Udaka Shanti (punyaha Vachanam) — Gujarati Script

1 કલશ પ્રતિષ્ઠાપન પ્રયોગ મન્ત્રાઃ

બ્રહ્મ॑જજ્ઞા॒ન-મ્પ્ર॑થ॒મ-મ્પુ॒રસ્તા॒-દ્વિસી॑મ॒ત-સ્સુ॒રુચો॑ વે॒ન આ॑વઃ ।

સ બુ॒ધ્નિયા॑ ઉપ॒મા અ॑સ્ય વિ॒ષ્ઠા-સ્સ॒તશ્ચ॒ યોનિ॒-મસ॑તશ્ચ॒ વિવઃ॑ ।

નાકે॑ સુપ॒ર્ણ મુપ॒ય-ત્પત॑ન્તગ્ં હૃ॒દા વેન॑ન્તો અ॒ભ્યચ॑ક્ષ-તત્વા ।

હિર॑ણ્યપક્ષં॒-વઁરુ॑ણસ્ય દૂ॒તં-યઁ॒મસ્ય॒ યોનૌ॑ શકુ॒ન-મ્ભુ॑ર॒ણ્યુમ્ ।

આપ્યા॑યસ્વ॒ સમે॑તુ તે વિ॒શ્વતઃ॑ સોમ॒ વૃષ્ણિ॑યમ્ । ભવા॒ વાજ॑સ્ય સઙ્ગ॒થે ।

યો રુ॒દ્રો અ॒ગ્નૌ યો અ॒ફ્સુ ય ઓષ॑ધીષુ॒ યો રુ॒દ્રો વિશ્વા॒

ભુવ॑ના-ઽઽવિ॒વેશ॒ તસ્મૈ॑ રુ॒દ્રાય॒ નમો॑ અસ્તુ । 1 (અપ ઉપસ્પૃશ્ય)

ઇ॒દં-વિઁષ્ણુ॒ ર્વિચ॑ક્રમે ત્રે॒ધા નિદ॑ધે પ॒દમ્ । સમૂ॑ઢમસ્ય પાગ્ં સુ॒રે ।

ઇન્દ્રં॒-વિઁશ્વા॑ અવીવૃધન્-થ્સમુ॒દ્રવ્ય॑ચસ॒-ઙ્ગિરઃ॑ ।

ર॒થીત॑મગ્ં રથી॒નાં-વાઁજા॑ના॒ગ્ં॒ સત્પ॑તિ॒-મ્પતિ᳚મ્ ।

આપો॒ વા ઇ॒દંગ્ં સર્વં॒-વિઁશ્વા॑ ભૂ॒તાન્યાપઃ॑ પ્રા॒ણા વા આપઃ॑ પ॒શવ॒ આપો-ઽન્ન॒માપો-ઽમૃ॑ત॒માપ॑-સ્સ॒મ્રાડાપો॑ વિ॒રાડાપ॑-સ્સ્વ॒રાડાપ॒-શ્છન્દા॒ગ્॒શ્યાપો॒ જ્યોતી॒ગ્॒ષ્યાપો॒ યજૂ॒ગ્॒ષ્યાપ॑-સ્સ॒ત્યમાપ॒-સ્સર્વા॑ દે॒વતા॒ આપો॒ ભૂર્ભુવ॒સ્સુવ॒રાપ॒ ઓમ્ । 2

અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ । શ્ર॒દ્ધા વા આપઃ॑ । શ્ર॒દ્ધામે॒વારભ્ય॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ ।

અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।

ય॒જ્ઞો વા આપઃ॑ । ય॒જ્ઞમે॒વારભ્ય॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ । અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।

વજ્રો॒ વા આપઃ॑ । વજ્ર॑મે॒વ ભ્રાતૃ॑વ્યેભ્યઃ પ્ર॒હૃત્ય॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ ।

અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।

આપો॒ વૈ ર॑ક્ષો॒ઘ્નીઃ । રક્ષ॑સા॒મપ॑હત્યૈ । અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।

આપો॒ વૈ દે॒વાના᳚-મ્પ્રિ॒ય-ન્ધામ॑ । દે॒વાના॑મે॒વ પ્રિ॒ય-ન્ધામ॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ । અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।

આપો॒ વૈ સર્વા॑ દે॒વતાઃ᳚ । દે॒વતા॑ એ॒વારભ્ય॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ ।

અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।

આપો॒ વૈ શા॒ન્તાઃ । શા॒ન્તાભિ॑રે॒વાસ્ય॒ શુચગ્ં॑ શમયતિ । દે॒વો વઃ॑

સવિ॒તો-ત્પુ॑ના॒ત્વ-ચ્છિ॑દ્રેણ પ॒વિત્રે॑ણ॒ વસો॒સ્સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મિભિઃ॑ ॥ 3

2 વેદારમ્ભે સર્વસાધારણ્યેન જપ્યાઃ મન્ત્રાઃ

ઓ-મ્ભૂઃ તથ્સ॑વિ॒તુ-ર્વરે᳚ણ્યમ્ । ઓ-મ્ભુવઃ॑ ભર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધીમહિ । ઓગ્ં સુવઃ॑ ધિયો॒ યોનઃ॑ પ્રચો॒દયા᳚ત્ ।

ઓ-મ્ભૂઃ તથ્સ॑વિ॒તુ-ર્વરે᳚ણ્યમ્ । ભર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધીમહિ । ઓ-મ્ભુવઃ ધિયો॒ યોનઃ॑ પ્રચો॒દયા᳚ત્ ।

ઓગ્ં સુવઃ॑ તથ્સ॑વિ॒તુ-ર્વરે᳚ણ્યં॒ ભર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધીમહિ । ધિયો॒ યોનઃ॑ પ્રચો॒દયા᳚ત્ । ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ।

3 વેદાદયઃ

અ॒ગ્નિમી᳚લે પુ॒રોહિ॑તં-ય॒જ્ઞસ્ય॑

દે॒વમૃ॒ત્વિજ᳚મ્ । હોતા᳚રં રત્ન॒ ધાત॑મમ્ ।

ઇ॒ષે ત્વો॒ર્જેત્વા॑ વા॒યવ॑સ્સ્થો પા॒યવ॑સ્થ દે॒વો વ॑સ્સવિ॒તા પ્રાર્પ॑યતુ॒ શ્રેષ્ઠ॑તમાય॒ કર્મ॑ણે ।

અગ્ન॒ આયા॑હિ વી॒તયે॑ ગૃણા॒નો હ॒વ્યદા॑તયે । નિહોતા॑ સથ્સિ બ॒ર્॒હિષિ॑ ।

શન્નો॑ દે॒વીર॒ભિષ્ટ॑ય॒ આપો॑ ભવન્તુ પી॒તયે᳚ । શં-યોઁર॒ભિસ્ર॑વન્તુ નઃ ॥ 1 (1) ॥

4 રક્ષોઘ્નં

કૃ॒ણુ॒ષ્વ પાજઃ॒ પ્રસિ॑તિ॒ન્ન પૃ॒થ્વીં-યાઁ॒હિ રાજે॒ વામ॑વા॒ગ્ં॒ ઇભે॑ન । તૃ॒ષ્વીમનુ॒ પ્રસિ॑તિં-દ્રૂણા॒નો-ઽસ્તા॑-ઽસિ॒ વિદ્ધ્ય॑ ર॒ક્ષસ॒ સ્તપિ॑ષ્ઠૈઃ । તવ॑ ભ્ર॒માસ॑ આશુ॒યા પ॑તં॒ ત્યનુ॑સ્પૃશ-ધૃષ॒તા શોશુ॑ચાનઃ । તપૂગ્॑ષ્યગ્ને જુ॒હ્વા॑ પતં॒-ગાનસ॑ન્દિતો॒ વિસૃ॑જ॒ વિષ્વ॑ ગુ॒લ્કાઃ । પ્રતિ॒સ્પશો॒ વિસૃ॑જ॒-તૂર્ણિ॑તમો॒ ભવા॑ પા॒યુર્વિ॒શો અ॒સ્યા અદ॑બ્ધઃ ॥ 2 ॥

યોનો॑ દૂ॒રે અ॒ઘશગ્ં॑સો॒યો અન્ત્યગ્ને॒ માકિ॑ષ્ટે॒ વ્યથિ॒રા દ॑ધર્ષીત્ । ઉદ॑ગ્ને તિષ્ઠ॒ પ્રત્યા ત॑નુષ્વ॒ન્ય॑મિત્રાગ્ં॑ ઓષતા-ત્તિગ્મહેતે । યો નો॒ અરા॑તિગ્ં સમિધાન ચ॒ક્રે ની॒ચા તન્ધ॑ક્ષ્યત॒ સન્ન શુષ્ક᳚મ્ । ઊ॒ર્ધ્વો ભ॑વ॒ પ્રતિ॑ વિ॒ધ્યા-ધ્ય॒સ્મદા॒ વિષ્કૃ॑ણુષ્વ॒ દૈવ્યા᳚ન્યગ્ને । અવ॑સ્થિ॒રા ત॑નુહિ યાતુ॒ જૂના᳚-ઞ્જા॒મિમજા॑મિં॒ પ્રમૃ॑ણીહિ॒ શત્રૂન્॑ ॥ 3 ॥

સતે॑ જાનાતિ સુમ॒તિં-યઁ॑ વિષ્ઠ॒ય ઈવ॑તે॒ બ્રહ્મ॑ણે ગા॒તુમૈર॑ત્ । વિશ્વા᳚ન્યસ્મૈ સુ॒દિના॑નિ રા॒યો દ્યુ॒મ્નાન્ય॒ર્યો વિદુરો॑ અ॒ભિદ્યૌ᳚ત્ । સેદ॑ગ્ને અસ્તુ સુ॒ભગ॑ સ્સુ॒દાનુ॒-ર્યસ્ત્વા॒ નિત્યે॑ન હ॒વિષા॒ ય ઉ॒ક્થૈઃ । પિપ્રી॑ષતિ॒ સ્વ આયુ॑ષિ દુરો॒ણે વિશ્વેદ॑સ્મૈ સુ॒દિના॒-સા-ઽસ॑દિ॒ષ્ટિઃ । અર્ચા॑મિતે સુમ॒તિ-ઙ્ઘોષ્ય॒ર્વાખ્-સન્તે॑ વા॒ વાતા॑ જરતા મિ॒યઙ્ગીઃ ॥ 4 ॥

સ્વશ્વા᳚સ્ત્વા સુ॒રથા॑ મર્જયે-મા॒સ્મે ક્ષ॒ત્રાણિ॑ ધારયે॒ર-નુ॒દ્યૂન્ । ઇ॒હ ત્વા॒ ભૂર્યા ચ॑રે॒દુપ॒ત્મ-ન્દોષા॑વસ્ત-ર્દીદિ॒વાગ્ં સ॒મનુ॒દ્યૂન્ । ક્રીડ॑ન્તસ્ત્વા સુ॒મન॑સ સ્સપેમા॒ભિ દ્યુ॒મ્ના ત॑સ્થિ॒વાગ્ંસો॒ જના॑નામ્ ।

યસ્ત્વા॒ સ્વશ્વ॑સ્સુહિર॒ણ્યો અ॑ગ્ન ઉપ॒યાતિ॒ વસુ॑મતા॒ રથે॑ન । તસ્ય॑ ત્રા॒તા ભ॑વસિ॒ તસ્ય॒ સખા॒ યસ્ત॑ આતિ॒થ્ય મા॑નુ॒ષગ્ જુજો॑ષત્ ॥ 5 ॥

મ॒હોરુ॑જામિ બ॒ન્ધુતા॒ વચો॑ ભિ॒સ્તન્મા॑ પિ॒તુર્ગોત॑મા॒દ ન્વિ॑યાય । ત્વન્નો॑ અ॒સ્ય વચ॑સ-શ્ચિકિદ્ધિ॒ હોત॑ર્યવિષ્ઠ સુક્રતો॒ દમૂ॑નાઃ । અસ્વ॑પ્ન જસ્ત॒રણ॑ય સ્સુ॒શેવા॒ અત॑ન્દ્રાસો-ઽવૃ॒કા અશ્ર॑મિષ્ઠાઃ । તે પા॒યવઃ॑ સ॒ધ્રિય॑ઞ્ચો નિ॒ષદ્યાગ્ને॒ તવ॑ નઃ પાન્ત્વમૂર । યે પા॒યવો॑ મામતે॒ય-ન્તે॑ અગ્ને॒ પશ્ય॑ન્તો અ॒ન્ધ-ન્દુ॑રિ॒તાદ ર॑ક્ષન્ન્ ।

ર॒રક્ષ॒ તાન્-થ્સુ॒કૃતો॑ વિ॒શ્વવે॑દા॒ દિફ્સ॑ન્ત॒ ઇદ્રિ॒પવો॒ નાહ॑ દેભુઃ ॥ 6 ॥

ત્વયા॑ વ॒યગ્ં સ॑ધ॒ન્ય॑-સ્ત્વોતા॒ સ્તવ॒ પ્રણી᳚ત્ય શ્યામ॒ વાજાન્॑ । ઉ॒ભાશગ્ં સા॑ સૂદય સત્યતા તે-ઽનુષ્ઠુ॒યા કૃ॑ણુહ્ય-હ્રયાણ ।

અ॒યા તે॑ અગ્ને સ॒મિધા॑ વિધેમ॒ પ્રતિ॒સ્તોમગ્ં॑ શ॒સ્યમા॑ન-ઙ્ગૃભાય । દહા॒શસો॑ ર॒ક્ષસઃ॑ પા॒હ્ય॑સ્મા-ન્દ્રુ॒હો નિ॒દો મિ॑ત્રમહો અવ॒દ્યાત્ । ર॒ક્ષો॒હણં॑ ઁવા॒જિન॒માજિ॑ ઘર્મિ મિ॒ત્ર-મ્પ્રથિ॑ષ્ઠ॒ મુપ॑યામિ॒ શર્મ॑ । શિશા॑નો અ॒ગ્નિઃ ક્રતુ॑ભિ॒ સ્સમિ॑દ્ધ॒-સ્સનો॒ દિવા॒ સ રિ॒ષઃ

પા॑તુ॒ નક્ત᳚મ્ ॥ 7 ॥

વિજ્યોતિ॑ષા બૃહ॒તા ભા᳚ત્ય॒ગ્નિ રા॒વિ-ર્વિશ્વા॑નિ કૃણુતે મહિ॒ત્વા । પ્રાદે॑વીર્મા॒યા સ્સ॑હતે દુ॒રેવા॒ શ્શિશી॑તે॒ શૃઙ્ગે॒ રક્ષ॑સે વિ॒નિક્ષે᳚ ।

ઉ॒તસ્વા॒નાસો॑ દિ॒વિષ॑ન્ત્વ॒ગ્ને સ્તિ॒ગ્માયુ॑ધા॒ રક્ષ॑સે॒ હન્ત॒ વા ઉ॑ ।

મદે॑ ચિદસ્ય॒ પ્રરુ॑જન્તિ॒ ભામા॒ નવ॑રન્તે પરિ॒બાધો॒ અદે॑વીઃ ॥ 8 (2) ॥

5 ઇન્દ્ર સૂક્તં

ઇન્દ્રં॑ ઁવો વિ॒શ્વત॒સ્પરિ॒ હવા॑મહે॒ જને᳚ભ્યઃ । અ॒સ્માક॑મસ્તુ॒ કેવ॑લઃ । ઇન્દ્ર॒-ન્નરો॑ ને॒મધિ॑તા હવન્તે॒ યત્પાર્યા॑ યુ॒નજ॑તે॒ ધિય॒સ્તાઃ । શૂરો॒ નૃષા॑તા॒ શવ॑સશ્ચકા॒ ન આ ગોમ॑તિ વ્ર॒જે ભ॑જા॒ ત્વન્નઃ॑ । ઇ॒ન્દ્રિ॒યાણિ॑ શતક્રતો॒ યા તે॒ જને॑ષુ પ॒ઞ્ચસુ॑ । ઇન્દ્ર॒ તાનિ॑ ત॒ આ વૃ॑ણે । અનુ॑તે દાયિ મ॒હ ઇ॑ન્દ્રિ॒યાય॑ સ॒ત્રાતે॒ વિશ્વ॒મનુ॑ વૃત્ર॒હત્યે᳚ ॥ 9 ॥

અનુ॑ ક્ષ॒ત્રમનુ॒ સહો॑ યજ॒ત્રેન્દ્ર॑ દે॒વેભિ॒રનુ॑ તે નૃ॒ષહ્યે᳚ । આયસ્મિ᳚ન્-થ્સ॒પ્તવા॑સ॒વા સ્તિષ્ઠ॑ન્તિ સ્વા॒રુહો॑ યથા ।

ઋષિ॑ર્હ દીર્ઘ॒ શ્રુત્ત॑મ॒ ઇન્દ્ર॑સ્ય ઘ॒ર્મો અતિ॑થિઃ । આ॒માસુ॑ પ॒ક્વમૈર॑ય॒ આ સૂર્યગ્ં॑ રોહયો દિ॒વિ । ઘ॒ર્મન્ન સામ॑ન્તપતા સુવૃ॒ક્તિભિ॒-ર્જુષ્ટં॒ ગિર્વ॑ણ સે॒ગિરઃ॑ । ઇન્દ્ર॒મિ-દ્ગા॒થિનો॑ બૃ॒હદિન્દ્ર॑ મ॒ર્કેભિ॑ ર॒ર્કિણઃ॑ । ઇન્દ્રં॒ ઁવાણી॑રનૂષત ॥ 10 ॥

ગાય॑ન્તિત્વા ગાય॒ત્રિણોર્ચં॑ ત્ય॒ર્ક મ॒ર્કિણઃ॑ । બ્ર॒હ્માણ॑સ્ત્વા શતક્રત॒-વુદ્વ॒ગ્ં॒ શમિ॑વ યે મિરે । અ॒ગ્ં॒હો॒મુચે॒ પ્રભ॑રેમા મની॒ષા મો॑ષિષ્ઠ॒-દાવ્ને॑ સુમ॒તિ-ઙ્ગૃ॑ણા॒નાઃ ।

ઇ॒દમિ॑ન્દ્ર॒ પ્રતિ॑ હ॒વ્ય-ઙ્ગૃ॑ભાય સ॒ત્યાસ્સ॑ન્તુ॒ યજ॑માનસ્ય॒ કામાઃ᳚ । વિ॒વેષ॒યન્મા॑ ધિ॒ષણા॑ જ॒જાન॒ સ્તવૈ॑ પુ॒રા પાર્યા॒દિન્દ્ર॒ મહ્નઃ॑ । અગ્ંહ॑સો॒ યત્ર॑ પી॒પર॒દ્યથા॑ નો ના॒વેવ॒ યાન્ત॑ મુ॒ભયે॑ હવન્તે ॥ 11 ॥

પ્રસ॒મ્રાજ॑-મ્પ્રથ॒મ મ॑ધ્વ॒-રાણા॑મગ્ં હો॒ મુચં॑ ઁવૃષ॒ભં-યઁ॒જ્ઞિયા॑નામ્ ।

અ॒પાન્ન-પા॑તમશ્વિના॒ હય॑ન્ત મ॒સ્મિન્ન॑ર ઇન્દ્રિ॒ય-ન્ધ॑ત્ત॒મોજઃ॑ । વિન॑ ઇન્દ્ર॒ મૃધો॑ જહિ ની॒ ચા ય॑ચ્છ પૃતન્ય॒તઃ । અ॒ધ॒સ્પ॒દ-ન્તમી᳚-ઙ્કૃધિ॒ યો અ॒સ્માગ્ં અ॑ભિ॒દાસ॑તિ ।

ઇન્દ્ર॑ક્ષ॒ત્રમ॒ભિ વા॒મમોજો ઽજા॑યથા વૃષભ ચર.ષણી॒નામ્ । અપા॑નુદો॒ જન॑મમિત્ર॒ યન્ત॑ મુ॒રુ-ન્દે॒વેભ્યો॑ અકૃણોરુ લો॒કમ્ ।

મૃ॒ગો ન ભી॒મઃ કુ॑ચ॒રો ગિ॑રિ॒ષ્ઠાઃ પ॑રા॒વત॒ આજ॑ગામા॒-પર॑સ્યાઃ ॥ 12 ॥

સૃ॒કગ્ં સ॒ગ્ં॒ શાય॑ પ॒વિમિ॑ન્દ્ર તિ॒ગ્મં-વિઁશત્રૂ᳚-ન્તાડિ॒ વિમૃધો॑ નુદસ્વ ।

વિશત્રૂ॒ન્॒. વિમૃધો॑નુદ॒ વિવૃ॒ત્રસ્ય॒ હનૂ॑ રુજ । વિમ॒ન્યુમિ॑ન્દ્ર ભામિ॒તો॑ ઽમિત્ર॑સ્યાભિ॒ દાસ॑તઃ ।

ત્રા॒તાર॒મિન્દ્ર॑ મવિ॒તાર॒ મિન્દ્ર॒ગ્ં॒ હવે॑ હવે સુ॒હવ॒ગ્ં॒ શૂર॒મિન્દ્ર᳚મ્ ।

હુ॒વે નુ શ॒ક્ર-મ્પુ॑રુહૂ॒ત મિન્દ્રગ્ગ્॑ સ્વ॒સ્તિ નો॑ મ॒ઘવા॑ ધા॒ત્વિન્દ્રઃ॑ ॥ 13 ॥

મા તે॑ અ॒સ્યાગ્ં સ॑હસાવ॒-ન્પરિ॑ષ્ટા વ॒ઘાય॑ ભૂમ હરિવઃ પરા॒દૈ ।

ત્રાય॑સ્વનો ઽવૃ॒કેભિ॒-ર્વરૂ॑થૈ॒ સ્તવ॑ પ્રિ॒યાસ॑ સ્સૂ॒રિષુ॑ સ્યામ । અન॑વસ્તે॒ રથ॒મશ્વા॑ય તક્ષ॒ન્-ત્વષ્ટા॒ વજ્રં॑ પુરુહૂત દ્યુ॒મન્ત᳚મ્ ।

બ્ર॒હ્માણ॒ ઇન્દ્રં॑ મ॒હય॑ન્તો અ॒ર્કૈરવ॑ર્ધય॒-ન્નહ॑યે॒ હન્ત॒ વા ઉ॑ ।

વૃષ્ણે॒ યત્તે॒ વૃષ॑ણો અ॒ર્કમર્ચા॒ નિન્દ્ર॒ ગ્રાવા॑ણો॒ અદિ॑તિ-સ્સ॒જોષાઃ᳚ ।

અ॒ન॒શ્વાસો॒ યે પ॒વયો॑-ઽર॒થા ઇન્દ્રે॑ષિતા અ॒ભ્યવ॑ર્ત-ન્ત॒દસ્યૂન્॑ ॥ 14 (3) ॥

(તૈ. અર. 6.1.9; તૈ. સં. 1.4.41.1; તૈ. સં. 1.4.42.1)

યત॑ ઇન્દ્ર॒ ભયા॑મહે॒ તતો॑ નો॒ અભ॑ય-ઙ્કૃધિ ।

મઘ॑વન્ ચ્છ॒ગ્ધિ તવ॒ તન્ન॑ ઊ॒તયે॒ વિદ્વિષો॒ વિમૃધો॑ જહિ । સ્વ॒સ્તિ॒દા વિ॒શસ્પતિ॑-ર્વૃત્ર॒હા વિમૃધો॑ વ॒શી । વૃષેન્દ્રઃ॑ પુ॒ર એ॑તુ ન સ્સ્વસ્તિ॒દા અ॑ભય-ઙ્ક॒રઃ ॥ 15અ ॥

મ॒હાગ્ં ઇન્દ્રો॒ વજ્ર॑ બાહુ ષ્ષોડ॒શી શર્મ॑ યચ્છતુ । સ્વ॒સ્તિ નો॑ મ॒ઘવા॑ કરોતુ॒ હન્તુ॑ પા॒પ્માનં॒ યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॑ । સ॒જોષા॑ ઇન્દ્ર॒ સગ॑ણો મ॒રુદ્ભિ॒ સ્સોમં॑ પિબ વૃત્રહન્ ચ્છૂર વિ॒દ્વાન્ । જ॒હિ શત્રૂ॒ગ્ં॒ રપ॒મૃધો॑-નુદ॒સ્વાથા ભ॑ય-ઙ્કૃણુહિ વિ॒શ્વતો॑ નઃ ॥ 15બ્ (4) ॥

6 યે દેવાઃ

યે દે॒વાઃ પુ॑ર॒સ્સદો॒-ઽગ્નિ ને᳚ત્રા,

દક્ષિણ॒સદો॑ ય॒મને᳚ત્રા,

પશ્ચા॒થ્સદ॑ સ્સવિ॒તૃ ને᳚ત્રા,

ઉત્તર॒સદો॒ વરુ॑ણનેત્રા,

ઉપરિ॒ષદો॒ બૃહ॒સ્પતિ॑ નેત્રા,

રક્ષો॒હણ॒સ્તે નઃ॑ પાન્તુ॒ તે નો॑-ઽવન્તુ॒ તેભ્યો॒ નમ॒સ્તેભ્ય॒ સ્સ્વાહા॒

-ઽગ્નયે॑ રક્ષો॒ઘ્ને સ્વાહા॑,

ય॒માય॑ સવિ॒ત્રે ,

વરુ॑ણાય॒ બૃહ॒સ્પત॑યે॒

દુવ॑સ્વતે રક્ષો॒ઘ્ને સ્વાહા᳚ ॥ 16 (5) ॥

7 યે દેવાઃ (અનુષઙ્ગં)

યે દે॒વાઃ પુ॑ર॒સ્સદો॒-ઽગ્નિ ને᳚ત્રા રક્ષો॒હણ॒સ્તેનઃ॑ પાન્તુ॒ તે નો॑-ઽવન્તુ॒

તેભ્યો॒ નમ॒સ્તેભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । યે દે॒વા દ॑ક્ષિણ॒સદો॑ ય॒મ ને᳚ત્રા રક્ષો॒હણ॒સ્તેનઃ॑ પાન્તુ॒ તે નો॑-ઽવન્તુ॒

તેભ્યો॒ નમ॒સ્તેભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । યે દે॒વાઃ પ॑શ્ચા॒થ્સદ॑ સ્સવિ॒તૃ ને᳚ત્રા રક્ષો॒હણ॒સ્તેનઃ॑ પાન્તુ॒ તે નો॑-ઽવન્તુ॒ તેભ્યો॒ નમ॒સ્તેભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । યે દે॒વા ઉ॑ત્તર॒સદો॒ વરુ॑ણનેત્રા રક્ષો॒હણ॒સ્તેનઃ॑ પાન્તુ॒ તે નો॑-ઽવન્તુ॒

તેભ્યો॒ નમ॒સ્તેભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । યે દે॒વા ઉ॑પરિ॒ષદો॒ બૃહ॒સ્પતિ॑ નેત્રા રક્ષો॒હણ॒સ્તેનઃ॑ પાન્તુ॒ તે નો॑-ઽવન્તુ॒ તેભ્યો॒ નમ॒સ્તેભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । અગ્નયે॑ રક્ષો॒ઘ્ને સ્વાહા᳚ । ય॒માય॑ રક્ષો॒ઘ્ને સ્વાહા᳚ । સવિ॒ત્રે ર॑ક્ષો॒ઘ્ને સ્વાહા᳚ । વરુ॑ણાય રક્ષો॒ઘ્ને સ્વાહા᳚ । બૃહ॒સ્પત॑યે॒ દુવ॑સ્વતે રક્ષો॒ઘ્ને સ્વાહા᳚ ॥ 16આ (5આ) ॥

8 આયુષ્કામેષ્ટિ મન્ત્રાઃ

અ॒ગ્નિરાયુ॑ષ્મા॒ન્થ્સ વન॒સ્પતિ॑ભિ॒-રાયુ॑ષ્મા॒-ન્તેન॒ત્વા-ઽઽયુ॒ષા-ઽઽયુ॑ષ્મન્ત-ઙ્કરોમિ॒,

સોમ॒ આયુ॑ષ્મા॒ન્થ્સ ઓષ॑ધીભિર્,

ય॒જ્ઞ આયુ॑ષ્મા॒ન્થ્સ દક્ષિ॑ણાભિ॒ર્,

બ્રહ્માયુ॑ષ્મ॒ત્ત-દ્બ્રા᳚હ્મ॒ણૈ-રાયુ॑ષ્મદ્,

દે॒વા આયુ॑ષ્મન્ત॒સ્તે॑ ઽમૃતે॒ના યુ॑ષ્મન્ત॒સ્તેન॒ત્વા

-ઽઽયુ॒ષા-ઽઽયુ॑ષ્મન્ત-ઙ્કરોમિ ॥ 17 (6) ॥

9 આયુષ્કામેષ્ટિ મન્ત્રાઃ (અનુષઙ્ગં)

અ॒ગ્નિરાયુ॑ષ્મા॒ન્થ્સ વન॒સ્પતિ॑ભિ॒ રાયુ॑ષ્મા॒-ન્તેન॒ત્વા ઽઽયુ॒ષા-ઽઽયુ॑ષ્મન્ત-ઙ્કરોમિ । સોમ॒ આયુ॑ષ્મા॒ન્થ્સ ઓષ॑ધીભિ॒રાયુ॑ષ્મા॒-ન્તેન॒ત્વા

-ઽઽયુ॒ષા-ઽઽયુ॑ષ્મન્ત-ઙ્કરોમિ । ય॒જ્ઞ આયુ॑ષ્મા॒ન્થ્સ દક્ષિ॑ણાભિ॒રાયુ॑ષ્મા॒-ન્તેન॒ત્વા

-ઽઽયુ॒ષા-ઽઽયુ॑ષ્મન્ત-ઙ્કરોમિ ।

બ્રહ્માયુ॑ષ્મ॒ત્ત-દ્બ્રા᳚હ્મ॒ણૈ-રાયુ॑ષ્મ॒-ત્તેન॒ત્વા ઽઽયુ॒ષા-ઽઽયુ॑ષ્મન્તં

કરોમિ । દે॒વા આયુ॑ષ્મન્ત॒સ્તે॑ ઽમૃતે॒-નાયુ॑ષ્મન્ત॒સ્તેન॒ત્વા

-ઽઽયુ॒ષા-ઽઽયુ॑ષ્મન્ત-ઙ્કરોમિ ॥ 17આ(6આ) ॥

10 અગ્ંહોમુચ મન્ત્રાઃ

યા વા॑મિન્દ્રા વરુણા યત॒વ્યા॑ ત॒નૂસ્તયે॒ મમગ્ંહ॑સો મુઞ્ચતં॒ ,

ઁયા વા॑મિન્દ્રા વરુણા સહ॒સ્યા॑, રક્ષ॒સ્યા॑, તેજ॒સ્યા॑,

ત॒નૂસ્તયે॒ મમગ્ંહ॑સો મુઞ્ચતં॒,

ઁયો વા॑મિન્દ્રા વરુણા વ॒ગ્નૌ સ્રામ॒સ્તં-વાઁ॑ મે॒તેના વ॑યજે॒,

યો વા॑મિન્દ્રા વરુણા દ્વિ॒પાથ્સુ॑ પ॒શુષુ॒, ચતુ॑ષ્પાથ્સુ,

ગો॒ષ્ઠે, ગૃ॒હે-, ષ્વ॒ફ્સોષ॑ધીષુ॒, વન॒સ્પતિ॑ષુ॒,

સ્રામ॒સ્તં-વાઁ॑ મે॒તેના વ॑યજે ॥ 18 (7) ॥

11 અગ્ંહોમુચ મન્ત્રાઃ (અનુષઙ્ગં)

યા વા॑મિન્દ્રા વરુણા યત॒વ્યા॑ ત॒નૂસ્તયે॒ મમગ્ંહ॑સો મુઞ્ચતમ્ ।

યા વા॑મિન્દ્રા વરુણા સહ॒સ્યા॑ ત॒નૂસ્તયે॒ મમગ્ંહ॑સો મુઞ્ચતમ્ ।

યા વા॑મિન્દ્રા વરુણા રક્ષ॒સ્યા॑ ત॒નૂસ્તયે॒ મમગ્ંહ॑સો મુઞ્ચતમ્ । યા વા॑મિન્દ્રા વરુણા તેજ॒સ્યા॑ ત॒નૂસ્તયે॒ મમગ્ંહ॑સો મુઞ્ચતમ્ ।

યો વા॑મિન્દ્રા વરુણા વ॒ગ્નૌ સ્રામ॒સ્તં-વાઁ॑મે॒ તેના વ॑યજે ।

યો વા॑મિન્દ્રા વરુણા દ્વિ॒પાથ્સુ॑ પ॒શુષુ॒ સ્રામ॒સ્તં-વાઁ॑મે॒ તેના વ॑યજે ।

યો વા॑મિન્દ્રા વરુણા॒ ચતુ॑ષ્પાથ્સુ પ॒શુષુ॒ (ચતુ॑ષ્પાથ્સુ॒)સ્રામ॒સ્તં-વાઁ॑મે॒ તેના વ॑યજે । યો વા॑મિન્દ્રા વરુણા ગો॒ષ્ઠે સ્રામ॒સ્તં-વાઁ॑મે॒ તેના વ॑યજે ।

યો વા॑મિન્દ્રા વરુણા ગૃ॒હેષુ॒ સ્રામ॒સ્તં-વાઁ॑મે॒ તેના વ॑યજે ।

યો વા॑મિન્દ્રા વરુણા॒-ઽફ્સુ સ્રામ॒સ્તં-વાઁ॑મે॒ તેના વ॑યજે ।

યો વા॑મિન્દ્રા વરુ॒ણૌષ॑ધીષુ॒ સ્રામ॒સ્તં-વાઁ॑મે॒ તેના વ॑યજે ।

યો વા॑મિન્દ્રા વરુણા॒ વન॒સ્પતિ॑ષુ॒ સ્રામ॒સ્તં-વાઁ॑મે॒ તેના વ॑યજે ॥ (18આ) (7આ)

12 શાસ્તૃ સૂક્તં (આપ્યં)

અગ્ને॑ યશસ્વિ॒ન્॒. યશ॑સે॒ મમ॑ર્પ॒યેન્દ્રા॑વતી॒ મપ॑ચિતી મિ॒હાવ॑હ । અ॒ય-મ્મૂ॒ર્ધા પ॑રમે॒ષ્ઠી સુ॒વર્ચા᳚-સ્સમા॒નાના॑ મુત્ત॒મ શ્લો॑કો અસ્તુ । ભ॒દ્ર-મ્પશ્ય॑ન્ત॒ ઉપ॑સેદુ॒રગ્રે॒ તપો॑ દી॒ક્ષા મૃષ॑ય સ્સુવ॒ર્વિદઃ॑ । તતઃ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્બલ॒મોજ॑શ્ચ જા॒ત-ન્તદ॒સ્મૈ દે॒વા અ॒ભિસન્ન॑-મન્તુ । ધા॒તા વિ॑ધા॒તા પ॑ર॒મોત સ॒ન્દૃ-ક્પ્ર॒જાપ॑તિઃ પરમે॒ષ્ઠી વિ॒રાજા᳚ । સ્તોમા॒-શ્ચન્દાગ્ં॑સિ નિ॒વિદો॑મ આહુરે॒તસ્મૈ॑ રા॒ષ્ટ્રમ॒ભિ-સન્ન॑મામ । અ॒ભ્યાવ॑ર્તદ્ધ્વ॒-મુપ॒મેત॑ સા॒કમ॒યગ્ં શા॒સ્તા-ઽધિ॑પતિર્વો અસ્તુ । અ॒સ્ય વિ॒જ્ઞાન॒મનુ॒સગ્ં-ર॑ભદ્ધ્વમિ॒મ-મ્પ॒શ્ચાદનુ॑ જીવાથ॒ સર્વે᳚ ॥ 19 (8) ॥

13 રાષ્ટ્રભૃતં

ઋ॒તા॒ષા-ડૃ॒તધા॑મા॒-ઽગ્નિ-ર્ગ॑ન્ધ॒ર્વસ્ત-સ્યૌષ॑ધયો-ઽફ્સ॒રસ॒

ઊર્જો॒ નામ॒ સ ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા॑તુ॒ તા ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા᳚ન્તુ॒

તસ્મૈ॒ સ્વાહા॒ તાભ્ય॒ સ્સ્વાહા॑ ,

સગ્ંહિ॒તો વિ॒શ્વસા॑મા॒ સૂર્યો॑ ગન્ધ॒ર્વ-સ્તસ્ય॒ મરી॑ચયો-ઽફ્સ॒રસ॑ આ॒યુવ॑ ,

સ્સુષુ॒મ્ન સ્સૂર્ય॑ રશ્મિ-શ્ચ॒ન્દ્રમા॑ ગન્ધ॒ર્વ-સ્તસ્ય॒ નક્ષ॑ત્રાણ્ય-

ફ્સ॒રસો॑ બે॒કુર॑યો,

ભુ॒જ્યુસ્સુ॑પ॒ર્ણો ય॒જ્ઞો ગ॑ન્ધ॒ર્વ-સ્તસ્ય॒ દક્ષિ॑ણા અફ્સ॒રસ॑ સ્ત॒વાઃ,

પ્ર॒જાપ॑તિ-ર્વિ॒શ્વક॑ર્મા॒ મનો॑ ગન્ધ॒ર્વસ્તસ્ય॑-ર્ખ્સા॒માન્ય॑-ફ્સ॒રસો॒ વહ્ન॑ય,

ઇષિ॒રો વિ॒શ્વ વ્ય॑ચા॒ વાતો॑ ગન્ધ॒ર્વ-સ્તસ્યાપો᳚ ઽફ્સ॒રસો॑ મુ॒દા,

ભુવ॑નસ્ય પતે॒ યસ્ય॑ત ઉ॒પરિ॑ ગૃ॒હા ઇ॒હ ચ॑ ।

સ નો॑ રા॒સ્વાજ્યા॑નિગ્ં રા॒યસ્પોષગ્ં॑ સુ॒વીર્યગ્ં॑ સંવઁથ્સ॒રીણાગ્॑ સ્વ॒સ્તિમ્ ।

પ॒ર॒મે॒ષ્ઠ્યધિ॑પતિ-ર્મૃ॒ત્યુ-ર્ગ॑ન્ધ॒ર્વ-સ્તસ્ય॒ વિશ્વ॑મફ્સ॒રસો॒ ભુવ॑,

સ્સુક્ષિ॒થિ- સ્સુભૂ॑તિ-ર્ભદ્ર॒કૃ-થ્સુવ॑ર્વા-ન્પ॒ર્જન્યો॑ ગન્ધ॒ર્વ-સ્તસ્ય॑

વિ॒દ્યુતો᳚ ઽફ્સ॒રસો॒ રુચો॑,

દૂ॒રે હે॑તિર-મૃડ॒યો મૃ॒ત્યુ-ર્ગ॑ન્ધ॒ર્વ-સ્તસ્ય॑ પ્ર॒જા અ॑ફ્સ॒રસો॑ ભી॒રુવઃ॒,

ચારુઃ॑ કૃપણ કા॒શી કામો॑ ગન્ધ॒ર્વ-સ્તસ્યા॒ધયો᳚ ઽફ્સ॒રસ॑ શ્શા॒ચય॑ન્તી॒ર્,

નામ॒ સ ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા॑તુ તા ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા᳚ન્તુ॒ તસ્મૈ॒ સ્વાહા॒

તાભ્ય॒ સ્સ્વાહા॒,

સ નો॑ ભુવનસ્ય પતે॒ યસ્ય॑ત ઉ॒પરિ॑ ગૃ॒હા ઇ॒હ ચ॑ । ઉ॒રુ બ્રહ્મ॑ણે॒-ઽસ્મૈ ક્ષ॒ત્રાય॒ મહિ॒ શર્મ॑ યચ્છ ॥ 20 (9) ॥

14 રાષ્ટ્રભૃતં (અનુષઙ્ગં)

ઋ॒તા॒ષા-ડૃ॒તધા॑મા॒-ઽગ્નિ-ર્ગ॑ન્ધ॒ર્વસ્સ-ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા॑તુ॒

તસ્મૈ॒ સ્વાહા᳚ । તસ્યૌષ॑ધયો-ઽફ્સ॒રસ॒ ઊર્જો॒ નામ॒ તા ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા᳚ન્તુ॒ તાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥

સગ્ંહિ॒તો વિ॒શ્વસા॑મા॒ સૂર્યો॑ ગન્ધ॒ર્વસ્સ ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા॑તુ॒

તસ્મૈ॒ સ્વાહા᳚ । તસ્ય॒ મરી॑ચયો-ઽફ્સ॒રસ॑ આ॒યુવો॒ નામ॒ તા ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા᳚ન્તુ॒ તાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥

સુષુ॒મ્નસ્સૂર્ય॑-રશ્મિશ્ચ॒ન્દ્રમા॑ ગન્ધ॒ર્વસ્સ ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા॑તુ॒

તસ્મૈ॒ સ્વાહા᳚ । તસ્ય॒ નક્ષ॑ત્રાણ્ય ઽફ્સ॒રસો॑ બે॒કુર॑યો॒ નામ॒ તા

ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા᳚ન્તુ॒ તાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥

ભુ॒જ્યુસ્સુ॑પ॒ર્ણો ય॒જ્ઞો ગ॑ન્ધ॒ર્વસ્સ ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા॑તુ॒ તસ્મૈ॒ સ્વાહા᳚ । તસ્ય॒ દક્ષિ॑ણા અફ્સ॒રસ॑ સ્ત॒વા નામ॒ તા ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા᳚ન્તુ॒ તાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥

પ્ર॒જાપ॑તિ-ર્વિ॒શ્વક॑ર્મા॒ મનો॑ ગન્ધ॒ર્વસ્સ ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા॑તુ॒

તસ્મૈ॒ સ્વાહા᳚ । તસ્ય॑ર્-ખ્સા॒માન્ય॑-ઽફ્સ॒રસો॒ વહ્ન॑યો॒ નામ॒ તા ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા᳚ન્તુ॒ તાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥

ઇષિ॒રો વિ॒શ્વવ્ય॑ચા॒ વાતો॑ ગન્ધ॒ર્વસ્સ ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા॑તુ॒

તસ્મૈ॒ સ્વાહા᳚ । તસ્યાપો᳚-ઽફ્સ॒રસો॑ મુ॒દા નામ॒ તા ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑

ક્ષ॒ત્ર-મ્પા᳚ન્તુ॒ તાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥ ભુવ॑નસ્ય પતે॒ યસ્ય॑ત ઉ॒પરિ॑ ગૃ॒હા ઇ॒હ ચ॑ ।

સ નો॑ રા॒સ્વાજ્યા॑નિગ્ં રા॒યસ્પોષગ્ં॑ સુ॒વીર્યગ્ં॑ સંવઁથ્સ॒રીણાગ્॑

સ્વ॒સ્તિગ્ગ્ સ્વાહા᳚ ॥

પ॒ર॒મે॒ષ્ઠ્યધિ॑પતિ-ર્મૃ॒ત્યુ-ર્ગ॑ન્ધ॒ર્વસ્સ ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા॑તુ॒

તસ્મૈ॒ સ્વાહા᳚ । તસ્ય॒ વિશ્વ॑મફ્સ॒રસો॒ ભુવો॒ નામ॒ તા ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા᳚ન્તુ॒ તાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥

સુક્ષિ॒થિ-સ્સુભૂ॑તિ-ર્ભદ્ર॒કૃ-થ્સુવ॑ર્વા-ન્પ॒ર્જન્યો॑ ગન્ધ॒ર્વસ્સ

ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા॑તુ॒ તસ્મૈ॒ સ્વાહા᳚ । તસ્ય ॑વિ॒ધ્યુતો᳚-ઽફ્સ॒રસો॒ રુચો॒ નામ॒ તા ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા᳚ન્તુ॒ તાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥

દૂ॒રે હે॑તિર મૃડ॒યો મૃ॒ત્યુ-ર્ગ॑ન્ધ॒ર્વસ્સ ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા॑તુ॒

તસ્મૈ॒ સ્વાહા᳚ । તસ્ય॑ પ્ર॒જા અ॑ફ્સ॒રસો॑ ભી॒રુવો॒ નામ॒ તા ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા᳚ન્તુ॒ તાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥ ચારુઃ॑ કૃપણ કા॒શી કામો॑ ગન્ધ॒ર્વસ્સ ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા॑તુ॒

તસ્મૈ॒ સ્વાહા᳚ । તસ્યા॒ધયો᳚ ઽફ્સ॒રસ॑ શ્શો॒ચય॑ન્તિ॒-ર્નામ॒ તા ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પા᳚ન્તુ॒ તાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥

સ નો॑ ભુવનસ્યપતે॒ યસ્ય॑ત ઉ॒પરિ॑ ગૃ॒હા ઇ॒હ ચ॑ ।ઉ॒રુ બ્રહ્મ॑ણે॒-ઽસ્મૈ ક્ષ॒ત્રાય॒ મહિ॒ શર્મ॑ યચ્છ॒ સ્વાહા᳚ ॥ (20આ) (9આ)

15 સર્પ સૂક્તં

નમો॑ અસ્તુ સ॒ર્પેભ્યો॒ યે કે ચ॑ પૃથિ॒વી મનુ॑ । યે અ॒ન્તરિ॑ક્ષે॒ યે દિ॒વિ તેભ્ય॑ સ્સ॒ર્પેભ્યો॒ નમઃ॑ । યે॑-ઽદો રો॑ચ॒ને દિ॒વો યે વા॒ સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મિષુ॑ । યેષા॑મ॒ફ્સુ સદઃ॑ કૃ॒ત-ન્તેભ્ય॑ સ્સ॒ર્પેભ્યો॒ નમઃ॑ । યા ઇષ॑વો યાતુ॒ ધાના॑નાં॒ ઁયે વા॒ વન॒સ્પતી॒ગ્ં॒ રનુ॑ । યે વા॑-ઽવ॒ટેષુ॒ શેર॑તે॒ તેભ્ય॑ સ્સ॒ર્પેભ્યો॒ નમઃ॑ ॥ 21 (10) ॥

16 પઞ્ચચોડાઃ

અ॒ય-મ્પુ॒રો હરિ॑કેશ॒ સ્સૂર્ય॑રશ્મિ॒-સ્તસ્ય॑ રથગૃ॒થ્સશ્ચ॒ રથૌ॑જાશ્ચ સેનાનિ

ગ્રામ॒ણ્યૌ॑ પુઞ્જિકસ્થ॒લા ચ॑ કૃતસ્થ॒લા ચા᳚ફ્સ॒રસૌ॑ યાતુ॒ ધાના॑ હે॒તી રક્ષાગ્ં॑સિ॒ પ્રહે॑તિ ,

ર॒ય-ન્દ॑ક્ષિ॒ણા વિ॒શ્વ ક॑ર્મા॒ તસ્ય॑ રથ સ્વ॒નશ્ચ॒ રથે॑-ચિત્રશ્ચ સેનાનિ

ગ્રામ॒ણ્યૌ॑ મેન॒કા ચ॑ સહજ॒ન્યા ચા᳚-ઽફ્સ॒રસૌ॑ દં॒ષ્ણવઃ॑ પ॒શવો॑ હે॒તિઃ પૌરુ॑ષેયો વ॒ધઃ પ્રહે॑તિ,

ર॒ય-મ્પ॒શ્ચા-દ્વિ॒શ્વ-વ્ય॑ચા॒ સ્તસ્ય॒ રથ॑ પ્રોત॒શ્ચા-સ॑મરથશ્ચ સેનાનિ

ગ્રામ॒ણ્યૌ᳚ પ્ર॒મ્લોચ॑ન્તી ચા નુ॒મ્લોચ॑ન્તી-ચા-ઽફ્સ॒રસૌ॑ સ॒ર્પા હે॒તિ-ર્

વ્યા॒ઘ્રાઃ પ્રહે॑તિ,

ર॒ય મુ॑ત્ત॒રા-થ્સં॒યઁદ્વ॑સુ॒સ્તસ્ય॑ સેન॒જિચ્ચ॑ સુ॒ષેણ॑શ્ચ સેનાનિ ગ્રામ॒ણ્યૌ॑

વિ॒શ્વાચી॑ચ ઘૃ॒તાચી॑ ચા-ફ્સ॒રસા॒ વાપો॑ હે॒તિ-ર્વાતઃ॒ પ્રહે॑તિ ,

ર॒ય-મુ॒પર્ય॒-ર્વાગ્વ॑-સુ॒સ્તસ્ય॒ તાર્ક્ષ્ય॒-શ્ચારિ॑ષ્ટ-નેમિશ્ચ સેનાનિ ગ્રામ॒ણ્યા॑

વુ॒ર્વશી॑ ચ પૂ॒ર્વચિ॑ત્તિશ્ચા-ફ્સ॒રસૌ॑ વિ॒દ્યુદ્ધે॒તિ-ર॑વ॒સ્પૂર્જ॒-ન્પ્રહે॑તિ॒ ,

સ્તેભ્યો॒ નમ॒સ્તે નો॑ મૃડયન્તુ॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વોઁ॒

જમ્ભે॑ દધામિ ॥ 22 (11) ॥

17 પઞ્ચચોડાઃ (અનુષઙ્ગં)

અ॒ય-મ્પુ॒રો હરિ॑કેશ॒ સ્સૂર્ય॑રશ્મિ॒-સ્તસ્ય॑ રથગૃ॒થ્સશ્ચ॒ રથૌ॑જાશ્ચ સેનાનિ ગ્રામ॒ણ્યૌ॑ પુઞ્જિકસ્થ॒લા ચ॑ કૃતસ્થ॒લા ચા᳚ફ્સ॒રસૌ॑ યાતુ॒ધાના॑ હે॒તી રક્ષાગ્ં॑સિ॒ પ્રહે॑તિ॒સ્તેભ્યો॒ નમ॒સ્તે નો॑ મૃડયન્તુ॒તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વોઁ॒ જમ્ભે॑ દધામિ ॥

અ॒ય-ન્દ॑ક્ષિ॒ણા વિ॒શ્વક॑ર્મા॒ તસ્ય॑ રથસ્વ॒નશ્ચ॒ રથે॑ ચિત્રશ્ચ સેનાનિ

ગ્રામ॒ણ્યૌ॑ મેન॒કા ચ॑ સહજ॒ન્યા ચા᳚ફ્સ॒રસૌ॑ દં॒ષ્ણવઃ॑ પ॒શવો॑

હે॒તિઃ પૌરુ॑ષેયો વ॒ધઃ પ્રહે॑તિ॒સ્તેભ્યો॒ નમ॒સ્તે નો॑ મૃડયન્તુ॒ તે

ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વોઁ॒ જમ્ભે॑ દધામિ ॥

અ॒ય-મ્પ॒શ્ચા-દ્વિ॒શ્વ વ્ય॑ચા॒-સ્તસ્ય॒ રથ॑પ્રોત॒શ્ચા-સ॑મરથશ્ચ સેનાનિ ગ્રામ॒ણ્યૌ᳚ પ્ર॒મ્લોચ॑ન્તીચા નુ॒મ્લોચ॑ન્તી-ચાફ્સ॒રસૌ॑ સ॒ર્પા હે॒તિ-ર્વ્યા॒ઘ્રાઃ પ્રહે॑તિ॒સ્તેભ્યો॒ નમ॒સ્તે નો॑ મૃડયન્તુ॒ તેય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વોઁ॒ જમ્ભે॑ દધામિ ॥

અ॒ય-મુ॑ત્ત॒રા-થ્સં॒યઁદ્વ॑સુ॒સ્તસ્ય॑ સેન॒જિચ્ચ॑ સુ॒ષેણ॑શ્ચ સેનાનિ

ગ્રામ॒ણ્યૌ॑ વિ॒શ્વાચી॑ચ ઘૃ॒તાચી॑ચા-ફ્સ॒રસા॒ વાપો॑ હે॒તિ-ર્વાતઃ॒

પ્રહ॑તિ॒સ્તેભ્યો॒ નમ॒સ્તે નો॑ મૃડયન્તુ॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒

દ્વેષ્ટિ॒ તં-વોઁ॒ જમ્ભે॑ દધામિ ॥

અ॒યમુ॒પર્ય॒-ર્વાગ્વ॑સુ॒સ્તસ્ય॒ તાર્ક્ષ્ય॒-શ્ચારિ॑ષ્ટ-નેમિશ્ચ સેનાનિ

ગ્રામ॒ણ્યા॑ વુ॒ર્વશી॑ ચ પૂ॒ર્વચિ॑ત્તિ-શ્ચાફ્સ॒રસૌ॑ વિ॒દ્યુદ્ધે॒તિર॑-

વ॒સ્પૂર્જ॒-ન્પ્રહે॑તિ॒સ્તેભ્યો॒ નમ॒સ્તે નો॑ મૃડયન્તુ॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒

તં-વોઁ॒ જમ્ભે॑ દધામિ ॥ 22આ(11આ) ॥

18 અપ્રતિરથઃ

આ॒શુ-શ્શિશા॑નો વૃષ॒ભો ન યુ॒ધ્મો ઘ॑નાઘ॒નઃ, ક્ષોભ॑ણ-શ્ચર્ષણી॒નામ્ । સ॒ઙ્ક્રન્દ॑નો-ઽનિમિ॒ષ એ॑ક વી॒રશ્શ॒તગ્ં

સેના॑ અજયથ્સા॒કમિન્દ્રઃ॑ । સ॒ઙ્ક્રન્દ॑નેના નિમિ॒ષેણ॑ જિ॒ષ્ણુના॑ યુત્કા॒રેણ॑ દુશ્ચ્યવ॒નેન॑ ધૃ॒ષ્ણુના᳚ । તદિન્દ્રે॑ણ જયત॒ ત-થ્સ॑હધ્વં॒ ઁયુધો॑ નર॒ ઇષુ॑ હસ્તેન॒ વૃષ્ણા᳚ । સ ઇષુ॑હસ્તૈ॒-સ્સ નિ॑ષ॒ઙ્ગિભિ॑ર્વ॒શી સગ્ગ્ સ્ર॑ષ્ટા॒ સ યુધ॒ ઇન્દ્રો॑ ગ॒ણેન॑ । સ॒ગ્ં॒સૃ॒ષ્ટ॒જિ-થ્સો॑મ॒પા બા॑હુ શ॒ર્ધ્યૂ᳚ર્ધ્વ ધ॑ન્વા॒ પ્રતિ॑હિતાભિ॒રસ્તા᳚ । બૃહ॑સ્પતે॒ પરિ॑દીયા॒ રથે॑ન રક્ષો॒હા ઽમિત્રાગ્ં॑ અપ॒ બાધ॑માનઃ ॥ 23 ॥

પ્ર॒ભ॒ઞ્જન્-થ્સેનાઃ᳚ પ્રમૃ॒ણો યુ॒ધા જય॑ન્ન॒સ્માક॑-મેધ્યવિ॒તા રથા॑નામ્ । ગો॒ત્ર॒ભિદં॑ ગો॒વિદં॒ ઁવજ્ર॑બાહું॒ જય॑ન્ત॒મજ્મ॑ પ્રમૃ॒ણન્ત॒-મોજ॑સા । ઇ॒મગ્ં સ॑જાતા॒ અનુ॑વીર-યધ્વ॒ મિન્દ્રગ્ં॑ સખા॒યો-ઽનુ॒ સગ્ં ર॑ભધ્વમ્ । બ॒લ॒વિ॒જ્ઞા॒ય-સ્સ્થવિ॑રઃ॒ પ્રવી॑ર॒-સ્સહ॑સ્વાન્. વા॒જી સહ॑માન ઉ॒ગ્રઃ । અ॒ભિવી॑રો અ॒ભિસ॑ત્વા સહો॒જા જૈત્ર॑મિન્દ્ર॒ રથ॒માતિ॑ષ્ઠ ગો॒વિત્ ॥ 24 ॥

અ॒ભિગો॒ત્રાણિ॒ સહ॑સા॒ ગાહ॑માનો-ઽદા॒યો વી॒રશ્શ॒તમ॑ન્યુ॒રિન્દ્રઃ॑ । દુ॒શ્ચ્ય॒વ॒નઃ પૃ॑તના॒ષાડ॑ યુ॒ધ્યો᳚-સ્માક॒ગ્ં॒ સેના॑ અવતુ॒ પ્રયુ॒થ્સુ । ઇન્દ્ર॑ આસાં-ને॒તા બૃહ॒સ્પતિ॒-ર્દક્ષિ॑ણા ય॒જ્ઞઃ પુ॒ર એ॑તુ॒ સોમઃ॑ । દે॒વ॒સે॒નાના॑-મભિભઞ્જતી॒ના-ઞ્જય॑ન્તીના-મ્મ॒રુતો॑ ય॒ન્ત્વગ્રે᳚ । ઇન્દ્ર॑સ્ય॒ વૃષ્ણો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ રાજ્ઞ॑ આદિ॒ત્યાના᳚-મ્મ॒રુતા॒ગ્ં॒ શર્ધ॑ ઉ॒ગ્રમ્ । મ॒હામ॑નસા-મ્ભુવનચ્ય॒વાનાં॒ ઘોષો॑ દે॒વાનાં॒ જય॑તા॒ મુદ॑સ્થાત્ । અ॒સ્માક॒-મિન્દ્ર॒-સ્સમૃ॑તેષુ ધ્વ॒જેષ્વ॒સ્માકં॒ ઁયા ઇષ॑વ॒સ્તા જ॑યન્તુ ॥ 25 ॥

અ॒સ્માકં॑ ઁવી॒રા ઉત્ત॑રે ભવન્ત્વ॒સ્માનુ॑ દેવા અવતા॒ હવે॑ષુ । ઉદ્ધ॑ર્ષય મઘવ॒-ન્નાયુ॑ધા॒-ન્ન્યુથ્સત્વ॑ના-મ્મામ॒કાનાં॒ મહાગ્ં॑સિ । ઉદ્વૃ॑ત્રહન્-વા॒જિનાં॒ ઁવાજિ॑ના॒ન્યુદ્રથા॑નાં॒ જય॑તામેતુ॒ ઘોષઃ॑ । ઉપ॒પ્રેત॒ જય॑તા નરસ્સ્થિ॒રા વ॑સ્સન્તુ બા॒હવઃ॑ ।

ઇન્દ્રો॑ વ॒-શ્શર્મ॑ યચ્છ ત્વના-ધૃ॒ષ્યા યથાસ॑થ । અવ॑સૃષ્ટા॒ પરા॑પત॒ શર॑વ્યે॒ બ્રહ્મ॑ સગ્ંશિતા ॥ 26 ॥

ગચ્છા॒મિત્રા॒-ન્પ્રવિ॑શ॒ મૈષાં॒ કઞ્ચ॒નોચ્છિ॑ષઃ । મર્મા॑ણિ તે॒ વર્મ॑ભિશ્છાદયામિ॒ સોમ॑સ્ત્વા॒ રાજા॒ ઽમૃતે॑ના॒ભિ-વ॑સ્તામ્ । ઉ॒રોર્વરી॑યો॒ વરિ॑વસ્તે અસ્તુ॒ જય॑ન્તં॒ ત્વામનુ॑ મદન્તુ દે॒વાઃ । યત્ર॑ બા॒ણા-સ્સ॒મ્પત॑ન્તિ કુમા॒રા વિ॑શિ॒ખા ઇ॑વ । ઇન્દ્રો॑ ન॒સ્તત્ર॑ વૃત્ર॒હા વિ॑શ્વા॒હા શર્મ॑ યચ્છતુ ॥ 27 (12) ॥

19 ચમક-ન્તૃતીય અનુવાકઃ

શ-ઞ્ચ॑ મે॒ મય॑શ્ચ મે પ્રિ॒ય-ઞ્ચ॑ મે-ઽનુકા॒મશ્ચ॑ મે॒

કામ॑શ્ચ મે સૌમન॒સશ્ચ॑ મે ભ॒દ્ર-ઞ્ચ॑ મે॒ શ્રેય॑શ્ચ મે॒

વસ્ય॑શ્ચ મે॒ યશ॑શ્ચ મે॒ ભગ॑શ્ચ મે॒ દ્રવિ॑ણ-ઞ્ચ મે

ય॒ન્તા ચ॑ મે ધ॒ર્તા ચ॑ મે॒ ક્ષેમ॑શ્ચ મે॒ ધૃતિ॑શ્ચ મે॒

વિશ્વં॑ ચ મે॒ મહ॑શ્ચ મે (28)

સં॒વિઁચ્ચ॑ મે॒ જ્ઞાત્ર॑-ઞ્ચ મે॒

સૂશ્ચ॑ મે પ્ર॒સૂશ્ચ॑ મે॒ સીર॑-ઞ્ચ મે લ॒યશ્ચ॑ મ

ઋ॒ત-ઞ્ચ॑ મે॒-ઽમૃતં॑ ચ મે ઽય॒ક્ષ્મ-ઞ્ચ॒ મે-ઽના॑મયચ્ચ મે

જી॒વાતુ॑શ્ચ મે દીર્ઘાયુ॒ત્વ-ઞ્ચ॑ મે-ઽનમિ॒ત્ર-ઞ્ચ॒ મે-ઽભ॑ય-ઞ્ચ મે

સુ॒ગ-ઞ્ચ॑ મે॒ શય॑ન-ઞ્ચ મે સૂ॒ષા ચ॑ મે સુ॒દિન॑-ઞ્ચ મે ॥ 29 (13) ॥

20 વિહવ્યમ્

મમા᳚ગ્ને॒ વર્ચો॑ વિહ॒વેષ્વ॑સ્તુ વ॒ય-ન્ત્વેન્ધા॑ના સ્ત॒નુવ॑-મ્પુષેમ ।

મહ્ય॑-ન્નમન્તા-મ્પ્ર॒દિશ॒શ્ચત॑સ્ર॒ સ્ત્વયા-ઽદ્ધ્ય॑ક્ષેણ॒ પૃત॑ના જયેમ ।

મમ॑ દે॒વા વિ॑હ॒વે સ॑ન્તુ॒ સર્વ॒ ઇન્દ્રા॑વન્તો મ॒રુતો॒ વિષ્ણુ॑ર॒ગ્નિઃ ।

મમા॒ન્તરિ॑ક્ષ મુ॒રુ ગો॒પમ॑સ્તુ॒ મહ્યં॒ ઁવાતઃ॑ પવતા॒-ઙ્કામે॑ અ॒સ્મિન્ન્ ।

મયિ॑ દે॒વા દ્રવિ॑ણ॒ માય॑જન્તા॒-મ્મય્યા॒ શીર॑સ્તુ॒ મયિ॑ દે॒વહૂ॑તિઃ ॥ 30 ॥

દૈવ્યા॒ હોતા॑રા વનિષન્ત॒ પૂર્વે ઽરિ॑ષ્ટા-સ્સ્યામ ત॒નુવા॑ સુ॒વીરાઃ᳚ । મહ્યં॑ ઁયજન્તુ॒ મમ॒ યાનિ॑ હ॒વ્યા-ઽઽકૂ॑તિ સ્સ॒ત્યા મન॑સો મે અસ્તુ ।

એનો॒ માનિગા᳚-ઙ્કત॒મચ્ચ॒ નાહં-વિઁશ્વે॑ દેવાસો॒ અધિ॑વોચ તા મે ।

દેવી᳚ષ્ષડુ-ર્વીરુ॒રુણઃ॑ કૃણોત॒ વિશ્વે॑ દેવાસ ઇ॒હ વી॑રયદ્ધ્વમ્ ।

માહા᳚સ્મહિ પ્ર॒જયા॒ મા ત॒નૂભિ॒-ર્માર॑ધામ દ્વિષ॒તે સો॑મરાજન્ન્ ।

અ॒ગ્નિર્મ॒ન્યુ-મ્પ્ર॑તિનુ॒દ-ન્પુ॒રસ્તા॒-દદ॑બ્ધો ગો॒પાઃ પરિ॑પાહિ ન॒સ્ત્વમ્ ॥ 31 ॥

પ્ર॒ત્યઞ્ચો॑ યન્તુ નિ॒ગુતઃ॒ પુન॒સ્તે॑ ઽમૈષા᳚-ઞ્ચિ॒ત્ત-મ્પ્ર॒બુધા॒ વિને॑શત્ ।

ધા॒તા ધા॑તૃ॒ણા-મ્ભુવ॑નસ્ય॒ યસ્પતિ॑-ર્દે॒વગ્ં સ॑વિ॒તાર॑મભિ માતિ॒ષાહ᳚મ્ ।

ઇ॒મં-યઁ॒જ્ઞ મ॒શ્વિનો॒ભા બૃહ॒સ્પતિ॑-ર્દે॒વાઃ પા᳚ન્તુ॒ યજ॑માન-ન્ન્ય॒ર્થાત્ ।

ઉ॒રુ॒વ્યચા॑ નો મહિ॒ષ શ્શર્મ॑યગ્ં સદ॒સ્મિન્. હવે॑ પુરુહૂ॒તઃ પુ॑રુ॒ક્ષુ ।

સ નઃ॑ પ્ર॒જાયૈ॑ હર્યશ્વ મૃડ॒યેન્દ્ર॒ મા નો॑ રીરિષો॒ મા પરા॑દાઃ ॥ 32 ॥

યે ન॑ સ્સ॒પત્ના॒ અપ॒તે ભ॑વન્ત્વિન્દ્રા॒-ગ્નિભ્યા॒ મવ॑ બાધામહે॒ તાન્ ।

વસ॑વો રુ॒દ્રા આ॑દિ॒ત્યા ઉ॑પરિ॒ સ્પૃશં॑ મો॒ગ્રં-ચેત્તા॑રમધિ રા॒જમ॑ક્રન્ન્ ।

અ॒ર્વાઞ્ચ॒ મિન્દ્ર॑ મ॒મુતો॑ હવામહે॒ યો ગો॒જિ-દ્ધ॑ન॒-જિદ॑શ્વ॒-જિદ્યઃ ।

ઇ॒મન્નો॑ ય॒જ્ઞં-વિઁ॑હ॒વે જુ॑ષસ્વા॒સ્ય કુ॑ર્મો હરિવો મે॒દિનં॑ ત્વા ॥ 33 (14) ॥

21 મૃગારઃ

અ॒ગ્ને-ર્મ॑ન્વે પ્રથ॒મસ્ય॒ પ્રચે॑તસો॒ય-મ્પાઞ્ચ॑જન્ય-મ્બ॒હવ॑ સ્સમિ॒ન્ધતે᳚ ।

વિશ્વ॑સ્યાં-વિઁ॒શિ પ્ર॑વિવિશિ॒વાગ્ં સ॑મીમહે॒ સ નો॑ મુઞ્ચ॒ત્વગ્ં હ॑સઃ ।

યસ્યે॒દ-મ્પ્રા॒ણ-ન્નિ॑મિ॒ષ-દ્યદેજ॑તિ॒ યસ્ય॑ જા॒ત-ઞ્જન॑માન-ઞ્ચ॒ કેવ॑લમ્ ।

સ્તૌમ્ય॒ગ્નિ-ન્ના॑થિ॒તો જો॑હવીમિ॒ સ નો॑ મુઞ્ચ॒ત્વગ્ં હ॑સઃ ।

ઇન્દ્ર॑સ્ય મન્યે પ્રથ॒મસ્ય॒ પ્રચે॑તસો વૃત્ર॒ઘ્ન-સ્સ્તોમા॒ ઉપ॒મા મુ॒પાગુઃ॑ ।

યો દા॒શુષઃ॑ સુ॒કૃતો॒ હવ॒મુપ॒ ગન્તા॒ સ નો॑ મુઞ્ચ॒ત્વગ્ં હ॑સઃ ॥ 34 ॥

ય સ્સં॑ગ્રા॒મ-ન્નય॑તિ॒ સંવઁ॒શી યુ॒ધે યઃ પુ॒ષ્ટાનિ॑ સગ્ંસૃ॒જતિ॑ ત્ર॒યાણિ॑ । સ્તૌમીન્દ્ર॑-ન્નાથિ॒તો જો॑હવીમિ॒ સ નો॑ મુઞ્ચ॒ત્વગ્ં હ॑સઃ । મ॒ન્વેવાં᳚ મિત્રાવરુણા॒ તસ્ય॑ વિત્ત॒ગ્ં॒ સત્યૌ॑જસા દૃગ્ંહણા॒ ય-ન્નુ॒દેથે᳚ । યા રાજા॑નગ્ં સ॒રથં॑ ઁયા॒થ ઉ॑ગ્રા॒ તા નો॑ મુઞ્ચત॒ માગ॑સઃ ।

યો વા॒ગ્ં॒ રથ॑ ઋ॒જુર॑શ્મિ-સ્સ॒ત્યધ॑ર્મા॒ મિથુ॒-શ્ચર॑ન્ત-મુપ॒યાતિ॑ દૂ॒ષયન્ન્॑ ॥ 35 ॥

સ્તૌમિ॑ મિ॒ત્રાવરુ॑ણા નાથિ॒તો જો॑હવીમિ॒ તૌ નો॑ મુઞ્ચત॒ માગ॑સઃ । વા॒યો-સ્સ॑વિ॒તુ-ર્વિ॒દથા॑નિ મન્મહે॒ યાવા᳚ત્મ॒ન્-વદ્બિ॑ભૃ॒તો યૌ

ચ॒ રક્ષ॑તઃ । યૌ વિશ્વ॑સ્ય પરિ॒ભૂ બ॑ભૂ॒વતુ॒સ્તૌ નો॑ મુઞ્ચત॒ માગ॑સઃ ।

ઉપ॒શ્રેષ્ઠા॑ન આ॒શિષો॑ દે॒વયો॒ર્ધર્મે॑ અસ્થિરન્ન્ । સ્તૌમિ॑ વા॒યુગ્ં સ॑વિ॒તાર॑-ન્નાથિ॒તો જો॑હવીમિ॒ તૌ નો॑ મુઞ્ચત॒ માગ॑સઃ ।

ર॒થીત॑મૌ રથી॒ના મ॑હ્વ ઊ॒તયે॒ શુભ॒ઙ્ગમિ॑ષ્ઠૌ સુ॒યમે॑-ભિ॒રશ્વૈઃ᳚ ॥ 36 ॥

યયો᳚ર્વા-ન્દેવૌ દે॒વેષ્વ-નિ॑શિત॒ મોજ॒સ્તૌ નો॑ મુઞ્ચત॒ માગ॑સઃ । યદયા॑તં-વઁહ॒તુગ્ં સૂ॒ર્યાયા᳚-સ્ત્રિચ॒ક્રેણ॑ સ॒ગ્ં॒ સદ॑મિ॒ચ્છમા॑નૌ । સ્તૌમિ॑ દે॒વા વ॒શ્વિનૌ॑ નાથિ॒તો જો॑હવીમિ॒ તૌ નો॑ મુઞ્ચત॒ માગ॑સઃ ।

મ॒રુતાં᳚ મન્વે॒ અધિ॑નો બ્રુવન્તુ॒ પ્રેમાં-વાઁચં॒ ઁવિશ્વા॑મવન્તુ॒ વિશ્વે᳚ ।

આ॒શૂન્. હુ॑વે સુ॒યમા॑નૂ॒તયે॒ તે નો॑ મુઞ્ચ॒ન્ત્વેન॑સઃ । તિ॒ગ્મમાયુ॑ધં-વીઁડિ॒તગ્ં સહ॑સ્વદ દિ॒વ્યગ્ં શર્ધઃ॒ પૃત॑નાસુ જિ॒ષ્ણુ ॥ 37 ॥

સ્તૌમિ॑ દે॒વા-ન્મ॒રુતો॑ નાથિ॒તો જો॑હવીમિ॒ તે નો॑ મુઞ્ચ॒ન્ત્વેન॑સઃ । દે॒વાના᳚-મ્મન્વે॒ અધિ॑ નો બ્રુવન્તુ॒ પ્રેમાં-વાઁચં॒ ઁવિશ્વા॑મવન્તુ॒ વિશ્વે᳚ । આ॒શૂન્. હુ॑વે સુ॒યમા॑નૂ॒તયે॒ તે નો॑ મુઞ્ચ॒ન્ત્વેન॑સઃ । યદિ॒દ-મ્મા॑-ઽભિ॒શોચ॑તિ॒ પૌરુ॑ષેયેણ॒ દૈવ્યે॑ન । સ્તૌમિ॒ વિશ્વા᳚-ન્દે॒વા-ન્ના॑થિ॒તો જો॑હવીમિ॒ તે નો॑ મુઞ્ચ॒ન્ત્વેન॑સઃ ।

અનુ॑નો॒-ઽદ્યાનુ॑મતિ॒રન્વિદ॑નુ મતે॒ ત્વં-વૈઁ᳚શ્વાન॒રો ન॑ ઊ॒ત્યા પૃ॒ષ્ટો દિ॒વિ ॥ 38 ॥

અનુ॑નો॒-ઽધ્યાનુ॑મતિ-ર્ય॒જ્ઞ-ન્દે॒વેષુ॑ મન્યતામ્ । અ॒ગ્નિશ્ચ॑ હવ્ય॒ વાહ॑નો॒ ભવ॑તા-ન્દા॒શુષે॒ મયઃ॑ । અન્વિદ॑નુમતે॒ ત્વ-મ્મન્યા॑સૈ॒ શઞ્ચ॑ નઃ કૃધિ । ક્રત્વે॒ દક્ષા॑ય નો હિનુ॒ પ્રણ॒ આયૂગ્ં॑ષિ તારિષઃ ॥ 38અ ॥

વૈ॒શ્વા॒ન॒રો ન॑ ઊ॒ત્યા ઽઽપ્રયા॑તુ પરા॒વતઃ॑ । અ॒ગ્નિરુ॒ક્થેન॒ વાહ॑સા ।

પૃ॒ષ્ટો દિ॒વિ પૃ॒ષ્ટો અ॒ગ્નિઃ પૃ॑થિ॒વ્યા-મ્પૃ॒ષ્ટો વિશ્વા॒ ઓષ॑ધી॒રા-વિ॑વેશ ।

વૈ॒શ્વા॒ન॒ર સ્સહ॑સા પૃ॒ષ્ટો અ॒ગ્નિસ્સનો॒ દિવા॒ સરિ॒ષઃ પા॑તુ॒ નક્ત᳚મ્ ॥ 38બ્ ॥

યે અપ્ર॑થેતા॒ મમિ॑તેભિ॒ રોજો॑ભિ॒ ર્યે પ્ર॑તિ॒ષ્ઠે અભ॑વતાં॒-વઁસૂ॑નામ્ । સ્તૌમિ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી ના॑થિ॒તો જો॑હવીમિ॒ તે નો॑ મુઞ્ચત॒મગ્ં હ॑સઃ ।

ઉર્વી॑ રોદસી॒ વરિ॑વઃ કૃણોત॒-ઙ્ક્ષેત્ર॑સ્ય પત્ની॒ અધિ॑નો બ્રૂયાતમ્ । સ્તૌમિ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી ના॑થિ॒તો જો॑હવીમિ॒ તે નો॑ મુઞ્ચત॒મગ્ં હ॑સઃ ।

યત્તે॑ વ॒ય-મ્પુ॑રુષ॒ત્રાય॑ વિ॒ષ્ઠા વિ॑દ્વાગ્ં સશ્ચ કૃ॒મા કચ્ચ॒ નાગઃ॑ ॥ 39 ॥

કૃ॒ધી સ્વ॑સ્માગ્ં અદિ॑તે॒રના॑ગા॒ વ્યેનાગ્ં॑સિ શિશ્રથો॒ વિષ્વ॑ગગ્ને । યથા॑ હ॒ ત-દ્વ॑સવો ગૌ॒ર્યં॑ ચિ-ત્પ॒દિષિ॒તા મમુ॑ઞ્ચતા યજત્રાઃ ।

એ॒વા ત્વમ॒સ્મ-ત્પ્રમુ॑ઞ્ચા॒ વ્યગ્ંહઃ॒ પ્રાતા᳚ર્યગ્ને પ્રત॒રાન્ન॒ આયુઃ॑ ॥ 40 (15) ॥

22 સર્પાહુતી મન્ત્રાઃ

સ॒મીચી॒ નામા॑સિ॒ પ્રાચી॒ દિક્તસ્યા᳚સ્તે॒ ઽગ્નિરધિ॑પતિ રસિ॒તો ર॑ક્ષિ॒તા યશ્ચાધિ॑પતિ॒-ર્યશ્ચ॑ ગો॒પ્તા તાભ્યાં॒ નમ॒સ્તૌનો॑ મૃડયતાં॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વાઁ॒-ઞ્જમ્ભે॑ દધામ્યો-,

-જ॒સ્વિની॒ નામા॑સિ દક્ષિ॒ણા દિક્તસ્યા᳚સ્ત॒ ઇન્દ્રો-ઽધિ॑પતિઃ॒ પૃદા॑કુઃ॒ ,

પ્રાચી॒ નામા॑સિ પ્ર॒તીચી॒ દિક્તસ્યા᳚સ્તે॒ સોમો-ઽધિ॑પતિ સ્સ્વ॒જો॑ ,

-ઽવ॒સ્થાવા॒ નામા॒-સ્યુદી॑ચી॒ દિક્તસ્યા᳚સ્તે॒ વરુ॒ણો-ઽધિ॑પતિ-સ્તિ॒રશ્ચ॑ રાજિ॒,

-રધિ॑પત્ની॒ નામા॑સિ બૃહ॒તી દિક્તસ્યા᳚સ્તે॒ બૃહ॒સ્પતિ॒-રધિ॑પતિ શ્શ્વિ॒ત્રો,

વ॒શિની॒ નામા॑સી॒ ય-ન્દિક્તસ્યા᳚સ્તે ય॒મો-ઽધિ॑પતિઃ ક॒લ્માષ॑ ગ્રીવો,

રક્ષિ॒તા યશ્ચાધિ॑પતિ॒-ર્યશ્ચ॑ ગો॒પ્તા તાભ્યાં॒ નમ॒સ્તૌ નો॑ મૃડયતાં॒

તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વાઁ॒-ઞ્જમ્ભે॑ દધામિ ॥ 41 (16) ॥

23 સર્પાહુતી મન્ત્રાઃ (અનુષઙ્ગં)

સ॒મીચી॒ નામા॑સિ॒ પ્રાચી॒ દિક્તસ્યા᳚સ્તે॒ ઽગ્નિરધિ॑પતિ રસિ॒તો ર॑ક્ષિ॒તા-યશ્ચાધિ॑પતિ॒-ર્યશ્ચ॑ ગો॒પ્તા

તાભ્યાં॒ નમ॒સ્તૌ નો॑ મૃડયતાં॒

તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વાંઁ॒ જમ્ભે॑ દધામિ ।

ઓ॒જ॒સ્વિની॒ નામા॑સિ દક્ષિ॒ણા દિક્તસ્યા᳚સ્ત॒ ઇન્દ્રો-ઽધિ॑પતિઃ॒ પૃદા॑કૂ રક્ષિ॒તા યશ્ચાધિ॑પતિ॒-ર્યશ્ચ॑ ગો॒પ્તા તાભ્યાં॒ નમ॒સ્તૌ નો॑ મૃડયતાં॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વાંઁ॒ જમ્ભે॑ દધામિ ।

પ્રાચી॒ નામા॑સિ પ્ર॒તીચી॒ દિક્તસ્યા᳚સ્તે॒ સોમો-ઽધિ॑પતિ સ્સ્વ॒જો ર॑ક્ષિ॒તા યશ્ચાધિ॑પતિ॒-ર્યશ્ચ॑ ગો॒પ્તા તાભ્યાં॒ નમ॒સ્તૌ નો॑ મૃડયતાં॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વાઁ॒-ઞ્જમ્ભે॑ દધામિ ।

અ॒વ॒સ્થાવા॒ નામા॒-સ્યુદી॑ચી॒ દિક્તસ્યા᳚સ્તે॒ વરુ॒ણો-ઽધિ॑પતિ-સ્તિ॒રશ્ચ॑ રાજી રક્ષિ॒તા યશ્ચાધિ॑પતિ॒-ર્યશ્ચ॑ ગો॒પ્તા તાભ્યાં॒ નમ॒સ્તૌ નો॑ મૃડયતાં॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વાઁ॒-ઞ્જમ્ભે॑ દધામિ ।

અધિ॑પત્ની॒ નામા॑સિ બૃહ॒તી દિક્તસ્યા᳚સ્તે॒ બૃહ॒સ્પતિ॒-રધિ॑પતિ-શ્શ્વિ॒ત્રો ર॑ક્ષિ॒તા યશ્ચાધિ॑પતિ॒-ર્યશ્ચ॑ ગો॒પ્તા તાભ્યાં॒ નમ॒સ્તૌ નો॑ મૃડયતાં॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વાઁ॒-ઞ્જમ્ભે॑ દધામિ ।

વ॒શિની॒ નામા॑સી॒ય-ન્દિક્તસ્યા᳚સ્તે ય॒મો-ઽધિ॑પતિઃ ક॒લ્માષ॑ ગ્રીવો રક્ષિ॒તા યશ્ચાધિ॑પતિ॒-ર્યશ્ચ॑ ગો॒પ્તા તાભ્યાં॒ નમ॒સ્તૌ નો॑ મૃડયતાં॒

તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વાંઁ॒ જમ્ભે॑ દધામિ ॥ 41આ (16આ) ॥

24 ગન્ધર્વાહુતીઃ

હે॒તયો॒ નામ॑સ્થ॒ તેષાં᳚-વઃ ઁપુ॒રો ગૃ॒હા અ॒ગ્નિર્વ॒ ઇષ॑વ સ્સલિ॒લો,

નિ॑લિ॒પા-ન્નામ॑સ્થ॒ તેષાં᳚-વોઁ દક્ષિ॒ણા ગૃ॒હાઃ પિ॒તરો॑ વ॒ ઇષ॑વ॒ સ્સગ॑રો,

વ॒જ્રિણો॒ નામ॑સ્થ॒ તેષાં᳚-વઃ ઁપ॒શ્ચા-દ્ગૃ॒હા સ્સ્વપ્નો॑ વ॒ ઇષ॑વો॒ ગહ્વ॑રો,

-ઽવ॒સ્થાવા॑નો॒ નામ॑સ્થ॒ તેષાં᳚-વઁ ઉત્ત॒રા-દ્ગૃ॒હા આપો॑ વ॒ ઇષ॑વ સ્સમુ॒દ્રો-,

-ઽધિ॑પતયો॒ નામ॑સ્થ॒ તેષાં᳚-વઁ ઉ॒પરિ॑ ગૃ॒હા વ॒ર્॒ષં-વઁ॒ ઇષ॒વો-ઽવ॑સ્વાન્,

ક્ર॒વ્યા નામ॑સ્થ॒ પાર્થિ॑વા॒-સ્તેષાં᳚-વઁ ઇ॒હ ગૃ॒હા અન્નં॑ ઁવ॒ ઇષ॑વો નિમિ॒ષો,

વા॑ત ના॒મ-ન્તેભ્યો॑ વો॒ નમ॒સ્તે નો॑ મૃડયત॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒

તં-વોઁ॒ જમ્ભે॑ દધામિ ॥ 42 (17) ॥

25 ગન્ધર્વાહુતીઃ (અનુષઙ્ગં)

હે॒તયો॒ નામ॑સ્થ॒ તેષાં᳚-વઃ ઁપુ॒રો ગૃ॒હા અ॒ગ્નિર્વ॒ ઇષ॑વ-સ્સલિ॒લો વા॑ત ના॒મ-ન્તેભ્યો॑ વો॒ નમ॒સ્તે નો॑ મૃડયત॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વોઁ॒ જમ્ભે॑ દધામિ ।

નિ॒લિ॒પા-ન્નામ॑સ્થ॒ તેષાં᳚-વોઁ દક્ષિ॒ણા ગૃ॒હાઃ પિ॒તરો॑ વ॒ ઇષ॑વ॒-સ્સગ॑રો વાત ના॒મ-ન્તેભ્યો॑ વો॒ નમ॒સ્તે નો॑ મૃડયત॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વોઁ॒ જમ્ભે॑ દધામિ ।

વ॒જ્રિણો॒ નામ॑સ્થ॒ તેષાં᳚-વઃ ઁપ॒શ્ચા-દ્ગૃ॒હા સ્સ્વપ્નો॑ વ॒ ઇષ॑વો॒ ગહ્વ॑રો વાત ના॒મ-ન્તેભ્યો॑ વો॒ નમ॒સ્તે નો॑ મૃડયત॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વોઁ॒ જમ્ભે॑ દધામિ ।

અ॒વ॒સ્થા વા॑ નો॒ નામ॑સ્થ॒ તેષાં᳚-વઁ ઉત્ત॒રા-દ્ગૃ॒હા આપો॑ વ॒ ઇષ॑વસ્સમુ॒દ્રો વા॑ત ના॒મ-ન્તેભ્યો॑ વો॒ નમ॒સ્તે નો॑ મૃડયત॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વોઁ॒ જમ્ભે॑ દધા॒મિ ।

અધિ॑પતયો॒ નામ॑સ્થ॒ તેષાં᳚-વઁ ઉ॒પરિ॑ ગૃ॒હા વ॒ર્॒ષં-વઁ॒ ઇષ॒વો-ઽવ॑સ્વાન્ વાત ના॒મ-ન્તેભ્યો॑ વો॒ નમ॒સ્તે નો॑ મૃડયત॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વોઁ॒ જમ્ભે॑ દધામિ ।

ક્ર॒વ્યા નામ॑સ્થ॒ પાર્થિ॑વા॒-સ્તેષાં᳚-વઁ ઇ॒હ ગૃ॒હા અન્નં॑ ઁવ॒ ઇષ॑વો નિમિ॒ષો વા॑ત ના॒મ-ન્તેભ્યો॑ વો॒ નમ॒સ્તે નો॑ મૃડયત॒ તે ય-ન્દ્વિ॒ષ્મો યશ્ચ॑ નો॒ દ્વેષ્ટિ॒ તં-વોઁ॒ જમ્ભે॑ દધામિ ॥ 42આ (17આ) ॥

26 અજ્યાનિ મન્ત્રાઃ

શ॒તાયુ॑ધાય શ॒તવી᳚ર્યાય શ॒તોત॑યે ઽભિમાતિ॒ષાહે᳚ । શ॒તં-યોઁ ન॑ શ્શ॒રદો॒ અજી॑તા॒-નિન્દ્રો॑ નેષ॒દતિ॑ દુરિ॒તાનિ॒ વિશ્વા᳚ ।

યે ચ॒ત્વારઃ॑ પ॒થયો॑ દેવ॒યાના॑ અન્ત॒રા દ્યાવા॑પૃથિ॒વી વિ॒યન્તિ॑ । તેષાં॒-યોઁ અજ્યા॑નિ॒- મજી॑તિ-મા॒વહા॒ત્તસ્મૈ॑ નો દેવાઃ॒ પરિ॑દત્તે॒હ સર્વે᳚ । ગ્રી॒ષ્મો હે॑મ॒ન્ત ઉ॒ત નો॑ વસ॒ન્ત શ્શ॒ર-દ્વ॒ર્॒ષા સ્સુ॑વિ॒તન્નો॑ અસ્તુ ।

તેષા॑-મૃતૂ॒નાગ્ં શ॒તશા॑રદાના-ન્નિવા॒ત એ॑ષા॒મભ॑યે સ્યામ । ઇ॒દુ॒વ॒થ્સ॒રાય॑ પરિવથ્સ॒રાય॑ સંવઁથ્સ॒રાય॑ કૃણુતા બૃ॒હન્નમઃ॑ । તેષાં᳚ ઁવ॒યગ્ં સુ॑મ॒તૌ ય॒જ્ઞિયા॑ના॒-ઞ્જ્યોગજી॑તા॒ અહ॑તા સ્સ્યામ ।

ભ॒દ્રાન્ન॒-શ્શ્રેય॒ સ્સમ॑નૈષ્ટ દેવા॒ સ્ત્વયા॑-ઽવ॒સેન॒ સમ॑શી મહિત્વા ।

સનો॑મયો॒ ભૂઃ પિ॑તો॒ આવિ॑શસ્વ॒ શન્તો॒કાય॑ ત॒નુવે᳚ સ્યો॒નઃ ॥ 43 (18) ॥

ભૂ॒ત-મ્ભવ્યં॑ ભવિ॒ષ્ય-દ્વષ॒-ટ્થ્સ્વાહા॒ ,

નમ॒ ઋ-ખ્સામ॒-યજુ॒-ર્વષ॒-ટ્થ્સ્વાહા॒ ,

નમો॑ ગાય॒ત્રી ત્રિ॒ષ્ટુપ્ જગ॑તી॒ વષ॒-ટ્થ્સ્વાહા॒ ,

નમઃ॑ પૃથિ॒વ્ય॑ન્તરિ॑ક્ષં॒ દ્યૌ-ર્વષ॒-ટ્થ્સ્વાહા॒ ,

નમો॒ ઽગ્નિર્વા॒યુ-સ્સૂર્યો॒ વષ॒-ટ્થ્સ્વાહા॒ ,

નમઃ॑ પ્રા॒ણો-વ્યા॒નો॑-ઽપા॒નો વષ॒-ટ્થ્સ્વાહા॒ ,

નમો-ઽન્નં॑ કૃ॒ષિ-ર્વૃષ્ટિ॒-ર્વષ॒-ટ્થ્સ્વાહા॒ ,

નમઃ॑ પિ॒તા પુ॒ત્રઃ પૌત્રો॒ વષ॒-ટ્થ્સ્વાહા॒ ,

નમો॒ ભૂર્ભુવ॒સ્સુવ॒ ર્વષ॒-ટ્થ્સ્વાહા॒ નમઃ॑ ॥ 44 (19) ॥

27 અથર્વશીર્ષં

(તૈ. બ્રા. 1.5.8.1-1.5.8.3)

ઇન્દ્રો॑ દધી॒ચો અ॒સ્તભિઃ॑ । વૃ॒ત્રાણ્ય પ્ર॑તિષ્કુતઃ । જ॒ઘાન॑ નવ॒તીર્નવ॑ । ઇ॒ચ્છન્ન-શ્વ॑સ્ય॒ યચ્છિરઃ॑ । પર્વ॑તે॒ષ્વપ॑શ્રિતમ્ । તદ્વિ॑દચ્છર્ય॒ણાવ॑તિ ।

અદ્રાહ॒ ગોરમ॑ન્વત । નામ॒ ત્વષ્ટુ॑ર-પી॒ચ્ય᳚મ્ । ઇ॒ત્થા ચ॒ન્દ્રમ॑સો ગૃ॒હે ।

ઇન્દ્ર॒મિ-દ્ગા॒થિનો॑ બૃ॒હત્ ॥ 45 ॥

ઇન્દ્ર॑ મ॒ર્કેભિ॑ ર॒ર્કિણઃ॑ । ઇન્દ્રં॒ ઁવાણી॑રનૂષત । ઇન્દ્ર॒ ઇદ્ધર્યો॒ સ્સચા᳚ ।

સ-મ્મિ॑શ્લ॒ આવ॑ચો॒ યુજા᳚ । ઇન્દ્રો॑ વ॒જ્રી હિ॑ર॒ણ્યયઃ॑ । ઇન્દ્રો॑ દી॒ર્ઘાય॒ ચક્ષ॑સે । આસૂર્યગ્ં॑ રોહય-દ્દિ॒વિ । વિ ગોભિ॒રદ્રિ॑મૈરયત્ । ઇન્દ્ર॒ વાજે॑ષુ નો અવ । સ॒હસ્ર॑ પ્રધનેષુ ચ ॥ 46 ॥

ઉ॒ગ્ર ઉ॒ગ્રાભિ॑-રૂ॒તિભિઃ॑ । તમિન્દ્રં॑ ઁવા જયામસિ । મ॒હે વૃ॒ત્રાય॒ હન્ત॑વે । સ વૃષા॑ વૃષ॒ભો-ભુ॑વત્ । ઇન્દ્ર॒ સ્સદા મ॑ને કૃ॒તઃ । ઓજિ॑ષ્ઠ॒ સ્સબલે॑ હિ॒તઃ । દ્યુ॒મ્ની શ્લો॒કી સ સૌ॒મ્યઃ॑ । ગિ॒રા વજ્રો॒ ન સમ્ભૃ॑તઃ । સબ॑લો॒ અન॑પચ્યુતઃ । વ॒વ॒ક્ષુ રુ॒ગ્રો અસ્તૃ॑તઃ ॥ 47 (20) ॥

28 પ્રત્યઙ્ગિરસઃ

(તૈ. બ્રા. 2.4.2.1-2.4.2.4)

ચક્ષુ॑ષો હેતે॒ મન॑સો હેતે । વાચો॑ હેતે॒ બ્રહ્મ॑ણો હેતે । યોમા॑-ઽઘા॒યુ-ર॑ભિ॒દાસ॑તિ । તમ॑ગ્ને મે॒ન્યા-ઽમે॒નિ-ઙ્કૃ॑ણુ । યોમા॒ ચક્ષુ॑ષા॒ યો મન॑સા । યો વા॒ચા બ્રહ્મ॑ણા-ઽઘા॒યુ-ર॑ભિ॒દાસ॑તિ । તયા᳚-ઽગ્ને॒ ત્વ-મ્મે॒ન્યા । અ॒મુમ॑ મે॒નિ-ઙ્કૃ॑ણુ । ય-ત્કિઞ્ચા॒સૌ મન॑સા॒ યચ્ચ॑ વા॒ચા । ય॒જ્ઞૈ-ર્જુ॒હોતિ॒ યજુ॑ષા હ॒વિર્ભિઃ॑ ॥ 48 ॥

ત-ન્મૃ॒ત્યુ-ર્નિર્-ઋ॑ત્યા સંવિઁદા॒નઃ । પુ॒રા દિ॒ષ્ટા દાહુ॑તી રસ્યહન્તુ ।

યા॒તુ॒ ધાના॒ નિર્-ઋ॑તિ॒ રાદુ॒રક્ષઃ॑ । તે અ॑સ્યઘ્નં॒ ત્વનૃ॑તેન સ॒ત્યમ્ ।

ઇન્દ્ર॑ષિતા॒ આજ્ય॑મસ્ય મથ્નન્તુ । માત-થ્સમૃ॑દ્ધિ॒ યદ॒સૌ ક॒રોતિ॑ ।

હન્મિ॑તે॒-ઽહ-ઙ્કૃ॒તગ્ં હ॒વિઃ । યો મે॑ ઘો॒રમચી॑ કૃતઃ ।

અપા᳚ઞ્ચૌ ત ઉ॒ભૌ બા॒હૂ । અપ॑નહ્યામ્યા॒સ્ય᳚મ્ ॥ 49 ॥

અપ॑નહ્યામિતે બા॒હૂ । અપ॑ નહ્યામ્યા॒સ્ય᳚મ્ । અ॒ગ્ને-ર્દે॒વસ્ય॒ બ્રહ્મ॑ણા । સર્વં॑ તે ઽવધિષ્-ઙ્કૃ॒તમ્ । પુ॒રા-ઽમુષ્ય॑ વષ-ટ્કા॒રાત્ । ય॒જ્ઞ-ન્દે॒વેષુ॑ નસ્કૃધિ । સ્વિ॑ષ્ટ-મ॒સ્માકં॑ ભૂયાત્ । મા-ઽસ્મા-ન્પ્રાપ॒ન્નરા॑તયઃ । અન્તિ॑દૂ॒રે સ॒તો અ॑ગ્ને । ભ્રાતૃ॑વ્યસ્યા ભિ॒દાસ॑તઃ । વ॒ષ॒-ટ્કા॒રેણ॒ વજ્રે॑ણ । કૃ॒ત્યાગ્ં હ॑ન્મિ કૃ॒તામ॒હમ્ । યો મા॒ નક્તં॒ દિવા॑ સા॒યમ્ । પ્રા॒ત-શ્ચાહ્નો॑ નિ॒પીય॑તિ । અ॒દ્યા-તમિ॑ન્દ્ર॒ વજ્રે॑ણ । ભ્રાતૃ॑વ્ય-મ્પાદયામસિ ॥ 50 (21) ॥

(તૈ. બ્રા. 2.5.1.1-2.5.1.3)

પ્રા॒ણો ર॑ક્ષતિ॒ વિશ્વ॒મેજ॑ત્ । ઇર્યો॑ ભૂ॒ત્વા બ॑હુ॒ધા બ॒હૂનિ॑ । સ ઇ-થ્સર્વં॒ ઁવ્યા॑નશે । યો દે॒વો દે॒વેષુ॑ વિ॒ભૂર॒ન્તઃ ।

આવૃ॑દૂ॒દા-ત્ક્ષેત્રિય॑દ્ધ્વ॒ગ-દ્વૃષા᳚ । તમિ-ત્પ્રા॒ણ-મ્મન॒સોપ॑ શિક્ષત ।

અગ્રં॑ દે॒વાના॑-મિ॒દમ॑ત્તુ નો હ॒વિઃ । મન॑સ॒શ્ચિ-ત્તે॒દમ્ । ભૂ॒ત-મ્ભવ્યં॑ ચ ગુપ્યતે । તદ્ધિ દે॒વેષ્વ॑-ગ્રિ॒યમ્ ॥ 51 ॥

આન॑ એતુ પુરશ્ચ॒રમ્ । સ॒હ દે॒વૈ-રિ॒મગ્ં હવ᳚મ્ । મન॒-શ્શ્રેય॑સિ શ્રેયસિ । કર્મ॑ન્. ય॒જ્ઞપ॑તિં॒ દધ॑ત્ । જુ॒ષતાં᳚ મે॒ વાગિ॒દગ્ં હ॒વિઃ । વિ॒રા-ડ્દે॒વી પુ॒રોહિ॑તા । હ॒વ્ય॒વાડન॑-પાયિની । યયા॑ રૂ॒પાણિ॑ બહુ॒ધા વદ॑ન્તિ । પેશાગ્ં॑સિ દે॒વાઃ પ॑ર॒મે જ॒નિત્રે᳚ । સા નો॑ વિ॒રાડન॑પ સ્ફુરન્તી ॥ 52 ॥

વાગ્દે॒વી જુ॑ષતા મિ॒દગ્ં હ॒વિઃ । ચક્ષુ॑-ર્દે॒વાનાં॒ જ્યોતિ॑ર॒મૃતે॒ ન્ય॑ક્તમ્ ।

અ॒સ્ય વિ॒જ્ઞાના॑ય બહુ॒ધા નિધી॑યતે । તસ્ય॑ સુ॒મ્ન-મ॑શીમહિ । મા નો॑ હાસી-દ્વિચક્ષ॒ણમ્ । આયુ॒રિન્નઃ॒ પ્રતી᳚ર્યતામ્ । અન॑ન્ધા॒-શ્ચક્ષુ॑ષા વ॒યમ્ । જી॒વા જ્યોતિ॑-રશીમહિ । સુવ॒-ર્જ્યોતિ॑-રુ॒તામૃતં᳚ । શ્રોત્રે॑ણ ભ॒દ્ર મુ॒ત-શૃ॑ણ્વન્તિ સ॒ત્યમ્ । શ્રોત્રે॑ણ॒ વાચં॑ બહુ॒ધોદ્યમા॑નામ્ । શ્રોત્રે॑ણ॒ મોદ॑શ્ચ॒ મહ॑શ્ચ શ્રૂયતે ।

શ્રોત્રે॑ણ॒ સર્વા॒ દિશ॒ આશૃ॑ણોમિ । યેન॒ પ્રાચ્યા॑ ઉ॒ત દ॑ક્ષિ॒ણા । પ॒તીચ્યૈ॑ દિ॒શ-શ્શૃ॒ણ્વન્ત્યુ॑ત્ત॒રાત્ । તદિચ્છ્રોત્રં॑ બહુ॒ધોદ્યમા॑નમ્ ।

અ॒રાન્ન ને॒મિઃ પરિ॒સર્વં॑ બભૂવ ॥ 53 (22) ॥

(તૈ. બ્રા. 2.7.7.1-2.7.7.7)

સિ॒ગ્ં॒હે વ્યા॒ઘ્ર ઉ॒ત યા પૃદા॑કૌ । ત્વિષિ॑-ર॒ગ્નૌ બ્રા᳚હ્મ॒ણે સૂર્યે॒યા ।

ઇન્દ્રં॒ ઁયા દે॒વી સુ॒ભગા॑ જ॒જાન॑ । સા ન॒ આગ॒ન્ વર્ચ॑સા સંવિઁદા॒ના । યા રા॑જ॒ન્યે॑ દુન્દુ॒-ભાવાય॑તાયામ્ । અશ્વ॑સ્ય॒ ક્રન્દ્યે॒ પુરુ॑ષસ્ય મા॒યૌ । ઇન્દ્રં॒ ઁયા દે॒વી સુ॒ભગા॑ જ॒જાન॑ । સા ન॒ આગ॒ન્ વર્ચ॑સા સંવિઁદા॒ના । યા હ॒સ્તિનિ॑ દ્વી॒પિનિ॒ યા હિર॑ણ્યે । ત્વિષિ॒-રશ્વે॑ષુ॒ પુરુ॑ષેષુ॒ ગોષુ॑ ॥ 54 ॥

ઇન્દ્રં॒ ઁયા દે॒વી સુ॒ભગા॑ જ॒જાન॑ । સા ન॒ આગ॒ન્ વર્ચ॑સા સંવિઁદા॒ના । રથે॑ અ॒ક્ષેષુ॑ વૃષ॒ભસ્ય॒ વાજે᳚ । વાતે॑ પ॒ર્જન્યે॒ વરુ॑ણસ્ય॒ શુષ્મે᳚ । ઇન્દ્રં॒ ઁયા દે॒વી સુ॒ભગા॑ જ॒જાન॑ । સા ન॒ આગ॒ન્ વર્ચ॑સા સંવિઁદા॒ના । રાડ॑સિ વિ॒રાડ॑સિ । સ॒મ્રાડ॑સિ સ્વ॒રાડ॑સિ । ઇન્દ્રા॑ય ત્વા॒ તેજ॑સ્વતે॒ તેજ॑સ્વન્તગ્ગ્ શ્રીણામિ । ઇન્દ્રા॑ય॒ ત્વૌજ॑સ્વત॒ ઓજ॑સ્વન્તગ્ગ્ શ્રીણામિ ॥ 55 ॥

ઇન્દ્રા॑ય ત્વા॒ પય॑સ્વતે॒ પય॑સ્વન્તગ્ગ્ શ્રીણામિ । ઇન્દ્રા॑ય॒ ત્વા-ઽઽયુ॑ષ્મત॒ આયુ॑ષ્મન્તગ્ગ્ શ્રીણામિ । તેજો॑-ઽસિ । તત્તે॒ પ્રય॑ચ્છામિ । તેજ॑સ્વદસ્તુ મે॒ મુખ᳚મ્ । તેજ॑સ્વ॒ચ્છિરો॑ અસ્તુ મે । તેજ॑સ્વાન્. વિ॒શ્વતઃ॑ પ્ર॒ત્યમ્ । તેજ॑સા॒ સ-મ્પિ॑પૃગ્ધિમા । ઓજો॑-ઽસિ । તત્તે॒ પ્રય॑ચ્છામિ ॥ 56 ॥

ઓજ॑સ્વદસ્તુ મે॒ મુખ᳚મ્ । ઓજ॑સ્વ॒ચ્છિરો॑ અસ્તુ મે । ઓજ॑સ્વાન્. વિ॒શ્વતઃ॑ પ્ર॒ત્યમ્ । ઓજ॑સા॒ સમ્પિ॑પૃગ્ધિ મા । પયો॑-ઽસિ । તત્તે॒ પ્રય॑ચ્છામિ । પય॑સ્વદસ્તુ મે॒ મુખ᳚મ્ । પય॑સ્વ॒ચ્છિરો॑ અસ્તુ મે । પય॑સ્વાન્. વિ॒શ્વતઃ॑ પ્ર॒ત્યમ્ । પય॑સા॒ સમ્પિ॑પૃગ્ધિ મા ॥ 57 ॥

આયુ॑રસિ । તત્તે॒ પ્રય॑ચ્છામિ । આયુ॑ષ્મદસ્તુ મે॒ મુખ᳚મ્ । આયુ॑ષ્મ॒ચ્છિરો॑ અસ્તુ મે । આયુ॑ષ્માન્. વિ॒શ્વતઃ॑ પ્ર॒ત્યમ્ । આયુ॑ષા॒ સમ્પિ॑પૃગ્ધિ મા । ઇ॒મ મ॑ગ્ન॒ આયુ॑ષે॒ વર્ચ॑સે કૃધિ । પ્રિ॒યગ્ં રેતો॑ વરુણ સોમ રાજન્ન્ । મા॒ તે વા᳚સ્મા અદિતે॒ શર્મ॑ યચ્છ । વિશ્વે॑ દેવા॒ જર॑દષ્ટિ॒-ર્યથા-ઽસ॑ત્ ॥ 58 ॥

આયુ॑રસિ વિ॒શ્વાયુ॑રસિ । સ॒ર્વાયુ॑રસિ॒ સર્વ॒માયુ॑રસિ । યતો॒ વાતો॒ મનો॑જવાઃ । યતઃ॒, ક્ષર॑ન્તિ॒ સિન્ધ॑વઃ । તાસાં᳚ ત્વા॒ સર્વા॑સાગ્ં રુ॒ચા । અ॒ભિષિ॑ઞ્ચામિ॒ વર્ચ॑સા । સ॒મુ॒દ્ર ઇ॑વાસિ ગ॒હ્મના᳚ । સોમ॑ ઇવા॒સ્યદા᳚ભ્યઃ । અ॒ગ્નિરિ॑વ વિ॒શ્વતઃ॑ પ્ર॒ત્યમ્ । સૂર્ય॑ ઇવ॒ જ્યોતિ॑ષા વિ॒ભૂઃ ॥ 59 ॥

અ॒પાં-યોઁ દ્રવ॑ણે॒ રસઃ॑ । તમ॒હમ॒સ્મા આ॑મુષ્યાય॒ણાય॑ । તેજ॑સે બ્રહ્મવર્ચ॒સાય॑ ગૃહ્ણામિ । અ॒પાં-યઁ ઊ॒ર્મૌ રસઃ॑ । તમ॒હમ॒સ્મા આ॑મુષ્યાય॒ણાય॑ । ઓજ॑સે વી॒ર્યા॑ય ગૃહ્ણામિ । અ॒પાં-યોઁ મ॑દ્ધ્ય॒તો રસઃ॑ । તમ॒હમ॒સ્મા આ॑મુષ્યાય॒ણાય॑ । પુષ્ટૈ᳚ પ્ર॒જન॑નાય ગૃહ્ણામિ । અ॒પાં-યોઁ ય॒જ્ઞિયો॒ રસઃ॑ । તમ॒હમ॒સ્મા આ॑મુષ્યાય॒ણાય॑ । આયુ॑ષે દીર્ઘાયુ॒ત્વાય॑ ગૃહ્ણામિ ॥ 60 (23) ॥

29 અન્ન સૂક્તં

(તૈ. બ્રા. 2.8.8.1-2.8.8.4)

અ॒હમ॑સ્મિ પ્રથમ॒જા ઋ॒તસ્ય॑ । પૂર્વં॑ દે॒વેભ્યો॑ અ॒મૃત॑સ્ય॒ નાભિઃ॑ ।

યો મા॒ દદા॑તિ॒ સ ઇ દે॒વ મા વાઃ᳚ । અ॒હમન્ન॒ મન્ન॑ મ॒દન્ત॑મદ્મિ । પૂર્વ॑-મ॒ગ્નેરપિ॑ દહ॒ત્યન્નં᳚ । ય॒ત્તૌ હા॑સાતે અહમુત્ત॒રેષુ॑ । વ્યાત્ત॑મસ્ય પ॒શવ॑-સ્સુ॒જમ્ભ᳚મ્ । પશ્ય॑ન્તિ॒ ધીરાઃ॒ પ્રચ॑રન્તિ॒ પાકાઃ᳚ ।

જહા᳚મ્ય॒ન્ય-ન્ન જ॑હામ્ય॒ન્યમ્ । અ॒હમન્નં॒ ઁવશ॒મિચ્ચ॑રામિ ॥ 61 ॥

સ॒મા॒નમર્થં॒ પર્યે॑મિ ભુ॒ઞ્જત્ । કો મા મન્નં॑ મનુ॒ષ્યો॑ દયેત ।

પરા॑કે॒ અન્નં॒ નિહિ॑તં-લોઁ॒ક એ॒તત્ । વિશ્વૈ᳚-ર્દે॒વૈઃ પિ॒તૃભિ॑-ર્ગુ॒પ્તમન્ન᳚મ્ ।

યદ॒દ્યતે॑ લુ॒પ્યતે॒ ય-ત્પ॑રો॒પ્યતે᳚ । શ॒ત॒-ત॒મીસા ત॒નૂર્મે॑ બભૂવ ।

મ॒હાન્તૌ॑ ચ॒રૂ સ॑કૃ-દ્દુ॒ગ્ધેન॑ પપ્રૌ । દિવ॑ઞ્ચ॒ પૃશ્ઞિ॑ પૃથિ॒વી-ઞ્ચ॑ સા॒કમ્ ।

તથ્સં॒-પિબ॑ન્તો॒ નમિ॑નન્તિ વે॒ધસઃ॑ । નૈતદ્ભૂયો॒ ભવ॑તિ॒ નો કની॑યઃ ॥ 62 ॥

અન્નં॑ પ્રા॒ણમન્ન॑ મપા॒ન-મા॑હુઃ । અન્નં॑ મૃ॒ત્યુ-ન્તમુ॑ જી॒વાતુ॑ માહુઃ ।

અન્નં॑ બ્ર॒હ્માણો॑ જ॒રસં॑ ઁવદન્તિ । અન્ન॑માહુઃ પ્ર॒જન॑ન-મ્પ્ર॒જાના᳚મ્ ।

મોઘ॒-મન્નં॑ ઁવિન્દતે॒ અપ્ર॑ચેતાઃ । સ॒ત્ય-મ્બ્ર॑વીમિ વ॒ધ ઇથ્સ તસ્ય॑ ।

નાર્ય॒મણં॒ પુષ્ય॑તિ॒ નો સખા॑યમ્ । કેવ॑લાઘો ભવતિ કેવલા॒દી ।

અ॒હ-મ્મે॒ઘ સ્સ્ત॒નય॒ન્ વર્ષ॑ન્નસ્મિ । મામ॑દન્ત્ય॒-હમ॑દ્મ્ય॒ન્યાન્ ॥ અ॒હગ્ં સદ॒મૃતો॑ ભવામિ । મદા॑દિ॒ત્યા અધિ॒ સર્વે॑ તપન્તિ ॥ 63 ॥

30 વા-ખ્સૂક્તં

(તૈ. બ્રા. 2.8.8.4)

દે॒વીં-વાઁચ॑મ જનયન્ત॒ ય-દ્વાગ્વદ॑ન્તિ ॥ 64 ॥

દે॒વીં-વાઁચ॑મજનયન્ત દે॒વાઃ । તાં-વિઁ॒શ્વરૂ॑પાઃ પ॒શવો॑ વદન્તિ । સા નો॑ મ॒ન્દ્રેષ॒ મૂર્જં॒ દુહા॑ના । ધે॒નુર્વાગ॒સ્મા-નુપ॒સુષ્ટુ॒તૈતુ॑ ॥ 64અ ॥

ય-દ્વાગ્વદ॑ન્ત્ય વિચેત॒નાનિ॑ । રાષ્ટ્રી॑ દે॒વાના᳚-ન્નિષ॒સાદ॑ મ॒ન્દ્રા । ચત॑સ્ર॒ ઊર્જં॑ દુદુહે॒ પયાગ્ં॑સિ । ક્વ॑સ્વિ દસ્યાઃ પર॒મ-ઞ્જ॑ગામ ॥ 64બ્ ॥

(તૈ. બ્રા. 2.8.8.4-2.8.8.5)

અ॒ન॒ન્તા-મન્તા॒દધિ॒ નિર્મિ॑તા-મ્મ॒હીમ્ । યસ્યાં᳚ દે॒વા અ॑દધુ॒-ર્ભોજ॑નાનિ । એકા᳚ક્ષરા-ન્દ્વિ॒પદા॒ગ્ં॒ ષટ્પ॑દાઞ્ચ । વાચ॑-ન્દે॒વા ઉપ॑જીવન્તિ॒ વિશ્વે᳚ । વાચ॑-ન્દે॒વા ઉપ॑જીવન્તિ॒ વિશ્વે᳚ । વાચ॑-ઙ્ગન્ધ॒ર્વાઃ પ॒શવો॑ મનુ॒ષ્યાઃ᳚ । વા॒ચીમા વિશ્વા॒ ભુવ॑ના॒-ન્યર્પિ॑તા । સા નો॒ હવં॑ જુષતા॒-મિન્દ્ર॑ પત્ની ।

વાગ॒ક્ષરં॑ પ્રથમ॒જા ઋ॒તસ્ય॑ । વેદા॑ના-મ્મા॒તા-ઽમૃત॑સ્ય॒ નાભિઃ॑ ॥ 65 ॥

સા નો॑ જુષા॒ણોપ॑ ય॒જ્ઞ માગા᳚ત્ । અવ॑ન્તી દે॒વી સુ॒હવા॑ મે અસ્તુ । યા મૃષ॑યો મન્ત્ર॒ કૃતો॑ મની॒ષિણઃ॑ । અ॒ન્વૈચ્છ॑-ન્દે॒વા-સ્તપ॑સા॒ શ્રમે॑ણ । તા-ન્દે॒વીં-વાઁચગ્ં॑ હ॒વિષા॑ યજામહે । સા નો॑ દધાતુ સુકૃ॒તસ્ય॑ લો॒કે ।

ચ॒ત્વારિ॒ વા-ક્પરિ॑મિતા પ॒દાનિ॑ । તાનિ॑ વિદુ-ર્બ્રાહ્મ॒ણા યે મ॑ની॒ષિણઃ॑ । ગુહા॒ ત્રીણિ॒ નિહિ॑તા॒ નેઙ્ગ॑યન્તિ । તુ॒રીયં॑ ઁવા॒ચો મ॑નુ॒ષ્યા॑ વદન્તિ ॥ 66 ॥

31 શ્રદ્ધા સૂક્તં

(તૈ. બ્રા. 2.8.8.5-2.8.8.8)

શ્ર॒દ્ધયા॒-ઽગ્નિ સ્સમિ॑ધ્યતે । શ્ર॒દ્ધયા॑ વિન્દતે હ॒વિઃ । શ્ર॒દ્ધા-મ્ભગ॑સ્ય મૂ॒ર્ધનિ॑ । વચ॒સા વે॑દયામસિ । પ્રિ॒યગ્ગ્ શ્ર॑દ્ધે॒ દદ॑તઃ । પ્રિ॒યગ્ગ્ શ્ર॑દ્ધે॒ દિદા॑સતઃ । પ્રિ॒ય-મ્ભો॒જેષુ॒ યજ્વ॑સુ । ઇ॒દ-મ્મ॑ ઉદિ॒ત-ઙ્કૃ॑ધિ । યથા॑ દે॒વા અસુ॑રેષુ । શ્ર॒દ્ધા મુ॒ગ્રેષુ॑ ચક્રિ॒રે ॥ 67 ॥

એ॒વ-મ્ભો॒જેષુ॒ યજ્વ॑સુ । અ॒સ્માક॑-મુદિ॒ત-ઙ્કૃ॑ધિ । શ્ર॒દ્ધા-ન્દે॑વા॒ યજ॑માનાઃ । વા॒યુ-ગો॑પા॒ ઉપા॑સતે । શ્ર॒દ્ધાગ્ં હૃ॑દ॒ય્ય॑યા-ઽઽકૂ᳚ત્યા । શ્ર॒દ્ધયા॑ હૂયતે હ॒વિઃ ।

શ્ર॒દ્ધા-મ્પ્રા॒તર્-હ॑વામહે । શ્ર॒દ્ધા-મ્મ॒દ્ધ્યન્દિ॑નં॒ પરિ॑ । શ્ર॒દ્ધાગ્ં સૂર્ય॑સ્ય નિ॒મ્રુચિ॑ । શ્રદ્ધે॒ શ્રદ્ધા॑પયે॒ હમા᳚ ॥ 68 ॥

શ્ર॒દ્ધા દે॒વાન-ધિ॑વસ્તે । શ્ર॒દ્ધા વિશ્વ॑ મિ॒દ-ઞ્જગ॑ત્ । શ્ર॒દ્ધા-ઙ્કામ॑સ્ય મા॒તર᳚મ્ । હ॒વિષા॑ વર્ધયામસિ ॥ 69અ ॥

32 બ્રહ્મ સૂક્તં

(તૈ. બ્રા. 2.8.8.10-2.8.8.11)

બ્રહ્મ॑જજ્ઞા॒ન-મ્પ્ર॑થ॒મ-મ્પુ॒રસ્તા᳚ત્ । વિસી॑મ॒ત-સ્સુ॒રુચો॑ વે॒ન આ॑વઃ ।

સ બુ॒દ્ધ્નિયા॑ ઉપ॒મા અ॑સ્ય વિ॒ષ્ઠાઃ । સ॒તશ્ચ॒ યોનિ॒-મસ॑તશ્ચ॒ વિવઃ॑ ॥ પિ॒તા-વિ॒રાજા॑ મૃષ॒ભો-ર॑યી॒ણામ્ । અ॒ન્તરિ॑ક્ષં-વિઁ॒શ્વરૂ॑પ॒ આવિ॑વેશ ॥ 69બ્ ॥

તમ॒ર્કૈર॒ભ્ય॑ર્ચ્ચન્તિ વ॒થ્સમ્ । બ્રહ્મ॒ સન્ત॒-મ્બ્રહ્મ॑ણા વ॒ર્ધય॑ન્તઃ ॥ બ્રહ્મ॑ દે॒વાન॑જનયત્ । બ્રહ્મ॒ વિશ્વ॑મિ॒દ-ઞ્જગ॑ત્ ॥

બ્રહ્મ॑ણઃ, ક્ષ॒ત્ર-ન્નિર્મિ॑તમ્ । બ્રહ્મ॑ બ્રાહ્મ॒ણ આ॒ત્મના᳚ ॥ અ॒ન્તર॑સ્મિ-ન્નિ॒મે લો॒કાઃ । અ॒ન્ત ર્વિશ્વ॑મિ॒દ-ઞ્જગ॑ત્ । બ્રહ્મૈ॒વ ભૂ॒તાના॒-ઞ્જ્યેષ્ઠ᳚મ્ । તેન॒ કો॑-ઽર્હતિ॒ સ્પર્ધિ॑તુમ્ ॥ 70 ॥

બ્રહ્મં॑ દે॒વા-સ્ત્રય॑સ્ત્રિગ્ંશત્ । બ્રહ્મ॑-ન્નિન્દ્ર પ્રજાપ॒તી । બ્રહ્મ॑નઃઅ॒ વિશ્વા॑ ભૂ॒તાનિ॑ । ના॒વી વા॒ન્ત-સ્સ॒માહિ॑તા ॥ ચત॑સ્ર॒ આશાઃ॒ પ્રચ॑રન્ત્વ॒-ગ્નયઃ॑ । ઇ॒મન્નો॑ ય॒જ્ઞન્ન॑યતુ પ્રજા॒નન્ન્ ।

ઘૃ॒ત-મ્પિન્વ॑ન્ન॒ જરગ્ં॑ સુ॒વીર᳚મ્ । બ્રહ્મ॑ સ॒મિ-દ્ભ॑વ॒ત્યાહુ॑તીનામ્ ॥ 71 ॥

33 ગો સૂક્તં

(તૈ. બ્રા. 2.8.8.11)

આગાવો॑ અગ્મન્નુ॒ત ભ॒દ્ર-મ॑ક્રન્ન્ । સીદ॑ન્તુ ગો॒ષ્ઠે-ર॒ણય॑ન્ત્વ॒સ્મે ॥ પ્ર॒જાવ॑તીઃ પુરુ॒ રૂપા॑ ઇ॒હ સ્યુઃ । ઇન્દ્રા॑ય પૂ॒ર્વી રુ॒ષસો॒ દુહા॑નાઃ । ઇન્દ્રો॒ યજ્વ॑ને પૃણ॒તે ચ॑ શિક્ષતિ । ઉપેદ્દ॑દાતિ॒ ન સ્વ-મ્મુ॑ષાયતિ । ભૂયો॑ ભૂયો ર॒યિમિદ॑સ્ય વ॒ર્ધયન્ન્॑ । અભિ॑ન્ને ખિ॒લ્લે નિદ॑ધાતિ દેવ॒યુમ્ ।

ન તા ન॑શન્તિ॒ ન તા અર્વા᳚ ॥ 72 ॥

ન તા ન॑શન્તિ॒ નદ॑ભાતિ॒ તસ્ક॑રઃ । નૈના॑ અમિ॒ત્રો વ્યથિ॒રા દ॑ધર્ષતિ ।

દે॒વાગ્શ્ચ॒ યાભિ॒-ર્યજ॑તે॒ દદા॑તિ ચ । જ્યોગિત્તાભિ॑ સ્સચતે॒ ગોપ॑તિ સ્સ॒હ ॥ 72અ ॥

ન તા અર્વા॑ રે॒ણુ ક॑કાટો અશ્નુતે । ન સગ્ગ્॑ સ્કૃત॒ત્ર-મુપ॑યન્તિ॒ તા અ॒ભિ ।

ઉ॒રુ॒ગા॒યમ॑ભય॒-ન્તસ્ય॒ તા અનુ॑ । ગાવો॒ મર્ત્ય॑સ્ય॒ વિચ॑રન્તિ॒ યજ્વ॑નઃ ॥ 72બ્ ॥

(તૈ. બ્રા. 2.8.8.12)

ગાવો॒ ભગો॒ ગાવ॒ ઇન્દ્રો॑ મે અચ્છાત્ । ગાવ॒ સ્સોમ॑સ્ય પ્રથ॒મસ્ય॑ ભ॒ક્ષઃ ।

ઇ॒મા યા ગાવ॒-સ્સજ॑નાસ॒ ઇન્દ્રઃ॑ । ઇ॒ચ્છામી-દ્ધૃ॒દા મન॑સા-ચિ॒દિન્દ્ર᳚મ્ ।

યૂ॒ય-ઙ્ગા॑વો મેદયથા કૃ॒શઞ્ચિ॑ત્ । અ॒શ્લી॒લ-ઞ્ચિ॑-ત્કૃણુથા સુ॒પ્રતી॑કમ્ ॥ 73 ॥

ભ॒દ્ર-ઙ્ગૃ॒હ-ઙ્કૃ॑ણુથ ભદ્ર વાચઃ । બૃ॒હદ્વો॒ વય॑ ઉચ્યતે સ॒ભાસુ॑ । પ્ર॒જાવ॑તી સ્સૂ॒યવ॑સગ્ં-રિ॒શન્તીઃ᳚ । શુ॒દ્ધા અ॒પ સ્સુ॑પ્રપા॒ણે પિબ॑ન્તીઃ ।

માવ॑ સ્તે॒ન ઈ॑શત॒ માઘશગ્ં॑સઃ । પરિ॑વો હે॒તી રુ॒દ્રસ્ય॑ વૃઞ્જ્યાત્ । ઉપે॒દ-મુ॑પ॒-પર્ચ॑નમ્ । આ॒સુ ગોષૂપ॑ પૃચ્યતામ્ । ઉપ॑ર્ષ॒ભસ્ય॒ રેત॑સિ । ઉપે᳚ન્દ્ર॒ તવ॑ વી॒ર્યે᳚ ॥ 74 (24) ॥

34 સૂર્યા ચન્દ્રમસા સૂક્તં

(તૈ. બ્રા. 2.8.9.1)

તા સૂ᳚ર્યા ચન્દ્ર॒મસા॑ વિશ્વ॒-ભૃત્ત॑મા મ॒હત્ । તેજો॒ વસુ॑મદ્રાજતો દિ॒વિ । સામા᳚ત્માના ચરત સ્સામ-ચા॒રિણા᳚ । યયો᳚ર્વ્ર॒ત-ન્નમ॒મે જાતુ॑ દે॒વયોઃ᳚ । ઉ॒ભાવન્તૌ॒ પરિ॑યાત॒ અર્મ્યા᳚ । દિ॒વો ન ર॒શ્મીગ્ સ્ત॑નુ॒તો-વ્ય॑ર્ણ॒વે । ઉ॒ભા ભુ॑વ॒ન્તી ભુવ॑ના ક॒વિક્ર॑તૂ । સૂર્યા॒ ન ચ॒ન્દ્રા ચ॑રતો હ॒તામ॑તી । પતી᳚દ્યુ॒મ-દ્વિ॑શ્વ॒-વિદા॑ ઉ॒ભા દિ॒વઃ । સૂર્યા॑ ઉ॒ભા ચ॒ન્દ્રમ॑સા વિચક્ષ॒ણા ॥ 75 ॥

વિ॒શ્વવા॑રા વરિવો॒ ભા વરે᳚ણ્યા । તા નો॑-ઽવત-મ્મતિ॒મન્તા॒ મહિ॑વ્રતા । વિ॒શ્વ॒વપ॑રી પ્ર॒તર॑ણા તર॒ન્તા । સુ॒વ॒ર્વિદા॑ દૃ॒શયે॒ ભૂરિ॑ રશ્મી । સૂર્યા॒ હિ ચ॒ન્દ્રા વસુ॑ત્વે॒ષ-દ॑ર્શતા । મ॒ન॒સ્વિનો॒ ઽભાનુ॑ચર॒તોનુ॒-સન્દિવ᳚મ્ । અ॒સ્ય શ્રવો॑ ન॒દ્ય॑ સ્સ॒પ્ત બિ॑ભ્રતિ । દ્યાવા॒ ક્ષામા॑ પૃથિ॒વી દ॑ર્શ॒તં-વઁપુઃ॑ । અ॒સ્મે સૂ᳚ર્યા ચન્દ્ર॒મસા॑-ઽભિ॒ચક્ષે᳚ । શ્ર॒દ્ધેક-મિ॑ન્દ્ર ચરતો વિચર્તુ॒રમ્ ॥ 76 ॥

પૂ॒ર્વા॒પ॒ર-ઞ્ચ॑રતો મા॒ય યૈ॒તૌ । શિશૂ॒ ક્રીડ॑ન્તૌ॒ પરિ॑યાતો અધ્વ॒રમ્ । વિશ્વા᳚ન્ય॒ન્યો ભુવ॑ના ઽભિ॒ચષ્ટે᳚ । ઋ॒તૂન॒ન્યો વિ॒દધ॑જ્જાયતે॒ પુનઃ॑ । હિર॑ણ્યવર્ણા॒-શ્શુચ॑યઃ પાવ॒કા યાસા॒ગ્ં॒ રાજા᳚ । યાસાં᳚ દે॒વા શ્શિ॒વેન॑ મા॒ ચક્ષુ॑ષા પશ્યત । આપો॑ ભ॒દ્રા આદિત્પ॑શ્યામિ ॥ 77 ॥

હિર॑ણ્યવર્ણા॒-શ્શુચ॑યઃ પાવ॒કા યાસુ॑ જા॒તઃ ક॒શ્યપો॒ યાસ્વિન્દ્રઃ॑ । અ॒ગ્નિં-યાઁ ગર્ભં॑ દધિ॒રે વિરૂ॑પા॒સ્તા ન॒ આપ॒શ્શગ્ગ્ સ્યો॒ના ભ॑વન્તુ ॥

યાસા॒ગ્ં॒ રાજા॒ વરુ॑ણો॒ યાતિ॒ મધ્યે॑ સત્યાનૃ॒તે અ॑વ॒પશ્યં॒ જના॑નામ્ ।

મ॒ધુ॒શ્ચુત॒-શ્શુચ॑યો॒ યાઃ પા॑વ॒કાસ્તા ન॒ આપ॒શ્શગ્ગ્ સ્યો॒ના ભ॑વન્તુ ॥ 77અ ॥

યાસાં᳚ દે॒વા દિ॒વિ કૃ॒ણ્વન્તિ॑ ભ॒ક્ષય્યા અ॒ન્તરિ॑ક્ષે બહુ॒ધા ભવ॑ન્તિ ।

યાઃ પૃ॑થિ॒વી-મ્પય॑સો॒ન્દન્તિ॑ શુ॒ક્રાસ્તા ન॒ આપ॒શ્શગ્ગ્ સ્યો॒ના ભ॑વન્તુ ॥

શિ॒વેન॑ મા॒ ચક્ષુ॑ષા પશ્યતાપ શ્શિ॒વયા॑ ત॒નુવોપ॑ સ્પૃશત॒ ત્વચ॑-મ્મે ।

સર્વાગ્ં॑ અ॒ગ્નીગ્ં ર॑ફ્સુ॒ષદો॑ હુવે વો॒ મયિ॒ વર્ચો॒ બલ॒મોજો॒ નિધ॑ત્ત ॥ 77બ્ ॥

આપો॑ ભ॒દ્રા ઘૃ॒તમિદાપ॑ આસુર॒ગ્ની-ષોમૌ॑ બિભ્ર॒ત્યાપ॒ ઇત્તાઃ । તી॒વ્રો રસો॑ મધુ॒પૃચા॑-મરઙ્ગ॒મ આ મા᳚ પ્રા॒ણેન॑ સ॒હ વર્ચ॑સા ગન્ન્ ।

આદિત્પ॑શ્યા મ્યુ॒તવા॑ શૃણો॒મ્યામા॒ ઘોષો॑ ગચ્છતિ॒ વાન્ન॑ આસામ્ । મન્યે॑ ભેજા॒નો અ॒મૃત॑સ્ય॒ તર્હિ॒ હિર॑ણ્યવર્ણા॒ અતૃ॑પં-યઁ॒દા વઃ॑ ॥ 77ચ્ ॥

35 નાસદાસીય સૂક્તં

(તૈ. બ્રા. 2.8.9.3-2.8.9.7)

નાસ॑દાસી॒ન્નો સદા॑સીત્ત॒દાની᳚મ્ । નાસી॒દ્રજો॒ નો વ્યો॑મા-પ॒રોયત્ । કિમા વ॑રીવઃ॒ કુહ॒કસ્ય॒ શર્મન્ન્॑ । અભંઃ॒ કિમા॑સી॒-દ્ગહ॑ન-ઙ્ગભી॒રમ્ ॥ 78 ॥

ન મૃ॒ત્યુ-ર॒મૃત॒-ન્તર્હિ॒ ન । રાત્રિ॑યા॒ અહ્ન॑ આસી-ત્પ્રકે॒તઃ । આની॑દ વા॒તગ્ગ્ સ્વ॒ધયા॒ તદેક᳚મ્ । તસ્મા᳚દ્ધા॒ન્ય-ન્ન પ॒રઃ કિઞ્ચ॒નાસ॑ ।

તમ॑ આસી॒-ત્તમ॑સા ગૂ॒ઢમગ્રે᳚ પ્રકે॒તમ્ । સ॒લિ॒લગ્ં સર્વ॑ મા ઇ॒દમ્ । તુ॒ચ્છે ના॒ભ્વપિ॑હિતં॒ ઁયદાસી᳚ત્ । તમ॑સ॒સ્ તન્મ॑હિ॒ના જા॑ય॒તૈક᳚મ્ ।

કામ॒સ્તદગ્રે॒ સમ॑વર્ત॒તાધિ॑ । મન॑સો॒ રેતઃ॑ પ્રથ॒મં-યઁદાસી᳚ત્ ॥ 79 ॥

સ॒ તો બન્ધુ॒મસ॑તિ॒ નિર॑વિન્દન્ન્ । હૃ॒દિ-પ્ર॒તીષ્યા॑ ક॒વયો॑ મની॒ષા ।

તિ॒ર॒શ્ચીનો॒ વિત॑તો ર॒શ્મિ-રે॑ષામ્ । અ॒ધસ્વિ॑દા॒સી(3) દુ॒પરિ॑સ્વિદાસી(3)ત્ ।

રે॒તો॒ધા આ॑સ-ન્મહિ॒માન॑ આસન્ન્ । સ્વ॒ધા અ॒વસ્તા॒-ત્પ્રય॑તિઃ પ॒રસ્તા᳚ત્ ।

કો અ॒દ્ધા વે॑દ॒ક ઇ॒હ પ્રવો॑ચત્ । કુત॒ આજા॑તા॒ કુત॑ ઇ॒યં-વિઁસૃ॑ષ્ટિઃ ।

અ॒ર્વાગ્ દે॒વા અ॒સ્ય વિ॒સર્જ॑નાય । અથા॒ કો વે॑દ॒ યત॑ આ બ॒ભૂવ॑ ॥ 80 ॥

ઇ॒યં-વિઁસૃ॑ષ્ટિ॒-ર્યત॑ આબ॒ભૂવ॑ । યદિ॑ વા દ॒ધે યદિ॑ વા॒ ન ।

યો અ॒સ્યાદ્ધ્ય॑ક્ષઃ પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ । સો અ॒ઙ્ગવે॑દ॒ યદિ॑ વા॒ ન વેદ॑ ।

કિગ્ગ્સ્વિ॒દ્વનં॒ ક ઉ॒સ વૃ॒ક્ષ આ॑સીત્ । યતો॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી નિ॑ષ્ટત॒ક્ષુઃ ।

મની॑ષિણો॒ મન॑સા પૃ॒ચ્છતેદુ॒તત્ । યદ॒દ્ધ્યતિ॑ષ્ઠ॒-દ્ભુવ॑નાનિ ધા॒રયન્ન્॑ । બ્રહ્મ॒વનં॒ બ્રહ્મ॒ સ વૃ॒ક્ષ આ॑સીત્ । યતો॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી નિ॑ષ્ટત॒ક્ષુઃ ॥ મની॑ષિણો॒ મન॑સા॒ વિબ્ર॑વીમિ વઃ । બ્રહ્મા॒દ્ધ્યતિ॑ષ્ઠ॒-દ્ભુવ॑નાનિ ધા॒રયન્ન્॑ ॥ 81 ॥

36 ભાગ્ય સૂક્તં

(તૈ. બ્રા. 2.8.9.7-2.8.9.9)

પ્રા॒તર॒ગ્નિ-મ્પ્રા॒તરિન્દ્રગ્ં॑ હવામહે । પ્રા॒ત-ર્મિ॒ત્રા વરુ॑ણા પ્રા॒તર॒શ્વિના᳚ ।

પ્રા॒ત-ર્ભગં॑ પૂ॒ષણં॒ બ્રહ્મ॑ણ॒સ્પતિ᳚મ્ । પ્રા॒તસ્સોમ॑ મુ॒ત રુ॒દ્રગ્ં હુ॑વેમ ॥ પ્ર॒ત॒ર્જિતં॒ ભગ॑મુ॒ગ્રગ્ં હુ॑વેમ । વ॒ય-મ્પુ॒ત્રમદિ॑તે॒ર્યો વિ॑ધ॒ર્તા । આ॒ધ્રશ્ચિ॒દ્ય-મ્મન્ય॑માન-સ્તુ॒રશ્ચિ॑ત્ । રાજા॑ ચિ॒દ્ય-મ્ભગં॑ ભ॒ક્ષીત્યાહ॑ ॥ 82 ॥

ભગ॒પ્રણે॑ત॒-ર્ભગ॒સત્ય॑રાધઃ । ભગે॒મા-ન્ધિય॒મુદ॑વ॒ દદ॑ન્નઃ । ભગ॒પ્રણો॑ જનય॒ ગોભિ॒રશ્વૈઃ᳚ । ભગ॒ પ્રનૃભિ॑-ર્નૃ॒વન્ત॑સ્સ્યામ ॥ ઉ॒તેદાનીં॒ ભગ॑વન્તસ્સ્યામ । ઉ॒ત પ્રપિ॒ત્વ ઉ॒ત મદ્ધ્યે॒ અહ્ના᳚મ્ । ઉ॒તોદિ॑તા મઘવ॒ન્-થ્સૂર્ય॑સ્ય । વ॒ય-ન્દે॒વાનાગ્ં॑ સુમ॒તૌ સ્યા॑મ ॥ ભગ॑ એ॒વ ભગ॑વાગ્ં અસ્તુ દેવાઃ । તેન॑ વ॒ય-મ્ભગ॑વન્ત સ્સ્યામ ॥ 83 ॥

તન્ત્વા॑ ભગ॒ સર્વ॒ ઇજ્જો॑હવીમિ । સનો॑ ભગ પુર એ॒તા ભ॑વે॒હ ॥ સમ॑ધ્વ॒રા-યો॒ષસો॑-ઽનમન્ત । દ॒ધિ॒ક્રાવે॑વ॒ શુચ॑યે પ॒દાય॑ । અ॒ર્વા॒ચી॒નં-વઁ॑સુ॒વિદં॒ ભગ॑ન્નઃ । રથ॑મિ॒વાશ્વા॑ વા॒જિન॒ આવ॑હન્તુ ॥ અશ્વા॑વતી॒-ર્ગોમ॑તી-ર્ન ઉ॒ષાસઃ॑ । વી॒રવ॑તી॒-સ્સદ॑મુચ્છન્તુ ભ॒દ્રાઃ । ઘૃ॒ત-ન્દુહા॑ના વિ॒શ્વતઃ॒ પ્રપી॑નાઃ । યૂ॒ય-મ્પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિ॒-સ્સદા॑નઃ ॥ 84 (25) ॥

37 નક્ષત્ર સૂક્તં

(તૈ. બ્રા. 3.1.1.1-3.1.3.3)

37.1 નક્ષત્રં - કૃત્તિકા દેવતા - અગ્નિઃ

અ॒ગ્નિર્નઃ॑ પાતુ॒ કૃત્તિ॑કાઃ । નક્ષ॑ત્ર-ન્દે॒વમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । ઇ॒દમા॑સાંવિઁચક્ષ॒ણમ્ । હ॒વિરા॒સન્ જુ॑હોતન । યસ્ય॒ ભાન્તિ॑ ર॒શ્મયો॒ યસ્ય॑ કે॒તવઃ॑ । યસ્યે॒મા વિશ્વા॒ ભુવ॑નાનિ॒ સર્વા᳚ । સ કૃત્તિ॑કા ભિર॒ભિ-સં॒વઁસા॑નઃ । અ॒ગ્નિર્નો॑ દે॒વસ્સુ॑વિ॒તે દ॑ધાતુ ॥ 1 ॥

37.2 નક્ષત્રં - રોહિણી દેવતા - પ્રજાપતિઃ

પ્ર॒જાપ॑તે રોહિ॒ણી વે॑તુ॒ પત્ની᳚ । વિ॒શ્વરૂ॑પા બૃહ॒તી ચિ॒ત્રભા॑નુઃ ॥ 85 ॥

સા નો॑ ય॒જ્ઞસ્ય॑ સુવિ॒તે દ॑ધાતુ । યથા॒ જીવે॑મ શ॒રદ॒સ્સવી॑રાઃ । રો॒હિ॒ણી દે॒વ્યુદ॑ગા-ત્પુ॒રસ્તા᳚ત્ । વિશ્વા॑ રૂ॒પાણિ॑ પ્રતિ॒મોદ॑માના । પ્ર॒જાપ॑તિગ્ં હ॒વિષા॑ વ॒ર્ધય॑ન્તી । પ્રિ॒યા દે॒વાના॒-મુપ॑યાતુ ય॒જ્ઞમ્ ॥ 2 ॥

37.3 નક્ષત્રં - મૃગશીર્ષઃ દેવતા - સોમઃ

સોમો॒ રાજા॑ મૃગશી॒ર॒.ષેણ॒ આગન્ન્॑ । શિ॒વ-ન્નક્ષ॑ત્ર-મ્પ્રિ॒યમ॑સ્ય॒ ધામ॑ । આ॒પ્યાય॑માનો બહુ॒ધા જને॑ષુ । રેતઃ॑ પ્ર॒જાં-યઁજ॑માને દધાતુ ॥ 86 ॥

યત્તે॒ નક્ષ॑ત્ર-મ્મૃગશી॒ર્॒ષમસ્તિ॑ । પ્રિ॒યગ્ં રા॑જ-ન્પ્રિ॒યત॑મ-મ્પ્રિ॒યાણા᳚મ્ । તસ્મૈ॑ તે સોમ હ॒વિષા॑ વિધેમ । શન્ન॑ એધિ દ્વિ॒પદે॒ શઞ્ચતુ॑ષ્પદે ॥ 3 ॥

37.4 નક્ષત્રં - આર્દ્રા દેવતા - રુદ્રઃ

આ॒ર્દ્રયા॑ રુ॒દ્રઃ પ્રથ॑મા ન એતિ । શ્રેષ્ઠો॑ દે॒વાનાં॒ પતિ॑રઘ્નિ॒યાના᳚મ્ । નક્ષ॑ત્રમસ્ય હ॒વિષા॑ વિધેમ । મા નઃ॑ પ્ર॒જાગ્ં રી॑રિષ॒-ન્મોત વી॒રાન્ । હે॒તી રુ॒દ્રસ્ય॒ પરિ॑ણો વૃણક્તુ । આ॒ર્દ્રા નક્ષ॑ત્ર-ઞ્જુષતાગ્ં હ॒વિર્નઃ॑ ॥ 87 ॥

પ્ર॒મુ॒ઞ્ચમા॑નૌ દુરિ॒તાનિ॒ વિશ્વા᳚ । અપા॒ઘશગ્ં॑ સન્નુ-દતા॒મરા॑તિમ્ ॥ 4 ॥

37.5 નક્ષત્રં - પુનર્વસુ દેવતા - અદિતિઃ

પુન॑ર્નો દે॒વ્યદિ॑તિ-સ્સ્પૃણોતુ । પુન॑ર્વસૂ નઃ॒ પુન॒રેતાં᳚-યઁ॒જ્ઞમ્ । પુન॑ર્નો દે॒વા અ॒ભિય॑ન્તુ॒ સર્વે᳚ । પુનઃ॑ પુનર્વો હ॒વિષા॑ યજામઃ । એ॒વા ન દે॒વ્યદિ॑તિરન॒ર્વા । વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્ત્રી જગ॑તઃ પ્રતિ॒ષ્ઠા । પુન॑ર્વસૂ હ॒વિષા॑ વ॒ર્ધય॑ન્તી । પ્રિ॒ય-ન્દે॒વાના॒-મપ્યે॑તુ॒ પાથઃ॑ ॥ 5 (88) ॥

37.6 નક્ષત્રં - પુષ્યઃ દેવતા - બૃહસ્પતિઃ

બૃહ॒સ્પતિઃ॑ પ્રથ॒મઞ્જાય॑માનઃ । તિ॒ષ્ય॑-ન્નક્ષ॑ત્રમ॒ભિ સમ્બ॑ભૂવ । શ્રેષ્ઠો॑ દે॒વાનાં॒ પૃત॑નાસુ જિ॒ષ્ણુઃ । દિ॒શો નુ॒ સર્વા॒ અભ॑યન્નો અસ્તુ । તિ॒ષ્યઃ॑ પુ॒રસ્તા॑દુ॒ત મ॑ધ્ય॒તો નઃ॑ । બૃહ॒સ્પતિ॑-ર્નઃ॒ પરિ॑પાતુ પ॒શ્ચાત્ । બાધે॑ તા॒-ન્દ્વેષો॒ અભ॑ય-ઙ્કૃણુતામ્ । સુ॒વીર્ય॑સ્ય॒ પત॑યસ્યામ ॥ 6 ॥

37.7 નક્ષત્રં -આશ્રેષં દેવતા - સર્પાઃ

ઇ॒દગ્ં સ॒ર્પેભ્યો॑ હ॒વિર॑સ્તુ॒ જુષ્ટ᳚મ્ । આ॒શ્રે॒ષા યેષા॑ મનુ॒યન્તિ॒ ચેતઃ॑ ॥ 89 ॥

યે અ॒ન્તરિ॑ક્ષ-મ્પૃથિ॒વીં-ક્ષિ॒યન્તિ॑ । તેન॑ સ્સ॒ર્પાસો॒ હવ॒માગ॑મિષ્ઠાઃ । યે રો॑ચ॒ને સૂર્ય॒સ્યાપિ॑ સ॒ર્પાઃ । યે દિવં॑ દે॒વી-મનુ॑સ॒ઞ્ચર॑ન્તિ । યેષા॑માશ્રે॒ષા અ॑નુ॒યન્તિ॒ કામ᳚મ્ । તેભ્ય॑-સ્સ॒ર્પેભ્યો॒ મધુ॑-મજ્જુહોમિ ॥ 7 ॥

37.8 નક્ષત્રં - મઘા દેવતા - પિતરઃ

ઉપ॑હૂતાઃ પિ॒તરો॒ યે મ॒ઘાસુ॑ । મનો॑જવસ-સ્સુ॒કૃત॑-સ્સુકૃ॒ત્યાઃ । તે નો॒ નક્ષ॑ત્રે॒ હવ॒માગ॑મિષ્ઠાઃ । સ્વ॒ધાભિ॑-ર્ય॒જ્ઞ-મ્પ્રય॑ત-ઞ્જુષન્તામ્ ॥ 90 ॥

યે અ॑ગ્નિદ॒ગ્ધા યે-ઽન॑ગ્નિ-દગ્ધાઃ । યે॑-ઽમુઁલો॒ક-મ્પિ॒તરઃ॑ ક્ષિ॒યન્તિ॑ । યાગ્શ્ચ॑ વિ॒દ્મયાગ્ં ઉ॑ ચ॒ ન પ્ર॑વિ॒દ્મ । મ॒ઘાસુ॑ ય॒જ્ઞગ્ં સુકૃ॑ત-ઞ્જુષન્તામ્ ॥ 8 ॥

37.9 નક્ષત્રં - પૂર્વફલ્ગુ॑ની દેવતા - અર્યમા

ગવાં॒ પતિઃ॒ ફલ્ગુ॑ની-નામસિ॒ ત્વમ્ । તદ॑ર્યમન્ વરુણ મિત્ર॒ ચારુ॑ । તન્ત્વા॑ વ॒યગ્ં સ॑નિ॒તારગ્ં॑ સની॒નામ્ । જી॒વા જીવ॑ન્ત॒મુપ॒ સંવિઁ॑શેમ । યેને॒મા વિશ્વા॒ ભુવ॑નાનિ॒ સઞ્જિ॑તા । યસ્ય॑ દે॒વા અ॑નુસં॒યઁન્તિ॒ ચેતઃ॑ ॥ 91 ॥

અ॒ર્ય॒મા રાજા॒-ઽજર॒સ્તુ વિ॑ષ્માન્ । ફલ્ગુ॑નીના-મૃષ॒ભો રો॑રવીતિ ॥ 9 ॥

37.10 નક્ષત્રં - ઉત્તર ફ॑લ્ગુની દેવતા - ભગઃ

શ્રેષ્ઠો॑ દે॒વાનાં᳚ ભગવો ભગાસિ । તત્ત્વા॑ વિદુઃ॒ ફલ્ગુ॑ની॒-સ્તસ્ય॑ વિત્તાત્ । અ॒સ્મભ્યં॑-ક્ષ॒ત્રમ॒જરગ્ં॑ સુ॒વીર્ય᳚મ્ । ગોમ॒દશ્વ॑-વ॒દુપ॒સન્નુ॑-દે॒હ । ભગો॑હ દા॒તા ભગ॒ ઇત્પ્ર॑દા॒તા । ભગો॑ દે॒વીઃ ફલ્ગુ॑ની॒-રાવિ॑વેશ । ભગ॒સ્યેત્ત-મ્પ્ર॑સ॒વ-ઙ્ગ॑મેમ । યત્ર॑ દે॒વૈ-સ્સ॑ધ॒માદં॑ મદેમ । ॥ 10/ 92 ॥

37.11 નક્ષત્રં - હસ્તઃ દેવતા - સવિત

આયા॑તુ દે॒વ-સ્સ॑વિ॒તો પ॑યાતુ । હિ॒ર॒ણ્યયે॑ન સુ॒વૃતા॒ રથે॑ન । વહ॒ન્॒. હસ્તગ્ં॑ સુ॒ભગં॑ ઁવિદ્મ॒નાપ॑સમ્ । પ્ર॒યચ્છ॑ન્તં॒ પપુ॑રિં॒ પુણ્ય॒મચ્છ॑ । હસ્તઃ॒ પ્રય॑ચ્છ ત્વ॒મૃતં॒ ઁવસી॑યઃ । દક્ષિ॑ણેન॒ પ્રતિ॑ગૃભ્ણીમ એનત્ ।

દા॒તાર॑-મ॒દ્ય સ॑વિ॒તા વિ॑દેય । યો નો॒ હસ્તા॑ય પ્રસુ॒વાતિ॑ ય॒જ્ઞમ્ ॥ 11 ॥

37.12 નક્ષત્રં - ચિત્રા દેવતા - ત્વષ્ટા

ત્વષ્ટા॒ નક્ષ॑ત્ર-મ॒ભ્યે॑તિ ચિ॒ત્રામ્ । સુ॒ભગ્ં સ॑સંયુઁવ॒તિગ્ં રોચ॑માનામ્ ॥ 93 ॥

નિ॒વે॒શય॑ન્ન॒-મૃતા॒-ન્મર્ત્યાગ્॑શ્ચ । રૂ॒પાણિ॑ પિ॒ગ્ં॒શ-ન્ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા᳚ । તન્ન॒સ્ત્વષ્ટા॒ તદુ॑ ચિ॒ત્રા વિચ॑ષ્ટામ્ । તન્નક્ષ॑ત્ર-મ્ભૂરિ॒દા અ॑સ્તુ॒ મહ્ય᳚મ્ । તન્નઃ॑ પ્ર॒જાં-વીઁ॒રવ॑તીગ્ં સનોતુ । ગોભિ॑ર્નો॒ અશ્વૈ॒-સ્સમ॑નક્તુ ય॒જ્ઞમ્ ॥ 12 ॥

37.13 નક્ષત્રં - સ્વાતી દેવતા - વાયુઃ

વા॒યુ-ર્નક્ષ॑ત્ર-મ॒ભ્યે॑તિ॒ નિષ્ટ્યા᳚મ્ । તિ॒ગ્મશૃં॑ગો વૃષ॒ભો રોરુ॑વાણઃ । સ॒મી॒રય॒-ન્ભુવ॑ના માત॒રિશ્વા᳚ । અપ॒ દ્વેષાગ્ં॑સિ નુદતા॒મરા॑તીઃ ॥ 94 ॥

તન્નો॑ વા॒યસ્તદુ॒ નિષ્ટ્યા॑ શૃણોતુ । તન્નક્ષ॑ત્ર-મ્ભૂરિ॒દા અ॑સ્તુ॒ મહ્ય᳚મ્ । તન્નો॑ દે॒વાસો॒ અનુ॑ જાનન્તુ॒ કામ᳚મ્ । યથા॒ તરે॑મ દુરિ॒તાનિ॒ વિશ્વા᳚ ॥ 13 ॥

37.14 નક્ષત્રં - વિશાખા દેવતા - ઇન્દ્રાગ્નીઃ

દૂ॒ર-મ॒સ્મચ્છત્ર॑વો યન્તુ ભી॒તાઃ । તદિ॑ન્દ્રા॒ગ્ની કૃ॑ણુતાં॒ ત-દ્વિશા॑ખે । તન્નો॑ દે॒વા અનુ॑મદન્તુ ય॒જ્ઞમ્ । પ॒શ્ચા-ત્પુ॒રસ્તા॒-દભ॑યન્નો અસ્તુ । નક્ષ॑ત્રાણા॒-મધિ॑પત્ની॒ વિશા॑ખે । શ્રેષ્ઠા॑-વિન્દ્રા॒ગ્ની ભુવ॑નસ્ય ગો॒પૌ ॥ 95 ॥

વિષૂ॑ચ॒-શ્શત્રૂ॑નપ॒બાધ॑માનૌ । અપ॒ક્ષુધ॑-ન્નુદતા॒મરા॑તિમ્ । ॥ 14 ॥

37.15 પૌર્ણમાસિ

પૂ॒ર્ણા પ॒શ્ચાદુ॒ત પૂ॒ર્ણા પુ॒રસ્તા᳚ત્ । ઉન્મ॑ધ્ય॒તઃ પૌ᳚ર્ણમા॒સી જિ॑ગાય । તસ્યાં᳚ દે॒વા અધિ॑ સં॒વઁસ॑ન્તઃ । ઉ॒ત્ત॒મે નાક॑ ઇ॒હ મા॑દયન્તામ્ । પૃ॒થ્વી સુ॒વર્ચા॑ યુવ॒તિ-સ્સ॒જોષાઃ᳚ । પૌ॒ર્ણ॒મા॒સ્યુદ॑ગા॒-ચ્છોભ॑માના । આ॒પ્યા॒ય-ય॑ન્તી દુરિ॒તાનિ॒ વિશ્વા᳚ । ઉ॒રુ-ન્દુહાં॒ યઁજ॑માનાય ય॒જ્ઞમ્ ॥ 15/96 (26) ॥

37.16 નક્ષત્રં - અનૂરાધા દેવતા - મિત્રઃ

ઋ॒દ્ધ્યાસ્મ॑ હ॒વ્યૈ-ર્નમ॑સોપ॒સદ્ય॑ । મિ॒ત્ર-ન્દે॒વ-મ્મિ॑ત્ર॒ધેય॑ન્નો અસ્તુ । અ॒નૂ॒રા॒ધાન્. હ॒વિષા॑ વ॒ર્ધય॑ન્તઃ । શ॒ત-ઞ્જી॑વેમ શ॒રદ॒સ્સવી॑રાઃ । ચિ॒ત્રં-નક્ષ॑ત્ર॒-મુદ॑ગા-ત્પુ॒રસ્તા᳚ત્ । અ॒નૂ॒રા॒ધાસ॒ ઇતિ॒ ય-દ્વદ॑ન્તિ । તન્મિ॒ત્ર એ॑તિ પ॒થિભિ॑-ર્દેવ॒યાનૈઃ᳚ । હિ॒ર॒ણ્યયૈ॒-ર્વિત॑તૈ-ર॒ન્તરિ॑ક્ષે ॥ 16 ॥

37.17 નક્ષત્રં - જ્યેષ્ઠા દેવતા - ઇન્દ્રઃ

ઇન્દ્રો᳚ જ્યે॒ષ્ઠા મનુ॒ નક્ષ॑ત્રમેતિ । યસ્મિ॑ન્ વૃ॒ત્રં-વૃઁ॑ત્ર॒ તૂર્યે॑ ત॒તાર॑ ॥ 97 ॥

તસ્મિ॑ન્ વ॒ય-મ॒મૃતં॒ દુહા॑નાઃ । ક્ષુધ॑ન્તરેમ॒ દુરિ॑તિં॒ દુરિ॑ષ્ટિમ્ । પુ॒ર॒ન્દ॒રાય॑ વૃષ॒ભાય॑ ધૃ॒ષ્ણવે᳚ । અષા॑ઢાય॒ સહ॑માનાય મી॒ઢુષે᳚ । ઇન્દ્રા॑ય જ્યે॒ષ્ઠા મધુ॑મ॒દ્દુહા॑ના । ઉ॒રુ-ઙ્કૃ॑ણોતુ॒ યજ॑માનાય લો॒કમ્ ॥ 17 ॥

37.18 નક્ષત્રં - મૂલં દેવતા - પ્રજાપતિઃ

મૂલં॑ પ્ર॒જાં-વીઁ॒રવ॑તીં-વિઁદેય । પરા᳚ચ્યેતુ॒ નિર્-ઋ॑તિઃ પરા॒ચા । ગોભિ॒-ર્નક્ષ॑ત્ર-મ્પ॒શુભિ॒-સ્સમ॑ક્તમ્ । અહ॑-ર્ભૂયા॒-દ્યજ॑માનાય॒ મહ્ય᳚મ્ ॥ 98 ॥

અહ॑ર્નો અ॒દ્ય સુ॑વિ॒તે દ॑ધાતુ । મૂલં॒ નક્ષ॑ત્ર॒મિતિ॒ ય-દ્વદ॑ન્તિ । પરા॑ચીં-વાઁ॒ચા નિર્-ઋ॑તિ-ન્નુદામિ । શિ॒વ-મ્પ્ર॒જાયૈ॑ શિ॒વમ॑સ્તુ॒ મહ્ય᳚મ્ ॥ 18 ॥

37.19 નક્ષત્રં - પૂર્વાષાઢા દેવતા - આપઃ

યા દિ॒વ્યા આપઃ॒ પય॑સા સમ્બભૂ॒વુઃ । યા અ॒ન્તરિ॑ક્ષ ઉ॒ત પાર્થિ॑વી॒ર્યાઃ ।

યાસા॑મષા॒ઢા અ॑નુ॒યન્તિ॒ કામ᳚મ્ । તા ન॒ આપ॒-શ્શગ્ગ્ સ્યો॒ના ભ॑વન્તુ । યાશ્ચ॒ કૂપ્યા॒ યાશ્ચ॑ ના॒દ્યા᳚-સ્સમુ॒દ્રિયાઃ᳚ । યાશ્ચ॑ વૈશ॒ન્તીરુ॒ત પ્રા॑સ॒ચીર્યાઃ ॥ 99 ॥

યાસા॑મષા॒ઢા મધુ॑ ભ॒ક્ષય॑ન્તિ । તા ન॒ આપ॒-શ્શગ્ગ્ સ્યો॒ના ભ॑વન્તુ ॥ 19 ॥

37.20 નક્ષત્રં - ઉત્તરાષાઢા દેવતા - વિશ્વેદેવઃ

તન્નો॒ વિશ્વે॒ ઉપ॑ શૃણ્વન્તુ દે॒વાઃ । તદ॑ષા॒ઢા અ॒ભિ સંયઁ॑ન્તુ ય॒જ્ઞમ્ । તન્નક્ષ॑ત્ર-મ્પ્રથતા-મ્પ॒શુભ્યઃ॑ । કૃ॒ષિ-ર્વૃ॒ષ્ટિ-ર્યજ॑માનાય કલ્પતામ્ । શુ॒ભ્રાઃ ક॒ન્યા॑ યુવ॒તય॑-સ્સુ॒પેશ॑સઃ । ક॒ર્મ॒કૃત॑-સ્સુ॒કૃતો॑ વી॒ર્યા॑વતીઃ । વિશ્વા᳚-ન્દે॒વાન્. હ॒વિષા॑ વ॒ર્ધય॑ન્તીઃ । અ॒ષા॒ઢાઃ કામ॒ મુપ॑યાન્તુ ય॒જ્ઞમ્ ॥ 20/100 ॥

37.21 નક્ષત્રં - અભિજિદ દેવતા - બ્રહ્મા

યસ્મિ॒-ન્બ્રહ્મા॒-ઽભ્યજ॑ય॒-થ્સર્વ॑મે॒તત્ । અ॒મુઞ્ચ॑ લો॒ક મિ॒દમૂ॑ચ॒ સર્વં᳚। તન્નો॒ નક્ષ॑ત્ર-મભિ॒જિ-દ્વિ॒જિત્ય॑ । શ્રિય॑-ન્દધા॒ત્વહૃ॑ણીયમાનમ્ । ઉ॒ભૌ લો॒કૌ બ્રહ્મ॑ણા॒ સઞ્જિ॑તે॒મૌ । તન્નો॒ નક્ષ॑ત્ર-મભિ॒જિ-દ્

વિચ॑ષ્ટામ્ । તસ્મિ॑ન્ વ॒ય-મ્પૃત॑ના॒ સ્સઞ્જ॑યેમ । તન્નો॑ દે॒વાસો॒ અનુ॑જાનન્તુ॒ કામ᳚મ્ ॥ 21 ॥

37.22 નક્ષત્રં - શ્રવણં દેવતા - વિષ્ણુઃ

શૃ॒ણ્વન્તિ॑ શ્રો॒ણા-મ॒મૃત॑સ્ય ગો॒પામ્ । પુણ્યા॑મસ્યા॒ ઉપ॑શૃણોમિ॒ વાચ᳚મ્ ॥ 101 ॥

મ॒હી-ન્દે॒વીં-વિઁષ્ણુ॑પત્ની મજૂ॒ર્યામ્ । પ્ર॒તીચી॑ મેનાગ્ં હ॒વિષા॑ યજામઃ । ત્રે॒ધા વિષ્ણુ॑-રુરુગા॒યો વિચ॑ક્રમે । મ॒હી-ન્દિવં॑ પૃથિ॒વી-મ॒ન્તરિ॑ક્ષમ્ ।

તચ્છ્રો॒ણૈતિ॒ શ્રવ॑-ઇ॒ચ્છમા॑ના । પુણ્ય॒ગ્ગ્॒ શ્લોકં॒ ઁયજ॑માનાય કૃણ્વ॒તી ॥ 22 ॥

37.23 નક્ષત્રં - શ્રવિષ્ટા દેવતા - વસવઃ

અ॒ષ્ટૌ દે॒વા વસ॑વસ્સો॒મ્યાસઃ॑ । ચત॑સ્રો દે॒વી ર॒જરા॒-શ્શ્રવિ॑ષ્ઠાઃ । તે ય॒જ્ઞ-મ્પા᳚ન્તુ॒ રજ॑સઃ પ॒રસ્તા᳚ત્ । સં॒વઁ॒થ્સ॒રીણ॑-મ॒મૃતગ્ગ્॑ સ્વ॒સ્તિ ॥ 102 ॥

ય॒જ્ઞ-ન્નઃ॑ પાન્તુ॒ વસ॑વઃ પુ॒રસ્તા᳚ત્ । દ॒ક્ષિ॒ણ॒તો॑-ઽભિય॑ન્તુ॒ શ્રવિ॑ષ્ઠાઃ । પુણ્ય॒ન્નક્ષ॑ત્રમ॒ભિ સંવિઁ॑શામ । મા નો॒ અરા॑તિ-ર॒ઘશ॒ગ્ં॒ સાગન્ન્॑ ॥ 23 ॥

37.24 નક્ષત્રં - શતભિષક્ દેવતા - વરુણઃ

ક્ષ॒ત્રસ્ય॒ રાજા॒ વરુ॑ણો-ઽધિરા॒જઃ । નક્ષ॑ત્રાણાગ્ં શ॒તભિ॑ષ॒ગ્ વસિ॑ષ્ઠઃ । તૌ દે॒વેભ્યઃ॑ કૃણુતો દી॒ર્ઘમાયુઃ॑ । શ॒તગ્ં સ॒હસ્રા॑ ભેષ॒જાનિ॑ ધત્તઃ । ય॒જ્ઞન્નો॒ રાજા॒ વરુ॑ણ॒ ઉપ॑યાતુ । તન્નો॒ વિશ્વે॑ અ॒ભિસંયઁ॑ન્તુ દે॒વાઃ ॥ 103 ॥

તન્નો॒ નક્ષ॑ત્રગ્ં શ॒તભિ॑ષગ્ જુષા॒ણમ્ । દી॒ર્ઘમાયુઃ॒ પ્રતિ॑ર-દ્ભેષ॒જાનિ॑ ॥ 24 ॥

37.25 નક્ષત્રં - પૂર્વપ્રોષ્ઠપદા દેવતા - અજયેકપાદઃ

અ॒જ એક॑પા॒-દુદ॑ગા-ત્પુ॒રસ્તા᳚ત્ । વિશ્વા॑ ભૂ॒તાનિ॑ પ્રતિ॒ મોદ॑માનઃ । તસ્ય॑ દે॒વાઃ પ્ર॑સ॒વં-યઁ॑ન્તિ॒ સર્વે᳚ । પ્રો॒ષ્ઠ॒પ॒દાસો॑ અ॒મૃત॑સ્ય ગો॒પાઃ । વિ॒ભ્રાજ॑માન-સ્સમિધા॒ન ઉ॒ગ્રઃ । આ-ઽન્તરિ॑ક્ષ-મરુહ॒દ-ગ॒ન્દ્યામ્ । તગ્ં સૂર્ય॑-ન્દે॒વ-મ॒જમેક॑પાદમ્ । પ્રો॒ષ્ઠ॒પ॒દાસો॒ અનુ॑યન્તિ॒ સર્વે᳚ ॥ 25 / 104 ॥

37.26 નક્ષત્રં - ઉત્તરપ્રોષ્ઠપદા દેવતા - અહિર્બુદ્ધ્નિયઃ

અહિ॑ ર્બુ॒દ્ધ્નિયઃ॒ પ્રથ॑માન એતિ । શ્રેષ્ઠો॑ દે॒વાના॑મુ॒ત માનુ॑ષાણામ્ । ત-મ્બ્રા᳚હ્મ॒ણા-સ્સો॑મ॒પા-સ્સો॒મ્યાસઃ॑ । પ્રો॒ષ્ઠ॒પ॒દાસો॑ અ॒ભિર॑ક્ષન્તિ॒ સર્વે᳚ । ચ॒ત્વાર॒ એક॑મ॒ભિ કર્મ॑ દે॒વાઃ । પ્રો॒ષ્ઠ॒પ॒દાસ॒ ઇતિ॒ યાન્. વદ॑ન્તિ । તે બુ॒દ્ધનિયં॑ પરિ॒ષદ્યગ્ગ્॑ સ્તુ॒વન્તઃ॑ । અહિગ્ં॑ રક્ષન્તિ॒ નમ॑સોપ॒સદ્ય॑ ॥ 26 ॥

37.27 નક્ષત્રં - રેવતી દેવતા - પૂષા

પૂ॒ષા રે॒વત્યન્વે॑તિ॒ પન્થા᳚મ્ । પુ॒ષ્ટિ॒પતી॑ પશુ॒પા વાજ॑બસ્ત્યૌ ॥ 105 ॥

ઇ॒માનિ॑ હ॒વ્યા પ્રય॑તા જુષા॒ણા । સુ॒ગૈર્નો॒ યાનૈ॒રુપ॑યાતાં-યઁ॒જ્ઞમ્ । ક્ષુ॒દ્રા-ન્પ॒શૂ-ન્ર॑ક્ષતુ રે॒વતી॑ નઃ । ગાવો॑ નો॒ અશ્વા॒ગ્ં॒ અન્વે॑તુ પૂ॒ષા । અન્ન॒ગ્ં॒ રક્ષ॑ન્તૌ બહુ॒ધા વિરૂ॑પમ્ । વાજગ્ં॑ સનુતાં॒ ઁયજ॑માનાય ય॒જ્ઞમ્ ॥ 27 ॥

37.28 નક્ષત્રં - અશ્વિની દેવતા - અશ્વિની દેવ

તદ॒શ્વિના॑-વશ્વ॒યુજોપ॑યાતામ્ । શુભ॒ઙ્ગમિ॑ષ્ઠૌ સુ॒યમે॑ભિ॒રશ્વૈઃ᳚ । સ્વન્નક્ષ॑ત્રગ્ં હ॒વિષા॒ યજ॑ન્તૌ । મધ્વા॒ સમ્પૃ॑ક્તૌ॒ યજુ॑ષા॒ સમ॑ક્તૌ ॥ 106 ॥

યૌ દે॒વાના᳚-મ્ભિ॒ષજૌ॑ હવ્યવા॒હૌ । વિશ્વ॑સ્ય દૂ॒તા-વ॒મૃત॑સ્ય ગો॒પૌ । તૌ નક્ષ॑ત્રં-જુજુષા॒ણો-પ॑યાતામ્ । નમો॒-ઽશ્વિભ્યાં᳚ કૃણુમો-ઽશ્વ॒યુગ્ભ્યા᳚મ્ ॥ 28 ॥

37.29 નક્ષત્રં - અપભરણી દેવતા - યમઃ

અપ॑ પા॒પ્માનં॒ ભર॑ણી-ર્ભરન્તુ । ત-દ્ય॒મો રાજા॒ ભગ॑વા॒ન્॒. વિચ॑ષ્ટામ્ । લો॒કસ્ય॒ રાજા॑ મહ॒તો મ॒હાન્. હિ । સુ॒ગન્નઃ॒ પન્થા॒મભ॑ય-ઙ્કૃણોતુ । યસ્મિ॒-ન્નક્ષ॑ત્રે ય॒મ એતિ॒ રાજા᳚ । યસ્મિ॑ન્નેન-મ॒ભ્યષિં॑ચન્ત દે॒વાઃ । તદ॑સ્ય ચિ॒ત્રગ્ં હ॒વિષા॑ યજામ । અપ॑ પા॒પ્માનં॒ ભર॑ણી-ર્ભરન્તુ ॥ 29 ॥

37.30 અમાવાસિ

નિ॒વેશ॑ની॒ યત્તે॑ દે॒વા અદ॑ધુઃ ।

નિ॒વેશ॑ની સ॒ઙ્ગમ॑ની॒ વસૂ॑નાં॒ ઁવિશ્વા॑ રૂ॒પાણિ॒ વસૂ᳚ન્યા-વે॒શય॑ન્તી । સ॒હ॒સ્ર॒પો॒ષગ્ં સુ॒ભગા॒ રરા॑ણા॒ સા ન॒ આગ॒ન્ વર્ચ॑સા સંવિઁદા॒ના ।

યત્તે॑ દે॒વા અદ॑ધુ-ર્ભાગ॒ધેય॒-મમા॑વાસ્યે

સં॒વઁસ॑ન્તો મહિ॒ત્વા । સા નો॑ ય॒જ્ઞ-મ્પિ॑પૃહિ વિશ્વવારે ર॒યિન્નો॑ ધેહિ સુભગે સુ॒વીરં᳚ ॥ 30/107 (27) ॥

37.31 ચન્દ્રમા

નવો॑ નવો ભવતિ॒ જાય॑માનો॒ યમા॑દિ॒ત્યા અ॒ગ્ં॒શુમા᳚-પ્યા॒યય॑ન્તિ ।

નવો॑ નવો ભવતિ॒ જાય॑મા॒નો-ઽહ્ના᳚-ઙ્કે॒તુ-રુ॒ષસા॑ મે॒ત્યગ્રે᳚ ।

ભા॒ગ-ન્દે॒વેભ્યો॒ વિદ॑ધાત્યા॒ય-ન્પ્રચ॒ન્દ્રમા᳚સ્તિરતિ દી॒ર્ઘમાયુઃ॑ ।

યમા॑દિ॒ત્યા અ॒ગ્ં॒શુમા᳚પ્યા॒યય॑ન્તિ॒ યમક્ષિ॑ત॒-મક્ષિ॑તયઃ॒ પિબ॑ન્તિ ।

તેન॑ નો॒ રાજા॒ વરુ॑ણો॒ બૃહ॒સ્પતિ॒ રાપ્યા॑યયન્તુ॒ ભુવ॑નસ્ય ગો॒પાઃ ।

37.32 અહો રાત્રી

યે વિરૂ॑પે॒ સમ॑નસા સં॒વ્યઁય॑ન્તી । સ॒મા॒ન-ન્તન્તું॑ પરિતા-ત॒નાતે᳚ ।

વિ॒ભૂ પ્ર॒ભૂ અ॑નુ॒ભૂ વિ॒શ્વતો॑ હુવે । તે નો॒ નક્ષ॑ત્રે॒ હવ॒માગ॑મેતમ્ ।

વ॒ય-ન્દે॒વી બ્રહ્મ॑ણા સંવિઁદા॒નાઃ । સુ॒રત્ના॑સો દે॒વવી॑તિં॒ દધા॑નાઃ ॥ 108 ॥

અ॒હો॒રા॒ત્રે હ॒વિષા॑ વ॒ર્ધય॑ન્તઃ । અતિ॑ પા॒પ્માન॒-મતિ॑મુક્ત્યા ગમેમ ॥

37.33 ઉષા

પ્રત્યુ॑વ દૃશ્યાય॒તી । વ્યુ॒ચ્છન્તી॑ દુહિ॒તા દિ॒વઃ । અ॒પો મ॒હી વૃ॑ણુતે॒ ચક્ષુ॑ષા । તમો॒ જ્યોતિ॑ષ્-કૃણોતિ સૂ॒નરી᳚ ।

ઉદુ॒ સ્ત્રિયા᳚સ્સચતે॒ સૂર્યઃ॑ । સ ચા॑ ઉ॒દ્યન્નક્ષ॑ત્ર મર્ચિ॒મત્ ।

તવે દુ॑ષો॒ વ્યુષિ॒ સૂર્ય॑સ્ય ચ । સમ્ભ॒ક્તેન॑ ગમેમહિ ॥ 109 ॥

37.34 નક્ષત્રઃ

તન્નો॒ નક્ષ॑ત્ર મર્ચિ॒મત્ । ભા॒નુ॒મત્તેજ॑ ઉ॒ચ્છર॑ત્ । ઉપ॑ ય॒જ્ઞમિ॒હાગ॑મત્ । પ્રનક્ષ॑ત્રાય દે॒વાય॑ । ઇન્દ્રા॒યેન્દુગ્ં॑ હવામહે । સ ન॑ સ્સવિ॒તા સુ॑વ-થ્સ॒નિમ્ । પુ॒ષ્ટિ॒દાં-વીઁ॒રવ॑ત્તમમ્ ॥

37.35 સૂર્યઃ

ઉદુ॒ત્ય-ઞ્ચિ॒ત્રમ્ ॥

ઉદુ॒ત્ય-ઞ્જા॒તવે॑દસ-ન્દે॒વં-વઁ॑હન્તિ કે॒તવઃ॑ । દૃ॒શે વિશ્વા॑ય॒ સૂર્ય᳚મ્ ।

ચિ॒ત્ર-ન્દે॒વાના॒ મુદ॑ગા॒દની॑કં॒ ચક્ષુ॑-ર્મિ॒ત્રસ્ય॒ વરુ॑ણસ્યા॒ગ્નેઃ ॥ 110 ॥

આ-ઽપ્રા॒ દ્યાવા॑પૃ॒થિવી અ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒ સૂર્ય॑ આ॒ત્મા જગ॑તસ્ત॒સ્થુષ॑શ્ચ ॥

37.36 અદિતિઃ

અદિ॑તિર્ન ઉરુષ્યતુ મ॒હીમૂ॒ષુ મા॒તર᳚મ્ ॥

અદિ॑તિર્ન ઉરુષ્ય॒-ત્વદિ॑તિ॒-શ્શર્મ॑ યચ્છતુ । અદિ॑તિઃ પા॒ત્વગ્ં હ॑સઃ ॥

મ॒હીમૂ॒ષુ મા॒તરગ્ં॑ સુવ્ર॒તાના॑-મૃ॒તસ્ય॒ પત્ની॒ મવ॑સે હુવેમ ।

તુ॒વિ॒ક્ષ॒ત્રા-મ॒જર॑ન્તી મુરૂ॒ચીગ્ં સુ॒શર્મા॑ણ॒-મદિ॑તિગ્ં સુ॒પ્રણી॑તિમ્ ।

37.37 વિષ્ણુઃ

ઇ॒દં-વિઁષ્ણુ॒ પ્રતદ્વિષ્ણુઃ॑ ॥

ઇ॒દં-વિઁષ્ણુ॒-ર્વિચ॑ક્રમે ત્રે॒ધા નિદ॑ધે પ॒દમ્ । સમૂ॑ઢમસ્ય પાગ્ં સુ॒રે ॥

પ્રતદ્વિષ્ણુ॑ સ્તવતે વી॒ર્યા॑ય । મૃ॒ગો ન ભી॒મઃ કુ॑ચ॒રો ગિ॑રિ॒ષ્ઠાઃ । યસ્યો॒રુષુ॑ ત્રિ॒ષુ વિ॒ક્રમ॑ણેષુ । અધિ॑ક્ષિ॒યન્તિ॒ ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા᳚ ॥ 111 ॥

37.38 અગ્નિઃ

અ॒ગ્નિ-ર્મૂ॒ર્ધા ભુવઃ॑ ॥

અ॒ગ્નિ-ર્મૂ॒ર્ધા દિ॒વઃ ક॒કુત્પતિઃ॑ પૃથિ॒વ્યા અ॒યમ્ । અ॒પાગ્ં રેતાગ્ં॑સિ જિન્વતિ ॥ ભુવો॑ ય॒જ્ઞસ્ય॒ રજ॑સશ્ચ ને॒તા યત્રા॑ નિ॒યુદ્ભિ॒-સ્સચ॑સે

શિ॒વાભિઃ॑ । દિ॒વિ મૂ॒ર્ધાનં॑ દધિષે સુવ॒ર્॒ષા-ઞ્જિ॒હ્વામ॑ગ્ને ચકૃષે હવ્ય॒વાહ᳚મ્ ।

37.39 અનુમત

અનુ॑નો॒-ઽદ્યાનુ॑મતિ॒-રન્વિદ॑નુમતે॒ ત્વમ્ ॥

અનુ॑નો॒-ઽદ્યાનુ॑મતિ ર્ય॒જ્ઞ-ન્દે॒વેષુ॑ મન્યતામ્ । અ॒ગ્નિશ્ચ॑ હવ્ય॒વાહ॑નો॒ ભવ॑તા-ન્દા॒શુષે॒ મયઃ॑ ।

અન્વિદ॑નુમતે॒ ત્વ-મ્મન્યા॑સૈ॒ શઞ્ચ॑ નઃ કૃધિ । ક્રત્વે॒ દક્ષા॑ય નો હિનુ॒ પ્રણ॒ આયૂગ્ં॑ષિ તારિષઃ ।

37.40 હવ્યવાહઃ (અગ્નિઃ)

હ॒વ્ય॒વાહ॒ગ્ગ્॒ સ્વિ॑ષ્ટમ્ ॥

હ॒વ્ય॒વાહ॑મભિ-માતિ॒ષાહ᳚મ્ । ર॒ક્ષો॒હણં॒ પૃત॑નાસુ જિ॒ષ્ણુમ્ ।

જ્યોતિ॑ષ્મન્તં॒ દીદ્ય॑તં॒ પુર॑ન્ધિમ્ । અ॒ગ્નિગ્ગ્ સ્વિ॑ષ્ટ॒ કૃત॒મા હુ॑વેમ ।

સ્વિ॑ષ્ટ મગ્ને અ॒ભિત-ત્પૃ॑ણાહિ । વિશ્વા॑ દેવ॒ પૃત॑ના અ॒ભિષ્ય ।

ઉ॒રુન્નઃ॒ પન્થા᳚-મ્પ્રદિ॒શન્ વિભા॑હિ । જ્યોતિ॑ષ્મદ્ધેહ્ય॒ જર॑ન્ન॒ આયુઃ॑ ॥ 112/28 ॥

38 નક્ષત્ર ઉપહોમ મન્ત્રાઃ

(તૈ. બ્રા. 3.1.4.1-3.1.5.15)

38.1 કૃત્તિકા

અ॒ગ્નયે॒ સ્વાહા॒ કૃત્તિ॑કાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । અ॒બાંયૈઁ॒ સ્વાહા॑ દુ॒લાયૈ॒ સ્વાહા᳚ । નિ॒ત॒ત્ન્યૈ સ્વાહા॒ ઽભ્રય॑ન્ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ । મે॒ઘય॑ન્ત્યૈ॒ સ્વાહા॑ વ॒ર્॒ષય॑ન્ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ । ચુ॒પુ॒ણીકા॑યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.2 રોહિણી

પ્ર॒જાપ॑તયે॒ સ્વાહા॑ રોહિ॒ણ્યૈ સ્વાહા᳚ । રોચ॑માનાયૈ॒ સ્વાહા᳚ પ્ર॒જાભ્ય॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.3 મૃગશી.ર્ષઃ

સોમા॑ય॒ સ્વાહા॑ મૃગશી॒ર્॒ષાય॒ સ્વાહા᳚ । ઇ॒ન્વ॒કાભ્ય॒ સ્સ્વાહૌષ॑ધીભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । રા॒જ્યાય॒ સ્વાહા॒-ઽભિજિ॑ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥ 113 ॥

38.4 આર્દ્રા

રુ॒દ્રાય॒ સ્વાહા॒-ઽઽર્દ્રાયૈ॒ સ્વાહા᳚ । પિન્વ॑માનાયૈ॒ સ્વાહા॑ પ॒શુભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥

38.5 પુનર્વસુ

અદિ॑ત્યૈ॒ સ્વાહા॒ પુન॑ર્વસુભ્યામ્ । સ્વાહા ભૂ᳚ત્યૈ॒ સ્વાહા॒ પ્રજા᳚ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.6 પુષ્યઃ

બૃહ॒સ્પત॑યે॒ સ્વાહા॑ તિ॒ષ્યા॑ય॒ સ્વાહા᳚ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સાય॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.7 આશ્રેષ

સ॒ર્પેભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ઽઽશ્રે॒ષાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । દ॒ન્દ॒શૂકે᳚ભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥

38.8 મઘા

પિ॒તૃભ્ય॒ સ્સ્વાહા॑ મ॒ઘાભ્યઃ॑ । સ્વાહા॑ ઽન॒ઘાભ્ય॒ સ્સ્વાહા॑ ઽગ॒દાભ્યઃ॑ । સ્વાહા॑રુન્ધ॒તીભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥ 114 ॥

38.9 પૂર્વ ફ॑લ્ગુની

અ॒ર્ય॒મ્ણે સ્વાહા॒ ફલ્ગુ॑નીભ્યા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ । પ॒શુભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥

38.10 ઉત્તર ફ॑લ્ગુની

ભગા॑ય॒ સ્વાહા॒ ફલ્ગુ॑નીભ્યા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ । શ્રૈષ્ઠ્યા॑ય॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.11 હસ્તઃ

સ॒વિ॒ત્રે સ્વાહા॒ હસ્તા॑ય । સ્વાહા॑ દદ॒તે સ્વાહા॑ પૃણ॒તે । સ્વાહા᳚ પ્ર॒યચ્છ॑તે॒ સ્વાહા᳚ પ્રતિગૃભ્ણ॒તે સ્વાહા᳚ ॥

38.12 ચિત્રા

ત્વષ્ટ્રે॒ સ્વાહા॑ ચિ॒ત્રાયૈ॒ સ્વાહા᳚ । ચૈત્રા॑ય॒ સ્વાહા᳚ પ્ર॒જાયૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.13 સ્વાતિ

વા॒યવે॒ સ્વાહા॒ નિષ્ટ્યા॑યૈ॒ સ્વાહા᳚ । કા॒મ॒ચારા॑ય॒ સ્વાહા॒ ઽભિજિ॑ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.14 વિશાખા

ઇ॒ન્દ્રા॒ગ્નિભ્યા॒ગ્॒ સ્વાહા॒ વિશા॑ખાભ્યા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ । શ્રૈષ્ઠ્યા॑ય॒ સ્વાહા॒ ઽભિજિ॑ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.15 પૌર્ણમાસિ

પૌ॒ર્ણ॒મા॒સ્યૈ સ્વાહા॒ કામા॑ય॒ સ્વાહા ગ॑ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥ 115 (29) ॥

38.16 અનૂરાધા

મિ॒ત્રાય॒ સ્વાહા॑-ઽનૂરા॒ધેભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । મિ॒ત્ર॒ધેયા॑ય॒ સ્વાહા॒-ઽભિજિ॑ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.17 જ્યેષ્ઠા

ઇન્દ્રા॑ય॒ સ્વાહા᳚ જ્યે॒ષ્ઠાયૈ॒ સ્વાહા᳚ । જ્યૈષ્ઠ્યા॑ય॒ સ્વાહા॒-ઽભિજિ॑ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.18 મૂલં

પ્ર॒જાપ॑તયે॒ સ્વાહા॒ મૂલા॑ય॒ સ્વાહા᳚ । પ્ર॒જાયૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.19 પૂર્વાષાઢા

અ॒દ્ભ્ય સ્સ્વાહા॑ ઽષા॒ઢાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । સ॒મુ॒દ્રાય॒ સ્વાહા॒ કામા॑ય॒ સ્વાહા᳚ । અ॒ભિજિ॑ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.20 ઉત્તરાષાઢા

વિશ્વે᳚ભ્યો દે॒વેભ્ય॒ સ્સ્વાહા॑ ઽષા॒ઢાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । અ॒ન॒પ॒જ॒ય્યાય॒ સ્વાહા॒ જિત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥ 116 ॥

38.21 અભિજિત્

બ્રહ્મ॑ણે॒ સ્વાહા॑ ઽભિ॒જિતે॒ સ્વાહા᳚ । બ્ર॒હ્મ॒લો॒કાય॒ સ્વાહા॒ ઽભિજિ॑ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.22 શ્રવણં

વિષ્ણ॑વે॒ સ્વાહા᳚ શ્રો॒ણાયૈ॒ સ્વાહા᳚ । શ્લોકા॑ય॒ સ્વાહા᳚ શ્રુ॒તાય॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.23 શ્રવિષ્ઠા

વસુ॑ભ્ય॒ સ્સ્વાહા॒ શ્રવિ॑ષ્ઠાભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । અગ્રા॑ય॒ સ્વાહા॒ પરી᳚ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.24 શતભિષક્

વરુ॑ણાય॒ સ્વાહા॑ શ॒તભિ॑ષજે॒ સ્વાહા᳚ । ભે॒ષ॒જેભ્ય॒ સ્સ્વાહા ᳚ ॥

38.25 પૂર્વ પ્રોષ્ઠપદા

અ॒જાયૈક॑પદે॒ સ્વાહા᳚ પ્રોષ્ઠપ॒દેભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥ 117 ॥

તેજ॑સે॒ સ્વાહા᳚ બ્રહ્મવર્ચ॒સાય॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.26 ઉત્તર પ્રોષ્ઠપદા

અહ॑યે બુ॒ધ્નિયા॑ય॒ સ્વાહા᳚ પ્રોષ્ઠપ॒દેભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । પ॒તિ॒ષ્ઠાયૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.27 રેવતિ

પૂ॒ષ્ણે સ્વાહા॑ રે॒વત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ । પ॒શુભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ ॥

38.28 અશ્વિની

અ॒શ્વિભ્યા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ ઽશ્વ॒યુગ્ભ્યા॒ગ્॒ સ્વાહા ᳚। શ્રોત્રા॑ય॒ સ્વાહા॒ શ્રુત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.29 અપભરણિ

ય॒માય॒ સ્વાહા॑ ઽપ॒ભર॑ણીભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । રા॒જ્યાય॒ સ્વાહા॒ ઽભિજિ॑ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.30 અમાવાસિ

અ॒મ॒વા॒સ્યા॑યૈ॒ સ્વાહા॒ કામા॑ય॒ સ્વાહા ઽઽગ॑ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥ 118 (30) ॥

38.31 ચન્દ્રમા

ચ॒ન્દ્રમ॑સે॒ સ્વાહા᳚ પ્રતી॒દૃશ્યા॑યૈ॒ સ્વાહા᳚ । અ॒હો॒રા॒ત્રેભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚-ઽર્ધમા॒સેભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । માસે᳚ભ્ય॒ સ્સ્વાહ॒ર્તુભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । સ॒વ॒ન્થ્સ॒રાય॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.32 અહો રાત્રી

અહ્ને॒ સ્વાહા॒ રાત્રિ॑યૈ॒ સ્વાહા᳚ । અતિ॑મુક્ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.33 ઉષા

ઉ॒ષસે॒ સ્વાહા॒ વ્યુ॑ષ્ટ્યૈ॒ સ્વાહા᳚ । વ્યૂ॒ષુષ્યૈ॒ સ્વાહા᳚ વ્યુ॒ચ્છન્ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ । વ્યુ॑ષ્ટાયૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.34 નક્ષત્રઃ

નક્ષ॑ત્રાય॒ સ્વાહો॑દેષ્યતે॒ સ્વાહા᳚ ॥ 119 ॥

ઉ॒દ્ય॒તે સ્વાહો-દિ॑તાય॒ સ્વાહા᳚ । હર॑સે॒ સ્વાહા॒ ભર॑સે॒ સ્વાહા᳚ ।

ભ્રાજ॑સે॒ સ્વાહા॒ તેજ॑સે॒ સ્વાહા᳚ । તપ॑સે॒ સ્વાહા᳚ બ્રહ્મવર્ચ॒સાય॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.35 સૂર્યઃ

સૂર્યા॑ય॒ સ્વાહા॒ નક્ષ॑ત્રેભ્ય॒ સ્સ્વાહા᳚ । પ॒તિ॒ષ્ઠાયૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.36 અદિતિઃ

અદિ॑ત્યૈ॒ સ્વાહા᳚ પ્રતિ॒ષ્ઠાયૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

38.37 વિષ્ણુઃ

વિષ્ણ॑વે॒ સ્વાહા॑ ય॒જ્ઞાય॒ સ્વાહા᳚ । પ્ર॒તિ॒ષ્ઠાયૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥ 120 ॥

દ॒ધિ॒ક્રાવ્ણ્ણો॑ અકારિષં

દ॒ધિ॒ક્રાવ્ણ્ણો॑ અકારિષમ્ । જિ॒ષ્ણો રશ્વ॑સ્ય વા॒જિનઃ॑ । સુ॒ર॒ભિ નો॒ મુખા॑ કર॒ત્ । પ્રણ॒ આયૂગ્ં॑ષિ તારિષત્ । આપો॒હિષ્ઠા મ॑યો॒ભુવ॒સ્તા ન॑ ઊ॒ર્જે દ॑ધાતન । મ॒હે રણા॑ય॒ ચક્ષ॑સે ।

યો વ॑શ્શિ॒વત॑મો॒ રસ॒સ્તસ્ય॑ ભાજયતે॒ હ નઃ॑ । ઉ॒શ॒તીરિ॑વ મા॒તરઃ॑ । તસ્મા॒ અર॑ઙ્ગમામ વો॒ યસ્ય॒ ક્ષયા॑ય॒ જિન્વ॑થ । આપો॑ જ॒નય॑થા ચ નઃ ॥ 121 (32) ॥

39 વરુણ સૂક્તં

(તૈ. સં. 1.5.11.3)

ઉદુ॑ત્ત॒મં-વઁ॑રુણ॒ પાશ॑મ॒સ્મ-દવા॑ધ॒મં-વિઁમ॑ધ્ય॒મગ્ગ્ શ્ર॑થાય ।

અથા ॑વ॒યમા॑દિત્ય વ્ર॒તે તવાના॑ગસો॒ અદિ॑તયે સ્યામ ॥ (તૈ. સં. 1.2.8.1 )

અસ્ત॑ભ્ના॒દ્ધ્યા-મૃ॑ષ॒ભો અ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒-મમિ॑મીત-વરિ॒માણ॑-મ્પૃથિ॒વ્યા

આ-ઽસી॑દ॒દ્વિશ્વા॒ ભુવ॑નાનિ સ॒મ્રા-ડ્વિશ્વેત્તાનિ॒ વરુ॑ણસ્ય વ્ર॒તાનિ॑ ॥ (તૈ. સં. 3.4.11.6)

યત્કિઞ્ચે॒દં-વઁ॑રુણ॒ દૈવ્યે॒ જને॑-ઽભિદ્રો॒હ-મ્મ॑નુ॒ષ્યા᳚-શ્ચરા॑મસિ ।

અચિ॑ત્તી॒-યત્તવ॒-ધર્મા॑ યુયોપિ॒મ-માન॒સ્તસ્મા॒ દેન॑સો દેવ રીરિષઃ ॥ (તૈ. સં. 3.4.11.6)

કિ॒ત॒વાસો॒ યદ્રિ॑રિ॒પુર્ન દી॒વિ યદ્વા॑ ઘા સ॒ત્ય-મુ॒તયન્ન વિ॒દ્મ ।

સર્વા॒તાવિષ્ય॑ શિથિ॒રેવ॑ દે॒વાથા॑તે-સ્યામ વરુણ પ્રિ॒યાસઃ॑ ॥ (તૈ. સં. 1.5.11.3)

અવ॑તે॒હેડો॑ વરુણ॒ નમો॑ભિ॒રવ॑ ય॒જ્ઞે-ભિ॑રીમહે હ॒વિર્ભિઃ॑ ।

ક્ષય॑ન્ન॒ સ્મભ્ય॑ મસુર-પ્રચેતો॒ રાજ॒ન્નેનાગ્ં॑સિ શિશ્રથઃ કૃ॒તાનિ॑ ॥ (તૈ. સં. 2.1.11.6)

તત્વા॑યામિ॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ વન્દ॑માન॒ સ્તદાશા᳚સ્તે॒ યજ॑માનો હ॒વિર્ભિઃ॑ । અહે॑ડમાનો વરુણે॒હ બો॒દ્ધ્યુરુ॑શગ્ં સ॒ મા ન॒ આયુઃ॒ પ્રમો॑ષીઃ ॥ 122 (33) ॥

40 પવમાન સૂક્તં

હિર॑ણ્યવર્ણા॒-શ્શુચ॑યઃ પાવ॒કા યાસુ॑જા॒તઃ ક॒શ્યપો॒ યાસ્વિન્દ્રઃ॑ ।

અ॒ગ્નિંયાઁ ગર્ભં॑દધિ॒રે વિરૂ॑પા॒સ્તા ન॒ આપ॒શ્શગ્ગ્ સ્યો॒ના ભ॑વન્તુ ॥ યાસા॒ગ્ં॒ રાજા॒ વરુ॑ણો॒ યાતિ॒ મધ્યે॑ સત્યાનૃ॒તે અ॑વ॒પશ્ય॒ન્ જના॑નામ્ ।

મ॒ધુ॒શ્ચુત॒-શ્શુચ॑યો॒યાઃ પા॑વ॒કાસ્તા ન॒ આપ॒શ્શગ્ગ્ સ્યો॒ના ભ॑વન્તુ ॥ યાસાં᳚ દે॒વાદિ॒વિ કૃ॒ણ્વન્તિ॑ ભ॒ક્ષંયાઁ અ॒ન્તરિ॑ક્ષે બહુ॒ધા ભવ॑ન્તિ ।

યાઃ પૃ॑થિ॒વી-મ્પય॑સો॒ન્દન્તિ॑ શુ॒ક્રાસ્તા ન॒ આપ॒શ્શગ્ગ્ સ્યો॒ના ભ॑વન્તુ ॥ શિ॒વેન॑ મા॒ ચક્ષુ॑ષા પશ્યતાપ શ્શિ॒વયા॑ ત॒નુવો-પ॑સ્પૃશત॒ ત્વચ॑મેમ્ ।

સર્વાગ્ં॑ અ॒ગ્નીગ્ં ર॑ફ્સુ॒ષદો॑ હુવે વો॒ મયિ॒ વર્ચો॒ બલ॒મોજો॒ નિધ॑ત્ત ॥ 123 (34) ॥

(તૈ. બ્રા. 1.4.8.1)

પવ॑માન॒-સ્સુવ॒ર્જનઃ॑ । પ॒વિત્રે॑ણ॒ વિચ॑ર્ષણિઃ । યઃ પોતા॒ સ પુ॑નાતુ મા । પુ॒નન્તુ॑ મા દેવજ॒નાઃ । પુ॒નન્તુ॒ મન॑

વોધિ॒યા । પુ॒નન્તુ॒ વિશ્વ॑ આ॒યવઃ॑ । જાત॑વેદઃ પ॒વિત્ર॑વત્ । પ॒વિત્રે॑ણ પુનાહિ મા । શુ॒ક્રેણ॑ દેવ॒ દીદ્ય॑ત્ । અગ્ને॒ ક્રત્વા॒-ક્રતૂ॒ગ્ં॒ રનુ॑ ॥ 124 ॥

યત્તે॑ પ॒વિત્ર॑-મ॒ર્ચિષિ॑ । અગ્ને॒ વિત॑ત-મન્ત॒રા । બ્રહ્મ॒ તેન॑ પુનીમહે । ઉ॒ભાભ્યાં᳚ દેવ સવિતઃ । પ॒વિત્રે॑ણ સ॒વેન॑ ચ । ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ પુનીમહે ।

વૈ॒શ્વ॒દે॒વી પુ॑ન॒તી દે॒વ્યાગા᳚ત્ । યસ્યૈ॑ બ॒હ્વી-સ્ત॒નુવો॑ વી॒તપૃ॑ષ્ઠાઃ । તયા॒ મદ॑ન્ત-સ્સધ॒માદ્યે॑ષુ । વ॒યગ્ગ્ સ્યા॑મ॒ પત॑યોરયી॒ણામ્ ॥ 125 ॥

વૈ॒શ્વા॒ન॒રો ર॒શ્મિભિ॑ર્મા પુનાતુ । વાતઃ॑ પ્રા॒ણેને॑ ષિ॒રો મ॑યો॒ ભૂઃ ।

દ્યાવા॑પૃથિ॒વી પય॑સા॒ પયો॑ભિઃ । ઋ॒તાવ॑રી ય॒જ્ઞિયે॑ મા પુનીતામ્ । બૃ॒હદ્ભિ॑-સ્સવિ ત॒સ્તૃભિઃ॑ । વર્ષિ॑ષ્ઠૈ--ર્દેવ॒મન્મ॑ભિઃ । અગ્ને॒ દક્ષૈઃ᳚ પુનાહિમા । યેન॑ દે॒વા અપુ॑નત । યે નાપો॑ દિ॒વ્યઙ્કશઃ॑ । તેન॑ દિ॒વ્યેન॒ બ્રહ્મ॑ણા ॥ 126 ॥

ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ પુનીમહે । યઃ પા॑વમા॒ની-ર॒દ્ધયેતિ॑ । ઋષિ॑ભિ॒-સ્સમ્ભૃ॑ત॒ગ્ં॒ રસ᳚મ્ । સર્વ॒ગ્ં॒ સ પૂ॒તમ॑શ્નાતિ । સ્વ॒દિ॒ત-મ્મા॑ત॒રિશ્વ॑ના । પા॒વ॒મા॒ની॒ર્યો અ॒દ્ધયેતિ॑ ।

ઋષિ॑ભિ॒-સ્સમ્ભૃ॑ત॒ગ્ં॒ રસ᳚મ્ । તસ્મૈ॒ સર॑સ્વતી દુહે । ક્ષી॒રગ્ં સ॒ર્પિ ર્મધૂ॑દ॒કમ્ । પા॒વ॒મા॒ની-સ્સ્વ॒સ્ત્યય॑નીઃ ॥ 127 ॥

સુ॒દુઘા॒હિ પય॑સ્વતીઃ । ઋષિ॑ભિ॒-સ્સમ્ભૃ॑તો॒ રસઃ॑ । બ્રા॒હ્મ॒ણેષ્વ॒-મૃતગ્ં॑ હિ॒તમ્ । પા॒વ॒મા॒ની-ર્દિ॑શન્તુ નઃ । ઇ॒મં ંલોઁ॒કમથો॑ અ॒મુમ્ । કામા॒ન્-થ્સમ॑ર્ધ્યન્તુ નઃ । દે॒વીર્દે॒વૈ-સ્સ॒મા ભૃ॑તાઃ । પા॒વ॒મા॒ની-સ્સ્વ॒સ્ત્યય॑નીઃ । સુ॒દુઘા॒હિ ઘૃ॑ત॒શ્ચુતઃ॑ । ઋષિ॑ભિ॒-સ્સમ્ભૃ॑તો॒ રસઃ॑ ॥ 128 ॥

બ્રા॒હ્મ॒ણેષ્વ॒-મૃતગ્ં॑ હિ॒તમ્ । યેન॑ દે॒વાઃ પ॒વિત્રે॑ણ । આ॒ત્માનં॑ પુ॒નતે॒ સદા᳚ । તેન॑ સ॒હસ્ર॑ ધારેણ । પા॒વ॒મા॒ન્યઃ પુ॑નન્તુ મા । પ્રા॒જા॒પ॒ત્ય-મ્પ॒વિત્ર᳚મ્ । શ॒તોદ્યા॑મગ્ં હિર॒ણ્મય᳚મ્ । તેન॑ બ્રહ્મ॒ વિદો॑ વ॒યમ્ । પૂ॒ત-મ્બ્રહ્મ॑ પુનીમહે । ઇન્દ્ર॑-સ્સુની॒તી સ॒હ મા॑ પુનાતુ । સોમ॑-સ્સ્વ॒સ્ત્યા વરુ॑ણ-સ્સ॒મીચ્યા᳚ । ય॒મો રાજા᳚ પ્રમૃ॒ણાભિઃ॑ પુનાતુમા । જા॒તવે॑દા મો॒ર્જય॑ન્ત્યા પુનાતુ । ઓ-મ્ભૂર્ભુવ॒સ્સુવઃ॑ ॥ 129 ॥

(તૈ. બ્રા. 3.5.11.1)

તચ્છં॒ઁયોરા વૃ॑ણીમહે । ગા॒તું-યઁ॒જ્ઞાય॑ । ગા॒તું-યઁ॒જ્ઞપ॑તયે । દૈવી᳚સ્વ॒સ્તિ-ર॑સ્તુનઃ । સ્વ॒સ્તિ-ર્માનુ॑ષેભ્યઃ । ઊ॒ર્ધ્વ-ઞ્જિ॑ગાતુ ભેષ॒જમ્ । શન્નો॑ અસ્તુ દ્વિ॒પદે᳚ । શઞ્ચતુ॑ષ્પદે ॥ 130 (36) ॥

ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥

41 આયુષ્ય સૂક્તં

યો બ્રહ્માબ્રહ્મણ ઉજ્જભાર પ્રાણॆશ્વરઃ (યો બ્રહ્મા બ્રહ્મણ ઉજ્જહાર પ્રાણૈ-શ્શિરઃ) કૃત્તિવાસાઃ પિનાકી ।

ઈશાનો દેવસ્સન આયુર્દધાતુ તસ્મૈ જુહોમિ હવિષા ઘૃતેન ॥ 1 ॥

વિભ્રાજમાન-સ્સરિરસ્ય મદ્ધ્યાદ્ રોચમાનો ઘર્મરુચિર્ય આગાત્ ।

સ મૃત્યુપાશા-નપનુદ્ય ઘોરા-નિહાયુષેણો ઘૃતમત્તુ દેવઃ ॥ 2 ॥

બ્રહ્મજ્યોતિર્ બ્રહ્મપત્નીષુ ગર્ભં-યઁમાદધા-ત્પુરુરૂપ-ઞ્જયન્તમ્ ।

સુવર્ણરમ્ભ-ગ્રહ-મર્કમર્ચ્ય-ન્તમાયુષે વર્ધયામો ઘૃતેન ॥ 3 ॥

શ્રિયં-લઁક્ષ્મી-મૌપલાં અમ્બિઙ્કા-ઙ્ગાં ષષ્ટીઞ્ચ યામિન્દ્રસેનેત્યુદાહુઃ ।

તાં-વિઁદ્યા-મ્બ્રહ્મયોનિગ્ં સરૂપા-મિહાયુષે તર્પયામો ઘૃતેન ॥ 4 ॥

દાક્ષાયણ્ય-સ્સર્વયોન્ય સ્સુયોન્ય-સ્સહસ્રશો વિશ્વ રૂપા વિરૂપાઃ ।

સસૂનવ-સ્સપતય-સ્સયૂથ્યા આયુષેણો ઘૃતમિદ-ઞ્જુષન્તામ્ ॥ 5 ॥

દિવ્યા ગણા બહુરૂપાઃ પુરાણા આયુશ્છિદો નઃ પ્રમથ્નન્તુ વીરાન્ ।

તેભ્યો જુહોમિ બહુધા ઘૃતેન મા નઃ પ્રજાગ્ં રીરિષો મોત વીરાન્ ॥ 6 ॥

એકઃ પુરસ્તાત્ ય ઇદ-મ્બભૂવ યતો બભૂવ ભુવનસ્ય ગોપાઃ ।

યમપ્યેતિ ભુવનગ્ં સામ્પરાયે સ નો હવિર્ ઘૃત-મિહાયુષે'ત્તુ દેવઃ ॥ 7 ॥

વસૂ-ન્રુદ્રાના-દિત્યા-ન્મરુતો'થ સાદ્ધ્યાન્ ઋભૂન્ યક્ષા-ન્ગન્ધર્વાગ્ંશ્ચ પિતૃગ્ંશ્ચ વિશ્વાન્ ।

ભૃગૂન્-થ્સર્પાગ્ંશ્ચા-ઙ્ગિગરસો'થ સર્વા-ન્ઘૃતગ્ં હુત્વા સ્વાયુષ્યા મહયામ શશ્વત્ ॥ 8 ॥

વિષ્ણો॒ ત્વન્નો॒ અન્ત॑મ॒-શ્શર્મ॑યચ્છ સહન્ત્ય ।

પ્રતે॒ ધારા॑ મધુ॒શ્ચુત॒ ઉથ્સ॑ન્દુહ્રતે॒ અક્ષિ॑તમ્ ॥ (તૈ. સં. 3.1.10) ॥

નમો બ્રહ્મણે નમો અસ્ત્વગ્નયે નમહ્ પૃથિવ્યૈ નમહ્ ऒષધીભ્યઃ ।

નમો વાચે નમો વાચસ્પત॑યે નમો વિષ્ણવે બૃહતે કરોમિ ॥ (તૈ. અર. 2.1.2) ॥

(એવ-ન્ત્રિઃ)

યદક્ષરપદભ્રષ્ટ-મ્માત્રાહીન-ન્તુ યદ્ભવેત્ ।

તત્સર્વ-ઙ્ક્ષમ્યતા-ન્દેવ નારાયણ નમો'સ્તુતે ॥

વિસર્ગ બિન્દુ માત્રાણિ પદપાદાક્ષરાણિ ચ ।

ન્યૂનાતિરિક્તં-યઁત્કિઞ્ચિદભિગીર્ભિરુદીર્યતॆ ॥

આ॒ભિર્ ગી॒ર્ભિર્ યદતો॑ન ઊ॒નમાપ્યા॑યય હરિવો॒ વર્ધ॑માનઃ ।

ય॒દા સ્તો॒તૃભ્યો॒ મહિ॑ ગો॒ત્રા રુ॒જાસિ॑ ભૂયિષ્ઠ॒ભાજો॒ અધ॑તે શ્યામ ।

બ્રહ્મ॒ પ્રાવા॑દિષ્મ॒ તન્નો॒ માહા॑સીત્ ।

ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥ (તૈ. અર. 4.4.2)

હરિઃ ઓમ્ । શ્રીકૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥

ઓ-ન્તત્સત્ બ્રહ્માર્પણમસ્તુ ॥

ઇત્યુદકશાન્તિમન્ત્રાઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

1 kalaśa pratiṣṭhāpana prayoga mantrāḥ

brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |

sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |

nākḙ supa॒rṇa mupa॒ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣa-tatvā |

hira̭ṇyapakṣaṃ॒-va~rṷṇasya dū॒taṃ-ya~॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum |

āpyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the |

yo ru॒dro a॒gnau yo a॒phsu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒

bhuva̭nā-''vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu | 1 (apa upaspṛśya)

i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re |

indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ |

ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m |

āpo॒ vā i॒daṃgṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo-'mṛ̭ta॒māpa̭-ssa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpa̭-ssva॒rāḍāpa॒-śchandā॒g॒śyāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpa̭-ssa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om | 2

a॒paḥ praṇa̭yati | śra॒ddhā vā āpaḥ̭ | śra॒ddhāme॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |

a॒paḥ praṇa̭yati |

ya॒jño vā āpaḥ̭ | ya॒jñame॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |

vajro॒ vā āpaḥ̭ | vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ pra॒hṛtya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |

a॒paḥ praṇa̭yati |

āpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnīḥ | rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai | a॒paḥ praṇa̭yati |

āpo॒ vai de॒vānā᳚-mpri॒ya-ndhāma̭ | de॒vānā̭me॒va pri॒ya-ndhāma̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |

āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |

a॒paḥ praṇa̭yati |

āpo॒ vai śā॒ntāḥ | śā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati | de॒vo vaḥ̭

savi॒to-tpṷnā॒tva-cchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ || 3

2 vedārambhe sarvasādhāraṇyena japyāḥ mantrāḥ

o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | o-mbhuvaḥ̭ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | ogṃ suvaḥ̭ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |

o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | o-mbhuvaḥ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |

ogṃ suvaḥ̭ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyaṃ॒ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ |

3 vedādayaḥ

a॒gnimī᳚le pu॒rohi̭taṃ-ya॒jñasya̭

de॒vamṛ॒tvija᳚m | hotā᳚raṃ ratna॒ dhāta̭mam |

i॒ṣe tvo॒rjetvā̭ vā॒yava̭sstho pā॒yava̭stha de॒vo va̭ssavi॒tā prārpa̭yatu॒ śreṣṭha̭tamāya॒ karma̭ṇe |

agna॒ āyā̭hi vī॒tayḙ gṛṇā॒no ha॒vyadā̭taye | nihotā̭ sathsi ba॒r॒hiṣi̭ |

śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || 1 (1) ||

4 rakṣoghnaṃ

kṛ॒ṇu॒ṣva pājaḥ॒ prasi̭ti॒nna pṛ॒thvīṃ-yā~॒hi rāje॒ vāma̭vā॒gṃ॒ ibhḙna | tṛ॒ṣvīmanu॒ prasi̭tiṃ-drūṇā॒no-'stā̭-'si॒ viddhya̭ ra॒kṣasa॒ stapi̭ṣṭhaiḥ | tava̭ bhra॒māsa̭ āśu॒yā pa̭taṃ॒ tyanṷspṛśa-dhṛṣa॒tā śośṷcānaḥ | tapūg̭ṣyagne ju॒hvā̭ pataṃ॒-gānasa̭ndito॒ visṛ̭ja॒ viṣva̭ gu॒lkāḥ | prati॒spaśo॒ visṛ̭ja॒-tūrṇi̭tamo॒ bhavā̭ pā॒yurvi॒śo a॒syā ada̭bdhaḥ || 2 ||

yono̭ dū॒re a॒ghaśagṃ̭so॒yo antyagne॒ māki̭ṣṭe॒ vyathi॒rā da̭dharṣīt | uda̭gne tiṣṭha॒ pratyā ta̭nuṣva॒nya̭mitrāgṃ̭ oṣatā-ttigmahete | yo no॒ arā̭tigṃ samidhāna ca॒kre nī॒cā tandha̭kṣyata॒ sanna śuṣka᳚m | ū॒rdhvo bha̭va॒ prati̭ vi॒dhyā-dhya॒smadā॒ viṣkṛ̭ṇuṣva॒ daivyā᳚nyagne | ava̭sthi॒rā ta̭nuhi yātu॒ jūnā᳚-ñjā॒mimajā̭miṃ॒ pramṛ̭ṇīhi॒ śatrūṋ || 3 ||

satḙ jānāti suma॒tiṃ-ya~̭ viṣṭha॒ya īva̭te॒ brahma̭ṇe gā॒tumaira̭t | viśvā᳚nyasmai su॒dinā̭ni rā॒yo dyu॒mnānya॒ryo viduro̭ a॒bhidyau᳚t | seda̭gne astu su॒bhaga̭ ssu॒dānu॒-ryastvā॒ nityḙna ha॒viṣā॒ ya u॒kthaiḥ | piprī̭ṣati॒ sva āyṷṣi duro॒ṇe viśveda̭smai su॒dinā॒-sā-'sa̭di॒ṣṭiḥ | arcā̭mite suma॒ti-ṅghoṣya॒rvākh-santḙ vā॒ vātā̭ jaratā mi॒yaṅgīḥ || 4 ||

svaśvā᳚stvā su॒rathā̭ marjaye-mā॒sme kṣa॒trāṇi̭ dhāraye॒ra-nu॒dyūn | i॒ha tvā॒ bhūryā ca̭re॒dupa॒tma-ndoṣā̭vasta-rdīdi॒vāgṃ sa॒manu॒dyūn | krīḍa̭ntastvā su॒mana̭sa ssapemā॒bhi dyu॒mnā ta̭sthi॒vāgṃso॒ janā̭nām |

yastvā॒ svaśva̭ssuhira॒ṇyo a̭gna upa॒yāti॒ vasṷmatā॒ rathḙna | tasya̭ trā॒tā bha̭vasi॒ tasya॒ sakhā॒ yasta̭ āti॒thya mā̭nu॒ṣag jujo̭ṣat || 5 ||

ma॒horṷjāmi ba॒ndhutā॒ vaco̭ bhi॒stanmā̭ pi॒turgota̭mā॒da nvi̭yāya | tvanno̭ a॒sya vaca̭sa-ścikiddhi॒ hota̭ryaviṣṭha sukrato॒ damṷ̄nāḥ | asva̭pna jasta॒raṇa̭ya ssu॒śevā॒ ata̭ndrāso-'vṛ॒kā aśra̭miṣṭhāḥ | te pā॒yavaḥ̭ sa॒dhriya̭ñco ni॒ṣadyāgne॒ tava̭ naḥ pāntvamūra | ye pā॒yavo̭ māmate॒ya-ntḙ agne॒ paśya̭nto a॒ndha-ndṷri॒tāda ra̭kṣann |

ra॒rakṣa॒ tān-thsu॒kṛto̭ vi॒śvavḙdā॒ diphsa̭nta॒ idri॒pavo॒ nāha̭ debhuḥ || 6 ||

tvayā̭ va॒yagṃ sa̭dha॒nya̭-stvotā॒ stava॒ praṇī᳚tya śyāma॒ vājāṋ | u॒bhāśagṃ sā̭ sūdaya satyatā te-'nuṣṭhu॒yā kṛ̭ṇuhya-hrayāṇa |

a॒yā tḙ agne sa॒midhā̭ vidhema॒ prati॒stomagṃ̭ śa॒syamā̭na-ṅgṛbhāya | dahā॒śaso̭ ra॒kṣasaḥ̭ pā॒hya̭smā-ndru॒ho ni॒do mi̭tramaho ava॒dyāt | ra॒kṣo॒haṇaṃ̭ ~vā॒jina॒māji̭ gharmi mi॒tra-mprathi̭ṣṭha॒ mupa̭yāmi॒ śarma̭ | śiśā̭no a॒gniḥ kratṷbhi॒ ssami̭ddha॒-ssano॒ divā॒ sa ri॒ṣaḥ

pā̭tu॒ nakta᳚m || 7 ||

vijyoti̭ṣā bṛha॒tā bhā᳚tya॒gni rā॒vi-rviśvā̭ni kṛṇute mahi॒tvā | prādḙvīrmā॒yā ssa̭hate du॒revā॒ śśiśī̭te॒ śṛṅge॒ rakṣa̭se vi॒nikṣe᳚ |

u॒tasvā॒nāso̭ di॒viṣa̭ntva॒gne sti॒gmāyṷdhā॒ rakṣa̭se॒ hanta॒ vā ṷ |

madḙ cidasya॒ prarṷjanti॒ bhāmā॒ nava̭rante pari॒bādho॒ adḙvīḥ || 8 (2) ||

5 indra sūktaṃ

indraṃ̭ ~vo vi॒śvata॒spari॒ havā̭mahe॒ jane᳚bhyaḥ | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ | indra॒-nnaro̭ ne॒madhi̭tā havante॒ yatpāryā̭ yu॒naja̭te॒ dhiya॒stāḥ | śūro॒ nṛṣā̭tā॒ śava̭saścakā॒ na ā goma̭ti vra॒je bha̭jā॒ tvannaḥ̭ | i॒ndri॒yāṇi̭ śatakrato॒ yā te॒ janḙṣu pa॒ñcasṷ | indra॒ tāni̭ ta॒ ā vṛ̭ṇe | anṷte dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trāte॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ || 9 ||

anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ | āyasmi᳚n-thsa॒ptavā̭sa॒vā stiṣṭha̭nti svā॒ruho̭ yathā |

ṛṣi̭rha dīrgha॒ śrutta̭ma॒ indra̭sya gha॒rmo ati̭thiḥ | ā॒māsṷ pa॒kvamaira̭ya॒ ā sūryagṃ̭ rohayo di॒vi | gha॒rmanna sāma̭ntapatā suvṛ॒ktibhi॒-rjuṣṭaṃ॒ girva̭ṇa se॒giraḥ̭ | indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hadindra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata || 10 ||

gāya̭ntitvā gāya॒triṇorcaṃ̭ tya॒rka ma॒rkiṇaḥ̭ | bra॒hmāṇa̭stvā śatakrata॒-vudva॒gṃ॒ śami̭va ye mire | a॒gṃ॒ho॒muce॒ prabha̭remā manī॒ṣā mo̭ṣiṣṭha॒-dāvnḙ suma॒ti-ṅgṛ̭ṇā॒nāḥ |

i॒dami̭ndra॒ prati̭ ha॒vya-ṅgṛ̭bhāya sa॒tyāssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ | vi॒veṣa॒yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒ mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante || 11 ||

prasa॒mrāja̭-mpratha॒ma ma̭dhva॒-rāṇā̭magṃ ho॒ mucaṃ̭ ~vṛṣa॒bhaṃ-ya~॒jñiyā̭nām |

a॒pānna-pā̭tamaśvinā॒ haya̭nta ma॒sminna̭ra indri॒ya-ndha̭tta॒mojaḥ̭ | vina̭ indra॒ mṛdho̭ jahi nī॒ cā ya̭ccha pṛtanya॒taḥ | a॒dha॒spa॒da-ntamī᳚-ṅkṛdhi॒ yo a॒smāgṃ a̭bhi॒dāsa̭ti |

indra̭kṣa॒trama॒bhi vā॒mamojo 'jā̭yathā vṛṣabha cara.ṣaṇī॒nām | apā̭nudo॒ jana̭mamitra॒ yanta̭ mu॒ru-nde॒vebhyo̭ akṛṇoru lo॒kam |

mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ pa̭rā॒vata॒ āja̭gāmā॒-para̭syāḥ || 12 ||

sṛ॒kagṃ sa॒gṃ॒ śāya̭ pa॒vimi̭ndra ti॒gmaṃ-vi~śatrū᳚-ntāḍi॒ vimṛdho̭ nudasva |

viśatrū॒n॒. vimṛdho̭nuda॒ vivṛ॒trasya॒ hanṷ̄ ruja | vima॒nyumi̭ndra bhāmi॒to̭ 'mitra̭syābhi॒ dāsa̭taḥ |

trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒ mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |

hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒ta mindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ || 13 ||

mā tḙ a॒syāgṃ sa̭hasāva॒-npari̭ṣṭā va॒ghāya̭ bhūma harivaḥ parā॒dai |

trāya̭svano 'vṛ॒kebhi॒-rvarṷ̄thai॒ stava̭ pri॒yāsa̭ ssū॒riṣṷ syāma | ana̭vaste॒ ratha॒maśvā̭ya takṣa॒n-tvaṣṭā॒ vajraṃ̭ puruhūta dyu॒manta᳚m |

bra॒hmāṇa॒ indraṃ̭ ma॒haya̭nto a॒rkairava̭rdhaya॒-nnaha̭ye॒ hanta॒ vā ṷ |

vṛṣṇe॒ yatte॒ vṛṣa̭ṇo a॒rkamarcā॒ nindra॒ grāvā̭ṇo॒ adi̭ti-ssa॒joṣāḥ᳚ |

a॒na॒śvāso॒ ye pa॒vayo̭-'ra॒thā indrḙṣitā a॒bhyava̭rta-nta॒dasyūṋ || 14 (3) ||

(tai. ara. 6.1.9; tai. saṃ. 1.4.41.1; tai. saṃ. 1.4.42.1)

yata̭ indra॒ bhayā̭mahe॒ tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |

magha̭van ccha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye॒ vidviṣo॒ vimṛdho̭ jahi | sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī | vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu na ssvasti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || 15a ||

ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭ bāhu ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒ ssomaṃ̭ piba vṛtrahan cchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒mṛdho̭-nuda॒svāthā bha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || 15b (4) ||

6 ye devāḥ

ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā,

dakṣiṇa॒sado̭ ya॒mane᳚trā,

paścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā,

uttara॒sado॒ varṷṇanetrā,

upari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā,

rakṣo॒haṇa॒ste naḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā॒

-'gnayḙ rakṣo॒ghne svāhā̭,

ya॒māya̭ savi॒tre ,

varṷṇāya॒ bṛha॒spata̭ye॒

duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16 (5) ||

7 ye devāḥ (anuṣaṅgaṃ)

ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒

tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā da̭kṣiṇa॒sado̭ ya॒ma ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒

tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vāḥ pa̭ścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷttara॒sado॒ varṷṇanetrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒

tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷpari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | agnayḙ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | ya॒māya̭ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | savi॒tre ra̭kṣo॒ghne svāhā᳚ | varṷṇāya rakṣo॒ghne svāhā᳚ | bṛha॒spata̭ye॒ duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16ā (5ā) ||

8 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ

a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒,

soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhir,

ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒r,

brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣmad,

de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒nā yṷṣmanta॒stena॒tvā

-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17 (6) ||

9 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)

a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒ rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā

-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā

-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi |

brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣma॒-ttena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmantaṃ

karomi | de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒-nāyṷṣmanta॒stena॒tvā

-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17ā(6ā) ||

10 agṃhomuca mantrāḥ

yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒ ,

~yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭, rakṣa॒syā̭, teja॒syā̭,

ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒,

~yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje॒,

yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒, catṷṣpāthsu,

go॒ṣṭhe, gṛ॒he-, ṣva॒phsoṣa̭dhīṣu॒, vana॒spati̭ṣu॒,

srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje || 18 (7) ||

11 agṃhomuca mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)

yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |

yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |

yā vā̭mindrā varuṇā rakṣa॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam | yā vā̭mindrā varuṇā teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |

yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |

yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |

yo vā̭mindrā varuṇā॒ catṷṣpāthsu pa॒śuṣu॒ (catṷṣpāthsu॒)srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje | yo vā̭mindrā varuṇā go॒ṣṭhe srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |

yo vā̭mindrā varuṇā gṛ॒heṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |

yo vā̭mindrā varuṇā॒-'phsu srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |

yo vā̭mindrā varu॒ṇauṣa̭dhīṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |

yo vā̭mindrā varuṇā॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje || (18ā) (7ā)

12 śāstṛ sūktaṃ (āpyaṃ)

agnḙ yaśasvi॒n॒. yaśa̭se॒ mama̭rpa॒yendrā̭vatī॒ mapa̭citī mi॒hāva̭ha | a॒ya-mmū॒rdhā pa̭rame॒ṣṭhī su॒varcā᳚-ssamā॒nānā̭ mutta॒ma ślo̭ko astu | bha॒dra-mpaśya̭nta॒ upa̭sedu॒ragre॒ tapo̭ dī॒kṣā mṛṣa̭ya ssuva॒rvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣa॒tra-mbala॒moja̭śca jā॒ta-ntada॒smai de॒vā a॒bhisanna̭-mantu | dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ parame॒ṣṭhī vi॒rājā᳚ | stomā॒-ścandāgṃ̭si ni॒vido̭ma āhure॒tasmai̭ rā॒ṣṭrama॒bhi-sanna̭māma | a॒bhyāva̭rtaddhva॒-mupa॒meta̭ sā॒kama॒yagṃ śā॒stā-'dhi̭patirvo astu | a॒sya vi॒jñāna॒manu॒sagṃ-ra̭bhaddhvami॒ma-mpa॒ścādanṷ jīvātha॒ sarve᳚ || 19 (8) ||

13 rāṣṭrabhṛtaṃ

ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvasta-syauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒

ūrjo॒ nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒

tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒ ssvāhā̭ ,

sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rva-stasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuva̭ ,

ssuṣu॒mna ssūrya̭ raśmi-śca॒ndramā̭ gandha॒rva-stasya॒ nakṣa̭trāṇya-

phsa॒raso̭ be॒kura̭yo,

bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rva-stasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vāḥ,

pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒ vahna̭ya,

iṣi॒ro vi॒śva vya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rva-stasyāpo᳚ 'phsa॒raso̭ mu॒dā,

bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |

sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim |

pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuva̭,

ssukṣi॒thi- ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rva-stasya̭

vi॒dyuto᳚ 'phsa॒raso॒ ruco̭,

dū॒re hḙtira-mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvaḥ॒,

cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rva-stasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśā॒caya̭ntī॒r,

nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒

tābhya॒ ssvāhā॒,

sa no̭ bhuvanasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha || 20 (9) ||

14 rāṣṭrabhṛtaṃ (anuṣaṅgaṃ)

ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvassa-i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒

tasmai॒ svāhā᳚ | tasyauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒ ūrjo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||

sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒

tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||

suṣu॒mnassūrya̭-raśmiśca॒ndramā̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒

tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ nakṣa̭trāṇya 'phsa॒raso̭ be॒kura̭yo॒ nāma॒ tā

i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||

bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||

pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒

tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭r-khsā॒mānya̭-'phsa॒raso॒ vahna̭yo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||

iṣi॒ro vi॒śvavya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒

tasmai॒ svāhā᳚ | tasyāpo᳚-'phsa॒raso̭ mu॒dā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭

kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |

sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭

sva॒stigg svāhā᳚ ||

pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒

tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||

sukṣi॒thi-ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rvassa

i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya ̭vi॒dhyuto᳚-'phsa॒raso॒ ruco॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||

dū॒re hḙtira mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒

tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒

tasmai॒ svāhā᳚ | tasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśo॒caya̭nti॒-rnāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||

sa no̭ bhuvanasyapate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ svāhā᳚ || (20ā) (9ā)

15 sarpa sūktaṃ

namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vī manṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~ye vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 21 (10) ||

16 pañcacoḍāḥ

a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni

grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒ dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti ,

ra॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śva ka̭rmā॒ tasya̭ ratha sva॒naśca॒ rathḙ-citraśca senāni

grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚-'phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭ he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti,

ra॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva-vya̭cā॒ stasya॒ ratha̭ prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni

grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntī cā nu॒mloca̭ntī-cā-'phsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-r

vyā॒ghrāḥ prahḙti,

ra॒ya mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni grāma॒ṇyaṷ

vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭ cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒ prahḙti ,

ra॒ya-mu॒parya॒-rvāgva̭-su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni grāma॒ṇyā̭

vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭ttiścā-phsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒ti-ra̭va॒spūrja॒-nprahḙti॒ ,

stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒

jambhḙ dadhāmi || 22 (11) ||

17 pañcacoḍāḥ (anuṣaṅgaṃ)

a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||

a॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śvaka̭rmā॒ tasya̭ rathasva॒naśca॒ rathḙ citraśca senāni

grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭

he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te

ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||

a॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva vya̭cā॒-stasya॒ ratha̭prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntīcā nu॒mloca̭ntī-cāphsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-rvyā॒ghrāḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ teya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||

a॒ya-mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni

grāma॒ṇyaṷ vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒

praha̭ti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒

dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||

a॒yamu॒parya॒-rvāgva̭su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni

grāma॒ṇyā̭ vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭tti-ścāphsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒tira̭-

va॒spūrja॒-nprahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒

taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 22ā(11ā) ||

18 apratirathaḥ

ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒dhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścarṣaṇī॒nām | sa॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒raśśa॒tagṃ

senā̭ ajayathsā॒kamindraḥ̭ | sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ | tadindrḙṇa jayata॒ ta-thsa̭hadhvaṃ॒ ~yudho̭ nara॒ iṣṷ hastena॒ vṛṣṇā᳚ | sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭rva॒śī sagg sra̭ṣṭā॒ sa yudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ | sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒ji-thso̭ma॒pā bā̭hu śa॒rdhyū᳚rdhva dha̭nvā॒ prati̭hitābhi॒rastā᳚ | bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā 'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ || 23 ||

pra॒bha॒ñjan-thsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-medhyavi॒tā rathā̭nām | go॒tra॒bhidaṃ̭ go॒vidaṃ॒ ~vajra̭bāhuṃ॒ jaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā | i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yadhva॒ mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sagṃ ra̭bhadhvam | ba॒la॒vi॒jñā॒ya-ssthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān. vā॒jī saha̭māna u॒graḥ | a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit || 24 ||

a॒bhigo॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo vī॒raśśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ | du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒dhyo᳚-smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ prayu॒thsu | indra̭ āsāṃ-ne॒tā bṛha॒spati॒-rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ | de॒va॒se॒nānā̭-mabhibhañjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ | indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram | ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānāṃ॒ ghoṣo̭ de॒vānāṃ॒ jaya̭tā॒ muda̭sthāt | a॒smāka॒-mindra॒-ssamṛ̭teṣu dhva॒jeṣva॒smākaṃ॒ ~yā iṣa̭va॒stā ja̭yantu || 25 ||

a॒smākaṃ̭ ~vī॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu | uddha̭rṣaya maghava॒-nnāyṷdhā॒-nnyuthsatva̭nā-mmāma॒kānāṃ॒ mahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan-vā॒jināṃ॒ ~vāji̭nā॒nyudrathā̭nāṃ॒ jaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ | upa॒preta॒ jaya̭tā narassthi॒rā va̭ssantu bā॒havaḥ̭ |

indro̭ va॒-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛ॒ṣyā yathāsa̭tha | ava̭sṛṣṭā॒ parā̭pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā || 26 ||

gacchā॒mitrā॒-npravi̭śa॒ maiṣāṃ॒ kañca॒nocchi̭ṣaḥ | marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchādayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒ 'mṛtḙnā॒bhi-va̭stām | u॒rorvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭ntaṃ॒ tvāmanṷ madantu de॒vāḥ | yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va | indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 27 (12) ||

19 camaka-ntṛtīya anuvākaḥ

śa-ñca̭ me॒ maya̭śca me pri॒ya-ñca̭ me-'nukā॒maśca̭ me॒

kāma̭śca me saumana॒saśca̭ me bha॒dra-ñca̭ me॒ śreya̭śca me॒

vasya̭śca me॒ yaśa̭śca me॒ bhaga̭śca me॒ dravi̭ṇa-ñca me

ya॒ntā ca̭ me dha॒rtā ca̭ me॒ kṣema̭śca me॒ dhṛti̭śca me॒

viśvaṃ̭ ca me॒ maha̭śca me (28)

saṃ॒vi~cca̭ me॒ jñātra̭-ñca me॒

sūśca̭ me pra॒sūśca̭ me॒ sīra̭-ñca me la॒yaśca̭ ma

ṛ॒ta-ñca̭ me॒-'mṛtaṃ̭ ca me 'ya॒kṣma-ñca॒ me-'nā̭mayacca me

jī॒vātṷśca me dīrghāyu॒tva-ñca̭ me-'nami॒tra-ñca॒ me-'bha̭ya-ñca me

su॒ga-ñca̭ me॒ śaya̭na-ñca me sū॒ṣā ca̭ me su॒dina̭-ñca me || 29 (13) ||

20 vihavyam

mamā᳚gne॒ varco̭ viha॒veṣva̭stu va॒ya-ntvendhā̭nā sta॒nuva̭-mpuṣema |

mahya̭-nnamantā-mpra॒diśa॒ścata̭sra॒ stvayā-'ddhya̭kṣeṇa॒ pṛta̭nā jayema |

mama̭ de॒vā vi̭ha॒ve sa̭ntu॒ sarva॒ indrā̭vanto ma॒ruto॒ viṣṇṷra॒gniḥ |

mamā॒ntari̭kṣa mu॒ru go॒pama̭stu॒ mahyaṃ॒ ~vātaḥ̭ pavatā॒-ṅkāmḙ a॒sminn |

mayi̭ de॒vā dravi̭ṇa॒ māya̭jantā॒-mmayyā॒ śīra̭stu॒ mayi̭ de॒vahṷ̄tiḥ || 30 ||

daivyā॒ hotā̭rā vaniṣanta॒ pūrve 'ri̭ṣṭā-ssyāma ta॒nuvā̭ su॒vīrāḥ᳚ | mahyaṃ̭ ~yajantu॒ mama॒ yāni̭ ha॒vyā-''kṷ̄ti ssa॒tyā mana̭so me astu |

eno॒ mānigā᳚-ṅkata॒macca॒ nāhaṃ-vi~śvḙ devāso॒ adhi̭voca tā me |

devī᳚ṣṣaḍu-rvīru॒ruṇaḥ̭ kṛṇota॒ viśvḙ devāsa i॒ha vī̭rayaddhvam |

māhā᳚smahi pra॒jayā॒ mā ta॒nūbhi॒-rmāra̭dhāma dviṣa॒te so̭marājann |

a॒gnirma॒nyu-mpra̭tinu॒da-npu॒rastā॒-dada̭bdho go॒pāḥ pari̭pāhi na॒stvam || 31 ||

pra॒tyañco̭ yantu ni॒gutaḥ॒ puna॒stḙ 'maiṣā᳚-ñci॒tta-mpra॒budhā॒ vinḙśat |

dhā॒tā dhā̭tṛ॒ṇā-mbhuva̭nasya॒ yaspati̭-rde॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭mabhi māti॒ṣāha᳚m |

i॒maṃ-ya~॒jña ma॒śvino॒bhā bṛha॒spati̭-rde॒vāḥ pā᳚ntu॒ yaja̭māna-nnya॒rthāt |

u॒ru॒vyacā̭ no mahi॒ṣa śśarma̭yagṃ sada॒smin. havḙ puruhū॒taḥ pṷru॒kṣu |

sa naḥ̭ pra॒jāyai̭ haryaśva mṛḍa॒yendra॒ mā no̭ rīriṣo॒ mā parā̭dāḥ || 32 ||

ye na̭ ssa॒patnā॒ apa॒te bha̭vantvindrā॒-gnibhyā॒ mava̭ bādhāmahe॒ tān |

vasa̭vo ru॒drā ā̭di॒tyā ṷpari॒ spṛśaṃ̭ mo॒graṃ-cettā̭ramadhi rā॒jama̭krann |

a॒rvāñca॒ mindra̭ ma॒muto̭ havāmahe॒ yo go॒ji-ddha̭na॒-jida̭śva॒-jidyaḥ |

i॒manno̭ ya॒jñaṃ-vi~̭ha॒ve jṷṣasvā॒sya kṷrmo harivo me॒dinaṃ̭ tvā || 33 (14) ||

21 mṛgāraḥ

a॒gne-rma̭nve pratha॒masya॒ pracḙtaso॒ya-mpāñca̭janya-mba॒hava̭ ssami॒ndhate᳚ |

viśva̭syāṃ-vi~॒śi pra̭viviśi॒vāgṃ sa̭mīmahe॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |

yasye॒da-mprā॒ṇa-nni̭mi॒ṣa-dyadeja̭ti॒ yasya̭ jā॒ta-ñjana̭māna-ñca॒ keva̭lam |

staumya॒gni-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |

indra̭sya manye pratha॒masya॒ pracḙtaso vṛtra॒ghna-sstomā॒ upa॒mā mu॒pāguḥ̭ |

yo dā॒śuṣaḥ̭ su॒kṛto॒ hava॒mupa॒ gantā॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ || 34 ||

ya ssaṃ̭grā॒ma-nnaya̭ti॒ saṃva~॒śī yu॒dhe yaḥ pu॒ṣṭāni̭ sagṃsṛ॒jati̭ tra॒yāṇi̭ | staumīndra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ | ma॒nvevāṃ᳚ mitrāvaruṇā॒ tasya̭ vitta॒gṃ॒ satyaṷjasā dṛgṃhaṇā॒ ya-nnu॒dethe᳚ | yā rājā̭nagṃ sa॒rathaṃ̭ ~yā॒tha ṷgrā॒ tā no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |

yo vā॒gṃ॒ ratha̭ ṛ॒jura̭śmi-ssa॒tyadha̭rmā॒ mithu॒-ścara̭nta-mupa॒yāti̭ dū॒ṣayanṋ || 35 ||

staumi̭ mi॒trāvarṷṇā nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | vā॒yo-ssa̭vi॒tu-rvi॒dathā̭ni manmahe॒ yāvā᳚tma॒n-vadbi̭bhṛ॒to yau

ca॒ rakṣa̭taḥ | yau viśva̭sya pari॒bhū ba̭bhū॒vatu॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |

upa॒śreṣṭhā̭na ā॒śiṣo̭ de॒vayo॒rdharmḙ asthirann | staumi̭ vā॒yugṃ sa̭vi॒tāra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |

ra॒thīta̭mau rathī॒nā ma̭hva ū॒taye॒ śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙ-bhi॒raśvaiḥ᳚ || 36 ||

yayo᳚rvā-ndevau de॒veṣva-ni̭śita॒ moja॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | yadayā̭taṃ-va~ha॒tugṃ sū॒ryāyā᳚-strica॒kreṇa̭ sa॒gṃ॒ sada̭mi॒cchamā̭nau | staumi̭ de॒vā va॒śvinaṷ nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |

ma॒rutāṃ᳚ manve॒ adhi̭no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ |

ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | ti॒gmamāyṷdhaṃ-vī~ḍi॒tagṃ saha̭svada di॒vyagṃ śardhaḥ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇu || 37 ||

staumi̭ de॒vā-nma॒ruto̭ nāthi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | de॒vānā᳚-mmanve॒ adhi̭ no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ | ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | yadi॒da-mmā̭-'bhi॒śoca̭ti॒ paurṷṣeyeṇa॒ daivyḙna | staumi॒ viśvā᳚-nde॒vā-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ |

anṷno॒-'dyānṷmati॒ranvida̭nu mate॒ tvaṃ-vai~᳚śvāna॒ro na̭ ū॒tyā pṛ॒ṣṭo di॒vi || 38 ||

anṷno॒-'dhyānṷmati-rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒ vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ | anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || 38a ||

vai॒śvā॒na॒ro na̭ ū॒tyā ''prayā̭tu parā॒vataḥ̭ | a॒gniru॒kthena॒ vāha̭sā |

pṛ॒ṣṭo di॒vi pṛ॒ṣṭo a॒gniḥ pṛ̭thi॒vyā-mpṛ॒ṣṭo viśvā॒ oṣa̭dhī॒rā-vi̭veśa |

vai॒śvā॒na॒ra ssaha̭sā pṛ॒ṣṭo a॒gnissano॒ divā॒ sari॒ṣaḥ pā̭tu॒ nakta᳚m || 38b ||

ye apra̭thetā॒ mami̭tebhi॒ rojo̭bhi॒ rye pra̭ti॒ṣṭhe abha̭vatāṃ॒-va~sṷ̄nām | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |

urvī̭ rodasī॒ vari̭vaḥ kṛṇota॒-ṅkṣetra̭sya patnī॒ adhi̭no brūyātam | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |

yattḙ va॒ya-mpṷruṣa॒trāya̭ vi॒ṣṭhā vi̭dvāgṃ saśca kṛ॒mā kacca॒ nāgaḥ̭ || 39 ||

kṛ॒dhī sva̭smāgṃ adi̭te॒ranā̭gā॒ vyenāgṃ̭si śiśratho॒ viṣva̭gagne | yathā̭ ha॒ ta-dva̭savo gau॒ryaṃ̭ ci-tpa॒diṣi॒tā mamṷñcatā yajatrāḥ |

e॒vā tvama॒sma-tpramṷñcā॒ vyagṃhaḥ॒ prātā᳚ryagne prata॒rānna॒ āyuḥ̭ || 40 (15) ||

22 sarpāhutī mantrāḥ

sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stauno̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmyo-,

-ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kuḥ॒ ,

prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo̭ ,

-'va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rāji॒,

-radhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati śśvi॒tro,

va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo,

rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒

te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi || 41 (16) ||

23 sarpāhutī mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)

sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā-yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā

tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒

te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |

o॒ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kū rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |

prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |

a॒va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rājī rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |

adhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati-śśvi॒tro ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |

va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒

te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi || 41ā (16ā) ||

24 gandharvāhutīḥ

he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va ssali॒lo,

ni̭li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒ ssaga̭ro,

va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro,

-'va॒sthāvā̭no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭va ssamu॒dro-,

-'dhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān,

kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo,

vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒

taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42 (17) ||

25 gandharvāhutīḥ (anuṣaṅgaṃ)

he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va-ssali॒lo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |

ni॒li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒-ssaga̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |

va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |

a॒va॒sthā vā̭ no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭vassamu॒dro vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhā॒mi |

adhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |

kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42ā (17ā) ||

26 ajyāni mantrāḥ

śa॒tāyṷdhāya śa॒tavī᳚ryāya śa॒tota̭ye 'bhimāti॒ṣāhe᳚ | śa॒taṃ-yo~ na̭ śśa॒rado॒ ajī̭tā॒-nindro̭ neṣa॒dati̭ duri॒tāni॒ viśvā᳚ |

ye ca॒tvāraḥ̭ pa॒thayo̭ deva॒yānā̭ anta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | teṣāṃ॒-yo~ ajyā̭ni॒- majī̭ti-mā॒vahā॒ttasmai̭ no devāḥ॒ pari̭datte॒ha sarve᳚ | grī॒ṣmo hḙma॒nta u॒ta no̭ vasa॒nta śśa॒ra-dva॒r॒ṣā ssṷvi॒tanno̭ astu |

teṣā̭-mṛtū॒nāgṃ śa॒taśā̭radānā-nnivā॒ta ḙṣā॒mabha̭ye syāma | i॒du॒va॒thsa॒rāya̭ parivathsa॒rāya̭ saṃva~thsa॒rāya̭ kṛṇutā bṛ॒hannamaḥ̭ | teṣāṃ᳚ ~va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒-ñjyogajī̭tā॒ aha̭tā ssyāma |

bha॒drānna॒-śśreya॒ ssama̭naiṣṭa devā॒ stvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śī mahitvā |

sano̭mayo॒ bhūḥ pi̭to॒ āvi̭śasva॒ śanto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || 43 (18) ||

bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ bhavi॒ṣya-dvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,

nama॒ ṛ-khsāma॒-yaju॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,

namo̭ gāya॒trī tri॒ṣṭup jaga̭tī॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,

namaḥ̭ pṛthi॒vya̭ntari̭kṣaṃ॒ dyau-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,

namo॒ 'gnirvā॒yu-ssūryo॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,

namaḥ̭ prā॒ṇo-vyā॒no̭-'pā॒no vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,

namo-'nnaṃ̭ kṛ॒ṣi-rvṛṣṭi॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,

namaḥ̭ pi॒tā pu॒traḥ pautro॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,

namo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒ rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ namaḥ̭ || 44 (19) ||

27 atharvaśīrṣaṃ

(tai. brā. 1.5.8.1-1.5.8.3)

adrāha॒ gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷra-pī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he |

indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hat || 45 ||

indra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata | indra॒ iddharyo॒ ssacā᳚ |

sa-mmi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ | indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | āsūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat | indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 46 ||

u॒gra u॒grābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | tamindraṃ̭ ~vā jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho-bhṷvat | indra॒ ssadā ma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒ ssabalḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ | gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu ru॒gro astṛ̭taḥ || 47 (20) ||

28 pratyaṅgirasaḥ

(tai. brā. 2.4.2.1-2.4.2.4)

cakṣṷṣo hete॒ mana̭so hete | vāco̭ hete॒ brahma̭ṇo hete | yomā̭-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tama̭gne me॒nyā-'me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | yomā॒ cakṣṷṣā॒ yo mana̭sā | yo vā॒cā brahma̭ṇā-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tayā᳚-'gne॒ tva-mme॒nyā | a॒muma̭ me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | ya-tkiñcā॒sau mana̭sā॒ yacca̭ vā॒cā | ya॒jñai-rju॒hoti॒ yajṷṣā ha॒virbhiḥ̭ || 48 ||

ta-nmṛ॒tyu-rnir-ṛ̭tyā saṃvi~dā॒naḥ | pu॒rā di॒ṣṭā dāhṷtī rasyahantu |

yā॒tu॒ dhānā॒ nir-ṛ̭ti॒ rādu॒rakṣaḥ̭ | te a̭syaghnaṃ॒ tvanṛ̭tena sa॒tyam |

indra̭ṣitā॒ ājya̭masya mathnantu | māta-thsamṛ̭ddhi॒ yada॒sau ka॒roti̭ |

hanmi̭te॒-'ha-ṅkṛ॒tagṃ ha॒viḥ | yo mḙ gho॒ramacī̭ kṛtaḥ |

apā᳚ñcau ta u॒bhau bā॒hū | apa̭nahyāmyā॒sya᳚m || 49 ||

apa̭nahyāmite bā॒hū | apa̭ nahyāmyā॒sya᳚m | a॒gne-rde॒vasya॒ brahma̭ṇā | sarvaṃ̭ te 'vadhiṣ-ṅkṛ॒tam | pu॒rā-'muṣya̭ vaṣa-ṭkā॒rāt | ya॒jña-nde॒veṣṷ naskṛdhi | svi̭ṣṭa-ma॒smākaṃ̭ bhūyāt | mā-'smā-nprāpa॒nnarā̭tayaḥ | anti̭dū॒re sa॒to a̭gne | bhrātṛ̭vyasyā bhi॒dāsa̭taḥ | va॒ṣa॒-ṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa | kṛ॒tyāgṃ ha̭nmi kṛ॒tāma॒ham | yo mā॒ naktaṃ॒ divā̭ sā॒yam | prā॒ta-ścāhno̭ ni॒pīya̭ti | a॒dyā-tami̭ndra॒ vajrḙṇa | bhrātṛ̭vya-mpādayāmasi || 50 (21) ||

(tai. brā. 2.5.1.1-2.5.1.3)

prā॒ṇo ra̭kṣati॒ viśva॒meja̭t | iryo̭ bhū॒tvā ba̭hu॒dhā ba॒hūni̭ | sa i-thsarvaṃ॒ ~vyā̭naśe | yo de॒vo de॒veṣṷ vi॒bhūra॒ntaḥ |

āvṛ̭dū॒dā-tkṣetriya̭ddhva॒ga-dvṛṣā᳚ | tami-tprā॒ṇa-mmana॒sopa̭ śikṣata |

agraṃ̭ de॒vānā̭-mi॒dama̭ttu no ha॒viḥ | mana̭sa॒ści-tte॒dam | bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ ca gupyate | taddhi de॒veṣva̭-gri॒yam || 51 ||

āna̭ etu puraśca॒ram | sa॒ha de॒vai-ri॒magṃ hava᳚m | mana॒-śśreya̭si śreyasi | karma̭n. ya॒jñapa̭tiṃ॒ dadha̭t | ju॒ṣatāṃ᳚ me॒ vāgi॒dagṃ ha॒viḥ | vi॒rā-ḍde॒vī pu॒rohi̭tā | ha॒vya॒vāḍana̭-pāyinī | yayā̭ rū॒pāṇi̭ bahu॒dhā vada̭nti | peśāgṃ̭si de॒vāḥ pa̭ra॒me ja॒nitre᳚ | sā no̭ vi॒rāḍana̭pa sphurantī || 52 ||

vāgde॒vī jṷṣatā mi॒dagṃ ha॒viḥ | cakṣṷ-rde॒vānāṃ॒ jyoti̭ra॒mṛte॒ nya̭ktam |

śrotrḙṇa॒ sarvā॒ diśa॒ āśṛ̭ṇomi | yena॒ prācyā̭ u॒ta da̭kṣi॒ṇā | pa॒tīcyai̭ di॒śa-śśṛ॒ṇvantyṷtta॒rāt | tadicchrotraṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nam |

a॒rānna ne॒miḥ pari॒sarvaṃ̭ babhūva || 53 (22) ||

(tai. brā. 2.7.7.1-2.7.7.7)

si॒gṃ॒he vyā॒ghra u॒ta yā pṛdā̭kau | tviṣi̭-ra॒gnau brā᳚hma॒ṇe sūrye॒yā |

indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā rā̭ja॒nyḙ dundu॒-bhāvāya̭tāyām | aśva̭sya॒ krandye॒ purṷṣasya mā॒yau | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā ha॒stini̭ dvī॒pini॒ yā hira̭ṇye | tviṣi॒-raśvḙṣu॒ purṷṣeṣu॒ goṣṷ || 54 ||

indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rathḙ a॒kṣeṣṷ vṛṣa॒bhasya॒ vāje᳚ | vātḙ pa॒rjanye॒ varṷṇasya॒ śuṣme᳚ | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rāḍa̭si vi॒rāḍa̭si | sa॒mrāḍa̭si sva॒rāḍa̭si | indrā̭ya tvā॒ teja̭svate॒ teja̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvauja̭svata॒ oja̭svantagg śrīṇāmi || 55 ||

indrā̭ya tvā॒ paya̭svate॒ paya̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvā-''yṷṣmata॒ āyṷṣmantagg śrīṇāmi | tejo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | teja̭svadastu me॒ mukha᳚m | teja̭sva॒cchiro̭ astu me | teja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | teja̭sā॒ sa-mpi̭pṛgdhimā | ojo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi || 56 ||

oja̭svadastu me॒ mukha᳚m | oja̭sva॒cchiro̭ astu me | oja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | oja̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā | payo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | paya̭svadastu me॒ mukha᳚m | paya̭sva॒cchiro̭ astu me | paya̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | paya̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā || 57 ||

āyṷrasi | tatte॒ praya̭cchāmi | āyṷṣmadastu me॒ mukha᳚m | āyṷṣma॒cchiro̭ astu me | āyṷṣmān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | āyṷṣā॒ sampi̭pṛgdhi mā | i॒ma ma̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi | pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ te vā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha | viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒-ryathā-'sa̭t || 58 ||

āyṷrasi vi॒śvāyṷrasi | sa॒rvāyṷrasi॒ sarva॒māyṷrasi | yato॒ vāto॒ mano̭javāḥ | yataḥ॒, kṣara̭nti॒ sindha̭vaḥ | tāsāṃ᳚ tvā॒ sarvā̭sāgṃ ru॒cā | a॒bhiṣi̭ñcāmi॒ varca̭sā | sa॒mu॒dra i̭vāsi ga॒hmanā᳚ | soma̭ ivā॒syadā᳚bhyaḥ | a॒gniri̭va vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | sūrya̭ iva॒ jyoti̭ṣā vi॒bhūḥ || 59 ||

a॒pāṃ-yo~ drava̭ṇe॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | teja̭se brahmavarca॒sāya̭ gṛhṇāmi | a॒pāṃ-ya~ ū॒rmau rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | oja̭se vī॒ryā̭ya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ma̭ddhya॒to rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | puṣṭai᳚ pra॒jana̭nāya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ya॒jñiyo॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | āyṷṣe dīrghāyu॒tvāya̭ gṛhṇāmi || 60 (23) ||

29 anna sūktaṃ

(tai. brā. 2.8.8.1-2.8.8.4)

a॒hama̭smi prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | pūrvaṃ̭ de॒vebhyo̭ a॒mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |

jahā᳚mya॒nya-nna ja̭hāmya॒nyam | a॒hamannaṃ॒ ~vaśa॒micca̭rāmi || 61 ||

sa॒mā॒namarthaṃ॒ paryḙmi bhu॒ñjat | ko mā mannaṃ̭ manu॒ṣyo̭ dayeta |

parā̭ke॒ annaṃ॒ nihi̭taṃ-lo~॒ka e॒tat | viśvai᳚-rde॒vaiḥ pi॒tṛbhi̭-rgu॒ptamanna᳚m |

yada॒dyatḙ lu॒pyate॒ ya-tpa̭ro॒pyate᳚ | śa॒ta॒-ta॒mīsā ta॒nūrmḙ babhūva |

ma॒hāntaṷ ca॒rū sa̭kṛ-ddu॒gdhena̭ paprau | diva̭ñca॒ pṛśñi̭ pṛthi॒vī-ñca̭ sā॒kam |

tathsaṃ॒-piba̭nto॒ nami̭nanti ve॒dhasaḥ̭ | naitadbhūyo॒ bhava̭ti॒ no kanī̭yaḥ || 62 ||

annaṃ̭ prā॒ṇamanna̭ mapā॒na-mā̭huḥ | annaṃ̭ mṛ॒tyu-ntamṷ jī॒vātṷ māhuḥ |

annaṃ̭ bra॒hmāṇo̭ ja॒rasaṃ̭ ~vadanti | anna̭māhuḥ pra॒jana̭na-mpra॒jānā᳚m |

mogha॒-mannaṃ̭ ~vindate॒ apra̭cetāḥ | sa॒tya-mbra̭vīmi va॒dha ithsa tasya̭ |

nārya॒maṇaṃ॒ puṣya̭ti॒ no sakhā̭yam | keva̭lāgho bhavati kevalā॒dī |

a॒ha-mme॒gha ssta॒naya॒n varṣa̭nnasmi | māma̭dantya॒-hama̭dmya॒nyān || a॒hagṃ sada॒mṛto̭ bhavāmi | madā̭di॒tyā adhi॒ sarvḙ tapanti || 63 ||

30 vā-khsūktaṃ

(tai. brā. 2.8.8.4)

de॒vīṃ-vā~ca̭ma janayanta॒ ya-dvāgvada̭nti || 64 ||

de॒vīṃ-vā~ca̭majanayanta de॒vāḥ | tāṃ-vi~॒śvarṷ̄pāḥ pa॒śavo̭ vadanti | sā no̭ ma॒ndreṣa॒ mūrjaṃ॒ duhā̭nā | dhe॒nurvāga॒smā-nupa॒suṣṭu॒taitṷ || 64a ||

ya-dvāgvada̭ntya viceta॒nāni̭ | rāṣṭrī̭ de॒vānā᳚-nniṣa॒sāda̭ ma॒ndrā | cata̭sra॒ ūrjaṃ̭ duduhe॒ payāgṃ̭si | kva̭svi dasyāḥ para॒ma-ñja̭gāma || 64b ||

(tai. brā. 2.8.8.4-2.8.8.5)

vāga॒kṣaraṃ̭ prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | vedā̭nā-mmā॒tā-'mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ || 65 ||

ca॒tvāri॒ vā-kpari̭mitā pa॒dāni̭ | tāni̭ vidu-rbrāhma॒ṇā ye ma̭nī॒ṣiṇaḥ̭ | guhā॒ trīṇi॒ nihi̭tā॒ neṅga̭yanti | tu॒rīyaṃ̭ ~vā॒co ma̭nu॒ṣyā̭ vadanti || 66 ||

31 śraddhā sūktaṃ

(tai. brā. 2.8.8.5-2.8.8.8)

śra॒ddhayā॒-'gni ssami̭dhyate | śra॒ddhayā̭ vindate ha॒viḥ | śra॒ddhā-mbhaga̭sya mū॒rdhani̭ | vaca॒sā vḙdayāmasi | pri॒yagg śra̭ddhe॒ dada̭taḥ | pri॒yagg śra̭ddhe॒ didā̭sataḥ | pri॒ya-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | i॒da-mma̭ udi॒ta-ṅkṛ̭dhi | yathā̭ de॒vā asṷreṣu | śra॒ddhā mu॒greṣṷ cakri॒re || 67 ||

śra॒ddhā-mprā॒tar-ha̭vāmahe | śra॒ddhā-mma॒ddhyandi̭naṃ॒ pari̭ | śra॒ddhāgṃ sūrya̭sya ni॒mruci̭ | śraddhe॒ śraddhā̭paye॒ hamā᳚ || 68 ||

śra॒ddhā de॒vāna-dhi̭vaste | śra॒ddhā viśva̭ mi॒da-ñjaga̭t | śra॒ddhā-ṅkāma̭sya mā॒tara᳚m | ha॒viṣā̭ vardhayāmasi || 69a ||

32 brahma sūktaṃ

(tai. brā. 2.8.8.10-2.8.8.11)

brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā᳚t | visī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |

sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhāḥ | sa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || pi॒tā-vi॒rājā̭ mṛṣa॒bho-ra̭yī॒ṇām | a॒ntari̭kṣaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒ āvi̭veśa || 69b ||

tama॒rkaira॒bhya̭rccanti va॒thsam | brahma॒ santa॒-mbrahma̭ṇā va॒rdhaya̭ntaḥ || brahma̭ de॒vāna̭janayat | brahma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t ||

brahma̭ṇaḥ, kṣa॒tra-nnirmi̭tam | brahma̭ brāhma॒ṇa ā॒tmanā᳚ || a॒ntara̭smi-nni॒me lo॒kāḥ | a॒nta rviśva̭mi॒da-ñjaga̭t | brahmai॒va bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭha᳚m | tena॒ ko̭-'rhati॒ spardhi̭tum || 70 ||

brahmaṃ̭ de॒vā-straya̭strigṃśat | brahma̭-nnindra prajāpa॒tī | brahma̭naḥa॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | nā॒vī vā॒nta-ssa॒māhi̭tā || cata̭sra॒ āśāḥ॒ praca̭rantva॒-gnayaḥ̭ | i॒manno̭ ya॒jñanna̭yatu prajā॒nann |

ghṛ॒ta-mpinva̭nna॒ jaragṃ̭ su॒vīra᳚m | brahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnām || 71 ||

33 go sūktaṃ

(tai. brā. 2.8.8.11)

āgāvo̭ agmannu॒ta bha॒dra-ma̭krann | sīda̭ntu go॒ṣṭhe-ra॒ṇaya̭ntva॒sme || pra॒jāva̭tīḥ puru॒ rūpā̭ i॒ha syuḥ | indrā̭ya pū॒rvī ru॒ṣaso॒ duhā̭nāḥ | indro॒ yajva̭ne pṛṇa॒te ca̭ śikṣati | upedda̭dāti॒ na sva-mmṷṣāyati | bhūyo̭ bhūyo ra॒yimida̭sya va॒rdhayanṋ | abhi̭nne khi॒lle nida̭dhāti deva॒yum |

na tā na̭śanti॒ na tā arvā᳚ || 72 ||

na tā na̭śanti॒ nada̭bhāti॒ taska̭raḥ | nainā̭ ami॒tro vyathi॒rā da̭dharṣati |

de॒vāgśca॒ yābhi॒-ryaja̭te॒ dadā̭ti ca | jyogittābhi̭ ssacate॒ gopa̭ti ssa॒ha || 72a ||

na tā arvā̭ re॒ṇu ka̭kāṭo aśnute | na sagg̭ skṛta॒tra-mupa̭yanti॒ tā a॒bhi |

u॒ru॒gā॒yama̭bhaya॒-ntasya॒ tā anṷ | gāvo॒ martya̭sya॒ vica̭ranti॒ yajva̭naḥ || 72b ||

(tai. brā. 2.8.8.12)

gāvo॒ bhago॒ gāva॒ indro̭ me acchāt | gāva॒ ssoma̭sya pratha॒masya̭ bha॒kṣaḥ |

i॒mā yā gāva॒-ssaja̭nāsa॒ indraḥ̭ | i॒cchāmī-ddhṛ॒dā mana̭sā-ci॒dindra᳚m |

yū॒ya-ṅgā̭vo medayathā kṛ॒śañci̭t | a॒ślī॒la-ñci̭-tkṛṇuthā su॒pratī̭kam || 73 ||

bha॒dra-ṅgṛ॒ha-ṅkṛ̭ṇutha bhadra vācaḥ | bṛ॒hadvo॒ vaya̭ ucyate sa॒bhāsṷ | pra॒jāva̭tī ssū॒yava̭sagṃ-ri॒śantīḥ᳚ | śu॒ddhā a॒pa ssṷprapā॒ṇe piba̭ntīḥ |

māva̭ ste॒na ī̭śata॒ māghaśagṃ̭saḥ | pari̭vo he॒tī ru॒drasya̭ vṛñjyāt | upe॒da-mṷpa॒-parca̭nam | ā॒su goṣūpa̭ pṛcyatām | upa̭rṣa॒bhasya॒ reta̭si | upe᳚ndra॒ tava̭ vī॒rye᳚ || 74 (24) ||

34 sūryā candramasā sūktaṃ

(tai. brā. 2.8.9.1)

tā sū᳚ryā candra॒masā̭ viśva॒-bhṛtta̭mā ma॒hat | tejo॒ vasṷmadrājato di॒vi | sāmā᳚tmānā carata ssāma-cā॒riṇā᳚ | yayo᳚rvra॒ta-nnama॒me jātṷ de॒vayoḥ᳚ | u॒bhāvantau॒ pari̭yāta॒ armyā᳚ | di॒vo na ra॒śmīg sta̭nu॒to-vya̭rṇa॒ve | u॒bhā bhṷva॒ntī bhuva̭nā ka॒vikra̭tū | sūryā॒ na ca॒ndrā ca̭rato ha॒tāma̭tī | patī᳚dyu॒ma-dvi̭śva॒-vidā̭ u॒bhā di॒vaḥ | sūryā̭ u॒bhā ca॒ndrama̭sā vicakṣa॒ṇā || 75 ||

vi॒śvavā̭rā varivo॒ bhā vare᳚ṇyā | tā no̭-'vata-mmati॒mantā॒ mahi̭vratā | vi॒śva॒vapa̭rī pra॒tara̭ṇā tara॒ntā | su॒va॒rvidā̭ dṛ॒śaye॒ bhūri̭ raśmī | sūryā॒ hi ca॒ndrā vasṷtve॒ṣa-da̭rśatā | ma॒na॒svino॒ 'bhānṷcara॒tonu॒-sandiva᳚m | a॒sya śravo̭ na॒dya̭ ssa॒pta bi̭bhrati | dyāvā॒ kṣāmā̭ pṛthi॒vī da̭rśa॒taṃ-va~puḥ̭ | a॒sme sū᳚ryā candra॒masā̭-'bhi॒cakṣe᳚ | śra॒ddheka-mi̭ndra carato vicartu॒ram || 76 ||

pū॒rvā॒pa॒ra-ñca̭rato mā॒ya yai॒tau | śiśū॒ krīḍa̭ntau॒ pari̭yāto adhva॒ram | viśvā᳚nya॒nyo bhuva̭nā 'bhi॒caṣṭe᳚ | ṛ॒tūna॒nyo vi॒dadha̭jjāyate॒ punaḥ̭ | hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsā॒gṃ॒ rājā᳚ | yāsāṃ᳚ de॒vā śśi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyata | āpo̭ bha॒drā āditpa̭śyāmi || 77 ||

hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷ jā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ | a॒gniṃ-yā~ garbhaṃ̭ dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||

yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśyaṃ॒ janā̭nām |

ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒ yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || 77a ||

yāsāṃ᳚ de॒vā di॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣayyā a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |

yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||

śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvopa̭ spṛśata॒ tvaca̭-mme |

sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 77b ||

āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ ittāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭-maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann |

āditpa̭śyā myu॒tavā̭ śṛṇo॒myāmā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tarhi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || 77c ||

35 nāsadāsīya sūktaṃ

(tai. brā. 2.8.9.3-2.8.9.7)

nāsa̭dāsī॒nno sadā̭sītta॒dānī᳚m | nāsī॒drajo॒ no vyo̭mā-pa॒royat | kimā va̭rīvaḥ॒ kuha॒kasya॒ śarmanṋ | abhaṃḥ॒ kimā̭sī॒-dgaha̭na-ṅgabhī॒ram || 78 ||

na mṛ॒tyu-ra॒mṛta॒-ntarhi॒ na | rātri̭yā॒ ahna̭ āsī-tprake॒taḥ | ānī̭da vā॒tagg sva॒dhayā॒ tadeka᳚m | tasmā᳚ddhā॒nya-nna pa॒raḥ kiñca॒nāsa̭ |

tama̭ āsī॒-ttama̭sā gū॒ḍhamagre᳚ prake॒tam | sa॒li॒lagṃ sarva̭ mā i॒dam | tu॒cche nā॒bhvapi̭hitaṃ॒ ~yadāsī᳚t | tama̭sa॒s tanma̭hi॒nā jā̭ya॒taika᳚m |

kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t || 79 ||

sa॒ to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di-pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā |

ti॒ra॒ścīno॒ vita̭to ra॒śmi-rḙṣām | a॒dhasvi̭dā॒sī(3) du॒pari̭svidāsī(3)t |

re॒to॒dhā ā̭sa-nmahi॒māna̭ āsann | sva॒dhā a॒vastā॒-tpraya̭tiḥ pa॒rastā᳚t |

ko a॒ddhā vḙda॒ka i॒ha pravo̭cat | kuta॒ ājā̭tā॒ kuta̭ i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭiḥ |

a॒rvāg de॒vā a॒sya vi॒sarja̭nāya | athā॒ ko vḙda॒ yata̭ ā ba॒bhūva̭ || 80 ||

i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭi॒-ryata̭ āba॒bhūva̭ | yadi̭ vā da॒dhe yadi̭ vā॒ na |

yo a॒syāddhya̭kṣaḥ para॒me vyo̭mann | so a॒ṅgavḙda॒ yadi̭ vā॒ na veda̭ |

kiggsvi॒dvanaṃ॒ ka u॒sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ |

manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒tat | yada॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ | brahma॒vanaṃ॒ brahma॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ || manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā॒ vibra̭vīmi vaḥ | brahmā॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ || 81 ||

36 bhāgya sūktaṃ

(tai. brā. 2.8.9.7-2.8.9.9)

prā॒tara॒gni-mprā॒tarindragṃ̭ havāmahe | prā॒ta-rmi॒trā varṷṇā prā॒tara॒śvinā᳚ |

prā॒ta-rbhagaṃ̭ pū॒ṣaṇaṃ॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m | prā॒tassoma̭ mu॒ta ru॒dragṃ hṷvema || pra॒ta॒rjitaṃ॒ bhaga̭mu॒gragṃ hṷvema | va॒ya-mpu॒tramadi̭te॒ryo vi̭dha॒rtā | ā॒dhraści॒dya-mmanya̭māna-stu॒raści̭t | rājā̭ ci॒dya-mbhagaṃ̭ bha॒kṣītyāha̭ || 82 ||

bhaga॒praṇḙta॒-rbhaga॒satya̭rādhaḥ | bhage॒mā-ndhiya॒muda̭va॒ dada̭nnaḥ | bhaga॒praṇo̭ janaya॒ gobhi॒raśvaiḥ᳚ | bhaga॒ pranṛbhi̭-rnṛ॒vanta̭ssyāma || u॒tedānīṃ॒ bhaga̭vantassyāma | u॒ta prapi॒tva u॒ta maddhye॒ ahnā᳚m | u॒todi̭tā maghava॒n-thsūrya̭sya | va॒ya-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tau syā̭ma || bhaga̭ e॒va bhaga̭vāgṃ astu devāḥ | tena̭ va॒ya-mbhaga̭vanta ssyāma || 83 ||

tantvā̭ bhaga॒ sarva॒ ijjo̭havīmi | sano̭ bhaga pura e॒tā bha̭ve॒ha || sama̭dhva॒rā-yo॒ṣaso̭-'namanta | da॒dhi॒krāvḙva॒ śuca̭ye pa॒dāya̭ | a॒rvā॒cī॒naṃ-va~̭su॒vidaṃ॒ bhaga̭nnaḥ | ratha̭mi॒vāśvā̭ vā॒jina॒ āva̭hantu || aśvā̭vatī॒-rgoma̭tī-rna u॒ṣāsaḥ̭ | vī॒rava̭tī॒-ssada̭mucchantu bha॒drāḥ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā vi॒śvataḥ॒ prapī̭nāḥ | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭naḥ || 84 (25) ||

37 nakṣatra sūktaṃ

(tai. brā. 3.1.1.1-3.1.3.3)

37.1 nakṣatraṃ - kṛttikā devatā - agniḥ

a॒gnirnaḥ̭ pātu॒ kṛtti̭kāḥ | nakṣa̭tra-nde॒vami̭ndri॒yam | i॒damā̭sāṃvi~cakṣa॒ṇam | ha॒virā॒san jṷhotana | yasya॒ bhānti̭ ra॒śmayo॒ yasya̭ ke॒tavaḥ̭ | yasye॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sarvā᳚ | sa kṛtti̭kā bhira॒bhi-saṃ॒va~sā̭naḥ | a॒gnirno̭ de॒vassṷvi॒te da̭dhātu || 1 ||

37.2 nakṣatraṃ - rohiṇī devatā - prajāpatiḥ

pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī vḙtu॒ patnī᳚ | vi॒śvarṷ̄pā bṛha॒tī ci॒trabhā̭nuḥ || 85 ||

sā no̭ ya॒jñasya̭ suvi॒te da̭dhātu | yathā॒ jīvḙma śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ro॒hi॒ṇī de॒vyuda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ rū॒pāṇi̭ prati॒moda̭mānā | pra॒jāpa̭tigṃ ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒yā de॒vānā॒-mupa̭yātu ya॒jñam || 2 ||

37.3 nakṣatraṃ - mṛgaśīrṣaḥ devatā - somaḥ

somo॒ rājā̭ mṛgaśī॒ra॒.ṣeṇa॒ āganṋ | śi॒va-nnakṣa̭tra-mpri॒yama̭sya॒ dhāma̭ | ā॒pyāya̭māno bahu॒dhā janḙṣu | retaḥ̭ pra॒jāṃ-ya~ja̭māne dadhātu || 86 ||

yatte॒ nakṣa̭tra-mmṛgaśī॒r॒ṣamasti̭ | pri॒yagṃ rā̭ja-npri॒yata̭ma-mpri॒yāṇā᳚m | tasmai̭ te soma ha॒viṣā̭ vidhema | śanna̭ edhi dvi॒pade॒ śañcatṷṣpade || 3 ||

37.4 nakṣatraṃ - ārdrā devatā - rudraḥ

ā॒rdrayā̭ ru॒draḥ pratha̭mā na eti | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pati̭raghni॒yānā᳚m | nakṣa̭tramasya ha॒viṣā̭ vidhema | mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣa॒-nmota vī॒rān | he॒tī ru॒drasya॒ pari̭ṇo vṛṇaktu | ā॒rdrā nakṣa̭tra-ñjuṣatāgṃ ha॒virnaḥ̭ || 87 ||

pra॒mu॒ñcamā̭nau duri॒tāni॒ viśvā᳚ | apā॒ghaśagṃ̭ sannu-datā॒marā̭tim || 4 ||

37.5 nakṣatraṃ - punarvasu devatā - aditiḥ

puna̭rno de॒vyadi̭ti-sspṛṇotu | puna̭rvasū naḥ॒ puna॒retāṃ᳚-ya~॒jñam | puna̭rno de॒vā a॒bhiya̭ntu॒ sarve᳚ | punaḥ̭ punarvo ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | e॒vā na de॒vyadi̭tirana॒rvā | viśva̭sya bha॒rtrī jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā | puna̭rvasū ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒ya-nde॒vānā॒-mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ || 5 (88) ||

37.6 nakṣatraṃ - puṣyaḥ devatā - bṛhaspatiḥ

bṛha॒spatiḥ̭ pratha॒mañjāya̭mānaḥ | ti॒ṣya̭-nnakṣa̭trama॒bhi samba̭bhūva | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇuḥ | di॒śo nu॒ sarvā॒ abha̭yanno astu | ti॒ṣyaḥ̭ pu॒rastā̭du॒ta ma̭dhya॒to naḥ̭ | bṛha॒spati̭-rnaḥ॒ pari̭pātu pa॒ścāt | bādhḙ tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇutām | su॒vīrya̭sya॒ pata̭yasyāma || 6 ||

37.7 nakṣatraṃ -āśreṣaṃ devatā - sarpāḥ

i॒dagṃ sa॒rpebhyo̭ ha॒vira̭stu॒ juṣṭa᳚m | ā॒śre॒ṣā yeṣā̭ manu॒yanti॒ cetaḥ̭ || 89 ||

ye a॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīṃ-kṣi॒yanti̭ | tena̭ ssa॒rpāso॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | ye ro̭ca॒ne sūrya॒syāpi̭ sa॒rpāḥ | ye divaṃ̭ de॒vī-manṷsa॒ñcara̭nti | yeṣā̭māśre॒ṣā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tebhya̭-ssa॒rpebhyo॒ madhṷ-majjuhomi || 7 ||

37.8 nakṣatraṃ - maghā devatā - pitaraḥ

upa̭hūtāḥ pi॒taro॒ ye ma॒ghāsṷ | mano̭javasa-ssu॒kṛta̭-ssukṛ॒tyāḥ | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | sva॒dhābhi̭-rya॒jña-mpraya̭ta-ñjuṣantām || 90 ||

ye a̭gnida॒gdhā ye-'na̭gni-dagdhāḥ | yḙ-'mu~lo॒ka-mpi॒taraḥ̭ kṣi॒yanti̭ | yāgśca̭ vi॒dmayāgṃ ṷ ca॒ na pra̭vi॒dma | ma॒ghāsṷ ya॒jñagṃ sukṛ̭ta-ñjuṣantām || 8 ||

37.9 nakṣatraṃ - pūrvaphalgṷnī devatā - aryamā

gavāṃ॒ patiḥ॒ phalgṷnī-nāmasi॒ tvam | tada̭ryaman varuṇa mitra॒ cārṷ | tantvā̭ va॒yagṃ sa̭ni॒tāragṃ̭ sanī॒nām | jī॒vā jīva̭nta॒mupa॒ saṃvi~̭śema | yene॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sañji̭tā | yasya̭ de॒vā a̭nusaṃ॒ya~nti॒ cetaḥ̭ || 91 ||

a॒rya॒mā rājā॒-'jara॒stu vi̭ṣmān | phalgṷnīnā-mṛṣa॒bho ro̭ravīti || 9 ||

37.10 nakṣatraṃ - uttara pha̭lgunī devatā - bhagaḥ

śreṣṭho̭ de॒vānāṃ᳚ bhagavo bhagāsi | tattvā̭ viduḥ॒ phalgṷnī॒-stasya̭ vittāt | a॒smabhyaṃ̭-kṣa॒trama॒jaragṃ̭ su॒vīrya᳚m | goma॒daśva̭-va॒dupa॒sannṷ-de॒ha | bhago̭ha dā॒tā bhaga॒ itpra̭dā॒tā | bhago̭ de॒vīḥ phalgṷnī॒-rāvi̭veśa | bhaga॒syetta-mpra̭sa॒va-ṅga̭mema | yatra̭ de॒vai-ssa̭dha॒mādaṃ̭ madema | || 10/ 92 ||

37.11 nakṣatraṃ - hastaḥ devatā - savita

dā॒tāra̭-ma॒dya sa̭vi॒tā vi̭deya | yo no॒ hastā̭ya prasu॒vāti̭ ya॒jñam || 11 ||

37.12 nakṣatraṃ - citrā devatā - tvaṣṭā

tvaṣṭā॒ nakṣa̭tra-ma॒bhyḙti ci॒trām | su॒bhagṃ sa̭saṃyu~va॒tigṃ roca̭mānām || 93 ||

ni॒ve॒śaya̭nna॒-mṛtā॒-nmartyāg̭śca | rū॒pāṇi̭ pi॒gṃ॒śa-nbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | tanna॒stvaṣṭā॒ tadṷ ci॒trā vica̭ṣṭām | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tannaḥ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīgṃ sanotu | gobhi̭rno॒ aśvai॒-ssama̭naktu ya॒jñam || 12 ||

37.13 nakṣatraṃ - svātī devatā - vāyuḥ

vā॒yu-rnakṣa̭tra-ma॒bhyḙti॒ niṣṭyā᳚m | ti॒gmaśṛṃ̭go vṛṣa॒bho rorṷvāṇaḥ | sa॒mī॒raya॒-nbhuva̭nā māta॒riśvā᳚ | apa॒ dveṣāgṃ̭si nudatā॒marā̭tīḥ || 94 ||

tanno̭ vā॒yastadu॒ niṣṭyā̭ śṛṇotu | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tanno̭ de॒vāso॒ anṷ jānantu॒ kāma᳚m | yathā॒ tarḙma duri॒tāni॒ viśvā᳚ || 13 ||

37.14 nakṣatraṃ - viśākhā devatā - indrāgnīḥ

dū॒ra-ma॒smacchatra̭vo yantu bhī॒tāḥ | tadi̭ndrā॒gnī kṛ̭ṇutāṃ॒ ta-dviśā̭khe | tanno̭ de॒vā anṷmadantu ya॒jñam | pa॒ścā-tpu॒rastā॒-dabha̭yanno astu | nakṣa̭trāṇā॒-madhi̭patnī॒ viśā̭khe | śreṣṭhā̭-vindrā॒gnī bhuva̭nasya go॒pau || 95 ||

viṣṷ̄ca॒-śśatrṷ̄napa॒bādha̭mānau | apa॒kṣudha̭-nnudatā॒marā̭tim | || 14 ||

37.15 paurṇamāsi

pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā᳚t | unma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyāṃ᳚ de॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭ntaḥ | u॒tta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām | pṛ॒thvī su॒varcā̭ yuva॒ti-ssa॒joṣāḥ᳚ | pau॒rṇa॒mā॒syuda̭gā॒-cchobha̭mānā | ā॒pyā॒ya-ya̭ntī duri॒tāni॒ viśvā᳚ | u॒ru-nduhāṃ॒ ya~ja̭mānāya ya॒jñam || 15/96 (26) ||

37.16 nakṣatraṃ - anūrādhā devatā - mitraḥ

ṛ॒ddhyāsma̭ ha॒vyai-rnama̭sopa॒sadya̭ | mi॒tra-nde॒va-mmi̭tra॒dheya̭nno astu | a॒nū॒rā॒dhān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ci॒traṃ-nakṣa̭tra॒-muda̭gā-tpu॒rastā᳚t | a॒nū॒rā॒dhāsa॒ iti॒ ya-dvada̭nti | tanmi॒tra ḙti pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ | hi॒ra॒ṇyayai॒-rvita̭tai-ra॒ntari̭kṣe || 16 ||

37.17 nakṣatraṃ - jyeṣṭhā devatā - indraḥ

indro᳚ jye॒ṣṭhā manu॒ nakṣa̭trameti | yasmi̭n vṛ॒traṃ-vṛ~̭tra॒ tūryḙ ta॒tāra̭ || 97 ||

tasmi̭n va॒ya-ma॒mṛtaṃ॒ duhā̭nāḥ | kṣudha̭ntarema॒ duri̭tiṃ॒ duri̭ṣṭim | pu॒ra॒nda॒rāya̭ vṛṣa॒bhāya̭ dhṛ॒ṣṇave᳚ | aṣā̭ḍhāya॒ saha̭mānāya mī॒ḍhuṣe᳚ | indrā̭ya jye॒ṣṭhā madhṷma॒dduhā̭nā | u॒ru-ṅkṛ̭ṇotu॒ yaja̭mānāya lo॒kam || 17 ||

37.18 nakṣatraṃ - mūlaṃ devatā - prajāpatiḥ

mūlaṃ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīṃ-vi~deya | parā᳚cyetu॒ nir-ṛ̭tiḥ parā॒cā | gobhi॒-rnakṣa̭tra-mpa॒śubhi॒-ssama̭ktam | aha̭-rbhūyā॒-dyaja̭mānāya॒ mahya᳚m || 98 ||

aha̭rno a॒dya sṷvi॒te da̭dhātu | mūlaṃ॒ nakṣa̭tra॒miti॒ ya-dvada̭nti | parā̭cīṃ-vā~॒cā nir-ṛ̭ti-nnudāmi | śi॒va-mpra॒jāyai̭ śi॒vama̭stu॒ mahya᳚m || 18 ||

37.19 nakṣatraṃ - pūrvāṣāḍhā devatā - āpaḥ

yā di॒vyā āpaḥ॒ paya̭sā sambabhū॒vuḥ | yā a॒ntari̭kṣa u॒ta pārthi̭vī॒ryāḥ |

yāsā̭maṣā॒ḍhā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu | yāśca॒ kūpyā॒ yāśca̭ nā॒dyā᳚-ssamu॒driyāḥ᳚ | yāśca̭ vaiśa॒ntīru॒ta prā̭sa॒cīryāḥ || 99 ||

yāsā̭maṣā॒ḍhā madhṷ bha॒kṣaya̭nti | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || 19 ||

37.20 nakṣatraṃ - uttarāṣāḍhā devatā - viśvedevaḥ

tanno॒ viśve॒ upa̭ śṛṇvantu de॒vāḥ | tada̭ṣā॒ḍhā a॒bhi saṃya~̭ntu ya॒jñam | tannakṣa̭tra-mprathatā-mpa॒śubhyaḥ̭ | kṛ॒ṣi-rvṛ॒ṣṭi-ryaja̭mānāya kalpatām | śu॒bhrāḥ ka॒nyā̭ yuva॒taya̭-ssu॒peśa̭saḥ | ka॒rma॒kṛta̭-ssu॒kṛto̭ vī॒ryā̭vatīḥ | viśvā᳚-nde॒vān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntīḥ | a॒ṣā॒ḍhāḥ kāma॒ mupa̭yāntu ya॒jñam || 20/100 ||

37.21 nakṣatraṃ - abhijida devatā - brahmā

vica̭ṣṭām | tasmi̭n va॒ya-mpṛta̭nā॒ ssañja̭yema | tanno̭ de॒vāso॒ anṷjānantu॒ kāma᳚m || 21 ||

37.22 nakṣatraṃ - śravaṇaṃ devatā - viṣṇuḥ

śṛ॒ṇvanti̭ śro॒ṇā-ma॒mṛta̭sya go॒pām | puṇyā̭masyā॒ upa̭śṛṇomi॒ vāca᳚m || 101 ||

ma॒hī-nde॒vīṃ-vi~ṣṇṷpatnī majū॒ryām | pra॒tīcī̭ menāgṃ ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | tre॒dhā viṣṇṷ-rurugā॒yo vica̭krame | ma॒hī-ndivaṃ̭ pṛthi॒vī-ma॒ntari̭kṣam |

tacchro॒ṇaiti॒ śrava̭-i॒cchamā̭nā | puṇya॒gg॒ ślokaṃ॒ ~yaja̭mānāya kṛṇva॒tī || 22 ||

37.23 nakṣatraṃ - śraviṣṭā devatā - vasavaḥ

a॒ṣṭau de॒vā vasa̭vasso॒myāsaḥ̭ | cata̭sro de॒vī ra॒jarā॒-śśravi̭ṣṭhāḥ | te ya॒jña-mpā᳚ntu॒ raja̭saḥ pa॒rastā᳚t | saṃ॒va~॒thsa॒rīṇa̭-ma॒mṛtagg̭ sva॒sti || 102 ||

ya॒jña-nnaḥ̭ pāntu॒ vasa̭vaḥ pu॒rastā᳚t | da॒kṣi॒ṇa॒to̭-'bhiya̭ntu॒ śravi̭ṣṭhāḥ | puṇya॒nnakṣa̭trama॒bhi saṃvi~̭śāma | mā no॒ arā̭ti-ra॒ghaśa॒gṃ॒ sāganṋ || 23 ||

37.24 nakṣatraṃ - śatabhiṣak devatā - varuṇaḥ

kṣa॒trasya॒ rājā॒ varṷṇo-'dhirā॒jaḥ | nakṣa̭trāṇāgṃ śa॒tabhi̭ṣa॒g vasi̭ṣṭhaḥ | tau de॒vebhyaḥ̭ kṛṇuto dī॒rghamāyuḥ̭ | śa॒tagṃ sa॒hasrā̭ bheṣa॒jāni̭ dhattaḥ | ya॒jñanno॒ rājā॒ varṷṇa॒ upa̭yātu | tanno॒ viśvḙ a॒bhisaṃya~̭ntu de॒vāḥ || 103 ||

tanno॒ nakṣa̭tragṃ śa॒tabhi̭ṣag juṣā॒ṇam | dī॒rghamāyuḥ॒ prati̭ra-dbheṣa॒jāni̭ || 24 ||

37.25 nakṣatraṃ - pūrvaproṣṭhapadā devatā - ajayekapādaḥ

a॒ja eka̭pā॒-duda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ bhū॒tāni̭ prati॒ moda̭mānaḥ | tasya̭ de॒vāḥ pra̭sa॒vaṃ-ya~̭nti॒ sarve᳚ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒mṛta̭sya go॒pāḥ | vi॒bhrāja̭māna-ssamidhā॒na u॒graḥ | ā-'ntari̭kṣa-maruha॒da-ga॒ndyām | tagṃ sūrya̭-nde॒va-ma॒jameka̭pādam | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso॒ anṷyanti॒ sarve᳚ || 25 / 104 ||

37.26 nakṣatraṃ - uttaraproṣṭhapadā devatā - ahirbuddhniyaḥ

ahi̭ rbu॒ddhniyaḥ॒ pratha̭māna eti | śreṣṭho̭ de॒vānā̭mu॒ta mānṷṣāṇām | ta-mbrā᳚hma॒ṇā-sso̭ma॒pā-sso॒myāsaḥ̭ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒bhira̭kṣanti॒ sarve᳚ | ca॒tvāra॒ eka̭ma॒bhi karma̭ de॒vāḥ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāsa॒ iti॒ yān. vada̭nti | te bu॒ddhaniyaṃ̭ pari॒ṣadyagg̭ stu॒vantaḥ̭ | ahigṃ̭ rakṣanti॒ nama̭sopa॒sadya̭ || 26 ||

37.27 nakṣatraṃ - revatī devatā - pūṣā

pū॒ṣā re॒vatyanvḙti॒ panthā᳚m | pu॒ṣṭi॒patī̭ paśu॒pā vāja̭bastyau || 105 ||

i॒māni̭ ha॒vyā praya̭tā juṣā॒ṇā | su॒gairno॒ yānai॒rupa̭yātāṃ-ya~॒jñam | kṣu॒drā-npa॒śū-nra̭kṣatu re॒vatī̭ naḥ | gāvo̭ no॒ aśvā॒gṃ॒ anvḙtu pū॒ṣā | anna॒gṃ॒ rakṣa̭ntau bahu॒dhā virṷ̄pam | vājagṃ̭ sanutāṃ॒ ~yaja̭mānāya ya॒jñam || 27 ||

37.28 nakṣatraṃ - aśvinī devatā - aśvinī deva

tada॒śvinā̭-vaśva॒yujopa̭yātām | śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙbhi॒raśvaiḥ᳚ | svannakṣa̭tragṃ ha॒viṣā॒ yaja̭ntau | madhvā॒ sampṛ̭ktau॒ yajṷṣā॒ sama̭ktau || 106 ||

yau de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajaṷ havyavā॒hau | viśva̭sya dū॒tā-va॒mṛta̭sya go॒pau | tau nakṣa̭traṃ-jujuṣā॒ṇo-pa̭yātām | namo॒-'śvibhyāṃ᳚ kṛṇumo-'śva॒yugbhyā᳚m || 28 ||

37.29 nakṣatraṃ - apabharaṇī devatā - yamaḥ

apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu | ta-dya॒mo rājā॒ bhaga̭vā॒n॒. vica̭ṣṭām | lo॒kasya॒ rājā̭ maha॒to ma॒hān. hi | su॒gannaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒-nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ | yasmi̭nnena-ma॒bhyaṣiṃ̭canta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma | apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu || 29 ||

37.30 amāvāsi

ni॒veśa̭nī॒ yattḙ de॒vā ada̭dhuḥ |

ni॒veśa̭nī sa॒ṅgama̭nī॒ vasṷ̄nāṃ॒ ~viśvā̭ rū॒pāṇi॒ vasū᳚nyā-ve॒śaya̭ntī | sa॒ha॒sra॒po॒ṣagṃ su॒bhagā॒ rarā̭ṇā॒ sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā |

yattḙ de॒vā ada̭dhu-rbhāga॒dheya॒-mamā̭vāsye

saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sā no̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yinno̭ dhehi subhage su॒vīraṃ᳚ || 30/107 (27) ||

37.31 candramā

navo̭ navo bhavati॒ jāya̭māno॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚-pyā॒yaya̭nti |

navo̭ navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒tu-ru॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ |

bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ |

yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti |

tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒ rāpyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ |

37.32 aho rātrī

ye virṷ̄pe॒ sama̭nasā saṃ॒vya~ya̭ntī | sa॒mā॒na-ntantuṃ̭ paritā-ta॒nāte᳚ |

vi॒bhū pra॒bhū a̭nu॒bhū vi॒śvato̭ huve | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭metam |

va॒ya-nde॒vī brahma̭ṇā saṃvi~dā॒nāḥ | su॒ratnā̭so de॒vavī̭tiṃ॒ dadhā̭nāḥ || 108 ||

a॒ho॒rā॒tre ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | ati̭ pā॒pmāna॒-mati̭muktyā gamema ||

37.33 uṣā

pratyṷva dṛśyāya॒tī | vyu॒cchantī̭ duhi॒tā di॒vaḥ | a॒po ma॒hī vṛ̭ṇute॒ cakṣṷṣā | tamo॒ jyoti̭ṣ-kṛṇoti sū॒narī᳚ |

udu॒ striyā᳚ssacate॒ sūryaḥ̭ | sa cā̭ u॒dyannakṣa̭tra marci॒mat |

tave dṷṣo॒ vyuṣi॒ sūrya̭sya ca | sambha॒ktena̭ gamemahi || 109 ||

37.34 nakṣatraḥ

tanno॒ nakṣa̭tra marci॒mat | bhā॒nu॒matteja̭ u॒cchara̭t | upa̭ ya॒jñami॒hāga̭mat | pranakṣa̭trāya de॒vāya̭ | indrā॒yendugṃ̭ havāmahe | sa na̭ ssavi॒tā sṷva-thsa॒nim | pu॒ṣṭi॒dāṃ-vī~॒rava̭ttamam ||

37.35 sūryaḥ

udu॒tya-ñci॒tram ||

udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m |

ci॒tra-nde॒vānā॒ muda̭gā॒danī̭kaṃ॒ cakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ || 110 ||

ā-'prā॒ dyāvā̭pṛ॒thivī a॒ntari̭kṣa॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca ||

37.36 aditiḥ

adi̭tirna uruṣyatu ma॒hīmū॒ṣu mā॒tara᳚m ||

adi̭tirna uruṣya॒-tvadi̭ti॒-śśarma̭ yacchatu | adi̭tiḥ pā॒tvagṃ ha̭saḥ ||

ma॒hīmū॒ṣu mā॒taragṃ̭ suvra॒tānā̭-mṛ॒tasya॒ patnī॒ mava̭se huvema |

tu॒vi॒kṣa॒trā-ma॒jara̭ntī murū॒cīgṃ su॒śarmā̭ṇa॒-madi̭tigṃ su॒praṇī̭tim |

37.37 viṣṇuḥ

i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ pratadviṣṇuḥ̭ ||

i॒daṃ-vi~ṣṇu॒-rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re ||

pratadviṣṇṷ stavate vī॒ryā̭ya | mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ | yasyo॒ruṣṷ tri॒ṣu vi॒krama̭ṇeṣu | adhi̭kṣi॒yanti॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ || 111 ||

37.38 agniḥ

a॒gni-rmū॒rdhā bhuvaḥ̭ ||

a॒gni-rmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒kutpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se

śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhānaṃ̭ dadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m |

37.39 anumata

anṷno॒-'dyānṷmati॒-ranvida̭numate॒ tvam ||

anṷno॒-'dyānṷmati rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ |

anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ |

37.40 havyavāhaḥ (agniḥ)

ha॒vya॒vāha॒gg॒ svi̭ṣṭam ||

ha॒vya॒vāha̭mabhi-māti॒ṣāha᳚m | ra॒kṣo॒haṇaṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇum |

jyoti̭ṣmantaṃ॒ dīdya̭taṃ॒ pura̭ndhim | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒ kṛta॒mā hṷvema |

svi̭ṣṭa magne a॒bhita-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya |

u॒runnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śan vibhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒ jara̭nna॒ āyuḥ̭ || 112/28 ||

38 nakṣatra upahoma mantrāḥ

(tai. brā. 3.1.4.1-3.1.5.15)

38.1 kṛttikā

a॒gnaye॒ svāhā॒ kṛtti̭kābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒bāṃyai~॒ svāhā̭ du॒lāyai॒ svāhā᳚ | ni॒ta॒tnyai svāhā॒ 'bhraya̭ntyai॒ svāhā᳚ | me॒ghaya̭ntyai॒ svāhā̭ va॒r॒ṣaya̭ntyai॒ svāhā᳚ | cu॒pu॒ṇīkā̭yai॒ svāhā᳚ ||

38.2 rohiṇī

pra॒jāpa̭taye॒ svāhā̭ rohi॒ṇyai svāhā᳚ | roca̭mānāyai॒ svāhā᳚ pra॒jābhya॒ svāhā᳚ ||

38.3 mṛgaśī.rṣaḥ

somā̭ya॒ svāhā̭ mṛgaśī॒r॒ṣāya॒ svāhā᳚ | i॒nva॒kābhya॒ ssvāhauṣa̭dhībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ || 113 ||

38.4 ārdrā

ru॒drāya॒ svāhā॒-''rdrāyai॒ svāhā᳚ | pinva̭mānāyai॒ svāhā̭ pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||

38.5 punarvasu

adi̭tyai॒ svāhā॒ puna̭rvasubhyām | svāhā bhū᳚tyai॒ svāhā॒ prajā᳚tyai॒ svāhā᳚ ||

38.6 puṣyaḥ

bṛha॒spata̭ye॒ svāhā̭ ti॒ṣyā̭ya॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒va॒rca॒sāya॒ svāhā᳚ ||

38.7 āśreṣa

sa॒rpebhya॒ ssvāhā᳚ ''śre॒ṣābhya॒ ssvāhā᳚ | da॒nda॒śūke᳚bhya॒ ssvāhā᳚ ||

38.8 maghā

pi॒tṛbhya॒ ssvāhā̭ ma॒ghābhyaḥ̭ | svāhā̭ 'na॒ghābhya॒ ssvāhā̭ 'ga॒dābhyaḥ̭ | svāhā̭rundha॒tībhya॒ ssvāhā᳚ || 114 ||

38.9 pūrva pha̭lgunī

a॒rya॒mṇe svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||

38.10 uttara pha̭lgunī

bhagā̭ya॒ svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā᳚ ||

38.11 hastaḥ

sa॒vi॒tre svāhā॒ hastā̭ya | svāhā̭ dada॒te svāhā̭ pṛṇa॒te | svāhā᳚ pra॒yaccha̭te॒ svāhā᳚ pratigṛbhṇa॒te svāhā᳚ ||

38.12 citrā

tvaṣṭre॒ svāhā̭ ci॒trāyai॒ svāhā᳚ | caitrā̭ya॒ svāhā᳚ pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||

38.13 svāti

vā॒yave॒ svāhā॒ niṣṭyā̭yai॒ svāhā᳚ | kā॒ma॒cārā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||

38.14 viśākhā

i॒ndrā॒gnibhyā॒g॒ svāhā॒ viśā̭khābhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||

38.15 paurṇamāsi

pau॒rṇa॒mā॒syai svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 115 (29) ||

38.16 anūrādhā

mi॒trāya॒ svāhā̭-'nūrā॒dhebhya॒ ssvāhā᳚ | mi॒tra॒dheyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||

38.17 jyeṣṭhā

indrā̭ya॒ svāhā᳚ jye॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ | jyaiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||

38.18 mūlaṃ

pra॒jāpa̭taye॒ svāhā॒ mūlā̭ya॒ svāhā᳚ | pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||

38.19 pūrvāṣāḍhā

a॒dbhya ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒mu॒drāya॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||

38.20 uttarāṣāḍhā

viśve᳚bhyo de॒vebhya॒ ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒na॒pa॒ja॒yyāya॒ svāhā॒ jityai॒ svāhā᳚ || 116 ||

38.21 abhijit

brahma̭ṇe॒ svāhā̭ 'bhi॒jite॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒lo॒kāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||

38.22 śravaṇaṃ

viṣṇa̭ve॒ svāhā᳚ śro॒ṇāyai॒ svāhā᳚ | ślokā̭ya॒ svāhā᳚ śru॒tāya॒ svāhā᳚ ||

38.23 śraviṣṭhā

vasṷbhya॒ ssvāhā॒ śravi̭ṣṭhābhya॒ ssvāhā᳚ | agrā̭ya॒ svāhā॒ parī᳚tyai॒ svāhā᳚ ||

38.24 śatabhiṣak

varṷṇāya॒ svāhā̭ śa॒tabhi̭ṣaje॒ svāhā᳚ | bhe॒ṣa॒jebhya॒ ssvāhā ᳚ ||

38.25 pūrva proṣṭhapadā

a॒jāyaika̭pade॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ || 117 ||

teja̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||

38.26 uttara proṣṭhapadā

aha̭ye bu॒dhniyā̭ya॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||

38.27 revati

pū॒ṣṇe svāhā̭ re॒vatyai॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||

38.28 aśvinī

a॒śvibhyā॒g॒ svāhā᳚ 'śva॒yugbhyā॒g॒ svāhā ᳚| śrotrā̭ya॒ svāhā॒ śrutyai॒ svāhā᳚ ||

38.29 apabharaṇi

ya॒māya॒ svāhā̭ 'pa॒bhara̭ṇībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||

38.30 amāvāsi

a॒ma॒vā॒syā̭yai॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ''ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 118 (30) ||

38.31 candramā

ca॒ndrama̭se॒ svāhā᳚ pratī॒dṛśyā̭yai॒ svāhā᳚ | a॒ho॒rā॒trebhya॒ ssvāhā᳚-'rdhamā॒sebhya॒ ssvāhā᳚ | māse᳚bhya॒ ssvāha॒rtubhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒va॒nthsa॒rāya॒ svāhā᳚ ||

38.32 aho rātrī

ahne॒ svāhā॒ rātri̭yai॒ svāhā᳚ | ati̭muktyai॒ svāhā᳚ ||

38.33 uṣā

u॒ṣase॒ svāhā॒ vyṷṣṭyai॒ svāhā᳚ | vyū॒ṣuṣyai॒ svāhā᳚ vyu॒cchantyai॒ svāhā᳚ | vyṷṣṭāyai॒ svāhā᳚ ||

38.34 nakṣatraḥ

nakṣa̭trāya॒ svāho̭deṣyate॒ svāhā᳚ || 119 ||

u॒dya॒te svāho-di̭tāya॒ svāhā᳚ | hara̭se॒ svāhā॒ bhara̭se॒ svāhā᳚ |

bhrāja̭se॒ svāhā॒ teja̭se॒ svāhā᳚ | tapa̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||

38.35 sūryaḥ

sūryā̭ya॒ svāhā॒ nakṣa̭trebhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||

38.36 aditiḥ

adi̭tyai॒ svāhā᳚ prati॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||

38.37 viṣṇuḥ

viṣṇa̭ve॒ svāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā᳚ | pra॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ || 120 ||

da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣaṃ

yo va̭śśi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ | tasmā॒ ara̭ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 121 (32) ||

39 varuṇa sūktaṃ

(tai. saṃ. 1.5.11.3)

udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ma॒sma-davā̭dha॒maṃ-vi~ma̭dhya॒magg śra̭thāya |

athā ̭va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || (tai. saṃ. 1.2.8.1 )

asta̭bhnā॒ddhyā-mṛ̭ṣa॒bho a॒ntari̭kṣa॒-mami̭mīta-vari॒māṇa̭-mpṛthi॒vyā

ā-'sī̭da॒dviśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrā-ḍviśvettāni॒ varṷṇasya vra॒tāni̭ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)

yatkiñce॒daṃ-va~̭ruṇa॒ daivye॒ janḙ-'bhidro॒ha-mma̭nu॒ṣyā᳚-ścarā̭masi |

aci̭ttī॒-yattava॒-dharmā̭ yuyopi॒ma-māna॒stasmā॒ dena̭so deva rīriṣaḥ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)

ki॒ta॒vāso॒ yadri̭ri॒purna dī॒vi yadvā̭ ghā sa॒tya-mu॒tayanna vi॒dma |

sarvā॒tāviṣya̭ śithi॒reva̭ de॒vāthā̭te-syāma varuṇa pri॒yāsaḥ̭ || (tai. saṃ. 1.5.11.3)

ava̭te॒heḍo̭ varuṇa॒ namo̭bhi॒rava̭ ya॒jñe-bhi̭rīmahe ha॒virbhiḥ̭ |

kṣaya̭nna॒ smabhya̭ masura-praceto॒ rāja॒nnenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛ॒tāni̭ || (tai. saṃ. 2.1.11.6)

tatvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒ stadāśā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃ sa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || 122 (33) ||

40 pavamāna sūktaṃ

hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷjā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ |

a॒gniṃyā~ garbhaṃ̭dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśya॒n janā̭nām |

ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsāṃ᳚ de॒vādi॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣaṃyā~ a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |

yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvo-pa̭spṛśata॒ tvaca̭mem |

sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 123 (34) ||

(tai. brā. 1.4.8.1)

pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā | pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭

vodhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ | jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒-kratū॒gṃ॒ ranṷ || 124 ||

vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yorayī॒ṇām || 125 ||

vai॒śvā॒na॒ro ra॒śmibhi̭rmā punātu | vātaḥ̭ prā॒ṇenḙ ṣi॒ro ma̭yo॒ bhūḥ |

dyāvā̭pṛthi॒vī paya̭sā॒ payo̭bhiḥ | ṛ॒tāva̭rī ya॒jñiyḙ mā punītām | bṛ॒hadbhi̭-ssavi ta॒stṛbhiḥ̭ | varṣi̭ṣṭhai--rdeva॒manma̭bhiḥ | agne॒ dakṣaiḥ᳚ punāhimā | yena̭ de॒vā apṷnata | ye nāpo̭ di॒vyaṅkaśaḥ̭ | tena̭ di॒vyena॒ brahma̭ṇā || 126 ||

ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | tasmai॒ sara̭svatī duhe | kṣī॒ragṃ sa॒rpi rmadhṷ̄da॒kam | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ || 127 ||

su॒dughā॒hi paya̭svatīḥ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ | brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | pā॒va॒mā॒nī-rdi̭śantu naḥ | i॒maṃ ṃlo~॒kamatho̭ a॒mum | kāmā॒n-thsama̭rdhyantu naḥ | de॒vīrde॒vai-ssa॒mā bhṛ̭tāḥ | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ | su॒dughā॒hi ghṛ̭ta॒ścutaḥ̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ || 128 ||

brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | yena̭ de॒vāḥ pa॒vitrḙṇa | ā॒tmānaṃ̭ pu॒nate॒ sadā᳚ | tena̭ sa॒hasra̭ dhāreṇa | pā॒va॒mā॒nyaḥ pṷnantu mā | prā॒jā॒pa॒tya-mpa॒vitra᳚m | śa॒todyā̭magṃ hira॒ṇmaya᳚m | tena̭ brahma॒ vido̭ va॒yam | pū॒ta-mbrahma̭ punīmahe | indra̭-ssunī॒tī sa॒ha mā̭ punātu | soma̭-ssva॒styā varṷṇa-ssa॒mīcyā᳚ | ya॒mo rājā᳚ pramṛ॒ṇābhiḥ̭ punātumā | jā॒tavḙdā mo॒rjaya̭ntyā punātu | o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ || 129 ||

(tai. brā. 3.5.11.1)

tacchaṃ॒~yorā vṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚sva॒sti-ra̭stunaḥ | sva॒sti-rmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śanno̭ astu dvi॒pade᳚ | śañcatṷṣpade || 130 (36) ||

oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||

41 āyuṣya sūktaṃ

yo brahmābrahmaṇa ujjabhāra prāṇèśvaraḥ (yo brahmā brahmaṇa ujjahāra prāṇai-śśiraḥ) kṛttivāsāḥ pinākī |

īśāno devassana āyurdadhātu tasmai juhomi haviṣā ghṛtena || 1 ||

vibhrājamāna-ssarirasya maddhyād rocamāno gharmarucirya āgāt |

sa mṛtyupāśā-napanudya ghorā-nihāyuṣeṇo ghṛtamattu devaḥ || 2 ||

brahmajyotir brahmapatnīṣu garbhaṃ-ya~mādadhā-tpururūpa-ñjayantam |

suvarṇarambha-graha-markamarcya-ntamāyuṣe vardhayāmo ghṛtena || 3 ||

śriyaṃ-la~kṣmī-maupalāṃ ambiṅkā-ṅgāṃ ṣaṣṭīñca yāmindrasenetyudāhuḥ |

tāṃ-vi~dyā-mbrahmayonigṃ sarūpā-mihāyuṣe tarpayāmo ghṛtena || 4 ||

dākṣāyaṇya-ssarvayonya ssuyonya-ssahasraśo viśva rūpā virūpāḥ |

sasūnava-ssapataya-ssayūthyā āyuṣeṇo ghṛtamida-ñjuṣantām || 5 ||

divyā gaṇā bahurūpāḥ purāṇā āyuśchido naḥ pramathnantu vīrān |

tebhyo juhomi bahudhā ghṛtena mā naḥ prajāgṃ rīriṣo mota vīrān || 6 ||

ekaḥ purastāt ya ida-mbabhūva yato babhūva bhuvanasya gopāḥ |

yamapyeti bhuvanagṃ sāmparāye sa no havir ghṛta-mihāyuṣe'ttu devaḥ || 7 ||

vasū-nrudrānā-dityā-nmaruto'tha sāddhyān ṛbhūn yakṣā-ngandharvāgṃśca pitṛgṃśca viśvān |

bhṛgūn-thsarpāgṃścā-ṅgigaraso'tha sarvā-nghṛtagṃ hutvā svāyuṣyā mahayāma śaśvat || 8 ||

viṣṇo॒ tvanno॒ anta̭ma॒-śśarma̭yaccha sahantya |

prate॒ dhārā̭ madhu॒ścuta॒ uthsa̭nduhrate॒ akṣi̭tam || (tai. saṃ. 3.1.10) ||

namo brahmaṇe namo astvagnaye namah pṛthivyai namah òṣadhībhyaḥ |

namo vāce namo vācaspata̭ye namo viṣṇave bṛhate karomi || (tai. ara. 2.1.2) ||

(eva-ntriḥ)

yadakṣarapadabhraṣṭa-mmātrāhīna-ntu yadbhavet |

tatsarva-ṅkṣamyatā-ndeva nārāyaṇa namo'stute ||

visarga bindu mātrāṇi padapādākṣarāṇi ca |

nyūnātiriktaṃ-ya~tkiñcidabhigīrbhirudīryatè ||

ā॒bhir gī॒rbhir yadato̭na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |

ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭te śyāma |

brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ māhā̭sīt |

oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || (tai. ara. 4.4.2)

hariḥ om | śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||

o-ntatsat brahmārpaṇamastu ||

ityudakaśāntimantrāḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

1 कलश प्रतिष्ठापन प्रयोग मन्त्राः

ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।

स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ।

नाके॑ सुप॒र्ण मुप॒य-त्पत॑न्तग्ं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्ष-तत्वा ।

हिर॑ण्यपक्षं॒-वँरु॑णस्य दू॒तं-यँ॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒न-म्भु॑र॒ण्युम् ।

आप्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ।

यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒फ्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒

भुव॑ना-ऽऽवि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु । 1 (अप उपस्पृश्य)

इ॒दं-विँष्णु॒ र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ।

इन्द्रं॒-विँश्वा॑ अवीवृधन्-थ्समु॒द्रव्य॑चस॒-ङ्गिरः॑ ।

र॒थीत॑मग्ं रथी॒नां-वाँजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति᳚म् ।

आपो॒ वा इ॒दंग्ं सर्वं॒-विँश्वा॑ भू॒तान्यापः॑ प्रा॒णा वा आपः॑ प॒शव॒ आपो-ऽन्न॒मापो-ऽमृ॑त॒माप॑-स्स॒म्राडापो॑ वि॒राडाप॑-स्स्व॒राडाप॒-श्छन्दा॒ग्॒श्यापो॒ ज्योती॒ग्॒ष्यापो॒ यजू॒ग्॒ष्याप॑-स्स॒त्यमाप॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ आपो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒राप॒ ओम् । 2

अ॒पः प्रण॑यति । श्र॒द्धा वा आपः॑ । श्र॒द्धामे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।

अ॒पः प्रण॑यति ।

य॒ज्ञो वा आपः॑ । य॒ज्ञमे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।

वज्रो॒ वा आपः॑ । वज्र॑मे॒व भ्रातृ॑व्येभ्यः प्र॒हृत्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।

अ॒पः प्रण॑यति ।

आपो॒ वै र॑क्षो॒घ्नीः । रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अ॒पः प्रण॑यति ।

आपो॒ वै दे॒वाना᳚-म्प्रि॒य-न्धाम॑ । दे॒वाना॑मे॒व प्रि॒य-न्धाम॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।

आपो॒ वै सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।

अ॒पः प्रण॑यति ।

आपो॒ वै शा॒न्ताः । शा॒न्ताभि॑रे॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति । दे॒वो वः॑

सवि॒तो-त्पु॑ना॒त्व-च्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ ॥ 3

2 वेदारम्भे सर्वसाधारण्येन जप्याः मन्त्राः

ओ-म्भूः तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यम् । ओ-म्भुवः॑ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । ओग्ं सुवः॑ धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् ।

ओ-म्भूः तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यम् । भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । ओ-म्भुवः धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् ।

ओग्ं सुवः॑ तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यं॒ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् । ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ।

3 वेदादयः

अ॒ग्निमी᳚ले पु॒रोहि॑तं-य॒ज्ञस्य॑

दे॒वमृ॒त्विज᳚म् । होता᳚रं रत्न॒ धात॑मम् ।

इ॒षे त्वो॒र्जेत्वा॑ वा॒यव॑स्स्थो पा॒यव॑स्थ दे॒वो व॑स्सवि॒ता प्रार्प॑यतु॒ श्रेष्ठ॑तमाय॒ कर्म॑णे ।

अग्न॒ आया॑हि वी॒तये॑ गृणा॒नो ह॒व्यदा॑तये । निहोता॑ सथ्सि ब॒र्॒हिषि॑ ।

शन्नो॑ दे॒वीर॒भिष्ट॑य॒ आपो॑ भवन्तु पी॒तये᳚ । शं-योँर॒भिस्र॑वन्तु नः ॥ 1 (1) ॥

4 रक्षोघ्नं

कृ॒णु॒ष्व पाजः॒ प्रसि॑ति॒न्न पृ॒थ्वीं-याँ॒हि राजे॒ वाम॑वा॒ग्ं॒ इभे॑न । तृ॒ष्वीमनु॒ प्रसि॑तिं-द्रूणा॒नो-ऽस्ता॑-ऽसि॒ विद्ध्य॑ र॒क्षस॒ स्तपि॑ष्ठैः । तव॑ भ्र॒मास॑ आशु॒या प॑तं॒ त्यनु॑स्पृश-धृष॒ता शोशु॑चानः । तपूग्॑ष्यग्ने जु॒ह्वा॑ पतं॒-गानस॑न्दितो॒ विसृ॑ज॒ विष्व॑ गु॒ल्काः । प्रति॒स्पशो॒ विसृ॑ज॒-तूर्णि॑तमो॒ भवा॑ पा॒युर्वि॒शो अ॒स्या अद॑ब्धः ॥ 2 ॥

योनो॑ दू॒रे अ॒घशग्ं॑सो॒यो अन्त्यग्ने॒ माकि॑ष्टे॒ व्यथि॒रा द॑धर्षीत् । उद॑ग्ने तिष्ठ॒ प्रत्या त॑नुष्व॒न्य॑मित्राग्ं॑ ओषता-त्तिग्महेते । यो नो॒ अरा॑तिग्ं समिधान च॒क्रे नी॒चा तन्ध॑क्ष्यत॒ सन्न शुष्क᳚म् । ऊ॒र्ध्वो भ॑व॒ प्रति॑ वि॒ध्या-ध्य॒स्मदा॒ विष्कृ॑णुष्व॒ दैव्या᳚न्यग्ने । अव॑स्थि॒रा त॑नुहि यातु॒ जूना᳚-ञ्जा॒मिमजा॑मिं॒ प्रमृ॑णीहि॒ शत्रून्॑ ॥ 3 ॥

सते॑ जानाति सुम॒तिं-यँ॑ विष्ठ॒य ईव॑ते॒ ब्रह्म॑णे गा॒तुमैर॑त् । विश्वा᳚न्यस्मै सु॒दिना॑नि रा॒यो द्यु॒म्नान्य॒र्यो विदुरो॑ अ॒भिद्यौ᳚त् । सेद॑ग्ने अस्तु सु॒भग॑ स्सु॒दानु॒-र्यस्त्वा॒ नित्ये॑न ह॒विषा॒ य उ॒क्थैः । पिप्री॑षति॒ स्व आयु॑षि दुरो॒णे विश्वेद॑स्मै सु॒दिना॒-सा-ऽस॑दि॒ष्टिः । अर्चा॑मिते सुम॒ति-ङ्घोष्य॒र्वाख्-सन्ते॑ वा॒ वाता॑ जरता मि॒यङ्गीः ॥ 4 ॥

स्वश्वा᳚स्त्वा सु॒रथा॑ मर्जये-मा॒स्मे क्ष॒त्राणि॑ धारये॒र-नु॒द्यून् । इ॒ह त्वा॒ भूर्या च॑रे॒दुप॒त्म-न्दोषा॑वस्त-र्दीदि॒वाग्ं स॒मनु॒द्यून् । क्रीड॑न्तस्त्वा सु॒मन॑स स्सपेमा॒भि द्यु॒म्ना त॑स्थि॒वाग्ंसो॒ जना॑नाम् ।

यस्त्वा॒ स्वश्व॑स्सुहिर॒ण्यो अ॑ग्न उप॒याति॒ वसु॑मता॒ रथे॑न । तस्य॑ त्रा॒ता भ॑वसि॒ तस्य॒ सखा॒ यस्त॑ आति॒थ्य मा॑नु॒षग् जुजो॑षत् ॥ 5 ॥

म॒होरु॑जामि ब॒न्धुता॒ वचो॑ भि॒स्तन्मा॑ पि॒तुर्गोत॑मा॒द न्वि॑याय । त्वन्नो॑ अ॒स्य वच॑स-श्चिकिद्धि॒ होत॑र्यविष्ठ सुक्रतो॒ दमू॑नाः । अस्व॑प्न जस्त॒रण॑य स्सु॒शेवा॒ अत॑न्द्रासो-ऽवृ॒का अश्र॑मिष्ठाः । ते पा॒यवः॑ स॒ध्रिय॑ञ्चो नि॒षद्याग्ने॒ तव॑ नः पान्त्वमूर । ये पा॒यवो॑ मामते॒य-न्ते॑ अग्ने॒ पश्य॑न्तो अ॒न्ध-न्दु॑रि॒ताद र॑क्षन्न् ।

र॒रक्ष॒ तान्-थ्सु॒कृतो॑ वि॒श्ववे॑दा॒ दिफ्स॑न्त॒ इद्रि॒पवो॒ नाह॑ देभुः ॥ 6 ॥

त्वया॑ व॒यग्ं स॑ध॒न्य॑-स्त्वोता॒ स्तव॒ प्रणी᳚त्य श्याम॒ वाजान्॑ । उ॒भाशग्ं सा॑ सूदय सत्यता ते-ऽनुष्ठु॒या कृ॑णुह्य-ह्रयाण ।

अ॒या ते॑ अग्ने स॒मिधा॑ विधेम॒ प्रति॒स्तोमग्ं॑ श॒स्यमा॑न-ङ्गृभाय । दहा॒शसो॑ र॒क्षसः॑ पा॒ह्य॑स्मा-न्द्रु॒हो नि॒दो मि॑त्रमहो अव॒द्यात् । र॒क्षो॒हणं॑ ँवा॒जिन॒माजि॑ घर्मि मि॒त्र-म्प्रथि॑ष्ठ॒ मुप॑यामि॒ शर्म॑ । शिशा॑नो अ॒ग्निः क्रतु॑भि॒ स्समि॑द्ध॒-स्सनो॒ दिवा॒ स रि॒षः

पा॑तु॒ नक्त᳚म् ॥ 7 ॥

विज्योति॑षा बृह॒ता भा᳚त्य॒ग्नि रा॒वि-र्विश्वा॑नि कृणुते महि॒त्वा । प्रादे॑वीर्मा॒या स्स॑हते दु॒रेवा॒ श्शिशी॑ते॒ शृङ्गे॒ रक्ष॑से वि॒निक्षे᳚ ।

उ॒तस्वा॒नासो॑ दि॒विष॑न्त्व॒ग्ने स्ति॒ग्मायु॑धा॒ रक्ष॑से॒ हन्त॒ वा उ॑ ।

मदे॑ चिदस्य॒ प्ररु॑जन्ति॒ भामा॒ नव॑रन्ते परि॒बाधो॒ अदे॑वीः ॥ 8 (2) ॥

5 इन्द्र सूक्तं

इन्द्रं॑ ँवो वि॒श्वत॒स्परि॒ हवा॑महे॒ जने᳚भ्यः । अ॒स्माक॑मस्तु॒ केव॑लः । इन्द्र॒-न्नरो॑ ने॒मधि॑ता हवन्ते॒ यत्पार्या॑ यु॒नज॑ते॒ धिय॒स्ताः । शूरो॒ नृषा॑ता॒ शव॑सश्चका॒ न आ गोम॑ति व्र॒जे भ॑जा॒ त्वन्नः॑ । इ॒न्द्रि॒याणि॑ शतक्रतो॒ या ते॒ जने॑षु प॒ञ्चसु॑ । इन्द्र॒ तानि॑ त॒ आ वृ॑णे । अनु॑ते दायि म॒ह इ॑न्द्रि॒याय॑ स॒त्राते॒ विश्व॒मनु॑ वृत्र॒हत्ये᳚ ॥ 9 ॥

अनु॑ क्ष॒त्रमनु॒ सहो॑ यज॒त्रेन्द्र॑ दे॒वेभि॒रनु॑ ते नृ॒षह्ये᳚ । आयस्मि᳚न्-थ्स॒प्तवा॑स॒वा स्तिष्ठ॑न्ति स्वा॒रुहो॑ यथा ।

ऋषि॑र्ह दीर्घ॒ श्रुत्त॑म॒ इन्द्र॑स्य घ॒र्मो अति॑थिः । आ॒मासु॑ प॒क्वमैर॑य॒ आ सूर्यग्ं॑ रोहयो दि॒वि । घ॒र्मन्न साम॑न्तपता सुवृ॒क्तिभि॒-र्जुष्टं॒ गिर्व॑ण से॒गिरः॑ । इन्द्र॒मि-द्गा॒थिनो॑ बृ॒हदिन्द्र॑ म॒र्केभि॑ र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒ ँवाणी॑रनूषत ॥ 10 ॥

गाय॑न्तित्वा गाय॒त्रिणोर्चं॑ त्य॒र्क म॒र्किणः॑ । ब्र॒ह्माण॑स्त्वा शतक्रत॒-वुद्व॒ग्ं॒ शमि॑व ये मिरे । अ॒ग्ं॒हो॒मुचे॒ प्रभ॑रेमा मनी॒षा मो॑षिष्ठ॒-दाव्ने॑ सुम॒ति-ङ्गृ॑णा॒नाः ।

इ॒दमि॑न्द्र॒ प्रति॑ ह॒व्य-ङ्गृ॑भाय स॒त्यास्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ । वि॒वेष॒यन्मा॑ धि॒षणा॑ ज॒जान॒ स्तवै॑ पु॒रा पार्या॒दिन्द्र॒ मह्नः॑ । अग्ंह॑सो॒ यत्र॑ पी॒पर॒द्यथा॑ नो ना॒वेव॒ यान्त॑ मु॒भये॑ हवन्ते ॥ 11 ॥

प्रस॒म्राज॑-म्प्रथ॒म म॑ध्व॒-राणा॑मग्ं हो॒ मुचं॑ ँवृष॒भं-यँ॒ज्ञिया॑नाम् ।

अ॒पान्न-पा॑तमश्विना॒ हय॑न्त म॒स्मिन्न॑र इन्द्रि॒य-न्ध॑त्त॒मोजः॑ । विन॑ इन्द्र॒ मृधो॑ जहि नी॒ चा य॑च्छ पृतन्य॒तः । अ॒ध॒स्प॒द-न्तमी᳚-ङ्कृधि॒ यो अ॒स्माग्ं अ॑भि॒दास॑ति ।

इन्द्र॑क्ष॒त्रम॒भि वा॒ममोजो ऽजा॑यथा वृषभ चर.षणी॒नाम् । अपा॑नुदो॒ जन॑ममित्र॒ यन्त॑ मु॒रु-न्दे॒वेभ्यो॑ अकृणोरु लो॒कम् ।

मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः प॑रा॒वत॒ आज॑गामा॒-पर॑स्याः ॥ 12 ॥

सृ॒कग्ं स॒ग्ं॒ शाय॑ प॒विमि॑न्द्र ति॒ग्मं-विँशत्रू᳚-न्ताडि॒ विमृधो॑ नुदस्व ।

विशत्रू॒न्॒. विमृधो॑नुद॒ विवृ॒त्रस्य॒ हनू॑ रुज । विम॒न्युमि॑न्द्र भामि॒तो॑ ऽमित्र॑स्याभि॒ दास॑तः ।

त्रा॒तार॒मिन्द्र॑ मवि॒तार॒ मिन्द्र॒ग्ं॒ हवे॑ हवे सु॒हव॒ग्ं॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् ।

हु॒वे नु श॒क्र-म्पु॑रुहू॒त मिन्द्रग्ग्॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥ 13 ॥

मा ते॑ अ॒स्याग्ं स॑हसाव॒-न्परि॑ष्टा व॒घाय॑ भूम हरिवः परा॒दै ।

त्राय॑स्वनो ऽवृ॒केभि॒-र्वरू॑थै॒ स्तव॑ प्रि॒यास॑ स्सू॒रिषु॑ स्याम । अन॑वस्ते॒ रथ॒मश्वा॑य तक्ष॒न्-त्वष्टा॒ वज्रं॑ पुरुहूत द्यु॒मन्त᳚म् ।

ब्र॒ह्माण॒ इन्द्रं॑ म॒हय॑न्तो अ॒र्कैरव॑र्धय॒-न्नह॑ये॒ हन्त॒ वा उ॑ ।

वृष्णे॒ यत्ते॒ वृष॑णो अ॒र्कमर्चा॒ निन्द्र॒ ग्रावा॑णो॒ अदि॑ति-स्स॒जोषाः᳚ ।

अ॒न॒श्वासो॒ ये प॒वयो॑-ऽर॒था इन्द्रे॑षिता अ॒भ्यव॑र्त-न्त॒दस्यून्॑ ॥ 14 (3) ॥

(तै. अर. 6.1.9; तै. सं. 1.4.41.1; तै. सं. 1.4.42.1)

यत॑ इन्द्र॒ भया॑महे॒ ततो॑ नो॒ अभ॑य-ङ्कृधि ।

मघ॑वन् च्छ॒ग्धि तव॒ तन्न॑ ऊ॒तये॒ विद्विषो॒ विमृधो॑ जहि । स्व॒स्ति॒दा वि॒शस्पति॑-र्वृत्र॒हा विमृधो॑ व॒शी । वृषेन्द्रः॑ पु॒र ए॑तु न स्स्वस्ति॒दा अ॑भय-ङ्क॒रः ॥ 15अ ॥

म॒हाग्ं इन्द्रो॒ वज्र॑ बाहु ष्षोड॒शी शर्म॑ यच्छतु । स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ करोतु॒ हन्तु॑ पा॒प्मानं॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । स॒जोषा॑ इन्द्र॒ सग॑णो म॒रुद्भि॒ स्सोमं॑ पिब वृत्रहन् च्छूर वि॒द्वान् । ज॒हि शत्रू॒ग्ं॒ रप॒मृधो॑-नुद॒स्वाथा भ॑य-ङ्कृणुहि वि॒श्वतो॑ नः ॥ 15ब् (4) ॥

6 ये देवाः

ये दे॒वाः पु॑र॒स्सदो॒-ऽग्नि ने᳚त्रा,

दक्षिण॒सदो॑ य॒मने᳚त्रा,

पश्चा॒थ्सद॑ स्सवि॒तृ ने᳚त्रा,

उत्तर॒सदो॒ वरु॑णनेत्रा,

उपरि॒षदो॒ बृह॒स्पति॑ नेत्रा,

रक्षो॒हण॒स्ते नः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा॒

-ऽग्नये॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा॑,

य॒माय॑ सवि॒त्रे ,

वरु॑णाय॒ बृह॒स्पत॑ये॒

दुव॑स्वते रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ ॥ 16 (5) ॥

7 ये देवाः (अनुषङ्गं)

ये दे॒वाः पु॑र॒स्सदो॒-ऽग्नि ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒

तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा द॑क्षिण॒सदो॑ य॒म ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒

तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वाः प॑श्चा॒थ्सद॑ स्सवि॒तृ ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा उ॑त्तर॒सदो॒ वरु॑णनेत्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒

तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा उ॑परि॒षदो॒ बृह॒स्पति॑ नेत्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अग्नये॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । य॒माय॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । सवि॒त्रे र॑क्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । वरु॑णाय रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । बृह॒स्पत॑ये॒ दुव॑स्वते रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ ॥ 16आ (5आ) ॥

8 आयुष्कामेष्टि मन्त्राः

अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्थ्स वन॒स्पति॑भि॒-रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि॒,

सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्थ्स ओष॑धीभिर्,

य॒ज्ञ आयु॑ष्मा॒न्थ्स दक्षि॑णाभि॒र्,

ब्रह्मायु॑ष्म॒त्त-द्ब्रा᳚ह्म॒णै-रायु॑ष्मद्,

दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑ ऽमृते॒ना यु॑ष्मन्त॒स्तेन॒त्वा

-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ॥ 17 (6) ॥

9 आयुष्कामेष्टि मन्त्राः (अनुषङ्गं)

अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्थ्स वन॒स्पति॑भि॒ रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि । सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्थ्स ओष॑धीभि॒रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा

-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि । य॒ज्ञ आयु॑ष्मा॒न्थ्स दक्षि॑णाभि॒रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा

-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ।

ब्रह्मायु॑ष्म॒त्त-द्ब्रा᳚ह्म॒णै-रायु॑ष्म॒-त्तेन॒त्वा ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्तं

करोमि । दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑ ऽमृते॒-नायु॑ष्मन्त॒स्तेन॒त्वा

-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ॥ 17आ(6आ) ॥

10 अग्ंहोमुच मन्त्राः

या वा॑मिन्द्रा वरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतं॒ ,

ँया वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑, रक्ष॒स्या॑, तेज॒स्या॑,

त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतं॒,

ँयो वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒तेना व॑यजे॒,

यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒, चतु॑ष्पाथ्सु,

गो॒ष्ठे, गृ॒हे-, ष्व॒फ्सोष॑धीषु॒, वन॒स्पति॑षु॒,

स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒तेना व॑यजे ॥ 18 (7) ॥

11 अग्ंहोमुच मन्त्राः (अनुषङ्गं)

या वा॑मिन्द्रा वरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।

या वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।

या वा॑मिन्द्रा वरुणा रक्ष॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् । या वा॑मिन्द्रा वरुणा तेज॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।

यो वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।

यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।

यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒ चतु॑ष्पाथ्सु प॒शुषु॒ (चतु॑ष्पाथ्सु॒)स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे । यो वा॑मिन्द्रा वरुणा गो॒ष्ठे स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।

यो वा॑मिन्द्रा वरुणा गृ॒हेषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।

यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒-ऽफ्सु स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।

यो वा॑मिन्द्रा वरु॒णौष॑धीषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।

यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒ वन॒स्पति॑षु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ॥ (18आ) (7आ)

12 शास्तृ सूक्तं (आप्यं)

अग्ने॑ यशस्वि॒न्॒. यश॑से॒ मम॑र्प॒येन्द्रा॑वती॒ मप॑चिती मि॒हाव॑ह । अ॒य-म्मू॒र्धा प॑रमे॒ष्ठी सु॒वर्चा᳚-स्समा॒नाना॑ मुत्त॒म श्लो॑को अस्तु । भ॒द्र-म्पश्य॑न्त॒ उप॑सेदु॒रग्रे॒ तपो॑ दी॒क्षा मृष॑य स्सुव॒र्विदः॑ । ततः॑ क्ष॒त्र-म्बल॒मोज॑श्च जा॒त-न्तद॒स्मै दे॒वा अ॒भिसन्न॑-मन्तु । धा॒ता वि॑धा॒ता प॑र॒मोत स॒न्दृ-क्प्र॒जाप॑तिः परमे॒ष्ठी वि॒राजा᳚ । स्तोमा॒-श्चन्दाग्ं॑सि नि॒विदो॑म आहुरे॒तस्मै॑ रा॒ष्ट्रम॒भि-सन्न॑माम । अ॒भ्याव॑र्तद्ध्व॒-मुप॒मेत॑ सा॒कम॒यग्ं शा॒स्ता-ऽधि॑पतिर्वो अस्तु । अ॒स्य वि॒ज्ञान॒मनु॒सग्ं-र॑भद्ध्वमि॒म-म्प॒श्चादनु॑ जीवाथ॒ सर्वे᳚ ॥ 19 (8) ॥

13 राष्ट्रभृतं

ऋ॒ता॒षा-डृ॒तधा॑मा॒-ऽग्नि-र्ग॑न्ध॒र्वस्त-स्यौष॑धयो-ऽफ्स॒रस॒

ऊर्जो॒ नाम॒ स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒

तस्मै॒ स्वाहा॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा॑ ,

सग्ंहि॒तो वि॒श्वसा॑मा॒ सूर्यो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॒ मरी॑चयो-ऽफ्स॒रस॑ आ॒युव॑ ,

स्सुषु॒म्न स्सूर्य॑ रश्मि-श्च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॒ नक्ष॑त्राण्य-

फ्स॒रसो॑ बे॒कुर॑यो,

भु॒ज्युस्सु॑प॒र्णो य॒ज्ञो ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॒ दक्षि॑णा अफ्स॒रस॑ स्त॒वाः,

प्र॒जाप॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा॒ मनो॑ गन्ध॒र्वस्तस्य॑-र्ख्सा॒मान्य॑-फ्स॒रसो॒ वह्न॑य,

इषि॒रो वि॒श्व व्य॑चा॒ वातो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्यापो᳚ ऽफ्स॒रसो॑ मु॒दा,

भुव॑नस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।

स नो॑ रा॒स्वाज्या॑निग्ं रा॒यस्पोषग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ संवँथ्स॒रीणाग्॑ स्व॒स्तिम् ।

प॒र॒मे॒ष्ठ्यधि॑पति-र्मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॒ विश्व॑मफ्स॒रसो॒ भुव॑,

स्सुक्षि॒थि- स्सुभू॑ति-र्भद्र॒कृ-थ्सुव॑र्वा-न्प॒र्जन्यो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॑

वि॒द्युतो᳚ ऽफ्स॒रसो॒ रुचो॑,

दू॒रे हे॑तिर-मृड॒यो मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॑ प्र॒जा अ॑फ्स॒रसो॑ भी॒रुवः॒,

चारुः॑ कृपण का॒शी कामो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्या॒धयो᳚ ऽफ्स॒रस॑ श्शा॒चय॑न्ती॒र्,

नाम॒ स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ तस्मै॒ स्वाहा॒

ताभ्य॒ स्स्वाहा॒,

स नो॑ भुवनस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ । उ॒रु ब्रह्म॑णे॒-ऽस्मै क्ष॒त्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ ॥ 20 (9) ॥

14 राष्ट्रभृतं (अनुषङ्गं)

ऋ॒ता॒षा-डृ॒तधा॑मा॒-ऽग्नि-र्ग॑न्ध॒र्वस्स-इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒

तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्यौष॑धयो-ऽफ्स॒रस॒ ऊर्जो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

सग्ंहि॒तो वि॒श्वसा॑मा॒ सूर्यो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒

तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ मरी॑चयो-ऽफ्स॒रस॑ आ॒युवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

सुषु॒म्नस्सूर्य॑-रश्मिश्च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒

तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ नक्ष॑त्राण्य ऽफ्स॒रसो॑ बे॒कुर॑यो॒ नाम॒ ता

इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

भु॒ज्युस्सु॑प॒र्णो य॒ज्ञो ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ दक्षि॑णा अफ्स॒रस॑ स्त॒वा नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

प्र॒जाप॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा॒ मनो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒

तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॑र्-ख्सा॒मान्य॑-ऽफ्स॒रसो॒ वह्न॑यो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

इषि॒रो वि॒श्वव्य॑चा॒ वातो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒

तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्यापो᳚-ऽफ्स॒रसो॑ मु॒दा नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑

क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ भुव॑नस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।

स नो॑ रा॒स्वाज्या॑निग्ं रा॒यस्पोषग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ संवँथ्स॒रीणाग्॑

स्व॒स्तिग्ग् स्वाहा᳚ ॥

प॒र॒मे॒ष्ठ्यधि॑पति-र्मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒

तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ विश्व॑मफ्स॒रसो॒ भुवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

सुक्षि॒थि-स्सुभू॑ति-र्भद्र॒कृ-थ्सुव॑र्वा-न्प॒र्जन्यो॑ गन्ध॒र्वस्स

इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य ॑वि॒ध्युतो᳚-ऽफ्स॒रसो॒ रुचो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

दू॒रे हे॑तिर मृड॒यो मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒

तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॑ प्र॒जा अ॑फ्स॒रसो॑ भी॒रुवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ चारुः॑ कृपण का॒शी कामो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒

तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्या॒धयो᳚ ऽफ्स॒रस॑ श्शो॒चय॑न्ति॒-र्नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

स नो॑ भुवनस्यपते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।उ॒रु ब्रह्म॑णे॒-ऽस्मै क्ष॒त्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ॒ स्वाहा᳚ ॥ (20आ) (9आ)

15 सर्प सूक्तं

नमो॑ अस्तु स॒र्पेभ्यो॒ ये के च॑ पृथि॒वी मनु॑ । ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वि तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ । ये॑-ऽदो रो॑च॒ने दि॒वो ये वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑ । येषा॑म॒फ्सु सदः॑ कृ॒त-न्तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ । या इष॑वो यातु॒ धाना॑नां॒ ँये वा॒ वन॒स्पती॒ग्ं॒ रनु॑ । ये वा॑-ऽव॒टेषु॒ शेर॑ते॒ तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ 21 (10) ॥

16 पञ्चचोडाः

अ॒य-म्पु॒रो हरि॑केश॒ स्सूर्य॑रश्मि॒-स्तस्य॑ रथगृ॒थ्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानि

ग्राम॒ण्यौ॑ पुञ्जिकस्थ॒ला च॑ कृतस्थ॒ला चा᳚फ्स॒रसौ॑ यातु॒ धाना॑ हे॒ती रक्षाग्ं॑सि॒ प्रहे॑ति ,

र॒य-न्द॑क्षि॒णा वि॒श्व क॑र्मा॒ तस्य॑ रथ स्व॒नश्च॒ रथे॑-चित्रश्च सेनानि

ग्राम॒ण्यौ॑ मेन॒का च॑ सहज॒न्या चा᳚-ऽफ्स॒रसौ॑ दं॒ष्णवः॑ प॒शवो॑ हे॒तिः पौरु॑षेयो व॒धः प्रहे॑ति,

र॒य-म्प॒श्चा-द्वि॒श्व-व्य॑चा॒ स्तस्य॒ रथ॑ प्रोत॒श्चा-स॑मरथश्च सेनानि

ग्राम॒ण्यौ᳚ प्र॒म्लोच॑न्ती चा नु॒म्लोच॑न्ती-चा-ऽफ्स॒रसौ॑ स॒र्पा हे॒ति-र्

व्या॒घ्राः प्रहे॑ति,

र॒य मु॑त्त॒रा-थ्सं॒यँद्व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑

वि॒श्वाची॑च घृ॒ताची॑ चा-फ्स॒रसा॒ वापो॑ हे॒ति-र्वातः॒ प्रहे॑ति ,

र॒य-मु॒पर्य॒-र्वाग्व॑-सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒-श्चारि॑ष्ट-नेमिश्च सेनानि ग्राम॒ण्या॑

वु॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्तिश्चा-फ्स॒रसौ॑ वि॒द्युद्धे॒ति-र॑व॒स्पूर्ज॒-न्प्रहे॑ति॒ ,

स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒

जम्भे॑ दधामि ॥ 22 (11) ॥

17 पञ्चचोडाः (अनुषङ्गं)

अ॒य-म्पु॒रो हरि॑केश॒ स्सूर्य॑रश्मि॒-स्तस्य॑ रथगृ॒थ्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑ पुञ्जिकस्थ॒ला च॑ कृतस्थ॒ला चा᳚फ्स॒रसौ॑ यातु॒धाना॑ हे॒ती रक्षाग्ं॑सि॒ प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥

अ॒य-न्द॑क्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा॒ तस्य॑ रथस्व॒नश्च॒ रथे॑ चित्रश्च सेनानि

ग्राम॒ण्यौ॑ मेन॒का च॑ सहज॒न्या चा᳚फ्स॒रसौ॑ दं॒ष्णवः॑ प॒शवो॑

हे॒तिः पौरु॑षेयो व॒धः प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते

य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥

अ॒य-म्प॒श्चा-द्वि॒श्व व्य॑चा॒-स्तस्य॒ रथ॑प्रोत॒श्चा-स॑मरथश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ᳚ प्र॒म्लोच॑न्तीचा नु॒म्लोच॑न्ती-चाफ्स॒रसौ॑ स॒र्पा हे॒ति-र्व्या॒घ्राः प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ तेय-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥

अ॒य-मु॑त्त॒रा-थ्सं॒यँद्व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानि

ग्राम॒ण्यौ॑ वि॒श्वाची॑च घृ॒ताची॑चा-फ्स॒रसा॒ वापो॑ हे॒ति-र्वातः॒

प्रह॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒

द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥

अ॒यमु॒पर्य॒-र्वाग्व॑सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒-श्चारि॑ष्ट-नेमिश्च सेनानि

ग्राम॒ण्या॑ वु॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्ति-श्चाफ्स॒रसौ॑ वि॒द्युद्धे॒तिर॑-

व॒स्पूर्ज॒-न्प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒

तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 22आ(11आ) ॥

18 अप्रतिरथः

आ॒शु-श्शिशा॑नो वृष॒भो न यु॒ध्मो घ॑नाघ॒नः, क्षोभ॑ण-श्चर्षणी॒नाम् । स॒ङ्क्रन्द॑नो-ऽनिमि॒ष ए॑क वी॒रश्श॒तग्ं

सेना॑ अजयथ्सा॒कमिन्द्रः॑ । स॒ङ्क्रन्द॑नेना निमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना᳚ । तदिन्द्रे॑ण जयत॒ त-थ्स॑हध्वं॒ ँयुधो॑ नर॒ इषु॑ हस्तेन॒ वृष्णा᳚ । स इषु॑हस्तै॒-स्स नि॑ष॒ङ्गिभि॑र्व॒शी सग्ग् स्र॑ष्टा॒ स युध॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ । स॒ग्ं॒सृ॒ष्ट॒जि-थ्सो॑म॒पा बा॑हु श॒र्ध्यू᳚र्ध्व ध॑न्वा॒ प्रति॑हिताभि॒रस्ता᳚ । बृह॑स्पते॒ परि॑दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हा ऽमित्राग्ं॑ अप॒ बाध॑मानः ॥ 23 ॥

प्र॒भ॒ञ्जन्-थ्सेनाः᳚ प्रमृ॒णो यु॒धा जय॑न्न॒स्माक॑-मेध्यवि॒ता रथा॑नाम् । गो॒त्र॒भिदं॑ गो॒विदं॒ ँवज्र॑बाहुं॒ जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒-मोज॑सा । इ॒मग्ं स॑जाता॒ अनु॑वीर-यध्व॒ मिन्द्रग्ं॑ सखा॒यो-ऽनु॒ सग्ं र॑भध्वम् । ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य-स्स्थवि॑रः॒ प्रवी॑र॒-स्सह॑स्वान्. वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः । अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒माति॑ष्ठ गो॒वित् ॥ 24 ॥

अ॒भिगो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ गाह॑मानो-ऽदा॒यो वी॒रश्श॒तम॑न्यु॒रिन्द्रः॑ । दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाड॑ यु॒ध्यो᳚-स्माक॒ग्ं॒ सेना॑ अवतु॒ प्रयु॒थ्सु । इन्द्र॑ आसां-ने॒ता बृह॒स्पति॒-र्दक्षि॑णा य॒ज्ञः पु॒र ए॑तु॒ सोमः॑ । दे॒व॒से॒नाना॑-मभिभञ्जती॒ना-ञ्जय॑न्तीना-म्म॒रुतो॑ य॒न्त्वग्रे᳚ । इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्याना᳚-म्म॒रुता॒ग्ं॒ शर्ध॑ उ॒ग्रम् । म॒हाम॑नसा-म्भुवनच्य॒वानां॒ घोषो॑ दे॒वानां॒ जय॑ता॒ मुद॑स्थात् । अ॒स्माक॒-मिन्द्र॒-स्समृ॑तेषु ध्व॒जेष्व॒स्माकं॒ ँया इष॑व॒स्ता ज॑यन्तु ॥ 25 ॥

अ॒स्माकं॑ ँवी॒रा उत्त॑रे भवन्त्व॒स्मानु॑ देवा अवता॒ हवे॑षु । उद्ध॑र्षय मघव॒-न्नायु॑धा॒-न्न्युथ्सत्व॑ना-म्माम॒कानां॒ महाग्ं॑सि । उद्वृ॑त्रहन्-वा॒जिनां॒ ँवाजि॑ना॒न्युद्रथा॑नां॒ जय॑तामेतु॒ घोषः॑ । उप॒प्रेत॒ जय॑ता नरस्स्थि॒रा व॑स्सन्तु बा॒हवः॑ ।

इन्द्रो॑ व॒-श्शर्म॑ यच्छ त्वना-धृ॒ष्या यथास॑थ । अव॑सृष्टा॒ परा॑पत॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑ सग्ंशिता ॥ 26 ॥

गच्छा॒मित्रा॒-न्प्रवि॑श॒ मैषां॒ कञ्च॒नोच्छि॑षः । मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छादयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒ ऽमृते॑ना॒भि-व॑स्ताम् । उ॒रोर्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ जय॑न्तं॒ त्वामनु॑ मदन्तु दे॒वाः । यत्र॑ बा॒णा-स्स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व । इन्द्रो॑ न॒स्तत्र॑ वृत्र॒हा वि॑श्वा॒हा शर्म॑ यच्छतु ॥ 27 (12) ॥

19 चमक-न्तृतीय अनुवाकः

श-ञ्च॑ मे॒ मय॑श्च मे प्रि॒य-ञ्च॑ मे-ऽनुका॒मश्च॑ मे॒

काम॑श्च मे सौमन॒सश्च॑ मे भ॒द्र-ञ्च॑ मे॒ श्रेय॑श्च मे॒

वस्य॑श्च मे॒ यश॑श्च मे॒ भग॑श्च मे॒ द्रवि॑ण-ञ्च मे

य॒न्ता च॑ मे ध॒र्ता च॑ मे॒ क्षेम॑श्च मे॒ धृति॑श्च मे॒

विश्वं॑ च मे॒ मह॑श्च मे (28)

सं॒विँच्च॑ मे॒ ज्ञात्र॑-ञ्च मे॒

सूश्च॑ मे प्र॒सूश्च॑ मे॒ सीर॑-ञ्च मे ल॒यश्च॑ म

ऋ॒त-ञ्च॑ मे॒-ऽमृतं॑ च मे ऽय॒क्ष्म-ञ्च॒ मे-ऽना॑मयच्च मे

जी॒वातु॑श्च मे दीर्घायु॒त्व-ञ्च॑ मे-ऽनमि॒त्र-ञ्च॒ मे-ऽभ॑य-ञ्च मे

सु॒ग-ञ्च॑ मे॒ शय॑न-ञ्च मे सू॒षा च॑ मे सु॒दिन॑-ञ्च मे ॥ 29 (13) ॥

20 विहव्यम्

ममा᳚ग्ने॒ वर्चो॑ विह॒वेष्व॑स्तु व॒य-न्त्वेन्धा॑ना स्त॒नुव॑-म्पुषेम ।

मह्य॑-न्नमन्ता-म्प्र॒दिश॒श्चत॑स्र॒ स्त्वया-ऽद्ध्य॑क्षेण॒ पृत॑ना जयेम ।

मम॑ दे॒वा वि॑ह॒वे स॑न्तु॒ सर्व॒ इन्द्रा॑वन्तो म॒रुतो॒ विष्णु॑र॒ग्निः ।

ममा॒न्तरि॑क्ष मु॒रु गो॒पम॑स्तु॒ मह्यं॒ ँवातः॑ पवता॒-ङ्कामे॑ अ॒स्मिन्न् ।

मयि॑ दे॒वा द्रवि॑ण॒ माय॑जन्ता॒-म्मय्या॒ शीर॑स्तु॒ मयि॑ दे॒वहू॑तिः ॥ 30 ॥

दैव्या॒ होता॑रा वनिषन्त॒ पूर्वे ऽरि॑ष्टा-स्स्याम त॒नुवा॑ सु॒वीराः᳚ । मह्यं॑ ँयजन्तु॒ मम॒ यानि॑ ह॒व्या-ऽऽकू॑ति स्स॒त्या मन॑सो मे अस्तु ।

एनो॒ मानिगा᳚-ङ्कत॒मच्च॒ नाहं-विँश्वे॑ देवासो॒ अधि॑वोच ता मे ।

देवी᳚ष्षडु-र्वीरु॒रुणः॑ कृणोत॒ विश्वे॑ देवास इ॒ह वी॑रयद्ध्वम् ।

माहा᳚स्महि प्र॒जया॒ मा त॒नूभि॒-र्मार॑धाम द्विष॒ते सो॑मराजन्न् ।

अ॒ग्निर्म॒न्यु-म्प्र॑तिनु॒द-न्पु॒रस्ता॒-दद॑ब्धो गो॒पाः परि॑पाहि न॒स्त्वम् ॥ 31 ॥

प्र॒त्यञ्चो॑ यन्तु नि॒गुतः॒ पुन॒स्ते॑ ऽमैषा᳚-ञ्चि॒त्त-म्प्र॒बुधा॒ विने॑शत् ।

धा॒ता धा॑तृ॒णा-म्भुव॑नस्य॒ यस्पति॑-र्दे॒वग्ं स॑वि॒तार॑मभि माति॒षाह᳚म् ।

इ॒मं-यँ॒ज्ञ म॒श्विनो॒भा बृह॒स्पति॑-र्दे॒वाः पा᳚न्तु॒ यज॑मान-न्न्य॒र्थात् ।

उ॒रु॒व्यचा॑ नो महि॒ष श्शर्म॑यग्ं सद॒स्मिन्. हवे॑ पुरुहू॒तः पु॑रु॒क्षु ।

स नः॑ प्र॒जायै॑ हर्यश्व मृड॒येन्द्र॒ मा नो॑ रीरिषो॒ मा परा॑दाः ॥ 32 ॥

ये न॑ स्स॒पत्ना॒ अप॒ते भ॑वन्त्विन्द्रा॒-ग्निभ्या॒ मव॑ बाधामहे॒ तान् ।

वस॑वो रु॒द्रा आ॑दि॒त्या उ॑परि॒ स्पृशं॑ मो॒ग्रं-चेत्ता॑रमधि रा॒जम॑क्रन्न् ।

अ॒र्वाञ्च॒ मिन्द्र॑ म॒मुतो॑ हवामहे॒ यो गो॒जि-द्ध॑न॒-जिद॑श्व॒-जिद्यः ।

इ॒मन्नो॑ य॒ज्ञं-विँ॑ह॒वे जु॑षस्वा॒स्य कु॑र्मो हरिवो मे॒दिनं॑ त्वा ॥ 33 (14) ॥

21 मृगारः

अ॒ग्ने-र्म॑न्वे प्रथ॒मस्य॒ प्रचे॑तसो॒य-म्पाञ्च॑जन्य-म्ब॒हव॑ स्समि॒न्धते᳚ ।

विश्व॑स्यां-विँ॒शि प्र॑विविशि॒वाग्ं स॑मीमहे॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ।

यस्ये॒द-म्प्रा॒ण-न्नि॑मि॒ष-द्यदेज॑ति॒ यस्य॑ जा॒त-ञ्जन॑मान-ञ्च॒ केव॑लम् ।

स्तौम्य॒ग्नि-न्ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ।

इन्द्र॑स्य मन्ये प्रथ॒मस्य॒ प्रचे॑तसो वृत्र॒घ्न-स्स्तोमा॒ उप॒मा मु॒पागुः॑ ।

यो दा॒शुषः॑ सु॒कृतो॒ हव॒मुप॒ गन्ता॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ॥ 34 ॥

य स्सं॑ग्रा॒म-न्नय॑ति॒ संवँ॒शी यु॒धे यः पु॒ष्टानि॑ सग्ंसृ॒जति॑ त्र॒याणि॑ । स्तौमीन्द्र॑-न्नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः । म॒न्वेवां᳚ मित्रावरुणा॒ तस्य॑ वित्त॒ग्ं॒ सत्यौ॑जसा दृग्ंहणा॒ य-न्नु॒देथे᳚ । या राजा॑नग्ं स॒रथं॑ ँया॒थ उ॑ग्रा॒ ता नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।

यो वा॒ग्ं॒ रथ॑ ऋ॒जुर॑श्मि-स्स॒त्यध॑र्मा॒ मिथु॒-श्चर॑न्त-मुप॒याति॑ दू॒षयन्न्॑ ॥ 35 ॥

स्तौमि॑ मि॒त्रावरु॑णा नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः । वा॒यो-स्स॑वि॒तु-र्वि॒दथा॑नि मन्महे॒ यावा᳚त्म॒न्-वद्बि॑भृ॒तो यौ

च॒ रक्ष॑तः । यौ विश्व॑स्य परि॒भू ब॑भू॒वतु॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।

उप॒श्रेष्ठा॑न आ॒शिषो॑ दे॒वयो॒र्धर्मे॑ अस्थिरन्न् । स्तौमि॑ वा॒युग्ं स॑वि॒तार॑-न्नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।

र॒थीत॑मौ रथी॒ना म॑ह्व ऊ॒तये॒ शुभ॒ङ्गमि॑ष्ठौ सु॒यमे॑-भि॒रश्वैः᳚ ॥ 36 ॥

ययो᳚र्वा-न्देवौ दे॒वेष्व-नि॑शित॒ मोज॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः । यदया॑तं-वँह॒तुग्ं सू॒र्याया᳚-स्त्रिच॒क्रेण॑ स॒ग्ं॒ सद॑मि॒च्छमा॑नौ । स्तौमि॑ दे॒वा व॒श्विनौ॑ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।

म॒रुतां᳚ मन्वे॒ अधि॑नो ब्रुवन्तु॒ प्रेमां-वाँचं॒ ँविश्वा॑मवन्तु॒ विश्वे᳚ ।

आ॒शून्. हु॑वे सु॒यमा॑नू॒तये॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । ति॒ग्ममायु॑धं-वीँडि॒तग्ं सह॑स्वद दि॒व्यग्ं शर्धः॒ पृत॑नासु जि॒ष्णु ॥ 37 ॥

स्तौमि॑ दे॒वा-न्म॒रुतो॑ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । दे॒वाना᳚-म्मन्वे॒ अधि॑ नो ब्रुवन्तु॒ प्रेमां-वाँचं॒ ँविश्वा॑मवन्तु॒ विश्वे᳚ । आ॒शून्. हु॑वे सु॒यमा॑नू॒तये॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । यदि॒द-म्मा॑-ऽभि॒शोच॑ति॒ पौरु॑षेयेण॒ दैव्ये॑न । स्तौमि॒ विश्वा᳚-न्दे॒वा-न्ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः ।

अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति॒रन्विद॑नु मते॒ त्वं-वैँ᳚श्वान॒रो न॑ ऊ॒त्या पृ॒ष्टो दि॒वि ॥ 38 ॥

अनु॑नो॒-ऽध्यानु॑मति-र्य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ मन्यताम् । अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒ वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ । अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑ नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ॥ 38अ ॥

वै॒श्वा॒न॒रो न॑ ऊ॒त्या ऽऽप्रया॑तु परा॒वतः॑ । अ॒ग्निरु॒क्थेन॒ वाह॑सा ।

पृ॒ष्टो दि॒वि पृ॒ष्टो अ॒ग्निः पृ॑थि॒व्या-म्पृ॒ष्टो विश्वा॒ ओष॑धी॒रा-वि॑वेश ।

वै॒श्वा॒न॒र स्सह॑सा पृ॒ष्टो अ॒ग्निस्सनो॒ दिवा॒ सरि॒षः पा॑तु॒ नक्त᳚म् ॥ 38ब् ॥

ये अप्र॑थेता॒ ममि॑तेभि॒ रोजो॑भि॒ र्ये प्र॑ति॒ष्ठे अभ॑वतां॒-वँसू॑नाम् । स्तौमि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मग्ं ह॑सः ।

उर्वी॑ रोदसी॒ वरि॑वः कृणोत॒-ङ्क्षेत्र॑स्य पत्नी॒ अधि॑नो ब्रूयातम् । स्तौमि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मग्ं ह॑सः ।

यत्ते॑ व॒य-म्पु॑रुष॒त्राय॑ वि॒ष्ठा वि॑द्वाग्ं सश्च कृ॒मा कच्च॒ नागः॑ ॥ 39 ॥

कृ॒धी स्व॑स्माग्ं अदि॑ते॒रना॑गा॒ व्येनाग्ं॑सि शिश्रथो॒ विष्व॑गग्ने । यथा॑ ह॒ त-द्व॑सवो गौ॒र्यं॑ चि-त्प॒दिषि॒ता ममु॑ञ्चता यजत्राः ।

ए॒वा त्वम॒स्म-त्प्रमु॑ञ्चा॒ व्यग्ंहः॒ प्राता᳚र्यग्ने प्रत॒रान्न॒ आयुः॑ ॥ 40 (15) ॥

22 सर्पाहुती मन्त्राः

स॒मीची॒ नामा॑सि॒ प्राची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ ऽग्निरधि॑पति रसि॒तो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौनो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधाम्यो-,

-ज॒स्विनी॒ नामा॑सि दक्षि॒णा दिक्तस्या᳚स्त॒ इन्द्रो-ऽधि॑पतिः॒ पृदा॑कुः॒ ,

प्राची॒ नामा॑सि प्र॒तीची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ सोमो-ऽधि॑पति स्स्व॒जो॑ ,

-ऽव॒स्थावा॒ नामा॒-स्युदी॑ची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ वरु॒णो-ऽधि॑पति-स्ति॒रश्च॑ राजि॒,

-रधि॑पत्नी॒ नामा॑सि बृह॒ती दिक्तस्या᳚स्ते॒ बृह॒स्पति॒-रधि॑पति श्श्वि॒त्रो,

व॒शिनी॒ नामा॑सी॒ य-न्दिक्तस्या᳚स्ते य॒मो-ऽधि॑पतिः क॒ल्माष॑ ग्रीवो,

रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒

ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ॥ 41 (16) ॥

23 सर्पाहुती मन्त्राः (अनुषङ्गं)

स॒मीची॒ नामा॑सि॒ प्राची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ ऽग्निरधि॑पति रसि॒तो र॑क्षि॒ता-यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता

ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒

ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ।

ओ॒ज॒स्विनी॒ नामा॑सि दक्षि॒णा दिक्तस्या᳚स्त॒ इन्द्रो-ऽधि॑पतिः॒ पृदा॑कू रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ।

प्राची॒ नामा॑सि प्र॒तीची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ सोमो-ऽधि॑पति स्स्व॒जो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।

अ॒व॒स्थावा॒ नामा॒-स्युदी॑ची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ वरु॒णो-ऽधि॑पति-स्ति॒रश्च॑ राजी रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।

अधि॑पत्नी॒ नामा॑सि बृह॒ती दिक्तस्या᳚स्ते॒ बृह॒स्पति॒-रधि॑पति-श्श्वि॒त्रो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।

व॒शिनी॒ नामा॑सी॒य-न्दिक्तस्या᳚स्ते य॒मो-ऽधि॑पतिः क॒ल्माष॑ ग्रीवो रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒

ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 41आ (16आ) ॥

24 गन्धर्वाहुतीः

हे॒तयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँपु॒रो गृ॒हा अ॒ग्निर्व॒ इष॑व स्सलि॒लो,

नि॑लि॒पा-न्नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वोँ दक्षि॒णा गृ॒हाः पि॒तरो॑ व॒ इष॑व॒ स्सग॑रो,

व॒ज्रिणो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँप॒श्चा-द्गृ॒हा स्स्वप्नो॑ व॒ इष॑वो॒ गह्व॑रो,

-ऽव॒स्थावा॑नो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उत्त॒रा-द्गृ॒हा आपो॑ व॒ इष॑व स्समु॒द्रो-,

-ऽधि॑पतयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उ॒परि॑ गृ॒हा व॒र्॒षं-वँ॒ इष॒वो-ऽव॑स्वान्,

क्र॒व्या नाम॑स्थ॒ पार्थि॑वा॒-स्तेषां᳚-वँ इ॒ह गृ॒हा अन्नं॑ ँव॒ इष॑वो निमि॒षो,

वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒

तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 42 (17) ॥

25 गन्धर्वाहुतीः (अनुषङ्गं)

हे॒तयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँपु॒रो गृ॒हा अ॒ग्निर्व॒ इष॑व-स्सलि॒लो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।

नि॒लि॒पा-न्नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वोँ दक्षि॒णा गृ॒हाः पि॒तरो॑ व॒ इष॑व॒-स्सग॑रो वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।

व॒ज्रिणो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँप॒श्चा-द्गृ॒हा स्स्वप्नो॑ व॒ इष॑वो॒ गह्व॑रो वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।

अ॒व॒स्था वा॑ नो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उत्त॒रा-द्गृ॒हा आपो॑ व॒ इष॑वस्समु॒द्रो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधा॒मि ।

अधि॑पतयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उ॒परि॑ गृ॒हा व॒र्॒षं-वँ॒ इष॒वो-ऽव॑स्वान् वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।

क्र॒व्या नाम॑स्थ॒ पार्थि॑वा॒-स्तेषां᳚-वँ इ॒ह गृ॒हा अन्नं॑ ँव॒ इष॑वो निमि॒षो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 42आ (17आ) ॥

26 अज्यानि मन्त्राः

श॒तायु॑धाय श॒तवी᳚र्याय श॒तोत॑ये ऽभिमाति॒षाहे᳚ । श॒तं-योँ न॑ श्श॒रदो॒ अजी॑ता॒-निन्द्रो॑ नेष॒दति॑ दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ।

ये च॒त्वारः॑ प॒थयो॑ देव॒याना॑ अन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒यन्ति॑ । तेषां॒-योँ अज्या॑नि॒- मजी॑ति-मा॒वहा॒त्तस्मै॑ नो देवाः॒ परि॑दत्ते॒ह सर्वे᳚ । ग्री॒ष्मो हे॑म॒न्त उ॒त नो॑ वस॒न्त श्श॒र-द्व॒र्॒षा स्सु॑वि॒तन्नो॑ अस्तु ।

तेषा॑-मृतू॒नाग्ं श॒तशा॑रदाना-न्निवा॒त ए॑षा॒मभ॑ये स्याम । इ॒दु॒व॒थ्स॒राय॑ परिवथ्स॒राय॑ संवँथ्स॒राय॑ कृणुता बृ॒हन्नमः॑ । तेषां᳚ ँव॒यग्ं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒-ञ्ज्योगजी॑ता॒ अह॑ता स्स्याम ।

भ॒द्रान्न॒-श्श्रेय॒ स्सम॑नैष्ट देवा॒ स्त्वया॑-ऽव॒सेन॒ सम॑शी महित्वा ।

सनो॑मयो॒ भूः पि॑तो॒ आवि॑शस्व॒ शन्तो॒काय॑ त॒नुवे᳚ स्यो॒नः ॥ 43 (18) ॥

भू॒त-म्भव्यं॑ भवि॒ष्य-द्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,

नम॒ ऋ-ख्साम॒-यजु॒-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,

नमो॑ गाय॒त्री त्रि॒ष्टुप् जग॑ती॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,

नमः॑ पृथि॒व्य॑न्तरि॑क्षं॒ द्यौ-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,

नमो॒ ऽग्निर्वा॒यु-स्सूर्यो॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,

नमः॑ प्रा॒णो-व्या॒नो॑-ऽपा॒नो वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,

नमो-ऽन्नं॑ कृ॒षि-र्वृष्टि॒-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,

नमः॑ पि॒ता पु॒त्रः पौत्रो॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,

नमो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒ र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ नमः॑ ॥ 44 (19) ॥

27 अथर्वशीर्षं

(तै. ब्रा. 1.5.8.1-1.5.8.3)

इन्द्रो॑ दधी॒चो अ॒स्तभिः॑ । वृ॒त्राण्य प्र॑तिष्कुतः । ज॒घान॑ नव॒तीर्नव॑ । इ॒च्छन्न-श्व॑स्य॒ यच्छिरः॑ । पर्व॑ते॒ष्वप॑श्रितम् । तद्वि॑दच्छर्य॒णाव॑ति ।

अद्राह॒ गोरम॑न्वत । नाम॒ त्वष्टु॑र-पी॒च्य᳚म् । इ॒त्था च॒न्द्रम॑सो गृ॒हे ।

इन्द्र॒मि-द्गा॒थिनो॑ बृ॒हत् ॥ 45 ॥

इन्द्र॑ म॒र्केभि॑ र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒ ँवाणी॑रनूषत । इन्द्र॒ इद्धर्यो॒ स्सचा᳚ ।

स-म्मि॑श्ल॒ आव॑चो॒ युजा᳚ । इन्द्रो॑ व॒ज्री हि॑र॒ण्ययः॑ । इन्द्रो॑ दी॒र्घाय॒ चक्ष॑से । आसूर्यग्ं॑ रोहय-द्दि॒वि । वि गोभि॒रद्रि॑मैरयत् । इन्द्र॒ वाजे॑षु नो अव । स॒हस्र॑ प्रधनेषु च ॥ 46 ॥

उ॒ग्र उ॒ग्राभि॑-रू॒तिभिः॑ । तमिन्द्रं॑ ँवा जयामसि । म॒हे वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे । स वृषा॑ वृष॒भो-भु॑वत् । इन्द्र॒ स्सदा म॑ने कृ॒तः । ओजि॑ष्ठ॒ स्सबले॑ हि॒तः । द्यु॒म्नी श्लो॒की स सौ॒म्यः॑ । गि॒रा वज्रो॒ न सम्भृ॑तः । सब॑लो॒ अन॑पच्युतः । व॒व॒क्षु रु॒ग्रो अस्तृ॑तः ॥ 47 (20) ॥

28 प्रत्यङ्गिरसः

(तै. ब्रा. 2.4.2.1-2.4.2.4)

चक्षु॑षो हेते॒ मन॑सो हेते । वाचो॑ हेते॒ ब्रह्म॑णो हेते । योमा॑-ऽघा॒यु-र॑भि॒दास॑ति । तम॑ग्ने मे॒न्या-ऽमे॒नि-ङ्कृ॑णु । योमा॒ चक्षु॑षा॒ यो मन॑सा । यो वा॒चा ब्रह्म॑णा-ऽघा॒यु-र॑भि॒दास॑ति । तया᳚-ऽग्ने॒ त्व-म्मे॒न्या । अ॒मुम॑ मे॒नि-ङ्कृ॑णु । य-त्किञ्चा॒सौ मन॑सा॒ यच्च॑ वा॒चा । य॒ज्ञै-र्जु॒होति॒ यजु॑षा ह॒विर्भिः॑ ॥ 48 ॥

त-न्मृ॒त्यु-र्निर्-ऋ॑त्या संविँदा॒नः । पु॒रा दि॒ष्टा दाहु॑ती रस्यहन्तु ।

या॒तु॒ धाना॒ निर्-ऋ॑ति॒ रादु॒रक्षः॑ । ते अ॑स्यघ्नं॒ त्वनृ॑तेन स॒त्यम् ।

इन्द्र॑षिता॒ आज्य॑मस्य मथ्नन्तु । मात-थ्समृ॑द्धि॒ यद॒सौ क॒रोति॑ ।

हन्मि॑ते॒-ऽह-ङ्कृ॒तग्ं ह॒विः । यो मे॑ घो॒रमची॑ कृतः ।

अपा᳚ञ्चौ त उ॒भौ बा॒हू । अप॑नह्याम्या॒स्य᳚म् ॥ 49 ॥

अप॑नह्यामिते बा॒हू । अप॑ नह्याम्या॒स्य᳚म् । अ॒ग्ने-र्दे॒वस्य॒ ब्रह्म॑णा । सर्वं॑ ते ऽवधिष्-ङ्कृ॒तम् । पु॒रा-ऽमुष्य॑ वष-ट्का॒रात् । य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ नस्कृधि । स्वि॑ष्ट-म॒स्माकं॑ भूयात् । मा-ऽस्मा-न्प्राप॒न्नरा॑तयः । अन्ति॑दू॒रे स॒तो अ॑ग्ने । भ्रातृ॑व्यस्या भि॒दास॑तः । व॒ष॒-ट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण । कृ॒त्याग्ं ह॑न्मि कृ॒ताम॒हम् । यो मा॒ नक्तं॒ दिवा॑ सा॒यम् । प्रा॒त-श्चाह्नो॑ नि॒पीय॑ति । अ॒द्या-तमि॑न्द्र॒ वज्रे॑ण । भ्रातृ॑व्य-म्पादयामसि ॥ 50 (21) ॥

(तै. ब्रा. 2.5.1.1-2.5.1.3)

प्रा॒णो र॑क्षति॒ विश्व॒मेज॑त् । इर्यो॑ भू॒त्वा ब॑हु॒धा ब॒हूनि॑ । स इ-थ्सर्वं॒ ँव्या॑नशे । यो दे॒वो दे॒वेषु॑ वि॒भूर॒न्तः ।

आवृ॑दू॒दा-त्क्षेत्रिय॑द्ध्व॒ग-द्वृषा᳚ । तमि-त्प्रा॒ण-म्मन॒सोप॑ शिक्षत ।

अग्रं॑ दे॒वाना॑-मि॒दम॑त्तु नो ह॒विः । मन॑स॒श्चि-त्ते॒दम् । भू॒त-म्भव्यं॑ च गुप्यते । तद्धि दे॒वेष्व॑-ग्रि॒यम् ॥ 51 ॥

आन॑ एतु पुरश्च॒रम् । स॒ह दे॒वै-रि॒मग्ं हव᳚म् । मन॒-श्श्रेय॑सि श्रेयसि । कर्म॑न्. य॒ज्ञप॑तिं॒ दध॑त् । जु॒षतां᳚ मे॒ वागि॒दग्ं ह॒विः । वि॒रा-ड्दे॒वी पु॒रोहि॑ता । ह॒व्य॒वाडन॑-पायिनी । यया॑ रू॒पाणि॑ बहु॒धा वद॑न्ति । पेशाग्ं॑सि दे॒वाः प॑र॒मे ज॒नित्रे᳚ । सा नो॑ वि॒राडन॑प स्फुरन्ती ॥ 52 ॥

वाग्दे॒वी जु॑षता मि॒दग्ं ह॒विः । चक्षु॑-र्दे॒वानां॒ ज्योति॑र॒मृते॒ न्य॑क्तम् ।

अ॒स्य वि॒ज्ञाना॑य बहु॒धा निधी॑यते । तस्य॑ सु॒म्न-म॑शीमहि । मा नो॑ हासी-द्विचक्ष॒णम् । आयु॒रिन्नः॒ प्रती᳚र्यताम् । अन॑न्धा॒-श्चक्षु॑षा व॒यम् । जी॒वा ज्योति॑-रशीमहि । सुव॒-र्ज्योति॑-रु॒तामृतं᳚ । श्रोत्रे॑ण भ॒द्र मु॒त-शृ॑ण्वन्ति स॒त्यम् । श्रोत्रे॑ण॒ वाचं॑ बहु॒धोद्यमा॑नाम् । श्रोत्रे॑ण॒ मोद॑श्च॒ मह॑श्च श्रूयते ।

श्रोत्रे॑ण॒ सर्वा॒ दिश॒ आशृ॑णोमि । येन॒ प्राच्या॑ उ॒त द॑क्षि॒णा । प॒तीच्यै॑ दि॒श-श्शृ॒ण्वन्त्यु॑त्त॒रात् । तदिच्छ्रोत्रं॑ बहु॒धोद्यमा॑नम् ।

अ॒रान्न ने॒मिः परि॒सर्वं॑ बभूव ॥ 53 (22) ॥

(तै. ब्रा. 2.7.7.1-2.7.7.7)

सि॒ग्ं॒हे व्या॒घ्र उ॒त या पृदा॑कौ । त्विषि॑-र॒ग्नौ ब्रा᳚ह्म॒णे सूर्ये॒या ।

इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । या रा॑ज॒न्ये॑ दुन्दु॒-भावाय॑तायाम् । अश्व॑स्य॒ क्रन्द्ये॒ पुरु॑षस्य मा॒यौ । इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । या ह॒स्तिनि॑ द्वी॒पिनि॒ या हिर॑ण्ये । त्विषि॒-रश्वे॑षु॒ पुरु॑षेषु॒ गोषु॑ ॥ 54 ॥

इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । रथे॑ अ॒क्षेषु॑ वृष॒भस्य॒ वाजे᳚ । वाते॑ प॒र्जन्ये॒ वरु॑णस्य॒ शुष्मे᳚ । इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । राड॑सि वि॒राड॑सि । स॒म्राड॑सि स्व॒राड॑सि । इन्द्रा॑य त्वा॒ तेज॑स्वते॒ तेज॑स्वन्तग्ग् श्रीणामि । इन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स्वत॒ ओज॑स्वन्तग्ग् श्रीणामि ॥ 55 ॥

इन्द्रा॑य त्वा॒ पय॑स्वते॒ पय॑स्वन्तग्ग् श्रीणामि । इन्द्रा॑य॒ त्वा-ऽऽयु॑ष्मत॒ आयु॑ष्मन्तग्ग् श्रीणामि । तेजो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । तेज॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । तेज॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । तेज॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । तेज॑सा॒ स-म्पि॑पृग्धिमा । ओजो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि ॥ 56 ॥

ओज॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । ओज॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । ओज॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । ओज॑सा॒ सम्पि॑पृग्धि मा । पयो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । पय॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । पय॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । पय॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । पय॑सा॒ सम्पि॑पृग्धि मा ॥ 57 ॥

आयु॑रसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । आयु॑ष्मदस्तु मे॒ मुख᳚म् । आयु॑ष्म॒च्छिरो॑ अस्तु मे । आयु॑ष्मान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । आयु॑षा॒ सम्पि॑पृग्धि मा । इ॒म म॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृधि । प्रि॒यग्ं रेतो॑ वरुण सोम राजन्न् । मा॒ ते वा᳚स्मा अदिते॒ शर्म॑ यच्छ । विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒-र्यथा-ऽस॑त् ॥ 58 ॥

आयु॑रसि वि॒श्वायु॑रसि । स॒र्वायु॑रसि॒ सर्व॒मायु॑रसि । यतो॒ वातो॒ मनो॑जवाः । यतः॒, क्षर॑न्ति॒ सिन्ध॑वः । तासां᳚ त्वा॒ सर्वा॑साग्ं रु॒चा । अ॒भिषि॑ञ्चामि॒ वर्च॑सा । स॒मु॒द्र इ॑वासि ग॒ह्मना᳚ । सोम॑ इवा॒स्यदा᳚भ्यः । अ॒ग्निरि॑व वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । सूर्य॑ इव॒ ज्योति॑षा वि॒भूः ॥ 59 ॥

अ॒पां-योँ द्रव॑णे॒ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । तेज॑से ब्रह्मवर्च॒साय॑ गृह्णामि । अ॒पां-यँ ऊ॒र्मौ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । ओज॑से वी॒र्या॑य गृह्णामि । अ॒पां-योँ म॑द्ध्य॒तो रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । पुष्टै᳚ प्र॒जन॑नाय गृह्णामि । अ॒पां-योँ य॒ज्ञियो॒ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । आयु॑षे दीर्घायु॒त्वाय॑ गृह्णामि ॥ 60 (23) ॥

29 अन्न सूक्तं

(तै. ब्रा. 2.8.8.1-2.8.8.4)

अ॒हम॑स्मि प्रथम॒जा ऋ॒तस्य॑ । पूर्वं॑ दे॒वेभ्यो॑ अ॒मृत॑स्य॒ नाभिः॑ ।

यो मा॒ ददा॑ति॒ स इ दे॒व मा वाः᳚ । अ॒हमन्न॒ मन्न॑ म॒दन्त॑मद्मि । पूर्व॑-म॒ग्नेरपि॑ दह॒त्यन्नं᳚ । य॒त्तौ हा॑साते अहमुत्त॒रेषु॑ । व्यात्त॑मस्य प॒शव॑-स्सु॒जम्भ᳚म् । पश्य॑न्ति॒ धीराः॒ प्रच॑रन्ति॒ पाकाः᳚ ।

जहा᳚म्य॒न्य-न्न ज॑हाम्य॒न्यम् । अ॒हमन्नं॒ ँवश॒मिच्च॑रामि ॥ 61 ॥

स॒मा॒नमर्थं॒ पर्ये॑मि भु॒ञ्जत् । को मा मन्नं॑ मनु॒ष्यो॑ दयेत ।

परा॑के॒ अन्नं॒ निहि॑तं-लोँ॒क ए॒तत् । विश्वै᳚-र्दे॒वैः पि॒तृभि॑-र्गु॒प्तमन्न᳚म् ।

यद॒द्यते॑ लु॒प्यते॒ य-त्प॑रो॒प्यते᳚ । श॒त॒-त॒मीसा त॒नूर्मे॑ बभूव ।

म॒हान्तौ॑ च॒रू स॑कृ-द्दु॒ग्धेन॑ पप्रौ । दिव॑ञ्च॒ पृश्ञि॑ पृथि॒वी-ञ्च॑ सा॒कम् ।

तथ्सं॒-पिब॑न्तो॒ नमि॑नन्ति वे॒धसः॑ । नैतद्भूयो॒ भव॑ति॒ नो कनी॑यः ॥ 62 ॥

अन्नं॑ प्रा॒णमन्न॑ मपा॒न-मा॑हुः । अन्नं॑ मृ॒त्यु-न्तमु॑ जी॒वातु॑ माहुः ।

अन्नं॑ ब्र॒ह्माणो॑ ज॒रसं॑ ँवदन्ति । अन्न॑माहुः प्र॒जन॑न-म्प्र॒जाना᳚म् ।

मोघ॒-मन्नं॑ ँविन्दते॒ अप्र॑चेताः । स॒त्य-म्ब्र॑वीमि व॒ध इथ्स तस्य॑ ।

नार्य॒मणं॒ पुष्य॑ति॒ नो सखा॑यम् । केव॑लाघो भवति केवला॒दी ।

अ॒ह-म्मे॒घ स्स्त॒नय॒न् वर्ष॑न्नस्मि । माम॑दन्त्य॒-हम॑द्म्य॒न्यान् ॥ अ॒हग्ं सद॒मृतो॑ भवामि । मदा॑दि॒त्या अधि॒ सर्वे॑ तपन्ति ॥ 63 ॥

30 वा-ख्सूक्तं

(तै. ब्रा. 2.8.8.4)

दे॒वीं-वाँच॑म जनयन्त॒ य-द्वाग्वद॑न्ति ॥ 64 ॥

दे॒वीं-वाँच॑मजनयन्त दे॒वाः । तां-विँ॒श्वरू॑पाः प॒शवो॑ वदन्ति । सा नो॑ म॒न्द्रेष॒ मूर्जं॒ दुहा॑ना । धे॒नुर्वाग॒स्मा-नुप॒सुष्टु॒तैतु॑ ॥ 64अ ॥

य-द्वाग्वद॑न्त्य विचेत॒नानि॑ । राष्ट्री॑ दे॒वाना᳚-न्निष॒साद॑ म॒न्द्रा । चत॑स्र॒ ऊर्जं॑ दुदुहे॒ पयाग्ं॑सि । क्व॑स्वि दस्याः पर॒म-ञ्ज॑गाम ॥ 64ब् ॥

(तै. ब्रा. 2.8.8.4-2.8.8.5)

अ॒न॒न्ता-मन्ता॒दधि॒ निर्मि॑ता-म्म॒हीम् । यस्यां᳚ दे॒वा अ॑दधु॒-र्भोज॑नानि । एका᳚क्षरा-न्द्वि॒पदा॒ग्ं॒ षट्प॑दाञ्च । वाच॑-न्दे॒वा उप॑जीवन्ति॒ विश्वे᳚ । वाच॑-न्दे॒वा उप॑जीवन्ति॒ विश्वे᳚ । वाच॑-ङ्गन्ध॒र्वाः प॒शवो॑ मनु॒ष्याः᳚ । वा॒चीमा विश्वा॒ भुव॑ना॒-न्यर्पि॑ता । सा नो॒ हवं॑ जुषता॒-मिन्द्र॑ पत्नी ।

वाग॒क्षरं॑ प्रथम॒जा ऋ॒तस्य॑ । वेदा॑ना-म्मा॒ता-ऽमृत॑स्य॒ नाभिः॑ ॥ 65 ॥

सा नो॑ जुषा॒णोप॑ य॒ज्ञ मागा᳚त् । अव॑न्ती दे॒वी सु॒हवा॑ मे अस्तु । या मृष॑यो मन्त्र॒ कृतो॑ मनी॒षिणः॑ । अ॒न्वैच्छ॑-न्दे॒वा-स्तप॑सा॒ श्रमे॑ण । ता-न्दे॒वीं-वाँचग्ं॑ ह॒विषा॑ यजामहे । सा नो॑ दधातु सुकृ॒तस्य॑ लो॒के ।

च॒त्वारि॒ वा-क्परि॑मिता प॒दानि॑ । तानि॑ विदु-र्ब्राह्म॒णा ये म॑नी॒षिणः॑ । गुहा॒ त्रीणि॒ निहि॑ता॒ नेङ्ग॑यन्ति । तु॒रीयं॑ ँवा॒चो म॑नु॒ष्या॑ वदन्ति ॥ 66 ॥

31 श्रद्धा सूक्तं

(तै. ब्रा. 2.8.8.5-2.8.8.8)

श्र॒द्धया॒-ऽग्नि स्समि॑ध्यते । श्र॒द्धया॑ विन्दते ह॒विः । श्र॒द्धा-म्भग॑स्य मू॒र्धनि॑ । वच॒सा वे॑दयामसि । प्रि॒यग्ग् श्र॑द्धे॒ दद॑तः । प्रि॒यग्ग् श्र॑द्धे॒ दिदा॑सतः । प्रि॒य-म्भो॒जेषु॒ यज्व॑सु । इ॒द-म्म॑ उदि॒त-ङ्कृ॑धि । यथा॑ दे॒वा असु॑रेषु । श्र॒द्धा मु॒ग्रेषु॑ चक्रि॒रे ॥ 67 ॥

ए॒व-म्भो॒जेषु॒ यज्व॑सु । अ॒स्माक॑-मुदि॒त-ङ्कृ॑धि । श्र॒द्धा-न्दे॑वा॒ यज॑मानाः । वा॒यु-गो॑पा॒ उपा॑सते । श्र॒द्धाग्ं हृ॑द॒य्य॑या-ऽऽकू᳚त्या । श्र॒द्धया॑ हूयते ह॒विः ।

श्र॒द्धा-म्प्रा॒तर्-ह॑वामहे । श्र॒द्धा-म्म॒द्ध्यन्दि॑नं॒ परि॑ । श्र॒द्धाग्ं सूर्य॑स्य नि॒म्रुचि॑ । श्रद्धे॒ श्रद्धा॑पये॒ हमा᳚ ॥ 68 ॥

श्र॒द्धा दे॒वान-धि॑वस्ते । श्र॒द्धा विश्व॑ मि॒द-ञ्जग॑त् । श्र॒द्धा-ङ्काम॑स्य मा॒तर᳚म् । ह॒विषा॑ वर्धयामसि ॥ 69अ ॥

32 ब्रह्म सूक्तं

(तै. ब्रा. 2.8.8.10-2.8.8.11)

ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता᳚त् । विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।

स बु॒द्ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठाः । स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ॥ पि॒ता-वि॒राजा॑ मृष॒भो-र॑यी॒णाम् । अ॒न्तरि॑क्षं-विँ॒श्वरू॑प॒ आवि॑वेश ॥ 69ब् ॥

तम॒र्कैर॒भ्य॑र्च्चन्ति व॒थ्सम् । ब्रह्म॒ सन्त॒-म्ब्रह्म॑णा व॒र्धय॑न्तः ॥ ब्रह्म॑ दे॒वान॑जनयत् । ब्रह्म॒ विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् ॥

ब्रह्म॑णः, क्ष॒त्र-न्निर्मि॑तम् । ब्रह्म॑ ब्राह्म॒ण आ॒त्मना᳚ ॥ अ॒न्तर॑स्मि-न्नि॒मे लो॒काः । अ॒न्त र्विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् । ब्रह्मै॒व भू॒ताना॒-ञ्ज्येष्ठ᳚म् । तेन॒ को॑-ऽर्हति॒ स्पर्धि॑तुम् ॥ 70 ॥

ब्रह्मं॑ दे॒वा-स्त्रय॑स्त्रिग्ंशत् । ब्रह्म॑-न्निन्द्र प्रजाप॒ती । ब्रह्म॑नःअ॒ विश्वा॑ भू॒तानि॑ । ना॒वी वा॒न्त-स्स॒माहि॑ता ॥ चत॑स्र॒ आशाः॒ प्रच॑रन्त्व॒-ग्नयः॑ । इ॒मन्नो॑ य॒ज्ञन्न॑यतु प्रजा॒नन्न् ।

घृ॒त-म्पिन्व॑न्न॒ जरग्ं॑ सु॒वीर᳚म् । ब्रह्म॑ स॒मि-द्भ॑व॒त्याहु॑तीनाम् ॥ 71 ॥

33 गो सूक्तं

(तै. ब्रा. 2.8.8.11)

आगावो॑ अग्मन्नु॒त भ॒द्र-म॑क्रन्न् । सीद॑न्तु गो॒ष्ठे-र॒णय॑न्त्व॒स्मे ॥ प्र॒जाव॑तीः पुरु॒ रूपा॑ इ॒ह स्युः । इन्द्रा॑य पू॒र्वी रु॒षसो॒ दुहा॑नाः । इन्द्रो॒ यज्व॑ने पृण॒ते च॑ शिक्षति । उपेद्द॑दाति॒ न स्व-म्मु॑षायति । भूयो॑ भूयो र॒यिमिद॑स्य व॒र्धयन्न्॑ । अभि॑न्ने खि॒ल्ले निद॑धाति देव॒युम् ।

न ता न॑शन्ति॒ न ता अर्वा᳚ ॥ 72 ॥

न ता न॑शन्ति॒ नद॑भाति॒ तस्क॑रः । नैना॑ अमि॒त्रो व्यथि॒रा द॑धर्षति ।

दे॒वाग्श्च॒ याभि॒-र्यज॑ते॒ ददा॑ति च । ज्योगित्ताभि॑ स्सचते॒ गोप॑ति स्स॒ह ॥ 72अ ॥

न ता अर्वा॑ रे॒णु क॑काटो अश्नुते । न सग्ग्॑ स्कृत॒त्र-मुप॑यन्ति॒ ता अ॒भि ।

उ॒रु॒गा॒यम॑भय॒-न्तस्य॒ ता अनु॑ । गावो॒ मर्त्य॑स्य॒ विच॑रन्ति॒ यज्व॑नः ॥ 72ब् ॥

(तै. ब्रा. 2.8.8.12)

गावो॒ भगो॒ गाव॒ इन्द्रो॑ मे अच्छात् । गाव॒ स्सोम॑स्य प्रथ॒मस्य॑ भ॒क्षः ।

इ॒मा या गाव॒-स्सज॑नास॒ इन्द्रः॑ । इ॒च्छामी-द्धृ॒दा मन॑सा-चि॒दिन्द्र᳚म् ।

यू॒य-ङ्गा॑वो मेदयथा कृ॒शञ्चि॑त् । अ॒श्ली॒ल-ञ्चि॑-त्कृणुथा सु॒प्रती॑कम् ॥ 73 ॥

भ॒द्र-ङ्गृ॒ह-ङ्कृ॑णुथ भद्र वाचः । बृ॒हद्वो॒ वय॑ उच्यते स॒भासु॑ । प्र॒जाव॑ती स्सू॒यव॑सग्ं-रि॒शन्तीः᳚ । शु॒द्धा अ॒प स्सु॑प्रपा॒णे पिब॑न्तीः ।

माव॑ स्ते॒न ई॑शत॒ माघशग्ं॑सः । परि॑वो हे॒ती रु॒द्रस्य॑ वृञ्ज्यात् । उपे॒द-मु॑प॒-पर्च॑नम् । आ॒सु गोषूप॑ पृच्यताम् । उप॑र्ष॒भस्य॒ रेत॑सि । उपे᳚न्द्र॒ तव॑ वी॒र्ये᳚ ॥ 74 (24) ॥

34 सूर्या चन्द्रमसा सूक्तं

(तै. ब्रा. 2.8.9.1)

ता सू᳚र्या चन्द्र॒मसा॑ विश्व॒-भृत्त॑मा म॒हत् । तेजो॒ वसु॑मद्राजतो दि॒वि । सामा᳚त्माना चरत स्साम-चा॒रिणा᳚ । ययो᳚र्व्र॒त-न्नम॒मे जातु॑ दे॒वयोः᳚ । उ॒भावन्तौ॒ परि॑यात॒ अर्म्या᳚ । दि॒वो न र॒श्मीग् स्त॑नु॒तो-व्य॑र्ण॒वे । उ॒भा भु॑व॒न्ती भुव॑ना क॒विक्र॑तू । सूर्या॒ न च॒न्द्रा च॑रतो ह॒ताम॑ती । पती᳚द्यु॒म-द्वि॑श्व॒-विदा॑ उ॒भा दि॒वः । सूर्या॑ उ॒भा च॒न्द्रम॑सा विचक्ष॒णा ॥ 75 ॥

वि॒श्ववा॑रा वरिवो॒ भा वरे᳚ण्या । ता नो॑-ऽवत-म्मति॒मन्ता॒ महि॑व्रता । वि॒श्व॒वप॑री प्र॒तर॑णा तर॒न्ता । सु॒व॒र्विदा॑ दृ॒शये॒ भूरि॑ रश्मी । सूर्या॒ हि च॒न्द्रा वसु॑त्वे॒ष-द॑र्शता । म॒न॒स्विनो॒ ऽभानु॑चर॒तोनु॒-सन्दिव᳚म् । अ॒स्य श्रवो॑ न॒द्य॑ स्स॒प्त बि॑भ्रति । द्यावा॒ क्षामा॑ पृथि॒वी द॑र्श॒तं-वँपुः॑ । अ॒स्मे सू᳚र्या चन्द्र॒मसा॑-ऽभि॒चक्षे᳚ । श्र॒द्धेक-मि॑न्द्र चरतो विचर्तु॒रम् ॥ 76 ॥

पू॒र्वा॒प॒र-ञ्च॑रतो मा॒य यै॒तौ । शिशू॒ क्रीड॑न्तौ॒ परि॑यातो अध्व॒रम् । विश्वा᳚न्य॒न्यो भुव॑ना ऽभि॒चष्टे᳚ । ऋ॒तून॒न्यो वि॒दध॑ज्जायते॒ पुनः॑ । हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासा॒ग्ं॒ राजा᳚ । यासां᳚ दे॒वा श्शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यत । आपो॑ भ॒द्रा आदित्प॑श्यामि ॥ 77 ॥

हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासु॑ जा॒तः क॒श्यपो॒ यास्विन्द्रः॑ । अ॒ग्निं-याँ गर्भं॑ दधि॒रे विरू॑पा॒स्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥

यासा॒ग्ं॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मध्ये॑ सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्यं॒ जना॑नाम् ।

म॒धु॒श्चुत॒-श्शुच॑यो॒ याः पा॑व॒कास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ 77अ ॥

यासां᳚ दे॒वा दि॒वि कृ॒ण्वन्ति॑ भ॒क्षय्या अ॒न्तरि॑क्षे बहु॒धा भव॑न्ति ।

याः पृ॑थि॒वी-म्पय॑सो॒न्दन्ति॑ शु॒क्रास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥

शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यताप श्शि॒वया॑ त॒नुवोप॑ स्पृशत॒ त्वच॑-म्मे ।

सर्वाग्ं॑ अ॒ग्नीग्ं र॑फ्सु॒षदो॑ हुवे वो॒ मयि॒ वर्चो॒ बल॒मोजो॒ निध॑त्त ॥ 77ब् ॥

आपो॑ भ॒द्रा घृ॒तमिदाप॑ आसुर॒ग्नी-षोमौ॑ बिभ्र॒त्याप॒ इत्ताः । ती॒व्रो रसो॑ मधु॒पृचा॑-मरङ्ग॒म आ मा᳚ प्रा॒णेन॑ स॒ह वर्च॑सा गन्न् ।

आदित्प॑श्या म्यु॒तवा॑ शृणो॒म्यामा॒ घोषो॑ गच्छति॒ वान्न॑ आसाम् । मन्ये॑ भेजा॒नो अ॒मृत॑स्य॒ तर्हि॒ हिर॑ण्यवर्णा॒ अतृ॑पं-यँ॒दा वः॑ ॥ 77च् ॥

35 नासदासीय सूक्तं

(तै. ब्रा. 2.8.9.3-2.8.9.7)

नास॑दासी॒न्नो सदा॑सीत्त॒दानी᳚म् । नासी॒द्रजो॒ नो व्यो॑मा-प॒रोयत् । किमा व॑रीवः॒ कुह॒कस्य॒ शर्मन्न्॑ । अभंः॒ किमा॑सी॒-द्गह॑न-ङ्गभी॒रम् ॥ 78 ॥

न मृ॒त्यु-र॒मृत॒-न्तर्हि॒ न । रात्रि॑या॒ अह्न॑ आसी-त्प्रके॒तः । आनी॑द वा॒तग्ग् स्व॒धया॒ तदेक᳚म् । तस्मा᳚द्धा॒न्य-न्न प॒रः किञ्च॒नास॑ ।

तम॑ आसी॒-त्तम॑सा गू॒ढमग्रे᳚ प्रके॒तम् । स॒लि॒लग्ं सर्व॑ मा इ॒दम् । तु॒च्छे ना॒भ्वपि॑हितं॒ ँयदासी᳚त् । तम॑स॒स् तन्म॑हि॒ना जा॑य॒तैक᳚म् ।

काम॒स्तदग्रे॒ सम॑वर्त॒ताधि॑ । मन॑सो॒ रेतः॑ प्रथ॒मं-यँदासी᳚त् ॥ 79 ॥

स॒ तो बन्धु॒मस॑ति॒ निर॑विन्दन्न् । हृ॒दि-प्र॒तीष्या॑ क॒वयो॑ मनी॒षा ।

ति॒र॒श्चीनो॒ वित॑तो र॒श्मि-रे॑षाम् । अ॒धस्वि॑दा॒सी(3) दु॒परि॑स्विदासी(3)त् ।

रे॒तो॒धा आ॑स-न्महि॒मान॑ आसन्न् । स्व॒धा अ॒वस्ता॒-त्प्रय॑तिः प॒रस्ता᳚त् ।

को अ॒द्धा वे॑द॒क इ॒ह प्रवो॑चत् । कुत॒ आजा॑ता॒ कुत॑ इ॒यं-विँसृ॑ष्टिः ।

अ॒र्वाग् दे॒वा अ॒स्य वि॒सर्ज॑नाय । अथा॒ को वे॑द॒ यत॑ आ ब॒भूव॑ ॥ 80 ॥

इ॒यं-विँसृ॑ष्टि॒-र्यत॑ आब॒भूव॑ । यदि॑ वा द॒धे यदि॑ वा॒ न ।

यो अ॒स्याद्ध्य॑क्षः पर॒मे व्यो॑मन्न् । सो अ॒ङ्गवे॑द॒ यदि॑ वा॒ न वेद॑ ।

किग्ग्स्वि॒द्वनं॒ क उ॒स वृ॒क्ष आ॑सीत् । यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः ।

मनी॑षिणो॒ मन॑सा पृ॒च्छतेदु॒तत् । यद॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्भुव॑नानि धा॒रयन्न्॑ । ब्रह्म॒वनं॒ ब्रह्म॒ स वृ॒क्ष आ॑सीत् । यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः ॥ मनी॑षिणो॒ मन॑सा॒ विब्र॑वीमि वः । ब्रह्मा॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्भुव॑नानि धा॒रयन्न्॑ ॥ 81 ॥

36 भाग्य सूक्तं

(तै. ब्रा. 2.8.9.7-2.8.9.9)

प्रा॒तर॒ग्नि-म्प्रा॒तरिन्द्रग्ं॑ हवामहे । प्रा॒त-र्मि॒त्रा वरु॑णा प्रा॒तर॒श्विना᳚ ।

प्रा॒त-र्भगं॑ पू॒षणं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति᳚म् । प्रा॒तस्सोम॑ मु॒त रु॒द्रग्ं हु॑वेम ॥ प्र॒त॒र्जितं॒ भग॑मु॒ग्रग्ं हु॑वेम । व॒य-म्पु॒त्रमदि॑ते॒र्यो वि॑ध॒र्ता । आ॒ध्रश्चि॒द्य-म्मन्य॑मान-स्तु॒रश्चि॑त् । राजा॑ चि॒द्य-म्भगं॑ भ॒क्षीत्याह॑ ॥ 82 ॥

भग॒प्रणे॑त॒-र्भग॒सत्य॑राधः । भगे॒मा-न्धिय॒मुद॑व॒ दद॑न्नः । भग॒प्रणो॑ जनय॒ गोभि॒रश्वैः᳚ । भग॒ प्रनृभि॑-र्नृ॒वन्त॑स्स्याम ॥ उ॒तेदानीं॒ भग॑वन्तस्स्याम । उ॒त प्रपि॒त्व उ॒त मद्ध्ये॒ अह्ना᳚म् । उ॒तोदि॑ता मघव॒न्-थ्सूर्य॑स्य । व॒य-न्दे॒वानाग्ं॑ सुम॒तौ स्या॑म ॥ भग॑ ए॒व भग॑वाग्ं अस्तु देवाः । तेन॑ व॒य-म्भग॑वन्त स्स्याम ॥ 83 ॥

तन्त्वा॑ भग॒ सर्व॒ इज्जो॑हवीमि । सनो॑ भग पुर ए॒ता भ॑वे॒ह ॥ सम॑ध्व॒रा-यो॒षसो॑-ऽनमन्त । द॒धि॒क्रावे॑व॒ शुच॑ये प॒दाय॑ । अ॒र्वा॒ची॒नं-वँ॑सु॒विदं॒ भग॑न्नः । रथ॑मि॒वाश्वा॑ वा॒जिन॒ आव॑हन्तु ॥ अश्वा॑वती॒-र्गोम॑ती-र्न उ॒षासः॑ । वी॒रव॑ती॒-स्सद॑मुच्छन्तु भ॒द्राः । घृ॒त-न्दुहा॑ना वि॒श्वतः॒ प्रपी॑नाः । यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑नः ॥ 84 (25) ॥

37 नक्षत्र सूक्तं

(तै. ब्रा. 3.1.1.1-3.1.3.3)

37.1 नक्षत्रं - कृत्तिका देवता - अग्निः

अ॒ग्निर्नः॑ पातु॒ कृत्ति॑काः । नक्ष॑त्र-न्दे॒वमि॑न्द्रि॒यम् । इ॒दमा॑सांविँचक्ष॒णम् । ह॒विरा॒सन् जु॑होतन । यस्य॒ भान्ति॑ र॒श्मयो॒ यस्य॑ के॒तवः॑ । यस्ये॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ सर्वा᳚ । स कृत्ति॑का भिर॒भि-सं॒वँसा॑नः । अ॒ग्निर्नो॑ दे॒वस्सु॑वि॒ते द॑धातु ॥ 1 ॥

37.2 नक्षत्रं - रोहिणी देवता - प्रजापतिः

प्र॒जाप॑ते रोहि॒णी वे॑तु॒ पत्नी᳚ । वि॒श्वरू॑पा बृह॒ती चि॒त्रभा॑नुः ॥ 85 ॥

सा नो॑ य॒ज्ञस्य॑ सुवि॒ते द॑धातु । यथा॒ जीवे॑म श॒रद॒स्सवी॑राः । रो॒हि॒णी दे॒व्युद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । विश्वा॑ रू॒पाणि॑ प्रति॒मोद॑माना । प्र॒जाप॑तिग्ं ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्ती । प्रि॒या दे॒वाना॒-मुप॑यातु य॒ज्ञम् ॥ 2 ॥

37.3 नक्षत्रं - मृगशीर्षः देवता - सोमः

सोमो॒ राजा॑ मृगशी॒र॒.षेण॒ आगन्न्॑ । शि॒व-न्नक्ष॑त्र-म्प्रि॒यम॑स्य॒ धाम॑ । आ॒प्याय॑मानो बहु॒धा जने॑षु । रेतः॑ प्र॒जां-यँज॑माने दधातु ॥ 86 ॥

यत्ते॒ नक्ष॑त्र-म्मृगशी॒र्॒षमस्ति॑ । प्रि॒यग्ं रा॑ज-न्प्रि॒यत॑म-म्प्रि॒याणा᳚म् । तस्मै॑ ते सोम ह॒विषा॑ विधेम । शन्न॑ एधि द्वि॒पदे॒ शञ्चतु॑ष्पदे ॥ 3 ॥

37.4 नक्षत्रं - आर्द्रा देवता - रुद्रः

आ॒र्द्रया॑ रु॒द्रः प्रथ॑मा न एति । श्रेष्ठो॑ दे॒वानां॒ पति॑रघ्नि॒याना᳚म् । नक्ष॑त्रमस्य ह॒विषा॑ विधेम । मा नः॑ प्र॒जाग्ं री॑रिष॒-न्मोत वी॒रान् । हे॒ती रु॒द्रस्य॒ परि॑णो वृणक्तु । आ॒र्द्रा नक्ष॑त्र-ञ्जुषताग्ं ह॒विर्नः॑ ॥ 87 ॥

प्र॒मु॒ञ्चमा॑नौ दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ । अपा॒घशग्ं॑ सन्नु-दता॒मरा॑तिम् ॥ 4 ॥

37.5 नक्षत्रं - पुनर्वसु देवता - अदितिः

पुन॑र्नो दे॒व्यदि॑ति-स्स्पृणोतु । पुन॑र्वसू नः॒ पुन॒रेतां᳚-यँ॒ज्ञम् । पुन॑र्नो दे॒वा अ॒भिय॑न्तु॒ सर्वे᳚ । पुनः॑ पुनर्वो ह॒विषा॑ यजामः । ए॒वा न दे॒व्यदि॑तिरन॒र्वा । विश्व॑स्य भ॒र्त्री जग॑तः प्रति॒ष्ठा । पुन॑र्वसू ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्ती । प्रि॒य-न्दे॒वाना॒-मप्ये॑तु॒ पाथः॑ ॥ 5 (88) ॥

37.6 नक्षत्रं - पुष्यः देवता - बृहस्पतिः

बृह॒स्पतिः॑ प्रथ॒मञ्जाय॑मानः । ति॒ष्य॑-न्नक्ष॑त्रम॒भि सम्ब॑भूव । श्रेष्ठो॑ दे॒वानां॒ पृत॑नासु जि॒ष्णुः । दि॒शो नु॒ सर्वा॒ अभ॑यन्नो अस्तु । ति॒ष्यः॑ पु॒रस्ता॑दु॒त म॑ध्य॒तो नः॑ । बृह॒स्पति॑-र्नः॒ परि॑पातु प॒श्चात् । बाधे॑ ता॒-न्द्वेषो॒ अभ॑य-ङ्कृणुताम् । सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यस्याम ॥ 6 ॥

37.7 नक्षत्रं -आश्रेषं देवता - सर्पाः

इ॒दग्ं स॒र्पेभ्यो॑ ह॒विर॑स्तु॒ जुष्ट᳚म् । आ॒श्रे॒षा येषा॑ मनु॒यन्ति॒ चेतः॑ ॥ 89 ॥

ये अ॒न्तरि॑क्ष-म्पृथि॒वीं-क्षि॒यन्ति॑ । तेन॑ स्स॒र्पासो॒ हव॒माग॑मिष्ठाः । ये रो॑च॒ने सूर्य॒स्यापि॑ स॒र्पाः । ये दिवं॑ दे॒वी-मनु॑स॒ञ्चर॑न्ति । येषा॑माश्रे॒षा अ॑नु॒यन्ति॒ काम᳚म् । तेभ्य॑-स्स॒र्पेभ्यो॒ मधु॑-मज्जुहोमि ॥ 7 ॥

37.8 नक्षत्रं - मघा देवता - पितरः

उप॑हूताः पि॒तरो॒ ये म॒घासु॑ । मनो॑जवस-स्सु॒कृत॑-स्सुकृ॒त्याः । ते नो॒ नक्ष॑त्रे॒ हव॒माग॑मिष्ठाः । स्व॒धाभि॑-र्य॒ज्ञ-म्प्रय॑त-ञ्जुषन्ताम् ॥ 90 ॥

ये अ॑ग्निद॒ग्धा ये-ऽन॑ग्नि-दग्धाः । ये॑-ऽमुँलो॒क-म्पि॒तरः॑ क्षि॒यन्ति॑ । याग्श्च॑ वि॒द्मयाग्ं उ॑ च॒ न प्र॑वि॒द्म । म॒घासु॑ य॒ज्ञग्ं सुकृ॑त-ञ्जुषन्ताम् ॥ 8 ॥

37.9 नक्षत्रं - पूर्वफल्गु॑नी देवता - अर्यमा

गवां॒ पतिः॒ फल्गु॑नी-नामसि॒ त्वम् । तद॑र्यमन् वरुण मित्र॒ चारु॑ । तन्त्वा॑ व॒यग्ं स॑नि॒तारग्ं॑ सनी॒नाम् । जी॒वा जीव॑न्त॒मुप॒ संविँ॑शेम । येने॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ सञ्जि॑ता । यस्य॑ दे॒वा अ॑नुसं॒यँन्ति॒ चेतः॑ ॥ 91 ॥

अ॒र्य॒मा राजा॒-ऽजर॒स्तु वि॑ष्मान् । फल्गु॑नीना-मृष॒भो रो॑रवीति ॥ 9 ॥

37.10 नक्षत्रं - उत्तर फ॑ल्गुनी देवता - भगः

श्रेष्ठो॑ दे॒वानां᳚ भगवो भगासि । तत्त्वा॑ विदुः॒ फल्गु॑नी॒-स्तस्य॑ वित्तात् । अ॒स्मभ्यं॑-क्ष॒त्रम॒जरग्ं॑ सु॒वीर्य᳚म् । गोम॒दश्व॑-व॒दुप॒सन्नु॑-दे॒ह । भगो॑ह दा॒ता भग॒ इत्प्र॑दा॒ता । भगो॑ दे॒वीः फल्गु॑नी॒-रावि॑वेश । भग॒स्येत्त-म्प्र॑स॒व-ङ्ग॑मेम । यत्र॑ दे॒वै-स्स॑ध॒मादं॑ मदेम । ॥ 10/ 92 ॥

37.11 नक्षत्रं - हस्तः देवता - सवित

आया॑तु दे॒व-स्स॑वि॒तो प॑यातु । हि॒र॒ण्यये॑न सु॒वृता॒ रथे॑न । वह॒न्॒. हस्तग्ं॑ सु॒भगं॑ ँविद्म॒नाप॑सम् । प्र॒यच्छ॑न्तं॒ पपु॑रिं॒ पुण्य॒मच्छ॑ । हस्तः॒ प्रय॑च्छ त्व॒मृतं॒ ँवसी॑यः । दक्षि॑णेन॒ प्रति॑गृभ्णीम एनत् ।

दा॒तार॑-म॒द्य स॑वि॒ता वि॑देय । यो नो॒ हस्ता॑य प्रसु॒वाति॑ य॒ज्ञम् ॥ 11 ॥

37.12 नक्षत्रं - चित्रा देवता - त्वष्टा

त्वष्टा॒ नक्ष॑त्र-म॒भ्ये॑ति चि॒त्राम् । सु॒भग्ं स॑संयुँव॒तिग्ं रोच॑मानाम् ॥ 93 ॥

नि॒वे॒शय॑न्न॒-मृता॒-न्मर्त्याग्॑श्च । रू॒पाणि॑ पि॒ग्ं॒श-न्भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ । तन्न॒स्त्वष्टा॒ तदु॑ चि॒त्रा विच॑ष्टाम् । तन्नक्ष॑त्र-म्भूरि॒दा अ॑स्तु॒ मह्य᳚म् । तन्नः॑ प्र॒जां-वीँ॒रव॑तीग्ं सनोतु । गोभि॑र्नो॒ अश्वै॒-स्सम॑नक्तु य॒ज्ञम् ॥ 12 ॥

37.13 नक्षत्रं - स्वाती देवता - वायुः

वा॒यु-र्नक्ष॑त्र-म॒भ्ये॑ति॒ निष्ट्या᳚म् । ति॒ग्मशृं॑गो वृष॒भो रोरु॑वाणः । स॒मी॒रय॒-न्भुव॑ना मात॒रिश्वा᳚ । अप॒ द्वेषाग्ं॑सि नुदता॒मरा॑तीः ॥ 94 ॥

तन्नो॑ वा॒यस्तदु॒ निष्ट्या॑ शृणोतु । तन्नक्ष॑त्र-म्भूरि॒दा अ॑स्तु॒ मह्य᳚म् । तन्नो॑ दे॒वासो॒ अनु॑ जानन्तु॒ काम᳚म् । यथा॒ तरे॑म दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ॥ 13 ॥

37.14 नक्षत्रं - विशाखा देवता - इन्द्राग्नीः

दू॒र-म॒स्मच्छत्र॑वो यन्तु भी॒ताः । तदि॑न्द्रा॒ग्नी कृ॑णुतां॒ त-द्विशा॑खे । तन्नो॑ दे॒वा अनु॑मदन्तु य॒ज्ञम् । प॒श्चा-त्पु॒रस्ता॒-दभ॑यन्नो अस्तु । नक्ष॑त्राणा॒-मधि॑पत्नी॒ विशा॑खे । श्रेष्ठा॑-विन्द्रा॒ग्नी भुव॑नस्य गो॒पौ ॥ 95 ॥

विषू॑च॒-श्शत्रू॑नप॒बाध॑मानौ । अप॒क्षुध॑-न्नुदता॒मरा॑तिम् । ॥ 14 ॥

37.15 पौर्णमासि

पू॒र्णा प॒श्चादु॒त पू॒र्णा पु॒रस्ता᳚त् । उन्म॑ध्य॒तः पौ᳚र्णमा॒सी जि॑गाय । तस्यां᳚ दे॒वा अधि॑ सं॒वँस॑न्तः । उ॒त्त॒मे नाक॑ इ॒ह मा॑दयन्ताम् । पृ॒थ्वी सु॒वर्चा॑ युव॒ति-स्स॒जोषाः᳚ । पौ॒र्ण॒मा॒स्युद॑गा॒-च्छोभ॑माना । आ॒प्या॒य-य॑न्ती दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ । उ॒रु-न्दुहां॒ यँज॑मानाय य॒ज्ञम् ॥ 15/96 (26) ॥

37.16 नक्षत्रं - अनूराधा देवता - मित्रः

ऋ॒द्ध्यास्म॑ ह॒व्यै-र्नम॑सोप॒सद्य॑ । मि॒त्र-न्दे॒व-म्मि॑त्र॒धेय॑न्नो अस्तु । अ॒नू॒रा॒धान्. ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तः । श॒त-ञ्जी॑वेम श॒रद॒स्सवी॑राः । चि॒त्रं-नक्ष॑त्र॒-मुद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । अ॒नू॒रा॒धास॒ इति॒ य-द्वद॑न्ति । तन्मि॒त्र ए॑ति प॒थिभि॑-र्देव॒यानैः᳚ । हि॒र॒ण्ययै॒-र्वित॑तै-र॒न्तरि॑क्षे ॥ 16 ॥

37.17 नक्षत्रं - ज्येष्ठा देवता - इन्द्रः

इन्द्रो᳚ ज्ये॒ष्ठा मनु॒ नक्ष॑त्रमेति । यस्मि॑न् वृ॒त्रं-वृँ॑त्र॒ तूर्ये॑ त॒तार॑ ॥ 97 ॥

तस्मि॑न् व॒य-म॒मृतं॒ दुहा॑नाः । क्षुध॑न्तरेम॒ दुरि॑तिं॒ दुरि॑ष्टिम् । पु॒र॒न्द॒राय॑ वृष॒भाय॑ धृ॒ष्णवे᳚ । अषा॑ढाय॒ सह॑मानाय मी॒ढुषे᳚ । इन्द्रा॑य ज्ये॒ष्ठा मधु॑म॒द्दुहा॑ना । उ॒रु-ङ्कृ॑णोतु॒ यज॑मानाय लो॒कम् ॥ 17 ॥

37.18 नक्षत्रं - मूलं देवता - प्रजापतिः

मूलं॑ प्र॒जां-वीँ॒रव॑तीं-विँदेय । परा᳚च्येतु॒ निर्-ऋ॑तिः परा॒चा । गोभि॒-र्नक्ष॑त्र-म्प॒शुभि॒-स्सम॑क्तम् । अह॑-र्भूया॒-द्यज॑मानाय॒ मह्य᳚म् ॥ 98 ॥

अह॑र्नो अ॒द्य सु॑वि॒ते द॑धातु । मूलं॒ नक्ष॑त्र॒मिति॒ य-द्वद॑न्ति । परा॑चीं-वाँ॒चा निर्-ऋ॑ति-न्नुदामि । शि॒व-म्प्र॒जायै॑ शि॒वम॑स्तु॒ मह्य᳚म् ॥ 18 ॥

37.19 नक्षत्रं - पूर्वाषाढा देवता - आपः

या दि॒व्या आपः॒ पय॑सा सम्बभू॒वुः । या अ॒न्तरि॑क्ष उ॒त पार्थि॑वी॒र्याः ।

यासा॑मषा॒ढा अ॑नु॒यन्ति॒ काम᳚म् । ता न॒ आप॒-श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु । याश्च॒ कूप्या॒ याश्च॑ ना॒द्या᳚-स्समु॒द्रियाः᳚ । याश्च॑ वैश॒न्तीरु॒त प्रा॑स॒चीर्याः ॥ 99 ॥

यासा॑मषा॒ढा मधु॑ भ॒क्षय॑न्ति । ता न॒ आप॒-श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ 19 ॥

37.20 नक्षत्रं - उत्तराषाढा देवता - विश्वेदेवः

तन्नो॒ विश्वे॒ उप॑ शृण्वन्तु दे॒वाः । तद॑षा॒ढा अ॒भि संयँ॑न्तु य॒ज्ञम् । तन्नक्ष॑त्र-म्प्रथता-म्प॒शुभ्यः॑ । कृ॒षि-र्वृ॒ष्टि-र्यज॑मानाय कल्पताम् । शु॒भ्राः क॒न्या॑ युव॒तय॑-स्सु॒पेश॑सः । क॒र्म॒कृत॑-स्सु॒कृतो॑ वी॒र्या॑वतीः । विश्वा᳚-न्दे॒वान्. ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तीः । अ॒षा॒ढाः काम॒ मुप॑यान्तु य॒ज्ञम् ॥ 20/100 ॥

37.21 नक्षत्रं - अभिजिद देवता - ब्रह्मा

यस्मि॒-न्ब्रह्मा॒-ऽभ्यज॑य॒-थ्सर्व॑मे॒तत् । अ॒मुञ्च॑ लो॒क मि॒दमू॑च॒ सर्वं᳚। तन्नो॒ नक्ष॑त्र-मभि॒जि-द्वि॒जित्य॑ । श्रिय॑-न्दधा॒त्वहृ॑णीयमानम् । उ॒भौ लो॒कौ ब्रह्म॑णा॒ सञ्जि॑ते॒मौ । तन्नो॒ नक्ष॑त्र-मभि॒जि-द्

विच॑ष्टाम् । तस्मि॑न् व॒य-म्पृत॑ना॒ स्सञ्ज॑येम । तन्नो॑ दे॒वासो॒ अनु॑जानन्तु॒ काम᳚म् ॥ 21 ॥

37.22 नक्षत्रं - श्रवणं देवता - विष्णुः

शृ॒ण्वन्ति॑ श्रो॒णा-म॒मृत॑स्य गो॒पाम् । पुण्या॑मस्या॒ उप॑शृणोमि॒ वाच᳚म् ॥ 101 ॥

म॒ही-न्दे॒वीं-विँष्णु॑पत्नी मजू॒र्याम् । प्र॒तीची॑ मेनाग्ं ह॒विषा॑ यजामः । त्रे॒धा विष्णु॑-रुरुगा॒यो विच॑क्रमे । म॒ही-न्दिवं॑ पृथि॒वी-म॒न्तरि॑क्षम् ।

तच्छ्रो॒णैति॒ श्रव॑-इ॒च्छमा॑ना । पुण्य॒ग्ग्॒ श्लोकं॒ ँयज॑मानाय कृण्व॒ती ॥ 22 ॥

37.23 नक्षत्रं - श्रविष्टा देवता - वसवः

अ॒ष्टौ दे॒वा वस॑वस्सो॒म्यासः॑ । चत॑स्रो दे॒वी र॒जरा॒-श्श्रवि॑ष्ठाः । ते य॒ज्ञ-म्पा᳚न्तु॒ रज॑सः प॒रस्ता᳚त् । सं॒वँ॒थ्स॒रीण॑-म॒मृतग्ग्॑ स्व॒स्ति ॥ 102 ॥

य॒ज्ञ-न्नः॑ पान्तु॒ वस॑वः पु॒रस्ता᳚त् । द॒क्षि॒ण॒तो॑-ऽभिय॑न्तु॒ श्रवि॑ष्ठाः । पुण्य॒न्नक्ष॑त्रम॒भि संविँ॑शाम । मा नो॒ अरा॑ति-र॒घश॒ग्ं॒ सागन्न्॑ ॥ 23 ॥

37.24 नक्षत्रं - शतभिषक् देवता - वरुणः

क्ष॒त्रस्य॒ राजा॒ वरु॑णो-ऽधिरा॒जः । नक्ष॑त्राणाग्ं श॒तभि॑ष॒ग् वसि॑ष्ठः । तौ दे॒वेभ्यः॑ कृणुतो दी॒र्घमायुः॑ । श॒तग्ं स॒हस्रा॑ भेष॒जानि॑ धत्तः । य॒ज्ञन्नो॒ राजा॒ वरु॑ण॒ उप॑यातु । तन्नो॒ विश्वे॑ अ॒भिसंयँ॑न्तु दे॒वाः ॥ 103 ॥

तन्नो॒ नक्ष॑त्रग्ं श॒तभि॑षग् जुषा॒णम् । दी॒र्घमायुः॒ प्रति॑र-द्भेष॒जानि॑ ॥ 24 ॥

37.25 नक्षत्रं - पूर्वप्रोष्ठपदा देवता - अजयेकपादः

अ॒ज एक॑पा॒-दुद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । विश्वा॑ भू॒तानि॑ प्रति॒ मोद॑मानः । तस्य॑ दे॒वाः प्र॑स॒वं-यँ॑न्ति॒ सर्वे᳚ । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॑ अ॒मृत॑स्य गो॒पाः । वि॒भ्राज॑मान-स्समिधा॒न उ॒ग्रः । आ-ऽन्तरि॑क्ष-मरुह॒द-ग॒न्द्याम् । तग्ं सूर्य॑-न्दे॒व-म॒जमेक॑पादम् । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॒ अनु॑यन्ति॒ सर्वे᳚ ॥ 25 / 104 ॥

37.26 नक्षत्रं - उत्तरप्रोष्ठपदा देवता - अहिर्बुद्ध्नियः

अहि॑ र्बु॒द्ध्नियः॒ प्रथ॑मान एति । श्रेष्ठो॑ दे॒वाना॑मु॒त मानु॑षाणाम् । त-म्ब्रा᳚ह्म॒णा-स्सो॑म॒पा-स्सो॒म्यासः॑ । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॑ अ॒भिर॑क्षन्ति॒ सर्वे᳚ । च॒त्वार॒ एक॑म॒भि कर्म॑ दे॒वाः । प्रो॒ष्ठ॒प॒दास॒ इति॒ यान्. वद॑न्ति । ते बु॒द्धनियं॑ परि॒षद्यग्ग्॑ स्तु॒वन्तः॑ । अहिग्ं॑ रक्षन्ति॒ नम॑सोप॒सद्य॑ ॥ 26 ॥

37.27 नक्षत्रं - रेवती देवता - पूषा

पू॒षा रे॒वत्यन्वे॑ति॒ पन्था᳚म् । पु॒ष्टि॒पती॑ पशु॒पा वाज॑बस्त्यौ ॥ 105 ॥

इ॒मानि॑ ह॒व्या प्रय॑ता जुषा॒णा । सु॒गैर्नो॒ यानै॒रुप॑यातां-यँ॒ज्ञम् । क्षु॒द्रा-न्प॒शू-न्र॑क्षतु रे॒वती॑ नः । गावो॑ नो॒ अश्वा॒ग्ं॒ अन्वे॑तु पू॒षा । अन्न॒ग्ं॒ रक्ष॑न्तौ बहु॒धा विरू॑पम् । वाजग्ं॑ सनुतां॒ ँयज॑मानाय य॒ज्ञम् ॥ 27 ॥

37.28 नक्षत्रं - अश्विनी देवता - अश्विनी देव

तद॒श्विना॑-वश्व॒युजोप॑याताम् । शुभ॒ङ्गमि॑ष्ठौ सु॒यमे॑भि॒रश्वैः᳚ । स्वन्नक्ष॑त्रग्ं ह॒विषा॒ यज॑न्तौ । मध्वा॒ सम्पृ॑क्तौ॒ यजु॑षा॒ सम॑क्तौ ॥ 106 ॥

यौ दे॒वाना᳚-म्भि॒षजौ॑ हव्यवा॒हौ । विश्व॑स्य दू॒ता-व॒मृत॑स्य गो॒पौ । तौ नक्ष॑त्रं-जुजुषा॒णो-प॑याताम् । नमो॒-ऽश्विभ्यां᳚ कृणुमो-ऽश्व॒युग्भ्या᳚म् ॥ 28 ॥

37.29 नक्षत्रं - अपभरणी देवता - यमः

अप॑ पा॒प्मानं॒ भर॑णी-र्भरन्तु । त-द्य॒मो राजा॒ भग॑वा॒न्॒. विच॑ष्टाम् । लो॒कस्य॒ राजा॑ मह॒तो म॒हान्. हि । सु॒गन्नः॒ पन्था॒मभ॑य-ङ्कृणोतु । यस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे य॒म एति॒ राजा᳚ । यस्मि॑न्नेन-म॒भ्यषिं॑चन्त दे॒वाः । तद॑स्य चि॒त्रग्ं ह॒विषा॑ यजाम । अप॑ पा॒प्मानं॒ भर॑णी-र्भरन्तु ॥ 29 ॥

37.30 अमावासि

नि॒वेश॑नी॒ यत्ते॑ दे॒वा अद॑धुः ।

नि॒वेश॑नी स॒ङ्गम॑नी॒ वसू॑नां॒ ँविश्वा॑ रू॒पाणि॒ वसू᳚न्या-वे॒शय॑न्ती । स॒ह॒स्र॒पो॒षग्ं सु॒भगा॒ ररा॑णा॒ सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना ।

यत्ते॑ दे॒वा अद॑धु-र्भाग॒धेय॒-ममा॑वास्ये

सं॒वँस॑न्तो महि॒त्वा । सा नो॑ य॒ज्ञ-म्पि॑पृहि विश्ववारे र॒यिन्नो॑ धेहि सुभगे सु॒वीरं᳚ ॥ 30/107 (27) ॥

37.31 चन्द्रमा

नवो॑ नवो भवति॒ जाय॑मानो॒ यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚-प्या॒यय॑न्ति ।

नवो॑ नवो भवति॒ जाय॑मा॒नो-ऽह्ना᳚-ङ्के॒तु-रु॒षसा॑ मे॒त्यग्रे᳚ ।

भा॒ग-न्दे॒वेभ्यो॒ विद॑धात्या॒य-न्प्रच॒न्द्रमा᳚स्तिरति दी॒र्घमायुः॑ ।

यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚प्या॒यय॑न्ति॒ यमक्षि॑त॒-मक्षि॑तयः॒ पिब॑न्ति ।

तेन॑ नो॒ राजा॒ वरु॑णो॒ बृह॒स्पति॒ राप्या॑ययन्तु॒ भुव॑नस्य गो॒पाः ।

37.32 अहो रात्री

ये विरू॑पे॒ सम॑नसा सं॒व्यँय॑न्ती । स॒मा॒न-न्तन्तुं॑ परिता-त॒नाते᳚ ।

वि॒भू प्र॒भू अ॑नु॒भू वि॒श्वतो॑ हुवे । ते नो॒ नक्ष॑त्रे॒ हव॒माग॑मेतम् ।

व॒य-न्दे॒वी ब्रह्म॑णा संविँदा॒नाः । सु॒रत्ना॑सो दे॒ववी॑तिं॒ दधा॑नाः ॥ 108 ॥

अ॒हो॒रा॒त्रे ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तः । अति॑ पा॒प्मान॒-मति॑मुक्त्या गमेम ॥

37.33 उषा

प्रत्यु॑व दृश्याय॒ती । व्यु॒च्छन्ती॑ दुहि॒ता दि॒वः । अ॒पो म॒ही वृ॑णुते॒ चक्षु॑षा । तमो॒ ज्योति॑ष्-कृणोति सू॒नरी᳚ ।

उदु॒ स्त्रिया᳚स्सचते॒ सूर्यः॑ । स चा॑ उ॒द्यन्नक्ष॑त्र मर्चि॒मत् ।

तवे दु॑षो॒ व्युषि॒ सूर्य॑स्य च । सम्भ॒क्तेन॑ गमेमहि ॥ 109 ॥

37.34 नक्षत्रः

तन्नो॒ नक्ष॑त्र मर्चि॒मत् । भा॒नु॒मत्तेज॑ उ॒च्छर॑त् । उप॑ य॒ज्ञमि॒हाग॑मत् । प्रनक्ष॑त्राय दे॒वाय॑ । इन्द्रा॒येन्दुग्ं॑ हवामहे । स न॑ स्सवि॒ता सु॑व-थ्स॒निम् । पु॒ष्टि॒दां-वीँ॒रव॑त्तमम् ॥

37.35 सूर्यः

उदु॒त्य-ञ्चि॒त्रम् ॥

उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् ।

चि॒त्र-न्दे॒वाना॒ मुद॑गा॒दनी॑कं॒ चक्षु॑-र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः ॥ 110 ॥

आ-ऽप्रा॒ द्यावा॑पृ॒थिवी अ॒न्तरि॑क्ष॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च ॥

37.36 अदितिः

अदि॑तिर्न उरुष्यतु म॒हीमू॒षु मा॒तर᳚म् ॥

अदि॑तिर्न उरुष्य॒-त्वदि॑ति॒-श्शर्म॑ यच्छतु । अदि॑तिः पा॒त्वग्ं ह॑सः ॥

म॒हीमू॒षु मा॒तरग्ं॑ सुव्र॒ताना॑-मृ॒तस्य॒ पत्नी॒ मव॑से हुवेम ।

तु॒वि॒क्ष॒त्रा-म॒जर॑न्ती मुरू॒चीग्ं सु॒शर्मा॑ण॒-मदि॑तिग्ं सु॒प्रणी॑तिम् ।

37.37 विष्णुः

इ॒दं-विँष्णु॒ प्रतद्विष्णुः॑ ॥

इ॒दं-विँष्णु॒-र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ॥

प्रतद्विष्णु॑ स्तवते वी॒र्या॑य । मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः । यस्यो॒रुषु॑ त्रि॒षु वि॒क्रम॑णेषु । अधि॑क्षि॒यन्ति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ ॥ 111 ॥

37.38 अग्निः

अ॒ग्नि-र्मू॒र्धा भुवः॑ ॥

अ॒ग्नि-र्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पतिः॑ पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाग्ं रेताग्ं॑सि जिन्वति ॥ भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒-स्सच॑से

शि॒वाभिः॑ । दि॒वि मू॒र्धानं॑ दधिषे सुव॒र्॒षा-ञ्जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह᳚म् ।

37.39 अनुमत

अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति॒-रन्विद॑नुमते॒ त्वम् ॥

अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति र्य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ मन्यताम् । अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ।

अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑ नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ।

37.40 हव्यवाहः (अग्निः)

ह॒व्य॒वाह॒ग्ग्॒ स्वि॑ष्टम् ॥

ह॒व्य॒वाह॑मभि-माति॒षाह᳚म् । र॒क्षो॒हणं॒ पृत॑नासु जि॒ष्णुम् ।

ज्योति॑ष्मन्तं॒ दीद्य॑तं॒ पुर॑न्धिम् । अ॒ग्निग्ग् स्वि॑ष्ट॒ कृत॒मा हु॑वेम ।

स्वि॑ष्ट मग्ने अ॒भित-त्पृ॑णाहि । विश्वा॑ देव॒ पृत॑ना अ॒भिष्य ।

उ॒रुन्नः॒ पन्था᳚-म्प्रदि॒शन् विभा॑हि । ज्योति॑ष्मद्धेह्य॒ जर॑न्न॒ आयुः॑ ॥ 112/28 ॥

38 नक्षत्र उपहोम मन्त्राः

(तै. ब्रा. 3.1.4.1-3.1.5.15)

38.1 कृत्तिका

अ॒ग्नये॒ स्वाहा॒ कृत्ति॑काभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अ॒बांयैँ॒ स्वाहा॑ दु॒लायै॒ स्वाहा᳚ । नि॒त॒त्न्यै स्वाहा॒ ऽभ्रय॑न्त्यै॒ स्वाहा᳚ । मे॒घय॑न्त्यै॒ स्वाहा॑ व॒र्॒षय॑न्त्यै॒ स्वाहा᳚ । चु॒पु॒णीका॑यै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.2 रोहिणी

प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॑ रोहि॒ण्यै स्वाहा᳚ । रोच॑मानायै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाभ्य॒ स्वाहा᳚ ॥

38.3 मृगशी.र्षः

सोमा॑य॒ स्वाहा॑ मृगशी॒र्॒षाय॒ स्वाहा᳚ । इ॒न्व॒काभ्य॒ स्स्वाहौष॑धीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । रा॒ज्याय॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 113 ॥

38.4 आर्द्रा

रु॒द्राय॒ स्वाहा॒-ऽऽर्द्रायै॒ स्वाहा᳚ । पिन्व॑मानायै॒ स्वाहा॑ प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

38.5 पुनर्वसु

अदि॑त्यै॒ स्वाहा॒ पुन॑र्वसुभ्याम् । स्वाहा भू᳚त्यै॒ स्वाहा॒ प्रजा᳚त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.6 पुष्यः

बृह॒स्पत॑ये॒ स्वाहा॑ ति॒ष्या॑य॒ स्वाहा᳚ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥

38.7 आश्रेष

स॒र्पेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ऽऽश्रे॒षाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । द॒न्द॒शूके᳚भ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

38.8 मघा

पि॒तृभ्य॒ स्स्वाहा॑ म॒घाभ्यः॑ । स्वाहा॑ ऽन॒घाभ्य॒ स्स्वाहा॑ ऽग॒दाभ्यः॑ । स्वाहा॑रुन्ध॒तीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ 114 ॥

38.9 पूर्व फ॑ल्गुनी

अ॒र्य॒म्णे स्वाहा॒ फल्गु॑नीभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

38.10 उत्तर फ॑ल्गुनी

भगा॑य॒ स्वाहा॒ फल्गु॑नीभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । श्रैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा᳚ ॥

38.11 हस्तः

स॒वि॒त्रे स्वाहा॒ हस्ता॑य । स्वाहा॑ दद॒ते स्वाहा॑ पृण॒ते । स्वाहा᳚ प्र॒यच्छ॑ते॒ स्वाहा᳚ प्रतिगृभ्ण॒ते स्वाहा᳚ ॥

38.12 चित्रा

त्वष्ट्रे॒ स्वाहा॑ चि॒त्रायै॒ स्वाहा᳚ । चैत्रा॑य॒ स्वाहा᳚ प्र॒जायै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.13 स्वाति

वा॒यवे॒ स्वाहा॒ निष्ट्या॑यै॒ स्वाहा᳚ । का॒म॒चारा॑य॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.14 विशाखा

इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒ग्॒ स्वाहा॒ विशा॑खाभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । श्रैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.15 पौर्णमासि

पौ॒र्ण॒मा॒स्यै स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा ग॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 115 (29) ॥

38.16 अनूराधा

मि॒त्राय॒ स्वाहा॑-ऽनूरा॒धेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । मि॒त्र॒धेया॑य॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.17 ज्येष्ठा

इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ ज्ये॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ । ज्यैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.18 मूलं

प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॒ मूला॑य॒ स्वाहा᳚ । प्र॒जायै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.19 पूर्वाषाढा

अ॒द्भ्य स्स्वाहा॑ ऽषा॒ढाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स॒मु॒द्राय॒ स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒भिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.20 उत्तराषाढा

विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्य॒ स्स्वाहा॑ ऽषा॒ढाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अ॒न॒प॒ज॒य्याय॒ स्वाहा॒ जित्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 116 ॥

38.21 अभिजित्

ब्रह्म॑णे॒ स्वाहा॑ ऽभि॒जिते॒ स्वाहा᳚ । ब्र॒ह्म॒लो॒काय॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.22 श्रवणं

विष्ण॑वे॒ स्वाहा᳚ श्रो॒णायै॒ स्वाहा᳚ । श्लोका॑य॒ स्वाहा᳚ श्रु॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥

38.23 श्रविष्ठा

वसु॑भ्य॒ स्स्वाहा॒ श्रवि॑ष्ठाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अग्रा॑य॒ स्वाहा॒ परी᳚त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.24 शतभिषक्

वरु॑णाय॒ स्वाहा॑ श॒तभि॑षजे॒ स्वाहा᳚ । भे॒ष॒जेभ्य॒ स्स्वाहा ᳚ ॥

38.25 पूर्व प्रोष्ठपदा

अ॒जायैक॑पदे॒ स्वाहा᳚ प्रोष्ठप॒देभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ 117 ॥

तेज॑से॒ स्वाहा᳚ ब्रह्मवर्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥

38.26 उत्तर प्रोष्ठपदा

अह॑ये बु॒ध्निया॑य॒ स्वाहा᳚ प्रोष्ठप॒देभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । प॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.27 रेवति

पू॒ष्णे स्वाहा॑ रे॒वत्यै॒ स्वाहा᳚ । प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

38.28 अश्विनी

अ॒श्विभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ ऽश्व॒युग्भ्या॒ग्॒ स्वाहा ᳚। श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा॒ श्रुत्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.29 अपभरणि

य॒माय॒ स्वाहा॑ ऽप॒भर॑णीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । रा॒ज्याय॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.30 अमावासि

अ॒म॒वा॒स्या॑यै॒ स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा ऽऽग॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 118 (30) ॥

38.31 चन्द्रमा

च॒न्द्रम॑से॒ स्वाहा᳚ प्रती॒दृश्या॑यै॒ स्वाहा᳚ । अ॒हो॒रा॒त्रेभ्य॒ स्स्वाहा᳚-ऽर्धमा॒सेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । मासे᳚भ्य॒ स्स्वाह॒र्तुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स॒व॒न्थ्स॒राय॒ स्वाहा᳚ ॥

38.32 अहो रात्री

अह्ने॒ स्वाहा॒ रात्रि॑यै॒ स्वाहा᳚ । अति॑मुक्त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.33 उषा

उ॒षसे॒ स्वाहा॒ व्यु॑ष्ट्यै॒ स्वाहा᳚ । व्यू॒षुष्यै॒ स्वाहा᳚ व्यु॒च्छन्त्यै॒ स्वाहा᳚ । व्यु॑ष्टायै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.34 नक्षत्रः

नक्ष॑त्राय॒ स्वाहो॑देष्यते॒ स्वाहा᳚ ॥ 119 ॥

उ॒द्य॒ते स्वाहो-दि॑ताय॒ स्वाहा᳚ । हर॑से॒ स्वाहा॒ भर॑से॒ स्वाहा᳚ ।

भ्राज॑से॒ स्वाहा॒ तेज॑से॒ स्वाहा᳚ । तप॑से॒ स्वाहा᳚ ब्रह्मवर्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥

38.35 सूर्यः

सूर्या॑य॒ स्वाहा॒ नक्ष॑त्रेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । प॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.36 अदितिः

अदि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ प्रति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥

38.37 विष्णुः

विष्ण॑वे॒ स्वाहा॑ य॒ज्ञाय॒ स्वाहा᳚ । प्र॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥ 120 ॥

द॒धि॒क्राव्ण्णो॑ अकारिषं

द॒धि॒क्राव्ण्णो॑ अकारिषम् । जि॒ष्णो रश्व॑स्य वा॒जिनः॑ । सु॒र॒भि नो॒ मुखा॑ कर॒त् । प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषत् । आपो॒हिष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ।

यो व॑श्शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तरः॑ । तस्मा॒ अर॑ङ्गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥ 121 (32) ॥

39 वरुण सूक्तं

(तै. सं. 1.5.11.3)

उदु॑त्त॒मं-वँ॑रुण॒ पाश॑म॒स्म-दवा॑ध॒मं-विँम॑ध्य॒मग्ग् श्र॑थाय ।

अथा ॑व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥ (तै. सं. 1.2.8.1 )

अस्त॑भ्ना॒द्ध्या-मृ॑ष॒भो अ॒न्तरि॑क्ष॒-ममि॑मीत-वरि॒माण॑-म्पृथि॒व्या

आ-ऽसी॑द॒द्विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्रा-ड्विश्वेत्तानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ ॥ (तै. सं. 3.4.11.6)

यत्किञ्चे॒दं-वँ॑रुण॒ दैव्ये॒ जने॑-ऽभिद्रो॒ह-म्म॑नु॒ष्या᳚-श्चरा॑मसि ।

अचि॑त्ती॒-यत्तव॒-धर्मा॑ युयोपि॒म-मान॒स्तस्मा॒ देन॑सो देव रीरिषः ॥ (तै. सं. 3.4.11.6)

कि॒त॒वासो॒ यद्रि॑रि॒पुर्न दी॒वि यद्वा॑ घा स॒त्य-मु॒तयन्न वि॒द्म ।

सर्वा॒ताविष्य॑ शिथि॒रेव॑ दे॒वाथा॑ते-स्याम वरुण प्रि॒यासः॑ ॥ (तै. सं. 1.5.11.3)

अव॑ते॒हेडो॑ वरुण॒ नमो॑भि॒रव॑ य॒ज्ञे-भि॑रीमहे ह॒विर्भिः॑ ।

क्षय॑न्न॒ स्मभ्य॑ मसुर-प्रचेतो॒ राज॒न्नेनाग्ं॑सि शिश्रथः कृ॒तानि॑ ॥ (तै. सं. 2.1.11.6)

तत्वा॑यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒ स्तदाशा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ं स॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ 122 (33) ॥

40 पवमान सूक्तं

हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासु॑जा॒तः क॒श्यपो॒ यास्विन्द्रः॑ ।

अ॒ग्निंयाँ गर्भं॑दधि॒रे विरू॑पा॒स्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ यासा॒ग्ं॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मध्ये॑ सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्य॒न् जना॑नाम् ।

म॒धु॒श्चुत॒-श्शुच॑यो॒याः पा॑व॒कास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ यासां᳚ दे॒वादि॒वि कृ॒ण्वन्ति॑ भ॒क्षंयाँ अ॒न्तरि॑क्षे बहु॒धा भव॑न्ति ।

याः पृ॑थि॒वी-म्पय॑सो॒न्दन्ति॑ शु॒क्रास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यताप श्शि॒वया॑ त॒नुवो-प॑स्पृशत॒ त्वच॑मेम् ।

सर्वाग्ं॑ अ॒ग्नीग्ं र॑फ्सु॒षदो॑ हुवे वो॒ मयि॒ वर्चो॒ बल॒मोजो॒ निध॑त्त ॥ 123 (34) ॥

(तै. ब्रा. 1.4.8.1)

पव॑मान॒-स्सुव॒र्जनः॑ । प॒वित्रे॑ण॒ विच॑र्षणिः । यः पोता॒ स पु॑नातु मा । पु॒नन्तु॑ मा देवज॒नाः । पु॒नन्तु॒ मन॑

वोधि॒या । पु॒नन्तु॒ विश्व॑ आ॒यवः॑ । जात॑वेदः प॒वित्र॑वत् । प॒वित्रे॑ण पुनाहि मा । शु॒क्रेण॑ देव॒ दीद्य॑त् । अग्ने॒ क्रत्वा॒-क्रतू॒ग्ं॒ रनु॑ ॥ 124 ॥

यत्ते॑ प॒वित्र॑-म॒र्चिषि॑ । अग्ने॒ वित॑त-मन्त॒रा । ब्रह्म॒ तेन॑ पुनीमहे । उ॒भाभ्यां᳚ देव सवितः । प॒वित्रे॑ण स॒वेन॑ च । इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे ।

वै॒श्व॒दे॒वी पु॑न॒ती दे॒व्यागा᳚त् । यस्यै॑ ब॒ह्वी-स्त॒नुवो॑ वी॒तपृ॑ष्ठाः । तया॒ मद॑न्त-स्सध॒माद्ये॑षु । व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑योरयी॒णाम् ॥ 125 ॥

वै॒श्वा॒न॒रो र॒श्मिभि॑र्मा पुनातु । वातः॑ प्रा॒णेने॑ षि॒रो म॑यो॒ भूः ।

द्यावा॑पृथि॒वी पय॑सा॒ पयो॑भिः । ऋ॒ताव॑री य॒ज्ञिये॑ मा पुनीताम् । बृ॒हद्भि॑-स्सवि त॒स्तृभिः॑ । वर्षि॑ष्ठै--र्देव॒मन्म॑भिः । अग्ने॒ दक्षैः᳚ पुनाहिमा । येन॑ दे॒वा अपु॑नत । ये नापो॑ दि॒व्यङ्कशः॑ । तेन॑ दि॒व्येन॒ ब्रह्म॑णा ॥ 126 ॥

इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे । यः पा॑वमा॒नी-र॒द्धयेति॑ । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑त॒ग्ं॒ रस᳚म् । सर्व॒ग्ं॒ स पू॒तम॑श्नाति । स्व॒दि॒त-म्मा॑त॒रिश्व॑ना । पा॒व॒मा॒नी॒र्यो अ॒द्धयेति॑ ।

ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑त॒ग्ं॒ रस᳚म् । तस्मै॒ सर॑स्वती दुहे । क्षी॒रग्ं स॒र्पि र्मधू॑द॒कम् । पा॒व॒मा॒नी-स्स्व॒स्त्यय॑नीः ॥ 127 ॥

सु॒दुघा॒हि पय॑स्वतीः । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑तो॒ रसः॑ । ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒-मृतग्ं॑ हि॒तम् । पा॒व॒मा॒नी-र्दि॑शन्तु नः । इ॒मं ंलोँ॒कमथो॑ अ॒मुम् । कामा॒न्-थ्सम॑र्ध्यन्तु नः । दे॒वीर्दे॒वै-स्स॒मा भृ॑ताः । पा॒व॒मा॒नी-स्स्व॒स्त्यय॑नीः । सु॒दुघा॒हि घृ॑त॒श्चुतः॑ । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑तो॒ रसः॑ ॥ 128 ॥

ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒-मृतग्ं॑ हि॒तम् । येन॑ दे॒वाः प॒वित्रे॑ण । आ॒त्मानं॑ पु॒नते॒ सदा᳚ । तेन॑ स॒हस्र॑ धारेण । पा॒व॒मा॒न्यः पु॑नन्तु मा । प्रा॒जा॒प॒त्य-म्प॒वित्र᳚म् । श॒तोद्या॑मग्ं हिर॒ण्मय᳚म् । तेन॑ ब्रह्म॒ विदो॑ व॒यम् । पू॒त-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे । इन्द्र॑-स्सुनी॒ती स॒ह मा॑ पुनातु । सोम॑-स्स्व॒स्त्या वरु॑ण-स्स॒मीच्या᳚ । य॒मो राजा᳚ प्रमृ॒णाभिः॑ पुनातुमा । जा॒तवे॑दा मो॒र्जय॑न्त्या पुनातु । ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ ॥ 129 ॥

(तै. ब्रा. 3.5.11.1)

तच्छं॒ँयोरा वृ॑णीमहे । गा॒तुं-यँ॒ज्ञाय॑ । गा॒तुं-यँ॒ज्ञप॑तये । दैवी᳚स्व॒स्ति-र॑स्तुनः । स्व॒स्ति-र्मानु॑षेभ्यः । ऊ॒र्ध्व-ञ्जि॑गातु भेष॒जम् । शन्नो॑ अस्तु द्वि॒पदे᳚ । शञ्चतु॑ष्पदे ॥ 130 (36) ॥

ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥

41 आयुष्य सूक्तं

यो ब्रह्माब्रह्मण उज्जभार प्राणॆश्वरः (यो ब्रह्मा ब्रह्मण उज्जहार प्राणै-श्शिरः) कृत्तिवासाः पिनाकी ।

ईशानो देवस्सन आयुर्दधातु तस्मै जुहोमि हविषा घृतेन ॥ 1 ॥

विभ्राजमान-स्सरिरस्य मद्ध्याद् रोचमानो घर्मरुचिर्य आगात् ।

स मृत्युपाशा-नपनुद्य घोरा-निहायुषेणो घृतमत्तु देवः ॥ 2 ॥

ब्रह्मज्योतिर् ब्रह्मपत्नीषु गर्भं-यँमादधा-त्पुरुरूप-ञ्जयन्तम् ।

सुवर्णरम्भ-ग्रह-मर्कमर्च्य-न्तमायुषे वर्धयामो घृतेन ॥ 3 ॥

श्रियं-लँक्ष्मी-मौपलां अम्बिङ्का-ङ्गां षष्टीञ्च यामिन्द्रसेनेत्युदाहुः ।

तां-विँद्या-म्ब्रह्मयोनिग्ं सरूपा-मिहायुषे तर्पयामो घृतेन ॥ 4 ॥

दाक्षायण्य-स्सर्वयोन्य स्सुयोन्य-स्सहस्रशो विश्व रूपा विरूपाः ।

ससूनव-स्सपतय-स्सयूथ्या आयुषेणो घृतमिद-ञ्जुषन्ताम् ॥ 5 ॥

दिव्या गणा बहुरूपाः पुराणा आयुश्छिदो नः प्रमथ्नन्तु वीरान् ।

तेभ्यो जुहोमि बहुधा घृतेन मा नः प्रजाग्ं रीरिषो मोत वीरान् ॥ 6 ॥

एकः पुरस्तात् य इद-म्बभूव यतो बभूव भुवनस्य गोपाः ।

यमप्येति भुवनग्ं साम्पराये स नो हविर् घृत-मिहायुषे'त्तु देवः ॥ 7 ॥

वसू-न्रुद्राना-दित्या-न्मरुतो'थ साद्ध्यान् ऋभून् यक्षा-न्गन्धर्वाग्ंश्च पितृग्ंश्च विश्वान् ।

भृगून्-थ्सर्पाग्ंश्चा-ङ्गिगरसो'थ सर्वा-न्घृतग्ं हुत्वा स्वायुष्या महयाम शश्वत् ॥ 8 ॥

विष्णो॒ त्वन्नो॒ अन्त॑म॒-श्शर्म॑यच्छ सहन्त्य ।

प्रते॒ धारा॑ मधु॒श्चुत॒ उथ्स॑न्दुह्रते॒ अक्षि॑तम् ॥ (तै. सं. 3.1.10) ॥

नमो ब्रह्मणे नमो अस्त्वग्नये नमह् पृथिव्यै नमह् ऒषधीभ्यः ।

नमो वाचे नमो वाचस्पत॑ये नमो विष्णवे बृहते करोमि ॥ (तै. अर. 2.1.2) ॥

(एव-न्त्रिः)

यदक्षरपदभ्रष्ट-म्मात्राहीन-न्तु यद्भवेत् ।

तत्सर्व-ङ्क्षम्यता-न्देव नारायण नमो'स्तुते ॥

विसर्ग बिन्दु मात्राणि पदपादाक्षराणि च ।

न्यूनातिरिक्तं-यँत्किञ्चिदभिगीर्भिरुदीर्यतॆ ॥

आ॒भिर् गी॒र्भिर् यदतो॑न ऊ॒नमाप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः ।

य॒दा स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ भूयिष्ठ॒भाजो॒ अध॑ते श्याम ।

ब्रह्म॒ प्रावा॑दिष्म॒ तन्नो॒ माहा॑सीत् ।

ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ (तै. अर. 4.4.2)

हरिः ओम् । श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥

ओ-न्तत्सत् ब्रह्मार्पणमस्तु ॥

इत्युदकशान्तिमन्त्राः ॥