ନନ୍ନ୍ ।
ଘୃ॒ତ-ମ୍ପିନ୍ଵ॑ନ୍ନ॒ ଜରଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର᳚ମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑ ସ॒ମି-ଦ୍ଭ॑ଵ॒ତ୍ଯାହୁ॑ତୀନାମ୍ ॥ 71 ॥
33 ଗୋ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.11)
ଆଗାଵୋ॑ ଅଗ୍ମନ୍ନୁ॒ତ ଭ॒ଦ୍ର-ମ॑କ୍ରନ୍ନ୍ । ସୀଦ॑ନ୍ତୁ ଗୋ॒ଷ୍ଠେ-ର॒ଣଯ॑ନ୍ତ୍ଵ॒ସ୍ମେ ॥ ପ୍ର॒ଜାଵ॑ତୀଃ ପୁରୁ॒ ରୂପା॑ ଇ॒ହ ସ୍ଯୁଃ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ପୂ॒ର୍ଵୀ ରୁ॒ଷସୋ॒ ଦୁହା॑ନାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଯଜ୍ଵ॑ନେ ପୃଣ॒ତେ ଚ॑ ଶିକ୍ଷତି । ଉପେଦ୍ଦ॑ଦାତି॒ ନ ସ୍ଵ-ମ୍ମୁ॑ଷାଯତି । ଭୂଯୋ॑ ଭୂଯୋ ର॒ଯିମିଦ॑ସ୍ଯ ଵ॒ର୍ଧଯନ୍ନ୍॑ । ଅଭି॑ନ୍ନେ ଖି॒ଲ୍ଲେ ନିଦ॑ଧାତି ଦେଵ॒ଯୁମ୍ ।
ନ ତା ନ॑ଶନ୍ତି॒ ନ ତା ଅର୍ଵା᳚ ॥ 72 ॥
ନ ତା ନ॑ଶନ୍ତି॒ ନଦ॑ଭାତି॒ ତସ୍କ॑ରଃ । ନୈନା॑ ଅମି॒ତ୍ରୋ ଵ୍ଯଥି॒ରା ଦ॑ଧର୍ଷତି ।
ଦେ॒ଵାଗ୍ଶ୍ଚ॒ ଯାଭି॒-ର୍ଯଜ॑ତେ॒ ଦଦା॑ତି ଚ । ଜ୍ଯୋଗିତ୍ତାଭି॑ ସ୍ସଚତେ॒ ଗୋପ॑ତି ସ୍ସ॒ହ ॥ 72ଅ ॥
ନ ତା ଅର୍ଵା॑ ରେ॒ଣୁ କ॑କାଟୋ ଅଶ୍ନୁତେ । ନ ସଗ୍ଗ୍॑ ସ୍କୃତ॒ତ୍ର-ମୁପ॑ଯନ୍ତି॒ ତା ଅ॒ଭି ।
ଉ॒ରୁ॒ଗା॒ଯମ॑ଭଯ॒-ନ୍ତସ୍ଯ॒ ତା ଅନୁ॑ । ଗାଵୋ॒ ମର୍ତ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଵିଚ॑ରନ୍ତି॒ ଯଜ୍ଵ॑ନଃ ॥ 72ବ୍ ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.12)
ଗାଵୋ॒ ଭଗୋ॒ ଗାଵ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମେ ଅଚ୍ଛାତ୍ । ଗାଵ॒ ସ୍ସୋମ॑ସ୍ଯ ପ୍ରଥ॒ମସ୍ଯ॑ ଭ॒କ୍ଷଃ ।
ଇ॒ମା ଯା ଗାଵ॒-ସ୍ସଜ॑ନାସ॒ ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ଇ॒ଚ୍ଛାମୀ-ଦ୍ଧୃ॒ଦା ମନ॑ସା-ଚି॒ଦିନ୍ଦ୍ର᳚ମ୍ ।
ଯୂ॒ଯ-ଙ୍ଗା॑ଵୋ ମେଦଯଥା କୃ॒ଶଞ୍ଚି॑ତ୍ । ଅ॒ଶ୍ଲୀ॒ଲ-ଞ୍ଚି॑-ତ୍କୃଣୁଥା ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କମ୍ ॥ 73 ॥
ଭ॒ଦ୍ର-ଙ୍ଗୃ॒ହ-ଙ୍କୃ॑ଣୁଥ ଭଦ୍ର ଵାଚଃ । ବୃ॒ହଦ୍ଵୋ॒ ଵଯ॑ ଉଚ୍ଯତେ ସ॒ଭାସୁ॑ । ପ୍ର॒ଜାଵ॑ତୀ ସ୍ସୂ॒ଯଵ॑ସଗ୍ଂ-ରି॒ଶନ୍ତୀଃ᳚ । ଶୁ॒ଦ୍ଧା ଅ॒ପ ସ୍ସୁ॑ପ୍ରପା॒ଣେ ପିବ॑ନ୍ତୀଃ ।
ମାଵ॑ ସ୍ତେ॒ନ ଈ॑ଶତ॒ ମାଘଶଗ୍ଂ॑ସଃ । ପରି॑ଵୋ ହେ॒ତୀ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ଵୃଞ୍ଜ୍ଯାତ୍ । ଉପେ॒ଦ-ମୁ॑ପ॒-ପର୍ଚ॑ନମ୍ । ଆ॒ସୁ ଗୋଷୂପ॑ ପୃଚ୍ଯତାମ୍ । ଉପ॑ର୍ଷ॒ଭସ୍ଯ॒ ରେତ॑ସି । ଉପେ᳚ନ୍ଦ୍ର॒ ତଵ॑ ଵୀ॒ର୍ଯେ᳚ ॥ 74 (24) ॥
34 ସୂର୍ଯା ଚନ୍ଦ୍ରମସା ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.9.1)
ତା ସୂ᳚ର୍ଯା ଚନ୍ଦ୍ର॒ମସା॑ ଵିଶ୍ଵ॒-ଭୃତ୍ତ॑ମା ମ॒ହତ୍ । ତେଜୋ॒ ଵସୁ॑ମଦ୍ରାଜତୋ ଦି॒ଵି । ସାମା᳚ତ୍ମାନା ଚରତ ସ୍ସାମ-ଚା॒ରିଣା᳚ । ଯଯୋ᳚ର୍ଵ୍ର॒ତ-ନ୍ନମ॒ମେ ଜାତୁ॑ ଦେ॒ଵଯୋଃ᳚ । ଉ॒ଭାଵନ୍ତୌ॒ ପରି॑ଯାତ॒ ଅର୍ମ୍ଯା᳚ । ଦି॒ଵୋ ନ ର॒ଶ୍ମୀଗ୍ ସ୍ତ॑ନୁ॒ତୋ-ଵ୍ଯ॑ର୍ଣ॒ଵେ । ଉ॒ଭା ଭୁ॑ଵ॒ନ୍ତୀ ଭୁଵ॑ନା କ॒ଵିକ୍ର॑ତୂ । ସୂର୍ଯା॒ ନ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରା ଚ॑ରତୋ ହ॒ତାମ॑ତୀ । ପତୀ᳚ଦ୍ଯୁ॒ମ-ଦ୍ଵି॑ଶ୍ଵ॒-ଵିଦା॑ ଉ॒ଭା ଦି॒ଵଃ । ସୂର୍ଯା॑ ଉ॒ଭା ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସା ଵିଚକ୍ଷ॒ଣା ॥ 75 ॥
ଵି॒ଶ୍ଵଵା॑ରା ଵରିଵୋ॒ ଭା ଵରେ᳚ଣ୍ଯା । ତା ନୋ॑-ଽଵତ-ମ୍ମତି॒ମନ୍ତା॒ ମହି॑ଵ୍ରତା । ଵି॒ଶ୍ଵ॒ଵପ॑ରୀ ପ୍ର॒ତର॑ଣା ତର॒ନ୍ତା । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଵିଦା॑ ଦୃ॒ଶଯେ॒ ଭୂରି॑ ରଶ୍ମୀ । ସୂର୍ଯା॒ ହି ଚ॒ନ୍ଦ୍ରା ଵସୁ॑ତ୍ଵେ॒ଷ-ଦ॑ର୍ଶତା । ମ॒ନ॒ସ୍ଵିନୋ॒ ଽଭାନୁ॑ଚର॒ତୋନୁ॒-ସନ୍ଦିଵ᳚ମ୍ । ଅ॒ସ୍ଯ ଶ୍ରଵୋ॑ ନ॒ଦ୍ଯ॑ ସ୍ସ॒ପ୍ତ ବି॑ଭ୍ରତି । ଦ୍ଯାଵା॒ କ୍ଷାମା॑ ପୃଥି॒ଵୀ ଦ॑ର୍ଶ॒ତଂ-ଵଁପୁଃ॑ । ଅ॒ସ୍ମେ ସୂ᳚ର୍ଯା ଚନ୍ଦ୍ର॒ମସା॑-ଽଭି॒ଚକ୍ଷେ᳚ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧେକ-ମି॑ନ୍ଦ୍ର ଚରତୋ ଵିଚର୍ତୁ॒ରମ୍ ॥ 76 ॥
ପୂ॒ର୍ଵା॒ପ॒ର-ଞ୍ଚ॑ରତୋ ମା॒ଯ ଯୈ॒ତୌ । ଶିଶୂ॒ କ୍ରୀଡ॑ନ୍ତୌ॒ ପରି॑ଯାତୋ ଅଧ୍ଵ॒ରମ୍ । ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ଯ॒ନ୍ଯୋ ଭୁଵ॑ନା ଽଭି॒ଚଷ୍ଟେ᳚ । ଋ॒ତୂନ॒ନ୍ଯୋ ଵି॒ଦଧ॑ଜ୍ଜାଯତେ॒ ପୁନଃ॑ । ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒-ଶ୍ଶୁଚ॑ଯଃ ପାଵ॒କା ଯାସା॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା᳚ । ଯାସାଂ᳚ ଦେ॒ଵା ଶ୍ଶି॒ଵେନ॑ ମା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା ପଶ୍ଯତ । ଆପୋ॑ ଭ॒ଦ୍ରା ଆଦିତ୍ପ॑ଶ୍ଯାମି ॥ 77 ॥
ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒-ଶ୍ଶୁଚ॑ଯଃ ପାଵ॒କା ଯାସୁ॑ ଜା॒ତଃ କ॒ଶ୍ଯପୋ॒ ଯାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନିଂ-ଯାଁ ଗର୍ଭଂ॑ ଦଧି॒ରେ ଵିରୂ॑ପା॒ସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥
ଯାସା॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॒ ଵରୁ॑ଣୋ॒ ଯାତି॒ ମଧ୍ଯେ॑ ସତ୍ଯାନୃ॒ତେ ଅ॑ଵ॒ପଶ୍ଯଂ॒ ଜନା॑ନାମ୍ ।
ମ॒ଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॒-ଶ୍ଶୁଚ॑ଯୋ॒ ଯାଃ ପା॑ଵ॒କାସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥ 77ଅ ॥
ଯାସାଂ᳚ ଦେ॒ଵା ଦି॒ଵି କୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତି॑ ଭ॒କ୍ଷଯ୍ଯା ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ ବହୁ॒ଧା ଭଵ॑ନ୍ତି ।
ଯାଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ମ୍ପଯ॑ସୋ॒ନ୍ଦନ୍ତି॑ ଶୁ॒କ୍ରାସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥
ଶି॒ଵେନ॑ ମା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା ପଶ୍ଯତାପ ଶ୍ଶି॒ଵଯା॑ ତ॒ନୁଵୋପ॑ ସ୍ପୃଶତ॒ ତ୍ଵଚ॑-ମ୍ମେ ।
ସର୍ଵାଗ୍ଂ॑ ଅ॒ଗ୍ନୀଗ୍ଂ ର॑ଫ୍ସୁ॒ଷଦୋ॑ ହୁଵେ ଵୋ॒ ମଯି॒ ଵର୍ଚୋ॒ ବଲ॒ମୋଜୋ॒ ନିଧ॑ତ୍ତ ॥ 77ବ୍ ॥
ଆପୋ॑ ଭ॒ଦ୍ରା ଘୃ॒ତମିଦାପ॑ ଆସୁର॒ଗ୍ନୀ-ଷୋମୌ॑ ବିଭ୍ର॒ତ୍ଯାପ॒ ଇତ୍ତାଃ । ତୀ॒ଵ୍ରୋ ରସୋ॑ ମଧୁ॒ପୃଚା॑-ମରଙ୍ଗ॒ମ ଆ ମା᳚ ପ୍ରା॒ଣେନ॑ ସ॒ହ ଵର୍ଚ॑ସା ଗନ୍ନ୍ ।
ଆଦିତ୍ପ॑ଶ୍ଯା ମ୍ଯୁ॒ତଵା॑ ଶୃଣୋ॒ମ୍ଯାମା॒ ଘୋଷୋ॑ ଗଚ୍ଛତି॒ ଵାନ୍ନ॑ ଆସାମ୍ । ମନ୍ଯେ॑ ଭେଜା॒ନୋ ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ତର୍ହି॒ ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒ ଅତୃ॑ପଂ-ଯଁ॒ଦା ଵଃ॑ ॥ 77ଚ୍ ॥
35 ନାସଦାସୀଯ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.9.3-2.8.9.7)
ନାସ॑ଦାସୀ॒ନ୍ନୋ ସଦା॑ସୀତ୍ତ॒ଦାନୀ᳚ମ୍ । ନାସୀ॒ଦ୍ରଜୋ॒ ନୋ ଵ୍ଯୋ॑ମା-ପ॒ରୋଯତ୍ । କିମା ଵ॑ରୀଵଃ॒ କୁହ॒କସ୍ଯ॒ ଶର୍ମନ୍ନ୍॑ । ଅଭଂଃ॒ କିମା॑ସୀ॒-ଦ୍ଗହ॑ନ-ଙ୍ଗଭୀ॒ରମ୍ ॥ 78 ॥
ନ ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ର॒ମୃତ॒-ନ୍ତର୍ହି॒ ନ । ରାତ୍ରି॑ଯା॒ ଅହ୍ନ॑ ଆସୀ-ତ୍ପ୍ରକେ॒ତଃ । ଆନୀ॑ଦ ଵା॒ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ଧଯା॒ ତଦେକ᳚ମ୍ । ତସ୍ମା᳚ଦ୍ଧା॒ନ୍ଯ-ନ୍ନ ପ॒ରଃ କିଞ୍ଚ॒ନାସ॑ ।
ତମ॑ ଆସୀ॒-ତ୍ତମ॑ସା ଗୂ॒ଢମଗ୍ରେ᳚ ପ୍ରକେ॒ତମ୍ । ସ॒ଲି॒ଲଗ୍ଂ ସର୍ଵ॑ ମା ଇ॒ଦମ୍ । ତୁ॒ଚ୍ଛେ ନା॒ଭ୍ଵପି॑ହିତଂ॒ ଁଯଦାସୀ᳚ତ୍ । ତମ॑ସ॒ସ୍ ତନ୍ମ॑ହି॒ନା ଜା॑ଯ॒ତୈକ᳚ମ୍ ।
କାମ॒ସ୍ତଦଗ୍ରେ॒ ସମ॑ଵର୍ତ॒ତାଧି॑ । ମନ॑ସୋ॒ ରେତଃ॑ ପ୍ରଥ॒ମଂ-ଯଁଦାସୀ᳚ତ୍ ॥ 79 ॥
ସ॒ ତୋ ବନ୍ଧୁ॒ମସ॑ତି॒ ନିର॑ଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ । ହୃ॒ଦି-ପ୍ର॒ତୀଷ୍ଯା॑ କ॒ଵଯୋ॑ ମନୀ॒ଷା ।
ତି॒ର॒ଶ୍ଚୀନୋ॒ ଵିତ॑ତୋ ର॒ଶ୍ମି-ରେ॑ଷାମ୍ । ଅ॒ଧସ୍ଵି॑ଦା॒ସୀ(3) ଦୁ॒ପରି॑ସ୍ଵିଦାସୀ(3)ତ୍ ।
ରେ॒ତୋ॒ଧା ଆ॑ସ-ନ୍ମହି॒ମାନ॑ ଆସନ୍ନ୍ । ସ୍ଵ॒ଧା ଅ॒ଵସ୍ତା॒-ତ୍ପ୍ରଯ॑ତିଃ ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ ।
କୋ ଅ॒ଦ୍ଧା ଵେ॑ଦ॒କ ଇ॒ହ ପ୍ରଵୋ॑ଚତ୍ । କୁତ॒ ଆଜା॑ତା॒ କୁତ॑ ଇ॒ଯଂ-ଵିଁସୃ॑ଷ୍ଟିଃ ।
ଅ॒ର୍ଵାଗ୍ ଦେ॒ଵା ଅ॒ସ୍ଯ ଵି॒ସର୍ଜ॑ନାଯ । ଅଥା॒ କୋ ଵେ॑ଦ॒ ଯତ॑ ଆ ବ॒ଭୂଵ॑ ॥ 80 ॥
ଇ॒ଯଂ-ଵିଁସୃ॑ଷ୍ଟି॒-ର୍ଯତ॑ ଆବ॒ଭୂଵ॑ । ଯଦି॑ ଵା ଦ॒ଧେ ଯଦି॑ ଵା॒ ନ ।
ଯୋ ଅ॒ସ୍ଯାଦ୍ଧ୍ଯ॑କ୍ଷଃ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ । ସୋ ଅ॒ଙ୍ଗଵେ॑ଦ॒ ଯଦି॑ ଵା॒ ନ ଵେଦ॑ ।
କିଗ୍ଗ୍ସ୍ଵି॒ଦ୍ଵନଂ॒ କ ଉ॒ସ ଵୃ॒କ୍ଷ ଆ॑ସୀତ୍ । ଯତୋ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ନି॑ଷ୍ଟତ॒କ୍ଷୁଃ ।
ମନୀ॑ଷିଣୋ॒ ମନ॑ସା ପୃ॒ଚ୍ଛତେଦୁ॒ତତ୍ । ଯଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯତି॑ଷ୍ଠ॒-ଦ୍ଭୁଵ॑ନାନି ଧା॒ରଯନ୍ନ୍॑ । ବ୍ରହ୍ମ॒ଵନଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ସ ଵୃ॒କ୍ଷ ଆ॑ସୀତ୍ । ଯତୋ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ନି॑ଷ୍ଟତ॒କ୍ଷୁଃ ॥ ମନୀ॑ଷିଣୋ॒ ମନ॑ସା॒ ଵିବ୍ର॑ଵୀମି ଵଃ । ବ୍ରହ୍ମା॒ଦ୍ଧ୍ଯତି॑ଷ୍ଠ॒-ଦ୍ଭୁଵ॑ନାନି ଧା॒ରଯନ୍ନ୍॑ ॥ 81 ॥
36 ଭାଗ୍ଯ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.9.7-2.8.9.9)
ପ୍ରା॒ତର॒ଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ରା॒ତରିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ॑ ହଵାମହେ । ପ୍ରା॒ତ-ର୍ମି॒ତ୍ରା ଵରୁ॑ଣା ପ୍ରା॒ତର॒ଶ୍ଵିନା᳚ ।
ପ୍ରା॒ତ-ର୍ଭଗଂ॑ ପୂ॒ଷଣଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି᳚ମ୍ । ପ୍ରା॒ତସ୍ସୋମ॑ ମୁ॒ତ ରୁ॒ଦ୍ରଗ୍ଂ ହୁ॑ଵେମ ॥ ପ୍ର॒ତ॒ର୍ଜିତଂ॒ ଭଗ॑ମୁ॒ଗ୍ରଗ୍ଂ ହୁ॑ଵେମ । ଵ॒ଯ-ମ୍ପୁ॒ତ୍ରମଦି॑ତେ॒ର୍ଯୋ ଵି॑ଧ॒ର୍ତା । ଆ॒ଧ୍ରଶ୍ଚି॒ଦ୍ଯ-ମ୍ମନ୍ଯ॑ମାନ-ସ୍ତୁ॒ରଶ୍ଚି॑ତ୍ । ରାଜା॑ ଚି॒ଦ୍ଯ-ମ୍ଭଗଂ॑ ଭ॒କ୍ଷୀତ୍ଯାହ॑ ॥ 82 ॥
ଭଗ॒ପ୍ରଣେ॑ତ॒-ର୍ଭଗ॒ସତ୍ଯ॑ରାଧଃ । ଭଗେ॒ମା-ନ୍ଧିଯ॒ମୁଦ॑ଵ॒ ଦଦ॑ନ୍ନଃ । ଭଗ॒ପ୍ରଣୋ॑ ଜନଯ॒ ଗୋଭି॒ରଶ୍ଵୈଃ᳚ । ଭଗ॒ ପ୍ରନୃଭି॑-ର୍ନୃ॒ଵନ୍ତ॑ସ୍ସ୍ଯାମ ॥ ଉ॒ତେଦାନୀଂ॒ ଭଗ॑ଵନ୍ତସ୍ସ୍ଯାମ । ଉ॒ତ ପ୍ରପି॒ତ୍ଵ ଉ॒ତ ମଦ୍ଧ୍ଯେ॒ ଅହ୍ନା᳚ମ୍ । ଉ॒ତୋଦି॑ତା ମଘଵ॒ନ୍-ଥ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ । ଵ॒ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵାନାଗ୍ଂ॑ ସୁମ॒ତୌ ସ୍ଯା॑ମ ॥ ଭଗ॑ ଏ॒ଵ ଭଗ॑ଵାଗ୍ଂ ଅସ୍ତୁ ଦେଵାଃ । ତେନ॑ ଵ॒ଯ-ମ୍ଭଗ॑ଵନ୍ତ ସ୍ସ୍ଯାମ ॥ 83 ॥
ତନ୍ତ୍ଵା॑ ଭଗ॒ ସର୍ଵ॒ ଇଜ୍ଜୋ॑ହଵୀମି । ସନୋ॑ ଭଗ ପୁର ଏ॒ତା ଭ॑ଵେ॒ହ ॥ ସମ॑ଧ୍ଵ॒ରା-ଯୋ॒ଷସୋ॑-ଽନମନ୍ତ । ଦ॒ଧି॒କ୍ରାଵେ॑ଵ॒ ଶୁଚ॑ଯେ ପ॒ଦାଯ॑ । ଅ॒ର୍ଵା॒ଚୀ॒ନଂ-ଵଁ॑ସୁ॒ଵିଦଂ॒ ଭଗ॑ନ୍ନଃ । ରଥ॑ମି॒ଵାଶ୍ଵା॑ ଵା॒ଜିନ॒ ଆଵ॑ହନ୍ତୁ ॥ ଅଶ୍ଵା॑ଵତୀ॒-ର୍ଗୋମ॑ତୀ-ର୍ନ ଉ॒ଷାସଃ॑ । ଵୀ॒ରଵ॑ତୀ॒-ସ୍ସଦ॑ମୁଚ୍ଛନ୍ତୁ ଭ॒ଦ୍ରାଃ । ଘୃ॒ତ-ନ୍ଦୁହା॑ନା ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॒ ପ୍ରପୀ॑ନାଃ । ଯୂ॒ଯ-ମ୍ପା॑ତ ସ୍ଵ॒ସ୍ତିଭି॒-ସ୍ସଦା॑ନଃ ॥ 84 (25) ॥
37 ନକ୍ଷତ୍ର ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - କୃତ୍ତିକା ଦେଵତା - ଅଗ୍ନିଃ
ଅ॒ଗ୍ନିର୍ନଃ॑ ପାତୁ॒ କୃତ୍ତି॑କାଃ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ନ୍ଦେ॒ଵମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଇ॒ଦମା॑ସାଂଵିଁଚକ୍ଷ॒ଣମ୍ । ହ॒ଵିରା॒ସନ୍ ଜୁ॑ହୋତନ । ଯସ୍ଯ॒ ଭାନ୍ତି॑ ର॒ଶ୍ମଯୋ॒ ଯସ୍ଯ॑ କେ॒ତଵଃ॑ । ଯସ୍ଯେ॒ମା ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି॒ ସର୍ଵା᳚ । ସ କୃତ୍ତି॑କା ଭିର॒ଭି-ସଂ॒ଵଁସା॑ନଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ନୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ସୁ॑ଵି॒ତେ ଦ॑ଧାତୁ ॥ 1 ॥
37.2 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ରୋହିଣୀ ଦେଵତା - ପ୍ରଜାପତିଃ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ ରୋହି॒ଣୀ ଵେ॑ତୁ॒ ପତ୍ନୀ᳚ । ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପା ବୃହ॒ତୀ ଚି॒ତ୍ରଭା॑ନୁଃ ॥ 85 ॥
ସା ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ସୁଵି॒ତେ ଦ॑ଧାତୁ । ଯଥା॒ ଜୀଵେ॑ମ ଶ॒ରଦ॒ସ୍ସଵୀ॑ରାଃ । ରୋ॒ହି॒ଣୀ ଦେ॒ଵ୍ଯୁଦ॑ଗା-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଵିଶ୍ଵା॑ ରୂ॒ପାଣି॑ ପ୍ରତି॒ମୋଦ॑ମାନା । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷା॑ ଵ॒ର୍ଧଯ॑ନ୍ତୀ । ପ୍ରି॒ଯା ଦେ॒ଵାନା॒-ମୁପ॑ଯାତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ ॥ 2 ॥
37.3 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ମୃଗଶୀର୍ଷଃ ଦେଵତା - ସୋମଃ
ସୋମୋ॒ ରାଜା॑ ମୃଗଶୀ॒ର॒.ଷେଣ॒ ଆଗନ୍ନ୍॑ । ଶି॒ଵ-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ପ୍ରି॒ଯମ॑ସ୍ଯ॒ ଧାମ॑ । ଆ॒ପ୍ଯାଯ॑ମାନୋ ବହୁ॒ଧା ଜନେ॑ଷୁ । ରେତଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଂ-ଯଁଜ॑ମାନେ ଦଧାତୁ ॥ 86 ॥
ଯତ୍ତେ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ମୃଗଶୀ॒ର୍॒ଷମସ୍ତି॑ । ପ୍ରି॒ଯଗ୍ଂ ରା॑ଜ-ନ୍ପ୍ରି॒ଯତ॑ମ-ମ୍ପ୍ରି॒ଯାଣା᳚ମ୍ । ତସ୍ମୈ॑ ତେ ସୋମ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ । ଶନ୍ନ॑ ଏଧି ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଶଞ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ॥ 3 ॥
37.4 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଆର୍ଦ୍ରା ଦେଵତା - ରୁଦ୍ରଃ
ଆ॒ର୍ଦ୍ରଯା॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପ୍ରଥ॑ମା ନ ଏତି । ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑ ଦେ॒ଵାନାଂ॒ ପତି॑ରଘ୍ନି॒ଯାନା᳚ମ୍ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମସ୍ଯ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ । ମା ନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଗ୍ଂ ରୀ॑ରିଷ॒-ନ୍ମୋତ ଵୀ॒ରାନ୍ । ହେ॒ତୀ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ପରି॑ଣୋ ଵୃଣକ୍ତୁ । ଆ॒ର୍ଦ୍ରା ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ଞ୍ଜୁଷତାଗ୍ଂ ହ॒ଵିର୍ନଃ॑ ॥ 87 ॥
ପ୍ର॒ମୁ॒ଞ୍ଚମା॑ନୌ ଦୁରି॒ତାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ । ଅପା॒ଘଶଗ୍ଂ॑ ସନ୍ନୁ-ଦତା॒ମରା॑ତିମ୍ ॥ 4 ॥
37.5 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୁନର୍ଵସୁ ଦେଵତା - ଅଦିତିଃ
ପୁନ॑ର୍ନୋ ଦେ॒ଵ୍ଯଦି॑ତି-ସ୍ସ୍ପୃଣୋତୁ । ପୁନ॑ର୍ଵସୂ ନଃ॒ ପୁନ॒ରେତାଂ᳚-ଯଁ॒ଜ୍ଞମ୍ । ପୁନ॑ର୍ନୋ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଭିଯ॑ନ୍ତୁ॒ ସର୍ଵେ᳚ । ପୁନଃ॑ ପୁନର୍ଵୋ ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜାମଃ । ଏ॒ଵା ନ ଦେ॒ଵ୍ଯଦି॑ତିରନ॒ର୍ଵା । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଭ॒ର୍ତ୍ରୀ ଜଗ॑ତଃ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା । ପୁନ॑ର୍ଵସୂ ହ॒ଵିଷା॑ ଵ॒ର୍ଧଯ॑ନ୍ତୀ । ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒-ମପ୍ଯେ॑ତୁ॒ ପାଥଃ॑ ॥ 5 (88) ॥
37.6 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୁଷ୍ଯଃ ଦେଵତା - ବୃହସ୍ପତିଃ
ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ପ୍ରଥ॒ମଞ୍ଜାଯ॑ମାନଃ । ତି॒ଷ୍ଯ॑-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ॒ଭି ସମ୍ବ॑ଭୂଵ । ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑ ଦେ॒ଵାନାଂ॒ ପୃତ॑ନାସୁ ଜି॒ଷ୍ଣୁଃ । ଦି॒ଶୋ ନୁ॒ ସର୍ଵା॒ ଅଭ॑ଯନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ । ତି॒ଷ୍ଯଃ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦୁ॒ତ ମ॑ଧ୍ଯ॒ତୋ ନଃ॑ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑-ର୍ନଃ॒ ପରି॑ପାତୁ ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ବାଧେ॑ ତା॒-ନ୍ଦ୍ଵେଷୋ॒ ଅଭ॑ଯ-ଙ୍କୃଣୁତାମ୍ । ସୁ॒ଵୀର୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ପତ॑ଯସ୍ଯାମ ॥ 6 ॥
37.7 ନକ୍ଷତ୍ରଂ -ଆଶ୍ରେଷଂ ଦେଵତା - ସର୍ପାଃ
ଇ॒ଦଗ୍ଂ ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॑ ହ॒ଵିର॑ସ୍ତୁ॒ ଜୁଷ୍ଟ᳚ମ୍ । ଆ॒ଶ୍ରେ॒ଷା ଯେଷା॑ ମନୁ॒ଯନ୍ତି॒ ଚେତଃ॑ ॥ 89 ॥
ଯେ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୃଥି॒ଵୀଂ-କ୍ଷି॒ଯନ୍ତି॑ । ତେନ॑ ସ୍ସ॒ର୍ପାସୋ॒ ହଵ॒ମାଗ॑ମିଷ୍ଠାଃ । ଯେ ରୋ॑ଚ॒ନେ ସୂର୍ଯ॒ସ୍ଯାପି॑ ସ॒ର୍ପାଃ । ଯେ ଦିଵଂ॑ ଦେ॒ଵୀ-ମନୁ॑ସ॒ଞ୍ଚର॑ନ୍ତି । ଯେଷା॑ମାଶ୍ରେ॒ଷା ଅ॑ନୁ॒ଯନ୍ତି॒ କାମ᳚ମ୍ । ତେଭ୍ଯ॑-ସ୍ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॒ ମଧୁ॑-ମଜ୍ଜୁହୋମି ॥ 7 ॥
37.8 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ମଘା ଦେଵତା - ପିତରଃ
ଉପ॑ହୂତାଃ ପି॒ତରୋ॒ ଯେ ମ॒ଘାସୁ॑ । ମନୋ॑ଜଵସ-ସ୍ସୁ॒କୃତ॑-ସ୍ସୁକୃ॒ତ୍ଯାଃ । ତେ ନୋ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେ॒ ହଵ॒ମାଗ॑ମିଷ୍ଠାଃ । ସ୍ଵ॒ଧାଭି॑-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରଯ॑ତ-ଞ୍ଜୁଷନ୍ତାମ୍ ॥ 90 ॥
ଯେ ଅ॑ଗ୍ନିଦ॒ଗ୍ଧା ଯେ-ଽନ॑ଗ୍ନି-ଦଗ୍ଧାଃ । ଯେ॑-ଽମୁଁଲୋ॒କ-ମ୍ପି॒ତରଃ॑ କ୍ଷି॒ଯନ୍ତି॑ । ଯାଗ୍ଶ୍ଚ॑ ଵି॒ଦ୍ମଯାଗ୍ଂ ଉ॑ ଚ॒ ନ ପ୍ର॑ଵି॒ଦ୍ମ । ମ॒ଘାସୁ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ସୁକୃ॑ତ-ଞ୍ଜୁଷନ୍ତାମ୍ ॥ 8 ॥
37.9 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୂର୍ଵଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ ଦେଵତା - ଅର୍ଯମା
ଗଵାଂ॒ ପତିଃ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ-ନାମସି॒ ତ୍ଵମ୍ । ତଦ॑ର୍ଯମନ୍ ଵରୁଣ ମିତ୍ର॒ ଚାରୁ॑ । ତନ୍ତ୍ଵା॑ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସ॑ନି॒ତାରଗ୍ଂ॑ ସନୀ॒ନାମ୍ । ଜୀ॒ଵା ଜୀଵ॑ନ୍ତ॒ମୁପ॒ ସଂଵିଁ॑ଶେମ । ଯେନେ॒ମା ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି॒ ସଞ୍ଜି॑ତା । ଯସ୍ଯ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑ନୁସଂ॒ଯଁନ୍ତି॒ ଚେତଃ॑ ॥ 91 ॥
ଅ॒ର୍ଯ॒ମା ରାଜା॒-ଽଜର॒ସ୍ତୁ ଵି॑ଷ୍ମାନ୍ । ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀନା-ମୃଷ॒ଭୋ ରୋ॑ରଵୀତି ॥ 9 ॥
37.10 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଉତ୍ତର ଫ॑ଲ୍ଗୁନୀ ଦେଵତା - ଭଗଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑ ଦେ॒ଵାନାଂ᳚ ଭଗଵୋ ଭଗାସି । ତତ୍ତ୍ଵା॑ ଵିଦୁଃ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ॒-ସ୍ତସ୍ଯ॑ ଵିତ୍ତାତ୍ । ଅ॒ସ୍ମଭ୍ଯଂ॑-କ୍ଷ॒ତ୍ରମ॒ଜରଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯ᳚ମ୍ । ଗୋମ॒ଦଶ୍ଵ॑-ଵ॒ଦୁପ॒ସନ୍ନୁ॑-ଦେ॒ହ । ଭଗୋ॑ହ ଦା॒ତା ଭଗ॒ ଇତ୍ପ୍ର॑ଦା॒ତା । ଭଗୋ॑ ଦେ॒ଵୀଃ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ॒-ରାଵି॑ଵେଶ । ଭଗ॒ସ୍ଯେତ୍ତ-ମ୍ପ୍ର॑ସ॒ଵ-ଙ୍ଗ॑ମେମ । ଯତ୍ର॑ ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସ॑ଧ॒ମାଦଂ॑ ମଦେମ । ॥ 10/ 92 ॥
37.11 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ହସ୍ତଃ ଦେଵତା - ସଵିତ
ଆଯା॑ତୁ ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତୋ ପ॑ଯାତୁ । ହି॒ର॒ଣ୍ଯଯେ॑ନ ସୁ॒ଵୃତା॒ ରଥେ॑ନ । ଵହ॒ନ୍॒. ହସ୍ତଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଭଗଂ॑ ଁଵିଦ୍ମ॒ନାପ॑ସମ୍ । ପ୍ର॒ଯଚ୍ଛ॑ନ୍ତଂ॒ ପପୁ॑ରିଂ॒ ପୁଣ୍ଯ॒ମଚ୍ଛ॑ । ହସ୍ତଃ॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛ ତ୍ଵ॒ମୃତଂ॒ ଁଵସୀ॑ଯଃ । ଦକ୍ଷି॑ଣେନ॒ ପ୍ରତି॑ଗୃଭ୍ଣୀମ ଏନତ୍ ।
ଦା॒ତାର॑-ମ॒ଦ୍ଯ ସ॑ଵି॒ତା ଵି॑ଦେଯ । ଯୋ ନୋ॒ ହସ୍ତା॑ଯ ପ୍ରସୁ॒ଵାତି॑ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ ॥ 11 ॥
37.12 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଚିତ୍ରା ଦେଵତା - ତ୍ଵଷ୍ଟା
ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ॒ଭ୍ଯେ॑ତି ଚି॒ତ୍ରାମ୍ । ସୁ॒ଭଗ୍ଂ ସ॑ସଂଯୁଁଵ॒ତିଗ୍ଂ ରୋଚ॑ମାନାମ୍ ॥ 93 ॥
ନି॒ଵେ॒ଶଯ॑ନ୍ନ॒-ମୃତା॒-ନ୍ମର୍ତ୍ଯାଗ୍॑ଶ୍ଚ । ରୂ॒ପାଣି॑ ପି॒ଗ୍ଂ॒ଶ-ନ୍ଭୁଵ॑ନାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ । ତନ୍ନ॒ସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ତଦୁ॑ ଚି॒ତ୍ରା ଵିଚ॑ଷ୍ଟାମ୍ । ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ଭୂରି॒ଦା ଅ॑ସ୍ତୁ॒ ମହ୍ଯ᳚ମ୍ । ତନ୍ନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଂ-ଵୀଁ॒ରଵ॑ତୀଗ୍ଂ ସନୋତୁ । ଗୋଭି॑ର୍ନୋ॒ ଅଶ୍ଵୈ॒-ସ୍ସମ॑ନକ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ ॥ 12 ॥
37.13 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ସ୍ଵାତୀ ଦେଵତା - ଵାଯୁଃ
ଵା॒ଯୁ-ର୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ॒ଭ୍ଯେ॑ତି॒ ନିଷ୍ଟ୍ଯା᳚ମ୍ । ତି॒ଗ୍ମଶୃଂ॑ଗୋ ଵୃଷ॒ଭୋ ରୋରୁ॑ଵାଣଃ । ସ॒ମୀ॒ରଯ॒-ନ୍ଭୁଵ॑ନା ମାତ॒ରିଶ୍ଵା᳚ । ଅପ॒ ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି ନୁଦତା॒ମରା॑ତୀଃ ॥ 94 ॥
ତନ୍ନୋ॑ ଵା॒ଯସ୍ତଦୁ॒ ନିଷ୍ଟ୍ଯା॑ ଶୃଣୋତୁ । ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ଭୂରି॒ଦା ଅ॑ସ୍ତୁ॒ ମହ୍ଯ᳚ମ୍ । ତନ୍ନୋ॑ ଦେ॒ଵାସୋ॒ ଅନୁ॑ ଜାନନ୍ତୁ॒ କାମ᳚ମ୍ । ଯଥା॒ ତରେ॑ମ ଦୁରି॒ତାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ ॥ 13 ॥
37.14 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଵିଶାଖା ଦେଵତା - ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀଃ
ଦୂ॒ର-ମ॒ସ୍ମଚ୍ଛତ୍ର॑ଵୋ ଯନ୍ତୁ ଭୀ॒ତାଃ । ତଦି॑ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ କୃ॑ଣୁତାଂ॒ ତ-ଦ୍ଵିଶା॑ଖେ । ତନ୍ନୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅନୁ॑ମଦନ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ । ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦଭ॑ଯନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣା॒-ମଧି॑ପତ୍ନୀ॒ ଵିଶା॑ଖେ । ଶ୍ରେଷ୍ଠା॑-ଵିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ଗୋ॒ପୌ ॥ 95 ॥
ଵିଷୂ॑ଚ॒-ଶ୍ଶତ୍ରୂ॑ନପ॒ବାଧ॑ମାନୌ । ଅପ॒କ୍ଷୁଧ॑-ନ୍ନୁଦତା॒ମରା॑ତିମ୍ । ॥ 14 ॥
37.15 ପୌର୍ଣମାସି
ପୂ॒ର୍ଣା ପ॒ଶ୍ଚାଦୁ॒ତ ପୂ॒ର୍ଣା ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଉନ୍ମ॑ଧ୍ଯ॒ତଃ ପୌ᳚ର୍ଣମା॒ସୀ ଜି॑ଗାଯ । ତସ୍ଯାଂ᳚ ଦେ॒ଵା ଅଧି॑ ସଂ॒ଵଁସ॑ନ୍ତଃ । ଉ॒ତ୍ତ॒ମେ ନାକ॑ ଇ॒ହ ମା॑ଦଯନ୍ତାମ୍ । ପୃ॒ଥ୍ଵୀ ସୁ॒ଵର୍ଚା॑ ଯୁଵ॒ତି-ସ୍ସ॒ଜୋଷାଃ᳚ । ପୌ॒ର୍ଣ॒ମା॒ସ୍ଯୁଦ॑ଗା॒-ଚ୍ଛୋଭ॑ମାନା । ଆ॒ପ୍ଯା॒ଯ-ଯ॑ନ୍ତୀ ଦୁରି॒ତାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ । ଉ॒ରୁ-ନ୍ଦୁହାଂ॒ ଯଁଜ॑ମାନାଯ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ ॥ 15/96 (26) ॥
37.16 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଅନୂରାଧା ଦେଵତା - ମିତ୍ରଃ
ଋ॒ଦ୍ଧ୍ଯାସ୍ମ॑ ହ॒ଵ୍ଯୈ-ର୍ନମ॑ସୋପ॒ସଦ୍ଯ॑ । ମି॒ତ୍ର-ନ୍ଦେ॒ଵ-ମ୍ମି॑ତ୍ର॒ଧେଯ॑ନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ । ଅ॒ନୂ॒ରା॒ଧାନ୍. ହ॒ଵିଷା॑ ଵ॒ର୍ଧଯ॑ନ୍ତଃ । ଶ॒ତ-ଞ୍ଜୀ॑ଵେମ ଶ॒ରଦ॒ସ୍ସଵୀ॑ରାଃ । ଚି॒ତ୍ରଂ-ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒-ମୁଦ॑ଗା-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଅ॒ନୂ॒ରା॒ଧାସ॒ ଇତି॒ ଯ-ଦ୍ଵଦ॑ନ୍ତି । ତନ୍ମି॒ତ୍ର ଏ॑ତି ପ॒ଥିଭି॑-ର୍ଦେଵ॒ଯାନୈଃ᳚ । ହି॒ର॒ଣ୍ଯଯୈ॒-ର୍ଵିତ॑ତୈ-ର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ ॥ 16 ॥
37.17 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଦେଵତା - ଇନ୍ଦ୍ରଃ
ଇନ୍ଦ୍ରୋ᳚ ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠା ମନୁ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମେତି । ଯସ୍ମି॑ନ୍ ଵୃ॒ତ୍ରଂ-ଵୃଁ॑ତ୍ର॒ ତୂର୍ଯେ॑ ତ॒ତାର॑ ॥ 97 ॥
ତସ୍ମି॑ନ୍ ଵ॒ଯ-ମ॒ମୃତଂ॒ ଦୁହା॑ନାଃ । କ୍ଷୁଧ॑ନ୍ତରେମ॒ ଦୁରି॑ତିଂ॒ ଦୁରି॑ଷ୍ଟିମ୍ । ପୁ॒ର॒ନ୍ଦ॒ରାଯ॑ ଵୃଷ॒ଭାଯ॑ ଧୃ॒ଷ୍ଣଵେ᳚ । ଅଷା॑ଢାଯ॒ ସହ॑ମାନାଯ ମୀ॒ଢୁଷେ᳚ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠା ମଧୁ॑ମ॒ଦ୍ଦୁହା॑ନା । ଉ॒ରୁ-ଙ୍କୃ॑ଣୋତୁ॒ ଯଜ॑ମାନାଯ ଲୋ॒କମ୍ ॥ 17 ॥
37.18 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ମୂଲଂ ଦେଵତା - ପ୍ରଜାପତିଃ
ମୂଲଂ॑ ପ୍ର॒ଜାଂ-ଵୀଁ॒ରଵ॑ତୀଂ-ଵିଁଦେଯ । ପରା᳚ଚ୍ଯେତୁ॒ ନିର୍-ଋ॑ତିଃ ପରା॒ଚା । ଗୋଭି॒-ର୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ପ॒ଶୁଭି॒-ସ୍ସମ॑କ୍ତମ୍ । ଅହ॑-ର୍ଭୂଯା॒-ଦ୍ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ମହ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ 98 ॥
ଅହ॑ର୍ନୋ ଅ॒ଦ୍ଯ ସୁ॑ଵି॒ତେ ଦ॑ଧାତୁ । ମୂଲଂ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒ମିତି॒ ଯ-ଦ୍ଵଦ॑ନ୍ତି । ପରା॑ଚୀଂ-ଵାଁ॒ଚା ନିର୍-ଋ॑ତି-ନ୍ନୁଦାମି । ଶି॒ଵ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଯୈ॑ ଶି॒ଵମ॑ସ୍ତୁ॒ ମହ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ 18 ॥
37.19 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୂର୍ଵାଷାଢା ଦେଵତା - ଆପଃ
ଯା ଦି॒ଵ୍ଯା ଆପଃ॒ ପଯ॑ସା ସମ୍ବଭୂ॒ଵୁଃ । ଯା ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ ଉ॒ତ ପାର୍ଥି॑ଵୀ॒ର୍ଯାଃ ।
ଯାସା॑ମଷା॒ଢା ଅ॑ନୁ॒ଯନ୍ତି॒ କାମ᳚ମ୍ । ତା ନ॒ ଆପ॒-ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ । ଯାଶ୍ଚ॒ କୂପ୍ଯା॒ ଯାଶ୍ଚ॑ ନା॒ଦ୍ଯା᳚-ସ୍ସମୁ॒ଦ୍ରିଯାଃ᳚ । ଯାଶ୍ଚ॑ ଵୈଶ॒ନ୍ତୀରୁ॒ତ ପ୍ରା॑ସ॒ଚୀର୍ଯାଃ ॥ 99 ॥
ଯାସା॑ମଷା॒ଢା ମଧୁ॑ ଭ॒କ୍ଷଯ॑ନ୍ତି । ତା ନ॒ ଆପ॒-ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥ 19 ॥
37.20 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଉତ୍ତରାଷାଢା ଦେଵତା - ଵିଶ୍ଵେଦେଵଃ
ତନ୍ନୋ॒ ଵିଶ୍ଵେ॒ ଉପ॑ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ । ତଦ॑ଷା॒ଢା ଅ॒ଭି ସଂଯଁ॑ନ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ । ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ପ୍ରଥତା-ମ୍ପ॒ଶୁଭ୍ଯଃ॑ । କୃ॒ଷି-ର୍ଵୃ॒ଷ୍ଟି-ର୍ଯଜ॑ମାନାଯ କଲ୍ପତାମ୍ । ଶୁ॒ଭ୍ରାଃ କ॒ନ୍ଯା॑ ଯୁଵ॒ତଯ॑-ସ୍ସୁ॒ପେଶ॑ସଃ । କ॒ର୍ମ॒କୃତ॑-ସ୍ସୁ॒କୃତୋ॑ ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଵତୀଃ । ଵିଶ୍ଵା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵାନ୍. ହ॒ଵିଷା॑ ଵ॒ର୍ଧଯ॑ନ୍ତୀଃ । ଅ॒ଷା॒ଢାଃ କାମ॒ ମୁପ॑ଯାନ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ ॥ 20/100 ॥
37.21 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଅଭିଜିଦ ଦେଵତା - ବ୍ରହ୍ମା
ଯସ୍ମି॒-ନ୍ବ୍ରହ୍ମା॒-ଽଭ୍ଯଜ॑ଯ॒-ଥ୍ସର୍ଵ॑ମେ॒ତତ୍ । ଅ॒ମୁଞ୍ଚ॑ ଲୋ॒କ ମି॒ଦମୂ॑ଚ॒ ସର୍ଵଂ᳚। ତନ୍ନୋ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମଭି॒ଜି-ଦ୍ଵି॒ଜିତ୍ଯ॑ । ଶ୍ରିଯ॑-ନ୍ଦଧା॒ତ୍ଵହୃ॑ଣୀଯମାନମ୍ । ଉ॒ଭୌ ଲୋ॒କୌ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ସଞ୍ଜି॑ତେ॒ମୌ । ତନ୍ନୋ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମଭି॒ଜି-ଦ୍
ଵିଚ॑ଷ୍ଟାମ୍ । ତସ୍ମି॑ନ୍ ଵ॒ଯ-ମ୍ପୃତ॑ନା॒ ସ୍ସଞ୍ଜ॑ଯେମ । ତନ୍ନୋ॑ ଦେ॒ଵାସୋ॒ ଅନୁ॑ଜାନନ୍ତୁ॒ କାମ᳚ମ୍ ॥ 21 ॥
37.22 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଶ୍ରଵଣଂ ଦେଵତା - ଵିଷ୍ଣୁଃ
ଶୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତି॑ ଶ୍ରୋ॒ଣା-ମ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ ଗୋ॒ପାମ୍ । ପୁଣ୍ଯା॑ମସ୍ଯା॒ ଉପ॑ଶୃଣୋମି॒ ଵାଚ᳚ମ୍ ॥ 101 ॥
ମ॒ହୀ-ନ୍ଦେ॒ଵୀଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ॑ପତ୍ନୀ ମଜୂ॒ର୍ଯାମ୍ । ପ୍ର॒ତୀଚୀ॑ ମେନାଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜାମଃ । ତ୍ରେ॒ଧା ଵିଷ୍ଣୁ॑-ରୁରୁଗା॒ଯୋ ଵିଚ॑କ୍ରମେ । ମ॒ହୀ-ନ୍ଦିଵଂ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ୍ ।
ତଚ୍ଛ୍ରୋ॒ଣୈତି॒ ଶ୍ରଵ॑-ଇ॒ଚ୍ଛମା॑ନା । ପୁଣ୍ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒ ଶ୍ଲୋକଂ॒ ଁଯଜ॑ମାନାଯ କୃଣ୍ଵ॒ତୀ ॥ 22 ॥
37.23 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଶ୍ରଵିଷ୍ଟା ଦେଵତା - ଵସଵଃ
ଅ॒ଷ୍ଟୌ ଦେ॒ଵା ଵସ॑ଵସ୍ସୋ॒ମ୍ଯାସଃ॑ । ଚତ॑ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀ ର॒ଜରା॒-ଶ୍ଶ୍ରଵି॑ଷ୍ଠାଃ । ତେ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ରଜ॑ସଃ ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରୀଣ॑-ମ॒ମୃତଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ॥ 102 ॥
ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ଵସ॑ଵଃ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତୋ॑-ଽଭିଯ॑ନ୍ତୁ॒ ଶ୍ରଵି॑ଷ୍ଠାଃ । ପୁଣ୍ଯ॒ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ॒ଭି ସଂଵିଁ॑ଶାମ । ମା ନୋ॒ ଅରା॑ତି-ର॒ଘଶ॒ଗ୍ଂ॒ ସାଗନ୍ନ୍॑ ॥ 23 ॥
37.24 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଶତଭିଷକ୍ ଦେଵତା - ଵରୁଣଃ
କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ରାଜା॒ ଵରୁ॑ଣୋ-ଽଧିରା॒ଜଃ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣାଗ୍ଂ ଶ॒ତଭି॑ଷ॒ଗ୍ ଵସି॑ଷ୍ଠଃ । ତୌ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ କୃଣୁତୋ ଦୀ॒ର୍ଘମାଯୁଃ॑ । ଶ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ହସ୍ରା॑ ଭେଷ॒ଜାନି॑ ଧତ୍ତଃ । ଯ॒ଜ୍ଞନ୍ନୋ॒ ରାଜା॒ ଵରୁ॑ଣ॒ ଉପ॑ଯାତୁ । ତନ୍ନୋ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଅ॒ଭିସଂଯଁ॑ନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ ॥ 103 ॥
ତନ୍ନୋ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଗ୍ଂ ଶ॒ତଭି॑ଷଗ୍ ଜୁଷା॒ଣମ୍ । ଦୀ॒ର୍ଘମାଯୁଃ॒ ପ୍ରତି॑ର-ଦ୍ଭେଷ॒ଜାନି॑ ॥ 24 ॥
37.25 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୂର୍ଵପ୍ରୋଷ୍ଠପଦା ଦେଵତା - ଅଜଯେକପାଦଃ
ଅ॒ଜ ଏକ॑ପା॒-ଦୁଦ॑ଗା-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଵିଶ୍ଵା॑ ଭୂ॒ତାନି॑ ପ୍ରତି॒ ମୋଦ॑ମାନଃ । ତସ୍ଯ॑ ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵଂ-ଯଁ॑ନ୍ତି॒ ସର୍ଵେ᳚ । ପ୍ରୋ॒ଷ୍ଠ॒ପ॒ଦାସୋ॑ ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ ଗୋ॒ପାଃ । ଵି॒ଭ୍ରାଜ॑ମାନ-ସ୍ସମିଧା॒ନ ଉ॒ଗ୍ରଃ । ଆ-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମରୁହ॒ଦ-ଗ॒ନ୍ଦ୍ଯାମ୍ । ତଗ୍ଂ ସୂର୍ଯ॑-ନ୍ଦେ॒ଵ-ମ॒ଜମେକ॑ପାଦମ୍ । ପ୍ରୋ॒ଷ୍ଠ॒ପ॒ଦାସୋ॒ ଅନୁ॑ଯନ୍ତି॒ ସର୍ଵେ᳚ ॥ 25 / 104 ॥
37.26 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଉତ୍ତରପ୍ରୋଷ୍ଠପଦା ଦେଵତା - ଅହିର୍ବୁଦ୍ଧ୍ନିଯଃ
ଅହି॑ ର୍ବୁ॒ଦ୍ଧ୍ନିଯଃ॒ ପ୍ରଥ॑ମାନ ଏତି । ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑ ଦେ॒ଵାନା॑ମୁ॒ତ ମାନୁ॑ଷାଣାମ୍ । ତ-ମ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣା-ସ୍ସୋ॑ମ॒ପା-ସ୍ସୋ॒ମ୍ଯାସଃ॑ । ପ୍ରୋ॒ଷ୍ଠ॒ପ॒ଦାସୋ॑ ଅ॒ଭିର॑କ୍ଷନ୍ତି॒ ସର୍ଵେ᳚ । ଚ॒ତ୍ଵାର॒ ଏକ॑ମ॒ଭି କର୍ମ॑ ଦେ॒ଵାଃ । ପ୍ରୋ॒ଷ୍ଠ॒ପ॒ଦାସ॒ ଇତି॒ ଯାନ୍. ଵଦ॑ନ୍ତି । ତେ ବୁ॒ଦ୍ଧନିଯଂ॑ ପରି॒ଷଦ୍ଯଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତୁ॒ଵନ୍ତଃ॑ । ଅହିଗ୍ଂ॑ ରକ୍ଷନ୍ତି॒ ନମ॑ସୋପ॒ସଦ୍ଯ॑ ॥ 26 ॥
37.27 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ରେଵତୀ ଦେଵତା - ପୂଷା
ପୂ॒ଷା ରେ॒ଵତ୍ଯନ୍ଵେ॑ତି॒ ପନ୍ଥା᳚ମ୍ । ପୁ॒ଷ୍ଟି॒ପତୀ॑ ପଶୁ॒ପା ଵାଜ॑ବସ୍ତ୍ଯୌ ॥ 105 ॥
ଇ॒ମାନି॑ ହ॒ଵ୍ଯା ପ୍ରଯ॑ତା ଜୁଷା॒ଣା । ସୁ॒ଗୈର୍ନୋ॒ ଯାନୈ॒ରୁପ॑ଯାତାଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞମ୍ । କ୍ଷୁ॒ଦ୍ରା-ନ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ର॑କ୍ଷତୁ ରେ॒ଵତୀ॑ ନଃ । ଗାଵୋ॑ ନୋ॒ ଅଶ୍ଵା॒ଗ୍ଂ॒ ଅନ୍ଵେ॑ତୁ ପୂ॒ଷା । ଅନ୍ନ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷ॑ନ୍ତୌ ବହୁ॒ଧା ଵିରୂ॑ପମ୍ । ଵାଜଗ୍ଂ॑ ସନୁତାଂ॒ ଁଯଜ॑ମାନାଯ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ ॥ 27 ॥
37.28 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଅଶ୍ଵିନୀ ଦେଵତା - ଅଶ୍ଵିନୀ ଦେଵ
ତଦ॒ଶ୍ଵିନା॑-ଵଶ୍ଵ॒ଯୁଜୋପ॑ଯାତାମ୍ । ଶୁଭ॒ଙ୍ଗମି॑ଷ୍ଠୌ ସୁ॒ଯମେ॑ଭି॒ରଶ୍ଵୈଃ᳚ । ସ୍ଵନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ନ୍ତୌ । ମଧ୍ଵା॒ ସମ୍ପୃ॑କ୍ତୌ॒ ଯଜୁ॑ଷା॒ ସମ॑କ୍ତୌ ॥ 106 ॥
ଯୌ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ଭି॒ଷଜୌ॑ ହଵ୍ଯଵା॒ହୌ । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଦୂ॒ତା-ଵ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ ଗୋ॒ପୌ । ତୌ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଂ-ଜୁଜୁଷା॒ଣୋ-ପ॑ଯାତାମ୍ । ନମୋ॒-ଽଶ୍ଵିଭ୍ଯାଂ᳚ କୃଣୁମୋ-ଽଶ୍ଵ॒ଯୁଗ୍ଭ୍ଯା᳚ମ୍ ॥ 28 ॥
37.29 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଅପଭରଣୀ ଦେଵତା - ଯମଃ
ଅପ॑ ପା॒ପ୍ମାନଂ॒ ଭର॑ଣୀ-ର୍ଭରନ୍ତୁ । ତ-ଦ୍ଯ॒ମୋ ରାଜା॒ ଭଗ॑ଵା॒ନ୍॒. ଵିଚ॑ଷ୍ଟାମ୍ । ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ରାଜା॑ ମହ॒ତୋ ମ॒ହାନ୍. ହି । ସୁ॒ଗନ୍ନଃ॒ ପନ୍ଥା॒ମଭ॑ଯ-ଙ୍କୃଣୋତୁ । ଯସ୍ମି॒-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେ ଯ॒ମ ଏତି॒ ରାଜା᳚ । ଯସ୍ମି॑ନ୍ନେନ-ମ॒ଭ୍ଯଷିଂ॑ଚନ୍ତ ଦେ॒ଵାଃ । ତଦ॑ସ୍ଯ ଚି॒ତ୍ରଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜାମ । ଅପ॑ ପା॒ପ୍ମାନଂ॒ ଭର॑ଣୀ-ର୍ଭରନ୍ତୁ ॥ 29 ॥
37.30 ଅମାଵାସି
ନି॒ଵେଶ॑ନୀ॒ ଯତ୍ତେ॑ ଦେ॒ଵା ଅଦ॑ଧୁଃ ।
ନି॒ଵେଶ॑ନୀ ସ॒ଙ୍ଗମ॑ନୀ॒ ଵସୂ॑ନାଂ॒ ଁଵିଶ୍ଵା॑ ରୂ॒ପାଣି॒ ଵସୂ᳚ନ୍ଯା-ଵେ॒ଶଯ॑ନ୍ତୀ । ସ॒ହ॒ସ୍ର॒ପୋ॒ଷଗ୍ଂ ସୁ॒ଭଗା॒ ରରା॑ଣା॒ ସା ନ॒ ଆଗ॒ନ୍ ଵର୍ଚ॑ସା ସଂଵିଁଦା॒ନା ।
ଯତ୍ତେ॑ ଦେ॒ଵା ଅଦ॑ଧୁ-ର୍ଭାଗ॒ଧେଯ॒-ମମା॑ଵାସ୍ଯେ
ସଂ॒ଵଁସ॑ନ୍ତୋ ମହି॒ତ୍ଵା । ସା ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପି॑ପୃହି ଵିଶ୍ଵଵାରେ ର॒ଯିନ୍ନୋ॑ ଧେହି ସୁଭଗେ ସୁ॒ଵୀରଂ᳚ ॥ 30/107 (27) ॥
37.31 ଚନ୍ଦ୍ରମା
ନଵୋ॑ ନଵୋ ଭଵତି॒ ଜାଯ॑ମାନୋ॒ ଯମା॑ଦି॒ତ୍ଯା ଅ॒ଗ୍ଂ॒ଶୁମା᳚-ପ୍ଯା॒ଯଯ॑ନ୍ତି ।
ନଵୋ॑ ନଵୋ ଭଵତି॒ ଜାଯ॑ମା॒ନୋ-ଽହ୍ନା᳚-ଙ୍କେ॒ତୁ-ରୁ॒ଷସା॑ ମେ॒ତ୍ଯଗ୍ରେ᳚ ।
ଭା॒ଗ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଵିଦ॑ଧାତ୍ଯା॒ଯ-ନ୍ପ୍ରଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା᳚ସ୍ତିରତି ଦୀ॒ର୍ଘମାଯୁଃ॑ ।
ଯମା॑ଦି॒ତ୍ଯା ଅ॒ଗ୍ଂ॒ଶୁମା᳚ପ୍ଯା॒ଯଯ॑ନ୍ତି॒ ଯମକ୍ଷି॑ତ॒-ମକ୍ଷି॑ତଯଃ॒ ପିବ॑ନ୍ତି ।
ତେନ॑ ନୋ॒ ରାଜା॒ ଵରୁ॑ଣୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ ରାପ୍ଯା॑ଯଯନ୍ତୁ॒ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ଗୋ॒ପାଃ ।
37.32 ଅହୋ ରାତ୍ରୀ
ଯେ ଵିରୂ॑ପେ॒ ସମ॑ନସା ସଂ॒ଵ୍ଯଁଯ॑ନ୍ତୀ । ସ॒ମା॒ନ-ନ୍ତନ୍ତୁଂ॑ ପରିତା-ତ॒ନାତେ᳚ ।
ଵି॒ଭୂ ପ୍ର॒ଭୂ ଅ॑ନୁ॒ଭୂ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ହୁଵେ । ତେ ନୋ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେ॒ ହଵ॒ମାଗ॑ମେତମ୍ ।
ଵ॒ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵୀ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ସଂଵିଁଦା॒ନାଃ । ସୁ॒ରତ୍ନା॑ସୋ ଦେ॒ଵଵୀ॑ତିଂ॒ ଦଧା॑ନାଃ ॥ 108 ॥
ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ହ॒ଵିଷା॑ ଵ॒ର୍ଧଯ॑ନ୍ତଃ । ଅତି॑ ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମତି॑ମୁକ୍ତ୍ଯା ଗମେମ ॥
37.33 ଉଷା
ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଵ ଦୃଶ୍ଯାଯ॒ତୀ । ଵ୍ଯୁ॒ଚ୍ଛନ୍ତୀ॑ ଦୁହି॒ତା ଦି॒ଵଃ । ଅ॒ପୋ ମ॒ହୀ ଵୃ॑ଣୁତେ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା । ତମୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍-କୃଣୋତି ସୂ॒ନରୀ᳚ ।
ଉଦୁ॒ ସ୍ତ୍ରିଯା᳚ସ୍ସଚତେ॒ ସୂର୍ଯଃ॑ । ସ ଚା॑ ଉ॒ଦ୍ଯନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର ମର୍ଚି॒ମତ୍ ।
ତଵେ ଦୁ॑ଷୋ॒ ଵ୍ଯୁଷି॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ଚ । ସମ୍ଭ॒କ୍ତେନ॑ ଗମେମହି ॥ 109 ॥
37.34 ନକ୍ଷତ୍ରଃ
ତନ୍ନୋ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର ମର୍ଚି॒ମତ୍ । ଭା॒ନୁ॒ମତ୍ତେଜ॑ ଉ॒ଚ୍ଛର॑ତ୍ । ଉପ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମି॒ହାଗ॑ମତ୍ । ପ୍ରନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଯ ଦେ॒ଵାଯ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରା॒ଯେନ୍ଦୁଗ୍ଂ॑ ହଵାମହେ । ସ ନ॑ ସ୍ସଵି॒ତା ସୁ॑ଵ-ଥ୍ସ॒ନିମ୍ । ପୁ॒ଷ୍ଟି॒ଦାଂ-ଵୀଁ॒ରଵ॑ତ୍ତମମ୍ ॥
37.35 ସୂର୍ଯଃ
ଉଦୁ॒ତ୍ଯ-ଞ୍ଚି॒ତ୍ରମ୍ ॥
ଉଦୁ॒ତ୍ଯ-ଞ୍ଜା॒ତଵେ॑ଦସ-ନ୍ଦେ॒ଵଂ-ଵଁ॑ହନ୍ତି କେ॒ତଵଃ॑ । ଦୃ॒ଶେ ଵିଶ୍ଵା॑ଯ॒ ସୂର୍ଯ᳚ମ୍ ।
ଚି॒ତ୍ର-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒ ମୁଦ॑ଗା॒ଦନୀ॑କଂ॒ ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯା॒ଗ୍ନେଃ ॥ 110 ॥
ଆ-ଽପ୍ରା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃ॒ଥିଵୀ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ ସୂର୍ଯ॑ ଆ॒ତ୍ମା ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॑ଶ୍ଚ ॥
37.36 ଅଦିତିଃ
ଅଦି॑ତିର୍ନ ଉରୁଷ୍ଯତୁ ମ॒ହୀମୂ॒ଷୁ ମା॒ତର᳚ମ୍ ॥
ଅଦି॑ତିର୍ନ ଉରୁଷ୍ଯ॒-ତ୍ଵଦି॑ତି॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ । ଅଦି॑ତିଃ ପା॒ତ୍ଵଗ୍ଂ ହ॑ସଃ ॥
ମ॒ହୀମୂ॒ଷୁ ମା॒ତରଗ୍ଂ॑ ସୁଵ୍ର॒ତାନା॑-ମୃ॒ତସ୍ଯ॒ ପତ୍ନୀ॒ ମଵ॑ସେ ହୁଵେମ ।
ତୁ॒ଵି॒କ୍ଷ॒ତ୍ରା-ମ॒ଜର॑ନ୍ତୀ ମୁରୂ॒ଚୀଗ୍ଂ ସୁ॒ଶର୍ମା॑ଣ॒-ମଦି॑ତିଗ୍ଂ ସୁ॒ପ୍ରଣୀ॑ତିମ୍ ।
37.37 ଵିଷ୍ଣୁଃ
ଇ॒ଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ॒ ପ୍ରତଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ॑ ॥
ଇ॒ଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ॒-ର୍ଵିଚ॑କ୍ରମେ ତ୍ରେ॒ଧା ନିଦ॑ଧେ ପ॒ଦମ୍ । ସମୂ॑ଢମସ୍ଯ ପାଗ୍ଂ ସୁ॒ରେ ॥
ପ୍ରତଦ୍ଵିଷ୍ଣୁ॑ ସ୍ତଵତେ ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଯ । ମୃ॒ଗୋ ନ ଭୀ॒ମଃ କୁ॑ଚ॒ରୋ ଗି॑ରି॒ଷ୍ଠାଃ । ଯସ୍ଯୋ॒ରୁଷୁ॑ ତ୍ରି॒ଷୁ ଵି॒କ୍ରମ॑ଣେଷୁ । ଅଧି॑କ୍ଷି॒ଯନ୍ତି॒ ଭୁଵ॑ନାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ ॥ 111 ॥
37.38 ଅଗ୍ନିଃ
ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ମୂ॒ର୍ଧା ଭୁଵଃ॑ ॥
ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ମୂ॒ର୍ଧା ଦି॒ଵଃ କ॒କୁତ୍ପତିଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ଯମ୍ । ଅ॒ପାଗ୍ଂ ରେତାଗ୍ଂ॑ସି ଜିନ୍ଵତି ॥ ଭୁଵୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ରଜ॑ସଶ୍ଚ ନେ॒ତା ଯତ୍ରା॑ ନି॒ଯୁଦ୍ଭି॒-ସ୍ସଚ॑ସେ
ଶି॒ଵାଭିଃ॑ । ଦି॒ଵି ମୂ॒ର୍ଧାନଂ॑ ଦଧିଷେ ସୁଵ॒ର୍॒ଷା-ଞ୍ଜି॒ହ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ ଚକୃଷେ ହଵ୍ଯ॒ଵାହ᳚ମ୍ ।
37.39 ଅନୁମତ
ଅନୁ॑ନୋ॒-ଽଦ୍ଯାନୁ॑ମତି॒-ରନ୍ଵିଦ॑ନୁମତେ॒ ତ୍ଵମ୍ ॥
ଅନୁ॑ନୋ॒-ଽଦ୍ଯାନୁ॑ମତି ର୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ମନ୍ଯତାମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ହଵ୍ଯ॒ଵାହ॑ନୋ॒ ଭଵ॑ତା-ନ୍ଦା॒ଶୁଷେ॒ ମଯଃ॑ ।
ଅନ୍ଵିଦ॑ନୁମତେ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ମନ୍ଯା॑ସୈ॒ ଶଞ୍ଚ॑ ନଃ କୃଧି । କ୍ରତ୍ଵେ॒ ଦକ୍ଷା॑ଯ ନୋ ହିନୁ॒ ପ୍ରଣ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ତାରିଷଃ ।
37.40 ହଵ୍ଯଵାହଃ (ଅଗ୍ନିଃ)
ହ॒ଵ୍ଯ॒ଵାହ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟମ୍ ॥
ହ॒ଵ୍ଯ॒ଵାହ॑ମଭି-ମାତି॒ଷାହ᳚ମ୍ । ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣଂ॒ ପୃତ॑ନାସୁ ଜି॒ଷ୍ଣୁମ୍ ।
ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତଂ॒ ଦୀଦ୍ଯ॑ତଂ॒ ପୁର॑ନ୍ଧିମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒ କୃତ॒ମା ହୁ॑ଵେମ ।
ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ ମଗ୍ନେ ଅ॒ଭିତ-ତ୍ପୃ॑ଣାହି । ଵିଶ୍ଵା॑ ଦେଵ॒ ପୃତ॑ନା ଅ॒ଭିଷ୍ଯ ।
ଉ॒ରୁନ୍ନଃ॒ ପନ୍ଥା᳚-ମ୍ପ୍ରଦି॒ଶନ୍ ଵିଭା॑ହି । ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମଦ୍ଧେହ୍ଯ॒ ଜର॑ନ୍ନ॒ ଆଯୁଃ॑ ॥ 112/28 ॥
38 ନକ୍ଷତ୍ର ଉପହୋମ ମନ୍ତ୍ରାଃ
(ତୈ. ବ୍ରା. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 କୃତ୍ତିକା
ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ସ୍ଵାହା॒ କୃତ୍ତି॑କାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଅ॒ବାଂଯୈଁ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଦୁ॒ଲାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ନି॒ତ॒ତ୍ନ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା॒ ଽଭ୍ରଯ॑ନ୍ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ମେ॒ଘଯ॑ନ୍ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଵ॒ର୍॒ଷଯ॑ନ୍ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଚୁ॒ପୁ॒ଣୀକା॑ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.2 ରୋହିଣୀ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ରୋହି॒ଣ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା᳚ । ରୋଚ॑ମାନାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.3 ମୃଗଶୀ.ର୍ଷଃ
ସୋମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ମୃଗଶୀ॒ର୍॒ଷାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଇ॒ନ୍ଵ॒କାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ରା॒ଜ୍ଯାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 113 ॥
38.4 ଆର୍ଦ୍ରା
ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଽର୍ଦ୍ରାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପିନ୍ଵ॑ମାନାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା॑ ପ॒ଶୁଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.5 ପୁନର୍ଵସୁ
ଅଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା॒ ପୁନ॑ର୍ଵସୁଭ୍ଯାମ୍ । ସ୍ଵାହା ଭୂ᳚ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା॒ ପ୍ରଜା᳚ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.6 ପୁଷ୍ଯଃ
ବୃହ॒ସ୍ପତ॑ଯେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ତି॒ଷ୍ଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.7 ଆଶ୍ରେଷ
ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ଽଽଶ୍ରେ॒ଷାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଦ॒ନ୍ଦ॒ଶୂକେ᳚ଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.8 ମଘା
ପି॒ତୃଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ମ॒ଘାଭ୍ଯଃ॑ । ସ୍ଵାହା॑ ଽନ॒ଘାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ଽଗ॒ଦାଭ୍ଯଃ॑ । ସ୍ଵାହା॑ରୁନ୍ଧ॒ତୀଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 114 ॥
38.9 ପୂର୍ଵ ଫ॑ଲ୍ଗୁନୀ
ଅ॒ର୍ଯ॒ମ୍ଣେ ସ୍ଵାହା॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପ॒ଶୁଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.10 ଉତ୍ତର ଫ॑ଲ୍ଗୁନୀ
ଭଗା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.11 ହସ୍ତଃ
ସ॒ଵି॒ତ୍ରେ ସ୍ଵାହା॒ ହସ୍ତା॑ଯ । ସ୍ଵାହା॑ ଦଦ॒ତେ ସ୍ଵାହା॑ ପୃଣ॒ତେ । ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଯଚ୍ଛ॑ତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ରତିଗୃଭ୍ଣ॒ତେ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.12 ଚିତ୍ରା
ତ୍ଵଷ୍ଟ୍ରେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଚି॒ତ୍ରାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଚୈତ୍ରା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.13 ସ୍ଵାତି
ଵା॒ଯଵେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ନିଷ୍ଟ୍ଯା॑ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । କା॒ମ॒ଚାରା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.14 ଵିଶାଖା
ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵିଶା॑ଖାଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.15 ପୌର୍ଣମାସି
ପୌ॒ର୍ଣ॒ମା॒ସ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା ଗ॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 115 (29) ॥
38.16 ଅନୂରାଧା
ମି॒ତ୍ରାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑-ଽନୂରା॒ଧେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ମି॒ତ୍ର॒ଧେଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.17 ଜ୍ଯେଷ୍ଠା
ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.18 ମୂଲଂ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ମୂଲା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପ୍ର॒ଜାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.19 ପୂର୍ଵାଷାଢା
ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ଽଷା॒ଢାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.20 ଉତ୍ତରାଷାଢା
ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ଽଷା॒ଢାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଅ॒ନ॒ପ॒ଜ॒ଯ୍ଯାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଜିତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 116 ॥
38.21 ଅଭିଜିତ୍
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଽଭି॒ଜିତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.22 ଶ୍ରଵଣଂ
ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଶ୍ରୋ॒ଣାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଶ୍ଲୋକା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଶ୍ରୁ॒ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.23 ଶ୍ରଵିଷ୍ଠା
ଵସୁ॑ଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ଶ୍ରଵି॑ଷ୍ଠାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଅଗ୍ରା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ପରୀ᳚ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.24 ଶତଭିଷକ୍
ଵରୁ॑ଣାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଶ॒ତଭି॑ଷଜେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଭେ॒ଷ॒ଜେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା ᳚ ॥
38.25 ପୂର୍ଵ ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦା
ଅ॒ଜାଯୈକ॑ପଦେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ରୋଷ୍ଠପ॒ଦେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 117 ॥
ତେଜ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.26 ଉତ୍ତର ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦା
ଅହ॑ଯେ ବୁ॒ଧ୍ନିଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ରୋଷ୍ଠପ॒ଦେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ପ॒ତି॒ଷ୍ଠାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.27 ରେଵତି
ପୂ॒ଷ୍ଣେ ସ୍ଵାହା॑ ରେ॒ଵତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପ॒ଶୁଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.28 ଅଶ୍ଵିନୀ
ଅ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଽଶ୍ଵ॒ଯୁଗ୍ଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା ᳚। ଶ୍ରୋତ୍ରା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଶ୍ରୁତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.29 ଅପଭରଣି
ଯ॒ମାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଽପ॒ଭର॑ଣୀଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ରା॒ଜ୍ଯାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.30 ଅମାଵାସି
ଅ॒ମ॒ଵା॒ସ୍ଯା॑ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା ଽଽଗ॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 118 (30) ॥
38.31 ଚନ୍ଦ୍ରମା
ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ରତୀ॒ଦୃଶ୍ଯା॑ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚-ଽର୍ଧମା॒ସେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ମାସେ᳚ଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହ॒ର୍ତୁଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ସ॒ଵ॒ନ୍ଥ୍ସ॒ରାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.32 ଅହୋ ରାତ୍ରୀ
ଅହ୍ନେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ରାତ୍ରି॑ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅତି॑ମୁକ୍ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.33 ଉଷା
ଉ॒ଷସେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଵ୍ଯୂ॒ଷୁଷ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଵ୍ଯୁ॒ଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଵ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.34 ନକ୍ଷତ୍ରଃ
ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଯ॒ ସ୍ଵାହୋ॑ଦେଷ୍ଯତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 119 ॥
ଉ॒ଦ୍ଯ॒ତେ ସ୍ଵାହୋ-ଦି॑ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ହର॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଭର॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଭ୍ରାଜ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ତେଜ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତପ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.35 ସୂର୍ଯଃ
ସୂର୍ଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ପ॒ତି॒ଷ୍ଠାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.36 ଅଦିତିଃ
ଅଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.37 ଵିଷ୍ଣୁଃ
ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଯ॒ଜ୍ଞାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 120 ॥
ଦ॒ଧି॒କ୍ରାଵ୍ଣ୍ଣୋ॑ ଅକାରିଷଂ
ଦ॒ଧି॒କ୍ରାଵ୍ଣ୍ଣୋ॑ ଅକାରିଷମ୍ । ଜି॒ଷ୍ଣୋ ରଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଵା॒ଜିନଃ॑ । ସୁ॒ର॒ଭି ନୋ॒ ମୁଖା॑ କର॒ତ୍ । ପ୍ରଣ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ତାରିଷତ୍ । ଆପୋ॒ହିଷ୍ଠା ମ॑ଯୋ॒ଭୁଵ॒ସ୍ତା ନ॑ ଊ॒ର୍ଜେ ଦ॑ଧାତନ । ମ॒ହେ ରଣା॑ଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ।
ଯୋ ଵ॑ଶ୍ଶି॒ଵତ॑ମୋ॒ ରସ॒ସ୍ତସ୍ଯ॑ ଭାଜଯତେ॒ ହ ନଃ॑ । ଉ॒ଶ॒ତୀରି॑ଵ ମା॒ତରଃ॑ । ତସ୍ମା॒ ଅର॑ଙ୍ଗମାମ ଵୋ॒ ଯସ୍ଯ॒ କ୍ଷଯା॑ଯ॒ ଜିନ୍ଵ॑ଥ । ଆପୋ॑ ଜ॒ନଯ॑ଥା ଚ ନଃ ॥ 121 (32) ॥
39 ଵରୁଣ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ସଂ. 1.5.11.3)
ଉଦୁ॑ତ୍ତ॒ମଂ-ଵଁ॑ରୁଣ॒ ପାଶ॑ମ॒ସ୍ମ-ଦଵା॑ଧ॒ମଂ-ଵିଁମ॑ଧ୍ଯ॒ମଗ୍ଗ୍ ଶ୍ର॑ଥାଯ ।
ଅଥା ॑ଵ॒ଯମା॑ଦିତ୍ଯ ଵ୍ର॒ତେ ତଵାନା॑ଗସୋ॒ ଅଦି॑ତଯେ ସ୍ଯାମ ॥ (ତୈ. ସଂ. 1.2.8.1 )
ଅସ୍ତ॑ଭ୍ନା॒ଦ୍ଧ୍ଯା-ମୃ॑ଷ॒ଭୋ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମମି॑ମୀତ-ଵରି॒ମାଣ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା
ଆ-ଽସୀ॑ଦ॒ଦ୍ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି ସ॒ମ୍ରା-ଡ୍ଵିଶ୍ଵେତ୍ତାନି॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଵ୍ର॒ତାନି॑ ॥ (ତୈ. ସଂ. 3.4.11.6)
ଯତ୍କିଞ୍ଚେ॒ଦଂ-ଵଁ॑ରୁଣ॒ ଦୈଵ୍ଯେ॒ ଜନେ॑-ଽଭିଦ୍ରୋ॒ହ-ମ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା᳚-ଶ୍ଚରା॑ମସି ।
ଅଚି॑ତ୍ତୀ॒-ଯତ୍ତଵ॒-ଧର୍ମା॑ ଯୁଯୋପି॒ମ-ମାନ॒ସ୍ତସ୍ମା॒ ଦେନ॑ସୋ ଦେଵ ରୀରିଷଃ ॥ (ତୈ. ସଂ. 3.4.11.6)
କି॒ତ॒ଵାସୋ॒ ଯଦ୍ରି॑ରି॒ପୁର୍ନ ଦୀ॒ଵି ଯଦ୍ଵା॑ ଘା ସ॒ତ୍ଯ-ମୁ॒ତଯନ୍ନ ଵି॒ଦ୍ମ ।
ସର୍ଵା॒ତାଵିଷ୍ଯ॑ ଶିଥି॒ରେଵ॑ ଦେ॒ଵାଥା॑ତେ-ସ୍ଯାମ ଵରୁଣ ପ୍ରି॒ଯାସଃ॑ ॥ (ତୈ. ସଂ. 1.5.11.3)
ଅଵ॑ତେ॒ହେଡୋ॑ ଵରୁଣ॒ ନମୋ॑ଭି॒ରଵ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେ-ଭି॑ରୀମହେ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ ।
କ୍ଷଯ॑ନ୍ନ॒ ସ୍ମଭ୍ଯ॑ ମସୁର-ପ୍ରଚେତୋ॒ ରାଜ॒ନ୍ନେନାଗ୍ଂ॑ସି ଶିଶ୍ରଥଃ କୃ॒ତାନି॑ ॥ (ତୈ. ସଂ. 2.1.11.6)
ତତ୍ଵା॑ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନ॒ ସ୍ତଦାଶା᳚ସ୍ତେ॒ ଯଜ॑ମାନୋ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ । ଅହେ॑ଡମାନୋ ଵରୁଣେ॒ହ ବୋ॒ଦ୍ଧ୍ଯୁରୁ॑ଶଗ୍ଂ ସ॒ ମା ନ॒ ଆଯୁଃ॒ ପ୍ରମୋ॑ଷୀଃ ॥ 122 (33) ॥
40 ପଵମାନ ସୂକ୍ତଂ
ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒-ଶ୍ଶୁଚ॑ଯଃ ପାଵ॒କା ଯାସୁ॑ଜା॒ତଃ କ॒ଶ୍ଯପୋ॒ ଯାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ।
ଅ॒ଗ୍ନିଂଯାଁ ଗର୍ଭଂ॑ଦଧି॒ରେ ଵିରୂ॑ପା॒ସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥ ଯାସା॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॒ ଵରୁ॑ଣୋ॒ ଯାତି॒ ମଧ୍ଯେ॑ ସତ୍ଯାନୃ॒ତେ ଅ॑ଵ॒ପଶ୍ଯ॒ନ୍ ଜନା॑ନାମ୍ ।
ମ॒ଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॒-ଶ୍ଶୁଚ॑ଯୋ॒ଯାଃ ପା॑ଵ॒କାସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥ ଯାସାଂ᳚ ଦେ॒ଵାଦି॒ଵି କୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତି॑ ଭ॒କ୍ଷଂଯାଁ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ ବହୁ॒ଧା ଭଵ॑ନ୍ତି ।
ଯାଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ମ୍ପଯ॑ସୋ॒ନ୍ଦନ୍ତି॑ ଶୁ॒କ୍ରାସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥ ଶି॒ଵେନ॑ ମା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା ପଶ୍ଯତାପ ଶ୍ଶି॒ଵଯା॑ ତ॒ନୁଵୋ-ପ॑ସ୍ପୃଶତ॒ ତ୍ଵଚ॑ମେମ୍ ।
ସର୍ଵାଗ୍ଂ॑ ଅ॒ଗ୍ନୀଗ୍ଂ ର॑ଫ୍ସୁ॒ଷଦୋ॑ ହୁଵେ ଵୋ॒ ମଯି॒ ଵର୍ଚୋ॒ ବଲ॒ମୋଜୋ॒ ନିଧ॑ତ୍ତ ॥ 123 (34) ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 1.4.8.1)
ପଵ॑ମାନ॒-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଜନଃ॑ । ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ॒ ଵିଚ॑ର୍ଷଣିଃ । ଯଃ ପୋତା॒ ସ ପୁ॑ନାତୁ ମା । ପୁ॒ନନ୍ତୁ॑ ମା ଦେଵଜ॒ନାଃ । ପୁ॒ନନ୍ତୁ॒ ମନ॑
ଵୋଧି॒ଯା । ପୁ॒ନନ୍ତୁ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ ଆ॒ଯଵଃ॑ । ଜାତ॑ଵେଦଃ ପ॒ଵିତ୍ର॑ଵତ୍ । ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ ପୁନାହି ମା । ଶୁ॒କ୍ରେଣ॑ ଦେଵ॒ ଦୀଦ୍ଯ॑ତ୍ । ଅଗ୍ନେ॒ କ୍ରତ୍ଵା॒-କ୍ରତୂ॒ଗ୍ଂ॒ ରନୁ॑ ॥ 124 ॥
ଯତ୍ତେ॑ ପ॒ଵିତ୍ର॑-ମ॒ର୍ଚିଷି॑ । ଅଗ୍ନେ॒ ଵିତ॑ତ-ମନ୍ତ॒ରା । ବ୍ରହ୍ମ॒ ତେନ॑ ପୁନୀମହେ । ଉ॒ଭାଭ୍ଯାଂ᳚ ଦେଵ ସଵିତଃ । ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ ସ॒ଵେନ॑ ଚ । ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ପୁନୀମହେ ।
ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵୀ ପୁ॑ନ॒ତୀ ଦେ॒ଵ୍ଯାଗା᳚ତ୍ । ଯସ୍ଯୈ॑ ବ॒ହ୍ଵୀ-ସ୍ତ॒ନୁଵୋ॑ ଵୀ॒ତପୃ॑ଷ୍ଠାଃ । ତଯା॒ ମଦ॑ନ୍ତ-ସ୍ସଧ॒ମାଦ୍ଯେ॑ଷୁ । ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯା॑ମ॒ ପତ॑ଯୋରଯୀ॒ଣାମ୍ ॥ 125 ॥
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରୋ ର॒ଶ୍ମିଭି॑ର୍ମା ପୁନାତୁ । ଵାତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣେନେ॑ ଷି॒ରୋ ମ॑ଯୋ॒ ଭୂଃ ।
ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ପଯ॑ସା॒ ପଯୋ॑ଭିଃ । ଋ॒ତାଵ॑ରୀ ଯ॒ଜ୍ଞିଯେ॑ ମା ପୁନୀତାମ୍ । ବୃ॒ହଦ୍ଭି॑-ସ୍ସଵି ତ॒ସ୍ତୃଭିଃ॑ । ଵର୍ଷି॑ଷ୍ଠୈ--ର୍ଦେଵ॒ମନ୍ମ॑ଭିଃ । ଅଗ୍ନେ॒ ଦକ୍ଷୈଃ᳚ ପୁନାହିମା । ଯେନ॑ ଦେ॒ଵା ଅପୁ॑ନତ । ଯେ ନାପୋ॑ ଦି॒ଵ୍ଯଙ୍କଶଃ॑ । ତେନ॑ ଦି॒ଵ୍ଯେନ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ॥ 126 ॥
ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ପୁନୀମହେ । ଯଃ ପା॑ଵମା॒ନୀ-ର॒ଦ୍ଧଯେତି॑ । ଋଷି॑ଭି॒-ସ୍ସମ୍ଭୃ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ରସ᳚ମ୍ । ସର୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ପୂ॒ତମ॑ଶ୍ନାତି । ସ୍ଵ॒ଦି॒ତ-ମ୍ମା॑ତ॒ରିଶ୍ଵ॑ନା । ପା॒ଵ॒ମା॒ନୀ॒ର୍ଯୋ ଅ॒ଦ୍ଧଯେତି॑ ।
ଋଷି॑ଭି॒-ସ୍ସମ୍ଭୃ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ରସ᳚ମ୍ । ତସ୍ମୈ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ ଦୁହେ । କ୍ଷୀ॒ରଗ୍ଂ ସ॒ର୍ପି ର୍ମଧୂ॑ଦ॒କମ୍ । ପା॒ଵ॒ମା॒ନୀ-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ଯଯ॑ନୀଃ ॥ 127 ॥
ସୁ॒ଦୁଘା॒ହି ପଯ॑ସ୍ଵତୀଃ । ଋଷି॑ଭି॒-ସ୍ସମ୍ଭୃ॑ତୋ॒ ରସଃ॑ । ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣେଷ୍ଵ॒-ମୃତଗ୍ଂ॑ ହି॒ତମ୍ । ପା॒ଵ॒ମା॒ନୀ-ର୍ଦି॑ଶନ୍ତୁ ନଃ । ଇ॒ମଂ ଂଲୋଁ॒କମଥୋ॑ ଅ॒ମୁମ୍ । କାମା॒ନ୍-ଥ୍ସମ॑ର୍ଧ୍ଯନ୍ତୁ ନଃ । ଦେ॒ଵୀର୍ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସ॒ମା ଭୃ॑ତାଃ । ପା॒ଵ॒ମା॒ନୀ-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ଯଯ॑ନୀଃ । ସୁ॒ଦୁଘା॒ହି ଘୃ॑ତ॒ଶ୍ଚୁତଃ॑ । ଋଷି॑ଭି॒-ସ୍ସମ୍ଭୃ॑ତୋ॒ ରସଃ॑ ॥ 128 ॥
ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣେଷ୍ଵ॒-ମୃତଗ୍ଂ॑ ହି॒ତମ୍ । ଯେନ॑ ଦେ॒ଵାଃ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ । ଆ॒ତ୍ମାନଂ॑ ପୁ॒ନତେ॒ ସଦା᳚ । ତେନ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ ଧାରେଣ । ପା॒ଵ॒ମା॒ନ୍ଯଃ ପୁ॑ନନ୍ତୁ ମା । ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯ-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ର᳚ମ୍ । ଶ॒ତୋଦ୍ଯା॑ମଗ୍ଂ ହିର॒ଣ୍ମଯ᳚ମ୍ । ତେନ॑ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵିଦୋ॑ ଵ॒ଯମ୍ । ପୂ॒ତ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ପୁନୀମହେ । ଇନ୍ଦ୍ର॑-ସ୍ସୁନୀ॒ତୀ ସ॒ହ ମା॑ ପୁନାତୁ । ସୋମ॑-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ଯା ଵରୁ॑ଣ-ସ୍ସ॒ମୀଚ୍ଯା᳚ । ଯ॒ମୋ ରାଜା᳚ ପ୍ରମୃ॒ଣାଭିଃ॑ ପୁନାତୁମା । ଜା॒ତଵେ॑ଦା ମୋ॒ର୍ଜଯ॑ନ୍ତ୍ଯା ପୁନାତୁ । ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ ॥ 129 ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 3.5.11.1)
ତଚ୍ଛଂ॒ଁଯୋରା ଵୃ॑ଣୀମହେ । ଗା॒ତୁଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞାଯ॑ । ଗା॒ତୁଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞପ॑ତଯେ । ଦୈଵୀ᳚ସ୍ଵ॒ସ୍ତି-ର॑ସ୍ତୁନଃ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି-ର୍ମାନୁ॑ଷେଭ୍ଯଃ । ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ-ଞ୍ଜି॑ଗାତୁ ଭେଷ॒ଜମ୍ । ଶନ୍ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ ଦ୍ଵି॒ପଦେ᳚ । ଶଞ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ॥ 130 (36) ॥
ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥
41 ଆଯୁଷ୍ଯ ସୂକ୍ତଂ
ଯୋ ବ୍ରହ୍ମାବ୍ରହ୍ମଣ ଉଜ୍ଜଭାର ପ୍ରାଣॆଶ୍ଵରଃ (ଯୋ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଣ ଉଜ୍ଜହାର ପ୍ରାଣୈ-ଶ୍ଶିରଃ) କୃତ୍ତିଵାସାଃ ପିନାକୀ ।
ଈଶାନୋ ଦେଵସ୍ସନ ଆଯୁର୍ଦଧାତୁ ତସ୍ମୈ ଜୁହୋମି ହଵିଷା ଘୃତେନ ॥ 1 ॥
ଵିଭ୍ରାଜମାନ-ସ୍ସରିରସ୍ଯ ମଦ୍ଧ୍ଯାଦ୍ ରୋଚମାନୋ ଘର୍ମରୁଚିର୍ଯ ଆଗାତ୍ ।
ସ ମୃତ୍ଯୁପାଶା-ନପନୁଦ୍ଯ ଘୋରା-ନିହାଯୁଷେଣୋ ଘୃତମତ୍ତୁ ଦେଵଃ ॥ 2 ॥
ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଯୋତିର୍ ବ୍ରହ୍ମପତ୍ନୀଷୁ ଗର୍ଭଂ-ଯଁମାଦଧା-ତ୍ପୁରୁରୂପ-ଞ୍ଜଯନ୍ତମ୍ ।
ସୁଵର୍ଣରମ୍ଭ-ଗ୍ରହ-ମର୍କମର୍ଚ୍ଯ-ନ୍ତମାଯୁଷେ ଵର୍ଧଯାମୋ ଘୃତେନ ॥ 3 ॥
ଶ୍ରିଯଂ-ଲଁକ୍ଷ୍ମୀ-ମୌପଲାଂ ଅମ୍ବିଙ୍କା-ଙ୍ଗାଂ ଷଷ୍ଟୀଞ୍ଚ ଯାମିନ୍ଦ୍ରସେନେତ୍ଯୁଦାହୁଃ ।
ତାଂ-ଵିଁଦ୍ଯା-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଯୋନିଗ୍ଂ ସରୂପା-ମିହାଯୁଷେ ତର୍ପଯାମୋ ଘୃତେନ ॥ 4 ॥
ଦାକ୍ଷାଯଣ୍ଯ-ସ୍ସର୍ଵଯୋନ୍ଯ ସ୍ସୁଯୋନ୍ଯ-ସ୍ସହସ୍ରଶୋ ଵିଶ୍ଵ ରୂପା ଵିରୂପାଃ ।
ସସୂନଵ-ସ୍ସପତଯ-ସ୍ସଯୂଥ୍ଯା ଆଯୁଷେଣୋ ଘୃତମିଦ-ଞ୍ଜୁଷନ୍ତାମ୍ ॥ 5 ॥
ଦିଵ୍ଯା ଗଣା ବହୁରୂପାଃ ପୁରାଣା ଆଯୁଶ୍ଛିଦୋ ନଃ ପ୍ରମଥ୍ନନ୍ତୁ ଵୀରାନ୍ ।
ତେଭ୍ଯୋ ଜୁହୋମି ବହୁଧା ଘୃତେନ ମା ନଃ ପ୍ରଜାଗ୍ଂ ରୀରିଷୋ ମୋତ ଵୀରାନ୍ ॥ 6 ॥
ଏକଃ ପୁରସ୍ତାତ୍ ଯ ଇଦ-ମ୍ବଭୂଵ ଯତୋ ବଭୂଵ ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପାଃ ।
ଯମପ୍ଯେତି ଭୁଵନଗ୍ଂ ସାମ୍ପରାଯେ ସ ନୋ ହଵିର୍ ଘୃତ-ମିହାଯୁଷେ'ତ୍ତୁ ଦେଵଃ ॥ 7 ॥
ଵସୂ-ନ୍ରୁଦ୍ରାନା-ଦିତ୍ଯା-ନ୍ମରୁତୋ'ଥ ସାଦ୍ଧ୍ଯାନ୍ ଋଭୂନ୍ ଯକ୍ଷା-ନ୍ଗନ୍ଧର୍ଵାଗ୍ଂଶ୍ଚ ପିତୃଗ୍ଂଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵାନ୍ ।
ଭୃଗୂନ୍-ଥ୍ସର୍ପାଗ୍ଂଶ୍ଚା-ଙ୍ଗିଗରସୋ'ଥ ସର୍ଵା-ନ୍ଘୃତଗ୍ଂ ହୁତ୍ଵା ସ୍ଵାଯୁଷ୍ଯା ମହଯାମ ଶଶ୍ଵତ୍ ॥ 8 ॥
ଵିଷ୍ଣୋ॒ ତ୍ଵନ୍ନୋ॒ ଅନ୍ତ॑ମ॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ଯଚ୍ଛ ସହନ୍ତ୍ଯ ।
ପ୍ରତେ॒ ଧାରା॑ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॒ ଉଥ୍ସ॑ନ୍ଦୁହ୍ରତେ॒ ଅକ୍ଷି॑ତମ୍ ॥ (ତୈ. ସଂ. 3.1.10) ॥
ନମୋ ବ୍ରହ୍ମଣେ ନମୋ ଅସ୍ତ୍ଵଗ୍ନଯେ ନମହ୍ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ନମହ୍ ऒଷଧୀଭ୍ଯଃ ।
ନମୋ ଵାଚେ ନମୋ ଵାଚସ୍ପତ॑ଯେ ନମୋ ଵିଷ୍ଣଵେ ବୃହତେ କରୋମି ॥ (ତୈ. ଅର. 2.1.2) ॥
(ଏଵ-ନ୍ତ୍ରିଃ)
ଯଦକ୍ଷରପଦଭ୍ରଷ୍ଟ-ମ୍ମାତ୍ରାହୀନ-ନ୍ତୁ ଯଦ୍ଭଵେତ୍ ।
ତତ୍ସର୍ଵ-ଙ୍କ୍ଷମ୍ଯତା-ନ୍ଦେଵ ନାରାଯଣ ନମୋ'ସ୍ତୁତେ ॥
ଵିସର୍ଗ ବିନ୍ଦୁ ମାତ୍ରାଣି ପଦପାଦାକ୍ଷରାଣି ଚ ।
ନ୍ଯୂନାତିରିକ୍ତଂ-ଯଁତ୍କିଞ୍ଚିଦଭିଗୀର୍ଭିରୁଦୀର୍ଯତॆ ॥
ଆ॒ଭିର୍ ଗୀ॒ର୍ଭିର୍ ଯଦତୋ॑ନ ଊ॒ନମାପ୍ଯା॑ଯଯ ହରିଵୋ॒ ଵର୍ଧ॑ମାନଃ ।
ଯ॒ଦା ସ୍ତୋ॒ତୃଭ୍ଯୋ॒ ମହି॑ ଗୋ॒ତ୍ରା ରୁ॒ଜାସି॑ ଭୂଯିଷ୍ଠ॒ଭାଜୋ॒ ଅଧ॑ତେ ଶ୍ଯାମ ।
ବ୍ରହ୍ମ॒ ପ୍ରାଵା॑ଦିଷ୍ମ॒ ତନ୍ନୋ॒ ମାହା॑ସୀତ୍ ।
ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥ (ତୈ. ଅର. 4.4.2)
ହରିଃ ଓମ୍ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାର୍ପଣମସ୍ତୁ ॥
ଓ-ନ୍ତତ୍ସତ୍ ବ୍ରହ୍ମାର୍ପଣମସ୍ତୁ ॥
ଇତ୍ଯୁଦକଶାନ୍ତିମନ୍ତ୍ରାଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
1 kalaśa pratiṣṭhāpana prayoga mantrāḥ
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |
nākḙ supa॒rṇa mupa॒ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣa-tatvā |
hira̭ṇyapakṣaṃ॒-va~rṷṇasya dū॒taṃ-ya~॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum |
āpyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the |
yo ru॒dro a॒gnau yo a॒phsu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒
bhuva̭nā-''vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu | 1 (apa upaspṛśya)
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re |
indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ |
ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m |
āpo॒ vā i॒daṃgṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo-'mṛ̭ta॒māpa̭-ssa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpa̭-ssva॒rāḍāpa॒-śchandā॒g॒śyāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpa̭-ssa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om | 2
a॒paḥ praṇa̭yati | śra॒ddhā vā āpaḥ̭ | śra॒ddhāme॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
ya॒jño vā āpaḥ̭ | ya॒jñame॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
vajro॒ vā āpaḥ̭ | vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ pra॒hṛtya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnīḥ | rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai de॒vānā᳚-mpri॒ya-ndhāma̭ | de॒vānā̭me॒va pri॒ya-ndhāma̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai śā॒ntāḥ | śā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati | de॒vo vaḥ̭
savi॒to-tpṷnā॒tva-cchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ || 3
2 vedārambhe sarvasādhāraṇyena japyāḥ mantrāḥ
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | o-mbhuvaḥ̭ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | ogṃ suvaḥ̭ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | o-mbhuvaḥ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
ogṃ suvaḥ̭ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyaṃ॒ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ |
3 vedādayaḥ
a॒gnimī᳚le pu॒rohi̭taṃ-ya॒jñasya̭
de॒vamṛ॒tvija᳚m | hotā᳚raṃ ratna॒ dhāta̭mam |
i॒ṣe tvo॒rjetvā̭ vā॒yava̭sstho pā॒yava̭stha de॒vo va̭ssavi॒tā prārpa̭yatu॒ śreṣṭha̭tamāya॒ karma̭ṇe |
agna॒ āyā̭hi vī॒tayḙ gṛṇā॒no ha॒vyadā̭taye | nihotā̭ sathsi ba॒r॒hiṣi̭ |
śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || 1 (1) ||
4 rakṣoghnaṃ
kṛ॒ṇu॒ṣva pājaḥ॒ prasi̭ti॒nna pṛ॒thvīṃ-yā~॒hi rāje॒ vāma̭vā॒gṃ॒ ibhḙna | tṛ॒ṣvīmanu॒ prasi̭tiṃ-drūṇā॒no-'stā̭-'si॒ viddhya̭ ra॒kṣasa॒ stapi̭ṣṭhaiḥ | tava̭ bhra॒māsa̭ āśu॒yā pa̭taṃ॒ tyanṷspṛśa-dhṛṣa॒tā śośṷcānaḥ | tapūg̭ṣyagne ju॒hvā̭ pataṃ॒-gānasa̭ndito॒ visṛ̭ja॒ viṣva̭ gu॒lkāḥ | prati॒spaśo॒ visṛ̭ja॒-tūrṇi̭tamo॒ bhavā̭ pā॒yurvi॒śo a॒syā ada̭bdhaḥ || 2 ||
yono̭ dū॒re a॒ghaśagṃ̭so॒yo antyagne॒ māki̭ṣṭe॒ vyathi॒rā da̭dharṣīt | uda̭gne tiṣṭha॒ pratyā ta̭nuṣva॒nya̭mitrāgṃ̭ oṣatā-ttigmahete | yo no॒ arā̭tigṃ samidhāna ca॒kre nī॒cā tandha̭kṣyata॒ sanna śuṣka᳚m | ū॒rdhvo bha̭va॒ prati̭ vi॒dhyā-dhya॒smadā॒ viṣkṛ̭ṇuṣva॒ daivyā᳚nyagne | ava̭sthi॒rā ta̭nuhi yātu॒ jūnā᳚-ñjā॒mimajā̭miṃ॒ pramṛ̭ṇīhi॒ śatrūṋ || 3 ||
satḙ jānāti suma॒tiṃ-ya~̭ viṣṭha॒ya īva̭te॒ brahma̭ṇe gā॒tumaira̭t | viśvā᳚nyasmai su॒dinā̭ni rā॒yo dyu॒mnānya॒ryo viduro̭ a॒bhidyau᳚t | seda̭gne astu su॒bhaga̭ ssu॒dānu॒-ryastvā॒ nityḙna ha॒viṣā॒ ya u॒kthaiḥ | piprī̭ṣati॒ sva āyṷṣi duro॒ṇe viśveda̭smai su॒dinā॒-sā-'sa̭di॒ṣṭiḥ | arcā̭mite suma॒ti-ṅghoṣya॒rvākh-santḙ vā॒ vātā̭ jaratā mi॒yaṅgīḥ || 4 ||
svaśvā᳚stvā su॒rathā̭ marjaye-mā॒sme kṣa॒trāṇi̭ dhāraye॒ra-nu॒dyūn | i॒ha tvā॒ bhūryā ca̭re॒dupa॒tma-ndoṣā̭vasta-rdīdi॒vāgṃ sa॒manu॒dyūn | krīḍa̭ntastvā su॒mana̭sa ssapemā॒bhi dyu॒mnā ta̭sthi॒vāgṃso॒ janā̭nām |
yastvā॒ svaśva̭ssuhira॒ṇyo a̭gna upa॒yāti॒ vasṷmatā॒ rathḙna | tasya̭ trā॒tā bha̭vasi॒ tasya॒ sakhā॒ yasta̭ āti॒thya mā̭nu॒ṣag jujo̭ṣat || 5 ||
ma॒horṷjāmi ba॒ndhutā॒ vaco̭ bhi॒stanmā̭ pi॒turgota̭mā॒da nvi̭yāya | tvanno̭ a॒sya vaca̭sa-ścikiddhi॒ hota̭ryaviṣṭha sukrato॒ damṷ̄nāḥ | asva̭pna jasta॒raṇa̭ya ssu॒śevā॒ ata̭ndrāso-'vṛ॒kā aśra̭miṣṭhāḥ | te pā॒yavaḥ̭ sa॒dhriya̭ñco ni॒ṣadyāgne॒ tava̭ naḥ pāntvamūra | ye pā॒yavo̭ māmate॒ya-ntḙ agne॒ paśya̭nto a॒ndha-ndṷri॒tāda ra̭kṣann |
ra॒rakṣa॒ tān-thsu॒kṛto̭ vi॒śvavḙdā॒ diphsa̭nta॒ idri॒pavo॒ nāha̭ debhuḥ || 6 ||
tvayā̭ va॒yagṃ sa̭dha॒nya̭-stvotā॒ stava॒ praṇī᳚tya śyāma॒ vājāṋ | u॒bhāśagṃ sā̭ sūdaya satyatā te-'nuṣṭhu॒yā kṛ̭ṇuhya-hrayāṇa |
a॒yā tḙ agne sa॒midhā̭ vidhema॒ prati॒stomagṃ̭ śa॒syamā̭na-ṅgṛbhāya | dahā॒śaso̭ ra॒kṣasaḥ̭ pā॒hya̭smā-ndru॒ho ni॒do mi̭tramaho ava॒dyāt | ra॒kṣo॒haṇaṃ̭ ~vā॒jina॒māji̭ gharmi mi॒tra-mprathi̭ṣṭha॒ mupa̭yāmi॒ śarma̭ | śiśā̭no a॒gniḥ kratṷbhi॒ ssami̭ddha॒-ssano॒ divā॒ sa ri॒ṣaḥ
pā̭tu॒ nakta᳚m || 7 ||
vijyoti̭ṣā bṛha॒tā bhā᳚tya॒gni rā॒vi-rviśvā̭ni kṛṇute mahi॒tvā | prādḙvīrmā॒yā ssa̭hate du॒revā॒ śśiśī̭te॒ śṛṅge॒ rakṣa̭se vi॒nikṣe᳚ |
u॒tasvā॒nāso̭ di॒viṣa̭ntva॒gne sti॒gmāyṷdhā॒ rakṣa̭se॒ hanta॒ vā ṷ |
madḙ cidasya॒ prarṷjanti॒ bhāmā॒ nava̭rante pari॒bādho॒ adḙvīḥ || 8 (2) ||
5 indra sūktaṃ
indraṃ̭ ~vo vi॒śvata॒spari॒ havā̭mahe॒ jane᳚bhyaḥ | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ | indra॒-nnaro̭ ne॒madhi̭tā havante॒ yatpāryā̭ yu॒naja̭te॒ dhiya॒stāḥ | śūro॒ nṛṣā̭tā॒ śava̭saścakā॒ na ā goma̭ti vra॒je bha̭jā॒ tvannaḥ̭ | i॒ndri॒yāṇi̭ śatakrato॒ yā te॒ janḙṣu pa॒ñcasṷ | indra॒ tāni̭ ta॒ ā vṛ̭ṇe | anṷte dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trāte॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ || 9 ||
anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ | āyasmi᳚n-thsa॒ptavā̭sa॒vā stiṣṭha̭nti svā॒ruho̭ yathā |
ṛṣi̭rha dīrgha॒ śrutta̭ma॒ indra̭sya gha॒rmo ati̭thiḥ | ā॒māsṷ pa॒kvamaira̭ya॒ ā sūryagṃ̭ rohayo di॒vi | gha॒rmanna sāma̭ntapatā suvṛ॒ktibhi॒-rjuṣṭaṃ॒ girva̭ṇa se॒giraḥ̭ | indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hadindra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata || 10 ||
gāya̭ntitvā gāya॒triṇorcaṃ̭ tya॒rka ma॒rkiṇaḥ̭ | bra॒hmāṇa̭stvā śatakrata॒-vudva॒gṃ॒ śami̭va ye mire | a॒gṃ॒ho॒muce॒ prabha̭remā manī॒ṣā mo̭ṣiṣṭha॒-dāvnḙ suma॒ti-ṅgṛ̭ṇā॒nāḥ |
i॒dami̭ndra॒ prati̭ ha॒vya-ṅgṛ̭bhāya sa॒tyāssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ | vi॒veṣa॒yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒ mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante || 11 ||
prasa॒mrāja̭-mpratha॒ma ma̭dhva॒-rāṇā̭magṃ ho॒ mucaṃ̭ ~vṛṣa॒bhaṃ-ya~॒jñiyā̭nām |
a॒pānna-pā̭tamaśvinā॒ haya̭nta ma॒sminna̭ra indri॒ya-ndha̭tta॒mojaḥ̭ | vina̭ indra॒ mṛdho̭ jahi nī॒ cā ya̭ccha pṛtanya॒taḥ | a॒dha॒spa॒da-ntamī᳚-ṅkṛdhi॒ yo a॒smāgṃ a̭bhi॒dāsa̭ti |
indra̭kṣa॒trama॒bhi vā॒mamojo 'jā̭yathā vṛṣabha cara.ṣaṇī॒nām | apā̭nudo॒ jana̭mamitra॒ yanta̭ mu॒ru-nde॒vebhyo̭ akṛṇoru lo॒kam |
mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ pa̭rā॒vata॒ āja̭gāmā॒-para̭syāḥ || 12 ||
sṛ॒kagṃ sa॒gṃ॒ śāya̭ pa॒vimi̭ndra ti॒gmaṃ-vi~śatrū᳚-ntāḍi॒ vimṛdho̭ nudasva |
viśatrū॒n॒. vimṛdho̭nuda॒ vivṛ॒trasya॒ hanṷ̄ ruja | vima॒nyumi̭ndra bhāmi॒to̭ 'mitra̭syābhi॒ dāsa̭taḥ |
trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒ mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |
hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒ta mindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ || 13 ||
mā tḙ a॒syāgṃ sa̭hasāva॒-npari̭ṣṭā va॒ghāya̭ bhūma harivaḥ parā॒dai |
trāya̭svano 'vṛ॒kebhi॒-rvarṷ̄thai॒ stava̭ pri॒yāsa̭ ssū॒riṣṷ syāma | ana̭vaste॒ ratha॒maśvā̭ya takṣa॒n-tvaṣṭā॒ vajraṃ̭ puruhūta dyu॒manta᳚m |
bra॒hmāṇa॒ indraṃ̭ ma॒haya̭nto a॒rkairava̭rdhaya॒-nnaha̭ye॒ hanta॒ vā ṷ |
vṛṣṇe॒ yatte॒ vṛṣa̭ṇo a॒rkamarcā॒ nindra॒ grāvā̭ṇo॒ adi̭ti-ssa॒joṣāḥ᳚ |
a॒na॒śvāso॒ ye pa॒vayo̭-'ra॒thā indrḙṣitā a॒bhyava̭rta-nta॒dasyūṋ || 14 (3) ||
(tai. ara. 6.1.9; tai. saṃ. 1.4.41.1; tai. saṃ. 1.4.42.1)
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe॒ tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
magha̭van ccha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye॒ vidviṣo॒ vimṛdho̭ jahi | sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī | vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu na ssvasti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || 15a ||
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭ bāhu ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒ ssomaṃ̭ piba vṛtrahan cchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒mṛdho̭-nuda॒svāthā bha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || 15b (4) ||
6 ye devāḥ
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā,
dakṣiṇa॒sado̭ ya॒mane᳚trā,
paścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā,
uttara॒sado॒ varṷṇanetrā,
upari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā,
rakṣo॒haṇa॒ste naḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā॒
-'gnayḙ rakṣo॒ghne svāhā̭,
ya॒māya̭ savi॒tre ,
varṷṇāya॒ bṛha॒spata̭ye॒
duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16 (5) ||
7 ye devāḥ (anuṣaṅgaṃ)
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā da̭kṣiṇa॒sado̭ ya॒ma ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vāḥ pa̭ścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷttara॒sado॒ varṷṇanetrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷpari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | agnayḙ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | ya॒māya̭ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | savi॒tre ra̭kṣo॒ghne svāhā᳚ | varṷṇāya rakṣo॒ghne svāhā᳚ | bṛha॒spata̭ye॒ duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16ā (5ā) ||
8 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ
a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒,
soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhir,
ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒r,
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣmad,
de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒nā yṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17 (6) ||
9 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒ rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi |
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣma॒-ttena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmantaṃ
karomi | de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒-nāyṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17ā(6ā) ||
10 agṃhomuca mantrāḥ
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒ ,
~yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭, rakṣa॒syā̭, teja॒syā̭,
ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒,
~yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje॒,
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒, catṷṣpāthsu,
go॒ṣṭhe, gṛ॒he-, ṣva॒phsoṣa̭dhīṣu॒, vana॒spati̭ṣu॒,
srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje || 18 (7) ||
11 agṃhomuca mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā rakṣa॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam | yā vā̭mindrā varuṇā teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ catṷṣpāthsu pa॒śuṣu॒ (catṷṣpāthsu॒)srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje | yo vā̭mindrā varuṇā go॒ṣṭhe srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā gṛ॒heṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒-'phsu srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varu॒ṇauṣa̭dhīṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje || (18ā) (7ā)
12 śāstṛ sūktaṃ (āpyaṃ)
agnḙ yaśasvi॒n॒. yaśa̭se॒ mama̭rpa॒yendrā̭vatī॒ mapa̭citī mi॒hāva̭ha | a॒ya-mmū॒rdhā pa̭rame॒ṣṭhī su॒varcā᳚-ssamā॒nānā̭ mutta॒ma ślo̭ko astu | bha॒dra-mpaśya̭nta॒ upa̭sedu॒ragre॒ tapo̭ dī॒kṣā mṛṣa̭ya ssuva॒rvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣa॒tra-mbala॒moja̭śca jā॒ta-ntada॒smai de॒vā a॒bhisanna̭-mantu | dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ parame॒ṣṭhī vi॒rājā᳚ | stomā॒-ścandāgṃ̭si ni॒vido̭ma āhure॒tasmai̭ rā॒ṣṭrama॒bhi-sanna̭māma | a॒bhyāva̭rtaddhva॒-mupa॒meta̭ sā॒kama॒yagṃ śā॒stā-'dhi̭patirvo astu | a॒sya vi॒jñāna॒manu॒sagṃ-ra̭bhaddhvami॒ma-mpa॒ścādanṷ jīvātha॒ sarve᳚ || 19 (8) ||
13 rāṣṭrabhṛtaṃ
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvasta-syauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒
ūrjo॒ nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒
tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒ ssvāhā̭ ,
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rva-stasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuva̭ ,
ssuṣu॒mna ssūrya̭ raśmi-śca॒ndramā̭ gandha॒rva-stasya॒ nakṣa̭trāṇya-
phsa॒raso̭ be॒kura̭yo,
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rva-stasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vāḥ,
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒ vahna̭ya,
iṣi॒ro vi॒śva vya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rva-stasyāpo᳚ 'phsa॒raso̭ mu॒dā,
bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim |
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuva̭,
ssukṣi॒thi- ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rva-stasya̭
vi॒dyuto᳚ 'phsa॒raso॒ ruco̭,
dū॒re hḙtira-mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvaḥ॒,
cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rva-stasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśā॒caya̭ntī॒r,
nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒
tābhya॒ ssvāhā॒,
sa no̭ bhuvanasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha || 20 (9) ||
14 rāṣṭrabhṛtaṃ (anuṣaṅgaṃ)
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvassa-i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒ ūrjo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
suṣu॒mnassūrya̭-raśmiśca॒ndramā̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ nakṣa̭trāṇya 'phsa॒raso̭ be॒kura̭yo॒ nāma॒ tā
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭r-khsā॒mānya̭-'phsa॒raso॒ vahna̭yo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
iṣi॒ro vi॒śvavya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyāpo᳚-'phsa॒raso̭ mu॒dā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭
kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭
sva॒stigg svāhā᳚ ||
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sukṣi॒thi-ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rvassa
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya ̭vi॒dhyuto᳚-'phsa॒raso॒ ruco॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
dū॒re hḙtira mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśo॒caya̭nti॒-rnāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sa no̭ bhuvanasyapate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ svāhā᳚ || (20ā) (9ā)
15 sarpa sūktaṃ
namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vī manṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~ye vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 21 (10) ||
16 pañcacoḍāḥ
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni
grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒ dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti ,
ra॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śva ka̭rmā॒ tasya̭ ratha sva॒naśca॒ rathḙ-citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚-'phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭ he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti,
ra॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva-vya̭cā॒ stasya॒ ratha̭ prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni
grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntī cā nu॒mloca̭ntī-cā-'phsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-r
vyā॒ghrāḥ prahḙti,
ra॒ya mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni grāma॒ṇyaṷ
vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭ cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒ prahḙti ,
ra॒ya-mu॒parya॒-rvāgva̭-su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni grāma॒ṇyā̭
vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭ttiścā-phsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒ti-ra̭va॒spūrja॒-nprahḙti॒ ,
stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒
jambhḙ dadhāmi || 22 (11) ||
17 pañcacoḍāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śvaka̭rmā॒ tasya̭ rathasva॒naśca॒ rathḙ citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭
he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te
ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva vya̭cā॒-stasya॒ ratha̭prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntīcā nu॒mloca̭ntī-cāphsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-rvyā॒ghrāḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ teya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni
grāma॒ṇyaṷ vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒
praha̭ti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒
dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒yamu॒parya॒-rvāgva̭su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni
grāma॒ṇyā̭ vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭tti-ścāphsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒tira̭-
va॒spūrja॒-nprahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 22ā(11ā) ||
18 apratirathaḥ
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒dhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścarṣaṇī॒nām | sa॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒raśśa॒tagṃ
senā̭ ajayathsā॒kamindraḥ̭ | sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ | tadindrḙṇa jayata॒ ta-thsa̭hadhvaṃ॒ ~yudho̭ nara॒ iṣṷ hastena॒ vṛṣṇā᳚ | sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭rva॒śī sagg sra̭ṣṭā॒ sa yudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ | sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒ji-thso̭ma॒pā bā̭hu śa॒rdhyū᳚rdhva dha̭nvā॒ prati̭hitābhi॒rastā᳚ | bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā 'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ || 23 ||
pra॒bha॒ñjan-thsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-medhyavi॒tā rathā̭nām | go॒tra॒bhidaṃ̭ go॒vidaṃ॒ ~vajra̭bāhuṃ॒ jaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā | i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yadhva॒ mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sagṃ ra̭bhadhvam | ba॒la॒vi॒jñā॒ya-ssthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān. vā॒jī saha̭māna u॒graḥ | a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit || 24 ||
a॒bhigo॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo vī॒raśśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ | du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒dhyo᳚-smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ prayu॒thsu | indra̭ āsāṃ-ne॒tā bṛha॒spati॒-rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ | de॒va॒se॒nānā̭-mabhibhañjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ | indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram | ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānāṃ॒ ghoṣo̭ de॒vānāṃ॒ jaya̭tā॒ muda̭sthāt | a॒smāka॒-mindra॒-ssamṛ̭teṣu dhva॒jeṣva॒smākaṃ॒ ~yā iṣa̭va॒stā ja̭yantu || 25 ||
a॒smākaṃ̭ ~vī॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu | uddha̭rṣaya maghava॒-nnāyṷdhā॒-nnyuthsatva̭nā-mmāma॒kānāṃ॒ mahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan-vā॒jināṃ॒ ~vāji̭nā॒nyudrathā̭nāṃ॒ jaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ | upa॒preta॒ jaya̭tā narassthi॒rā va̭ssantu bā॒havaḥ̭ |
indro̭ va॒-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛ॒ṣyā yathāsa̭tha | ava̭sṛṣṭā॒ parā̭pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā || 26 ||
gacchā॒mitrā॒-npravi̭śa॒ maiṣāṃ॒ kañca॒nocchi̭ṣaḥ | marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchādayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒ 'mṛtḙnā॒bhi-va̭stām | u॒rorvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭ntaṃ॒ tvāmanṷ madantu de॒vāḥ | yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va | indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 27 (12) ||
19 camaka-ntṛtīya anuvākaḥ
śa-ñca̭ me॒ maya̭śca me pri॒ya-ñca̭ me-'nukā॒maśca̭ me॒
kāma̭śca me saumana॒saśca̭ me bha॒dra-ñca̭ me॒ śreya̭śca me॒
vasya̭śca me॒ yaśa̭śca me॒ bhaga̭śca me॒ dravi̭ṇa-ñca me
ya॒ntā ca̭ me dha॒rtā ca̭ me॒ kṣema̭śca me॒ dhṛti̭śca me॒
viśvaṃ̭ ca me॒ maha̭śca me (28)
saṃ॒vi~cca̭ me॒ jñātra̭-ñca me॒
sūśca̭ me pra॒sūśca̭ me॒ sīra̭-ñca me la॒yaśca̭ ma
ṛ॒ta-ñca̭ me॒-'mṛtaṃ̭ ca me 'ya॒kṣma-ñca॒ me-'nā̭mayacca me
jī॒vātṷśca me dīrghāyu॒tva-ñca̭ me-'nami॒tra-ñca॒ me-'bha̭ya-ñca me
su॒ga-ñca̭ me॒ śaya̭na-ñca me sū॒ṣā ca̭ me su॒dina̭-ñca me || 29 (13) ||
20 vihavyam
mamā᳚gne॒ varco̭ viha॒veṣva̭stu va॒ya-ntvendhā̭nā sta॒nuva̭-mpuṣema |
mahya̭-nnamantā-mpra॒diśa॒ścata̭sra॒ stvayā-'ddhya̭kṣeṇa॒ pṛta̭nā jayema |
mama̭ de॒vā vi̭ha॒ve sa̭ntu॒ sarva॒ indrā̭vanto ma॒ruto॒ viṣṇṷra॒gniḥ |
mamā॒ntari̭kṣa mu॒ru go॒pama̭stu॒ mahyaṃ॒ ~vātaḥ̭ pavatā॒-ṅkāmḙ a॒sminn |
mayi̭ de॒vā dravi̭ṇa॒ māya̭jantā॒-mmayyā॒ śīra̭stu॒ mayi̭ de॒vahṷ̄tiḥ || 30 ||
daivyā॒ hotā̭rā vaniṣanta॒ pūrve 'ri̭ṣṭā-ssyāma ta॒nuvā̭ su॒vīrāḥ᳚ | mahyaṃ̭ ~yajantu॒ mama॒ yāni̭ ha॒vyā-''kṷ̄ti ssa॒tyā mana̭so me astu |
eno॒ mānigā᳚-ṅkata॒macca॒ nāhaṃ-vi~śvḙ devāso॒ adhi̭voca tā me |
devī᳚ṣṣaḍu-rvīru॒ruṇaḥ̭ kṛṇota॒ viśvḙ devāsa i॒ha vī̭rayaddhvam |
māhā᳚smahi pra॒jayā॒ mā ta॒nūbhi॒-rmāra̭dhāma dviṣa॒te so̭marājann |
a॒gnirma॒nyu-mpra̭tinu॒da-npu॒rastā॒-dada̭bdho go॒pāḥ pari̭pāhi na॒stvam || 31 ||
pra॒tyañco̭ yantu ni॒gutaḥ॒ puna॒stḙ 'maiṣā᳚-ñci॒tta-mpra॒budhā॒ vinḙśat |
dhā॒tā dhā̭tṛ॒ṇā-mbhuva̭nasya॒ yaspati̭-rde॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭mabhi māti॒ṣāha᳚m |
i॒maṃ-ya~॒jña ma॒śvino॒bhā bṛha॒spati̭-rde॒vāḥ pā᳚ntu॒ yaja̭māna-nnya॒rthāt |
u॒ru॒vyacā̭ no mahi॒ṣa śśarma̭yagṃ sada॒smin. havḙ puruhū॒taḥ pṷru॒kṣu |
sa naḥ̭ pra॒jāyai̭ haryaśva mṛḍa॒yendra॒ mā no̭ rīriṣo॒ mā parā̭dāḥ || 32 ||
ye na̭ ssa॒patnā॒ apa॒te bha̭vantvindrā॒-gnibhyā॒ mava̭ bādhāmahe॒ tān |
vasa̭vo ru॒drā ā̭di॒tyā ṷpari॒ spṛśaṃ̭ mo॒graṃ-cettā̭ramadhi rā॒jama̭krann |
a॒rvāñca॒ mindra̭ ma॒muto̭ havāmahe॒ yo go॒ji-ddha̭na॒-jida̭śva॒-jidyaḥ |
i॒manno̭ ya॒jñaṃ-vi~̭ha॒ve jṷṣasvā॒sya kṷrmo harivo me॒dinaṃ̭ tvā || 33 (14) ||
21 mṛgāraḥ
a॒gne-rma̭nve pratha॒masya॒ pracḙtaso॒ya-mpāñca̭janya-mba॒hava̭ ssami॒ndhate᳚ |
viśva̭syāṃ-vi~॒śi pra̭viviśi॒vāgṃ sa̭mīmahe॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
yasye॒da-mprā॒ṇa-nni̭mi॒ṣa-dyadeja̭ti॒ yasya̭ jā॒ta-ñjana̭māna-ñca॒ keva̭lam |
staumya॒gni-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
indra̭sya manye pratha॒masya॒ pracḙtaso vṛtra॒ghna-sstomā॒ upa॒mā mu॒pāguḥ̭ |
yo dā॒śuṣaḥ̭ su॒kṛto॒ hava॒mupa॒ gantā॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ || 34 ||
ya ssaṃ̭grā॒ma-nnaya̭ti॒ saṃva~॒śī yu॒dhe yaḥ pu॒ṣṭāni̭ sagṃsṛ॒jati̭ tra॒yāṇi̭ | staumīndra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ | ma॒nvevāṃ᳚ mitrāvaruṇā॒ tasya̭ vitta॒gṃ॒ satyaṷjasā dṛgṃhaṇā॒ ya-nnu॒dethe᳚ | yā rājā̭nagṃ sa॒rathaṃ̭ ~yā॒tha ṷgrā॒ tā no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
yo vā॒gṃ॒ ratha̭ ṛ॒jura̭śmi-ssa॒tyadha̭rmā॒ mithu॒-ścara̭nta-mupa॒yāti̭ dū॒ṣayanṋ || 35 ||
staumi̭ mi॒trāvarṷṇā nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | vā॒yo-ssa̭vi॒tu-rvi॒dathā̭ni manmahe॒ yāvā᳚tma॒n-vadbi̭bhṛ॒to yau
ca॒ rakṣa̭taḥ | yau viśva̭sya pari॒bhū ba̭bhū॒vatu॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
upa॒śreṣṭhā̭na ā॒śiṣo̭ de॒vayo॒rdharmḙ asthirann | staumi̭ vā॒yugṃ sa̭vi॒tāra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ra॒thīta̭mau rathī॒nā ma̭hva ū॒taye॒ śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙ-bhi॒raśvaiḥ᳚ || 36 ||
yayo᳚rvā-ndevau de॒veṣva-ni̭śita॒ moja॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | yadayā̭taṃ-va~ha॒tugṃ sū॒ryāyā᳚-strica॒kreṇa̭ sa॒gṃ॒ sada̭mi॒cchamā̭nau | staumi̭ de॒vā va॒śvinaṷ nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ma॒rutāṃ᳚ manve॒ adhi̭no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ |
ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | ti॒gmamāyṷdhaṃ-vī~ḍi॒tagṃ saha̭svada di॒vyagṃ śardhaḥ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇu || 37 ||
staumi̭ de॒vā-nma॒ruto̭ nāthi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | de॒vānā᳚-mmanve॒ adhi̭ no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ | ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | yadi॒da-mmā̭-'bhi॒śoca̭ti॒ paurṷṣeyeṇa॒ daivyḙna | staumi॒ viśvā᳚-nde॒vā-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ |
anṷno॒-'dyānṷmati॒ranvida̭nu mate॒ tvaṃ-vai~᳚śvāna॒ro na̭ ū॒tyā pṛ॒ṣṭo di॒vi || 38 ||
anṷno॒-'dhyānṷmati-rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒ vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ | anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || 38a ||
vai॒śvā॒na॒ro na̭ ū॒tyā ''prayā̭tu parā॒vataḥ̭ | a॒gniru॒kthena॒ vāha̭sā |
pṛ॒ṣṭo di॒vi pṛ॒ṣṭo a॒gniḥ pṛ̭thi॒vyā-mpṛ॒ṣṭo viśvā॒ oṣa̭dhī॒rā-vi̭veśa |
vai॒śvā॒na॒ra ssaha̭sā pṛ॒ṣṭo a॒gnissano॒ divā॒ sari॒ṣaḥ pā̭tu॒ nakta᳚m || 38b ||
ye apra̭thetā॒ mami̭tebhi॒ rojo̭bhi॒ rye pra̭ti॒ṣṭhe abha̭vatāṃ॒-va~sṷ̄nām | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
urvī̭ rodasī॒ vari̭vaḥ kṛṇota॒-ṅkṣetra̭sya patnī॒ adhi̭no brūyātam | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
yattḙ va॒ya-mpṷruṣa॒trāya̭ vi॒ṣṭhā vi̭dvāgṃ saśca kṛ॒mā kacca॒ nāgaḥ̭ || 39 ||
kṛ॒dhī sva̭smāgṃ adi̭te॒ranā̭gā॒ vyenāgṃ̭si śiśratho॒ viṣva̭gagne | yathā̭ ha॒ ta-dva̭savo gau॒ryaṃ̭ ci-tpa॒diṣi॒tā mamṷñcatā yajatrāḥ |
e॒vā tvama॒sma-tpramṷñcā॒ vyagṃhaḥ॒ prātā᳚ryagne prata॒rānna॒ āyuḥ̭ || 40 (15) ||
22 sarpāhutī mantrāḥ
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stauno̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmyo-,
-ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kuḥ॒ ,
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo̭ ,
-'va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rāji॒,
-radhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati śśvi॒tro,
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo,
rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi || 41 (16) ||
23 sarpāhutī mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā-yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā
tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
o॒ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kū rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rājī rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
adhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati-śśvi॒tro ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi || 41ā (16ā) ||
24 gandharvāhutīḥ
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va ssali॒lo,
ni̭li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒ ssaga̭ro,
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro,
-'va॒sthāvā̭no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭va ssamu॒dro-,
-'dhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān,
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo,
vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42 (17) ||
25 gandharvāhutīḥ (anuṣaṅgaṃ)
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va-ssali॒lo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
ni॒li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒-ssaga̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthā vā̭ no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭vassamu॒dro vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhā॒mi |
adhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42ā (17ā) ||
26 ajyāni mantrāḥ
śa॒tāyṷdhāya śa॒tavī᳚ryāya śa॒tota̭ye 'bhimāti॒ṣāhe᳚ | śa॒taṃ-yo~ na̭ śśa॒rado॒ ajī̭tā॒-nindro̭ neṣa॒dati̭ duri॒tāni॒ viśvā᳚ |
ye ca॒tvāraḥ̭ pa॒thayo̭ deva॒yānā̭ anta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | teṣāṃ॒-yo~ ajyā̭ni॒- majī̭ti-mā॒vahā॒ttasmai̭ no devāḥ॒ pari̭datte॒ha sarve᳚ | grī॒ṣmo hḙma॒nta u॒ta no̭ vasa॒nta śśa॒ra-dva॒r॒ṣā ssṷvi॒tanno̭ astu |
teṣā̭-mṛtū॒nāgṃ śa॒taśā̭radānā-nnivā॒ta ḙṣā॒mabha̭ye syāma | i॒du॒va॒thsa॒rāya̭ parivathsa॒rāya̭ saṃva~thsa॒rāya̭ kṛṇutā bṛ॒hannamaḥ̭ | teṣāṃ᳚ ~va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒-ñjyogajī̭tā॒ aha̭tā ssyāma |
bha॒drānna॒-śśreya॒ ssama̭naiṣṭa devā॒ stvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śī mahitvā |
sano̭mayo॒ bhūḥ pi̭to॒ āvi̭śasva॒ śanto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || 43 (18) ||
bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ bhavi॒ṣya-dvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
nama॒ ṛ-khsāma॒-yaju॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo̭ gāya॒trī tri॒ṣṭup jaga̭tī॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pṛthi॒vya̭ntari̭kṣaṃ॒ dyau-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ 'gnirvā॒yu-ssūryo॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ prā॒ṇo-vyā॒no̭-'pā॒no vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo-'nnaṃ̭ kṛ॒ṣi-rvṛṣṭi॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pi॒tā pu॒traḥ pautro॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒ rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ namaḥ̭ || 44 (19) ||
27 atharvaśīrṣaṃ
(tai. brā. 1.5.8.1-1.5.8.3)
indro̭ dadhī॒co a॒stabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒tīrnava̭ | i॒cchanna-śva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭śritam | tadvi̭daccharya॒ṇāva̭ti |
adrāha॒ gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷra-pī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he |
indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hat || 45 ||
indra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata | indra॒ iddharyo॒ ssacā᳚ |
sa-mmi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ | indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | āsūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat | indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 46 ||
u॒gra u॒grābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | tamindraṃ̭ ~vā jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho-bhṷvat | indra॒ ssadā ma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒ ssabalḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ | gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu ru॒gro astṛ̭taḥ || 47 (20) ||
28 pratyaṅgirasaḥ
(tai. brā. 2.4.2.1-2.4.2.4)
cakṣṷṣo hete॒ mana̭so hete | vāco̭ hete॒ brahma̭ṇo hete | yomā̭-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tama̭gne me॒nyā-'me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | yomā॒ cakṣṷṣā॒ yo mana̭sā | yo vā॒cā brahma̭ṇā-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tayā᳚-'gne॒ tva-mme॒nyā | a॒muma̭ me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | ya-tkiñcā॒sau mana̭sā॒ yacca̭ vā॒cā | ya॒jñai-rju॒hoti॒ yajṷṣā ha॒virbhiḥ̭ || 48 ||
ta-nmṛ॒tyu-rnir-ṛ̭tyā saṃvi~dā॒naḥ | pu॒rā di॒ṣṭā dāhṷtī rasyahantu |
yā॒tu॒ dhānā॒ nir-ṛ̭ti॒ rādu॒rakṣaḥ̭ | te a̭syaghnaṃ॒ tvanṛ̭tena sa॒tyam |
indra̭ṣitā॒ ājya̭masya mathnantu | māta-thsamṛ̭ddhi॒ yada॒sau ka॒roti̭ |
hanmi̭te॒-'ha-ṅkṛ॒tagṃ ha॒viḥ | yo mḙ gho॒ramacī̭ kṛtaḥ |
apā᳚ñcau ta u॒bhau bā॒hū | apa̭nahyāmyā॒sya᳚m || 49 ||
apa̭nahyāmite bā॒hū | apa̭ nahyāmyā॒sya᳚m | a॒gne-rde॒vasya॒ brahma̭ṇā | sarvaṃ̭ te 'vadhiṣ-ṅkṛ॒tam | pu॒rā-'muṣya̭ vaṣa-ṭkā॒rāt | ya॒jña-nde॒veṣṷ naskṛdhi | svi̭ṣṭa-ma॒smākaṃ̭ bhūyāt | mā-'smā-nprāpa॒nnarā̭tayaḥ | anti̭dū॒re sa॒to a̭gne | bhrātṛ̭vyasyā bhi॒dāsa̭taḥ | va॒ṣa॒-ṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa | kṛ॒tyāgṃ ha̭nmi kṛ॒tāma॒ham | yo mā॒ naktaṃ॒ divā̭ sā॒yam | prā॒ta-ścāhno̭ ni॒pīya̭ti | a॒dyā-tami̭ndra॒ vajrḙṇa | bhrātṛ̭vya-mpādayāmasi || 50 (21) ||
(tai. brā. 2.5.1.1-2.5.1.3)
prā॒ṇo ra̭kṣati॒ viśva॒meja̭t | iryo̭ bhū॒tvā ba̭hu॒dhā ba॒hūni̭ | sa i-thsarvaṃ॒ ~vyā̭naśe | yo de॒vo de॒veṣṷ vi॒bhūra॒ntaḥ |
āvṛ̭dū॒dā-tkṣetriya̭ddhva॒ga-dvṛṣā᳚ | tami-tprā॒ṇa-mmana॒sopa̭ śikṣata |
agraṃ̭ de॒vānā̭-mi॒dama̭ttu no ha॒viḥ | mana̭sa॒ści-tte॒dam | bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ ca gupyate | taddhi de॒veṣva̭-gri॒yam || 51 ||
āna̭ etu puraśca॒ram | sa॒ha de॒vai-ri॒magṃ hava᳚m | mana॒-śśreya̭si śreyasi | karma̭n. ya॒jñapa̭tiṃ॒ dadha̭t | ju॒ṣatāṃ᳚ me॒ vāgi॒dagṃ ha॒viḥ | vi॒rā-ḍde॒vī pu॒rohi̭tā | ha॒vya॒vāḍana̭-pāyinī | yayā̭ rū॒pāṇi̭ bahu॒dhā vada̭nti | peśāgṃ̭si de॒vāḥ pa̭ra॒me ja॒nitre᳚ | sā no̭ vi॒rāḍana̭pa sphurantī || 52 ||
vāgde॒vī jṷṣatā mi॒dagṃ ha॒viḥ | cakṣṷ-rde॒vānāṃ॒ jyoti̭ra॒mṛte॒ nya̭ktam |
a॒sya vi॒jñānā̭ya bahu॒dhā nidhī̭yate | tasya̭ su॒mna-ma̭śīmahi | mā no̭ hāsī-dvicakṣa॒ṇam | āyu॒rinnaḥ॒ pratī᳚ryatām | ana̭ndhā॒-ścakṣṷṣā va॒yam | jī॒vā jyoti̭-raśīmahi | suva॒-rjyoti̭-ru॒tāmṛtaṃ᳚ | śrotrḙṇa bha॒dra mu॒ta-śṛ̭ṇvanti sa॒tyam | śrotrḙṇa॒ vācaṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nām | śrotrḙṇa॒ moda̭śca॒ maha̭śca śrūyate |
śrotrḙṇa॒ sarvā॒ diśa॒ āśṛ̭ṇomi | yena॒ prācyā̭ u॒ta da̭kṣi॒ṇā | pa॒tīcyai̭ di॒śa-śśṛ॒ṇvantyṷtta॒rāt | tadicchrotraṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nam |
a॒rānna ne॒miḥ pari॒sarvaṃ̭ babhūva || 53 (22) ||
(tai. brā. 2.7.7.1-2.7.7.7)
si॒gṃ॒he vyā॒ghra u॒ta yā pṛdā̭kau | tviṣi̭-ra॒gnau brā᳚hma॒ṇe sūrye॒yā |
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā rā̭ja॒nyḙ dundu॒-bhāvāya̭tāyām | aśva̭sya॒ krandye॒ purṷṣasya mā॒yau | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā ha॒stini̭ dvī॒pini॒ yā hira̭ṇye | tviṣi॒-raśvḙṣu॒ purṷṣeṣu॒ goṣṷ || 54 ||
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rathḙ a॒kṣeṣṷ vṛṣa॒bhasya॒ vāje᳚ | vātḙ pa॒rjanye॒ varṷṇasya॒ śuṣme᳚ | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rāḍa̭si vi॒rāḍa̭si | sa॒mrāḍa̭si sva॒rāḍa̭si | indrā̭ya tvā॒ teja̭svate॒ teja̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvauja̭svata॒ oja̭svantagg śrīṇāmi || 55 ||
indrā̭ya tvā॒ paya̭svate॒ paya̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvā-''yṷṣmata॒ āyṷṣmantagg śrīṇāmi | tejo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | teja̭svadastu me॒ mukha᳚m | teja̭sva॒cchiro̭ astu me | teja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | teja̭sā॒ sa-mpi̭pṛgdhimā | ojo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi || 56 ||
oja̭svadastu me॒ mukha᳚m | oja̭sva॒cchiro̭ astu me | oja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | oja̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā | payo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | paya̭svadastu me॒ mukha᳚m | paya̭sva॒cchiro̭ astu me | paya̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | paya̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā || 57 ||
āyṷrasi | tatte॒ praya̭cchāmi | āyṷṣmadastu me॒ mukha᳚m | āyṷṣma॒cchiro̭ astu me | āyṷṣmān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | āyṷṣā॒ sampi̭pṛgdhi mā | i॒ma ma̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi | pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ te vā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha | viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒-ryathā-'sa̭t || 58 ||
āyṷrasi vi॒śvāyṷrasi | sa॒rvāyṷrasi॒ sarva॒māyṷrasi | yato॒ vāto॒ mano̭javāḥ | yataḥ॒, kṣara̭nti॒ sindha̭vaḥ | tāsāṃ᳚ tvā॒ sarvā̭sāgṃ ru॒cā | a॒bhiṣi̭ñcāmi॒ varca̭sā | sa॒mu॒dra i̭vāsi ga॒hmanā᳚ | soma̭ ivā॒syadā᳚bhyaḥ | a॒gniri̭va vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | sūrya̭ iva॒ jyoti̭ṣā vi॒bhūḥ || 59 ||
a॒pāṃ-yo~ drava̭ṇe॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | teja̭se brahmavarca॒sāya̭ gṛhṇāmi | a॒pāṃ-ya~ ū॒rmau rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | oja̭se vī॒ryā̭ya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ma̭ddhya॒to rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | puṣṭai᳚ pra॒jana̭nāya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ya॒jñiyo॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | āyṷṣe dīrghāyu॒tvāya̭ gṛhṇāmi || 60 (23) ||
29 anna sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.1-2.8.8.4)
a॒hama̭smi prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | pūrvaṃ̭ de॒vebhyo̭ a॒mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
yo mā॒ dadā̭ti॒ sa i de॒va mā vāḥ᳚ | a॒hamanna॒ manna̭ ma॒danta̭madmi | pūrva̭-ma॒gnerapi̭ daha॒tyannaṃ᳚ | ya॒ttau hā̭sāte ahamutta॒reṣṷ | vyātta̭masya pa॒śava̭-ssu॒jambha᳚m | paśya̭nti॒ dhīrāḥ॒ praca̭ranti॒ pākāḥ᳚ |
jahā᳚mya॒nya-nna ja̭hāmya॒nyam | a॒hamannaṃ॒ ~vaśa॒micca̭rāmi || 61 ||
sa॒mā॒namarthaṃ॒ paryḙmi bhu॒ñjat | ko mā mannaṃ̭ manu॒ṣyo̭ dayeta |
parā̭ke॒ annaṃ॒ nihi̭taṃ-lo~॒ka e॒tat | viśvai᳚-rde॒vaiḥ pi॒tṛbhi̭-rgu॒ptamanna᳚m |
yada॒dyatḙ lu॒pyate॒ ya-tpa̭ro॒pyate᳚ | śa॒ta॒-ta॒mīsā ta॒nūrmḙ babhūva |
ma॒hāntaṷ ca॒rū sa̭kṛ-ddu॒gdhena̭ paprau | diva̭ñca॒ pṛśñi̭ pṛthi॒vī-ñca̭ sā॒kam |
tathsaṃ॒-piba̭nto॒ nami̭nanti ve॒dhasaḥ̭ | naitadbhūyo॒ bhava̭ti॒ no kanī̭yaḥ || 62 ||
annaṃ̭ prā॒ṇamanna̭ mapā॒na-mā̭huḥ | annaṃ̭ mṛ॒tyu-ntamṷ jī॒vātṷ māhuḥ |
annaṃ̭ bra॒hmāṇo̭ ja॒rasaṃ̭ ~vadanti | anna̭māhuḥ pra॒jana̭na-mpra॒jānā᳚m |
mogha॒-mannaṃ̭ ~vindate॒ apra̭cetāḥ | sa॒tya-mbra̭vīmi va॒dha ithsa tasya̭ |
nārya॒maṇaṃ॒ puṣya̭ti॒ no sakhā̭yam | keva̭lāgho bhavati kevalā॒dī |
a॒ha-mme॒gha ssta॒naya॒n varṣa̭nnasmi | māma̭dantya॒-hama̭dmya॒nyān || a॒hagṃ sada॒mṛto̭ bhavāmi | madā̭di॒tyā adhi॒ sarvḙ tapanti || 63 ||
30 vā-khsūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.4)
de॒vīṃ-vā~ca̭ma janayanta॒ ya-dvāgvada̭nti || 64 ||
de॒vīṃ-vā~ca̭majanayanta de॒vāḥ | tāṃ-vi~॒śvarṷ̄pāḥ pa॒śavo̭ vadanti | sā no̭ ma॒ndreṣa॒ mūrjaṃ॒ duhā̭nā | dhe॒nurvāga॒smā-nupa॒suṣṭu॒taitṷ || 64a ||
ya-dvāgvada̭ntya viceta॒nāni̭ | rāṣṭrī̭ de॒vānā᳚-nniṣa॒sāda̭ ma॒ndrā | cata̭sra॒ ūrjaṃ̭ duduhe॒ payāgṃ̭si | kva̭svi dasyāḥ para॒ma-ñja̭gāma || 64b ||
(tai. brā. 2.8.8.4-2.8.8.5)
a॒na॒ntā-mantā॒dadhi॒ nirmi̭tā-mma॒hīm | yasyāṃ᳚ de॒vā a̭dadhu॒-rbhoja̭nāni | ekā᳚kṣarā-ndvi॒padā॒gṃ॒ ṣaṭpa̭dāñca | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-ṅgandha॒rvāḥ pa॒śavo̭ manu॒ṣyāḥ᳚ | vā॒cīmā viśvā॒ bhuva̭nā॒-nyarpi̭tā | sā no॒ havaṃ̭ juṣatā॒-mindra̭ patnī |
vāga॒kṣaraṃ̭ prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | vedā̭nā-mmā॒tā-'mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ || 65 ||
sā no̭ juṣā॒ṇopa̭ ya॒jña māgā᳚t | ava̭ntī de॒vī su॒havā̭ me astu | yā mṛṣa̭yo mantra॒ kṛto̭ manī॒ṣiṇaḥ̭ | a॒nvaiccha̭-nde॒vā-stapa̭sā॒ śramḙṇa | tā-nde॒vīṃ-vā~cagṃ̭ ha॒viṣā̭ yajāmahe | sā no̭ dadhātu sukṛ॒tasya̭ lo॒ke |
ca॒tvāri॒ vā-kpari̭mitā pa॒dāni̭ | tāni̭ vidu-rbrāhma॒ṇā ye ma̭nī॒ṣiṇaḥ̭ | guhā॒ trīṇi॒ nihi̭tā॒ neṅga̭yanti | tu॒rīyaṃ̭ ~vā॒co ma̭nu॒ṣyā̭ vadanti || 66 ||
31 śraddhā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.5-2.8.8.8)
śra॒ddhayā॒-'gni ssami̭dhyate | śra॒ddhayā̭ vindate ha॒viḥ | śra॒ddhā-mbhaga̭sya mū॒rdhani̭ | vaca॒sā vḙdayāmasi | pri॒yagg śra̭ddhe॒ dada̭taḥ | pri॒yagg śra̭ddhe॒ didā̭sataḥ | pri॒ya-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | i॒da-mma̭ udi॒ta-ṅkṛ̭dhi | yathā̭ de॒vā asṷreṣu | śra॒ddhā mu॒greṣṷ cakri॒re || 67 ||
e॒va-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | a॒smāka̭-mudi॒ta-ṅkṛ̭dhi | śra॒ddhā-ndḙvā॒ yaja̭mānāḥ | vā॒yu-go̭pā॒ upā̭sate | śra॒ddhāgṃ hṛ̭da॒yya̭yā-''kū᳚tyā | śra॒ddhayā̭ hūyate ha॒viḥ |
śra॒ddhā-mprā॒tar-ha̭vāmahe | śra॒ddhā-mma॒ddhyandi̭naṃ॒ pari̭ | śra॒ddhāgṃ sūrya̭sya ni॒mruci̭ | śraddhe॒ śraddhā̭paye॒ hamā᳚ || 68 ||
śra॒ddhā de॒vāna-dhi̭vaste | śra॒ddhā viśva̭ mi॒da-ñjaga̭t | śra॒ddhā-ṅkāma̭sya mā॒tara᳚m | ha॒viṣā̭ vardhayāmasi || 69a ||
32 brahma sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.10-2.8.8.11)
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā᳚t | visī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhāḥ | sa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || pi॒tā-vi॒rājā̭ mṛṣa॒bho-ra̭yī॒ṇām | a॒ntari̭kṣaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒ āvi̭veśa || 69b ||
tama॒rkaira॒bhya̭rccanti va॒thsam | brahma॒ santa॒-mbrahma̭ṇā va॒rdhaya̭ntaḥ || brahma̭ de॒vāna̭janayat | brahma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t ||
brahma̭ṇaḥ, kṣa॒tra-nnirmi̭tam | brahma̭ brāhma॒ṇa ā॒tmanā᳚ || a॒ntara̭smi-nni॒me lo॒kāḥ | a॒nta rviśva̭mi॒da-ñjaga̭t | brahmai॒va bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭha᳚m | tena॒ ko̭-'rhati॒ spardhi̭tum || 70 ||
brahmaṃ̭ de॒vā-straya̭strigṃśat | brahma̭-nnindra prajāpa॒tī | brahma̭naḥa॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | nā॒vī vā॒nta-ssa॒māhi̭tā || cata̭sra॒ āśāḥ॒ praca̭rantva॒-gnayaḥ̭ | i॒manno̭ ya॒jñanna̭yatu prajā॒nann |
ghṛ॒ta-mpinva̭nna॒ jaragṃ̭ su॒vīra᳚m | brahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnām || 71 ||
33 go sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.11)
āgāvo̭ agmannu॒ta bha॒dra-ma̭krann | sīda̭ntu go॒ṣṭhe-ra॒ṇaya̭ntva॒sme || pra॒jāva̭tīḥ puru॒ rūpā̭ i॒ha syuḥ | indrā̭ya pū॒rvī ru॒ṣaso॒ duhā̭nāḥ | indro॒ yajva̭ne pṛṇa॒te ca̭ śikṣati | upedda̭dāti॒ na sva-mmṷṣāyati | bhūyo̭ bhūyo ra॒yimida̭sya va॒rdhayanṋ | abhi̭nne khi॒lle nida̭dhāti deva॒yum |
na tā na̭śanti॒ na tā arvā᳚ || 72 ||
na tā na̭śanti॒ nada̭bhāti॒ taska̭raḥ | nainā̭ ami॒tro vyathi॒rā da̭dharṣati |
de॒vāgśca॒ yābhi॒-ryaja̭te॒ dadā̭ti ca | jyogittābhi̭ ssacate॒ gopa̭ti ssa॒ha || 72a ||
na tā arvā̭ re॒ṇu ka̭kāṭo aśnute | na sagg̭ skṛta॒tra-mupa̭yanti॒ tā a॒bhi |
u॒ru॒gā॒yama̭bhaya॒-ntasya॒ tā anṷ | gāvo॒ martya̭sya॒ vica̭ranti॒ yajva̭naḥ || 72b ||
(tai. brā. 2.8.8.12)
gāvo॒ bhago॒ gāva॒ indro̭ me acchāt | gāva॒ ssoma̭sya pratha॒masya̭ bha॒kṣaḥ |
i॒mā yā gāva॒-ssaja̭nāsa॒ indraḥ̭ | i॒cchāmī-ddhṛ॒dā mana̭sā-ci॒dindra᳚m |
yū॒ya-ṅgā̭vo medayathā kṛ॒śañci̭t | a॒ślī॒la-ñci̭-tkṛṇuthā su॒pratī̭kam || 73 ||
bha॒dra-ṅgṛ॒ha-ṅkṛ̭ṇutha bhadra vācaḥ | bṛ॒hadvo॒ vaya̭ ucyate sa॒bhāsṷ | pra॒jāva̭tī ssū॒yava̭sagṃ-ri॒śantīḥ᳚ | śu॒ddhā a॒pa ssṷprapā॒ṇe piba̭ntīḥ |
māva̭ ste॒na ī̭śata॒ māghaśagṃ̭saḥ | pari̭vo he॒tī ru॒drasya̭ vṛñjyāt | upe॒da-mṷpa॒-parca̭nam | ā॒su goṣūpa̭ pṛcyatām | upa̭rṣa॒bhasya॒ reta̭si | upe᳚ndra॒ tava̭ vī॒rye᳚ || 74 (24) ||
34 sūryā candramasā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.1)
tā sū᳚ryā candra॒masā̭ viśva॒-bhṛtta̭mā ma॒hat | tejo॒ vasṷmadrājato di॒vi | sāmā᳚tmānā carata ssāma-cā॒riṇā᳚ | yayo᳚rvra॒ta-nnama॒me jātṷ de॒vayoḥ᳚ | u॒bhāvantau॒ pari̭yāta॒ armyā᳚ | di॒vo na ra॒śmīg sta̭nu॒to-vya̭rṇa॒ve | u॒bhā bhṷva॒ntī bhuva̭nā ka॒vikra̭tū | sūryā॒ na ca॒ndrā ca̭rato ha॒tāma̭tī | patī᳚dyu॒ma-dvi̭śva॒-vidā̭ u॒bhā di॒vaḥ | sūryā̭ u॒bhā ca॒ndrama̭sā vicakṣa॒ṇā || 75 ||
vi॒śvavā̭rā varivo॒ bhā vare᳚ṇyā | tā no̭-'vata-mmati॒mantā॒ mahi̭vratā | vi॒śva॒vapa̭rī pra॒tara̭ṇā tara॒ntā | su॒va॒rvidā̭ dṛ॒śaye॒ bhūri̭ raśmī | sūryā॒ hi ca॒ndrā vasṷtve॒ṣa-da̭rśatā | ma॒na॒svino॒ 'bhānṷcara॒tonu॒-sandiva᳚m | a॒sya śravo̭ na॒dya̭ ssa॒pta bi̭bhrati | dyāvā॒ kṣāmā̭ pṛthi॒vī da̭rśa॒taṃ-va~puḥ̭ | a॒sme sū᳚ryā candra॒masā̭-'bhi॒cakṣe᳚ | śra॒ddheka-mi̭ndra carato vicartu॒ram || 76 ||
pū॒rvā॒pa॒ra-ñca̭rato mā॒ya yai॒tau | śiśū॒ krīḍa̭ntau॒ pari̭yāto adhva॒ram | viśvā᳚nya॒nyo bhuva̭nā 'bhi॒caṣṭe᳚ | ṛ॒tūna॒nyo vi॒dadha̭jjāyate॒ punaḥ̭ | hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsā॒gṃ॒ rājā᳚ | yāsāṃ᳚ de॒vā śśi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyata | āpo̭ bha॒drā āditpa̭śyāmi || 77 ||
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷ jā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ | a॒gniṃ-yā~ garbhaṃ̭ dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||
yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśyaṃ॒ janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒ yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || 77a ||
yāsāṃ᳚ de॒vā di॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣayyā a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||
śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvopa̭ spṛśata॒ tvaca̭-mme |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 77b ||
āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ ittāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭-maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann |
āditpa̭śyā myu॒tavā̭ śṛṇo॒myāmā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tarhi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || 77c ||
35 nāsadāsīya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.3-2.8.9.7)
nāsa̭dāsī॒nno sadā̭sītta॒dānī᳚m | nāsī॒drajo॒ no vyo̭mā-pa॒royat | kimā va̭rīvaḥ॒ kuha॒kasya॒ śarmanṋ | abhaṃḥ॒ kimā̭sī॒-dgaha̭na-ṅgabhī॒ram || 78 ||
na mṛ॒tyu-ra॒mṛta॒-ntarhi॒ na | rātri̭yā॒ ahna̭ āsī-tprake॒taḥ | ānī̭da vā॒tagg sva॒dhayā॒ tadeka᳚m | tasmā᳚ddhā॒nya-nna pa॒raḥ kiñca॒nāsa̭ |
tama̭ āsī॒-ttama̭sā gū॒ḍhamagre᳚ prake॒tam | sa॒li॒lagṃ sarva̭ mā i॒dam | tu॒cche nā॒bhvapi̭hitaṃ॒ ~yadāsī᳚t | tama̭sa॒s tanma̭hi॒nā jā̭ya॒taika᳚m |
kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t || 79 ||
sa॒ to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di-pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā |
ti॒ra॒ścīno॒ vita̭to ra॒śmi-rḙṣām | a॒dhasvi̭dā॒sī(3) du॒pari̭svidāsī(3)t |
re॒to॒dhā ā̭sa-nmahi॒māna̭ āsann | sva॒dhā a॒vastā॒-tpraya̭tiḥ pa॒rastā᳚t |
ko a॒ddhā vḙda॒ka i॒ha pravo̭cat | kuta॒ ājā̭tā॒ kuta̭ i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭiḥ |
a॒rvāg de॒vā a॒sya vi॒sarja̭nāya | athā॒ ko vḙda॒ yata̭ ā ba॒bhūva̭ || 80 ||
i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭi॒-ryata̭ āba॒bhūva̭ | yadi̭ vā da॒dhe yadi̭ vā॒ na |
yo a॒syāddhya̭kṣaḥ para॒me vyo̭mann | so a॒ṅgavḙda॒ yadi̭ vā॒ na veda̭ |
kiggsvi॒dvanaṃ॒ ka u॒sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ |
manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒tat | yada॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ | brahma॒vanaṃ॒ brahma॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ || manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā॒ vibra̭vīmi vaḥ | brahmā॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ || 81 ||
36 bhāgya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.7-2.8.9.9)
prā॒tara॒gni-mprā॒tarindragṃ̭ havāmahe | prā॒ta-rmi॒trā varṷṇā prā॒tara॒śvinā᳚ |
prā॒ta-rbhagaṃ̭ pū॒ṣaṇaṃ॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m | prā॒tassoma̭ mu॒ta ru॒dragṃ hṷvema || pra॒ta॒rjitaṃ॒ bhaga̭mu॒gragṃ hṷvema | va॒ya-mpu॒tramadi̭te॒ryo vi̭dha॒rtā | ā॒dhraści॒dya-mmanya̭māna-stu॒raści̭t | rājā̭ ci॒dya-mbhagaṃ̭ bha॒kṣītyāha̭ || 82 ||
bhaga॒praṇḙta॒-rbhaga॒satya̭rādhaḥ | bhage॒mā-ndhiya॒muda̭va॒ dada̭nnaḥ | bhaga॒praṇo̭ janaya॒ gobhi॒raśvaiḥ᳚ | bhaga॒ pranṛbhi̭-rnṛ॒vanta̭ssyāma || u॒tedānīṃ॒ bhaga̭vantassyāma | u॒ta prapi॒tva u॒ta maddhye॒ ahnā᳚m | u॒todi̭tā maghava॒n-thsūrya̭sya | va॒ya-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tau syā̭ma || bhaga̭ e॒va bhaga̭vāgṃ astu devāḥ | tena̭ va॒ya-mbhaga̭vanta ssyāma || 83 ||
tantvā̭ bhaga॒ sarva॒ ijjo̭havīmi | sano̭ bhaga pura e॒tā bha̭ve॒ha || sama̭dhva॒rā-yo॒ṣaso̭-'namanta | da॒dhi॒krāvḙva॒ śuca̭ye pa॒dāya̭ | a॒rvā॒cī॒naṃ-va~̭su॒vidaṃ॒ bhaga̭nnaḥ | ratha̭mi॒vāśvā̭ vā॒jina॒ āva̭hantu || aśvā̭vatī॒-rgoma̭tī-rna u॒ṣāsaḥ̭ | vī॒rava̭tī॒-ssada̭mucchantu bha॒drāḥ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā vi॒śvataḥ॒ prapī̭nāḥ | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭naḥ || 84 (25) ||
37 nakṣatra sūktaṃ
(tai. brā. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 nakṣatraṃ - kṛttikā devatā - agniḥ
a॒gnirnaḥ̭ pātu॒ kṛtti̭kāḥ | nakṣa̭tra-nde॒vami̭ndri॒yam | i॒damā̭sāṃvi~cakṣa॒ṇam | ha॒virā॒san jṷhotana | yasya॒ bhānti̭ ra॒śmayo॒ yasya̭ ke॒tavaḥ̭ | yasye॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sarvā᳚ | sa kṛtti̭kā bhira॒bhi-saṃ॒va~sā̭naḥ | a॒gnirno̭ de॒vassṷvi॒te da̭dhātu || 1 ||
37.2 nakṣatraṃ - rohiṇī devatā - prajāpatiḥ
pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī vḙtu॒ patnī᳚ | vi॒śvarṷ̄pā bṛha॒tī ci॒trabhā̭nuḥ || 85 ||
sā no̭ ya॒jñasya̭ suvi॒te da̭dhātu | yathā॒ jīvḙma śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ro॒hi॒ṇī de॒vyuda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ rū॒pāṇi̭ prati॒moda̭mānā | pra॒jāpa̭tigṃ ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒yā de॒vānā॒-mupa̭yātu ya॒jñam || 2 ||
37.3 nakṣatraṃ - mṛgaśīrṣaḥ devatā - somaḥ
somo॒ rājā̭ mṛgaśī॒ra॒.ṣeṇa॒ āganṋ | śi॒va-nnakṣa̭tra-mpri॒yama̭sya॒ dhāma̭ | ā॒pyāya̭māno bahu॒dhā janḙṣu | retaḥ̭ pra॒jāṃ-ya~ja̭māne dadhātu || 86 ||
yatte॒ nakṣa̭tra-mmṛgaśī॒r॒ṣamasti̭ | pri॒yagṃ rā̭ja-npri॒yata̭ma-mpri॒yāṇā᳚m | tasmai̭ te soma ha॒viṣā̭ vidhema | śanna̭ edhi dvi॒pade॒ śañcatṷṣpade || 3 ||
37.4 nakṣatraṃ - ārdrā devatā - rudraḥ
ā॒rdrayā̭ ru॒draḥ pratha̭mā na eti | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pati̭raghni॒yānā᳚m | nakṣa̭tramasya ha॒viṣā̭ vidhema | mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣa॒-nmota vī॒rān | he॒tī ru॒drasya॒ pari̭ṇo vṛṇaktu | ā॒rdrā nakṣa̭tra-ñjuṣatāgṃ ha॒virnaḥ̭ || 87 ||
pra॒mu॒ñcamā̭nau duri॒tāni॒ viśvā᳚ | apā॒ghaśagṃ̭ sannu-datā॒marā̭tim || 4 ||
37.5 nakṣatraṃ - punarvasu devatā - aditiḥ
puna̭rno de॒vyadi̭ti-sspṛṇotu | puna̭rvasū naḥ॒ puna॒retāṃ᳚-ya~॒jñam | puna̭rno de॒vā a॒bhiya̭ntu॒ sarve᳚ | punaḥ̭ punarvo ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | e॒vā na de॒vyadi̭tirana॒rvā | viśva̭sya bha॒rtrī jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā | puna̭rvasū ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒ya-nde॒vānā॒-mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ || 5 (88) ||
37.6 nakṣatraṃ - puṣyaḥ devatā - bṛhaspatiḥ
bṛha॒spatiḥ̭ pratha॒mañjāya̭mānaḥ | ti॒ṣya̭-nnakṣa̭trama॒bhi samba̭bhūva | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇuḥ | di॒śo nu॒ sarvā॒ abha̭yanno astu | ti॒ṣyaḥ̭ pu॒rastā̭du॒ta ma̭dhya॒to naḥ̭ | bṛha॒spati̭-rnaḥ॒ pari̭pātu pa॒ścāt | bādhḙ tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇutām | su॒vīrya̭sya॒ pata̭yasyāma || 6 ||
37.7 nakṣatraṃ -āśreṣaṃ devatā - sarpāḥ
i॒dagṃ sa॒rpebhyo̭ ha॒vira̭stu॒ juṣṭa᳚m | ā॒śre॒ṣā yeṣā̭ manu॒yanti॒ cetaḥ̭ || 89 ||
ye a॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīṃ-kṣi॒yanti̭ | tena̭ ssa॒rpāso॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | ye ro̭ca॒ne sūrya॒syāpi̭ sa॒rpāḥ | ye divaṃ̭ de॒vī-manṷsa॒ñcara̭nti | yeṣā̭māśre॒ṣā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tebhya̭-ssa॒rpebhyo॒ madhṷ-majjuhomi || 7 ||
37.8 nakṣatraṃ - maghā devatā - pitaraḥ
upa̭hūtāḥ pi॒taro॒ ye ma॒ghāsṷ | mano̭javasa-ssu॒kṛta̭-ssukṛ॒tyāḥ | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | sva॒dhābhi̭-rya॒jña-mpraya̭ta-ñjuṣantām || 90 ||
ye a̭gnida॒gdhā ye-'na̭gni-dagdhāḥ | yḙ-'mu~lo॒ka-mpi॒taraḥ̭ kṣi॒yanti̭ | yāgśca̭ vi॒dmayāgṃ ṷ ca॒ na pra̭vi॒dma | ma॒ghāsṷ ya॒jñagṃ sukṛ̭ta-ñjuṣantām || 8 ||
37.9 nakṣatraṃ - pūrvaphalgṷnī devatā - aryamā
gavāṃ॒ patiḥ॒ phalgṷnī-nāmasi॒ tvam | tada̭ryaman varuṇa mitra॒ cārṷ | tantvā̭ va॒yagṃ sa̭ni॒tāragṃ̭ sanī॒nām | jī॒vā jīva̭nta॒mupa॒ saṃvi~̭śema | yene॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sañji̭tā | yasya̭ de॒vā a̭nusaṃ॒ya~nti॒ cetaḥ̭ || 91 ||
a॒rya॒mā rājā॒-'jara॒stu vi̭ṣmān | phalgṷnīnā-mṛṣa॒bho ro̭ravīti || 9 ||
37.10 nakṣatraṃ - uttara pha̭lgunī devatā - bhagaḥ
śreṣṭho̭ de॒vānāṃ᳚ bhagavo bhagāsi | tattvā̭ viduḥ॒ phalgṷnī॒-stasya̭ vittāt | a॒smabhyaṃ̭-kṣa॒trama॒jaragṃ̭ su॒vīrya᳚m | goma॒daśva̭-va॒dupa॒sannṷ-de॒ha | bhago̭ha dā॒tā bhaga॒ itpra̭dā॒tā | bhago̭ de॒vīḥ phalgṷnī॒-rāvi̭veśa | bhaga॒syetta-mpra̭sa॒va-ṅga̭mema | yatra̭ de॒vai-ssa̭dha॒mādaṃ̭ madema | || 10/ 92 ||
37.11 nakṣatraṃ - hastaḥ devatā - savita
āyā̭tu de॒va-ssa̭vi॒to pa̭yātu | hi॒ra॒ṇyayḙna su॒vṛtā॒ rathḙna | vaha॒n॒. hastagṃ̭ su॒bhagaṃ̭ ~vidma॒nāpa̭sam | pra॒yaccha̭ntaṃ॒ papṷriṃ॒ puṇya॒maccha̭ | hastaḥ॒ praya̭ccha tva॒mṛtaṃ॒ ~vasī̭yaḥ | dakṣi̭ṇena॒ prati̭gṛbhṇīma enat |
dā॒tāra̭-ma॒dya sa̭vi॒tā vi̭deya | yo no॒ hastā̭ya prasu॒vāti̭ ya॒jñam || 11 ||
37.12 nakṣatraṃ - citrā devatā - tvaṣṭā
tvaṣṭā॒ nakṣa̭tra-ma॒bhyḙti ci॒trām | su॒bhagṃ sa̭saṃyu~va॒tigṃ roca̭mānām || 93 ||
ni॒ve॒śaya̭nna॒-mṛtā॒-nmartyāg̭śca | rū॒pāṇi̭ pi॒gṃ॒śa-nbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | tanna॒stvaṣṭā॒ tadṷ ci॒trā vica̭ṣṭām | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tannaḥ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīgṃ sanotu | gobhi̭rno॒ aśvai॒-ssama̭naktu ya॒jñam || 12 ||
37.13 nakṣatraṃ - svātī devatā - vāyuḥ
vā॒yu-rnakṣa̭tra-ma॒bhyḙti॒ niṣṭyā᳚m | ti॒gmaśṛṃ̭go vṛṣa॒bho rorṷvāṇaḥ | sa॒mī॒raya॒-nbhuva̭nā māta॒riśvā᳚ | apa॒ dveṣāgṃ̭si nudatā॒marā̭tīḥ || 94 ||
tanno̭ vā॒yastadu॒ niṣṭyā̭ śṛṇotu | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tanno̭ de॒vāso॒ anṷ jānantu॒ kāma᳚m | yathā॒ tarḙma duri॒tāni॒ viśvā᳚ || 13 ||
37.14 nakṣatraṃ - viśākhā devatā - indrāgnīḥ
dū॒ra-ma॒smacchatra̭vo yantu bhī॒tāḥ | tadi̭ndrā॒gnī kṛ̭ṇutāṃ॒ ta-dviśā̭khe | tanno̭ de॒vā anṷmadantu ya॒jñam | pa॒ścā-tpu॒rastā॒-dabha̭yanno astu | nakṣa̭trāṇā॒-madhi̭patnī॒ viśā̭khe | śreṣṭhā̭-vindrā॒gnī bhuva̭nasya go॒pau || 95 ||
viṣṷ̄ca॒-śśatrṷ̄napa॒bādha̭mānau | apa॒kṣudha̭-nnudatā॒marā̭tim | || 14 ||
37.15 paurṇamāsi
pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā᳚t | unma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyāṃ᳚ de॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭ntaḥ | u॒tta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām | pṛ॒thvī su॒varcā̭ yuva॒ti-ssa॒joṣāḥ᳚ | pau॒rṇa॒mā॒syuda̭gā॒-cchobha̭mānā | ā॒pyā॒ya-ya̭ntī duri॒tāni॒ viśvā᳚ | u॒ru-nduhāṃ॒ ya~ja̭mānāya ya॒jñam || 15/96 (26) ||
37.16 nakṣatraṃ - anūrādhā devatā - mitraḥ
ṛ॒ddhyāsma̭ ha॒vyai-rnama̭sopa॒sadya̭ | mi॒tra-nde॒va-mmi̭tra॒dheya̭nno astu | a॒nū॒rā॒dhān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ci॒traṃ-nakṣa̭tra॒-muda̭gā-tpu॒rastā᳚t | a॒nū॒rā॒dhāsa॒ iti॒ ya-dvada̭nti | tanmi॒tra ḙti pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ | hi॒ra॒ṇyayai॒-rvita̭tai-ra॒ntari̭kṣe || 16 ||
37.17 nakṣatraṃ - jyeṣṭhā devatā - indraḥ
indro᳚ jye॒ṣṭhā manu॒ nakṣa̭trameti | yasmi̭n vṛ॒traṃ-vṛ~̭tra॒ tūryḙ ta॒tāra̭ || 97 ||
tasmi̭n va॒ya-ma॒mṛtaṃ॒ duhā̭nāḥ | kṣudha̭ntarema॒ duri̭tiṃ॒ duri̭ṣṭim | pu॒ra॒nda॒rāya̭ vṛṣa॒bhāya̭ dhṛ॒ṣṇave᳚ | aṣā̭ḍhāya॒ saha̭mānāya mī॒ḍhuṣe᳚ | indrā̭ya jye॒ṣṭhā madhṷma॒dduhā̭nā | u॒ru-ṅkṛ̭ṇotu॒ yaja̭mānāya lo॒kam || 17 ||
37.18 nakṣatraṃ - mūlaṃ devatā - prajāpatiḥ
mūlaṃ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīṃ-vi~deya | parā᳚cyetu॒ nir-ṛ̭tiḥ parā॒cā | gobhi॒-rnakṣa̭tra-mpa॒śubhi॒-ssama̭ktam | aha̭-rbhūyā॒-dyaja̭mānāya॒ mahya᳚m || 98 ||
aha̭rno a॒dya sṷvi॒te da̭dhātu | mūlaṃ॒ nakṣa̭tra॒miti॒ ya-dvada̭nti | parā̭cīṃ-vā~॒cā nir-ṛ̭ti-nnudāmi | śi॒va-mpra॒jāyai̭ śi॒vama̭stu॒ mahya᳚m || 18 ||
37.19 nakṣatraṃ - pūrvāṣāḍhā devatā - āpaḥ
yā di॒vyā āpaḥ॒ paya̭sā sambabhū॒vuḥ | yā a॒ntari̭kṣa u॒ta pārthi̭vī॒ryāḥ |
yāsā̭maṣā॒ḍhā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu | yāśca॒ kūpyā॒ yāśca̭ nā॒dyā᳚-ssamu॒driyāḥ᳚ | yāśca̭ vaiśa॒ntīru॒ta prā̭sa॒cīryāḥ || 99 ||
yāsā̭maṣā॒ḍhā madhṷ bha॒kṣaya̭nti | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || 19 ||
37.20 nakṣatraṃ - uttarāṣāḍhā devatā - viśvedevaḥ
tanno॒ viśve॒ upa̭ śṛṇvantu de॒vāḥ | tada̭ṣā॒ḍhā a॒bhi saṃya~̭ntu ya॒jñam | tannakṣa̭tra-mprathatā-mpa॒śubhyaḥ̭ | kṛ॒ṣi-rvṛ॒ṣṭi-ryaja̭mānāya kalpatām | śu॒bhrāḥ ka॒nyā̭ yuva॒taya̭-ssu॒peśa̭saḥ | ka॒rma॒kṛta̭-ssu॒kṛto̭ vī॒ryā̭vatīḥ | viśvā᳚-nde॒vān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntīḥ | a॒ṣā॒ḍhāḥ kāma॒ mupa̭yāntu ya॒jñam || 20/100 ||
37.21 nakṣatraṃ - abhijida devatā - brahmā
yasmi॒-nbrahmā॒-'bhyaja̭ya॒-thsarva̭me॒tat | a॒muñca̭ lo॒ka mi॒damṷ̄ca॒ sarvaṃ᳚| tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-dvi॒jitya̭ | śriya̭-ndadhā॒tvahṛ̭ṇīyamānam | u॒bhau lo॒kau brahma̭ṇā॒ sañji̭te॒mau | tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-d
vica̭ṣṭām | tasmi̭n va॒ya-mpṛta̭nā॒ ssañja̭yema | tanno̭ de॒vāso॒ anṷjānantu॒ kāma᳚m || 21 ||
37.22 nakṣatraṃ - śravaṇaṃ devatā - viṣṇuḥ
śṛ॒ṇvanti̭ śro॒ṇā-ma॒mṛta̭sya go॒pām | puṇyā̭masyā॒ upa̭śṛṇomi॒ vāca᳚m || 101 ||
ma॒hī-nde॒vīṃ-vi~ṣṇṷpatnī majū॒ryām | pra॒tīcī̭ menāgṃ ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | tre॒dhā viṣṇṷ-rurugā॒yo vica̭krame | ma॒hī-ndivaṃ̭ pṛthi॒vī-ma॒ntari̭kṣam |
tacchro॒ṇaiti॒ śrava̭-i॒cchamā̭nā | puṇya॒gg॒ ślokaṃ॒ ~yaja̭mānāya kṛṇva॒tī || 22 ||
37.23 nakṣatraṃ - śraviṣṭā devatā - vasavaḥ
a॒ṣṭau de॒vā vasa̭vasso॒myāsaḥ̭ | cata̭sro de॒vī ra॒jarā॒-śśravi̭ṣṭhāḥ | te ya॒jña-mpā᳚ntu॒ raja̭saḥ pa॒rastā᳚t | saṃ॒va~॒thsa॒rīṇa̭-ma॒mṛtagg̭ sva॒sti || 102 ||
ya॒jña-nnaḥ̭ pāntu॒ vasa̭vaḥ pu॒rastā᳚t | da॒kṣi॒ṇa॒to̭-'bhiya̭ntu॒ śravi̭ṣṭhāḥ | puṇya॒nnakṣa̭trama॒bhi saṃvi~̭śāma | mā no॒ arā̭ti-ra॒ghaśa॒gṃ॒ sāganṋ || 23 ||
37.24 nakṣatraṃ - śatabhiṣak devatā - varuṇaḥ
kṣa॒trasya॒ rājā॒ varṷṇo-'dhirā॒jaḥ | nakṣa̭trāṇāgṃ śa॒tabhi̭ṣa॒g vasi̭ṣṭhaḥ | tau de॒vebhyaḥ̭ kṛṇuto dī॒rghamāyuḥ̭ | śa॒tagṃ sa॒hasrā̭ bheṣa॒jāni̭ dhattaḥ | ya॒jñanno॒ rājā॒ varṷṇa॒ upa̭yātu | tanno॒ viśvḙ a॒bhisaṃya~̭ntu de॒vāḥ || 103 ||
tanno॒ nakṣa̭tragṃ śa॒tabhi̭ṣag juṣā॒ṇam | dī॒rghamāyuḥ॒ prati̭ra-dbheṣa॒jāni̭ || 24 ||
37.25 nakṣatraṃ - pūrvaproṣṭhapadā devatā - ajayekapādaḥ
a॒ja eka̭pā॒-duda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ bhū॒tāni̭ prati॒ moda̭mānaḥ | tasya̭ de॒vāḥ pra̭sa॒vaṃ-ya~̭nti॒ sarve᳚ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒mṛta̭sya go॒pāḥ | vi॒bhrāja̭māna-ssamidhā॒na u॒graḥ | ā-'ntari̭kṣa-maruha॒da-ga॒ndyām | tagṃ sūrya̭-nde॒va-ma॒jameka̭pādam | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso॒ anṷyanti॒ sarve᳚ || 25 / 104 ||
37.26 nakṣatraṃ - uttaraproṣṭhapadā devatā - ahirbuddhniyaḥ
ahi̭ rbu॒ddhniyaḥ॒ pratha̭māna eti | śreṣṭho̭ de॒vānā̭mu॒ta mānṷṣāṇām | ta-mbrā᳚hma॒ṇā-sso̭ma॒pā-sso॒myāsaḥ̭ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒bhira̭kṣanti॒ sarve᳚ | ca॒tvāra॒ eka̭ma॒bhi karma̭ de॒vāḥ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāsa॒ iti॒ yān. vada̭nti | te bu॒ddhaniyaṃ̭ pari॒ṣadyagg̭ stu॒vantaḥ̭ | ahigṃ̭ rakṣanti॒ nama̭sopa॒sadya̭ || 26 ||
37.27 nakṣatraṃ - revatī devatā - pūṣā
pū॒ṣā re॒vatyanvḙti॒ panthā᳚m | pu॒ṣṭi॒patī̭ paśu॒pā vāja̭bastyau || 105 ||
i॒māni̭ ha॒vyā praya̭tā juṣā॒ṇā | su॒gairno॒ yānai॒rupa̭yātāṃ-ya~॒jñam | kṣu॒drā-npa॒śū-nra̭kṣatu re॒vatī̭ naḥ | gāvo̭ no॒ aśvā॒gṃ॒ anvḙtu pū॒ṣā | anna॒gṃ॒ rakṣa̭ntau bahu॒dhā virṷ̄pam | vājagṃ̭ sanutāṃ॒ ~yaja̭mānāya ya॒jñam || 27 ||
37.28 nakṣatraṃ - aśvinī devatā - aśvinī deva
tada॒śvinā̭-vaśva॒yujopa̭yātām | śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙbhi॒raśvaiḥ᳚ | svannakṣa̭tragṃ ha॒viṣā॒ yaja̭ntau | madhvā॒ sampṛ̭ktau॒ yajṷṣā॒ sama̭ktau || 106 ||
yau de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajaṷ havyavā॒hau | viśva̭sya dū॒tā-va॒mṛta̭sya go॒pau | tau nakṣa̭traṃ-jujuṣā॒ṇo-pa̭yātām | namo॒-'śvibhyāṃ᳚ kṛṇumo-'śva॒yugbhyā᳚m || 28 ||
37.29 nakṣatraṃ - apabharaṇī devatā - yamaḥ
apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu | ta-dya॒mo rājā॒ bhaga̭vā॒n॒. vica̭ṣṭām | lo॒kasya॒ rājā̭ maha॒to ma॒hān. hi | su॒gannaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒-nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ | yasmi̭nnena-ma॒bhyaṣiṃ̭canta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma | apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu || 29 ||
37.30 amāvāsi
ni॒veśa̭nī॒ yattḙ de॒vā ada̭dhuḥ |
ni॒veśa̭nī sa॒ṅgama̭nī॒ vasṷ̄nāṃ॒ ~viśvā̭ rū॒pāṇi॒ vasū᳚nyā-ve॒śaya̭ntī | sa॒ha॒sra॒po॒ṣagṃ su॒bhagā॒ rarā̭ṇā॒ sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā |
yattḙ de॒vā ada̭dhu-rbhāga॒dheya॒-mamā̭vāsye
saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sā no̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yinno̭ dhehi subhage su॒vīraṃ᳚ || 30/107 (27) ||
37.31 candramā
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭māno॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚-pyā॒yaya̭nti |
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒tu-ru॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ |
bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ |
yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti |
tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒ rāpyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
37.32 aho rātrī
ye virṷ̄pe॒ sama̭nasā saṃ॒vya~ya̭ntī | sa॒mā॒na-ntantuṃ̭ paritā-ta॒nāte᳚ |
vi॒bhū pra॒bhū a̭nu॒bhū vi॒śvato̭ huve | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭metam |
va॒ya-nde॒vī brahma̭ṇā saṃvi~dā॒nāḥ | su॒ratnā̭so de॒vavī̭tiṃ॒ dadhā̭nāḥ || 108 ||
a॒ho॒rā॒tre ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | ati̭ pā॒pmāna॒-mati̭muktyā gamema ||
37.33 uṣā
pratyṷva dṛśyāya॒tī | vyu॒cchantī̭ duhi॒tā di॒vaḥ | a॒po ma॒hī vṛ̭ṇute॒ cakṣṷṣā | tamo॒ jyoti̭ṣ-kṛṇoti sū॒narī᳚ |
udu॒ striyā᳚ssacate॒ sūryaḥ̭ | sa cā̭ u॒dyannakṣa̭tra marci॒mat |
tave dṷṣo॒ vyuṣi॒ sūrya̭sya ca | sambha॒ktena̭ gamemahi || 109 ||
37.34 nakṣatraḥ
tanno॒ nakṣa̭tra marci॒mat | bhā॒nu॒matteja̭ u॒cchara̭t | upa̭ ya॒jñami॒hāga̭mat | pranakṣa̭trāya de॒vāya̭ | indrā॒yendugṃ̭ havāmahe | sa na̭ ssavi॒tā sṷva-thsa॒nim | pu॒ṣṭi॒dāṃ-vī~॒rava̭ttamam ||
37.35 sūryaḥ
udu॒tya-ñci॒tram ||
udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m |
ci॒tra-nde॒vānā॒ muda̭gā॒danī̭kaṃ॒ cakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ || 110 ||
ā-'prā॒ dyāvā̭pṛ॒thivī a॒ntari̭kṣa॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca ||
37.36 aditiḥ
adi̭tirna uruṣyatu ma॒hīmū॒ṣu mā॒tara᳚m ||
adi̭tirna uruṣya॒-tvadi̭ti॒-śśarma̭ yacchatu | adi̭tiḥ pā॒tvagṃ ha̭saḥ ||
ma॒hīmū॒ṣu mā॒taragṃ̭ suvra॒tānā̭-mṛ॒tasya॒ patnī॒ mava̭se huvema |
tu॒vi॒kṣa॒trā-ma॒jara̭ntī murū॒cīgṃ su॒śarmā̭ṇa॒-madi̭tigṃ su॒praṇī̭tim |
37.37 viṣṇuḥ
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ pratadviṣṇuḥ̭ ||
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒-rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re ||
pratadviṣṇṷ stavate vī॒ryā̭ya | mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ | yasyo॒ruṣṷ tri॒ṣu vi॒krama̭ṇeṣu | adhi̭kṣi॒yanti॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ || 111 ||
37.38 agniḥ
a॒gni-rmū॒rdhā bhuvaḥ̭ ||
a॒gni-rmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒kutpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se
śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhānaṃ̭ dadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m |
37.39 anumata
anṷno॒-'dyānṷmati॒-ranvida̭numate॒ tvam ||
anṷno॒-'dyānṷmati rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ |
anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ |
37.40 havyavāhaḥ (agniḥ)
ha॒vya॒vāha॒gg॒ svi̭ṣṭam ||
ha॒vya॒vāha̭mabhi-māti॒ṣāha᳚m | ra॒kṣo॒haṇaṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇum |
jyoti̭ṣmantaṃ॒ dīdya̭taṃ॒ pura̭ndhim | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒ kṛta॒mā hṷvema |
svi̭ṣṭa magne a॒bhita-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya |
u॒runnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śan vibhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒ jara̭nna॒ āyuḥ̭ || 112/28 ||
38 nakṣatra upahoma mantrāḥ
(tai. brā. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 kṛttikā
a॒gnaye॒ svāhā॒ kṛtti̭kābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒bāṃyai~॒ svāhā̭ du॒lāyai॒ svāhā᳚ | ni॒ta॒tnyai svāhā॒ 'bhraya̭ntyai॒ svāhā᳚ | me॒ghaya̭ntyai॒ svāhā̭ va॒r॒ṣaya̭ntyai॒ svāhā᳚ | cu॒pu॒ṇīkā̭yai॒ svāhā᳚ ||
38.2 rohiṇī
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā̭ rohi॒ṇyai svāhā᳚ | roca̭mānāyai॒ svāhā᳚ pra॒jābhya॒ svāhā᳚ ||
38.3 mṛgaśī.rṣaḥ
somā̭ya॒ svāhā̭ mṛgaśī॒r॒ṣāya॒ svāhā᳚ | i॒nva॒kābhya॒ ssvāhauṣa̭dhībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ || 113 ||
38.4 ārdrā
ru॒drāya॒ svāhā॒-''rdrāyai॒ svāhā᳚ | pinva̭mānāyai॒ svāhā̭ pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.5 punarvasu
adi̭tyai॒ svāhā॒ puna̭rvasubhyām | svāhā bhū᳚tyai॒ svāhā॒ prajā᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.6 puṣyaḥ
bṛha॒spata̭ye॒ svāhā̭ ti॒ṣyā̭ya॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒va॒rca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.7 āśreṣa
sa॒rpebhya॒ ssvāhā᳚ ''śre॒ṣābhya॒ ssvāhā᳚ | da॒nda॒śūke᳚bhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.8 maghā
pi॒tṛbhya॒ ssvāhā̭ ma॒ghābhyaḥ̭ | svāhā̭ 'na॒ghābhya॒ ssvāhā̭ 'ga॒dābhyaḥ̭ | svāhā̭rundha॒tībhya॒ ssvāhā᳚ || 114 ||
38.9 pūrva pha̭lgunī
a॒rya॒mṇe svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.10 uttara pha̭lgunī
bhagā̭ya॒ svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā᳚ ||
38.11 hastaḥ
sa॒vi॒tre svāhā॒ hastā̭ya | svāhā̭ dada॒te svāhā̭ pṛṇa॒te | svāhā᳚ pra॒yaccha̭te॒ svāhā᳚ pratigṛbhṇa॒te svāhā᳚ ||
38.12 citrā
tvaṣṭre॒ svāhā̭ ci॒trāyai॒ svāhā᳚ | caitrā̭ya॒ svāhā᳚ pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.13 svāti
vā॒yave॒ svāhā॒ niṣṭyā̭yai॒ svāhā᳚ | kā॒ma॒cārā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.14 viśākhā
i॒ndrā॒gnibhyā॒g॒ svāhā॒ viśā̭khābhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.15 paurṇamāsi
pau॒rṇa॒mā॒syai svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 115 (29) ||
38.16 anūrādhā
mi॒trāya॒ svāhā̭-'nūrā॒dhebhya॒ ssvāhā᳚ | mi॒tra॒dheyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.17 jyeṣṭhā
indrā̭ya॒ svāhā᳚ jye॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ | jyaiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.18 mūlaṃ
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā॒ mūlā̭ya॒ svāhā᳚ | pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.19 pūrvāṣāḍhā
a॒dbhya ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒mu॒drāya॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.20 uttarāṣāḍhā
viśve᳚bhyo de॒vebhya॒ ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒na॒pa॒ja॒yyāya॒ svāhā॒ jityai॒ svāhā᳚ || 116 ||
38.21 abhijit
brahma̭ṇe॒ svāhā̭ 'bhi॒jite॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒lo॒kāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.22 śravaṇaṃ
viṣṇa̭ve॒ svāhā᳚ śro॒ṇāyai॒ svāhā᳚ | ślokā̭ya॒ svāhā᳚ śru॒tāya॒ svāhā᳚ ||
38.23 śraviṣṭhā
vasṷbhya॒ ssvāhā॒ śravi̭ṣṭhābhya॒ ssvāhā᳚ | agrā̭ya॒ svāhā॒ parī᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.24 śatabhiṣak
varṷṇāya॒ svāhā̭ śa॒tabhi̭ṣaje॒ svāhā᳚ | bhe॒ṣa॒jebhya॒ ssvāhā ᳚ ||
38.25 pūrva proṣṭhapadā
a॒jāyaika̭pade॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ || 117 ||
teja̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.26 uttara proṣṭhapadā
aha̭ye bu॒dhniyā̭ya॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.27 revati
pū॒ṣṇe svāhā̭ re॒vatyai॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.28 aśvinī
a॒śvibhyā॒g॒ svāhā᳚ 'śva॒yugbhyā॒g॒ svāhā ᳚| śrotrā̭ya॒ svāhā॒ śrutyai॒ svāhā᳚ ||
38.29 apabharaṇi
ya॒māya॒ svāhā̭ 'pa॒bhara̭ṇībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.30 amāvāsi
a॒ma॒vā॒syā̭yai॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ''ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 118 (30) ||
38.31 candramā
ca॒ndrama̭se॒ svāhā᳚ pratī॒dṛśyā̭yai॒ svāhā᳚ | a॒ho॒rā॒trebhya॒ ssvāhā᳚-'rdhamā॒sebhya॒ ssvāhā᳚ | māse᳚bhya॒ ssvāha॒rtubhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒va॒nthsa॒rāya॒ svāhā᳚ ||
38.32 aho rātrī
ahne॒ svāhā॒ rātri̭yai॒ svāhā᳚ | ati̭muktyai॒ svāhā᳚ ||
38.33 uṣā
u॒ṣase॒ svāhā॒ vyṷṣṭyai॒ svāhā᳚ | vyū॒ṣuṣyai॒ svāhā᳚ vyu॒cchantyai॒ svāhā᳚ | vyṷṣṭāyai॒ svāhā᳚ ||
38.34 nakṣatraḥ
nakṣa̭trāya॒ svāho̭deṣyate॒ svāhā᳚ || 119 ||
u॒dya॒te svāho-di̭tāya॒ svāhā᳚ | hara̭se॒ svāhā॒ bhara̭se॒ svāhā᳚ |
bhrāja̭se॒ svāhā॒ teja̭se॒ svāhā᳚ | tapa̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.35 sūryaḥ
sūryā̭ya॒ svāhā॒ nakṣa̭trebhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.36 aditiḥ
adi̭tyai॒ svāhā᳚ prati॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.37 viṣṇuḥ
viṣṇa̭ve॒ svāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā᳚ | pra॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ || 120 ||
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣaṃ
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣam | ji॒ṣṇo raśva̭sya vā॒jinaḥ̭ | su॒ra॒bhi no॒ mukhā̭ kara॒t | praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat | āpo॒hiṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo va̭śśi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ | tasmā॒ ara̭ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 121 (32) ||
39 varuṇa sūktaṃ
(tai. saṃ. 1.5.11.3)
udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ma॒sma-davā̭dha॒maṃ-vi~ma̭dhya॒magg śra̭thāya |
athā ̭va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || (tai. saṃ. 1.2.8.1 )
asta̭bhnā॒ddhyā-mṛ̭ṣa॒bho a॒ntari̭kṣa॒-mami̭mīta-vari॒māṇa̭-mpṛthi॒vyā
ā-'sī̭da॒dviśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrā-ḍviśvettāni॒ varṷṇasya vra॒tāni̭ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
yatkiñce॒daṃ-va~̭ruṇa॒ daivye॒ janḙ-'bhidro॒ha-mma̭nu॒ṣyā᳚-ścarā̭masi |
aci̭ttī॒-yattava॒-dharmā̭ yuyopi॒ma-māna॒stasmā॒ dena̭so deva rīriṣaḥ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
ki॒ta॒vāso॒ yadri̭ri॒purna dī॒vi yadvā̭ ghā sa॒tya-mu॒tayanna vi॒dma |
sarvā॒tāviṣya̭ śithi॒reva̭ de॒vāthā̭te-syāma varuṇa pri॒yāsaḥ̭ || (tai. saṃ. 1.5.11.3)
ava̭te॒heḍo̭ varuṇa॒ namo̭bhi॒rava̭ ya॒jñe-bhi̭rīmahe ha॒virbhiḥ̭ |
kṣaya̭nna॒ smabhya̭ masura-praceto॒ rāja॒nnenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛ॒tāni̭ || (tai. saṃ. 2.1.11.6)
tatvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒ stadāśā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃ sa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || 122 (33) ||
40 pavamāna sūktaṃ
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷjā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ |
a॒gniṃyā~ garbhaṃ̭dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśya॒n janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsāṃ᳚ de॒vādi॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣaṃyā~ a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvo-pa̭spṛśata॒ tvaca̭mem |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 123 (34) ||
(tai. brā. 1.4.8.1)
pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā | pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭
vodhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ | jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒-kratū॒gṃ॒ ranṷ || 124 ||
yattḙ pa॒vitra̭-ma॒rciṣi̭ | agne॒ vita̭ta-manta॒rā | brahma॒ tena̭ punīmahe | u॒bhābhyāṃ᳚ deva savitaḥ | pa॒vitrḙṇa sa॒vena̭ ca | i॒da-mbrahma̭ punīmahe |
vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yorayī॒ṇām || 125 ||
vai॒śvā॒na॒ro ra॒śmibhi̭rmā punātu | vātaḥ̭ prā॒ṇenḙ ṣi॒ro ma̭yo॒ bhūḥ |
dyāvā̭pṛthi॒vī paya̭sā॒ payo̭bhiḥ | ṛ॒tāva̭rī ya॒jñiyḙ mā punītām | bṛ॒hadbhi̭-ssavi ta॒stṛbhiḥ̭ | varṣi̭ṣṭhai--rdeva॒manma̭bhiḥ | agne॒ dakṣaiḥ᳚ punāhimā | yena̭ de॒vā apṷnata | ye nāpo̭ di॒vyaṅkaśaḥ̭ | tena̭ di॒vyena॒ brahma̭ṇā || 126 ||
i॒da-mbrahma̭ punīmahe | yaḥ pā̭vamā॒nī-ra॒ddhayeti̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | sarva॒gṃ॒ sa pū॒tama̭śnāti | sva॒di॒ta-mmā̭ta॒riśva̭nā | pā॒va॒mā॒nī॒ryo a॒ddhayeti̭ |
ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | tasmai॒ sara̭svatī duhe | kṣī॒ragṃ sa॒rpi rmadhṷ̄da॒kam | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ || 127 ||
su॒dughā॒hi paya̭svatīḥ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ | brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | pā॒va॒mā॒nī-rdi̭śantu naḥ | i॒maṃ ṃlo~॒kamatho̭ a॒mum | kāmā॒n-thsama̭rdhyantu naḥ | de॒vīrde॒vai-ssa॒mā bhṛ̭tāḥ | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ | su॒dughā॒hi ghṛ̭ta॒ścutaḥ̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ || 128 ||
brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | yena̭ de॒vāḥ pa॒vitrḙṇa | ā॒tmānaṃ̭ pu॒nate॒ sadā᳚ | tena̭ sa॒hasra̭ dhāreṇa | pā॒va॒mā॒nyaḥ pṷnantu mā | prā॒jā॒pa॒tya-mpa॒vitra᳚m | śa॒todyā̭magṃ hira॒ṇmaya᳚m | tena̭ brahma॒ vido̭ va॒yam | pū॒ta-mbrahma̭ punīmahe | indra̭-ssunī॒tī sa॒ha mā̭ punātu | soma̭-ssva॒styā varṷṇa-ssa॒mīcyā᳚ | ya॒mo rājā᳚ pramṛ॒ṇābhiḥ̭ punātumā | jā॒tavḙdā mo॒rjaya̭ntyā punātu | o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ || 129 ||
(tai. brā. 3.5.11.1)
tacchaṃ॒~yorā vṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚sva॒sti-ra̭stunaḥ | sva॒sti-rmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śanno̭ astu dvi॒pade᳚ | śañcatṷṣpade || 130 (36) ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
41 āyuṣya sūktaṃ
yo brahmābrahmaṇa ujjabhāra prāṇèśvaraḥ (yo brahmā brahmaṇa ujjahāra prāṇai-śśiraḥ) kṛttivāsāḥ pinākī |
īśāno devassana āyurdadhātu tasmai juhomi haviṣā ghṛtena || 1 ||
vibhrājamāna-ssarirasya maddhyād rocamāno gharmarucirya āgāt |
sa mṛtyupāśā-napanudya ghorā-nihāyuṣeṇo ghṛtamattu devaḥ || 2 ||
brahmajyotir brahmapatnīṣu garbhaṃ-ya~mādadhā-tpururūpa-ñjayantam |
suvarṇarambha-graha-markamarcya-ntamāyuṣe vardhayāmo ghṛtena || 3 ||
śriyaṃ-la~kṣmī-maupalāṃ ambiṅkā-ṅgāṃ ṣaṣṭīñca yāmindrasenetyudāhuḥ |
tāṃ-vi~dyā-mbrahmayonigṃ sarūpā-mihāyuṣe tarpayāmo ghṛtena || 4 ||
dākṣāyaṇya-ssarvayonya ssuyonya-ssahasraśo viśva rūpā virūpāḥ |
sasūnava-ssapataya-ssayūthyā āyuṣeṇo ghṛtamida-ñjuṣantām || 5 ||
divyā gaṇā bahurūpāḥ purāṇā āyuśchido naḥ pramathnantu vīrān |
tebhyo juhomi bahudhā ghṛtena mā naḥ prajāgṃ rīriṣo mota vīrān || 6 ||
ekaḥ purastāt ya ida-mbabhūva yato babhūva bhuvanasya gopāḥ |
yamapyeti bhuvanagṃ sāmparāye sa no havir ghṛta-mihāyuṣe'ttu devaḥ || 7 ||
vasū-nrudrānā-dityā-nmaruto'tha sāddhyān ṛbhūn yakṣā-ngandharvāgṃśca pitṛgṃśca viśvān |
bhṛgūn-thsarpāgṃścā-ṅgigaraso'tha sarvā-nghṛtagṃ hutvā svāyuṣyā mahayāma śaśvat || 8 ||
viṣṇo॒ tvanno॒ anta̭ma॒-śśarma̭yaccha sahantya |
prate॒ dhārā̭ madhu॒ścuta॒ uthsa̭nduhrate॒ akṣi̭tam || (tai. saṃ. 3.1.10) ||
namo brahmaṇe namo astvagnaye namah pṛthivyai namah òṣadhībhyaḥ |
namo vāce namo vācaspata̭ye namo viṣṇave bṛhate karomi || (tai. ara. 2.1.2) ||
(eva-ntriḥ)
yadakṣarapadabhraṣṭa-mmātrāhīna-ntu yadbhavet |
tatsarva-ṅkṣamyatā-ndeva nārāyaṇa namo'stute ||
visarga bindu mātrāṇi padapādākṣarāṇi ca |
nyūnātiriktaṃ-ya~tkiñcidabhigīrbhirudīryatè ||
ā॒bhir gī॒rbhir yadato̭na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭te śyāma |
brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ māhā̭sīt |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || (tai. ara. 4.4.2)
hariḥ om | śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
o-ntatsat brahmārpaṇamastu ||
ityudakaśāntimantrāḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
1 कलश प्रतिष्ठापन प्रयोग मन्त्राः
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ।
नाके॑ सुप॒र्ण मुप॒य-त्पत॑न्तग्ं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्ष-तत्वा ।
हिर॑ण्यपक्षं॒-वँरु॑णस्य दू॒तं-यँ॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒न-म्भु॑र॒ण्युम् ।
आप्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ।
यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒फ्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒
भुव॑ना-ऽऽवि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु । 1 (अप उपस्पृश्य)
इ॒दं-विँष्णु॒ र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ।
इन्द्रं॒-विँश्वा॑ अवीवृधन्-थ्समु॒द्रव्य॑चस॒-ङ्गिरः॑ ।
र॒थीत॑मग्ं रथी॒नां-वाँजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति᳚म् ।
आपो॒ वा इ॒दंग्ं सर्वं॒-विँश्वा॑ भू॒तान्यापः॑ प्रा॒णा वा आपः॑ प॒शव॒ आपो-ऽन्न॒मापो-ऽमृ॑त॒माप॑-स्स॒म्राडापो॑ वि॒राडाप॑-स्स्व॒राडाप॒-श्छन्दा॒ग्॒श्यापो॒ ज्योती॒ग्॒ष्यापो॒ यजू॒ग्॒ष्याप॑-स्स॒त्यमाप॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ आपो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒राप॒ ओम् । 2
अ॒पः प्रण॑यति । श्र॒द्धा वा आपः॑ । श्र॒द्धामे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
य॒ज्ञो वा आपः॑ । य॒ज्ञमे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।
वज्रो॒ वा आपः॑ । वज्र॑मे॒व भ्रातृ॑व्येभ्यः प्र॒हृत्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै र॑क्षो॒घ्नीः । रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै दे॒वाना᳚-म्प्रि॒य-न्धाम॑ । दे॒वाना॑मे॒व प्रि॒य-न्धाम॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै शा॒न्ताः । शा॒न्ताभि॑रे॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति । दे॒वो वः॑
सवि॒तो-त्पु॑ना॒त्व-च्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ ॥ 3
2 वेदारम्भे सर्वसाधारण्येन जप्याः मन्त्राः
ओ-म्भूः तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यम् । ओ-म्भुवः॑ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । ओग्ं सुवः॑ धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् ।
ओ-म्भूः तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यम् । भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । ओ-म्भुवः धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् ।
ओग्ं सुवः॑ तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यं॒ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् । ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ।
3 वेदादयः
अ॒ग्निमी᳚ले पु॒रोहि॑तं-य॒ज्ञस्य॑
दे॒वमृ॒त्विज᳚म् । होता᳚रं रत्न॒ धात॑मम् ।
इ॒षे त्वो॒र्जेत्वा॑ वा॒यव॑स्स्थो पा॒यव॑स्थ दे॒वो व॑स्सवि॒ता प्रार्प॑यतु॒ श्रेष्ठ॑तमाय॒ कर्म॑णे ।
अग्न॒ आया॑हि वी॒तये॑ गृणा॒नो ह॒व्यदा॑तये । निहोता॑ सथ्सि ब॒र्॒हिषि॑ ।
शन्नो॑ दे॒वीर॒भिष्ट॑य॒ आपो॑ भवन्तु पी॒तये᳚ । शं-योँर॒भिस्र॑वन्तु नः ॥ 1 (1) ॥
4 रक्षोघ्नं
कृ॒णु॒ष्व पाजः॒ प्रसि॑ति॒न्न पृ॒थ्वीं-याँ॒हि राजे॒ वाम॑वा॒ग्ं॒ इभे॑न । तृ॒ष्वीमनु॒ प्रसि॑तिं-द्रूणा॒नो-ऽस्ता॑-ऽसि॒ विद्ध्य॑ र॒क्षस॒ स्तपि॑ष्ठैः । तव॑ भ्र॒मास॑ आशु॒या प॑तं॒ त्यनु॑स्पृश-धृष॒ता शोशु॑चानः । तपूग्॑ष्यग्ने जु॒ह्वा॑ पतं॒-गानस॑न्दितो॒ विसृ॑ज॒ विष्व॑ गु॒ल्काः । प्रति॒स्पशो॒ विसृ॑ज॒-तूर्णि॑तमो॒ भवा॑ पा॒युर्वि॒शो अ॒स्या अद॑ब्धः ॥ 2 ॥
योनो॑ दू॒रे अ॒घशग्ं॑सो॒यो अन्त्यग्ने॒ माकि॑ष्टे॒ व्यथि॒रा द॑धर्षीत् । उद॑ग्ने तिष्ठ॒ प्रत्या त॑नुष्व॒न्य॑मित्राग्ं॑ ओषता-त्तिग्महेते । यो नो॒ अरा॑तिग्ं समिधान च॒क्रे नी॒चा तन्ध॑क्ष्यत॒ सन्न शुष्क᳚म् । ऊ॒र्ध्वो भ॑व॒ प्रति॑ वि॒ध्या-ध्य॒स्मदा॒ विष्कृ॑णुष्व॒ दैव्या᳚न्यग्ने । अव॑स्थि॒रा त॑नुहि यातु॒ जूना᳚-ञ्जा॒मिमजा॑मिं॒ प्रमृ॑णीहि॒ शत्रून्॑ ॥ 3 ॥
सते॑ जानाति सुम॒तिं-यँ॑ विष्ठ॒य ईव॑ते॒ ब्रह्म॑णे गा॒तुमैर॑त् । विश्वा᳚न्यस्मै सु॒दिना॑नि रा॒यो द्यु॒म्नान्य॒र्यो विदुरो॑ अ॒भिद्यौ᳚त् । सेद॑ग्ने अस्तु सु॒भग॑ स्सु॒दानु॒-र्यस्त्वा॒ नित्ये॑न ह॒विषा॒ य उ॒क्थैः । पिप्री॑षति॒ स्व आयु॑षि दुरो॒णे विश्वेद॑स्मै सु॒दिना॒-सा-ऽस॑दि॒ष्टिः । अर्चा॑मिते सुम॒ति-ङ्घोष्य॒र्वाख्-सन्ते॑ वा॒ वाता॑ जरता मि॒यङ्गीः ॥ 4 ॥
स्वश्वा᳚स्त्वा सु॒रथा॑ मर्जये-मा॒स्मे क्ष॒त्राणि॑ धारये॒र-नु॒द्यून् । इ॒ह त्वा॒ भूर्या च॑रे॒दुप॒त्म-न्दोषा॑वस्त-र्दीदि॒वाग्ं स॒मनु॒द्यून् । क्रीड॑न्तस्त्वा सु॒मन॑स स्सपेमा॒भि द्यु॒म्ना त॑स्थि॒वाग्ंसो॒ जना॑नाम् ।
यस्त्वा॒ स्वश्व॑स्सुहिर॒ण्यो अ॑ग्न उप॒याति॒ वसु॑मता॒ रथे॑न । तस्य॑ त्रा॒ता भ॑वसि॒ तस्य॒ सखा॒ यस्त॑ आति॒थ्य मा॑नु॒षग् जुजो॑षत् ॥ 5 ॥
म॒होरु॑जामि ब॒न्धुता॒ वचो॑ भि॒स्तन्मा॑ पि॒तुर्गोत॑मा॒द न्वि॑याय । त्वन्नो॑ अ॒स्य वच॑स-श्चिकिद्धि॒ होत॑र्यविष्ठ सुक्रतो॒ दमू॑नाः । अस्व॑प्न जस्त॒रण॑य स्सु॒शेवा॒ अत॑न्द्रासो-ऽवृ॒का अश्र॑मिष्ठाः । ते पा॒यवः॑ स॒ध्रिय॑ञ्चो नि॒षद्याग्ने॒ तव॑ नः पान्त्वमूर । ये पा॒यवो॑ मामते॒य-न्ते॑ अग्ने॒ पश्य॑न्तो अ॒न्ध-न्दु॑रि॒ताद र॑क्षन्न् ।
र॒रक्ष॒ तान्-थ्सु॒कृतो॑ वि॒श्ववे॑दा॒ दिफ्स॑न्त॒ इद्रि॒पवो॒ नाह॑ देभुः ॥ 6 ॥
त्वया॑ व॒यग्ं स॑ध॒न्य॑-स्त्वोता॒ स्तव॒ प्रणी᳚त्य श्याम॒ वाजान्॑ । उ॒भाशग्ं सा॑ सूदय सत्यता ते-ऽनुष्ठु॒या कृ॑णुह्य-ह्रयाण ।
अ॒या ते॑ अग्ने स॒मिधा॑ विधेम॒ प्रति॒स्तोमग्ं॑ श॒स्यमा॑न-ङ्गृभाय । दहा॒शसो॑ र॒क्षसः॑ पा॒ह्य॑स्मा-न्द्रु॒हो नि॒दो मि॑त्रमहो अव॒द्यात् । र॒क्षो॒हणं॑ ँवा॒जिन॒माजि॑ घर्मि मि॒त्र-म्प्रथि॑ष्ठ॒ मुप॑यामि॒ शर्म॑ । शिशा॑नो अ॒ग्निः क्रतु॑भि॒ स्समि॑द्ध॒-स्सनो॒ दिवा॒ स रि॒षः
पा॑तु॒ नक्त᳚म् ॥ 7 ॥
विज्योति॑षा बृह॒ता भा᳚त्य॒ग्नि रा॒वि-र्विश्वा॑नि कृणुते महि॒त्वा । प्रादे॑वीर्मा॒या स्स॑हते दु॒रेवा॒ श्शिशी॑ते॒ शृङ्गे॒ रक्ष॑से वि॒निक्षे᳚ ।
उ॒तस्वा॒नासो॑ दि॒विष॑न्त्व॒ग्ने स्ति॒ग्मायु॑धा॒ रक्ष॑से॒ हन्त॒ वा उ॑ ।
मदे॑ चिदस्य॒ प्ररु॑जन्ति॒ भामा॒ नव॑रन्ते परि॒बाधो॒ अदे॑वीः ॥ 8 (2) ॥
5 इन्द्र सूक्तं
इन्द्रं॑ ँवो वि॒श्वत॒स्परि॒ हवा॑महे॒ जने᳚भ्यः । अ॒स्माक॑मस्तु॒ केव॑लः । इन्द्र॒-न्नरो॑ ने॒मधि॑ता हवन्ते॒ यत्पार्या॑ यु॒नज॑ते॒ धिय॒स्ताः । शूरो॒ नृषा॑ता॒ शव॑सश्चका॒ न आ गोम॑ति व्र॒जे भ॑जा॒ त्वन्नः॑ । इ॒न्द्रि॒याणि॑ शतक्रतो॒ या ते॒ जने॑षु प॒ञ्चसु॑ । इन्द्र॒ तानि॑ त॒ आ वृ॑णे । अनु॑ते दायि म॒ह इ॑न्द्रि॒याय॑ स॒त्राते॒ विश्व॒मनु॑ वृत्र॒हत्ये᳚ ॥ 9 ॥
अनु॑ क्ष॒त्रमनु॒ सहो॑ यज॒त्रेन्द्र॑ दे॒वेभि॒रनु॑ ते नृ॒षह्ये᳚ । आयस्मि᳚न्-थ्स॒प्तवा॑स॒वा स्तिष्ठ॑न्ति स्वा॒रुहो॑ यथा ।
ऋषि॑र्ह दीर्घ॒ श्रुत्त॑म॒ इन्द्र॑स्य घ॒र्मो अति॑थिः । आ॒मासु॑ प॒क्वमैर॑य॒ आ सूर्यग्ं॑ रोहयो दि॒वि । घ॒र्मन्न साम॑न्तपता सुवृ॒क्तिभि॒-र्जुष्टं॒ गिर्व॑ण से॒गिरः॑ । इन्द्र॒मि-द्गा॒थिनो॑ बृ॒हदिन्द्र॑ म॒र्केभि॑ र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒ ँवाणी॑रनूषत ॥ 10 ॥
गाय॑न्तित्वा गाय॒त्रिणोर्चं॑ त्य॒र्क म॒र्किणः॑ । ब्र॒ह्माण॑स्त्वा शतक्रत॒-वुद्व॒ग्ं॒ शमि॑व ये मिरे । अ॒ग्ं॒हो॒मुचे॒ प्रभ॑रेमा मनी॒षा मो॑षिष्ठ॒-दाव्ने॑ सुम॒ति-ङ्गृ॑णा॒नाः ।
इ॒दमि॑न्द्र॒ प्रति॑ ह॒व्य-ङ्गृ॑भाय स॒त्यास्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ । वि॒वेष॒यन्मा॑ धि॒षणा॑ ज॒जान॒ स्तवै॑ पु॒रा पार्या॒दिन्द्र॒ मह्नः॑ । अग्ंह॑सो॒ यत्र॑ पी॒पर॒द्यथा॑ नो ना॒वेव॒ यान्त॑ मु॒भये॑ हवन्ते ॥ 11 ॥
प्रस॒म्राज॑-म्प्रथ॒म म॑ध्व॒-राणा॑मग्ं हो॒ मुचं॑ ँवृष॒भं-यँ॒ज्ञिया॑नाम् ।
अ॒पान्न-पा॑तमश्विना॒ हय॑न्त म॒स्मिन्न॑र इन्द्रि॒य-न्ध॑त्त॒मोजः॑ । विन॑ इन्द्र॒ मृधो॑ जहि नी॒ चा य॑च्छ पृतन्य॒तः । अ॒ध॒स्प॒द-न्तमी᳚-ङ्कृधि॒ यो अ॒स्माग्ं अ॑भि॒दास॑ति ।
इन्द्र॑क्ष॒त्रम॒भि वा॒ममोजो ऽजा॑यथा वृषभ चर.षणी॒नाम् । अपा॑नुदो॒ जन॑ममित्र॒ यन्त॑ मु॒रु-न्दे॒वेभ्यो॑ अकृणोरु लो॒कम् ।
मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः प॑रा॒वत॒ आज॑गामा॒-पर॑स्याः ॥ 12 ॥
सृ॒कग्ं स॒ग्ं॒ शाय॑ प॒विमि॑न्द्र ति॒ग्मं-विँशत्रू᳚-न्ताडि॒ विमृधो॑ नुदस्व ।
विशत्रू॒न्॒. विमृधो॑नुद॒ विवृ॒त्रस्य॒ हनू॑ रुज । विम॒न्युमि॑न्द्र भामि॒तो॑ ऽमित्र॑स्याभि॒ दास॑तः ।
त्रा॒तार॒मिन्द्र॑ मवि॒तार॒ मिन्द्र॒ग्ं॒ हवे॑ हवे सु॒हव॒ग्ं॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् ।
हु॒वे नु श॒क्र-म्पु॑रुहू॒त मिन्द्रग्ग्॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥ 13 ॥
मा ते॑ अ॒स्याग्ं स॑हसाव॒-न्परि॑ष्टा व॒घाय॑ भूम हरिवः परा॒दै ।
त्राय॑स्वनो ऽवृ॒केभि॒-र्वरू॑थै॒ स्तव॑ प्रि॒यास॑ स्सू॒रिषु॑ स्याम । अन॑वस्ते॒ रथ॒मश्वा॑य तक्ष॒न्-त्वष्टा॒ वज्रं॑ पुरुहूत द्यु॒मन्त᳚म् ।
ब्र॒ह्माण॒ इन्द्रं॑ म॒हय॑न्तो अ॒र्कैरव॑र्धय॒-न्नह॑ये॒ हन्त॒ वा उ॑ ।
वृष्णे॒ यत्ते॒ वृष॑णो अ॒र्कमर्चा॒ निन्द्र॒ ग्रावा॑णो॒ अदि॑ति-स्स॒जोषाः᳚ ।
अ॒न॒श्वासो॒ ये प॒वयो॑-ऽर॒था इन्द्रे॑षिता अ॒भ्यव॑र्त-न्त॒दस्यून्॑ ॥ 14 (3) ॥
(तै. अर. 6.1.9; तै. सं. 1.4.41.1; तै. सं. 1.4.42.1)
यत॑ इन्द्र॒ भया॑महे॒ ततो॑ नो॒ अभ॑य-ङ्कृधि ।
मघ॑वन् च्छ॒ग्धि तव॒ तन्न॑ ऊ॒तये॒ विद्विषो॒ विमृधो॑ जहि । स्व॒स्ति॒दा वि॒शस्पति॑-र्वृत्र॒हा विमृधो॑ व॒शी । वृषेन्द्रः॑ पु॒र ए॑तु न स्स्वस्ति॒दा अ॑भय-ङ्क॒रः ॥ 15अ ॥
म॒हाग्ं इन्द्रो॒ वज्र॑ बाहु ष्षोड॒शी शर्म॑ यच्छतु । स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ करोतु॒ हन्तु॑ पा॒प्मानं॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । स॒जोषा॑ इन्द्र॒ सग॑णो म॒रुद्भि॒ स्सोमं॑ पिब वृत्रहन् च्छूर वि॒द्वान् । ज॒हि शत्रू॒ग्ं॒ रप॒मृधो॑-नुद॒स्वाथा भ॑य-ङ्कृणुहि वि॒श्वतो॑ नः ॥ 15ब् (4) ॥
6 ये देवाः
ये दे॒वाः पु॑र॒स्सदो॒-ऽग्नि ने᳚त्रा,
दक्षिण॒सदो॑ य॒मने᳚त्रा,
पश्चा॒थ्सद॑ स्सवि॒तृ ने᳚त्रा,
उत्तर॒सदो॒ वरु॑णनेत्रा,
उपरि॒षदो॒ बृह॒स्पति॑ नेत्रा,
रक्षो॒हण॒स्ते नः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा॒
-ऽग्नये॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा॑,
य॒माय॑ सवि॒त्रे ,
वरु॑णाय॒ बृह॒स्पत॑ये॒
दुव॑स्वते रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ ॥ 16 (5) ॥
7 ये देवाः (अनुषङ्गं)
ये दे॒वाः पु॑र॒स्सदो॒-ऽग्नि ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒
तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा द॑क्षिण॒सदो॑ य॒म ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒
तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वाः प॑श्चा॒थ्सद॑ स्सवि॒तृ ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा उ॑त्तर॒सदो॒ वरु॑णनेत्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒
तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा उ॑परि॒षदो॒ बृह॒स्पति॑ नेत्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अग्नये॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । य॒माय॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । सवि॒त्रे र॑क्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । वरु॑णाय रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । बृह॒स्पत॑ये॒ दुव॑स्वते रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ ॥ 16आ (5आ) ॥
8 आयुष्कामेष्टि मन्त्राः
अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्थ्स वन॒स्पति॑भि॒-रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि॒,
सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्थ्स ओष॑धीभिर्,
य॒ज्ञ आयु॑ष्मा॒न्थ्स दक्षि॑णाभि॒र्,
ब्रह्मायु॑ष्म॒त्त-द्ब्रा᳚ह्म॒णै-रायु॑ष्मद्,
दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑ ऽमृते॒ना यु॑ष्मन्त॒स्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ॥ 17 (6) ॥
9 आयुष्कामेष्टि मन्त्राः (अनुषङ्गं)
अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्थ्स वन॒स्पति॑भि॒ रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि । सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्थ्स ओष॑धीभि॒रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि । य॒ज्ञ आयु॑ष्मा॒न्थ्स दक्षि॑णाभि॒रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ।
ब्रह्मायु॑ष्म॒त्त-द्ब्रा᳚ह्म॒णै-रायु॑ष्म॒-त्तेन॒त्वा ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्तं
करोमि । दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑ ऽमृते॒-नायु॑ष्मन्त॒स्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ॥ 17आ(6आ) ॥
10 अग्ंहोमुच मन्त्राः
या वा॑मिन्द्रा वरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतं॒ ,
ँया वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑, रक्ष॒स्या॑, तेज॒स्या॑,
त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतं॒,
ँयो वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒तेना व॑यजे॒,
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒, चतु॑ष्पाथ्सु,
गो॒ष्ठे, गृ॒हे-, ष्व॒फ्सोष॑धीषु॒, वन॒स्पति॑षु॒,
स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒तेना व॑यजे ॥ 18 (7) ॥
11 अग्ंहोमुच मन्त्राः (अनुषङ्गं)
या वा॑मिन्द्रा वरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।
या वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।
या वा॑मिन्द्रा वरुणा रक्ष॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् । या वा॑मिन्द्रा वरुणा तेज॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒ चतु॑ष्पाथ्सु प॒शुषु॒ (चतु॑ष्पाथ्सु॒)स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे । यो वा॑मिन्द्रा वरुणा गो॒ष्ठे स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा गृ॒हेषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒-ऽफ्सु स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरु॒णौष॑धीषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒ वन॒स्पति॑षु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ॥ (18आ) (7आ)
12 शास्तृ सूक्तं (आप्यं)
अग्ने॑ यशस्वि॒न्॒. यश॑से॒ मम॑र्प॒येन्द्रा॑वती॒ मप॑चिती मि॒हाव॑ह । अ॒य-म्मू॒र्धा प॑रमे॒ष्ठी सु॒वर्चा᳚-स्समा॒नाना॑ मुत्त॒म श्लो॑को अस्तु । भ॒द्र-म्पश्य॑न्त॒ उप॑सेदु॒रग्रे॒ तपो॑ दी॒क्षा मृष॑य स्सुव॒र्विदः॑ । ततः॑ क्ष॒त्र-म्बल॒मोज॑श्च जा॒त-न्तद॒स्मै दे॒वा अ॒भिसन्न॑-मन्तु । धा॒ता वि॑धा॒ता प॑र॒मोत स॒न्दृ-क्प्र॒जाप॑तिः परमे॒ष्ठी वि॒राजा᳚ । स्तोमा॒-श्चन्दाग्ं॑सि नि॒विदो॑म आहुरे॒तस्मै॑ रा॒ष्ट्रम॒भि-सन्न॑माम । अ॒भ्याव॑र्तद्ध्व॒-मुप॒मेत॑ सा॒कम॒यग्ं शा॒स्ता-ऽधि॑पतिर्वो अस्तु । अ॒स्य वि॒ज्ञान॒मनु॒सग्ं-र॑भद्ध्वमि॒म-म्प॒श्चादनु॑ जीवाथ॒ सर्वे᳚ ॥ 19 (8) ॥
13 राष्ट्रभृतं
ऋ॒ता॒षा-डृ॒तधा॑मा॒-ऽग्नि-र्ग॑न्ध॒र्वस्त-स्यौष॑धयो-ऽफ्स॒रस॒
ऊर्जो॒ नाम॒ स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒
तस्मै॒ स्वाहा॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा॑ ,
सग्ंहि॒तो वि॒श्वसा॑मा॒ सूर्यो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॒ मरी॑चयो-ऽफ्स॒रस॑ आ॒युव॑ ,
स्सुषु॒म्न स्सूर्य॑ रश्मि-श्च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॒ नक्ष॑त्राण्य-
फ्स॒रसो॑ बे॒कुर॑यो,
भु॒ज्युस्सु॑प॒र्णो य॒ज्ञो ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॒ दक्षि॑णा अफ्स॒रस॑ स्त॒वाः,
प्र॒जाप॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा॒ मनो॑ गन्ध॒र्वस्तस्य॑-र्ख्सा॒मान्य॑-फ्स॒रसो॒ वह्न॑य,
इषि॒रो वि॒श्व व्य॑चा॒ वातो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्यापो᳚ ऽफ्स॒रसो॑ मु॒दा,
भुव॑नस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।
स नो॑ रा॒स्वाज्या॑निग्ं रा॒यस्पोषग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ संवँथ्स॒रीणाग्॑ स्व॒स्तिम् ।
प॒र॒मे॒ष्ठ्यधि॑पति-र्मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॒ विश्व॑मफ्स॒रसो॒ भुव॑,
स्सुक्षि॒थि- स्सुभू॑ति-र्भद्र॒कृ-थ्सुव॑र्वा-न्प॒र्जन्यो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॑
वि॒द्युतो᳚ ऽफ्स॒रसो॒ रुचो॑,
दू॒रे हे॑तिर-मृड॒यो मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॑ प्र॒जा अ॑फ्स॒रसो॑ भी॒रुवः॒,
चारुः॑ कृपण का॒शी कामो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्या॒धयो᳚ ऽफ्स॒रस॑ श्शा॒चय॑न्ती॒र्,
नाम॒ स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ तस्मै॒ स्वाहा॒
ताभ्य॒ स्स्वाहा॒,
स नो॑ भुवनस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ । उ॒रु ब्रह्म॑णे॒-ऽस्मै क्ष॒त्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ ॥ 20 (9) ॥
14 राष्ट्रभृतं (अनुषङ्गं)
ऋ॒ता॒षा-डृ॒तधा॑मा॒-ऽग्नि-र्ग॑न्ध॒र्वस्स-इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्यौष॑धयो-ऽफ्स॒रस॒ ऊर्जो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
सग्ंहि॒तो वि॒श्वसा॑मा॒ सूर्यो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ मरी॑चयो-ऽफ्स॒रस॑ आ॒युवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
सुषु॒म्नस्सूर्य॑-रश्मिश्च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ नक्ष॑त्राण्य ऽफ्स॒रसो॑ बे॒कुर॑यो॒ नाम॒ ता
इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
भु॒ज्युस्सु॑प॒र्णो य॒ज्ञो ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ दक्षि॑णा अफ्स॒रस॑ स्त॒वा नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
प्र॒जाप॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा॒ मनो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॑र्-ख्सा॒मान्य॑-ऽफ्स॒रसो॒ वह्न॑यो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
इषि॒रो वि॒श्वव्य॑चा॒ वातो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्यापो᳚-ऽफ्स॒रसो॑ मु॒दा नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑
क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ भुव॑नस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।
स नो॑ रा॒स्वाज्या॑निग्ं रा॒यस्पोषग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ संवँथ्स॒रीणाग्॑
स्व॒स्तिग्ग् स्वाहा᳚ ॥
प॒र॒मे॒ष्ठ्यधि॑पति-र्मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ विश्व॑मफ्स॒रसो॒ भुवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
सुक्षि॒थि-स्सुभू॑ति-र्भद्र॒कृ-थ्सुव॑र्वा-न्प॒र्जन्यो॑ गन्ध॒र्वस्स
इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य ॑वि॒ध्युतो᳚-ऽफ्स॒रसो॒ रुचो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
दू॒रे हे॑तिर मृड॒यो मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॑ प्र॒जा अ॑फ्स॒रसो॑ भी॒रुवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ चारुः॑ कृपण का॒शी कामो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्या॒धयो᳚ ऽफ्स॒रस॑ श्शो॒चय॑न्ति॒-र्नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
स नो॑ भुवनस्यपते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।उ॒रु ब्रह्म॑णे॒-ऽस्मै क्ष॒त्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ॒ स्वाहा᳚ ॥ (20आ) (9आ)
15 सर्प सूक्तं
नमो॑ अस्तु स॒र्पेभ्यो॒ ये के च॑ पृथि॒वी मनु॑ । ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वि तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ । ये॑-ऽदो रो॑च॒ने दि॒वो ये वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑ । येषा॑म॒फ्सु सदः॑ कृ॒त-न्तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ । या इष॑वो यातु॒ धाना॑नां॒ ँये वा॒ वन॒स्पती॒ग्ं॒ रनु॑ । ये वा॑-ऽव॒टेषु॒ शेर॑ते॒ तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ 21 (10) ॥
16 पञ्चचोडाः
अ॒य-म्पु॒रो हरि॑केश॒ स्सूर्य॑रश्मि॒-स्तस्य॑ रथगृ॒थ्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ पुञ्जिकस्थ॒ला च॑ कृतस्थ॒ला चा᳚फ्स॒रसौ॑ यातु॒ धाना॑ हे॒ती रक्षाग्ं॑सि॒ प्रहे॑ति ,
र॒य-न्द॑क्षि॒णा वि॒श्व क॑र्मा॒ तस्य॑ रथ स्व॒नश्च॒ रथे॑-चित्रश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ मेन॒का च॑ सहज॒न्या चा᳚-ऽफ्स॒रसौ॑ दं॒ष्णवः॑ प॒शवो॑ हे॒तिः पौरु॑षेयो व॒धः प्रहे॑ति,
र॒य-म्प॒श्चा-द्वि॒श्व-व्य॑चा॒ स्तस्य॒ रथ॑ प्रोत॒श्चा-स॑मरथश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ᳚ प्र॒म्लोच॑न्ती चा नु॒म्लोच॑न्ती-चा-ऽफ्स॒रसौ॑ स॒र्पा हे॒ति-र्
व्या॒घ्राः प्रहे॑ति,
र॒य मु॑त्त॒रा-थ्सं॒यँद्व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑
वि॒श्वाची॑च घृ॒ताची॑ चा-फ्स॒रसा॒ वापो॑ हे॒ति-र्वातः॒ प्रहे॑ति ,
र॒य-मु॒पर्य॒-र्वाग्व॑-सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒-श्चारि॑ष्ट-नेमिश्च सेनानि ग्राम॒ण्या॑
वु॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्तिश्चा-फ्स॒रसौ॑ वि॒द्युद्धे॒ति-र॑व॒स्पूर्ज॒-न्प्रहे॑ति॒ ,
स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒
जम्भे॑ दधामि ॥ 22 (11) ॥
17 पञ्चचोडाः (अनुषङ्गं)
अ॒य-म्पु॒रो हरि॑केश॒ स्सूर्य॑रश्मि॒-स्तस्य॑ रथगृ॒थ्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑ पुञ्जिकस्थ॒ला च॑ कृतस्थ॒ला चा᳚फ्स॒रसौ॑ यातु॒धाना॑ हे॒ती रक्षाग्ं॑सि॒ प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥
अ॒य-न्द॑क्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा॒ तस्य॑ रथस्व॒नश्च॒ रथे॑ चित्रश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ मेन॒का च॑ सहज॒न्या चा᳚फ्स॒रसौ॑ दं॒ष्णवः॑ प॒शवो॑
हे॒तिः पौरु॑षेयो व॒धः प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते
य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥
अ॒य-म्प॒श्चा-द्वि॒श्व व्य॑चा॒-स्तस्य॒ रथ॑प्रोत॒श्चा-स॑मरथश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ᳚ प्र॒म्लोच॑न्तीचा नु॒म्लोच॑न्ती-चाफ्स॒रसौ॑ स॒र्पा हे॒ति-र्व्या॒घ्राः प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ तेय-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥
अ॒य-मु॑त्त॒रा-थ्सं॒यँद्व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ वि॒श्वाची॑च घृ॒ताची॑चा-फ्स॒रसा॒ वापो॑ हे॒ति-र्वातः॒
प्रह॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒
द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥
अ॒यमु॒पर्य॒-र्वाग्व॑सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒-श्चारि॑ष्ट-नेमिश्च सेनानि
ग्राम॒ण्या॑ वु॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्ति-श्चाफ्स॒रसौ॑ वि॒द्युद्धे॒तिर॑-
व॒स्पूर्ज॒-न्प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒
तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 22आ(11आ) ॥
18 अप्रतिरथः
आ॒शु-श्शिशा॑नो वृष॒भो न यु॒ध्मो घ॑नाघ॒नः, क्षोभ॑ण-श्चर्षणी॒नाम् । स॒ङ्क्रन्द॑नो-ऽनिमि॒ष ए॑क वी॒रश्श॒तग्ं
सेना॑ अजयथ्सा॒कमिन्द्रः॑ । स॒ङ्क्रन्द॑नेना निमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना᳚ । तदिन्द्रे॑ण जयत॒ त-थ्स॑हध्वं॒ ँयुधो॑ नर॒ इषु॑ हस्तेन॒ वृष्णा᳚ । स इषु॑हस्तै॒-स्स नि॑ष॒ङ्गिभि॑र्व॒शी सग्ग् स्र॑ष्टा॒ स युध॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ । स॒ग्ं॒सृ॒ष्ट॒जि-थ्सो॑म॒पा बा॑हु श॒र्ध्यू᳚र्ध्व ध॑न्वा॒ प्रति॑हिताभि॒रस्ता᳚ । बृह॑स्पते॒ परि॑दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हा ऽमित्राग्ं॑ अप॒ बाध॑मानः ॥ 23 ॥
प्र॒भ॒ञ्जन्-थ्सेनाः᳚ प्रमृ॒णो यु॒धा जय॑न्न॒स्माक॑-मेध्यवि॒ता रथा॑नाम् । गो॒त्र॒भिदं॑ गो॒विदं॒ ँवज्र॑बाहुं॒ जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒-मोज॑सा । इ॒मग्ं स॑जाता॒ अनु॑वीर-यध्व॒ मिन्द्रग्ं॑ सखा॒यो-ऽनु॒ सग्ं र॑भध्वम् । ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य-स्स्थवि॑रः॒ प्रवी॑र॒-स्सह॑स्वान्. वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः । अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒माति॑ष्ठ गो॒वित् ॥ 24 ॥
अ॒भिगो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ गाह॑मानो-ऽदा॒यो वी॒रश्श॒तम॑न्यु॒रिन्द्रः॑ । दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाड॑ यु॒ध्यो᳚-स्माक॒ग्ं॒ सेना॑ अवतु॒ प्रयु॒थ्सु । इन्द्र॑ आसां-ने॒ता बृह॒स्पति॒-र्दक्षि॑णा य॒ज्ञः पु॒र ए॑तु॒ सोमः॑ । दे॒व॒से॒नाना॑-मभिभञ्जती॒ना-ञ्जय॑न्तीना-म्म॒रुतो॑ य॒न्त्वग्रे᳚ । इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्याना᳚-म्म॒रुता॒ग्ं॒ शर्ध॑ उ॒ग्रम् । म॒हाम॑नसा-म्भुवनच्य॒वानां॒ घोषो॑ दे॒वानां॒ जय॑ता॒ मुद॑स्थात् । अ॒स्माक॒-मिन्द्र॒-स्समृ॑तेषु ध्व॒जेष्व॒स्माकं॒ ँया इष॑व॒स्ता ज॑यन्तु ॥ 25 ॥
अ॒स्माकं॑ ँवी॒रा उत्त॑रे भवन्त्व॒स्मानु॑ देवा अवता॒ हवे॑षु । उद्ध॑र्षय मघव॒-न्नायु॑धा॒-न्न्युथ्सत्व॑ना-म्माम॒कानां॒ महाग्ं॑सि । उद्वृ॑त्रहन्-वा॒जिनां॒ ँवाजि॑ना॒न्युद्रथा॑नां॒ जय॑तामेतु॒ घोषः॑ । उप॒प्रेत॒ जय॑ता नरस्स्थि॒रा व॑स्सन्तु बा॒हवः॑ ।
इन्द्रो॑ व॒-श्शर्म॑ यच्छ त्वना-धृ॒ष्या यथास॑थ । अव॑सृष्टा॒ परा॑पत॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑ सग्ंशिता ॥ 26 ॥
गच्छा॒मित्रा॒-न्प्रवि॑श॒ मैषां॒ कञ्च॒नोच्छि॑षः । मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छादयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒ ऽमृते॑ना॒भि-व॑स्ताम् । उ॒रोर्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ जय॑न्तं॒ त्वामनु॑ मदन्तु दे॒वाः । यत्र॑ बा॒णा-स्स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व । इन्द्रो॑ न॒स्तत्र॑ वृत्र॒हा वि॑श्वा॒हा शर्म॑ यच्छतु ॥ 27 (12) ॥
19 चमक-न्तृतीय अनुवाकः
श-ञ्च॑ मे॒ मय॑श्च मे प्रि॒य-ञ्च॑ मे-ऽनुका॒मश्च॑ मे॒
काम॑श्च मे सौमन॒सश्च॑ मे भ॒द्र-ञ्च॑ मे॒ श्रेय॑श्च मे॒
वस्य॑श्च मे॒ यश॑श्च मे॒ भग॑श्च मे॒ द्रवि॑ण-ञ्च मे
य॒न्ता च॑ मे ध॒र्ता च॑ मे॒ क्षेम॑श्च मे॒ धृति॑श्च मे॒
विश्वं॑ च मे॒ मह॑श्च मे (28)
सं॒विँच्च॑ मे॒ ज्ञात्र॑-ञ्च मे॒
सूश्च॑ मे प्र॒सूश्च॑ मे॒ सीर॑-ञ्च मे ल॒यश्च॑ म
ऋ॒त-ञ्च॑ मे॒-ऽमृतं॑ च मे ऽय॒क्ष्म-ञ्च॒ मे-ऽना॑मयच्च मे
जी॒वातु॑श्च मे दीर्घायु॒त्व-ञ्च॑ मे-ऽनमि॒त्र-ञ्च॒ मे-ऽभ॑य-ञ्च मे
सु॒ग-ञ्च॑ मे॒ शय॑न-ञ्च मे सू॒षा च॑ मे सु॒दिन॑-ञ्च मे ॥ 29 (13) ॥
20 विहव्यम्
ममा᳚ग्ने॒ वर्चो॑ विह॒वेष्व॑स्तु व॒य-न्त्वेन्धा॑ना स्त॒नुव॑-म्पुषेम ।
मह्य॑-न्नमन्ता-म्प्र॒दिश॒श्चत॑स्र॒ स्त्वया-ऽद्ध्य॑क्षेण॒ पृत॑ना जयेम ।
मम॑ दे॒वा वि॑ह॒वे स॑न्तु॒ सर्व॒ इन्द्रा॑वन्तो म॒रुतो॒ विष्णु॑र॒ग्निः ।
ममा॒न्तरि॑क्ष मु॒रु गो॒पम॑स्तु॒ मह्यं॒ ँवातः॑ पवता॒-ङ्कामे॑ अ॒स्मिन्न् ।
मयि॑ दे॒वा द्रवि॑ण॒ माय॑जन्ता॒-म्मय्या॒ शीर॑स्तु॒ मयि॑ दे॒वहू॑तिः ॥ 30 ॥
दैव्या॒ होता॑रा वनिषन्त॒ पूर्वे ऽरि॑ष्टा-स्स्याम त॒नुवा॑ सु॒वीराः᳚ । मह्यं॑ ँयजन्तु॒ मम॒ यानि॑ ह॒व्या-ऽऽकू॑ति स्स॒त्या मन॑सो मे अस्तु ।
एनो॒ मानिगा᳚-ङ्कत॒मच्च॒ नाहं-विँश्वे॑ देवासो॒ अधि॑वोच ता मे ।
देवी᳚ष्षडु-र्वीरु॒रुणः॑ कृणोत॒ विश्वे॑ देवास इ॒ह वी॑रयद्ध्वम् ।
माहा᳚स्महि प्र॒जया॒ मा त॒नूभि॒-र्मार॑धाम द्विष॒ते सो॑मराजन्न् ।
अ॒ग्निर्म॒न्यु-म्प्र॑तिनु॒द-न्पु॒रस्ता॒-दद॑ब्धो गो॒पाः परि॑पाहि न॒स्त्वम् ॥ 31 ॥
प्र॒त्यञ्चो॑ यन्तु नि॒गुतः॒ पुन॒स्ते॑ ऽमैषा᳚-ञ्चि॒त्त-म्प्र॒बुधा॒ विने॑शत् ।
धा॒ता धा॑तृ॒णा-म्भुव॑नस्य॒ यस्पति॑-र्दे॒वग्ं स॑वि॒तार॑मभि माति॒षाह᳚म् ।
इ॒मं-यँ॒ज्ञ म॒श्विनो॒भा बृह॒स्पति॑-र्दे॒वाः पा᳚न्तु॒ यज॑मान-न्न्य॒र्थात् ।
उ॒रु॒व्यचा॑ नो महि॒ष श्शर्म॑यग्ं सद॒स्मिन्. हवे॑ पुरुहू॒तः पु॑रु॒क्षु ।
स नः॑ प्र॒जायै॑ हर्यश्व मृड॒येन्द्र॒ मा नो॑ रीरिषो॒ मा परा॑दाः ॥ 32 ॥
ये न॑ स्स॒पत्ना॒ अप॒ते भ॑वन्त्विन्द्रा॒-ग्निभ्या॒ मव॑ बाधामहे॒ तान् ।
वस॑वो रु॒द्रा आ॑दि॒त्या उ॑परि॒ स्पृशं॑ मो॒ग्रं-चेत्ता॑रमधि रा॒जम॑क्रन्न् ।
अ॒र्वाञ्च॒ मिन्द्र॑ म॒मुतो॑ हवामहे॒ यो गो॒जि-द्ध॑न॒-जिद॑श्व॒-जिद्यः ।
इ॒मन्नो॑ य॒ज्ञं-विँ॑ह॒वे जु॑षस्वा॒स्य कु॑र्मो हरिवो मे॒दिनं॑ त्वा ॥ 33 (14) ॥
21 मृगारः
अ॒ग्ने-र्म॑न्वे प्रथ॒मस्य॒ प्रचे॑तसो॒य-म्पाञ्च॑जन्य-म्ब॒हव॑ स्समि॒न्धते᳚ ।
विश्व॑स्यां-विँ॒शि प्र॑विविशि॒वाग्ं स॑मीमहे॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ।
यस्ये॒द-म्प्रा॒ण-न्नि॑मि॒ष-द्यदेज॑ति॒ यस्य॑ जा॒त-ञ्जन॑मान-ञ्च॒ केव॑लम् ।
स्तौम्य॒ग्नि-न्ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ।
इन्द्र॑स्य मन्ये प्रथ॒मस्य॒ प्रचे॑तसो वृत्र॒घ्न-स्स्तोमा॒ उप॒मा मु॒पागुः॑ ।
यो दा॒शुषः॑ सु॒कृतो॒ हव॒मुप॒ गन्ता॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ॥ 34 ॥
य स्सं॑ग्रा॒म-न्नय॑ति॒ संवँ॒शी यु॒धे यः पु॒ष्टानि॑ सग्ंसृ॒जति॑ त्र॒याणि॑ । स्तौमीन्द्र॑-न्नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः । म॒न्वेवां᳚ मित्रावरुणा॒ तस्य॑ वित्त॒ग्ं॒ सत्यौ॑जसा दृग्ंहणा॒ य-न्नु॒देथे᳚ । या राजा॑नग्ं स॒रथं॑ ँया॒थ उ॑ग्रा॒ ता नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
यो वा॒ग्ं॒ रथ॑ ऋ॒जुर॑श्मि-स्स॒त्यध॑र्मा॒ मिथु॒-श्चर॑न्त-मुप॒याति॑ दू॒षयन्न्॑ ॥ 35 ॥
स्तौमि॑ मि॒त्रावरु॑णा नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः । वा॒यो-स्स॑वि॒तु-र्वि॒दथा॑नि मन्महे॒ यावा᳚त्म॒न्-वद्बि॑भृ॒तो यौ
च॒ रक्ष॑तः । यौ विश्व॑स्य परि॒भू ब॑भू॒वतु॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
उप॒श्रेष्ठा॑न आ॒शिषो॑ दे॒वयो॒र्धर्मे॑ अस्थिरन्न् । स्तौमि॑ वा॒युग्ं स॑वि॒तार॑-न्नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
र॒थीत॑मौ रथी॒ना म॑ह्व ऊ॒तये॒ शुभ॒ङ्गमि॑ष्ठौ सु॒यमे॑-भि॒रश्वैः᳚ ॥ 36 ॥
ययो᳚र्वा-न्देवौ दे॒वेष्व-नि॑शित॒ मोज॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः । यदया॑तं-वँह॒तुग्ं सू॒र्याया᳚-स्त्रिच॒क्रेण॑ स॒ग्ं॒ सद॑मि॒च्छमा॑नौ । स्तौमि॑ दे॒वा व॒श्विनौ॑ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
म॒रुतां᳚ मन्वे॒ अधि॑नो ब्रुवन्तु॒ प्रेमां-वाँचं॒ ँविश्वा॑मवन्तु॒ विश्वे᳚ ।
आ॒शून्. हु॑वे सु॒यमा॑नू॒तये॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । ति॒ग्ममायु॑धं-वीँडि॒तग्ं सह॑स्वद दि॒व्यग्ं शर्धः॒ पृत॑नासु जि॒ष्णु ॥ 37 ॥
स्तौमि॑ दे॒वा-न्म॒रुतो॑ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । दे॒वाना᳚-म्मन्वे॒ अधि॑ नो ब्रुवन्तु॒ प्रेमां-वाँचं॒ ँविश्वा॑मवन्तु॒ विश्वे᳚ । आ॒शून्. हु॑वे सु॒यमा॑नू॒तये॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । यदि॒द-म्मा॑-ऽभि॒शोच॑ति॒ पौरु॑षेयेण॒ दैव्ये॑न । स्तौमि॒ विश्वा᳚-न्दे॒वा-न्ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः ।
अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति॒रन्विद॑नु मते॒ त्वं-वैँ᳚श्वान॒रो न॑ ऊ॒त्या पृ॒ष्टो दि॒वि ॥ 38 ॥
अनु॑नो॒-ऽध्यानु॑मति-र्य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ मन्यताम् । अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒ वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ । अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑ नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ॥ 38अ ॥
वै॒श्वा॒न॒रो न॑ ऊ॒त्या ऽऽप्रया॑तु परा॒वतः॑ । अ॒ग्निरु॒क्थेन॒ वाह॑सा ।
पृ॒ष्टो दि॒वि पृ॒ष्टो अ॒ग्निः पृ॑थि॒व्या-म्पृ॒ष्टो विश्वा॒ ओष॑धी॒रा-वि॑वेश ।
वै॒श्वा॒न॒र स्सह॑सा पृ॒ष्टो अ॒ग्निस्सनो॒ दिवा॒ सरि॒षः पा॑तु॒ नक्त᳚म् ॥ 38ब् ॥
ये अप्र॑थेता॒ ममि॑तेभि॒ रोजो॑भि॒ र्ये प्र॑ति॒ष्ठे अभ॑वतां॒-वँसू॑नाम् । स्तौमि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मग्ं ह॑सः ।
उर्वी॑ रोदसी॒ वरि॑वः कृणोत॒-ङ्क्षेत्र॑स्य पत्नी॒ अधि॑नो ब्रूयातम् । स्तौमि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मग्ं ह॑सः ।
यत्ते॑ व॒य-म्पु॑रुष॒त्राय॑ वि॒ष्ठा वि॑द्वाग्ं सश्च कृ॒मा कच्च॒ नागः॑ ॥ 39 ॥
कृ॒धी स्व॑स्माग्ं अदि॑ते॒रना॑गा॒ व्येनाग्ं॑सि शिश्रथो॒ विष्व॑गग्ने । यथा॑ ह॒ त-द्व॑सवो गौ॒र्यं॑ चि-त्प॒दिषि॒ता ममु॑ञ्चता यजत्राः ।
ए॒वा त्वम॒स्म-त्प्रमु॑ञ्चा॒ व्यग्ंहः॒ प्राता᳚र्यग्ने प्रत॒रान्न॒ आयुः॑ ॥ 40 (15) ॥
22 सर्पाहुती मन्त्राः
स॒मीची॒ नामा॑सि॒ प्राची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ ऽग्निरधि॑पति रसि॒तो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौनो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधाम्यो-,
-ज॒स्विनी॒ नामा॑सि दक्षि॒णा दिक्तस्या᳚स्त॒ इन्द्रो-ऽधि॑पतिः॒ पृदा॑कुः॒ ,
प्राची॒ नामा॑सि प्र॒तीची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ सोमो-ऽधि॑पति स्स्व॒जो॑ ,
-ऽव॒स्थावा॒ नामा॒-स्युदी॑ची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ वरु॒णो-ऽधि॑पति-स्ति॒रश्च॑ राजि॒,
-रधि॑पत्नी॒ नामा॑सि बृह॒ती दिक्तस्या᳚स्ते॒ बृह॒स्पति॒-रधि॑पति श्श्वि॒त्रो,
व॒शिनी॒ नामा॑सी॒ य-न्दिक्तस्या᳚स्ते य॒मो-ऽधि॑पतिः क॒ल्माष॑ ग्रीवो,
रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒
ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ॥ 41 (16) ॥
23 सर्पाहुती मन्त्राः (अनुषङ्गं)
स॒मीची॒ नामा॑सि॒ प्राची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ ऽग्निरधि॑पति रसि॒तो र॑क्षि॒ता-यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता
ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒
ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
ओ॒ज॒स्विनी॒ नामा॑सि दक्षि॒णा दिक्तस्या᳚स्त॒ इन्द्रो-ऽधि॑पतिः॒ पृदा॑कू रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
प्राची॒ नामा॑सि प्र॒तीची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ सोमो-ऽधि॑पति स्स्व॒जो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।
अ॒व॒स्थावा॒ नामा॒-स्युदी॑ची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ वरु॒णो-ऽधि॑पति-स्ति॒रश्च॑ राजी रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।
अधि॑पत्नी॒ नामा॑सि बृह॒ती दिक्तस्या᳚स्ते॒ बृह॒स्पति॒-रधि॑पति-श्श्वि॒त्रो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।
व॒शिनी॒ नामा॑सी॒य-न्दिक्तस्या᳚स्ते य॒मो-ऽधि॑पतिः क॒ल्माष॑ ग्रीवो रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒
ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 41आ (16आ) ॥
24 गन्धर्वाहुतीः
हे॒तयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँपु॒रो गृ॒हा अ॒ग्निर्व॒ इष॑व स्सलि॒लो,
नि॑लि॒पा-न्नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वोँ दक्षि॒णा गृ॒हाः पि॒तरो॑ व॒ इष॑व॒ स्सग॑रो,
व॒ज्रिणो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँप॒श्चा-द्गृ॒हा स्स्वप्नो॑ व॒ इष॑वो॒ गह्व॑रो,
-ऽव॒स्थावा॑नो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उत्त॒रा-द्गृ॒हा आपो॑ व॒ इष॑व स्समु॒द्रो-,
-ऽधि॑पतयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उ॒परि॑ गृ॒हा व॒र्॒षं-वँ॒ इष॒वो-ऽव॑स्वान्,
क्र॒व्या नाम॑स्थ॒ पार्थि॑वा॒-स्तेषां᳚-वँ इ॒ह गृ॒हा अन्नं॑ ँव॒ इष॑वो निमि॒षो,
वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒
तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 42 (17) ॥
25 गन्धर्वाहुतीः (अनुषङ्गं)
हे॒तयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँपु॒रो गृ॒हा अ॒ग्निर्व॒ इष॑व-स्सलि॒लो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
नि॒लि॒पा-न्नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वोँ दक्षि॒णा गृ॒हाः पि॒तरो॑ व॒ इष॑व॒-स्सग॑रो वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
व॒ज्रिणो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँप॒श्चा-द्गृ॒हा स्स्वप्नो॑ व॒ इष॑वो॒ गह्व॑रो वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
अ॒व॒स्था वा॑ नो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उत्त॒रा-द्गृ॒हा आपो॑ व॒ इष॑वस्समु॒द्रो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधा॒मि ।
अधि॑पतयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उ॒परि॑ गृ॒हा व॒र्॒षं-वँ॒ इष॒वो-ऽव॑स्वान् वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
क्र॒व्या नाम॑स्थ॒ पार्थि॑वा॒-स्तेषां᳚-वँ इ॒ह गृ॒हा अन्नं॑ ँव॒ इष॑वो निमि॒षो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 42आ (17आ) ॥
26 अज्यानि मन्त्राः
श॒तायु॑धाय श॒तवी᳚र्याय श॒तोत॑ये ऽभिमाति॒षाहे᳚ । श॒तं-योँ न॑ श्श॒रदो॒ अजी॑ता॒-निन्द्रो॑ नेष॒दति॑ दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ।
ये च॒त्वारः॑ प॒थयो॑ देव॒याना॑ अन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒यन्ति॑ । तेषां॒-योँ अज्या॑नि॒- मजी॑ति-मा॒वहा॒त्तस्मै॑ नो देवाः॒ परि॑दत्ते॒ह सर्वे᳚ । ग्री॒ष्मो हे॑म॒न्त उ॒त नो॑ वस॒न्त श्श॒र-द्व॒र्॒षा स्सु॑वि॒तन्नो॑ अस्तु ।
तेषा॑-मृतू॒नाग्ं श॒तशा॑रदाना-न्निवा॒त ए॑षा॒मभ॑ये स्याम । इ॒दु॒व॒थ्स॒राय॑ परिवथ्स॒राय॑ संवँथ्स॒राय॑ कृणुता बृ॒हन्नमः॑ । तेषां᳚ ँव॒यग्ं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒-ञ्ज्योगजी॑ता॒ अह॑ता स्स्याम ।
भ॒द्रान्न॒-श्श्रेय॒ स्सम॑नैष्ट देवा॒ स्त्वया॑-ऽव॒सेन॒ सम॑शी महित्वा ।
सनो॑मयो॒ भूः पि॑तो॒ आवि॑शस्व॒ शन्तो॒काय॑ त॒नुवे᳚ स्यो॒नः ॥ 43 (18) ॥
भू॒त-म्भव्यं॑ भवि॒ष्य-द्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नम॒ ऋ-ख्साम॒-यजु॒-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो॑ गाय॒त्री त्रि॒ष्टुप् जग॑ती॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमः॑ पृथि॒व्य॑न्तरि॑क्षं॒ द्यौ-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो॒ ऽग्निर्वा॒यु-स्सूर्यो॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमः॑ प्रा॒णो-व्या॒नो॑-ऽपा॒नो वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो-ऽन्नं॑ कृ॒षि-र्वृष्टि॒-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमः॑ पि॒ता पु॒त्रः पौत्रो॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒ र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ नमः॑ ॥ 44 (19) ॥
27 अथर्वशीर्षं
(तै. ब्रा. 1.5.8.1-1.5.8.3)
इन्द्रो॑ दधी॒चो अ॒स्तभिः॑ । वृ॒त्राण्य प्र॑तिष्कुतः । ज॒घान॑ नव॒तीर्नव॑ । इ॒च्छन्न-श्व॑स्य॒ यच्छिरः॑ । पर्व॑ते॒ष्वप॑श्रितम् । तद्वि॑दच्छर्य॒णाव॑ति ।
अद्राह॒ गोरम॑न्वत । नाम॒ त्वष्टु॑र-पी॒च्य᳚म् । इ॒त्था च॒न्द्रम॑सो गृ॒हे ।
इन्द्र॒मि-द्गा॒थिनो॑ बृ॒हत् ॥ 45 ॥
इन्द्र॑ म॒र्केभि॑ र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒ ँवाणी॑रनूषत । इन्द्र॒ इद्धर्यो॒ स्सचा᳚ ।
स-म्मि॑श्ल॒ आव॑चो॒ युजा᳚ । इन्द्रो॑ व॒ज्री हि॑र॒ण्ययः॑ । इन्द्रो॑ दी॒र्घाय॒ चक्ष॑से । आसूर्यग्ं॑ रोहय-द्दि॒वि । वि गोभि॒रद्रि॑मैरयत् । इन्द्र॒ वाजे॑षु नो अव । स॒हस्र॑ प्रधनेषु च ॥ 46 ॥
उ॒ग्र उ॒ग्राभि॑-रू॒तिभिः॑ । तमिन्द्रं॑ ँवा जयामसि । म॒हे वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे । स वृषा॑ वृष॒भो-भु॑वत् । इन्द्र॒ स्सदा म॑ने कृ॒तः । ओजि॑ष्ठ॒ स्सबले॑ हि॒तः । द्यु॒म्नी श्लो॒की स सौ॒म्यः॑ । गि॒रा वज्रो॒ न सम्भृ॑तः । सब॑लो॒ अन॑पच्युतः । व॒व॒क्षु रु॒ग्रो अस्तृ॑तः ॥ 47 (20) ॥
28 प्रत्यङ्गिरसः
(तै. ब्रा. 2.4.2.1-2.4.2.4)
चक्षु॑षो हेते॒ मन॑सो हेते । वाचो॑ हेते॒ ब्रह्म॑णो हेते । योमा॑-ऽघा॒यु-र॑भि॒दास॑ति । तम॑ग्ने मे॒न्या-ऽमे॒नि-ङ्कृ॑णु । योमा॒ चक्षु॑षा॒ यो मन॑सा । यो वा॒चा ब्रह्म॑णा-ऽघा॒यु-र॑भि॒दास॑ति । तया᳚-ऽग्ने॒ त्व-म्मे॒न्या । अ॒मुम॑ मे॒नि-ङ्कृ॑णु । य-त्किञ्चा॒सौ मन॑सा॒ यच्च॑ वा॒चा । य॒ज्ञै-र्जु॒होति॒ यजु॑षा ह॒विर्भिः॑ ॥ 48 ॥
त-न्मृ॒त्यु-र्निर्-ऋ॑त्या संविँदा॒नः । पु॒रा दि॒ष्टा दाहु॑ती रस्यहन्तु ।
या॒तु॒ धाना॒ निर्-ऋ॑ति॒ रादु॒रक्षः॑ । ते अ॑स्यघ्नं॒ त्वनृ॑तेन स॒त्यम् ।
इन्द्र॑षिता॒ आज्य॑मस्य मथ्नन्तु । मात-थ्समृ॑द्धि॒ यद॒सौ क॒रोति॑ ।
हन्मि॑ते॒-ऽह-ङ्कृ॒तग्ं ह॒विः । यो मे॑ घो॒रमची॑ कृतः ।
अपा᳚ञ्चौ त उ॒भौ बा॒हू । अप॑नह्याम्या॒स्य᳚म् ॥ 49 ॥
अप॑नह्यामिते बा॒हू । अप॑ नह्याम्या॒स्य᳚म् । अ॒ग्ने-र्दे॒वस्य॒ ब्रह्म॑णा । सर्वं॑ ते ऽवधिष्-ङ्कृ॒तम् । पु॒रा-ऽमुष्य॑ वष-ट्का॒रात् । य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ नस्कृधि । स्वि॑ष्ट-म॒स्माकं॑ भूयात् । मा-ऽस्मा-न्प्राप॒न्नरा॑तयः । अन्ति॑दू॒रे स॒तो अ॑ग्ने । भ्रातृ॑व्यस्या भि॒दास॑तः । व॒ष॒-ट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण । कृ॒त्याग्ं ह॑न्मि कृ॒ताम॒हम् । यो मा॒ नक्तं॒ दिवा॑ सा॒यम् । प्रा॒त-श्चाह्नो॑ नि॒पीय॑ति । अ॒द्या-तमि॑न्द्र॒ वज्रे॑ण । भ्रातृ॑व्य-म्पादयामसि ॥ 50 (21) ॥
(तै. ब्रा. 2.5.1.1-2.5.1.3)
प्रा॒णो र॑क्षति॒ विश्व॒मेज॑त् । इर्यो॑ भू॒त्वा ब॑हु॒धा ब॒हूनि॑ । स इ-थ्सर्वं॒ ँव्या॑नशे । यो दे॒वो दे॒वेषु॑ वि॒भूर॒न्तः ।
आवृ॑दू॒दा-त्क्षेत्रिय॑द्ध्व॒ग-द्वृषा᳚ । तमि-त्प्रा॒ण-म्मन॒सोप॑ शिक्षत ।
अग्रं॑ दे॒वाना॑-मि॒दम॑त्तु नो ह॒विः । मन॑स॒श्चि-त्ते॒दम् । भू॒त-म्भव्यं॑ च गुप्यते । तद्धि दे॒वेष्व॑-ग्रि॒यम् ॥ 51 ॥
आन॑ एतु पुरश्च॒रम् । स॒ह दे॒वै-रि॒मग्ं हव᳚म् । मन॒-श्श्रेय॑सि श्रेयसि । कर्म॑न्. य॒ज्ञप॑तिं॒ दध॑त् । जु॒षतां᳚ मे॒ वागि॒दग्ं ह॒विः । वि॒रा-ड्दे॒वी पु॒रोहि॑ता । ह॒व्य॒वाडन॑-पायिनी । यया॑ रू॒पाणि॑ बहु॒धा वद॑न्ति । पेशाग्ं॑सि दे॒वाः प॑र॒मे ज॒नित्रे᳚ । सा नो॑ वि॒राडन॑प स्फुरन्ती ॥ 52 ॥
वाग्दे॒वी जु॑षता मि॒दग्ं ह॒विः । चक्षु॑-र्दे॒वानां॒ ज्योति॑र॒मृते॒ न्य॑क्तम् ।
अ॒स्य वि॒ज्ञाना॑य बहु॒धा निधी॑यते । तस्य॑ सु॒म्न-म॑शीमहि । मा नो॑ हासी-द्विचक्ष॒णम् । आयु॒रिन्नः॒ प्रती᳚र्यताम् । अन॑न्धा॒-श्चक्षु॑षा व॒यम् । जी॒वा ज्योति॑-रशीमहि । सुव॒-र्ज्योति॑-रु॒तामृतं᳚ । श्रोत्रे॑ण भ॒द्र मु॒त-शृ॑ण्वन्ति स॒त्यम् । श्रोत्रे॑ण॒ वाचं॑ बहु॒धोद्यमा॑नाम् । श्रोत्रे॑ण॒ मोद॑श्च॒ मह॑श्च श्रूयते ।
श्रोत्रे॑ण॒ सर्वा॒ दिश॒ आशृ॑णोमि । येन॒ प्राच्या॑ उ॒त द॑क्षि॒णा । प॒तीच्यै॑ दि॒श-श्शृ॒ण्वन्त्यु॑त्त॒रात् । तदिच्छ्रोत्रं॑ बहु॒धोद्यमा॑नम् ।
अ॒रान्न ने॒मिः परि॒सर्वं॑ बभूव ॥ 53 (22) ॥
(तै. ब्रा. 2.7.7.1-2.7.7.7)
सि॒ग्ं॒हे व्या॒घ्र उ॒त या पृदा॑कौ । त्विषि॑-र॒ग्नौ ब्रा᳚ह्म॒णे सूर्ये॒या ।
इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । या रा॑ज॒न्ये॑ दुन्दु॒-भावाय॑तायाम् । अश्व॑स्य॒ क्रन्द्ये॒ पुरु॑षस्य मा॒यौ । इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । या ह॒स्तिनि॑ द्वी॒पिनि॒ या हिर॑ण्ये । त्विषि॒-रश्वे॑षु॒ पुरु॑षेषु॒ गोषु॑ ॥ 54 ॥
इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । रथे॑ अ॒क्षेषु॑ वृष॒भस्य॒ वाजे᳚ । वाते॑ प॒र्जन्ये॒ वरु॑णस्य॒ शुष्मे᳚ । इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । राड॑सि वि॒राड॑सि । स॒म्राड॑सि स्व॒राड॑सि । इन्द्रा॑य त्वा॒ तेज॑स्वते॒ तेज॑स्वन्तग्ग् श्रीणामि । इन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स्वत॒ ओज॑स्वन्तग्ग् श्रीणामि ॥ 55 ॥
इन्द्रा॑य त्वा॒ पय॑स्वते॒ पय॑स्वन्तग्ग् श्रीणामि । इन्द्रा॑य॒ त्वा-ऽऽयु॑ष्मत॒ आयु॑ष्मन्तग्ग् श्रीणामि । तेजो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । तेज॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । तेज॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । तेज॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । तेज॑सा॒ स-म्पि॑पृग्धिमा । ओजो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि ॥ 56 ॥
ओज॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । ओज॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । ओज॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । ओज॑सा॒ सम्पि॑पृग्धि मा । पयो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । पय॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । पय॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । पय॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । पय॑सा॒ सम्पि॑पृग्धि मा ॥ 57 ॥
आयु॑रसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । आयु॑ष्मदस्तु मे॒ मुख᳚म् । आयु॑ष्म॒च्छिरो॑ अस्तु मे । आयु॑ष्मान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । आयु॑षा॒ सम्पि॑पृग्धि मा । इ॒म म॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृधि । प्रि॒यग्ं रेतो॑ वरुण सोम राजन्न् । मा॒ ते वा᳚स्मा अदिते॒ शर्म॑ यच्छ । विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒-र्यथा-ऽस॑त् ॥ 58 ॥
आयु॑रसि वि॒श्वायु॑रसि । स॒र्वायु॑रसि॒ सर्व॒मायु॑रसि । यतो॒ वातो॒ मनो॑जवाः । यतः॒, क्षर॑न्ति॒ सिन्ध॑वः । तासां᳚ त्वा॒ सर्वा॑साग्ं रु॒चा । अ॒भिषि॑ञ्चामि॒ वर्च॑सा । स॒मु॒द्र इ॑वासि ग॒ह्मना᳚ । सोम॑ इवा॒स्यदा᳚भ्यः । अ॒ग्निरि॑व वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । सूर्य॑ इव॒ ज्योति॑षा वि॒भूः ॥ 59 ॥
अ॒पां-योँ द्रव॑णे॒ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । तेज॑से ब्रह्मवर्च॒साय॑ गृह्णामि । अ॒पां-यँ ऊ॒र्मौ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । ओज॑से वी॒र्या॑य गृह्णामि । अ॒पां-योँ म॑द्ध्य॒तो रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । पुष्टै᳚ प्र॒जन॑नाय गृह्णामि । अ॒पां-योँ य॒ज्ञियो॒ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । आयु॑षे दीर्घायु॒त्वाय॑ गृह्णामि ॥ 60 (23) ॥
29 अन्न सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.1-2.8.8.4)
अ॒हम॑स्मि प्रथम॒जा ऋ॒तस्य॑ । पूर्वं॑ दे॒वेभ्यो॑ अ॒मृत॑स्य॒ नाभिः॑ ।
यो मा॒ ददा॑ति॒ स इ दे॒व मा वाः᳚ । अ॒हमन्न॒ मन्न॑ म॒दन्त॑मद्मि । पूर्व॑-म॒ग्नेरपि॑ दह॒त्यन्नं᳚ । य॒त्तौ हा॑साते अहमुत्त॒रेषु॑ । व्यात्त॑मस्य प॒शव॑-स्सु॒जम्भ᳚म् । पश्य॑न्ति॒ धीराः॒ प्रच॑रन्ति॒ पाकाः᳚ ।
जहा᳚म्य॒न्य-न्न ज॑हाम्य॒न्यम् । अ॒हमन्नं॒ ँवश॒मिच्च॑रामि ॥ 61 ॥
स॒मा॒नमर्थं॒ पर्ये॑मि भु॒ञ्जत् । को मा मन्नं॑ मनु॒ष्यो॑ दयेत ।
परा॑के॒ अन्नं॒ निहि॑तं-लोँ॒क ए॒तत् । विश्वै᳚-र्दे॒वैः पि॒तृभि॑-र्गु॒प्तमन्न᳚म् ।
यद॒द्यते॑ लु॒प्यते॒ य-त्प॑रो॒प्यते᳚ । श॒त॒-त॒मीसा त॒नूर्मे॑ बभूव ।
म॒हान्तौ॑ च॒रू स॑कृ-द्दु॒ग्धेन॑ पप्रौ । दिव॑ञ्च॒ पृश्ञि॑ पृथि॒वी-ञ्च॑ सा॒कम् ।
तथ्सं॒-पिब॑न्तो॒ नमि॑नन्ति वे॒धसः॑ । नैतद्भूयो॒ भव॑ति॒ नो कनी॑यः ॥ 62 ॥
अन्नं॑ प्रा॒णमन्न॑ मपा॒न-मा॑हुः । अन्नं॑ मृ॒त्यु-न्तमु॑ जी॒वातु॑ माहुः ।
अन्नं॑ ब्र॒ह्माणो॑ ज॒रसं॑ ँवदन्ति । अन्न॑माहुः प्र॒जन॑न-म्प्र॒जाना᳚म् ।
मोघ॒-मन्नं॑ ँविन्दते॒ अप्र॑चेताः । स॒त्य-म्ब्र॑वीमि व॒ध इथ्स तस्य॑ ।
नार्य॒मणं॒ पुष्य॑ति॒ नो सखा॑यम् । केव॑लाघो भवति केवला॒दी ।
अ॒ह-म्मे॒घ स्स्त॒नय॒न् वर्ष॑न्नस्मि । माम॑दन्त्य॒-हम॑द्म्य॒न्यान् ॥ अ॒हग्ं सद॒मृतो॑ भवामि । मदा॑दि॒त्या अधि॒ सर्वे॑ तपन्ति ॥ 63 ॥
30 वा-ख्सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.4)
दे॒वीं-वाँच॑म जनयन्त॒ य-द्वाग्वद॑न्ति ॥ 64 ॥
दे॒वीं-वाँच॑मजनयन्त दे॒वाः । तां-विँ॒श्वरू॑पाः प॒शवो॑ वदन्ति । सा नो॑ म॒न्द्रेष॒ मूर्जं॒ दुहा॑ना । धे॒नुर्वाग॒स्मा-नुप॒सुष्टु॒तैतु॑ ॥ 64अ ॥
य-द्वाग्वद॑न्त्य विचेत॒नानि॑ । राष्ट्री॑ दे॒वाना᳚-न्निष॒साद॑ म॒न्द्रा । चत॑स्र॒ ऊर्जं॑ दुदुहे॒ पयाग्ं॑सि । क्व॑स्वि दस्याः पर॒म-ञ्ज॑गाम ॥ 64ब् ॥
(तै. ब्रा. 2.8.8.4-2.8.8.5)
अ॒न॒न्ता-मन्ता॒दधि॒ निर्मि॑ता-म्म॒हीम् । यस्यां᳚ दे॒वा अ॑दधु॒-र्भोज॑नानि । एका᳚क्षरा-न्द्वि॒पदा॒ग्ं॒ षट्प॑दाञ्च । वाच॑-न्दे॒वा उप॑जीवन्ति॒ विश्वे᳚ । वाच॑-न्दे॒वा उप॑जीवन्ति॒ विश्वे᳚ । वाच॑-ङ्गन्ध॒र्वाः प॒शवो॑ मनु॒ष्याः᳚ । वा॒चीमा विश्वा॒ भुव॑ना॒-न्यर्पि॑ता । सा नो॒ हवं॑ जुषता॒-मिन्द्र॑ पत्नी ।
वाग॒क्षरं॑ प्रथम॒जा ऋ॒तस्य॑ । वेदा॑ना-म्मा॒ता-ऽमृत॑स्य॒ नाभिः॑ ॥ 65 ॥
सा नो॑ जुषा॒णोप॑ य॒ज्ञ मागा᳚त् । अव॑न्ती दे॒वी सु॒हवा॑ मे अस्तु । या मृष॑यो मन्त्र॒ कृतो॑ मनी॒षिणः॑ । अ॒न्वैच्छ॑-न्दे॒वा-स्तप॑सा॒ श्रमे॑ण । ता-न्दे॒वीं-वाँचग्ं॑ ह॒विषा॑ यजामहे । सा नो॑ दधातु सुकृ॒तस्य॑ लो॒के ।
च॒त्वारि॒ वा-क्परि॑मिता प॒दानि॑ । तानि॑ विदु-र्ब्राह्म॒णा ये म॑नी॒षिणः॑ । गुहा॒ त्रीणि॒ निहि॑ता॒ नेङ्ग॑यन्ति । तु॒रीयं॑ ँवा॒चो म॑नु॒ष्या॑ वदन्ति ॥ 66 ॥
31 श्रद्धा सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.5-2.8.8.8)
श्र॒द्धया॒-ऽग्नि स्समि॑ध्यते । श्र॒द्धया॑ विन्दते ह॒विः । श्र॒द्धा-म्भग॑स्य मू॒र्धनि॑ । वच॒सा वे॑दयामसि । प्रि॒यग्ग् श्र॑द्धे॒ दद॑तः । प्रि॒यग्ग् श्र॑द्धे॒ दिदा॑सतः । प्रि॒य-म्भो॒जेषु॒ यज्व॑सु । इ॒द-म्म॑ उदि॒त-ङ्कृ॑धि । यथा॑ दे॒वा असु॑रेषु । श्र॒द्धा मु॒ग्रेषु॑ चक्रि॒रे ॥ 67 ॥
ए॒व-म्भो॒जेषु॒ यज्व॑सु । अ॒स्माक॑-मुदि॒त-ङ्कृ॑धि । श्र॒द्धा-न्दे॑वा॒ यज॑मानाः । वा॒यु-गो॑पा॒ उपा॑सते । श्र॒द्धाग्ं हृ॑द॒य्य॑या-ऽऽकू᳚त्या । श्र॒द्धया॑ हूयते ह॒विः ।
श्र॒द्धा-म्प्रा॒तर्-ह॑वामहे । श्र॒द्धा-म्म॒द्ध्यन्दि॑नं॒ परि॑ । श्र॒द्धाग्ं सूर्य॑स्य नि॒म्रुचि॑ । श्रद्धे॒ श्रद्धा॑पये॒ हमा᳚ ॥ 68 ॥
श्र॒द्धा दे॒वान-धि॑वस्ते । श्र॒द्धा विश्व॑ मि॒द-ञ्जग॑त् । श्र॒द्धा-ङ्काम॑स्य मा॒तर᳚म् । ह॒विषा॑ वर्धयामसि ॥ 69अ ॥
32 ब्रह्म सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.10-2.8.8.11)
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता᳚त् । विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒द्ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठाः । स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ॥ पि॒ता-वि॒राजा॑ मृष॒भो-र॑यी॒णाम् । अ॒न्तरि॑क्षं-विँ॒श्वरू॑प॒ आवि॑वेश ॥ 69ब् ॥
तम॒र्कैर॒भ्य॑र्च्चन्ति व॒थ्सम् । ब्रह्म॒ सन्त॒-म्ब्रह्म॑णा व॒र्धय॑न्तः ॥ ब्रह्म॑ दे॒वान॑जनयत् । ब्रह्म॒ विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् ॥
ब्रह्म॑णः, क्ष॒त्र-न्निर्मि॑तम् । ब्रह्म॑ ब्राह्म॒ण आ॒त्मना᳚ ॥ अ॒न्तर॑स्मि-न्नि॒मे लो॒काः । अ॒न्त र्विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् । ब्रह्मै॒व भू॒ताना॒-ञ्ज्येष्ठ᳚म् । तेन॒ को॑-ऽर्हति॒ स्पर्धि॑तुम् ॥ 70 ॥
ब्रह्मं॑ दे॒वा-स्त्रय॑स्त्रिग्ंशत् । ब्रह्म॑-न्निन्द्र प्रजाप॒ती । ब्रह्म॑नःअ॒ विश्वा॑ भू॒तानि॑ । ना॒वी वा॒न्त-स्स॒माहि॑ता ॥ चत॑स्र॒ आशाः॒ प्रच॑रन्त्व॒-ग्नयः॑ । इ॒मन्नो॑ य॒ज्ञन्न॑यतु प्रजा॒नन्न् ।
घृ॒त-म्पिन्व॑न्न॒ जरग्ं॑ सु॒वीर᳚म् । ब्रह्म॑ स॒मि-द्भ॑व॒त्याहु॑तीनाम् ॥ 71 ॥
33 गो सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.11)
आगावो॑ अग्मन्नु॒त भ॒द्र-म॑क्रन्न् । सीद॑न्तु गो॒ष्ठे-र॒णय॑न्त्व॒स्मे ॥ प्र॒जाव॑तीः पुरु॒ रूपा॑ इ॒ह स्युः । इन्द्रा॑य पू॒र्वी रु॒षसो॒ दुहा॑नाः । इन्द्रो॒ यज्व॑ने पृण॒ते च॑ शिक्षति । उपेद्द॑दाति॒ न स्व-म्मु॑षायति । भूयो॑ भूयो र॒यिमिद॑स्य व॒र्धयन्न्॑ । अभि॑न्ने खि॒ल्ले निद॑धाति देव॒युम् ।
न ता न॑शन्ति॒ न ता अर्वा᳚ ॥ 72 ॥
न ता न॑शन्ति॒ नद॑भाति॒ तस्क॑रः । नैना॑ अमि॒त्रो व्यथि॒रा द॑धर्षति ।
दे॒वाग्श्च॒ याभि॒-र्यज॑ते॒ ददा॑ति च । ज्योगित्ताभि॑ स्सचते॒ गोप॑ति स्स॒ह ॥ 72अ ॥
न ता अर्वा॑ रे॒णु क॑काटो अश्नुते । न सग्ग्॑ स्कृत॒त्र-मुप॑यन्ति॒ ता अ॒भि ।
उ॒रु॒गा॒यम॑भय॒-न्तस्य॒ ता अनु॑ । गावो॒ मर्त्य॑स्य॒ विच॑रन्ति॒ यज्व॑नः ॥ 72ब् ॥
(तै. ब्रा. 2.8.8.12)
गावो॒ भगो॒ गाव॒ इन्द्रो॑ मे अच्छात् । गाव॒ स्सोम॑स्य प्रथ॒मस्य॑ भ॒क्षः ।
इ॒मा या गाव॒-स्सज॑नास॒ इन्द्रः॑ । इ॒च्छामी-द्धृ॒दा मन॑सा-चि॒दिन्द्र᳚म् ।
यू॒य-ङ्गा॑वो मेदयथा कृ॒शञ्चि॑त् । अ॒श्ली॒ल-ञ्चि॑-त्कृणुथा सु॒प्रती॑कम् ॥ 73 ॥
भ॒द्र-ङ्गृ॒ह-ङ्कृ॑णुथ भद्र वाचः । बृ॒हद्वो॒ वय॑ उच्यते स॒भासु॑ । प्र॒जाव॑ती स्सू॒यव॑सग्ं-रि॒शन्तीः᳚ । शु॒द्धा अ॒प स्सु॑प्रपा॒णे पिब॑न्तीः ।
माव॑ स्ते॒न ई॑शत॒ माघशग्ं॑सः । परि॑वो हे॒ती रु॒द्रस्य॑ वृञ्ज्यात् । उपे॒द-मु॑प॒-पर्च॑नम् । आ॒सु गोषूप॑ पृच्यताम् । उप॑र्ष॒भस्य॒ रेत॑सि । उपे᳚न्द्र॒ तव॑ वी॒र्ये᳚ ॥ 74 (24) ॥
34 सूर्या चन्द्रमसा सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.9.1)
ता सू᳚र्या चन्द्र॒मसा॑ विश्व॒-भृत्त॑मा म॒हत् । तेजो॒ वसु॑मद्राजतो दि॒वि । सामा᳚त्माना चरत स्साम-चा॒रिणा᳚ । ययो᳚र्व्र॒त-न्नम॒मे जातु॑ दे॒वयोः᳚ । उ॒भावन्तौ॒ परि॑यात॒ अर्म्या᳚ । दि॒वो न र॒श्मीग् स्त॑नु॒तो-व्य॑र्ण॒वे । उ॒भा भु॑व॒न्ती भुव॑ना क॒विक्र॑तू । सूर्या॒ न च॒न्द्रा च॑रतो ह॒ताम॑ती । पती᳚द्यु॒म-द्वि॑श्व॒-विदा॑ उ॒भा दि॒वः । सूर्या॑ उ॒भा च॒न्द्रम॑सा विचक्ष॒णा ॥ 75 ॥
वि॒श्ववा॑रा वरिवो॒ भा वरे᳚ण्या । ता नो॑-ऽवत-म्मति॒मन्ता॒ महि॑व्रता । वि॒श्व॒वप॑री प्र॒तर॑णा तर॒न्ता । सु॒व॒र्विदा॑ दृ॒शये॒ भूरि॑ रश्मी । सूर्या॒ हि च॒न्द्रा वसु॑त्वे॒ष-द॑र्शता । म॒न॒स्विनो॒ ऽभानु॑चर॒तोनु॒-सन्दिव᳚म् । अ॒स्य श्रवो॑ न॒द्य॑ स्स॒प्त बि॑भ्रति । द्यावा॒ क्षामा॑ पृथि॒वी द॑र्श॒तं-वँपुः॑ । अ॒स्मे सू᳚र्या चन्द्र॒मसा॑-ऽभि॒चक्षे᳚ । श्र॒द्धेक-मि॑न्द्र चरतो विचर्तु॒रम् ॥ 76 ॥
पू॒र्वा॒प॒र-ञ्च॑रतो मा॒य यै॒तौ । शिशू॒ क्रीड॑न्तौ॒ परि॑यातो अध्व॒रम् । विश्वा᳚न्य॒न्यो भुव॑ना ऽभि॒चष्टे᳚ । ऋ॒तून॒न्यो वि॒दध॑ज्जायते॒ पुनः॑ । हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासा॒ग्ं॒ राजा᳚ । यासां᳚ दे॒वा श्शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यत । आपो॑ भ॒द्रा आदित्प॑श्यामि ॥ 77 ॥
हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासु॑ जा॒तः क॒श्यपो॒ यास्विन्द्रः॑ । अ॒ग्निं-याँ गर्भं॑ दधि॒रे विरू॑पा॒स्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥
यासा॒ग्ं॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मध्ये॑ सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्यं॒ जना॑नाम् ।
म॒धु॒श्चुत॒-श्शुच॑यो॒ याः पा॑व॒कास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ 77अ ॥
यासां᳚ दे॒वा दि॒वि कृ॒ण्वन्ति॑ भ॒क्षय्या अ॒न्तरि॑क्षे बहु॒धा भव॑न्ति ।
याः पृ॑थि॒वी-म्पय॑सो॒न्दन्ति॑ शु॒क्रास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥
शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यताप श्शि॒वया॑ त॒नुवोप॑ स्पृशत॒ त्वच॑-म्मे ।
सर्वाग्ं॑ अ॒ग्नीग्ं र॑फ्सु॒षदो॑ हुवे वो॒ मयि॒ वर्चो॒ बल॒मोजो॒ निध॑त्त ॥ 77ब् ॥
आपो॑ भ॒द्रा घृ॒तमिदाप॑ आसुर॒ग्नी-षोमौ॑ बिभ्र॒त्याप॒ इत्ताः । ती॒व्रो रसो॑ मधु॒पृचा॑-मरङ्ग॒म आ मा᳚ प्रा॒णेन॑ स॒ह वर्च॑सा गन्न् ।
आदित्प॑श्या म्यु॒तवा॑ शृणो॒म्यामा॒ घोषो॑ गच्छति॒ वान्न॑ आसाम् । मन्ये॑ भेजा॒नो अ॒मृत॑स्य॒ तर्हि॒ हिर॑ण्यवर्णा॒ अतृ॑पं-यँ॒दा वः॑ ॥ 77च् ॥
35 नासदासीय सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.9.3-2.8.9.7)
नास॑दासी॒न्नो सदा॑सीत्त॒दानी᳚म् । नासी॒द्रजो॒ नो व्यो॑मा-प॒रोयत् । किमा व॑रीवः॒ कुह॒कस्य॒ शर्मन्न्॑ । अभंः॒ किमा॑सी॒-द्गह॑न-ङ्गभी॒रम् ॥ 78 ॥
न मृ॒त्यु-र॒मृत॒-न्तर्हि॒ न । रात्रि॑या॒ अह्न॑ आसी-त्प्रके॒तः । आनी॑द वा॒तग्ग् स्व॒धया॒ तदेक᳚म् । तस्मा᳚द्धा॒न्य-न्न प॒रः किञ्च॒नास॑ ।
तम॑ आसी॒-त्तम॑सा गू॒ढमग्रे᳚ प्रके॒तम् । स॒लि॒लग्ं सर्व॑ मा इ॒दम् । तु॒च्छे ना॒भ्वपि॑हितं॒ ँयदासी᳚त् । तम॑स॒स् तन्म॑हि॒ना जा॑य॒तैक᳚म् ।
काम॒स्तदग्रे॒ सम॑वर्त॒ताधि॑ । मन॑सो॒ रेतः॑ प्रथ॒मं-यँदासी᳚त् ॥ 79 ॥
स॒ तो बन्धु॒मस॑ति॒ निर॑विन्दन्न् । हृ॒दि-प्र॒तीष्या॑ क॒वयो॑ मनी॒षा ।
ति॒र॒श्चीनो॒ वित॑तो र॒श्मि-रे॑षाम् । अ॒धस्वि॑दा॒सी(3) दु॒परि॑स्विदासी(3)त् ।
रे॒तो॒धा आ॑स-न्महि॒मान॑ आसन्न् । स्व॒धा अ॒वस्ता॒-त्प्रय॑तिः प॒रस्ता᳚त् ।
को अ॒द्धा वे॑द॒क इ॒ह प्रवो॑चत् । कुत॒ आजा॑ता॒ कुत॑ इ॒यं-विँसृ॑ष्टिः ।
अ॒र्वाग् दे॒वा अ॒स्य वि॒सर्ज॑नाय । अथा॒ को वे॑द॒ यत॑ आ ब॒भूव॑ ॥ 80 ॥
इ॒यं-विँसृ॑ष्टि॒-र्यत॑ आब॒भूव॑ । यदि॑ वा द॒धे यदि॑ वा॒ न ।
यो अ॒स्याद्ध्य॑क्षः पर॒मे व्यो॑मन्न् । सो अ॒ङ्गवे॑द॒ यदि॑ वा॒ न वेद॑ ।
किग्ग्स्वि॒द्वनं॒ क उ॒स वृ॒क्ष आ॑सीत् । यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः ।
मनी॑षिणो॒ मन॑सा पृ॒च्छतेदु॒तत् । यद॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्भुव॑नानि धा॒रयन्न्॑ । ब्रह्म॒वनं॒ ब्रह्म॒ स वृ॒क्ष आ॑सीत् । यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः ॥ मनी॑षिणो॒ मन॑सा॒ विब्र॑वीमि वः । ब्रह्मा॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्भुव॑नानि धा॒रयन्न्॑ ॥ 81 ॥
36 भाग्य सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.9.7-2.8.9.9)
प्रा॒तर॒ग्नि-म्प्रा॒तरिन्द्रग्ं॑ हवामहे । प्रा॒त-र्मि॒त्रा वरु॑णा प्रा॒तर॒श्विना᳚ ।
प्रा॒त-र्भगं॑ पू॒षणं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति᳚म् । प्रा॒तस्सोम॑ मु॒त रु॒द्रग्ं हु॑वेम ॥ प्र॒त॒र्जितं॒ भग॑मु॒ग्रग्ं हु॑वेम । व॒य-म्पु॒त्रमदि॑ते॒र्यो वि॑ध॒र्ता । आ॒ध्रश्चि॒द्य-म्मन्य॑मान-स्तु॒रश्चि॑त् । राजा॑ चि॒द्य-म्भगं॑ भ॒क्षीत्याह॑ ॥ 82 ॥
भग॒प्रणे॑त॒-र्भग॒सत्य॑राधः । भगे॒मा-न्धिय॒मुद॑व॒ दद॑न्नः । भग॒प्रणो॑ जनय॒ गोभि॒रश्वैः᳚ । भग॒ प्रनृभि॑-र्नृ॒वन्त॑स्स्याम ॥ उ॒तेदानीं॒ भग॑वन्तस्स्याम । उ॒त प्रपि॒त्व उ॒त मद्ध्ये॒ अह्ना᳚म् । उ॒तोदि॑ता मघव॒न्-थ्सूर्य॑स्य । व॒य-न्दे॒वानाग्ं॑ सुम॒तौ स्या॑म ॥ भग॑ ए॒व भग॑वाग्ं अस्तु देवाः । तेन॑ व॒य-म्भग॑वन्त स्स्याम ॥ 83 ॥
तन्त्वा॑ भग॒ सर्व॒ इज्जो॑हवीमि । सनो॑ भग पुर ए॒ता भ॑वे॒ह ॥ सम॑ध्व॒रा-यो॒षसो॑-ऽनमन्त । द॒धि॒क्रावे॑व॒ शुच॑ये प॒दाय॑ । अ॒र्वा॒ची॒नं-वँ॑सु॒विदं॒ भग॑न्नः । रथ॑मि॒वाश्वा॑ वा॒जिन॒ आव॑हन्तु ॥ अश्वा॑वती॒-र्गोम॑ती-र्न उ॒षासः॑ । वी॒रव॑ती॒-स्सद॑मुच्छन्तु भ॒द्राः । घृ॒त-न्दुहा॑ना वि॒श्वतः॒ प्रपी॑नाः । यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑नः ॥ 84 (25) ॥
37 नक्षत्र सूक्तं
(तै. ब्रा. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 नक्षत्रं - कृत्तिका देवता - अग्निः
अ॒ग्निर्नः॑ पातु॒ कृत्ति॑काः । नक्ष॑त्र-न्दे॒वमि॑न्द्रि॒यम् । इ॒दमा॑सांविँचक्ष॒णम् । ह॒विरा॒सन् जु॑होतन । यस्य॒ भान्ति॑ र॒श्मयो॒ यस्य॑ के॒तवः॑ । यस्ये॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ सर्वा᳚ । स कृत्ति॑का भिर॒भि-सं॒वँसा॑नः । अ॒ग्निर्नो॑ दे॒वस्सु॑वि॒ते द॑धातु ॥ 1 ॥
37.2 नक्षत्रं - रोहिणी देवता - प्रजापतिः
प्र॒जाप॑ते रोहि॒णी वे॑तु॒ पत्नी᳚ । वि॒श्वरू॑पा बृह॒ती चि॒त्रभा॑नुः ॥ 85 ॥
सा नो॑ य॒ज्ञस्य॑ सुवि॒ते द॑धातु । यथा॒ जीवे॑म श॒रद॒स्सवी॑राः । रो॒हि॒णी दे॒व्युद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । विश्वा॑ रू॒पाणि॑ प्रति॒मोद॑माना । प्र॒जाप॑तिग्ं ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्ती । प्रि॒या दे॒वाना॒-मुप॑यातु य॒ज्ञम् ॥ 2 ॥
37.3 नक्षत्रं - मृगशीर्षः देवता - सोमः
सोमो॒ राजा॑ मृगशी॒र॒.षेण॒ आगन्न्॑ । शि॒व-न्नक्ष॑त्र-म्प्रि॒यम॑स्य॒ धाम॑ । आ॒प्याय॑मानो बहु॒धा जने॑षु । रेतः॑ प्र॒जां-यँज॑माने दधातु ॥ 86 ॥
यत्ते॒ नक्ष॑त्र-म्मृगशी॒र्॒षमस्ति॑ । प्रि॒यग्ं रा॑ज-न्प्रि॒यत॑म-म्प्रि॒याणा᳚म् । तस्मै॑ ते सोम ह॒विषा॑ विधेम । शन्न॑ एधि द्वि॒पदे॒ शञ्चतु॑ष्पदे ॥ 3 ॥
37.4 नक्षत्रं - आर्द्रा देवता - रुद्रः
आ॒र्द्रया॑ रु॒द्रः प्रथ॑मा न एति । श्रेष्ठो॑ दे॒वानां॒ पति॑रघ्नि॒याना᳚म् । नक्ष॑त्रमस्य ह॒विषा॑ विधेम । मा नः॑ प्र॒जाग्ं री॑रिष॒-न्मोत वी॒रान् । हे॒ती रु॒द्रस्य॒ परि॑णो वृणक्तु । आ॒र्द्रा नक्ष॑त्र-ञ्जुषताग्ं ह॒विर्नः॑ ॥ 87 ॥
प्र॒मु॒ञ्चमा॑नौ दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ । अपा॒घशग्ं॑ सन्नु-दता॒मरा॑तिम् ॥ 4 ॥
37.5 नक्षत्रं - पुनर्वसु देवता - अदितिः
पुन॑र्नो दे॒व्यदि॑ति-स्स्पृणोतु । पुन॑र्वसू नः॒ पुन॒रेतां᳚-यँ॒ज्ञम् । पुन॑र्नो दे॒वा अ॒भिय॑न्तु॒ सर्वे᳚ । पुनः॑ पुनर्वो ह॒विषा॑ यजामः । ए॒वा न दे॒व्यदि॑तिरन॒र्वा । विश्व॑स्य भ॒र्त्री जग॑तः प्रति॒ष्ठा । पुन॑र्वसू ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्ती । प्रि॒य-न्दे॒वाना॒-मप्ये॑तु॒ पाथः॑ ॥ 5 (88) ॥
37.6 नक्षत्रं - पुष्यः देवता - बृहस्पतिः
बृह॒स्पतिः॑ प्रथ॒मञ्जाय॑मानः । ति॒ष्य॑-न्नक्ष॑त्रम॒भि सम्ब॑भूव । श्रेष्ठो॑ दे॒वानां॒ पृत॑नासु जि॒ष्णुः । दि॒शो नु॒ सर्वा॒ अभ॑यन्नो अस्तु । ति॒ष्यः॑ पु॒रस्ता॑दु॒त म॑ध्य॒तो नः॑ । बृह॒स्पति॑-र्नः॒ परि॑पातु प॒श्चात् । बाधे॑ ता॒-न्द्वेषो॒ अभ॑य-ङ्कृणुताम् । सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यस्याम ॥ 6 ॥
37.7 नक्षत्रं -आश्रेषं देवता - सर्पाः
इ॒दग्ं स॒र्पेभ्यो॑ ह॒विर॑स्तु॒ जुष्ट᳚म् । आ॒श्रे॒षा येषा॑ मनु॒यन्ति॒ चेतः॑ ॥ 89 ॥
ये अ॒न्तरि॑क्ष-म्पृथि॒वीं-क्षि॒यन्ति॑ । तेन॑ स्स॒र्पासो॒ हव॒माग॑मिष्ठाः । ये रो॑च॒ने सूर्य॒स्यापि॑ स॒र्पाः । ये दिवं॑ दे॒वी-मनु॑स॒ञ्चर॑न्ति । येषा॑माश्रे॒षा अ॑नु॒यन्ति॒ काम᳚म् । तेभ्य॑-स्स॒र्पेभ्यो॒ मधु॑-मज्जुहोमि ॥ 7 ॥
37.8 नक्षत्रं - मघा देवता - पितरः
उप॑हूताः पि॒तरो॒ ये म॒घासु॑ । मनो॑जवस-स्सु॒कृत॑-स्सुकृ॒त्याः । ते नो॒ नक्ष॑त्रे॒ हव॒माग॑मिष्ठाः । स्व॒धाभि॑-र्य॒ज्ञ-म्प्रय॑त-ञ्जुषन्ताम् ॥ 90 ॥
ये अ॑ग्निद॒ग्धा ये-ऽन॑ग्नि-दग्धाः । ये॑-ऽमुँलो॒क-म्पि॒तरः॑ क्षि॒यन्ति॑ । याग्श्च॑ वि॒द्मयाग्ं उ॑ च॒ न प्र॑वि॒द्म । म॒घासु॑ य॒ज्ञग्ं सुकृ॑त-ञ्जुषन्ताम् ॥ 8 ॥
37.9 नक्षत्रं - पूर्वफल्गु॑नी देवता - अर्यमा
गवां॒ पतिः॒ फल्गु॑नी-नामसि॒ त्वम् । तद॑र्यमन् वरुण मित्र॒ चारु॑ । तन्त्वा॑ व॒यग्ं स॑नि॒तारग्ं॑ सनी॒नाम् । जी॒वा जीव॑न्त॒मुप॒ संविँ॑शेम । येने॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ सञ्जि॑ता । यस्य॑ दे॒वा अ॑नुसं॒यँन्ति॒ चेतः॑ ॥ 91 ॥
अ॒र्य॒मा राजा॒-ऽजर॒स्तु वि॑ष्मान् । फल्गु॑नीना-मृष॒भो रो॑रवीति ॥ 9 ॥
37.10 नक्षत्रं - उत्तर फ॑ल्गुनी देवता - भगः
श्रेष्ठो॑ दे॒वानां᳚ भगवो भगासि । तत्त्वा॑ विदुः॒ फल्गु॑नी॒-स्तस्य॑ वित्तात् । अ॒स्मभ्यं॑-क्ष॒त्रम॒जरग्ं॑ सु॒वीर्य᳚म् । गोम॒दश्व॑-व॒दुप॒सन्नु॑-दे॒ह । भगो॑ह दा॒ता भग॒ इत्प्र॑दा॒ता । भगो॑ दे॒वीः फल्गु॑नी॒-रावि॑वेश । भग॒स्येत्त-म्प्र॑स॒व-ङ्ग॑मेम । यत्र॑ दे॒वै-स्स॑ध॒मादं॑ मदेम । ॥ 10/ 92 ॥
37.11 नक्षत्रं - हस्तः देवता - सवित
आया॑तु दे॒व-स्स॑वि॒तो प॑यातु । हि॒र॒ण्यये॑न सु॒वृता॒ रथे॑न । वह॒न्॒. हस्तग्ं॑ सु॒भगं॑ ँविद्म॒नाप॑सम् । प्र॒यच्छ॑न्तं॒ पपु॑रिं॒ पुण्य॒मच्छ॑ । हस्तः॒ प्रय॑च्छ त्व॒मृतं॒ ँवसी॑यः । दक्षि॑णेन॒ प्रति॑गृभ्णीम एनत् ।
दा॒तार॑-म॒द्य स॑वि॒ता वि॑देय । यो नो॒ हस्ता॑य प्रसु॒वाति॑ य॒ज्ञम् ॥ 11 ॥
37.12 नक्षत्रं - चित्रा देवता - त्वष्टा
त्वष्टा॒ नक्ष॑त्र-म॒भ्ये॑ति चि॒त्राम् । सु॒भग्ं स॑संयुँव॒तिग्ं रोच॑मानाम् ॥ 93 ॥
नि॒वे॒शय॑न्न॒-मृता॒-न्मर्त्याग्॑श्च । रू॒पाणि॑ पि॒ग्ं॒श-न्भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ । तन्न॒स्त्वष्टा॒ तदु॑ चि॒त्रा विच॑ष्टाम् । तन्नक्ष॑त्र-म्भूरि॒दा अ॑स्तु॒ मह्य᳚म् । तन्नः॑ प्र॒जां-वीँ॒रव॑तीग्ं सनोतु । गोभि॑र्नो॒ अश्वै॒-स्सम॑नक्तु य॒ज्ञम् ॥ 12 ॥
37.13 नक्षत्रं - स्वाती देवता - वायुः
वा॒यु-र्नक्ष॑त्र-म॒भ्ये॑ति॒ निष्ट्या᳚म् । ति॒ग्मशृं॑गो वृष॒भो रोरु॑वाणः । स॒मी॒रय॒-न्भुव॑ना मात॒रिश्वा᳚ । अप॒ द्वेषाग्ं॑सि नुदता॒मरा॑तीः ॥ 94 ॥
तन्नो॑ वा॒यस्तदु॒ निष्ट्या॑ शृणोतु । तन्नक्ष॑त्र-म्भूरि॒दा अ॑स्तु॒ मह्य᳚म् । तन्नो॑ दे॒वासो॒ अनु॑ जानन्तु॒ काम᳚म् । यथा॒ तरे॑म दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ॥ 13 ॥
37.14 नक्षत्रं - विशाखा देवता - इन्द्राग्नीः
दू॒र-म॒स्मच्छत्र॑वो यन्तु भी॒ताः । तदि॑न्द्रा॒ग्नी कृ॑णुतां॒ त-द्विशा॑खे । तन्नो॑ दे॒वा अनु॑मदन्तु य॒ज्ञम् । प॒श्चा-त्पु॒रस्ता॒-दभ॑यन्नो अस्तु । नक्ष॑त्राणा॒-मधि॑पत्नी॒ विशा॑खे । श्रेष्ठा॑-विन्द्रा॒ग्नी भुव॑नस्य गो॒पौ ॥ 95 ॥
विषू॑च॒-श्शत्रू॑नप॒बाध॑मानौ । अप॒क्षुध॑-न्नुदता॒मरा॑तिम् । ॥ 14 ॥
37.15 पौर्णमासि
पू॒र्णा प॒श्चादु॒त पू॒र्णा पु॒रस्ता᳚त् । उन्म॑ध्य॒तः पौ᳚र्णमा॒सी जि॑गाय । तस्यां᳚ दे॒वा अधि॑ सं॒वँस॑न्तः । उ॒त्त॒मे नाक॑ इ॒ह मा॑दयन्ताम् । पृ॒थ्वी सु॒वर्चा॑ युव॒ति-स्स॒जोषाः᳚ । पौ॒र्ण॒मा॒स्युद॑गा॒-च्छोभ॑माना । आ॒प्या॒य-य॑न्ती दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ । उ॒रु-न्दुहां॒ यँज॑मानाय य॒ज्ञम् ॥ 15/96 (26) ॥
37.16 नक्षत्रं - अनूराधा देवता - मित्रः
ऋ॒द्ध्यास्म॑ ह॒व्यै-र्नम॑सोप॒सद्य॑ । मि॒त्र-न्दे॒व-म्मि॑त्र॒धेय॑न्नो अस्तु । अ॒नू॒रा॒धान्. ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तः । श॒त-ञ्जी॑वेम श॒रद॒स्सवी॑राः । चि॒त्रं-नक्ष॑त्र॒-मुद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । अ॒नू॒रा॒धास॒ इति॒ य-द्वद॑न्ति । तन्मि॒त्र ए॑ति प॒थिभि॑-र्देव॒यानैः᳚ । हि॒र॒ण्ययै॒-र्वित॑तै-र॒न्तरि॑क्षे ॥ 16 ॥
37.17 नक्षत्रं - ज्येष्ठा देवता - इन्द्रः
इन्द्रो᳚ ज्ये॒ष्ठा मनु॒ नक्ष॑त्रमेति । यस्मि॑न् वृ॒त्रं-वृँ॑त्र॒ तूर्ये॑ त॒तार॑ ॥ 97 ॥
तस्मि॑न् व॒य-म॒मृतं॒ दुहा॑नाः । क्षुध॑न्तरेम॒ दुरि॑तिं॒ दुरि॑ष्टिम् । पु॒र॒न्द॒राय॑ वृष॒भाय॑ धृ॒ष्णवे᳚ । अषा॑ढाय॒ सह॑मानाय मी॒ढुषे᳚ । इन्द्रा॑य ज्ये॒ष्ठा मधु॑म॒द्दुहा॑ना । उ॒रु-ङ्कृ॑णोतु॒ यज॑मानाय लो॒कम् ॥ 17 ॥
37.18 नक्षत्रं - मूलं देवता - प्रजापतिः
मूलं॑ प्र॒जां-वीँ॒रव॑तीं-विँदेय । परा᳚च्येतु॒ निर्-ऋ॑तिः परा॒चा । गोभि॒-र्नक्ष॑त्र-म्प॒शुभि॒-स्सम॑क्तम् । अह॑-र्भूया॒-द्यज॑मानाय॒ मह्य᳚म् ॥ 98 ॥
अह॑र्नो अ॒द्य सु॑वि॒ते द॑धातु । मूलं॒ नक्ष॑त्र॒मिति॒ य-द्वद॑न्ति । परा॑चीं-वाँ॒चा निर्-ऋ॑ति-न्नुदामि । शि॒व-म्प्र॒जायै॑ शि॒वम॑स्तु॒ मह्य᳚म् ॥ 18 ॥
37.19 नक्षत्रं - पूर्वाषाढा देवता - आपः
या दि॒व्या आपः॒ पय॑सा सम्बभू॒वुः । या अ॒न्तरि॑क्ष उ॒त पार्थि॑वी॒र्याः ।
यासा॑मषा॒ढा अ॑नु॒यन्ति॒ काम᳚म् । ता न॒ आप॒-श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु । याश्च॒ कूप्या॒ याश्च॑ ना॒द्या᳚-स्समु॒द्रियाः᳚ । याश्च॑ वैश॒न्तीरु॒त प्रा॑स॒चीर्याः ॥ 99 ॥
यासा॑मषा॒ढा मधु॑ भ॒क्षय॑न्ति । ता न॒ आप॒-श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ 19 ॥
37.20 नक्षत्रं - उत्तराषाढा देवता - विश्वेदेवः
तन्नो॒ विश्वे॒ उप॑ शृण्वन्तु दे॒वाः । तद॑षा॒ढा अ॒भि संयँ॑न्तु य॒ज्ञम् । तन्नक्ष॑त्र-म्प्रथता-म्प॒शुभ्यः॑ । कृ॒षि-र्वृ॒ष्टि-र्यज॑मानाय कल्पताम् । शु॒भ्राः क॒न्या॑ युव॒तय॑-स्सु॒पेश॑सः । क॒र्म॒कृत॑-स्सु॒कृतो॑ वी॒र्या॑वतीः । विश्वा᳚-न्दे॒वान्. ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तीः । अ॒षा॒ढाः काम॒ मुप॑यान्तु य॒ज्ञम् ॥ 20/100 ॥
37.21 नक्षत्रं - अभिजिद देवता - ब्रह्मा
यस्मि॒-न्ब्रह्मा॒-ऽभ्यज॑य॒-थ्सर्व॑मे॒तत् । अ॒मुञ्च॑ लो॒क मि॒दमू॑च॒ सर्वं᳚। तन्नो॒ नक्ष॑त्र-मभि॒जि-द्वि॒जित्य॑ । श्रिय॑-न्दधा॒त्वहृ॑णीयमानम् । उ॒भौ लो॒कौ ब्रह्म॑णा॒ सञ्जि॑ते॒मौ । तन्नो॒ नक्ष॑त्र-मभि॒जि-द्
विच॑ष्टाम् । तस्मि॑न् व॒य-म्पृत॑ना॒ स्सञ्ज॑येम । तन्नो॑ दे॒वासो॒ अनु॑जानन्तु॒ काम᳚म् ॥ 21 ॥
37.22 नक्षत्रं - श्रवणं देवता - विष्णुः
शृ॒ण्वन्ति॑ श्रो॒णा-म॒मृत॑स्य गो॒पाम् । पुण्या॑मस्या॒ उप॑शृणोमि॒ वाच᳚म् ॥ 101 ॥
म॒ही-न्दे॒वीं-विँष्णु॑पत्नी मजू॒र्याम् । प्र॒तीची॑ मेनाग्ं ह॒विषा॑ यजामः । त्रे॒धा विष्णु॑-रुरुगा॒यो विच॑क्रमे । म॒ही-न्दिवं॑ पृथि॒वी-म॒न्तरि॑क्षम् ।
तच्छ्रो॒णैति॒ श्रव॑-इ॒च्छमा॑ना । पुण्य॒ग्ग्॒ श्लोकं॒ ँयज॑मानाय कृण्व॒ती ॥ 22 ॥
37.23 नक्षत्रं - श्रविष्टा देवता - वसवः
अ॒ष्टौ दे॒वा वस॑वस्सो॒म्यासः॑ । चत॑स्रो दे॒वी र॒जरा॒-श्श्रवि॑ष्ठाः । ते य॒ज्ञ-म्पा᳚न्तु॒ रज॑सः प॒रस्ता᳚त् । सं॒वँ॒थ्स॒रीण॑-म॒मृतग्ग्॑ स्व॒स्ति ॥ 102 ॥
य॒ज्ञ-न्नः॑ पान्तु॒ वस॑वः पु॒रस्ता᳚त् । द॒क्षि॒ण॒तो॑-ऽभिय॑न्तु॒ श्रवि॑ष्ठाः । पुण्य॒न्नक्ष॑त्रम॒भि संविँ॑शाम । मा नो॒ अरा॑ति-र॒घश॒ग्ं॒ सागन्न्॑ ॥ 23 ॥
37.24 नक्षत्रं - शतभिषक् देवता - वरुणः
क्ष॒त्रस्य॒ राजा॒ वरु॑णो-ऽधिरा॒जः । नक्ष॑त्राणाग्ं श॒तभि॑ष॒ग् वसि॑ष्ठः । तौ दे॒वेभ्यः॑ कृणुतो दी॒र्घमायुः॑ । श॒तग्ं स॒हस्रा॑ भेष॒जानि॑ धत्तः । य॒ज्ञन्नो॒ राजा॒ वरु॑ण॒ उप॑यातु । तन्नो॒ विश्वे॑ अ॒भिसंयँ॑न्तु दे॒वाः ॥ 103 ॥
तन्नो॒ नक्ष॑त्रग्ं श॒तभि॑षग् जुषा॒णम् । दी॒र्घमायुः॒ प्रति॑र-द्भेष॒जानि॑ ॥ 24 ॥
37.25 नक्षत्रं - पूर्वप्रोष्ठपदा देवता - अजयेकपादः
अ॒ज एक॑पा॒-दुद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । विश्वा॑ भू॒तानि॑ प्रति॒ मोद॑मानः । तस्य॑ दे॒वाः प्र॑स॒वं-यँ॑न्ति॒ सर्वे᳚ । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॑ अ॒मृत॑स्य गो॒पाः । वि॒भ्राज॑मान-स्समिधा॒न उ॒ग्रः । आ-ऽन्तरि॑क्ष-मरुह॒द-ग॒न्द्याम् । तग्ं सूर्य॑-न्दे॒व-म॒जमेक॑पादम् । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॒ अनु॑यन्ति॒ सर्वे᳚ ॥ 25 / 104 ॥
37.26 नक्षत्रं - उत्तरप्रोष्ठपदा देवता - अहिर्बुद्ध्नियः
अहि॑ र्बु॒द्ध्नियः॒ प्रथ॑मान एति । श्रेष्ठो॑ दे॒वाना॑मु॒त मानु॑षाणाम् । त-म्ब्रा᳚ह्म॒णा-स्सो॑म॒पा-स्सो॒म्यासः॑ । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॑ अ॒भिर॑क्षन्ति॒ सर्वे᳚ । च॒त्वार॒ एक॑म॒भि कर्म॑ दे॒वाः । प्रो॒ष्ठ॒प॒दास॒ इति॒ यान्. वद॑न्ति । ते बु॒द्धनियं॑ परि॒षद्यग्ग्॑ स्तु॒वन्तः॑ । अहिग्ं॑ रक्षन्ति॒ नम॑सोप॒सद्य॑ ॥ 26 ॥
37.27 नक्षत्रं - रेवती देवता - पूषा
पू॒षा रे॒वत्यन्वे॑ति॒ पन्था᳚म् । पु॒ष्टि॒पती॑ पशु॒पा वाज॑बस्त्यौ ॥ 105 ॥
इ॒मानि॑ ह॒व्या प्रय॑ता जुषा॒णा । सु॒गैर्नो॒ यानै॒रुप॑यातां-यँ॒ज्ञम् । क्षु॒द्रा-न्प॒शू-न्र॑क्षतु रे॒वती॑ नः । गावो॑ नो॒ अश्वा॒ग्ं॒ अन्वे॑तु पू॒षा । अन्न॒ग्ं॒ रक्ष॑न्तौ बहु॒धा विरू॑पम् । वाजग्ं॑ सनुतां॒ ँयज॑मानाय य॒ज्ञम् ॥ 27 ॥
37.28 नक्षत्रं - अश्विनी देवता - अश्विनी देव
तद॒श्विना॑-वश्व॒युजोप॑याताम् । शुभ॒ङ्गमि॑ष्ठौ सु॒यमे॑भि॒रश्वैः᳚ । स्वन्नक्ष॑त्रग्ं ह॒विषा॒ यज॑न्तौ । मध्वा॒ सम्पृ॑क्तौ॒ यजु॑षा॒ सम॑क्तौ ॥ 106 ॥
यौ दे॒वाना᳚-म्भि॒षजौ॑ हव्यवा॒हौ । विश्व॑स्य दू॒ता-व॒मृत॑स्य गो॒पौ । तौ नक्ष॑त्रं-जुजुषा॒णो-प॑याताम् । नमो॒-ऽश्विभ्यां᳚ कृणुमो-ऽश्व॒युग्भ्या᳚म् ॥ 28 ॥
37.29 नक्षत्रं - अपभरणी देवता - यमः
अप॑ पा॒प्मानं॒ भर॑णी-र्भरन्तु । त-द्य॒मो राजा॒ भग॑वा॒न्॒. विच॑ष्टाम् । लो॒कस्य॒ राजा॑ मह॒तो म॒हान्. हि । सु॒गन्नः॒ पन्था॒मभ॑य-ङ्कृणोतु । यस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे य॒म एति॒ राजा᳚ । यस्मि॑न्नेन-म॒भ्यषिं॑चन्त दे॒वाः । तद॑स्य चि॒त्रग्ं ह॒विषा॑ यजाम । अप॑ पा॒प्मानं॒ भर॑णी-र्भरन्तु ॥ 29 ॥
37.30 अमावासि
नि॒वेश॑नी॒ यत्ते॑ दे॒वा अद॑धुः ।
नि॒वेश॑नी स॒ङ्गम॑नी॒ वसू॑नां॒ ँविश्वा॑ रू॒पाणि॒ वसू᳚न्या-वे॒शय॑न्ती । स॒ह॒स्र॒पो॒षग्ं सु॒भगा॒ ररा॑णा॒ सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना ।
यत्ते॑ दे॒वा अद॑धु-र्भाग॒धेय॒-ममा॑वास्ये
सं॒वँस॑न्तो महि॒त्वा । सा नो॑ य॒ज्ञ-म्पि॑पृहि विश्ववारे र॒यिन्नो॑ धेहि सुभगे सु॒वीरं᳚ ॥ 30/107 (27) ॥
37.31 चन्द्रमा
नवो॑ नवो भवति॒ जाय॑मानो॒ यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚-प्या॒यय॑न्ति ।
नवो॑ नवो भवति॒ जाय॑मा॒नो-ऽह्ना᳚-ङ्के॒तु-रु॒षसा॑ मे॒त्यग्रे᳚ ।
भा॒ग-न्दे॒वेभ्यो॒ विद॑धात्या॒य-न्प्रच॒न्द्रमा᳚स्तिरति दी॒र्घमायुः॑ ।
यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚प्या॒यय॑न्ति॒ यमक्षि॑त॒-मक्षि॑तयः॒ पिब॑न्ति ।
तेन॑ नो॒ राजा॒ वरु॑णो॒ बृह॒स्पति॒ राप्या॑ययन्तु॒ भुव॑नस्य गो॒पाः ।
37.32 अहो रात्री
ये विरू॑पे॒ सम॑नसा सं॒व्यँय॑न्ती । स॒मा॒न-न्तन्तुं॑ परिता-त॒नाते᳚ ।
वि॒भू प्र॒भू अ॑नु॒भू वि॒श्वतो॑ हुवे । ते नो॒ नक्ष॑त्रे॒ हव॒माग॑मेतम् ।
व॒य-न्दे॒वी ब्रह्म॑णा संविँदा॒नाः । सु॒रत्ना॑सो दे॒ववी॑तिं॒ दधा॑नाः ॥ 108 ॥
अ॒हो॒रा॒त्रे ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तः । अति॑ पा॒प्मान॒-मति॑मुक्त्या गमेम ॥
37.33 उषा
प्रत्यु॑व दृश्याय॒ती । व्यु॒च्छन्ती॑ दुहि॒ता दि॒वः । अ॒पो म॒ही वृ॑णुते॒ चक्षु॑षा । तमो॒ ज्योति॑ष्-कृणोति सू॒नरी᳚ ।
उदु॒ स्त्रिया᳚स्सचते॒ सूर्यः॑ । स चा॑ उ॒द्यन्नक्ष॑त्र मर्चि॒मत् ।
तवे दु॑षो॒ व्युषि॒ सूर्य॑स्य च । सम्भ॒क्तेन॑ गमेमहि ॥ 109 ॥
37.34 नक्षत्रः
तन्नो॒ नक्ष॑त्र मर्चि॒मत् । भा॒नु॒मत्तेज॑ उ॒च्छर॑त् । उप॑ य॒ज्ञमि॒हाग॑मत् । प्रनक्ष॑त्राय दे॒वाय॑ । इन्द्रा॒येन्दुग्ं॑ हवामहे । स न॑ स्सवि॒ता सु॑व-थ्स॒निम् । पु॒ष्टि॒दां-वीँ॒रव॑त्तमम् ॥
37.35 सूर्यः
उदु॒त्य-ञ्चि॒त्रम् ॥
उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् ।
चि॒त्र-न्दे॒वाना॒ मुद॑गा॒दनी॑कं॒ चक्षु॑-र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः ॥ 110 ॥
आ-ऽप्रा॒ द्यावा॑पृ॒थिवी अ॒न्तरि॑क्ष॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च ॥
37.36 अदितिः
अदि॑तिर्न उरुष्यतु म॒हीमू॒षु मा॒तर᳚म् ॥
अदि॑तिर्न उरुष्य॒-त्वदि॑ति॒-श्शर्म॑ यच्छतु । अदि॑तिः पा॒त्वग्ं ह॑सः ॥
म॒हीमू॒षु मा॒तरग्ं॑ सुव्र॒ताना॑-मृ॒तस्य॒ पत्नी॒ मव॑से हुवेम ।
तु॒वि॒क्ष॒त्रा-म॒जर॑न्ती मुरू॒चीग्ं सु॒शर्मा॑ण॒-मदि॑तिग्ं सु॒प्रणी॑तिम् ।
37.37 विष्णुः
इ॒दं-विँष्णु॒ प्रतद्विष्णुः॑ ॥
इ॒दं-विँष्णु॒-र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ॥
प्रतद्विष्णु॑ स्तवते वी॒र्या॑य । मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः । यस्यो॒रुषु॑ त्रि॒षु वि॒क्रम॑णेषु । अधि॑क्षि॒यन्ति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ ॥ 111 ॥
37.38 अग्निः
अ॒ग्नि-र्मू॒र्धा भुवः॑ ॥
अ॒ग्नि-र्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पतिः॑ पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाग्ं रेताग्ं॑सि जिन्वति ॥ भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒-स्सच॑से
शि॒वाभिः॑ । दि॒वि मू॒र्धानं॑ दधिषे सुव॒र्॒षा-ञ्जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह᳚म् ।
37.39 अनुमत
अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति॒-रन्विद॑नुमते॒ त्वम् ॥
अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति र्य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ मन्यताम् । अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ।
अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑ नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ।
37.40 हव्यवाहः (अग्निः)
ह॒व्य॒वाह॒ग्ग्॒ स्वि॑ष्टम् ॥
ह॒व्य॒वाह॑मभि-माति॒षाह᳚म् । र॒क्षो॒हणं॒ पृत॑नासु जि॒ष्णुम् ।
ज्योति॑ष्मन्तं॒ दीद्य॑तं॒ पुर॑न्धिम् । अ॒ग्निग्ग् स्वि॑ष्ट॒ कृत॒मा हु॑वेम ।
स्वि॑ष्ट मग्ने अ॒भित-त्पृ॑णाहि । विश्वा॑ देव॒ पृत॑ना अ॒भिष्य ।
उ॒रुन्नः॒ पन्था᳚-म्प्रदि॒शन् विभा॑हि । ज्योति॑ष्मद्धेह्य॒ जर॑न्न॒ आयुः॑ ॥ 112/28 ॥
38 नक्षत्र उपहोम मन्त्राः
(तै. ब्रा. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 कृत्तिका
अ॒ग्नये॒ स्वाहा॒ कृत्ति॑काभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अ॒बांयैँ॒ स्वाहा॑ दु॒लायै॒ स्वाहा᳚ । नि॒त॒त्न्यै स्वाहा॒ ऽभ्रय॑न्त्यै॒ स्वाहा᳚ । मे॒घय॑न्त्यै॒ स्वाहा॑ व॒र्॒षय॑न्त्यै॒ स्वाहा᳚ । चु॒पु॒णीका॑यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.2 रोहिणी
प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॑ रोहि॒ण्यै स्वाहा᳚ । रोच॑मानायै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाभ्य॒ स्वाहा᳚ ॥
38.3 मृगशी.र्षः
सोमा॑य॒ स्वाहा॑ मृगशी॒र्॒षाय॒ स्वाहा᳚ । इ॒न्व॒काभ्य॒ स्स्वाहौष॑धीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । रा॒ज्याय॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 113 ॥
38.4 आर्द्रा
रु॒द्राय॒ स्वाहा॒-ऽऽर्द्रायै॒ स्वाहा᳚ । पिन्व॑मानायै॒ स्वाहा॑ प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
38.5 पुनर्वसु
अदि॑त्यै॒ स्वाहा॒ पुन॑र्वसुभ्याम् । स्वाहा भू᳚त्यै॒ स्वाहा॒ प्रजा᳚त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.6 पुष्यः
बृह॒स्पत॑ये॒ स्वाहा॑ ति॒ष्या॑य॒ स्वाहा᳚ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.7 आश्रेष
स॒र्पेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ऽऽश्रे॒षाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । द॒न्द॒शूके᳚भ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
38.8 मघा
पि॒तृभ्य॒ स्स्वाहा॑ म॒घाभ्यः॑ । स्वाहा॑ ऽन॒घाभ्य॒ स्स्वाहा॑ ऽग॒दाभ्यः॑ । स्वाहा॑रुन्ध॒तीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ 114 ॥
38.9 पूर्व फ॑ल्गुनी
अ॒र्य॒म्णे स्वाहा॒ फल्गु॑नीभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
38.10 उत्तर फ॑ल्गुनी
भगा॑य॒ स्वाहा॒ फल्गु॑नीभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । श्रैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा᳚ ॥
38.11 हस्तः
स॒वि॒त्रे स्वाहा॒ हस्ता॑य । स्वाहा॑ दद॒ते स्वाहा॑ पृण॒ते । स्वाहा᳚ प्र॒यच्छ॑ते॒ स्वाहा᳚ प्रतिगृभ्ण॒ते स्वाहा᳚ ॥
38.12 चित्रा
त्वष्ट्रे॒ स्वाहा॑ चि॒त्रायै॒ स्वाहा᳚ । चैत्रा॑य॒ स्वाहा᳚ प्र॒जायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.13 स्वाति
वा॒यवे॒ स्वाहा॒ निष्ट्या॑यै॒ स्वाहा᳚ । का॒म॒चारा॑य॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.14 विशाखा
इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒ग्॒ स्वाहा॒ विशा॑खाभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । श्रैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.15 पौर्णमासि
पौ॒र्ण॒मा॒स्यै स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा ग॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 115 (29) ॥
38.16 अनूराधा
मि॒त्राय॒ स्वाहा॑-ऽनूरा॒धेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । मि॒त्र॒धेया॑य॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.17 ज्येष्ठा
इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ ज्ये॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ । ज्यैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.18 मूलं
प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॒ मूला॑य॒ स्वाहा᳚ । प्र॒जायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.19 पूर्वाषाढा
अ॒द्भ्य स्स्वाहा॑ ऽषा॒ढाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स॒मु॒द्राय॒ स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒भिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.20 उत्तराषाढा
विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्य॒ स्स्वाहा॑ ऽषा॒ढाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अ॒न॒प॒ज॒य्याय॒ स्वाहा॒ जित्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 116 ॥
38.21 अभिजित्
ब्रह्म॑णे॒ स्वाहा॑ ऽभि॒जिते॒ स्वाहा᳚ । ब्र॒ह्म॒लो॒काय॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.22 श्रवणं
विष्ण॑वे॒ स्वाहा᳚ श्रो॒णायै॒ स्वाहा᳚ । श्लोका॑य॒ स्वाहा᳚ श्रु॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.23 श्रविष्ठा
वसु॑भ्य॒ स्स्वाहा॒ श्रवि॑ष्ठाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अग्रा॑य॒ स्वाहा॒ परी᳚त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.24 शतभिषक्
वरु॑णाय॒ स्वाहा॑ श॒तभि॑षजे॒ स्वाहा᳚ । भे॒ष॒जेभ्य॒ स्स्वाहा ᳚ ॥
38.25 पूर्व प्रोष्ठपदा
अ॒जायैक॑पदे॒ स्वाहा᳚ प्रोष्ठप॒देभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ 117 ॥
तेज॑से॒ स्वाहा᳚ ब्रह्मवर्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.26 उत्तर प्रोष्ठपदा
अह॑ये बु॒ध्निया॑य॒ स्वाहा᳚ प्रोष्ठप॒देभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । प॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.27 रेवति
पू॒ष्णे स्वाहा॑ रे॒वत्यै॒ स्वाहा᳚ । प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
38.28 अश्विनी
अ॒श्विभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ ऽश्व॒युग्भ्या॒ग्॒ स्वाहा ᳚। श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा॒ श्रुत्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.29 अपभरणि
य॒माय॒ स्वाहा॑ ऽप॒भर॑णीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । रा॒ज्याय॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.30 अमावासि
अ॒म॒वा॒स्या॑यै॒ स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा ऽऽग॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 118 (30) ॥
38.31 चन्द्रमा
च॒न्द्रम॑से॒ स्वाहा᳚ प्रती॒दृश्या॑यै॒ स्वाहा᳚ । अ॒हो॒रा॒त्रेभ्य॒ स्स्वाहा᳚-ऽर्धमा॒सेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । मासे᳚भ्य॒ स्स्वाह॒र्तुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स॒व॒न्थ्स॒राय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.32 अहो रात्री
अह्ने॒ स्वाहा॒ रात्रि॑यै॒ स्वाहा᳚ । अति॑मुक्त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.33 उषा
उ॒षसे॒ स्वाहा॒ व्यु॑ष्ट्यै॒ स्वाहा᳚ । व्यू॒षुष्यै॒ स्वाहा᳚ व्यु॒च्छन्त्यै॒ स्वाहा᳚ । व्यु॑ष्टायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.34 नक्षत्रः
नक्ष॑त्राय॒ स्वाहो॑देष्यते॒ स्वाहा᳚ ॥ 119 ॥
उ॒द्य॒ते स्वाहो-दि॑ताय॒ स्वाहा᳚ । हर॑से॒ स्वाहा॒ भर॑से॒ स्वाहा᳚ ।
भ्राज॑से॒ स्वाहा॒ तेज॑से॒ स्वाहा᳚ । तप॑से॒ स्वाहा᳚ ब्रह्मवर्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.35 सूर्यः
सूर्या॑य॒ स्वाहा॒ नक्ष॑त्रेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । प॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.36 अदितिः
अदि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ प्रति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.37 विष्णुः
विष्ण॑वे॒ स्वाहा॑ य॒ज्ञाय॒ स्वाहा᳚ । प्र॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥ 120 ॥
द॒धि॒क्राव्ण्णो॑ अकारिषं
द॒धि॒क्राव्ण्णो॑ अकारिषम् । जि॒ष्णो रश्व॑स्य वा॒जिनः॑ । सु॒र॒भि नो॒ मुखा॑ कर॒त् । प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषत् । आपो॒हिष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ।
यो व॑श्शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तरः॑ । तस्मा॒ अर॑ङ्गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥ 121 (32) ॥
39 वरुण सूक्तं
(तै. सं. 1.5.11.3)
उदु॑त्त॒मं-वँ॑रुण॒ पाश॑म॒स्म-दवा॑ध॒मं-विँम॑ध्य॒मग्ग् श्र॑थाय ।
अथा ॑व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥ (तै. सं. 1.2.8.1 )
अस्त॑भ्ना॒द्ध्या-मृ॑ष॒भो अ॒न्तरि॑क्ष॒-ममि॑मीत-वरि॒माण॑-म्पृथि॒व्या
आ-ऽसी॑द॒द्विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्रा-ड्विश्वेत्तानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ ॥ (तै. सं. 3.4.11.6)
यत्किञ्चे॒दं-वँ॑रुण॒ दैव्ये॒ जने॑-ऽभिद्रो॒ह-म्म॑नु॒ष्या᳚-श्चरा॑मसि ।
अचि॑त्ती॒-यत्तव॒-धर्मा॑ युयोपि॒म-मान॒स्तस्मा॒ देन॑सो देव रीरिषः ॥ (तै. सं. 3.4.11.6)
कि॒त॒वासो॒ यद्रि॑रि॒पुर्न दी॒वि यद्वा॑ घा स॒त्य-मु॒तयन्न वि॒द्म ।
सर्वा॒ताविष्य॑ शिथि॒रेव॑ दे॒वाथा॑ते-स्याम वरुण प्रि॒यासः॑ ॥ (तै. सं. 1.5.11.3)
अव॑ते॒हेडो॑ वरुण॒ नमो॑भि॒रव॑ य॒ज्ञे-भि॑रीमहे ह॒विर्भिः॑ ।
क्षय॑न्न॒ स्मभ्य॑ मसुर-प्रचेतो॒ राज॒न्नेनाग्ं॑सि शिश्रथः कृ॒तानि॑ ॥ (तै. सं. 2.1.11.6)
तत्वा॑यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒ स्तदाशा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ं स॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ 122 (33) ॥
40 पवमान सूक्तं
हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासु॑जा॒तः क॒श्यपो॒ यास्विन्द्रः॑ ।
अ॒ग्निंयाँ गर्भं॑दधि॒रे विरू॑पा॒स्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ यासा॒ग्ं॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मध्ये॑ सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्य॒न् जना॑नाम् ।
म॒धु॒श्चुत॒-श्शुच॑यो॒याः पा॑व॒कास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ यासां᳚ दे॒वादि॒वि कृ॒ण्वन्ति॑ भ॒क्षंयाँ अ॒न्तरि॑क्षे बहु॒धा भव॑न्ति ।
याः पृ॑थि॒वी-म्पय॑सो॒न्दन्ति॑ शु॒क्रास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यताप श्शि॒वया॑ त॒नुवो-प॑स्पृशत॒ त्वच॑मेम् ।
सर्वाग्ं॑ अ॒ग्नीग्ं र॑फ्सु॒षदो॑ हुवे वो॒ मयि॒ वर्चो॒ बल॒मोजो॒ निध॑त्त ॥ 123 (34) ॥
(तै. ब्रा. 1.4.8.1)
पव॑मान॒-स्सुव॒र्जनः॑ । प॒वित्रे॑ण॒ विच॑र्षणिः । यः पोता॒ स पु॑नातु मा । पु॒नन्तु॑ मा देवज॒नाः । पु॒नन्तु॒ मन॑
वोधि॒या । पु॒नन्तु॒ विश्व॑ आ॒यवः॑ । जात॑वेदः प॒वित्र॑वत् । प॒वित्रे॑ण पुनाहि मा । शु॒क्रेण॑ देव॒ दीद्य॑त् । अग्ने॒ क्रत्वा॒-क्रतू॒ग्ं॒ रनु॑ ॥ 124 ॥
यत्ते॑ प॒वित्र॑-म॒र्चिषि॑ । अग्ने॒ वित॑त-मन्त॒रा । ब्रह्म॒ तेन॑ पुनीमहे । उ॒भाभ्यां᳚ देव सवितः । प॒वित्रे॑ण स॒वेन॑ च । इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे ।
वै॒श्व॒दे॒वी पु॑न॒ती दे॒व्यागा᳚त् । यस्यै॑ ब॒ह्वी-स्त॒नुवो॑ वी॒तपृ॑ष्ठाः । तया॒ मद॑न्त-स्सध॒माद्ये॑षु । व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑योरयी॒णाम् ॥ 125 ॥
वै॒श्वा॒न॒रो र॒श्मिभि॑र्मा पुनातु । वातः॑ प्रा॒णेने॑ षि॒रो म॑यो॒ भूः ।
द्यावा॑पृथि॒वी पय॑सा॒ पयो॑भिः । ऋ॒ताव॑री य॒ज्ञिये॑ मा पुनीताम् । बृ॒हद्भि॑-स्सवि त॒स्तृभिः॑ । वर्षि॑ष्ठै--र्देव॒मन्म॑भिः । अग्ने॒ दक्षैः᳚ पुनाहिमा । येन॑ दे॒वा अपु॑नत । ये नापो॑ दि॒व्यङ्कशः॑ । तेन॑ दि॒व्येन॒ ब्रह्म॑णा ॥ 126 ॥
इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे । यः पा॑वमा॒नी-र॒द्धयेति॑ । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑त॒ग्ं॒ रस᳚म् । सर्व॒ग्ं॒ स पू॒तम॑श्नाति । स्व॒दि॒त-म्मा॑त॒रिश्व॑ना । पा॒व॒मा॒नी॒र्यो अ॒द्धयेति॑ ।
ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑त॒ग्ं॒ रस᳚म् । तस्मै॒ सर॑स्वती दुहे । क्षी॒रग्ं स॒र्पि र्मधू॑द॒कम् । पा॒व॒मा॒नी-स्स्व॒स्त्यय॑नीः ॥ 127 ॥
सु॒दुघा॒हि पय॑स्वतीः । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑तो॒ रसः॑ । ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒-मृतग्ं॑ हि॒तम् । पा॒व॒मा॒नी-र्दि॑शन्तु नः । इ॒मं ंलोँ॒कमथो॑ अ॒मुम् । कामा॒न्-थ्सम॑र्ध्यन्तु नः । दे॒वीर्दे॒वै-स्स॒मा भृ॑ताः । पा॒व॒मा॒नी-स्स्व॒स्त्यय॑नीः । सु॒दुघा॒हि घृ॑त॒श्चुतः॑ । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑तो॒ रसः॑ ॥ 128 ॥
ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒-मृतग्ं॑ हि॒तम् । येन॑ दे॒वाः प॒वित्रे॑ण । आ॒त्मानं॑ पु॒नते॒ सदा᳚ । तेन॑ स॒हस्र॑ धारेण । पा॒व॒मा॒न्यः पु॑नन्तु मा । प्रा॒जा॒प॒त्य-म्प॒वित्र᳚म् । श॒तोद्या॑मग्ं हिर॒ण्मय᳚म् । तेन॑ ब्रह्म॒ विदो॑ व॒यम् । पू॒त-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे । इन्द्र॑-स्सुनी॒ती स॒ह मा॑ पुनातु । सोम॑-स्स्व॒स्त्या वरु॑ण-स्स॒मीच्या᳚ । य॒मो राजा᳚ प्रमृ॒णाभिः॑ पुनातुमा । जा॒तवे॑दा मो॒र्जय॑न्त्या पुनातु । ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ ॥ 129 ॥
(तै. ब्रा. 3.5.11.1)
तच्छं॒ँयोरा वृ॑णीमहे । गा॒तुं-यँ॒ज्ञाय॑ । गा॒तुं-यँ॒ज्ञप॑तये । दैवी᳚स्व॒स्ति-र॑स्तुनः । स्व॒स्ति-र्मानु॑षेभ्यः । ऊ॒र्ध्व-ञ्जि॑गातु भेष॒जम् । शन्नो॑ अस्तु द्वि॒पदे᳚ । शञ्चतु॑ष्पदे ॥ 130 (36) ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
41 आयुष्य सूक्तं
यो ब्रह्माब्रह्मण उज्जभार प्राणॆश्वरः (यो ब्रह्मा ब्रह्मण उज्जहार प्राणै-श्शिरः) कृत्तिवासाः पिनाकी ।
ईशानो देवस्सन आयुर्दधातु तस्मै जुहोमि हविषा घृतेन ॥ 1 ॥
विभ्राजमान-स्सरिरस्य मद्ध्याद् रोचमानो घर्मरुचिर्य आगात् ।
स मृत्युपाशा-नपनुद्य घोरा-निहायुषेणो घृतमत्तु देवः ॥ 2 ॥
ब्रह्मज्योतिर् ब्रह्मपत्नीषु गर्भं-यँमादधा-त्पुरुरूप-ञ्जयन्तम् ।
सुवर्णरम्भ-ग्रह-मर्कमर्च्य-न्तमायुषे वर्धयामो घृतेन ॥ 3 ॥
श्रियं-लँक्ष्मी-मौपलां अम्बिङ्का-ङ्गां षष्टीञ्च यामिन्द्रसेनेत्युदाहुः ।
तां-विँद्या-म्ब्रह्मयोनिग्ं सरूपा-मिहायुषे तर्पयामो घृतेन ॥ 4 ॥
दाक्षायण्य-स्सर्वयोन्य स्सुयोन्य-स्सहस्रशो विश्व रूपा विरूपाः ।
ससूनव-स्सपतय-स्सयूथ्या आयुषेणो घृतमिद-ञ्जुषन्ताम् ॥ 5 ॥
दिव्या गणा बहुरूपाः पुराणा आयुश्छिदो नः प्रमथ्नन्तु वीरान् ।
तेभ्यो जुहोमि बहुधा घृतेन मा नः प्रजाग्ं रीरिषो मोत वीरान् ॥ 6 ॥
एकः पुरस्तात् य इद-म्बभूव यतो बभूव भुवनस्य गोपाः ।
यमप्येति भुवनग्ं साम्पराये स नो हविर् घृत-मिहायुषे'त्तु देवः ॥ 7 ॥
वसू-न्रुद्राना-दित्या-न्मरुतो'थ साद्ध्यान् ऋभून् यक्षा-न्गन्धर्वाग्ंश्च पितृग्ंश्च विश्वान् ।
भृगून्-थ्सर्पाग्ंश्चा-ङ्गिगरसो'थ सर्वा-न्घृतग्ं हुत्वा स्वायुष्या महयाम शश्वत् ॥ 8 ॥
विष्णो॒ त्वन्नो॒ अन्त॑म॒-श्शर्म॑यच्छ सहन्त्य ।
प्रते॒ धारा॑ मधु॒श्चुत॒ उथ्स॑न्दुह्रते॒ अक्षि॑तम् ॥ (तै. सं. 3.1.10) ॥
नमो ब्रह्मणे नमो अस्त्वग्नये नमह् पृथिव्यै नमह् ऒषधीभ्यः ।
नमो वाचे नमो वाचस्पत॑ये नमो विष्णवे बृहते करोमि ॥ (तै. अर. 2.1.2) ॥
(एव-न्त्रिः)
यदक्षरपदभ्रष्ट-म्मात्राहीन-न्तु यद्भवेत् ।
तत्सर्व-ङ्क्षम्यता-न्देव नारायण नमो'स्तुते ॥
विसर्ग बिन्दु मात्राणि पदपादाक्षराणि च ।
न्यूनातिरिक्तं-यँत्किञ्चिदभिगीर्भिरुदीर्यतॆ ॥
आ॒भिर् गी॒र्भिर् यदतो॑न ऊ॒नमाप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः ।
य॒दा स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ भूयिष्ठ॒भाजो॒ अध॑ते श्याम ।
ब्रह्म॒ प्रावा॑दिष्म॒ तन्नो॒ माहा॑सीत् ।
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ (तै. अर. 4.4.2)
हरिः ओम् । श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥
ओ-न्तत्सत् ब्रह्मार्पणमस्तु ॥
इत्युदकशान्तिमन्त्राः ॥
1 kalaśa pratiṣṭhāpana prayoga mantrāḥ
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |
nākḙ supa॒rṇa mupa॒ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣa-tatvā |
hira̭ṇyapakṣaṃ॒-va~rṷṇasya dū॒taṃ-ya~॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum |
āpyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the |
yo ru॒dro a॒gnau yo a॒phsu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒
bhuva̭nā-''vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu | 1 (apa upaspṛśya)
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re |
indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ |
ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m |
āpo॒ vā i॒daṃgṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo-'mṛ̭ta॒māpa̭-ssa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpa̭-ssva॒rāḍāpa॒-śchandā॒g॒śyāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpa̭-ssa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om | 2
a॒paḥ praṇa̭yati | śra॒ddhā vā āpaḥ̭ | śra॒ddhāme॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
ya॒jño vā āpaḥ̭ | ya॒jñame॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
vajro॒ vā āpaḥ̭ | vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ pra॒hṛtya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnīḥ | rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai de॒vānā᳚-mpri॒ya-ndhāma̭ | de॒vānā̭me॒va pri॒ya-ndhāma̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai śā॒ntāḥ | śā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati | de॒vo vaḥ̭
savi॒to-tpṷnā॒tva-cchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ || 3
2 vedārambhe sarvasādhāraṇyena japyāḥ mantrāḥ
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | o-mbhuvaḥ̭ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | ogṃ suvaḥ̭ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | o-mbhuvaḥ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
ogṃ suvaḥ̭ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyaṃ॒ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ |
3 vedādayaḥ
a॒gnimī᳚le pu॒rohi̭taṃ-ya॒jñasya̭
de॒vamṛ॒tvija᳚m | hotā᳚raṃ ratna॒ dhāta̭mam |
i॒ṣe tvo॒rjetvā̭ vā॒yava̭sstho pā॒yava̭stha de॒vo va̭ssavi॒tā prārpa̭yatu॒ śreṣṭha̭tamāya॒ karma̭ṇe |
agna॒ āyā̭hi vī॒tayḙ gṛṇā॒no ha॒vyadā̭taye | nihotā̭ sathsi ba॒r॒hiṣi̭ |
śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || 1 (1) ||
4 rakṣoghnaṃ
kṛ॒ṇu॒ṣva pājaḥ॒ prasi̭ti॒nna pṛ॒thvīṃ-yā~॒hi rāje॒ vāma̭vā॒gṃ॒ ibhḙna | tṛ॒ṣvīmanu॒ prasi̭tiṃ-drūṇā॒no-'stā̭-'si॒ viddhya̭ ra॒kṣasa॒ stapi̭ṣṭhaiḥ | tava̭ bhra॒māsa̭ āśu॒yā pa̭taṃ॒ tyanṷspṛśa-dhṛṣa॒tā śośṷcānaḥ | tapūg̭ṣyagne ju॒hvā̭ pataṃ॒-gānasa̭ndito॒ visṛ̭ja॒ viṣva̭ gu॒lkāḥ | prati॒spaśo॒ visṛ̭ja॒-tūrṇi̭tamo॒ bhavā̭ pā॒yurvi॒śo a॒syā ada̭bdhaḥ || 2 ||
yono̭ dū॒re a॒ghaśagṃ̭so॒yo antyagne॒ māki̭ṣṭe॒ vyathi॒rā da̭dharṣīt | uda̭gne tiṣṭha॒ pratyā ta̭nuṣva॒nya̭mitrāgṃ̭ oṣatā-ttigmahete | yo no॒ arā̭tigṃ samidhāna ca॒kre nī॒cā tandha̭kṣyata॒ sanna śuṣka᳚m | ū॒rdhvo bha̭va॒ prati̭ vi॒dhyā-dhya॒smadā॒ viṣkṛ̭ṇuṣva॒ daivyā᳚nyagne | ava̭sthi॒rā ta̭nuhi yātu॒ jūnā᳚-ñjā॒mimajā̭miṃ॒ pramṛ̭ṇīhi॒ śatrūṋ || 3 ||
satḙ jānāti suma॒tiṃ-ya~̭ viṣṭha॒ya īva̭te॒ brahma̭ṇe gā॒tumaira̭t | viśvā᳚nyasmai su॒dinā̭ni rā॒yo dyu॒mnānya॒ryo viduro̭ a॒bhidyau᳚t | seda̭gne astu su॒bhaga̭ ssu॒dānu॒-ryastvā॒ nityḙna ha॒viṣā॒ ya u॒kthaiḥ | piprī̭ṣati॒ sva āyṷṣi duro॒ṇe viśveda̭smai su॒dinā॒-sā-'sa̭di॒ṣṭiḥ | arcā̭mite suma॒ti-ṅghoṣya॒rvākh-santḙ vā॒ vātā̭ jaratā mi॒yaṅgīḥ || 4 ||
svaśvā᳚stvā su॒rathā̭ marjaye-mā॒sme kṣa॒trāṇi̭ dhāraye॒ra-nu॒dyūn | i॒ha tvā॒ bhūryā ca̭re॒dupa॒tma-ndoṣā̭vasta-rdīdi॒vāgṃ sa॒manu॒dyūn | krīḍa̭ntastvā su॒mana̭sa ssapemā॒bhi dyu॒mnā ta̭sthi॒vāgṃso॒ janā̭nām |
yastvā॒ svaśva̭ssuhira॒ṇyo a̭gna upa॒yāti॒ vasṷmatā॒ rathḙna | tasya̭ trā॒tā bha̭vasi॒ tasya॒ sakhā॒ yasta̭ āti॒thya mā̭nu॒ṣag jujo̭ṣat || 5 ||
ma॒horṷjāmi ba॒ndhutā॒ vaco̭ bhi॒stanmā̭ pi॒turgota̭mā॒da nvi̭yāya | tvanno̭ a॒sya vaca̭sa-ścikiddhi॒ hota̭ryaviṣṭha sukrato॒ damṷ̄nāḥ | asva̭pna jasta॒raṇa̭ya ssu॒śevā॒ ata̭ndrāso-'vṛ॒kā aśra̭miṣṭhāḥ | te pā॒yavaḥ̭ sa॒dhriya̭ñco ni॒ṣadyāgne॒ tava̭ naḥ pāntvamūra | ye pā॒yavo̭ māmate॒ya-ntḙ agne॒ paśya̭nto a॒ndha-ndṷri॒tāda ra̭kṣann |
ra॒rakṣa॒ tān-thsu॒kṛto̭ vi॒śvavḙdā॒ diphsa̭nta॒ idri॒pavo॒ nāha̭ debhuḥ || 6 ||
tvayā̭ va॒yagṃ sa̭dha॒nya̭-stvotā॒ stava॒ praṇī᳚tya śyāma॒ vājāṋ | u॒bhāśagṃ sā̭ sūdaya satyatā te-'nuṣṭhu॒yā kṛ̭ṇuhya-hrayāṇa |
a॒yā tḙ agne sa॒midhā̭ vidhema॒ prati॒stomagṃ̭ śa॒syamā̭na-ṅgṛbhāya | dahā॒śaso̭ ra॒kṣasaḥ̭ pā॒hya̭smā-ndru॒ho ni॒do mi̭tramaho ava॒dyāt | ra॒kṣo॒haṇaṃ̭ ~vā॒jina॒māji̭ gharmi mi॒tra-mprathi̭ṣṭha॒ mupa̭yāmi॒ śarma̭ | śiśā̭no a॒gniḥ kratṷbhi॒ ssami̭ddha॒-ssano॒ divā॒ sa ri॒ṣaḥ
pā̭tu॒ nakta᳚m || 7 ||
vijyoti̭ṣā bṛha॒tā bhā᳚tya॒gni rā॒vi-rviśvā̭ni kṛṇute mahi॒tvā | prādḙvīrmā॒yā ssa̭hate du॒revā॒ śśiśī̭te॒ śṛṅge॒ rakṣa̭se vi॒nikṣe᳚ |
u॒tasvā॒nāso̭ di॒viṣa̭ntva॒gne sti॒gmāyṷdhā॒ rakṣa̭se॒ hanta॒ vā ṷ |
madḙ cidasya॒ prarṷjanti॒ bhāmā॒ nava̭rante pari॒bādho॒ adḙvīḥ || 8 (2) ||
5 indra sūktaṃ
indraṃ̭ ~vo vi॒śvata॒spari॒ havā̭mahe॒ jane᳚bhyaḥ | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ | indra॒-nnaro̭ ne॒madhi̭tā havante॒ yatpāryā̭ yu॒naja̭te॒ dhiya॒stāḥ | śūro॒ nṛṣā̭tā॒ śava̭saścakā॒ na ā goma̭ti vra॒je bha̭jā॒ tvannaḥ̭ | i॒ndri॒yāṇi̭ śatakrato॒ yā te॒ janḙṣu pa॒ñcasṷ | indra॒ tāni̭ ta॒ ā vṛ̭ṇe | anṷte dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trāte॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ || 9 ||
anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ | āyasmi᳚n-thsa॒ptavā̭sa॒vā stiṣṭha̭nti svā॒ruho̭ yathā |
ṛṣi̭rha dīrgha॒ śrutta̭ma॒ indra̭sya gha॒rmo ati̭thiḥ | ā॒māsṷ pa॒kvamaira̭ya॒ ā sūryagṃ̭ rohayo di॒vi | gha॒rmanna sāma̭ntapatā suvṛ॒ktibhi॒-rjuṣṭaṃ॒ girva̭ṇa se॒giraḥ̭ | indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hadindra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata || 10 ||
gāya̭ntitvā gāya॒triṇorcaṃ̭ tya॒rka ma॒rkiṇaḥ̭ | bra॒hmāṇa̭stvā śatakrata॒-vudva॒gṃ॒ śami̭va ye mire | a॒gṃ॒ho॒muce॒ prabha̭remā manī॒ṣā mo̭ṣiṣṭha॒-dāvnḙ suma॒ti-ṅgṛ̭ṇā॒nāḥ |
i॒dami̭ndra॒ prati̭ ha॒vya-ṅgṛ̭bhāya sa॒tyāssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ | vi॒veṣa॒yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒ mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante || 11 ||
prasa॒mrāja̭-mpratha॒ma ma̭dhva॒-rāṇā̭magṃ ho॒ mucaṃ̭ ~vṛṣa॒bhaṃ-ya~॒jñiyā̭nām |
a॒pānna-pā̭tamaśvinā॒ haya̭nta ma॒sminna̭ra indri॒ya-ndha̭tta॒mojaḥ̭ | vina̭ indra॒ mṛdho̭ jahi nī॒ cā ya̭ccha pṛtanya॒taḥ | a॒dha॒spa॒da-ntamī᳚-ṅkṛdhi॒ yo a॒smāgṃ a̭bhi॒dāsa̭ti |
indra̭kṣa॒trama॒bhi vā॒mamojo 'jā̭yathā vṛṣabha cara.ṣaṇī॒nām | apā̭nudo॒ jana̭mamitra॒ yanta̭ mu॒ru-nde॒vebhyo̭ akṛṇoru lo॒kam |
mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ pa̭rā॒vata॒ āja̭gāmā॒-para̭syāḥ || 12 ||
sṛ॒kagṃ sa॒gṃ॒ śāya̭ pa॒vimi̭ndra ti॒gmaṃ-vi~śatrū᳚-ntāḍi॒ vimṛdho̭ nudasva |
viśatrū॒n॒. vimṛdho̭nuda॒ vivṛ॒trasya॒ hanṷ̄ ruja | vima॒nyumi̭ndra bhāmi॒to̭ 'mitra̭syābhi॒ dāsa̭taḥ |
trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒ mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |
hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒ta mindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ || 13 ||
mā tḙ a॒syāgṃ sa̭hasāva॒-npari̭ṣṭā va॒ghāya̭ bhūma harivaḥ parā॒dai |
trāya̭svano 'vṛ॒kebhi॒-rvarṷ̄thai॒ stava̭ pri॒yāsa̭ ssū॒riṣṷ syāma | ana̭vaste॒ ratha॒maśvā̭ya takṣa॒n-tvaṣṭā॒ vajraṃ̭ puruhūta dyu॒manta᳚m |
bra॒hmāṇa॒ indraṃ̭ ma॒haya̭nto a॒rkairava̭rdhaya॒-nnaha̭ye॒ hanta॒ vā ṷ |
vṛṣṇe॒ yatte॒ vṛṣa̭ṇo a॒rkamarcā॒ nindra॒ grāvā̭ṇo॒ adi̭ti-ssa॒joṣāḥ᳚ |
a॒na॒śvāso॒ ye pa॒vayo̭-'ra॒thā indrḙṣitā a॒bhyava̭rta-nta॒dasyūṋ || 14 (3) ||
(tai. ara. 6.1.9; tai. saṃ. 1.4.41.1; tai. saṃ. 1.4.42.1)
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe॒ tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
magha̭van ccha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye॒ vidviṣo॒ vimṛdho̭ jahi | sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī | vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu na ssvasti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || 15a ||
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭ bāhu ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒ ssomaṃ̭ piba vṛtrahan cchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒mṛdho̭-nuda॒svāthā bha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || 15b (4) ||
6 ye devāḥ
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā,
dakṣiṇa॒sado̭ ya॒mane᳚trā,
paścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā,
uttara॒sado॒ varṷṇanetrā,
upari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā,
rakṣo॒haṇa॒ste naḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā॒
-'gnayḙ rakṣo॒ghne svāhā̭,
ya॒māya̭ savi॒tre ,
varṷṇāya॒ bṛha॒spata̭ye॒
duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16 (5) ||
7 ye devāḥ (anuṣaṅgaṃ)
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā da̭kṣiṇa॒sado̭ ya॒ma ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vāḥ pa̭ścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷttara॒sado॒ varṷṇanetrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷpari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | agnayḙ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | ya॒māya̭ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | savi॒tre ra̭kṣo॒ghne svāhā᳚ | varṷṇāya rakṣo॒ghne svāhā᳚ | bṛha॒spata̭ye॒ duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16ā (5ā) ||
8 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ
a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒,
soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhir,
ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒r,
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣmad,
de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒nā yṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17 (6) ||
9 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒ rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi |
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣma॒-ttena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmantaṃ
karomi | de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒-nāyṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17ā(6ā) ||
10 agṃhomuca mantrāḥ
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒ ,
~yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭, rakṣa॒syā̭, teja॒syā̭,
ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒,
~yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje॒,
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒, catṷṣpāthsu,
go॒ṣṭhe, gṛ॒he-, ṣva॒phsoṣa̭dhīṣu॒, vana॒spati̭ṣu॒,
srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje || 18 (7) ||
11 agṃhomuca mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā rakṣa॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam | yā vā̭mindrā varuṇā teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ catṷṣpāthsu pa॒śuṣu॒ (catṷṣpāthsu॒)srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje | yo vā̭mindrā varuṇā go॒ṣṭhe srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā gṛ॒heṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒-'phsu srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varu॒ṇauṣa̭dhīṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje || (18ā) (7ā)
12 śāstṛ sūktaṃ (āpyaṃ)
agnḙ yaśasvi॒n॒. yaśa̭se॒ mama̭rpa॒yendrā̭vatī॒ mapa̭citī mi॒hāva̭ha | a॒ya-mmū॒rdhā pa̭rame॒ṣṭhī su॒varcā᳚-ssamā॒nānā̭ mutta॒ma ślo̭ko astu | bha॒dra-mpaśya̭nta॒ upa̭sedu॒ragre॒ tapo̭ dī॒kṣā mṛṣa̭ya ssuva॒rvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣa॒tra-mbala॒moja̭śca jā॒ta-ntada॒smai de॒vā a॒bhisanna̭-mantu | dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ parame॒ṣṭhī vi॒rājā᳚ | stomā॒-ścandāgṃ̭si ni॒vido̭ma āhure॒tasmai̭ rā॒ṣṭrama॒bhi-sanna̭māma | a॒bhyāva̭rtaddhva॒-mupa॒meta̭ sā॒kama॒yagṃ śā॒stā-'dhi̭patirvo astu | a॒sya vi॒jñāna॒manu॒sagṃ-ra̭bhaddhvami॒ma-mpa॒ścādanṷ jīvātha॒ sarve᳚ || 19 (8) ||
13 rāṣṭrabhṛtaṃ
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvasta-syauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒
ūrjo॒ nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒
tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒ ssvāhā̭ ,
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rva-stasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuva̭ ,
ssuṣu॒mna ssūrya̭ raśmi-śca॒ndramā̭ gandha॒rva-stasya॒ nakṣa̭trāṇya-
phsa॒raso̭ be॒kura̭yo,
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rva-stasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vāḥ,
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒ vahna̭ya,
iṣi॒ro vi॒śva vya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rva-stasyāpo᳚ 'phsa॒raso̭ mu॒dā,
bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim |
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuva̭,
ssukṣi॒thi- ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rva-stasya̭
vi॒dyuto᳚ 'phsa॒raso॒ ruco̭,
dū॒re hḙtira-mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvaḥ॒,
cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rva-stasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśā॒caya̭ntī॒r,
nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒
tābhya॒ ssvāhā॒,
sa no̭ bhuvanasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha || 20 (9) ||
14 rāṣṭrabhṛtaṃ (anuṣaṅgaṃ)
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvassa-i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒ ūrjo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
suṣu॒mnassūrya̭-raśmiśca॒ndramā̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ nakṣa̭trāṇya 'phsa॒raso̭ be॒kura̭yo॒ nāma॒ tā
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭r-khsā॒mānya̭-'phsa॒raso॒ vahna̭yo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
iṣi॒ro vi॒śvavya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyāpo᳚-'phsa॒raso̭ mu॒dā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭
kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭
sva॒stigg svāhā᳚ ||
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sukṣi॒thi-ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rvassa
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya ̭vi॒dhyuto᳚-'phsa॒raso॒ ruco॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
dū॒re hḙtira mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśo॒caya̭nti॒-rnāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sa no̭ bhuvanasyapate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ svāhā᳚ || (20ā) (9ā)
15 sarpa sūktaṃ
namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vī manṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~ye vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 21 (10) ||
16 pañcacoḍāḥ
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni
grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒ dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti ,
ra॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śva ka̭rmā॒ tasya̭ ratha sva॒naśca॒ rathḙ-citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚-'phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭ he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti,
ra॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva-vya̭cā॒ stasya॒ ratha̭ prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni
grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntī cā nu॒mloca̭ntī-cā-'phsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-r
vyā॒ghrāḥ prahḙti,
ra॒ya mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni grāma॒ṇyaṷ
vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭ cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒ prahḙti ,
ra॒ya-mu॒parya॒-rvāgva̭-su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni grāma॒ṇyā̭
vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭ttiścā-phsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒ti-ra̭va॒spūrja॒-nprahḙti॒ ,
stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒
jambhḙ dadhāmi || 22 (11) ||
17 pañcacoḍāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śvaka̭rmā॒ tasya̭ rathasva॒naśca॒ rathḙ citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭
he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te
ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva vya̭cā॒-stasya॒ ratha̭prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntīcā nu॒mloca̭ntī-cāphsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-rvyā॒ghrāḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ teya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni
grāma॒ṇyaṷ vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒
praha̭ti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒
dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒yamu॒parya॒-rvāgva̭su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni
grāma॒ṇyā̭ vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭tti-ścāphsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒tira̭-
va॒spūrja॒-nprahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 22ā(11ā) ||
18 apratirathaḥ
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒dhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścarṣaṇī॒nām | sa॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒raśśa॒tagṃ
senā̭ ajayathsā॒kamindraḥ̭ | sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ | tadindrḙṇa jayata॒ ta-thsa̭hadhvaṃ॒ ~yudho̭ nara॒ iṣṷ hastena॒ vṛṣṇā᳚ | sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭rva॒śī sagg sra̭ṣṭā॒ sa yudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ | sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒ji-thso̭ma॒pā bā̭hu śa॒rdhyū᳚rdhva dha̭nvā॒ prati̭hitābhi॒rastā᳚ | bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā 'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ || 23 ||
pra॒bha॒ñjan-thsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-medhyavi॒tā rathā̭nām | go॒tra॒bhidaṃ̭ go॒vidaṃ॒ ~vajra̭bāhuṃ॒ jaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā | i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yadhva॒ mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sagṃ ra̭bhadhvam | ba॒la॒vi॒jñā॒ya-ssthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān. vā॒jī saha̭māna u॒graḥ | a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit || 24 ||
a॒bhigo॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo vī॒raśśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ | du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒dhyo᳚-smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ prayu॒thsu | indra̭ āsāṃ-ne॒tā bṛha॒spati॒-rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ | de॒va॒se॒nānā̭-mabhibhañjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ | indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram | ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānāṃ॒ ghoṣo̭ de॒vānāṃ॒ jaya̭tā॒ muda̭sthāt | a॒smāka॒-mindra॒-ssamṛ̭teṣu dhva॒jeṣva॒smākaṃ॒ ~yā iṣa̭va॒stā ja̭yantu || 25 ||
a॒smākaṃ̭ ~vī॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu | uddha̭rṣaya maghava॒-nnāyṷdhā॒-nnyuthsatva̭nā-mmāma॒kānāṃ॒ mahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan-vā॒jināṃ॒ ~vāji̭nā॒nyudrathā̭nāṃ॒ jaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ | upa॒preta॒ jaya̭tā narassthi॒rā va̭ssantu bā॒havaḥ̭ |
indro̭ va॒-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛ॒ṣyā yathāsa̭tha | ava̭sṛṣṭā॒ parā̭pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā || 26 ||
gacchā॒mitrā॒-npravi̭śa॒ maiṣāṃ॒ kañca॒nocchi̭ṣaḥ | marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchādayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒ 'mṛtḙnā॒bhi-va̭stām | u॒rorvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭ntaṃ॒ tvāmanṷ madantu de॒vāḥ | yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va | indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 27 (12) ||
19 camaka-ntṛtīya anuvākaḥ
śa-ñca̭ me॒ maya̭śca me pri॒ya-ñca̭ me-'nukā॒maśca̭ me॒
kāma̭śca me saumana॒saśca̭ me bha॒dra-ñca̭ me॒ śreya̭śca me॒
vasya̭śca me॒ yaśa̭śca me॒ bhaga̭śca me॒ dravi̭ṇa-ñca me
ya॒ntā ca̭ me dha॒rtā ca̭ me॒ kṣema̭śca me॒ dhṛti̭śca me॒
viśvaṃ̭ ca me॒ maha̭śca me (28)
saṃ॒vi~cca̭ me॒ jñātra̭-ñca me॒
sūśca̭ me pra॒sūśca̭ me॒ sīra̭-ñca me la॒yaśca̭ ma
ṛ॒ta-ñca̭ me॒-'mṛtaṃ̭ ca me 'ya॒kṣma-ñca॒ me-'nā̭mayacca me
jī॒vātṷśca me dīrghāyu॒tva-ñca̭ me-'nami॒tra-ñca॒ me-'bha̭ya-ñca me
su॒ga-ñca̭ me॒ śaya̭na-ñca me sū॒ṣā ca̭ me su॒dina̭-ñca me || 29 (13) ||
20 vihavyam
mamā᳚gne॒ varco̭ viha॒veṣva̭stu va॒ya-ntvendhā̭nā sta॒nuva̭-mpuṣema |
mahya̭-nnamantā-mpra॒diśa॒ścata̭sra॒ stvayā-'ddhya̭kṣeṇa॒ pṛta̭nā jayema |
mama̭ de॒vā vi̭ha॒ve sa̭ntu॒ sarva॒ indrā̭vanto ma॒ruto॒ viṣṇṷra॒gniḥ |
mamā॒ntari̭kṣa mu॒ru go॒pama̭stu॒ mahyaṃ॒ ~vātaḥ̭ pavatā॒-ṅkāmḙ a॒sminn |
mayi̭ de॒vā dravi̭ṇa॒ māya̭jantā॒-mmayyā॒ śīra̭stu॒ mayi̭ de॒vahṷ̄tiḥ || 30 ||
daivyā॒ hotā̭rā vaniṣanta॒ pūrve 'ri̭ṣṭā-ssyāma ta॒nuvā̭ su॒vīrāḥ᳚ | mahyaṃ̭ ~yajantu॒ mama॒ yāni̭ ha॒vyā-''kṷ̄ti ssa॒tyā mana̭so me astu |
eno॒ mānigā᳚-ṅkata॒macca॒ nāhaṃ-vi~śvḙ devāso॒ adhi̭voca tā me |
devī᳚ṣṣaḍu-rvīru॒ruṇaḥ̭ kṛṇota॒ viśvḙ devāsa i॒ha vī̭rayaddhvam |
māhā᳚smahi pra॒jayā॒ mā ta॒nūbhi॒-rmāra̭dhāma dviṣa॒te so̭marājann |
a॒gnirma॒nyu-mpra̭tinu॒da-npu॒rastā॒-dada̭bdho go॒pāḥ pari̭pāhi na॒stvam || 31 ||
pra॒tyañco̭ yantu ni॒gutaḥ॒ puna॒stḙ 'maiṣā᳚-ñci॒tta-mpra॒budhā॒ vinḙśat |
dhā॒tā dhā̭tṛ॒ṇā-mbhuva̭nasya॒ yaspati̭-rde॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭mabhi māti॒ṣāha᳚m |
i॒maṃ-ya~॒jña ma॒śvino॒bhā bṛha॒spati̭-rde॒vāḥ pā᳚ntu॒ yaja̭māna-nnya॒rthāt |
u॒ru॒vyacā̭ no mahi॒ṣa śśarma̭yagṃ sada॒smin. havḙ puruhū॒taḥ pṷru॒kṣu |
sa naḥ̭ pra॒jāyai̭ haryaśva mṛḍa॒yendra॒ mā no̭ rīriṣo॒ mā parā̭dāḥ || 32 ||
ye na̭ ssa॒patnā॒ apa॒te bha̭vantvindrā॒-gnibhyā॒ mava̭ bādhāmahe॒ tān |
vasa̭vo ru॒drā ā̭di॒tyā ṷpari॒ spṛśaṃ̭ mo॒graṃ-cettā̭ramadhi rā॒jama̭krann |
a॒rvāñca॒ mindra̭ ma॒muto̭ havāmahe॒ yo go॒ji-ddha̭na॒-jida̭śva॒-jidyaḥ |
i॒manno̭ ya॒jñaṃ-vi~̭ha॒ve jṷṣasvā॒sya kṷrmo harivo me॒dinaṃ̭ tvā || 33 (14) ||
21 mṛgāraḥ
a॒gne-rma̭nve pratha॒masya॒ pracḙtaso॒ya-mpāñca̭janya-mba॒hava̭ ssami॒ndhate᳚ |
viśva̭syāṃ-vi~॒śi pra̭viviśi॒vāgṃ sa̭mīmahe॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
yasye॒da-mprā॒ṇa-nni̭mi॒ṣa-dyadeja̭ti॒ yasya̭ jā॒ta-ñjana̭māna-ñca॒ keva̭lam |
staumya॒gni-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
indra̭sya manye pratha॒masya॒ pracḙtaso vṛtra॒ghna-sstomā॒ upa॒mā mu॒pāguḥ̭ |
yo dā॒śuṣaḥ̭ su॒kṛto॒ hava॒mupa॒ gantā॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ || 34 ||
ya ssaṃ̭grā॒ma-nnaya̭ti॒ saṃva~॒śī yu॒dhe yaḥ pu॒ṣṭāni̭ sagṃsṛ॒jati̭ tra॒yāṇi̭ | staumīndra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ | ma॒nvevāṃ᳚ mitrāvaruṇā॒ tasya̭ vitta॒gṃ॒ satyaṷjasā dṛgṃhaṇā॒ ya-nnu॒dethe᳚ | yā rājā̭nagṃ sa॒rathaṃ̭ ~yā॒tha ṷgrā॒ tā no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
yo vā॒gṃ॒ ratha̭ ṛ॒jura̭śmi-ssa॒tyadha̭rmā॒ mithu॒-ścara̭nta-mupa॒yāti̭ dū॒ṣayanṋ || 35 ||
staumi̭ mi॒trāvarṷṇā nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | vā॒yo-ssa̭vi॒tu-rvi॒dathā̭ni manmahe॒ yāvā᳚tma॒n-vadbi̭bhṛ॒to yau
ca॒ rakṣa̭taḥ | yau viśva̭sya pari॒bhū ba̭bhū॒vatu॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
upa॒śreṣṭhā̭na ā॒śiṣo̭ de॒vayo॒rdharmḙ asthirann | staumi̭ vā॒yugṃ sa̭vi॒tāra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ra॒thīta̭mau rathī॒nā ma̭hva ū॒taye॒ śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙ-bhi॒raśvaiḥ᳚ || 36 ||
yayo᳚rvā-ndevau de॒veṣva-ni̭śita॒ moja॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | yadayā̭taṃ-va~ha॒tugṃ sū॒ryāyā᳚-strica॒kreṇa̭ sa॒gṃ॒ sada̭mi॒cchamā̭nau | staumi̭ de॒vā va॒śvinaṷ nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ma॒rutāṃ᳚ manve॒ adhi̭no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ |
ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | ti॒gmamāyṷdhaṃ-vī~ḍi॒tagṃ saha̭svada di॒vyagṃ śardhaḥ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇu || 37 ||
staumi̭ de॒vā-nma॒ruto̭ nāthi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | de॒vānā᳚-mmanve॒ adhi̭ no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ | ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | yadi॒da-mmā̭-'bhi॒śoca̭ti॒ paurṷṣeyeṇa॒ daivyḙna | staumi॒ viśvā᳚-nde॒vā-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ |
anṷno॒-'dyānṷmati॒ranvida̭nu mate॒ tvaṃ-vai~᳚śvāna॒ro na̭ ū॒tyā pṛ॒ṣṭo di॒vi || 38 ||
anṷno॒-'dhyānṷmati-rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒ vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ | anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || 38a ||
vai॒śvā॒na॒ro na̭ ū॒tyā ''prayā̭tu parā॒vataḥ̭ | a॒gniru॒kthena॒ vāha̭sā |
pṛ॒ṣṭo di॒vi pṛ॒ṣṭo a॒gniḥ pṛ̭thi॒vyā-mpṛ॒ṣṭo viśvā॒ oṣa̭dhī॒rā-vi̭veśa |
vai॒śvā॒na॒ra ssaha̭sā pṛ॒ṣṭo a॒gnissano॒ divā॒ sari॒ṣaḥ pā̭tu॒ nakta᳚m || 38b ||
ye apra̭thetā॒ mami̭tebhi॒ rojo̭bhi॒ rye pra̭ti॒ṣṭhe abha̭vatāṃ॒-va~sṷ̄nām | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
urvī̭ rodasī॒ vari̭vaḥ kṛṇota॒-ṅkṣetra̭sya patnī॒ adhi̭no brūyātam | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
yattḙ va॒ya-mpṷruṣa॒trāya̭ vi॒ṣṭhā vi̭dvāgṃ saśca kṛ॒mā kacca॒ nāgaḥ̭ || 39 ||
kṛ॒dhī sva̭smāgṃ adi̭te॒ranā̭gā॒ vyenāgṃ̭si śiśratho॒ viṣva̭gagne | yathā̭ ha॒ ta-dva̭savo gau॒ryaṃ̭ ci-tpa॒diṣi॒tā mamṷñcatā yajatrāḥ |
e॒vā tvama॒sma-tpramṷñcā॒ vyagṃhaḥ॒ prātā᳚ryagne prata॒rānna॒ āyuḥ̭ || 40 (15) ||
22 sarpāhutī mantrāḥ
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stauno̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmyo-,
-ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kuḥ॒ ,
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo̭ ,
-'va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rāji॒,
-radhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati śśvi॒tro,
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo,
rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi || 41 (16) ||
23 sarpāhutī mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā-yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā
tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
o॒ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kū rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rājī rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
adhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati-śśvi॒tro ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi || 41ā (16ā) ||
24 gandharvāhutīḥ
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va ssali॒lo,
ni̭li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒ ssaga̭ro,
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro,
-'va॒sthāvā̭no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭va ssamu॒dro-,
-'dhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān,
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo,
vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42 (17) ||
25 gandharvāhutīḥ (anuṣaṅgaṃ)
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va-ssali॒lo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
ni॒li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒-ssaga̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthā vā̭ no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭vassamu॒dro vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhā॒mi |
adhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42ā (17ā) ||
26 ajyāni mantrāḥ
śa॒tāyṷdhāya śa॒tavī᳚ryāya śa॒tota̭ye 'bhimāti॒ṣāhe᳚ | śa॒taṃ-yo~ na̭ śśa॒rado॒ ajī̭tā॒-nindro̭ neṣa॒dati̭ duri॒tāni॒ viśvā᳚ |
ye ca॒tvāraḥ̭ pa॒thayo̭ deva॒yānā̭ anta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | teṣāṃ॒-yo~ ajyā̭ni॒- majī̭ti-mā॒vahā॒ttasmai̭ no devāḥ॒ pari̭datte॒ha sarve᳚ | grī॒ṣmo hḙma॒nta u॒ta no̭ vasa॒nta śśa॒ra-dva॒r॒ṣā ssṷvi॒tanno̭ astu |
teṣā̭-mṛtū॒nāgṃ śa॒taśā̭radānā-nnivā॒ta ḙṣā॒mabha̭ye syāma | i॒du॒va॒thsa॒rāya̭ parivathsa॒rāya̭ saṃva~thsa॒rāya̭ kṛṇutā bṛ॒hannamaḥ̭ | teṣāṃ᳚ ~va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒-ñjyogajī̭tā॒ aha̭tā ssyāma |
bha॒drānna॒-śśreya॒ ssama̭naiṣṭa devā॒ stvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śī mahitvā |
sano̭mayo॒ bhūḥ pi̭to॒ āvi̭śasva॒ śanto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || 43 (18) ||
bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ bhavi॒ṣya-dvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
nama॒ ṛ-khsāma॒-yaju॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo̭ gāya॒trī tri॒ṣṭup jaga̭tī॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pṛthi॒vya̭ntari̭kṣaṃ॒ dyau-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ 'gnirvā॒yu-ssūryo॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ prā॒ṇo-vyā॒no̭-'pā॒no vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo-'nnaṃ̭ kṛ॒ṣi-rvṛṣṭi॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pi॒tā pu॒traḥ pautro॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒ rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ namaḥ̭ || 44 (19) ||
27 atharvaśīrṣaṃ
(tai. brā. 1.5.8.1-1.5.8.3)
indro̭ dadhī॒co a॒stabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒tīrnava̭ | i॒cchanna-śva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭śritam | tadvi̭daccharya॒ṇāva̭ti |
adrāha॒ gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷra-pī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he |
indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hat || 45 ||
indra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata | indra॒ iddharyo॒ ssacā᳚ |
sa-mmi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ | indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | āsūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat | indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 46 ||
u॒gra u॒grābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | tamindraṃ̭ ~vā jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho-bhṷvat | indra॒ ssadā ma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒ ssabalḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ | gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu ru॒gro astṛ̭taḥ || 47 (20) ||
28 pratyaṅgirasaḥ
(tai. brā. 2.4.2.1-2.4.2.4)
cakṣṷṣo hete॒ mana̭so hete | vāco̭ hete॒ brahma̭ṇo hete | yomā̭-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tama̭gne me॒nyā-'me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | yomā॒ cakṣṷṣā॒ yo mana̭sā | yo vā॒cā brahma̭ṇā-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tayā᳚-'gne॒ tva-mme॒nyā | a॒muma̭ me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | ya-tkiñcā॒sau mana̭sā॒ yacca̭ vā॒cā | ya॒jñai-rju॒hoti॒ yajṷṣā ha॒virbhiḥ̭ || 48 ||
ta-nmṛ॒tyu-rnir-ṛ̭tyā saṃvi~dā॒naḥ | pu॒rā di॒ṣṭā dāhṷtī rasyahantu |
yā॒tu॒ dhānā॒ nir-ṛ̭ti॒ rādu॒rakṣaḥ̭ | te a̭syaghnaṃ॒ tvanṛ̭tena sa॒tyam |
indra̭ṣitā॒ ājya̭masya mathnantu | māta-thsamṛ̭ddhi॒ yada॒sau ka॒roti̭ |
hanmi̭te॒-'ha-ṅkṛ॒tagṃ ha॒viḥ | yo mḙ gho॒ramacī̭ kṛtaḥ |
apā᳚ñcau ta u॒bhau bā॒hū | apa̭nahyāmyā॒sya᳚m || 49 ||
apa̭nahyāmite bā॒hū | apa̭ nahyāmyā॒sya᳚m | a॒gne-rde॒vasya॒ brahma̭ṇā | sarvaṃ̭ te 'vadhiṣ-ṅkṛ॒tam | pu॒rā-'muṣya̭ vaṣa-ṭkā॒rāt | ya॒jña-nde॒veṣṷ naskṛdhi | svi̭ṣṭa-ma॒smākaṃ̭ bhūyāt | mā-'smā-nprāpa॒nnarā̭tayaḥ | anti̭dū॒re sa॒to a̭gne | bhrātṛ̭vyasyā bhi॒dāsa̭taḥ | va॒ṣa॒-ṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa | kṛ॒tyāgṃ ha̭nmi kṛ॒tāma॒ham | yo mā॒ naktaṃ॒ divā̭ sā॒yam | prā॒ta-ścāhno̭ ni॒pīya̭ti | a॒dyā-tami̭ndra॒ vajrḙṇa | bhrātṛ̭vya-mpādayāmasi || 50 (21) ||
(tai. brā. 2.5.1.1-2.5.1.3)
prā॒ṇo ra̭kṣati॒ viśva॒meja̭t | iryo̭ bhū॒tvā ba̭hu॒dhā ba॒hūni̭ | sa i-thsarvaṃ॒ ~vyā̭naśe | yo de॒vo de॒veṣṷ vi॒bhūra॒ntaḥ |
āvṛ̭dū॒dā-tkṣetriya̭ddhva॒ga-dvṛṣā᳚ | tami-tprā॒ṇa-mmana॒sopa̭ śikṣata |
agraṃ̭ de॒vānā̭-mi॒dama̭ttu no ha॒viḥ | mana̭sa॒ści-tte॒dam | bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ ca gupyate | taddhi de॒veṣva̭-gri॒yam || 51 ||
āna̭ etu puraśca॒ram | sa॒ha de॒vai-ri॒magṃ hava᳚m | mana॒-śśreya̭si śreyasi | karma̭n. ya॒jñapa̭tiṃ॒ dadha̭t | ju॒ṣatāṃ᳚ me॒ vāgi॒dagṃ ha॒viḥ | vi॒rā-ḍde॒vī pu॒rohi̭tā | ha॒vya॒vāḍana̭-pāyinī | yayā̭ rū॒pāṇi̭ bahu॒dhā vada̭nti | peśāgṃ̭si de॒vāḥ pa̭ra॒me ja॒nitre᳚ | sā no̭ vi॒rāḍana̭pa sphurantī || 52 ||
vāgde॒vī jṷṣatā mi॒dagṃ ha॒viḥ | cakṣṷ-rde॒vānāṃ॒ jyoti̭ra॒mṛte॒ nya̭ktam |
a॒sya vi॒jñānā̭ya bahu॒dhā nidhī̭yate | tasya̭ su॒mna-ma̭śīmahi | mā no̭ hāsī-dvicakṣa॒ṇam | āyu॒rinnaḥ॒ pratī᳚ryatām | ana̭ndhā॒-ścakṣṷṣā va॒yam | jī॒vā jyoti̭-raśīmahi | suva॒-rjyoti̭-ru॒tāmṛtaṃ᳚ | śrotrḙṇa bha॒dra mu॒ta-śṛ̭ṇvanti sa॒tyam | śrotrḙṇa॒ vācaṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nām | śrotrḙṇa॒ moda̭śca॒ maha̭śca śrūyate |
śrotrḙṇa॒ sarvā॒ diśa॒ āśṛ̭ṇomi | yena॒ prācyā̭ u॒ta da̭kṣi॒ṇā | pa॒tīcyai̭ di॒śa-śśṛ॒ṇvantyṷtta॒rāt | tadicchrotraṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nam |
a॒rānna ne॒miḥ pari॒sarvaṃ̭ babhūva || 53 (22) ||
(tai. brā. 2.7.7.1-2.7.7.7)
si॒gṃ॒he vyā॒ghra u॒ta yā pṛdā̭kau | tviṣi̭-ra॒gnau brā᳚hma॒ṇe sūrye॒yā |
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā rā̭ja॒nyḙ dundu॒-bhāvāya̭tāyām | aśva̭sya॒ krandye॒ purṷṣasya mā॒yau | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā ha॒stini̭ dvī॒pini॒ yā hira̭ṇye | tviṣi॒-raśvḙṣu॒ purṷṣeṣu॒ goṣṷ || 54 ||
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rathḙ a॒kṣeṣṷ vṛṣa॒bhasya॒ vāje᳚ | vātḙ pa॒rjanye॒ varṷṇasya॒ śuṣme᳚ | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rāḍa̭si vi॒rāḍa̭si | sa॒mrāḍa̭si sva॒rāḍa̭si | indrā̭ya tvā॒ teja̭svate॒ teja̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvauja̭svata॒ oja̭svantagg śrīṇāmi || 55 ||
indrā̭ya tvā॒ paya̭svate॒ paya̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvā-''yṷṣmata॒ āyṷṣmantagg śrīṇāmi | tejo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | teja̭svadastu me॒ mukha᳚m | teja̭sva॒cchiro̭ astu me | teja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | teja̭sā॒ sa-mpi̭pṛgdhimā | ojo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi || 56 ||
oja̭svadastu me॒ mukha᳚m | oja̭sva॒cchiro̭ astu me | oja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | oja̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā | payo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | paya̭svadastu me॒ mukha᳚m | paya̭sva॒cchiro̭ astu me | paya̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | paya̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā || 57 ||
āyṷrasi | tatte॒ praya̭cchāmi | āyṷṣmadastu me॒ mukha᳚m | āyṷṣma॒cchiro̭ astu me | āyṷṣmān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | āyṷṣā॒ sampi̭pṛgdhi mā | i॒ma ma̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi | pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ te vā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha | viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒-ryathā-'sa̭t || 58 ||
āyṷrasi vi॒śvāyṷrasi | sa॒rvāyṷrasi॒ sarva॒māyṷrasi | yato॒ vāto॒ mano̭javāḥ | yataḥ॒, kṣara̭nti॒ sindha̭vaḥ | tāsāṃ᳚ tvā॒ sarvā̭sāgṃ ru॒cā | a॒bhiṣi̭ñcāmi॒ varca̭sā | sa॒mu॒dra i̭vāsi ga॒hmanā᳚ | soma̭ ivā॒syadā᳚bhyaḥ | a॒gniri̭va vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | sūrya̭ iva॒ jyoti̭ṣā vi॒bhūḥ || 59 ||
a॒pāṃ-yo~ drava̭ṇe॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | teja̭se brahmavarca॒sāya̭ gṛhṇāmi | a॒pāṃ-ya~ ū॒rmau rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | oja̭se vī॒ryā̭ya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ma̭ddhya॒to rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | puṣṭai᳚ pra॒jana̭nāya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ya॒jñiyo॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | āyṷṣe dīrghāyu॒tvāya̭ gṛhṇāmi || 60 (23) ||
29 anna sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.1-2.8.8.4)
a॒hama̭smi prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | pūrvaṃ̭ de॒vebhyo̭ a॒mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
yo mā॒ dadā̭ti॒ sa i de॒va mā vāḥ᳚ | a॒hamanna॒ manna̭ ma॒danta̭madmi | pūrva̭-ma॒gnerapi̭ daha॒tyannaṃ᳚ | ya॒ttau hā̭sāte ahamutta॒reṣṷ | vyātta̭masya pa॒śava̭-ssu॒jambha᳚m | paśya̭nti॒ dhīrāḥ॒ praca̭ranti॒ pākāḥ᳚ |
jahā᳚mya॒nya-nna ja̭hāmya॒nyam | a॒hamannaṃ॒ ~vaśa॒micca̭rāmi || 61 ||
sa॒mā॒namarthaṃ॒ paryḙmi bhu॒ñjat | ko mā mannaṃ̭ manu॒ṣyo̭ dayeta |
parā̭ke॒ annaṃ॒ nihi̭taṃ-lo~॒ka e॒tat | viśvai᳚-rde॒vaiḥ pi॒tṛbhi̭-rgu॒ptamanna᳚m |
yada॒dyatḙ lu॒pyate॒ ya-tpa̭ro॒pyate᳚ | śa॒ta॒-ta॒mīsā ta॒nūrmḙ babhūva |
ma॒hāntaṷ ca॒rū sa̭kṛ-ddu॒gdhena̭ paprau | diva̭ñca॒ pṛśñi̭ pṛthi॒vī-ñca̭ sā॒kam |
tathsaṃ॒-piba̭nto॒ nami̭nanti ve॒dhasaḥ̭ | naitadbhūyo॒ bhava̭ti॒ no kanī̭yaḥ || 62 ||
annaṃ̭ prā॒ṇamanna̭ mapā॒na-mā̭huḥ | annaṃ̭ mṛ॒tyu-ntamṷ jī॒vātṷ māhuḥ |
annaṃ̭ bra॒hmāṇo̭ ja॒rasaṃ̭ ~vadanti | anna̭māhuḥ pra॒jana̭na-mpra॒jānā᳚m |
mogha॒-mannaṃ̭ ~vindate॒ apra̭cetāḥ | sa॒tya-mbra̭vīmi va॒dha ithsa tasya̭ |
nārya॒maṇaṃ॒ puṣya̭ti॒ no sakhā̭yam | keva̭lāgho bhavati kevalā॒dī |
a॒ha-mme॒gha ssta॒naya॒n varṣa̭nnasmi | māma̭dantya॒-hama̭dmya॒nyān || a॒hagṃ sada॒mṛto̭ bhavāmi | madā̭di॒tyā adhi॒ sarvḙ tapanti || 63 ||
30 vā-khsūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.4)
de॒vīṃ-vā~ca̭ma janayanta॒ ya-dvāgvada̭nti || 64 ||
de॒vīṃ-vā~ca̭majanayanta de॒vāḥ | tāṃ-vi~॒śvarṷ̄pāḥ pa॒śavo̭ vadanti | sā no̭ ma॒ndreṣa॒ mūrjaṃ॒ duhā̭nā | dhe॒nurvāga॒smā-nupa॒suṣṭu॒taitṷ || 64a ||
ya-dvāgvada̭ntya viceta॒nāni̭ | rāṣṭrī̭ de॒vānā᳚-nniṣa॒sāda̭ ma॒ndrā | cata̭sra॒ ūrjaṃ̭ duduhe॒ payāgṃ̭si | kva̭svi dasyāḥ para॒ma-ñja̭gāma || 64b ||
(tai. brā. 2.8.8.4-2.8.8.5)
a॒na॒ntā-mantā॒dadhi॒ nirmi̭tā-mma॒hīm | yasyāṃ᳚ de॒vā a̭dadhu॒-rbhoja̭nāni | ekā᳚kṣarā-ndvi॒padā॒gṃ॒ ṣaṭpa̭dāñca | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-ṅgandha॒rvāḥ pa॒śavo̭ manu॒ṣyāḥ᳚ | vā॒cīmā viśvā॒ bhuva̭nā॒-nyarpi̭tā | sā no॒ havaṃ̭ juṣatā॒-mindra̭ patnī |
vāga॒kṣaraṃ̭ prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | vedā̭nā-mmā॒tā-'mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ || 65 ||
sā no̭ juṣā॒ṇopa̭ ya॒jña māgā᳚t | ava̭ntī de॒vī su॒havā̭ me astu | yā mṛṣa̭yo mantra॒ kṛto̭ manī॒ṣiṇaḥ̭ | a॒nvaiccha̭-nde॒vā-stapa̭sā॒ śramḙṇa | tā-nde॒vīṃ-vā~cagṃ̭ ha॒viṣā̭ yajāmahe | sā no̭ dadhātu sukṛ॒tasya̭ lo॒ke |
ca॒tvāri॒ vā-kpari̭mitā pa॒dāni̭ | tāni̭ vidu-rbrāhma॒ṇā ye ma̭nī॒ṣiṇaḥ̭ | guhā॒ trīṇi॒ nihi̭tā॒ neṅga̭yanti | tu॒rīyaṃ̭ ~vā॒co ma̭nu॒ṣyā̭ vadanti || 66 ||
31 śraddhā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.5-2.8.8.8)
śra॒ddhayā॒-'gni ssami̭dhyate | śra॒ddhayā̭ vindate ha॒viḥ | śra॒ddhā-mbhaga̭sya mū॒rdhani̭ | vaca॒sā vḙdayāmasi | pri॒yagg śra̭ddhe॒ dada̭taḥ | pri॒yagg śra̭ddhe॒ didā̭sataḥ | pri॒ya-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | i॒da-mma̭ udi॒ta-ṅkṛ̭dhi | yathā̭ de॒vā asṷreṣu | śra॒ddhā mu॒greṣṷ cakri॒re || 67 ||
e॒va-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | a॒smāka̭-mudi॒ta-ṅkṛ̭dhi | śra॒ddhā-ndḙvā॒ yaja̭mānāḥ | vā॒yu-go̭pā॒ upā̭sate | śra॒ddhāgṃ hṛ̭da॒yya̭yā-''kū᳚tyā | śra॒ddhayā̭ hūyate ha॒viḥ |
śra॒ddhā-mprā॒tar-ha̭vāmahe | śra॒ddhā-mma॒ddhyandi̭naṃ॒ pari̭ | śra॒ddhāgṃ sūrya̭sya ni॒mruci̭ | śraddhe॒ śraddhā̭paye॒ hamā᳚ || 68 ||
śra॒ddhā de॒vāna-dhi̭vaste | śra॒ddhā viśva̭ mi॒da-ñjaga̭t | śra॒ddhā-ṅkāma̭sya mā॒tara᳚m | ha॒viṣā̭ vardhayāmasi || 69a ||
32 brahma sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.10-2.8.8.11)
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā᳚t | visī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhāḥ | sa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || pi॒tā-vi॒rājā̭ mṛṣa॒bho-ra̭yī॒ṇām | a॒ntari̭kṣaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒ āvi̭veśa || 69b ||
tama॒rkaira॒bhya̭rccanti va॒thsam | brahma॒ santa॒-mbrahma̭ṇā va॒rdhaya̭ntaḥ || brahma̭ de॒vāna̭janayat | brahma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t ||
brahma̭ṇaḥ, kṣa॒tra-nnirmi̭tam | brahma̭ brāhma॒ṇa ā॒tmanā᳚ || a॒ntara̭smi-nni॒me lo॒kāḥ | a॒nta rviśva̭mi॒da-ñjaga̭t | brahmai॒va bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭha᳚m | tena॒ ko̭-'rhati॒ spardhi̭tum || 70 ||
brahmaṃ̭ de॒vā-straya̭strigṃśat | brahma̭-nnindra prajāpa॒tī | brahma̭naḥa॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | nā॒vī vā॒nta-ssa॒māhi̭tā || cata̭sra॒ āśāḥ॒ praca̭rantva॒-gnayaḥ̭ | i॒manno̭ ya॒jñanna̭yatu prajā॒nann |
ghṛ॒ta-mpinva̭nna॒ jaragṃ̭ su॒vīra᳚m | brahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnām || 71 ||
33 go sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.11)
āgāvo̭ agmannu॒ta bha॒dra-ma̭krann | sīda̭ntu go॒ṣṭhe-ra॒ṇaya̭ntva॒sme || pra॒jāva̭tīḥ puru॒ rūpā̭ i॒ha syuḥ | indrā̭ya pū॒rvī ru॒ṣaso॒ duhā̭nāḥ | indro॒ yajva̭ne pṛṇa॒te ca̭ śikṣati | upedda̭dāti॒ na sva-mmṷṣāyati | bhūyo̭ bhūyo ra॒yimida̭sya va॒rdhayanṋ | abhi̭nne khi॒lle nida̭dhāti deva॒yum |
na tā na̭śanti॒ na tā arvā᳚ || 72 ||
na tā na̭śanti॒ nada̭bhāti॒ taska̭raḥ | nainā̭ ami॒tro vyathi॒rā da̭dharṣati |
de॒vāgśca॒ yābhi॒-ryaja̭te॒ dadā̭ti ca | jyogittābhi̭ ssacate॒ gopa̭ti ssa॒ha || 72a ||
na tā arvā̭ re॒ṇu ka̭kāṭo aśnute | na sagg̭ skṛta॒tra-mupa̭yanti॒ tā a॒bhi |
u॒ru॒gā॒yama̭bhaya॒-ntasya॒ tā anṷ | gāvo॒ martya̭sya॒ vica̭ranti॒ yajva̭naḥ || 72b ||
(tai. brā. 2.8.8.12)
gāvo॒ bhago॒ gāva॒ indro̭ me acchāt | gāva॒ ssoma̭sya pratha॒masya̭ bha॒kṣaḥ |
i॒mā yā gāva॒-ssaja̭nāsa॒ indraḥ̭ | i॒cchāmī-ddhṛ॒dā mana̭sā-ci॒dindra᳚m |
yū॒ya-ṅgā̭vo medayathā kṛ॒śañci̭t | a॒ślī॒la-ñci̭-tkṛṇuthā su॒pratī̭kam || 73 ||
bha॒dra-ṅgṛ॒ha-ṅkṛ̭ṇutha bhadra vācaḥ | bṛ॒hadvo॒ vaya̭ ucyate sa॒bhāsṷ | pra॒jāva̭tī ssū॒yava̭sagṃ-ri॒śantīḥ᳚ | śu॒ddhā a॒pa ssṷprapā॒ṇe piba̭ntīḥ |
māva̭ ste॒na ī̭śata॒ māghaśagṃ̭saḥ | pari̭vo he॒tī ru॒drasya̭ vṛñjyāt | upe॒da-mṷpa॒-parca̭nam | ā॒su goṣūpa̭ pṛcyatām | upa̭rṣa॒bhasya॒ reta̭si | upe᳚ndra॒ tava̭ vī॒rye᳚ || 74 (24) ||
34 sūryā candramasā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.1)
tā sū᳚ryā candra॒masā̭ viśva॒-bhṛtta̭mā ma॒hat | tejo॒ vasṷmadrājato di॒vi | sāmā᳚tmānā carata ssāma-cā॒riṇā᳚ | yayo᳚rvra॒ta-nnama॒me jātṷ de॒vayoḥ᳚ | u॒bhāvantau॒ pari̭yāta॒ armyā᳚ | di॒vo na ra॒śmīg sta̭nu॒to-vya̭rṇa॒ve | u॒bhā bhṷva॒ntī bhuva̭nā ka॒vikra̭tū | sūryā॒ na ca॒ndrā ca̭rato ha॒tāma̭tī | patī᳚dyu॒ma-dvi̭śva॒-vidā̭ u॒bhā di॒vaḥ | sūryā̭ u॒bhā ca॒ndrama̭sā vicakṣa॒ṇā || 75 ||
vi॒śvavā̭rā varivo॒ bhā vare᳚ṇyā | tā no̭-'vata-mmati॒mantā॒ mahi̭vratā | vi॒śva॒vapa̭rī pra॒tara̭ṇā tara॒ntā | su॒va॒rvidā̭ dṛ॒śaye॒ bhūri̭ raśmī | sūryā॒ hi ca॒ndrā vasṷtve॒ṣa-da̭rśatā | ma॒na॒svino॒ 'bhānṷcara॒tonu॒-sandiva᳚m | a॒sya śravo̭ na॒dya̭ ssa॒pta bi̭bhrati | dyāvā॒ kṣāmā̭ pṛthi॒vī da̭rśa॒taṃ-va~puḥ̭ | a॒sme sū᳚ryā candra॒masā̭-'bhi॒cakṣe᳚ | śra॒ddheka-mi̭ndra carato vicartu॒ram || 76 ||
pū॒rvā॒pa॒ra-ñca̭rato mā॒ya yai॒tau | śiśū॒ krīḍa̭ntau॒ pari̭yāto adhva॒ram | viśvā᳚nya॒nyo bhuva̭nā 'bhi॒caṣṭe᳚ | ṛ॒tūna॒nyo vi॒dadha̭jjāyate॒ punaḥ̭ | hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsā॒gṃ॒ rājā᳚ | yāsāṃ᳚ de॒vā śśi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyata | āpo̭ bha॒drā āditpa̭śyāmi || 77 ||
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷ jā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ | a॒gniṃ-yā~ garbhaṃ̭ dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||
yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśyaṃ॒ janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒ yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || 77a ||
yāsāṃ᳚ de॒vā di॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣayyā a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||
śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvopa̭ spṛśata॒ tvaca̭-mme |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 77b ||
āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ ittāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭-maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann |
āditpa̭śyā myu॒tavā̭ śṛṇo॒myāmā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tarhi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || 77c ||
35 nāsadāsīya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.3-2.8.9.7)
nāsa̭dāsī॒nno sadā̭sītta॒dānī᳚m | nāsī॒drajo॒ no vyo̭mā-pa॒royat | kimā va̭rīvaḥ॒ kuha॒kasya॒ śarmanṋ | abhaṃḥ॒ kimā̭sī॒-dgaha̭na-ṅgabhī॒ram || 78 ||
na mṛ॒tyu-ra॒mṛta॒-ntarhi॒ na | rātri̭yā॒ ahna̭ āsī-tprake॒taḥ | ānī̭da vā॒tagg sva॒dhayā॒ tadeka᳚m | tasmā᳚ddhā॒nya-nna pa॒raḥ kiñca॒nāsa̭ |
tama̭ āsī॒-ttama̭sā gū॒ḍhamagre᳚ prake॒tam | sa॒li॒lagṃ sarva̭ mā i॒dam | tu॒cche nā॒bhvapi̭hitaṃ॒ ~yadāsī᳚t | tama̭sa॒s tanma̭hi॒nā jā̭ya॒taika᳚m |
kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t || 79 ||
sa॒ to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di-pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā |
ti॒ra॒ścīno॒ vita̭to ra॒śmi-rḙṣām | a॒dhasvi̭dā॒sī(3) du॒pari̭svidāsī(3)t |
re॒to॒dhā ā̭sa-nmahi॒māna̭ āsann | sva॒dhā a॒vastā॒-tpraya̭tiḥ pa॒rastā᳚t |
ko a॒ddhā vḙda॒ka i॒ha pravo̭cat | kuta॒ ājā̭tā॒ kuta̭ i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭiḥ |
a॒rvāg de॒vā a॒sya vi॒sarja̭nāya | athā॒ ko vḙda॒ yata̭ ā ba॒bhūva̭ || 80 ||
i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭi॒-ryata̭ āba॒bhūva̭ | yadi̭ vā da॒dhe yadi̭ vā॒ na |
yo a॒syāddhya̭kṣaḥ para॒me vyo̭mann | so a॒ṅgavḙda॒ yadi̭ vā॒ na veda̭ |
kiggsvi॒dvanaṃ॒ ka u॒sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ |
manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒tat | yada॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ | brahma॒vanaṃ॒ brahma॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ || manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā॒ vibra̭vīmi vaḥ | brahmā॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ || 81 ||
36 bhāgya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.7-2.8.9.9)
prā॒tara॒gni-mprā॒tarindragṃ̭ havāmahe | prā॒ta-rmi॒trā varṷṇā prā॒tara॒śvinā᳚ |
prā॒ta-rbhagaṃ̭ pū॒ṣaṇaṃ॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m | prā॒tassoma̭ mu॒ta ru॒dragṃ hṷvema || pra॒ta॒rjitaṃ॒ bhaga̭mu॒gragṃ hṷvema | va॒ya-mpu॒tramadi̭te॒ryo vi̭dha॒rtā | ā॒dhraści॒dya-mmanya̭māna-stu॒raści̭t | rājā̭ ci॒dya-mbhagaṃ̭ bha॒kṣītyāha̭ || 82 ||
bhaga॒praṇḙta॒-rbhaga॒satya̭rādhaḥ | bhage॒mā-ndhiya॒muda̭va॒ dada̭nnaḥ | bhaga॒praṇo̭ janaya॒ gobhi॒raśvaiḥ᳚ | bhaga॒ pranṛbhi̭-rnṛ॒vanta̭ssyāma || u॒tedānīṃ॒ bhaga̭vantassyāma | u॒ta prapi॒tva u॒ta maddhye॒ ahnā᳚m | u॒todi̭tā maghava॒n-thsūrya̭sya | va॒ya-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tau syā̭ma || bhaga̭ e॒va bhaga̭vāgṃ astu devāḥ | tena̭ va॒ya-mbhaga̭vanta ssyāma || 83 ||
tantvā̭ bhaga॒ sarva॒ ijjo̭havīmi | sano̭ bhaga pura e॒tā bha̭ve॒ha || sama̭dhva॒rā-yo॒ṣaso̭-'namanta | da॒dhi॒krāvḙva॒ śuca̭ye pa॒dāya̭ | a॒rvā॒cī॒naṃ-va~̭su॒vidaṃ॒ bhaga̭nnaḥ | ratha̭mi॒vāśvā̭ vā॒jina॒ āva̭hantu || aśvā̭vatī॒-rgoma̭tī-rna u॒ṣāsaḥ̭ | vī॒rava̭tī॒-ssada̭mucchantu bha॒drāḥ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā vi॒śvataḥ॒ prapī̭nāḥ | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭naḥ || 84 (25) ||
37 nakṣatra sūktaṃ
(tai. brā. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 nakṣatraṃ - kṛttikā devatā - agniḥ
a॒gnirnaḥ̭ pātu॒ kṛtti̭kāḥ | nakṣa̭tra-nde॒vami̭ndri॒yam | i॒damā̭sāṃvi~cakṣa॒ṇam | ha॒virā॒san jṷhotana | yasya॒ bhānti̭ ra॒śmayo॒ yasya̭ ke॒tavaḥ̭ | yasye॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sarvā᳚ | sa kṛtti̭kā bhira॒bhi-saṃ॒va~sā̭naḥ | a॒gnirno̭ de॒vassṷvi॒te da̭dhātu || 1 ||
37.2 nakṣatraṃ - rohiṇī devatā - prajāpatiḥ
pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī vḙtu॒ patnī᳚ | vi॒śvarṷ̄pā bṛha॒tī ci॒trabhā̭nuḥ || 85 ||
sā no̭ ya॒jñasya̭ suvi॒te da̭dhātu | yathā॒ jīvḙma śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ro॒hi॒ṇī de॒vyuda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ rū॒pāṇi̭ prati॒moda̭mānā | pra॒jāpa̭tigṃ ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒yā de॒vānā॒-mupa̭yātu ya॒jñam || 2 ||
37.3 nakṣatraṃ - mṛgaśīrṣaḥ devatā - somaḥ
somo॒ rājā̭ mṛgaśī॒ra॒.ṣeṇa॒ āganṋ | śi॒va-nnakṣa̭tra-mpri॒yama̭sya॒ dhāma̭ | ā॒pyāya̭māno bahu॒dhā janḙṣu | retaḥ̭ pra॒jāṃ-ya~ja̭māne dadhātu || 86 ||
yatte॒ nakṣa̭tra-mmṛgaśī॒r॒ṣamasti̭ | pri॒yagṃ rā̭ja-npri॒yata̭ma-mpri॒yāṇā᳚m | tasmai̭ te soma ha॒viṣā̭ vidhema | śanna̭ edhi dvi॒pade॒ śañcatṷṣpade || 3 ||
37.4 nakṣatraṃ - ārdrā devatā - rudraḥ
ā॒rdrayā̭ ru॒draḥ pratha̭mā na eti | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pati̭raghni॒yānā᳚m | nakṣa̭tramasya ha॒viṣā̭ vidhema | mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣa॒-nmota vī॒rān | he॒tī ru॒drasya॒ pari̭ṇo vṛṇaktu | ā॒rdrā nakṣa̭tra-ñjuṣatāgṃ ha॒virnaḥ̭ || 87 ||
pra॒mu॒ñcamā̭nau duri॒tāni॒ viśvā᳚ | apā॒ghaśagṃ̭ sannu-datā॒marā̭tim || 4 ||
37.5 nakṣatraṃ - punarvasu devatā - aditiḥ
puna̭rno de॒vyadi̭ti-sspṛṇotu | puna̭rvasū naḥ॒ puna॒retāṃ᳚-ya~॒jñam | puna̭rno de॒vā a॒bhiya̭ntu॒ sarve᳚ | punaḥ̭ punarvo ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | e॒vā na de॒vyadi̭tirana॒rvā | viśva̭sya bha॒rtrī jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā | puna̭rvasū ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒ya-nde॒vānā॒-mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ || 5 (88) ||
37.6 nakṣatraṃ - puṣyaḥ devatā - bṛhaspatiḥ
bṛha॒spatiḥ̭ pratha॒mañjāya̭mānaḥ | ti॒ṣya̭-nnakṣa̭trama॒bhi samba̭bhūva | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇuḥ | di॒śo nu॒ sarvā॒ abha̭yanno astu | ti॒ṣyaḥ̭ pu॒rastā̭du॒ta ma̭dhya॒to naḥ̭ | bṛha॒spati̭-rnaḥ॒ pari̭pātu pa॒ścāt | bādhḙ tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇutām | su॒vīrya̭sya॒ pata̭yasyāma || 6 ||
37.7 nakṣatraṃ -āśreṣaṃ devatā - sarpāḥ
i॒dagṃ sa॒rpebhyo̭ ha॒vira̭stu॒ juṣṭa᳚m | ā॒śre॒ṣā yeṣā̭ manu॒yanti॒ cetaḥ̭ || 89 ||
ye a॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīṃ-kṣi॒yanti̭ | tena̭ ssa॒rpāso॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | ye ro̭ca॒ne sūrya॒syāpi̭ sa॒rpāḥ | ye divaṃ̭ de॒vī-manṷsa॒ñcara̭nti | yeṣā̭māśre॒ṣā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tebhya̭-ssa॒rpebhyo॒ madhṷ-majjuhomi || 7 ||
37.8 nakṣatraṃ - maghā devatā - pitaraḥ
upa̭hūtāḥ pi॒taro॒ ye ma॒ghāsṷ | mano̭javasa-ssu॒kṛta̭-ssukṛ॒tyāḥ | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | sva॒dhābhi̭-rya॒jña-mpraya̭ta-ñjuṣantām || 90 ||
ye a̭gnida॒gdhā ye-'na̭gni-dagdhāḥ | yḙ-'mu~lo॒ka-mpi॒taraḥ̭ kṣi॒yanti̭ | yāgśca̭ vi॒dmayāgṃ ṷ ca॒ na pra̭vi॒dma | ma॒ghāsṷ ya॒jñagṃ sukṛ̭ta-ñjuṣantām || 8 ||
37.9 nakṣatraṃ - pūrvaphalgṷnī devatā - aryamā
gavāṃ॒ patiḥ॒ phalgṷnī-nāmasi॒ tvam | tada̭ryaman varuṇa mitra॒ cārṷ | tantvā̭ va॒yagṃ sa̭ni॒tāragṃ̭ sanī॒nām | jī॒vā jīva̭nta॒mupa॒ saṃvi~̭śema | yene॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sañji̭tā | yasya̭ de॒vā a̭nusaṃ॒ya~nti॒ cetaḥ̭ || 91 ||
a॒rya॒mā rājā॒-'jara॒stu vi̭ṣmān | phalgṷnīnā-mṛṣa॒bho ro̭ravīti || 9 ||
37.10 nakṣatraṃ - uttara pha̭lgunī devatā - bhagaḥ
śreṣṭho̭ de॒vānāṃ᳚ bhagavo bhagāsi | tattvā̭ viduḥ॒ phalgṷnī॒-stasya̭ vittāt | a॒smabhyaṃ̭-kṣa॒trama॒jaragṃ̭ su॒vīrya᳚m | goma॒daśva̭-va॒dupa॒sannṷ-de॒ha | bhago̭ha dā॒tā bhaga॒ itpra̭dā॒tā | bhago̭ de॒vīḥ phalgṷnī॒-rāvi̭veśa | bhaga॒syetta-mpra̭sa॒va-ṅga̭mema | yatra̭ de॒vai-ssa̭dha॒mādaṃ̭ madema | || 10/ 92 ||
37.11 nakṣatraṃ - hastaḥ devatā - savita
āyā̭tu de॒va-ssa̭vi॒to pa̭yātu | hi॒ra॒ṇyayḙna su॒vṛtā॒ rathḙna | vaha॒n॒. hastagṃ̭ su॒bhagaṃ̭ ~vidma॒nāpa̭sam | pra॒yaccha̭ntaṃ॒ papṷriṃ॒ puṇya॒maccha̭ | hastaḥ॒ praya̭ccha tva॒mṛtaṃ॒ ~vasī̭yaḥ | dakṣi̭ṇena॒ prati̭gṛbhṇīma enat |
dā॒tāra̭-ma॒dya sa̭vi॒tā vi̭deya | yo no॒ hastā̭ya prasu॒vāti̭ ya॒jñam || 11 ||
37.12 nakṣatraṃ - citrā devatā - tvaṣṭā
tvaṣṭā॒ nakṣa̭tra-ma॒bhyḙti ci॒trām | su॒bhagṃ sa̭saṃyu~va॒tigṃ roca̭mānām || 93 ||
ni॒ve॒śaya̭nna॒-mṛtā॒-nmartyāg̭śca | rū॒pāṇi̭ pi॒gṃ॒śa-nbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | tanna॒stvaṣṭā॒ tadṷ ci॒trā vica̭ṣṭām | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tannaḥ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīgṃ sanotu | gobhi̭rno॒ aśvai॒-ssama̭naktu ya॒jñam || 12 ||
37.13 nakṣatraṃ - svātī devatā - vāyuḥ
vā॒yu-rnakṣa̭tra-ma॒bhyḙti॒ niṣṭyā᳚m | ti॒gmaśṛṃ̭go vṛṣa॒bho rorṷvāṇaḥ | sa॒mī॒raya॒-nbhuva̭nā māta॒riśvā᳚ | apa॒ dveṣāgṃ̭si nudatā॒marā̭tīḥ || 94 ||
tanno̭ vā॒yastadu॒ niṣṭyā̭ śṛṇotu | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tanno̭ de॒vāso॒ anṷ jānantu॒ kāma᳚m | yathā॒ tarḙma duri॒tāni॒ viśvā᳚ || 13 ||
37.14 nakṣatraṃ - viśākhā devatā - indrāgnīḥ
dū॒ra-ma॒smacchatra̭vo yantu bhī॒tāḥ | tadi̭ndrā॒gnī kṛ̭ṇutāṃ॒ ta-dviśā̭khe | tanno̭ de॒vā anṷmadantu ya॒jñam | pa॒ścā-tpu॒rastā॒-dabha̭yanno astu | nakṣa̭trāṇā॒-madhi̭patnī॒ viśā̭khe | śreṣṭhā̭-vindrā॒gnī bhuva̭nasya go॒pau || 95 ||
viṣṷ̄ca॒-śśatrṷ̄napa॒bādha̭mānau | apa॒kṣudha̭-nnudatā॒marā̭tim | || 14 ||
37.15 paurṇamāsi
pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā᳚t | unma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyāṃ᳚ de॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭ntaḥ | u॒tta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām | pṛ॒thvī su॒varcā̭ yuva॒ti-ssa॒joṣāḥ᳚ | pau॒rṇa॒mā॒syuda̭gā॒-cchobha̭mānā | ā॒pyā॒ya-ya̭ntī duri॒tāni॒ viśvā᳚ | u॒ru-nduhāṃ॒ ya~ja̭mānāya ya॒jñam || 15/96 (26) ||
37.16 nakṣatraṃ - anūrādhā devatā - mitraḥ
ṛ॒ddhyāsma̭ ha॒vyai-rnama̭sopa॒sadya̭ | mi॒tra-nde॒va-mmi̭tra॒dheya̭nno astu | a॒nū॒rā॒dhān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ci॒traṃ-nakṣa̭tra॒-muda̭gā-tpu॒rastā᳚t | a॒nū॒rā॒dhāsa॒ iti॒ ya-dvada̭nti | tanmi॒tra ḙti pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ | hi॒ra॒ṇyayai॒-rvita̭tai-ra॒ntari̭kṣe || 16 ||
37.17 nakṣatraṃ - jyeṣṭhā devatā - indraḥ
indro᳚ jye॒ṣṭhā manu॒ nakṣa̭trameti | yasmi̭n vṛ॒traṃ-vṛ~̭tra॒ tūryḙ ta॒tāra̭ || 97 ||
tasmi̭n va॒ya-ma॒mṛtaṃ॒ duhā̭nāḥ | kṣudha̭ntarema॒ duri̭tiṃ॒ duri̭ṣṭim | pu॒ra॒nda॒rāya̭ vṛṣa॒bhāya̭ dhṛ॒ṣṇave᳚ | aṣā̭ḍhāya॒ saha̭mānāya mī॒ḍhuṣe᳚ | indrā̭ya jye॒ṣṭhā madhṷma॒dduhā̭nā | u॒ru-ṅkṛ̭ṇotu॒ yaja̭mānāya lo॒kam || 17 ||
37.18 nakṣatraṃ - mūlaṃ devatā - prajāpatiḥ
mūlaṃ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīṃ-vi~deya | parā᳚cyetu॒ nir-ṛ̭tiḥ parā॒cā | gobhi॒-rnakṣa̭tra-mpa॒śubhi॒-ssama̭ktam | aha̭-rbhūyā॒-dyaja̭mānāya॒ mahya᳚m || 98 ||
aha̭rno a॒dya sṷvi॒te da̭dhātu | mūlaṃ॒ nakṣa̭tra॒miti॒ ya-dvada̭nti | parā̭cīṃ-vā~॒cā nir-ṛ̭ti-nnudāmi | śi॒va-mpra॒jāyai̭ śi॒vama̭stu॒ mahya᳚m || 18 ||
37.19 nakṣatraṃ - pūrvāṣāḍhā devatā - āpaḥ
yā di॒vyā āpaḥ॒ paya̭sā sambabhū॒vuḥ | yā a॒ntari̭kṣa u॒ta pārthi̭vī॒ryāḥ |
yāsā̭maṣā॒ḍhā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu | yāśca॒ kūpyā॒ yāśca̭ nā॒dyā᳚-ssamu॒driyāḥ᳚ | yāśca̭ vaiśa॒ntīru॒ta prā̭sa॒cīryāḥ || 99 ||
yāsā̭maṣā॒ḍhā madhṷ bha॒kṣaya̭nti | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || 19 ||
37.20 nakṣatraṃ - uttarāṣāḍhā devatā - viśvedevaḥ
tanno॒ viśve॒ upa̭ śṛṇvantu de॒vāḥ | tada̭ṣā॒ḍhā a॒bhi saṃya~̭ntu ya॒jñam | tannakṣa̭tra-mprathatā-mpa॒śubhyaḥ̭ | kṛ॒ṣi-rvṛ॒ṣṭi-ryaja̭mānāya kalpatām | śu॒bhrāḥ ka॒nyā̭ yuva॒taya̭-ssu॒peśa̭saḥ | ka॒rma॒kṛta̭-ssu॒kṛto̭ vī॒ryā̭vatīḥ | viśvā᳚-nde॒vān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntīḥ | a॒ṣā॒ḍhāḥ kāma॒ mupa̭yāntu ya॒jñam || 20/100 ||
37.21 nakṣatraṃ - abhijida devatā - brahmā
yasmi॒-nbrahmā॒-'bhyaja̭ya॒-thsarva̭me॒tat | a॒muñca̭ lo॒ka mi॒damṷ̄ca॒ sarvaṃ᳚| tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-dvi॒jitya̭ | śriya̭-ndadhā॒tvahṛ̭ṇīyamānam | u॒bhau lo॒kau brahma̭ṇā॒ sañji̭te॒mau | tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-d
vica̭ṣṭām | tasmi̭n va॒ya-mpṛta̭nā॒ ssañja̭yema | tanno̭ de॒vāso॒ anṷjānantu॒ kāma᳚m || 21 ||
37.22 nakṣatraṃ - śravaṇaṃ devatā - viṣṇuḥ
śṛ॒ṇvanti̭ śro॒ṇā-ma॒mṛta̭sya go॒pām | puṇyā̭masyā॒ upa̭śṛṇomi॒ vāca᳚m || 101 ||
ma॒hī-nde॒vīṃ-vi~ṣṇṷpatnī majū॒ryām | pra॒tīcī̭ menāgṃ ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | tre॒dhā viṣṇṷ-rurugā॒yo vica̭krame | ma॒hī-ndivaṃ̭ pṛthi॒vī-ma॒ntari̭kṣam |
tacchro॒ṇaiti॒ śrava̭-i॒cchamā̭nā | puṇya॒gg॒ ślokaṃ॒ ~yaja̭mānāya kṛṇva॒tī || 22 ||
37.23 nakṣatraṃ - śraviṣṭā devatā - vasavaḥ
a॒ṣṭau de॒vā vasa̭vasso॒myāsaḥ̭ | cata̭sro de॒vī ra॒jarā॒-śśravi̭ṣṭhāḥ | te ya॒jña-mpā᳚ntu॒ raja̭saḥ pa॒rastā᳚t | saṃ॒va~॒thsa॒rīṇa̭-ma॒mṛtagg̭ sva॒sti || 102 ||
ya॒jña-nnaḥ̭ pāntu॒ vasa̭vaḥ pu॒rastā᳚t | da॒kṣi॒ṇa॒to̭-'bhiya̭ntu॒ śravi̭ṣṭhāḥ | puṇya॒nnakṣa̭trama॒bhi saṃvi~̭śāma | mā no॒ arā̭ti-ra॒ghaśa॒gṃ॒ sāganṋ || 23 ||
37.24 nakṣatraṃ - śatabhiṣak devatā - varuṇaḥ
kṣa॒trasya॒ rājā॒ varṷṇo-'dhirā॒jaḥ | nakṣa̭trāṇāgṃ śa॒tabhi̭ṣa॒g vasi̭ṣṭhaḥ | tau de॒vebhyaḥ̭ kṛṇuto dī॒rghamāyuḥ̭ | śa॒tagṃ sa॒hasrā̭ bheṣa॒jāni̭ dhattaḥ | ya॒jñanno॒ rājā॒ varṷṇa॒ upa̭yātu | tanno॒ viśvḙ a॒bhisaṃya~̭ntu de॒vāḥ || 103 ||
tanno॒ nakṣa̭tragṃ śa॒tabhi̭ṣag juṣā॒ṇam | dī॒rghamāyuḥ॒ prati̭ra-dbheṣa॒jāni̭ || 24 ||
37.25 nakṣatraṃ - pūrvaproṣṭhapadā devatā - ajayekapādaḥ
a॒ja eka̭pā॒-duda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ bhū॒tāni̭ prati॒ moda̭mānaḥ | tasya̭ de॒vāḥ pra̭sa॒vaṃ-ya~̭nti॒ sarve᳚ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒mṛta̭sya go॒pāḥ | vi॒bhrāja̭māna-ssamidhā॒na u॒graḥ | ā-'ntari̭kṣa-maruha॒da-ga॒ndyām | tagṃ sūrya̭-nde॒va-ma॒jameka̭pādam | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso॒ anṷyanti॒ sarve᳚ || 25 / 104 ||
37.26 nakṣatraṃ - uttaraproṣṭhapadā devatā - ahirbuddhniyaḥ
ahi̭ rbu॒ddhniyaḥ॒ pratha̭māna eti | śreṣṭho̭ de॒vānā̭mu॒ta mānṷṣāṇām | ta-mbrā᳚hma॒ṇā-sso̭ma॒pā-sso॒myāsaḥ̭ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒bhira̭kṣanti॒ sarve᳚ | ca॒tvāra॒ eka̭ma॒bhi karma̭ de॒vāḥ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāsa॒ iti॒ yān. vada̭nti | te bu॒ddhaniyaṃ̭ pari॒ṣadyagg̭ stu॒vantaḥ̭ | ahigṃ̭ rakṣanti॒ nama̭sopa॒sadya̭ || 26 ||
37.27 nakṣatraṃ - revatī devatā - pūṣā
pū॒ṣā re॒vatyanvḙti॒ panthā᳚m | pu॒ṣṭi॒patī̭ paśu॒pā vāja̭bastyau || 105 ||
i॒māni̭ ha॒vyā praya̭tā juṣā॒ṇā | su॒gairno॒ yānai॒rupa̭yātāṃ-ya~॒jñam | kṣu॒drā-npa॒śū-nra̭kṣatu re॒vatī̭ naḥ | gāvo̭ no॒ aśvā॒gṃ॒ anvḙtu pū॒ṣā | anna॒gṃ॒ rakṣa̭ntau bahu॒dhā virṷ̄pam | vājagṃ̭ sanutāṃ॒ ~yaja̭mānāya ya॒jñam || 27 ||
37.28 nakṣatraṃ - aśvinī devatā - aśvinī deva
tada॒śvinā̭-vaśva॒yujopa̭yātām | śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙbhi॒raśvaiḥ᳚ | svannakṣa̭tragṃ ha॒viṣā॒ yaja̭ntau | madhvā॒ sampṛ̭ktau॒ yajṷṣā॒ sama̭ktau || 106 ||
yau de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajaṷ havyavā॒hau | viśva̭sya dū॒tā-va॒mṛta̭sya go॒pau | tau nakṣa̭traṃ-jujuṣā॒ṇo-pa̭yātām | namo॒-'śvibhyāṃ᳚ kṛṇumo-'śva॒yugbhyā᳚m || 28 ||
37.29 nakṣatraṃ - apabharaṇī devatā - yamaḥ
apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu | ta-dya॒mo rājā॒ bhaga̭vā॒n॒. vica̭ṣṭām | lo॒kasya॒ rājā̭ maha॒to ma॒hān. hi | su॒gannaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒-nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ | yasmi̭nnena-ma॒bhyaṣiṃ̭canta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma | apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu || 29 ||
37.30 amāvāsi
ni॒veśa̭nī॒ yattḙ de॒vā ada̭dhuḥ |
ni॒veśa̭nī sa॒ṅgama̭nī॒ vasṷ̄nāṃ॒ ~viśvā̭ rū॒pāṇi॒ vasū᳚nyā-ve॒śaya̭ntī | sa॒ha॒sra॒po॒ṣagṃ su॒bhagā॒ rarā̭ṇā॒ sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā |
yattḙ de॒vā ada̭dhu-rbhāga॒dheya॒-mamā̭vāsye
saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sā no̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yinno̭ dhehi subhage su॒vīraṃ᳚ || 30/107 (27) ||
37.31 candramā
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭māno॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚-pyā॒yaya̭nti |
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒tu-ru॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ |
bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ |
yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti |
tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒ rāpyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
37.32 aho rātrī
ye virṷ̄pe॒ sama̭nasā saṃ॒vya~ya̭ntī | sa॒mā॒na-ntantuṃ̭ paritā-ta॒nāte᳚ |
vi॒bhū pra॒bhū a̭nu॒bhū vi॒śvato̭ huve | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭metam |
va॒ya-nde॒vī brahma̭ṇā saṃvi~dā॒nāḥ | su॒ratnā̭so de॒vavī̭tiṃ॒ dadhā̭nāḥ || 108 ||
a॒ho॒rā॒tre ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | ati̭ pā॒pmāna॒-mati̭muktyā gamema ||
37.33 uṣā
pratyṷva dṛśyāya॒tī | vyu॒cchantī̭ duhi॒tā di॒vaḥ | a॒po ma॒hī vṛ̭ṇute॒ cakṣṷṣā | tamo॒ jyoti̭ṣ-kṛṇoti sū॒narī᳚ |
udu॒ striyā᳚ssacate॒ sūryaḥ̭ | sa cā̭ u॒dyannakṣa̭tra marci॒mat |
tave dṷṣo॒ vyuṣi॒ sūrya̭sya ca | sambha॒ktena̭ gamemahi || 109 ||
37.34 nakṣatraḥ
tanno॒ nakṣa̭tra marci॒mat | bhā॒nu॒matteja̭ u॒cchara̭t | upa̭ ya॒jñami॒hāga̭mat | pranakṣa̭trāya de॒vāya̭ | indrā॒yendugṃ̭ havāmahe | sa na̭ ssavi॒tā sṷva-thsa॒nim | pu॒ṣṭi॒dāṃ-vī~॒rava̭ttamam ||
37.35 sūryaḥ
udu॒tya-ñci॒tram ||
udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m |
ci॒tra-nde॒vānā॒ muda̭gā॒danī̭kaṃ॒ cakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ || 110 ||
ā-'prā॒ dyāvā̭pṛ॒thivī a॒ntari̭kṣa॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca ||
37.36 aditiḥ
adi̭tirna uruṣyatu ma॒hīmū॒ṣu mā॒tara᳚m ||
adi̭tirna uruṣya॒-tvadi̭ti॒-śśarma̭ yacchatu | adi̭tiḥ pā॒tvagṃ ha̭saḥ ||
ma॒hīmū॒ṣu mā॒taragṃ̭ suvra॒tānā̭-mṛ॒tasya॒ patnī॒ mava̭se huvema |
tu॒vi॒kṣa॒trā-ma॒jara̭ntī murū॒cīgṃ su॒śarmā̭ṇa॒-madi̭tigṃ su॒praṇī̭tim |
37.37 viṣṇuḥ
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ pratadviṣṇuḥ̭ ||
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒-rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re ||
pratadviṣṇṷ stavate vī॒ryā̭ya | mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ | yasyo॒ruṣṷ tri॒ṣu vi॒krama̭ṇeṣu | adhi̭kṣi॒yanti॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ || 111 ||
37.38 agniḥ
a॒gni-rmū॒rdhā bhuvaḥ̭ ||
a॒gni-rmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒kutpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se
śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhānaṃ̭ dadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m |
37.39 anumata
anṷno॒-'dyānṷmati॒-ranvida̭numate॒ tvam ||
anṷno॒-'dyānṷmati rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ |
anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ |
37.40 havyavāhaḥ (agniḥ)
ha॒vya॒vāha॒gg॒ svi̭ṣṭam ||
ha॒vya॒vāha̭mabhi-māti॒ṣāha᳚m | ra॒kṣo॒haṇaṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇum |
jyoti̭ṣmantaṃ॒ dīdya̭taṃ॒ pura̭ndhim | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒ kṛta॒mā hṷvema |
svi̭ṣṭa magne a॒bhita-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya |
u॒runnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śan vibhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒ jara̭nna॒ āyuḥ̭ || 112/28 ||
38 nakṣatra upahoma mantrāḥ
(tai. brā. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 kṛttikā
a॒gnaye॒ svāhā॒ kṛtti̭kābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒bāṃyai~॒ svāhā̭ du॒lāyai॒ svāhā᳚ | ni॒ta॒tnyai svāhā॒ 'bhraya̭ntyai॒ svāhā᳚ | me॒ghaya̭ntyai॒ svāhā̭ va॒r॒ṣaya̭ntyai॒ svāhā᳚ | cu॒pu॒ṇīkā̭yai॒ svāhā᳚ ||
38.2 rohiṇī
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā̭ rohi॒ṇyai svāhā᳚ | roca̭mānāyai॒ svāhā᳚ pra॒jābhya॒ svāhā᳚ ||
38.3 mṛgaśī.rṣaḥ
somā̭ya॒ svāhā̭ mṛgaśī॒r॒ṣāya॒ svāhā᳚ | i॒nva॒kābhya॒ ssvāhauṣa̭dhībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ || 113 ||
38.4 ārdrā
ru॒drāya॒ svāhā॒-''rdrāyai॒ svāhā᳚ | pinva̭mānāyai॒ svāhā̭ pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.5 punarvasu
adi̭tyai॒ svāhā॒ puna̭rvasubhyām | svāhā bhū᳚tyai॒ svāhā॒ prajā᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.6 puṣyaḥ
bṛha॒spata̭ye॒ svāhā̭ ti॒ṣyā̭ya॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒va॒rca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.7 āśreṣa
sa॒rpebhya॒ ssvāhā᳚ ''śre॒ṣābhya॒ ssvāhā᳚ | da॒nda॒śūke᳚bhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.8 maghā
pi॒tṛbhya॒ ssvāhā̭ ma॒ghābhyaḥ̭ | svāhā̭ 'na॒ghābhya॒ ssvāhā̭ 'ga॒dābhyaḥ̭ | svāhā̭rundha॒tībhya॒ ssvāhā᳚ || 114 ||
38.9 pūrva pha̭lgunī
a॒rya॒mṇe svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.10 uttara pha̭lgunī
bhagā̭ya॒ svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā᳚ ||
38.11 hastaḥ
sa॒vi॒tre svāhā॒ hastā̭ya | svāhā̭ dada॒te svāhā̭ pṛṇa॒te | svāhā᳚ pra॒yaccha̭te॒ svāhā᳚ pratigṛbhṇa॒te svāhā᳚ ||
38.12 citrā
tvaṣṭre॒ svāhā̭ ci॒trāyai॒ svāhā᳚ | caitrā̭ya॒ svāhā᳚ pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.13 svāti
vā॒yave॒ svāhā॒ niṣṭyā̭yai॒ svāhā᳚ | kā॒ma॒cārā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.14 viśākhā
i॒ndrā॒gnibhyā॒g॒ svāhā॒ viśā̭khābhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.15 paurṇamāsi
pau॒rṇa॒mā॒syai svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 115 (29) ||
38.16 anūrādhā
mi॒trāya॒ svāhā̭-'nūrā॒dhebhya॒ ssvāhā᳚ | mi॒tra॒dheyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.17 jyeṣṭhā
indrā̭ya॒ svāhā᳚ jye॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ | jyaiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.18 mūlaṃ
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā॒ mūlā̭ya॒ svāhā᳚ | pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.19 pūrvāṣāḍhā
a॒dbhya ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒mu॒drāya॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.20 uttarāṣāḍhā
viśve᳚bhyo de॒vebhya॒ ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒na॒pa॒ja॒yyāya॒ svāhā॒ jityai॒ svāhā᳚ || 116 ||
38.21 abhijit
brahma̭ṇe॒ svāhā̭ 'bhi॒jite॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒lo॒kāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.22 śravaṇaṃ
viṣṇa̭ve॒ svāhā᳚ śro॒ṇāyai॒ svāhā᳚ | ślokā̭ya॒ svāhā᳚ śru॒tāya॒ svāhā᳚ ||
38.23 śraviṣṭhā
vasṷbhya॒ ssvāhā॒ śravi̭ṣṭhābhya॒ ssvāhā᳚ | agrā̭ya॒ svāhā॒ parī᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.24 śatabhiṣak
varṷṇāya॒ svāhā̭ śa॒tabhi̭ṣaje॒ svāhā᳚ | bhe॒ṣa॒jebhya॒ ssvāhā ᳚ ||
38.25 pūrva proṣṭhapadā
a॒jāyaika̭pade॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ || 117 ||
teja̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.26 uttara proṣṭhapadā
aha̭ye bu॒dhniyā̭ya॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.27 revati
pū॒ṣṇe svāhā̭ re॒vatyai॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.28 aśvinī
a॒śvibhyā॒g॒ svāhā᳚ 'śva॒yugbhyā॒g॒ svāhā ᳚| śrotrā̭ya॒ svāhā॒ śrutyai॒ svāhā᳚ ||
38.29 apabharaṇi
ya॒māya॒ svāhā̭ 'pa॒bhara̭ṇībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.30 amāvāsi
a॒ma॒vā॒syā̭yai॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ''ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 118 (30) ||
38.31 candramā
ca॒ndrama̭se॒ svāhā᳚ pratī॒dṛśyā̭yai॒ svāhā᳚ | a॒ho॒rā॒trebhya॒ ssvāhā᳚-'rdhamā॒sebhya॒ ssvāhā᳚ | māse᳚bhya॒ ssvāha॒rtubhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒va॒nthsa॒rāya॒ svāhā᳚ ||
38.32 aho rātrī
ahne॒ svāhā॒ rātri̭yai॒ svāhā᳚ | ati̭muktyai॒ svāhā᳚ ||
38.33 uṣā
u॒ṣase॒ svāhā॒ vyṷṣṭyai॒ svāhā᳚ | vyū॒ṣuṣyai॒ svāhā᳚ vyu॒cchantyai॒ svāhā᳚ | vyṷṣṭāyai॒ svāhā᳚ ||
38.34 nakṣatraḥ
nakṣa̭trāya॒ svāho̭deṣyate॒ svāhā᳚ || 119 ||
u॒dya॒te svāho-di̭tāya॒ svāhā᳚ | hara̭se॒ svāhā॒ bhara̭se॒ svāhā᳚ |
bhrāja̭se॒ svāhā॒ teja̭se॒ svāhā᳚ | tapa̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.35 sūryaḥ
sūryā̭ya॒ svāhā॒ nakṣa̭trebhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.36 aditiḥ
adi̭tyai॒ svāhā᳚ prati॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.37 viṣṇuḥ
viṣṇa̭ve॒ svāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā᳚ | pra॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ || 120 ||
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣaṃ
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣam | ji॒ṣṇo raśva̭sya vā॒jinaḥ̭ | su॒ra॒bhi no॒ mukhā̭ kara॒t | praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat | āpo॒hiṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo va̭śśi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ | tasmā॒ ara̭ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 121 (32) ||
39 varuṇa sūktaṃ
(tai. saṃ. 1.5.11.3)
udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ma॒sma-davā̭dha॒maṃ-vi~ma̭dhya॒magg śra̭thāya |
athā ̭va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || (tai. saṃ. 1.2.8.1 )
asta̭bhnā॒ddhyā-mṛ̭ṣa॒bho a॒ntari̭kṣa॒-mami̭mīta-vari॒māṇa̭-mpṛthi॒vyā
ā-'sī̭da॒dviśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrā-ḍviśvettāni॒ varṷṇasya vra॒tāni̭ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
yatkiñce॒daṃ-va~̭ruṇa॒ daivye॒ janḙ-'bhidro॒ha-mma̭nu॒ṣyā᳚-ścarā̭masi |
aci̭ttī॒-yattava॒-dharmā̭ yuyopi॒ma-māna॒stasmā॒ dena̭so deva rīriṣaḥ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
ki॒ta॒vāso॒ yadri̭ri॒purna dī॒vi yadvā̭ ghā sa॒tya-mu॒tayanna vi॒dma |
sarvā॒tāviṣya̭ śithi॒reva̭ de॒vāthā̭te-syāma varuṇa pri॒yāsaḥ̭ || (tai. saṃ. 1.5.11.3)
ava̭te॒heḍo̭ varuṇa॒ namo̭bhi॒rava̭ ya॒jñe-bhi̭rīmahe ha॒virbhiḥ̭ |
kṣaya̭nna॒ smabhya̭ masura-praceto॒ rāja॒nnenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛ॒tāni̭ || (tai. saṃ. 2.1.11.6)
tatvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒ stadāśā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃ sa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || 122 (33) ||
40 pavamāna sūktaṃ
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷjā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ |
a॒gniṃyā~ garbhaṃ̭dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśya॒n janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsāṃ᳚ de॒vādi॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣaṃyā~ a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvo-pa̭spṛśata॒ tvaca̭mem |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 123 (34) ||
(tai. brā. 1.4.8.1)
pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā | pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭
vodhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ | jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒-kratū॒gṃ॒ ranṷ || 124 ||
yattḙ pa॒vitra̭-ma॒rciṣi̭ | agne॒ vita̭ta-manta॒rā | brahma॒ tena̭ punīmahe | u॒bhābhyāṃ᳚ deva savitaḥ | pa॒vitrḙṇa sa॒vena̭ ca | i॒da-mbrahma̭ punīmahe |
vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yorayī॒ṇām || 125 ||
vai॒śvā॒na॒ro ra॒śmibhi̭rmā punātu | vātaḥ̭ prā॒ṇenḙ ṣi॒ro ma̭yo॒ bhūḥ |
dyāvā̭pṛthi॒vī paya̭sā॒ payo̭bhiḥ | ṛ॒tāva̭rī ya॒jñiyḙ mā punītām | bṛ॒hadbhi̭-ssavi ta॒stṛbhiḥ̭ | varṣi̭ṣṭhai--rdeva॒manma̭bhiḥ | agne॒ dakṣaiḥ᳚ punāhimā | yena̭ de॒vā apṷnata | ye nāpo̭ di॒vyaṅkaśaḥ̭ | tena̭ di॒vyena॒ brahma̭ṇā || 126 ||
i॒da-mbrahma̭ punīmahe | yaḥ pā̭vamā॒nī-ra॒ddhayeti̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | sarva॒gṃ॒ sa pū॒tama̭śnāti | sva॒di॒ta-mmā̭ta॒riśva̭nā | pā॒va॒mā॒nī॒ryo a॒ddhayeti̭ |
ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | tasmai॒ sara̭svatī duhe | kṣī॒ragṃ sa॒rpi rmadhṷ̄da॒kam | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ || 127 ||
su॒dughā॒hi paya̭svatīḥ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ | brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | pā॒va॒mā॒nī-rdi̭śantu naḥ | i॒maṃ ṃlo~॒kamatho̭ a॒mum | kāmā॒n-thsama̭rdhyantu naḥ | de॒vīrde॒vai-ssa॒mā bhṛ̭tāḥ | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ | su॒dughā॒hi ghṛ̭ta॒ścutaḥ̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ || 128 ||
brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | yena̭ de॒vāḥ pa॒vitrḙṇa | ā॒tmānaṃ̭ pu॒nate॒ sadā᳚ | tena̭ sa॒hasra̭ dhāreṇa | pā॒va॒mā॒nyaḥ pṷnantu mā | prā॒jā॒pa॒tya-mpa॒vitra᳚m | śa॒todyā̭magṃ hira॒ṇmaya᳚m | tena̭ brahma॒ vido̭ va॒yam | pū॒ta-mbrahma̭ punīmahe | indra̭-ssunī॒tī sa॒ha mā̭ punātu | soma̭-ssva॒styā varṷṇa-ssa॒mīcyā᳚ | ya॒mo rājā᳚ pramṛ॒ṇābhiḥ̭ punātumā | jā॒tavḙdā mo॒rjaya̭ntyā punātu | o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ || 129 ||
(tai. brā. 3.5.11.1)
tacchaṃ॒~yorā vṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚sva॒sti-ra̭stunaḥ | sva॒sti-rmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śanno̭ astu dvi॒pade᳚ | śañcatṷṣpade || 130 (36) ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
41 āyuṣya sūktaṃ
yo brahmābrahmaṇa ujjabhāra prāṇèśvaraḥ (yo brahmā brahmaṇa ujjahāra prāṇai-śśiraḥ) kṛttivāsāḥ pinākī |
īśāno devassana āyurdadhātu tasmai juhomi haviṣā ghṛtena || 1 ||
vibhrājamāna-ssarirasya maddhyād rocamāno gharmarucirya āgāt |
sa mṛtyupāśā-napanudya ghorā-nihāyuṣeṇo ghṛtamattu devaḥ || 2 ||
brahmajyotir brahmapatnīṣu garbhaṃ-ya~mādadhā-tpururūpa-ñjayantam |
suvarṇarambha-graha-markamarcya-ntamāyuṣe vardhayāmo ghṛtena || 3 ||
śriyaṃ-la~kṣmī-maupalāṃ ambiṅkā-ṅgāṃ ṣaṣṭīñca yāmindrasenetyudāhuḥ |
tāṃ-vi~dyā-mbrahmayonigṃ sarūpā-mihāyuṣe tarpayāmo ghṛtena || 4 ||
dākṣāyaṇya-ssarvayonya ssuyonya-ssahasraśo viśva rūpā virūpāḥ |
sasūnava-ssapataya-ssayūthyā āyuṣeṇo ghṛtamida-ñjuṣantām || 5 ||
divyā gaṇā bahurūpāḥ purāṇā āyuśchido naḥ pramathnantu vīrān |
tebhyo juhomi bahudhā ghṛtena mā naḥ prajāgṃ rīriṣo mota vīrān || 6 ||
ekaḥ purastāt ya ida-mbabhūva yato babhūva bhuvanasya gopāḥ |
yamapyeti bhuvanagṃ sāmparāye sa no havir ghṛta-mihāyuṣe'ttu devaḥ || 7 ||
vasū-nrudrānā-dityā-nmaruto'tha sāddhyān ṛbhūn yakṣā-ngandharvāgṃśca pitṛgṃśca viśvān |
bhṛgūn-thsarpāgṃścā-ṅgigaraso'tha sarvā-nghṛtagṃ hutvā svāyuṣyā mahayāma śaśvat || 8 ||
viṣṇo॒ tvanno॒ anta̭ma॒-śśarma̭yaccha sahantya |
prate॒ dhārā̭ madhu॒ścuta॒ uthsa̭nduhrate॒ akṣi̭tam || (tai. saṃ. 3.1.10) ||
namo brahmaṇe namo astvagnaye namah pṛthivyai namah òṣadhībhyaḥ |
namo vāce namo vācaspata̭ye namo viṣṇave bṛhate karomi || (tai. ara. 2.1.2) ||
(eva-ntriḥ)
yadakṣarapadabhraṣṭa-mmātrāhīna-ntu yadbhavet |
tatsarva-ṅkṣamyatā-ndeva nārāyaṇa namo'stute ||
visarga bindu mātrāṇi padapādākṣarāṇi ca |
nyūnātiriktaṃ-ya~tkiñcidabhigīrbhirudīryatè ||
ā॒bhir gī॒rbhir yadato̭na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭te śyāma |
brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ māhā̭sīt |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || (tai. ara. 4.4.2)
hariḥ om | śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
o-ntatsat brahmārpaṇamastu ||
ityudakaśāntimantrāḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.