1 kalaśa pratiṣṭhāpana prayoga mantrāḥ
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |
nākḙ supa॒rṇa mupa॒ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣa-tatvā |
hira̭ṇyapakṣaṃ॒-va~rṷṇasya dū॒taṃ-ya~॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum |
āpyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the |
yo ru॒dro a॒gnau yo a॒phsu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒
bhuva̭nā-''vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu | 1 (apa upaspṛśya)
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re |
indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ |
ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m |
āpo॒ vā i॒daṃgṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo-'mṛ̭ta॒māpa̭-ssa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpa̭-ssva॒rāḍāpa॒-śchandā॒g॒śyāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpa̭-ssa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om | 2
a॒paḥ praṇa̭yati | śra॒ddhā vā āpaḥ̭ | śra॒ddhāme॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
ya॒jño vā āpaḥ̭ | ya॒jñame॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
vajro॒ vā āpaḥ̭ | vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ pra॒hṛtya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnīḥ | rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai de॒vānā᳚-mpri॒ya-ndhāma̭ | de॒vānā̭me॒va pri॒ya-ndhāma̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai śā॒ntāḥ | śā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati | de॒vo vaḥ̭
savi॒to-tpṷnā॒tva-cchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ || 3
2 vedārambhe sarvasādhāraṇyena japyāḥ mantrāḥ
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | o-mbhuvaḥ̭ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | ogṃ suvaḥ̭ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | o-mbhuvaḥ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
ogṃ suvaḥ̭ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyaṃ॒ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ |
3 vedādayaḥ
a॒gnimī᳚le pu॒rohi̭taṃ-ya॒jñasya̭
de॒vamṛ॒tvija᳚m | hotā᳚raṃ ratna॒ dhāta̭mam |
i॒ṣe tvo॒rjetvā̭ vā॒yava̭sstho pā॒yava̭stha de॒vo va̭ssavi॒tā prārpa̭yatu॒ śreṣṭha̭tamāya॒ karma̭ṇe |
agna॒ āyā̭hi vī॒tayḙ gṛṇā॒no ha॒vyadā̭taye | nihotā̭ sathsi ba॒r॒hiṣi̭ |
śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || 1 (1) ||
4 rakṣoghnaṃ
kṛ॒ṇu॒ṣva pājaḥ॒ prasi̭ti॒nna pṛ॒thvīṃ-yā~॒hi rāje॒ vāma̭vā॒gṃ॒ ibhḙna | tṛ॒ṣvīmanu॒ prasi̭tiṃ-drūṇā॒no-'stā̭-'si॒ viddhya̭ ra॒kṣasa॒ stapi̭ṣṭhaiḥ | tava̭ bhra॒māsa̭ āśu॒yā pa̭taṃ॒ tyanṷspṛśa-dhṛṣa॒tā śośṷcānaḥ | tapūg̭ṣyagne ju॒hvā̭ pataṃ॒-gānasa̭ndito॒ visṛ̭ja॒ viṣva̭ gu॒lkāḥ | prati॒spaśo॒ visṛ̭ja॒-tūrṇi̭tamo॒ bhavā̭ pā॒yurvi॒śo a॒syā ada̭bdhaḥ || 2 ||
yono̭ dū॒re a॒ghaśagṃ̭so॒yo antyagne॒ māki̭ṣṭe॒ vyathi॒rā da̭dharṣīt | uda̭gne tiṣṭha॒ pratyā ta̭nuṣva॒nya̭mitrāgṃ̭ oṣatā-ttigmahete | yo no॒ arā̭tigṃ samidhāna ca॒kre nī॒cā tandha̭kṣyata॒ sanna śuṣka᳚m | ū॒rdhvo bha̭va॒ prati̭ vi॒dhyā-dhya॒smadā॒ viṣkṛ̭ṇuṣva॒ daivyā᳚nyagne | ava̭sthi॒rā ta̭nuhi yātu॒ jūnā᳚-ñjā॒mimajā̭miṃ॒ pramṛ̭ṇīhi॒ śatrūṋ || 3 ||
satḙ jānāti suma॒tiṃ-ya~̭ viṣṭha॒ya īva̭te॒ brahma̭ṇe gā॒tumaira̭t | viśvā᳚nyasmai su॒dinā̭ni rā॒yo dyu॒mnānya॒ryo viduro̭ a॒bhidyau᳚t | seda̭gne astu su॒bhaga̭ ssu॒dānu॒-ryastvā॒ nityḙna ha॒viṣā॒ ya u॒kthaiḥ | piprī̭ṣati॒ sva āyṷṣi duro॒ṇe viśveda̭smai su॒dinā॒-sā-'sa̭di॒ṣṭiḥ | arcā̭mite suma॒ti-ṅghoṣya॒rvākh-santḙ vā॒ vātā̭ jaratā mi॒yaṅgīḥ || 4 ||
svaśvā᳚stvā su॒rathā̭ marjaye-mā॒sme kṣa॒trāṇi̭ dhāraye॒ra-nu॒dyūn | i॒ha tvā॒ bhūryā ca̭re॒dupa॒tma-ndoṣā̭vasta-rdīdi॒vāgṃ sa॒manu॒dyūn | krīḍa̭ntastvā su॒mana̭sa ssapemā॒bhi dyu॒mnā ta̭sthi॒vāgṃso॒ janā̭nām |
yastvā॒ svaśva̭ssuhira॒ṇyo a̭gna upa॒yāti॒ vasṷmatā॒ rathḙna | tasya̭ trā॒tā bha̭vasi॒ tasya॒ sakhā॒ yasta̭ āti॒thya mā̭nu॒ṣag jujo̭ṣat || 5 ||
ma॒horṷjāmi ba॒ndhutā॒ vaco̭ bhi॒stanmā̭ pi॒turgota̭mā॒da nvi̭yāya | tvanno̭ a॒sya vaca̭sa-ścikiddhi॒ hota̭ryaviṣṭha sukrato॒ damṷ̄nāḥ | asva̭pna jasta॒raṇa̭ya ssu॒śevā॒ ata̭ndrāso-'vṛ॒kā aśra̭miṣṭhāḥ | te pā॒yavaḥ̭ sa॒dhriya̭ñco ni॒ṣadyāgne॒ tava̭ naḥ pāntvamūra | ye pā॒yavo̭ māmate॒ya-ntḙ agne॒ paśya̭nto a॒ndha-ndṷri॒tāda ra̭kṣann |
ra॒rakṣa॒ tān-thsu॒kṛto̭ vi॒śvavḙdā॒ diphsa̭nta॒ idri॒pavo॒ nāha̭ debhuḥ || 6 ||
tvayā̭ va॒yagṃ sa̭dha॒nya̭-stvotā॒ stava॒ praṇī᳚tya śyāma॒ vājāṋ | u॒bhāśagṃ sā̭ sūdaya satyatā te-'nuṣṭhu॒yā kṛ̭ṇuhya-hrayāṇa |
a॒yā tḙ agne sa॒midhā̭ vidhema॒ prati॒stomagṃ̭ śa॒syamā̭na-ṅgṛbhāya | dahā॒śaso̭ ra॒kṣasaḥ̭ pā॒hya̭smā-ndru॒ho ni॒do mi̭tramaho ava॒dyāt | ra॒kṣo॒haṇaṃ̭ ~vā॒jina॒māji̭ gharmi mi॒tra-mprathi̭ṣṭha॒ mupa̭yāmi॒ śarma̭ | śiśā̭no a॒gniḥ kratṷbhi॒ ssami̭ddha॒-ssano॒ divā॒ sa ri॒ṣaḥ
pā̭tu॒ nakta᳚m || 7 ||
vijyoti̭ṣā bṛha॒tā bhā᳚tya॒gni rā॒vi-rviśvā̭ni kṛṇute mahi॒tvā | prādḙvīrmā॒yā ssa̭hate du॒revā॒ śśiśī̭te॒ śṛṅge॒ rakṣa̭se vi॒nikṣe᳚ |
u॒tasvā॒nāso̭ di॒viṣa̭ntva॒gne sti॒gmāyṷdhā॒ rakṣa̭se॒ hanta॒ vā ṷ |
madḙ cidasya॒ prarṷjanti॒ bhāmā॒ nava̭rante pari॒bādho॒ adḙvīḥ || 8 (2) ||
5 indra sūktaṃ
indraṃ̭ ~vo vi॒śvata॒spari॒ havā̭mahe॒ jane᳚bhyaḥ | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ | indra॒-nnaro̭ ne॒madhi̭tā havante॒ yatpāryā̭ yu॒naja̭te॒ dhiya॒stāḥ | śūro॒ nṛṣā̭tā॒ śava̭saścakā॒ na ā goma̭ti vra॒je bha̭jā॒ tvannaḥ̭ | i॒ndri॒yāṇi̭ śatakrato॒ yā te॒ janḙṣu pa॒ñcasṷ | indra॒ tāni̭ ta॒ ā vṛ̭ṇe | anṷte dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trāte॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ || 9 ||
anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ | āyasmi᳚n-thsa॒ptavā̭sa॒vā stiṣṭha̭nti svā॒ruho̭ yathā |
ṛṣi̭rha dīrgha॒ śrutta̭ma॒ indra̭sya gha॒rmo ati̭thiḥ | ā॒māsṷ pa॒kvamaira̭ya॒ ā sūryagṃ̭ rohayo di॒vi | gha॒rmanna sāma̭ntapatā suvṛ॒ktibhi॒-rjuṣṭaṃ॒ girva̭ṇa se॒giraḥ̭ | indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hadindra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata || 10 ||
gāya̭ntitvā gāya॒triṇorcaṃ̭ tya॒rka ma॒rkiṇaḥ̭ | bra॒hmāṇa̭stvā śatakrata॒-vudva॒gṃ॒ śami̭va ye mire | a॒gṃ॒ho॒muce॒ prabha̭remā manī॒ṣā mo̭ṣiṣṭha॒-dāvnḙ suma॒ti-ṅgṛ̭ṇā॒nāḥ |
i॒dami̭ndra॒ prati̭ ha॒vya-ṅgṛ̭bhāya sa॒tyāssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ | vi॒veṣa॒yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒ mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante || 11 ||
prasa॒mrāja̭-mpratha॒ma ma̭dhva॒-rāṇā̭magṃ ho॒ mucaṃ̭ ~vṛṣa॒bhaṃ-ya~॒jñiyā̭nām |
a॒pānna-pā̭tamaśvinā॒ haya̭nta ma॒sminna̭ra indri॒ya-ndha̭tta॒mojaḥ̭ | vina̭ indra॒ mṛdho̭ jahi nī॒ cā ya̭ccha pṛtanya॒taḥ | a॒dha॒spa॒da-ntamī᳚-ṅkṛdhi॒ yo a॒smāgṃ a̭bhi॒dāsa̭ti |
indra̭kṣa॒trama॒bhi vā॒mamojo 'jā̭yathā vṛṣabha cara.ṣaṇī॒nām | apā̭nudo॒ jana̭mamitra॒ yanta̭ mu॒ru-nde॒vebhyo̭ akṛṇoru lo॒kam |
mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ pa̭rā॒vata॒ āja̭gāmā॒-para̭syāḥ || 12 ||
sṛ॒kagṃ sa॒gṃ॒ śāya̭ pa॒vimi̭ndra ti॒gmaṃ-vi~śatrū᳚-ntāḍi॒ vimṛdho̭ nudasva |
viśatrū॒n॒. vimṛdho̭nuda॒ vivṛ॒trasya॒ hanṷ̄ ruja | vima॒nyumi̭ndra bhāmi॒to̭ 'mitra̭syābhi॒ dāsa̭taḥ |
trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒ mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |
hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒ta mindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ || 13 ||
mā tḙ a॒syāgṃ sa̭hasāva॒-npari̭ṣṭā va॒ghāya̭ bhūma harivaḥ parā॒dai |
trāya̭svano 'vṛ॒kebhi॒-rvarṷ̄thai॒ stava̭ pri॒yāsa̭ ssū॒riṣṷ syāma | ana̭vaste॒ ratha॒maśvā̭ya takṣa॒n-tvaṣṭā॒ vajraṃ̭ puruhūta dyu॒manta᳚m |
bra॒hmāṇa॒ indraṃ̭ ma॒haya̭nto a॒rkairava̭rdhaya॒-nnaha̭ye॒ hanta॒ vā ṷ |
vṛṣṇe॒ yatte॒ vṛṣa̭ṇo a॒rkamarcā॒ nindra॒ grāvā̭ṇo॒ adi̭ti-ssa॒joṣāḥ᳚ |
a॒na॒śvāso॒ ye pa॒vayo̭-'ra॒thā indrḙṣitā a॒bhyava̭rta-nta॒dasyūṋ || 14 (3) ||
(tai. ara. 6.1.9; tai. saṃ. 1.4.41.1; tai. saṃ. 1.4.42.1)
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe॒ tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
magha̭van ccha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye॒ vidviṣo॒ vimṛdho̭ jahi | sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī | vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu na ssvasti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || 15a ||
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭ bāhu ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒ ssomaṃ̭ piba vṛtrahan cchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒mṛdho̭-nuda॒svāthā bha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || 15b (4) ||
6 ye devāḥ
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā,
dakṣiṇa॒sado̭ ya॒mane᳚trā,
paścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā,
uttara॒sado॒ varṷṇanetrā,
upari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā,
rakṣo॒haṇa॒ste naḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā॒
-'gnayḙ rakṣo॒ghne svāhā̭,
ya॒māya̭ savi॒tre ,
varṷṇāya॒ bṛha॒spata̭ye॒
duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16 (5) ||
7 ye devāḥ (anuṣaṅgaṃ)
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā da̭kṣiṇa॒sado̭ ya॒ma ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vāḥ pa̭ścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷttara॒sado॒ varṷṇanetrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷpari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | agnayḙ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | ya॒māya̭ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | savi॒tre ra̭kṣo॒ghne svāhā᳚ | varṷṇāya rakṣo॒ghne svāhā᳚ | bṛha॒spata̭ye॒ duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16ā (5ā) ||
8 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ
a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒,
soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhir,
ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒r,
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣmad,
de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒nā yṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17 (6) ||
9 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒ rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi |
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣma॒-ttena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmantaṃ
karomi | de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒-nāyṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17ā(6ā) ||
10 agṃhomuca mantrāḥ
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒ ,
~yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭, rakṣa॒syā̭, teja॒syā̭,
ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒,
~yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje॒,
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒, catṷṣpāthsu,
go॒ṣṭhe, gṛ॒he-, ṣva॒phsoṣa̭dhīṣu॒, vana॒spati̭ṣu॒,
srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje || 18 (7) ||
11 agṃhomuca mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā rakṣa॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam | yā vā̭mindrā varuṇā teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ catṷṣpāthsu pa॒śuṣu॒ (catṷṣpāthsu॒)srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje | yo vā̭mindrā varuṇā go॒ṣṭhe srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā gṛ॒heṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒-'phsu srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varu॒ṇauṣa̭dhīṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje || (18ā) (7ā)
12 śāstṛ sūktaṃ (āpyaṃ)
agnḙ yaśasvi॒n॒. yaśa̭se॒ mama̭rpa॒yendrā̭vatī॒ mapa̭citī mi॒hāva̭ha | a॒ya-mmū॒rdhā pa̭rame॒ṣṭhī su॒varcā᳚-ssamā॒nānā̭ mutta॒ma ślo̭ko astu | bha॒dra-mpaśya̭nta॒ upa̭sedu॒ragre॒ tapo̭ dī॒kṣā mṛṣa̭ya ssuva॒rvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣa॒tra-mbala॒moja̭śca jā॒ta-ntada॒smai de॒vā a॒bhisanna̭-mantu | dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ parame॒ṣṭhī vi॒rājā᳚ | stomā॒-ścandāgṃ̭si ni॒vido̭ma āhure॒tasmai̭ rā॒ṣṭrama॒bhi-sanna̭māma | a॒bhyāva̭rtaddhva॒-mupa॒meta̭ sā॒kama॒yagṃ śā॒stā-'dhi̭patirvo astu | a॒sya vi॒jñāna॒manu॒sagṃ-ra̭bhaddhvami॒ma-mpa॒ścādanṷ jīvātha॒ sarve᳚ || 19 (8) ||
13 rāṣṭrabhṛtaṃ
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvasta-syauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒
ūrjo॒ nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒
tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒ ssvāhā̭ ,
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rva-stasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuva̭ ,
ssuṣu॒mna ssūrya̭ raśmi-śca॒ndramā̭ gandha॒rva-stasya॒ nakṣa̭trāṇya-
phsa॒raso̭ be॒kura̭yo,
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rva-stasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vāḥ,
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒ vahna̭ya,
iṣi॒ro vi॒śva vya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rva-stasyāpo᳚ 'phsa॒raso̭ mu॒dā,
bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim |
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuva̭,
ssukṣi॒thi- ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rva-stasya̭
vi॒dyuto᳚ 'phsa॒raso॒ ruco̭,
dū॒re hḙtira-mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvaḥ॒,
cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rva-stasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśā॒caya̭ntī॒r,
nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒
tābhya॒ ssvāhā॒,
sa no̭ bhuvanasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha || 20 (9) ||
14 rāṣṭrabhṛtaṃ (anuṣaṅgaṃ)
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvassa-i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒ ūrjo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
suṣu॒mnassūrya̭-raśmiśca॒ndramā̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ nakṣa̭trāṇya 'phsa॒raso̭ be॒kura̭yo॒ nāma॒ tā
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭r-khsā॒mānya̭-'phsa॒raso॒ vahna̭yo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
iṣi॒ro vi॒śvavya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyāpo᳚-'phsa॒raso̭ mu॒dā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭
kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭
sva॒stigg svāhā᳚ ||
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sukṣi॒thi-ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rvassa
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya ̭vi॒dhyuto᳚-'phsa॒raso॒ ruco॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
dū॒re hḙtira mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśo॒caya̭nti॒-rnāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sa no̭ bhuvanasyapate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ svāhā᳚ || (20ā) (9ā)
15 sarpa sūktaṃ
namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vī manṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~ye vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 21 (10) ||
16 pañcacoḍāḥ
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni
grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒ dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti ,
ra॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śva ka̭rmā॒ tasya̭ ratha sva॒naśca॒ rathḙ-citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚-'phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭ he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti,
ra॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva-vya̭cā॒ stasya॒ ratha̭ prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni
grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntī cā nu॒mloca̭ntī-cā-'phsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-r
vyā॒ghrāḥ prahḙti,
ra॒ya mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni grāma॒ṇyaṷ
vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭ cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒ prahḙti ,
ra॒ya-mu॒parya॒-rvāgva̭-su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni grāma॒ṇyā̭
vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭ttiścā-phsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒ti-ra̭va॒spūrja॒-nprahḙti॒ ,
stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒
jambhḙ dadhāmi || 22 (11) ||
17 pañcacoḍāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śvaka̭rmā॒ tasya̭ rathasva॒naśca॒ rathḙ citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭
he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te
ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva vya̭cā॒-stasya॒ ratha̭prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntīcā nu॒mloca̭ntī-cāphsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-rvyā॒ghrāḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ teya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni
grāma॒ṇyaṷ vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒
praha̭ti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒
dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒yamu॒parya॒-rvāgva̭su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni
grāma॒ṇyā̭ vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭tti-ścāphsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒tira̭-
va॒spūrja॒-nprahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 22ā(11ā) ||
18 apratirathaḥ
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒dhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścarṣaṇī॒nām | sa॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒raśśa॒tagṃ
senā̭ ajayathsā॒kamindraḥ̭ | sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ | tadindrḙṇa jayata॒ ta-thsa̭hadhvaṃ॒ ~yudho̭ nara॒ iṣṷ hastena॒ vṛṣṇā᳚ | sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭rva॒śī sagg sra̭ṣṭā॒ sa yudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ | sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒ji-thso̭ma॒pā bā̭hu śa॒rdhyū᳚rdhva dha̭nvā॒ prati̭hitābhi॒rastā᳚ | bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā 'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ || 23 ||
pra॒bha॒ñjan-thsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-medhyavi॒tā rathā̭nām | go॒tra॒bhidaṃ̭ go॒vidaṃ॒ ~vajra̭bāhuṃ॒ jaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā | i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yadhva॒ mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sagṃ ra̭bhadhvam | ba॒la॒vi॒jñā॒ya-ssthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān. vā॒jī saha̭māna u॒graḥ | a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit || 24 ||
a॒bhigo॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo vī॒raśśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ | du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒dhyo᳚-smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ prayu॒thsu | indra̭ āsāṃ-ne॒tā bṛha॒spati॒-rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ | de॒va॒se॒nānā̭-mabhibhañjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ | indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram | ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānāṃ॒ ghoṣo̭ de॒vānāṃ॒ jaya̭tā॒ muda̭sthāt | a॒smāka॒-mindra॒-ssamṛ̭teṣu dhva॒jeṣva॒smākaṃ॒ ~yā iṣa̭va॒stā ja̭yantu || 25 ||
a॒smākaṃ̭ ~vī॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu | uddha̭rṣaya maghava॒-nnāyṷdhā॒-nnyuthsatva̭nā-mmāma॒kānāṃ॒ mahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan-vā॒jināṃ॒ ~vāji̭nā॒nyudrathā̭nāṃ॒ jaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ | upa॒preta॒ jaya̭tā narassthi॒rā va̭ssantu bā॒havaḥ̭ |
indro̭ va॒-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛ॒ṣyā yathāsa̭tha | ava̭sṛṣṭā॒ parā̭pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā || 26 ||
gacchā॒mitrā॒-npravi̭śa॒ maiṣāṃ॒ kañca॒nocchi̭ṣaḥ | marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchādayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒ 'mṛtḙnā॒bhi-va̭stām | u॒rorvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭ntaṃ॒ tvāmanṷ madantu de॒vāḥ | yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va | indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 27 (12) ||
19 camaka-ntṛtīya anuvākaḥ
śa-ñca̭ me॒ maya̭śca me pri॒ya-ñca̭ me-'nukā॒maśca̭ me॒
kāma̭śca me saumana॒saśca̭ me bha॒dra-ñca̭ me॒ śreya̭śca me॒
vasya̭śca me॒ yaśa̭śca me॒ bhaga̭śca me॒ dravi̭ṇa-ñca me
ya॒ntā ca̭ me dha॒rtā ca̭ me॒ kṣema̭śca me॒ dhṛti̭śca me॒
viśvaṃ̭ ca me॒ maha̭śca me (28)
saṃ॒vi~cca̭ me॒ jñātra̭-ñca me॒
sūśca̭ me pra॒sūśca̭ me॒ sīra̭-ñca me la॒yaśca̭ ma
ṛ॒ta-ñca̭ me॒-'mṛtaṃ̭ ca me 'ya॒kṣma-ñca॒ me-'nā̭mayacca me
jī॒vātṷśca me dīrghāyu॒tva-ñca̭ me-'nami॒tra-ñca॒ me-'bha̭ya-ñca me
su॒ga-ñca̭ me॒ śaya̭na-ñca me sū॒ṣā ca̭ me su॒dina̭-ñca me || 29 (13) ||
20 vihavyam
mamā᳚gne॒ varco̭ viha॒veṣva̭stu va॒ya-ntvendhā̭nā sta॒nuva̭-mpuṣema |
mahya̭-nnamantā-mpra॒diśa॒ścata̭sra॒ stvayā-'ddhya̭kṣeṇa॒ pṛta̭nā jayema |
mama̭ de॒vā vi̭ha॒ve sa̭ntu॒ sarva॒ indrā̭vanto ma॒ruto॒ viṣṇṷra॒gniḥ |
mamā॒ntari̭kṣa mu॒ru go॒pama̭stu॒ mahyaṃ॒ ~vātaḥ̭ pavatā॒-ṅkāmḙ a॒sminn |
mayi̭ de॒vā dravi̭ṇa॒ māya̭jantā॒-mmayyā॒ śīra̭stu॒ mayi̭ de॒vahṷ̄tiḥ || 30 ||
daivyā॒ hotā̭rā vaniṣanta॒ pūrve 'ri̭ṣṭā-ssyāma ta॒nuvā̭ su॒vīrāḥ᳚ | mahyaṃ̭ ~yajantu॒ mama॒ yāni̭ ha॒vyā-''kṷ̄ti ssa॒tyā mana̭so me astu |
eno॒ mānigā᳚-ṅkata॒macca॒ nāhaṃ-vi~śvḙ devāso॒ adhi̭voca tā me |
devī᳚ṣṣaḍu-rvīru॒ruṇaḥ̭ kṛṇota॒ viśvḙ devāsa i॒ha vī̭rayaddhvam |
māhā᳚smahi pra॒jayā॒ mā ta॒nūbhi॒-rmāra̭dhāma dviṣa॒te so̭marājann |
a॒gnirma॒nyu-mpra̭tinu॒da-npu॒rastā॒-dada̭bdho go॒pāḥ pari̭pāhi na॒stvam || 31 ||
pra॒tyañco̭ yantu ni॒gutaḥ॒ puna॒stḙ 'maiṣā᳚-ñci॒tta-mpra॒budhā॒ vinḙśat |
dhā॒tā dhā̭tṛ॒ṇā-mbhuva̭nasya॒ yaspati̭-rde॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭mabhi māti॒ṣāha᳚m |
i॒maṃ-ya~॒jña ma॒śvino॒bhā bṛha॒spati̭-rde॒vāḥ pā᳚ntu॒ yaja̭māna-nnya॒rthāt |
u॒ru॒vyacā̭ no mahi॒ṣa śśarma̭yagṃ sada॒smin. havḙ puruhū॒taḥ pṷru॒kṣu |
sa naḥ̭ pra॒jāyai̭ haryaśva mṛḍa॒yendra॒ mā no̭ rīriṣo॒ mā parā̭dāḥ || 32 ||
ye na̭ ssa॒patnā॒ apa॒te bha̭vantvindrā॒-gnibhyā॒ mava̭ bādhāmahe॒ tān |
vasa̭vo ru॒drā ā̭di॒tyā ṷpari॒ spṛśaṃ̭ mo॒graṃ-cettā̭ramadhi rā॒jama̭krann |
a॒rvāñca॒ mindra̭ ma॒muto̭ havāmahe॒ yo go॒ji-ddha̭na॒-jida̭śva॒-jidyaḥ |
i॒manno̭ ya॒jñaṃ-vi~̭ha॒ve jṷṣasvā॒sya kṷrmo harivo me॒dinaṃ̭ tvā || 33 (14) ||
21 mṛgāraḥ
a॒gne-rma̭nve pratha॒masya॒ pracḙtaso॒ya-mpāñca̭janya-mba॒hava̭ ssami॒ndhate᳚ |
viśva̭syāṃ-vi~॒śi pra̭viviśi॒vāgṃ sa̭mīmahe॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
yasye॒da-mprā॒ṇa-nni̭mi॒ṣa-dyadeja̭ti॒ yasya̭ jā॒ta-ñjana̭māna-ñca॒ keva̭lam |
staumya॒gni-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
indra̭sya manye pratha॒masya॒ pracḙtaso vṛtra॒ghna-sstomā॒ upa॒mā mu॒pāguḥ̭ |
yo dā॒śuṣaḥ̭ su॒kṛto॒ hava॒mupa॒ gantā॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ || 34 ||
ya ssaṃ̭grā॒ma-nnaya̭ti॒ saṃva~॒śī yu॒dhe yaḥ pu॒ṣṭāni̭ sagṃsṛ॒jati̭ tra॒yāṇi̭ | staumīndra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ | ma॒nvevāṃ᳚ mitrāvaruṇā॒ tasya̭ vitta॒gṃ॒ satyaṷjasā dṛgṃhaṇā॒ ya-nnu॒dethe᳚ | yā rājā̭nagṃ sa॒rathaṃ̭ ~yā॒tha ṷgrā॒ tā no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
yo vā॒gṃ॒ ratha̭ ṛ॒jura̭śmi-ssa॒tyadha̭rmā॒ mithu॒-ścara̭nta-mupa॒yāti̭ dū॒ṣayanṋ || 35 ||
staumi̭ mi॒trāvarṷṇā nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | vā॒yo-ssa̭vi॒tu-rvi॒dathā̭ni manmahe॒ yāvā᳚tma॒n-vadbi̭bhṛ॒to yau
ca॒ rakṣa̭taḥ | yau viśva̭sya pari॒bhū ba̭bhū॒vatu॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
upa॒śreṣṭhā̭na ā॒śiṣo̭ de॒vayo॒rdharmḙ asthirann | staumi̭ vā॒yugṃ sa̭vi॒tāra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ra॒thīta̭mau rathī॒nā ma̭hva ū॒taye॒ śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙ-bhi॒raśvaiḥ᳚ || 36 ||
yayo᳚rvā-ndevau de॒veṣva-ni̭śita॒ moja॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | yadayā̭taṃ-va~ha॒tugṃ sū॒ryāyā᳚-strica॒kreṇa̭ sa॒gṃ॒ sada̭mi॒cchamā̭nau | staumi̭ de॒vā va॒śvinaṷ nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ma॒rutāṃ᳚ manve॒ adhi̭no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ |
ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | ti॒gmamāyṷdhaṃ-vī~ḍi॒tagṃ saha̭svada di॒vyagṃ śardhaḥ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇu || 37 ||
staumi̭ de॒vā-nma॒ruto̭ nāthi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | de॒vānā᳚-mmanve॒ adhi̭ no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ | ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | yadi॒da-mmā̭-'bhi॒śoca̭ti॒ paurṷṣeyeṇa॒ daivyḙna | staumi॒ viśvā᳚-nde॒vā-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ |
anṷno॒-'dyānṷmati॒ranvida̭nu mate॒ tvaṃ-vai~᳚śvāna॒ro na̭ ū॒tyā pṛ॒ṣṭo di॒vi || 38 ||
anṷno॒-'dhyānṷmati-rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒ vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ | anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || 38a ||
vai॒śvā॒na॒ro na̭ ū॒tyā ''prayā̭tu parā॒vataḥ̭ | a॒gniru॒kthena॒ vāha̭sā |
pṛ॒ṣṭo di॒vi pṛ॒ṣṭo a॒gniḥ pṛ̭thi॒vyā-mpṛ॒ṣṭo viśvā॒ oṣa̭dhī॒rā-vi̭veśa |
vai॒śvā॒na॒ra ssaha̭sā pṛ॒ṣṭo a॒gnissano॒ divā॒ sari॒ṣaḥ pā̭tu॒ nakta᳚m || 38b ||
ye apra̭thetā॒ mami̭tebhi॒ rojo̭bhi॒ rye pra̭ti॒ṣṭhe abha̭vatāṃ॒-va~sṷ̄nām | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
urvī̭ rodasī॒ vari̭vaḥ kṛṇota॒-ṅkṣetra̭sya patnī॒ adhi̭no brūyātam | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
yattḙ va॒ya-mpṷruṣa॒trāya̭ vi॒ṣṭhā vi̭dvāgṃ saśca kṛ॒mā kacca॒ nāgaḥ̭ || 39 ||
kṛ॒dhī sva̭smāgṃ adi̭te॒ranā̭gā॒ vyenāgṃ̭si śiśratho॒ viṣva̭gagne | yathā̭ ha॒ ta-dva̭savo gau॒ryaṃ̭ ci-tpa॒diṣi॒tā mamṷñcatā yajatrāḥ |
e॒vā tvama॒sma-tpramṷñcā॒ vyagṃhaḥ॒ prātā᳚ryagne prata॒rānna॒ āyuḥ̭ || 40 (15) ||
22 sarpāhutī mantrāḥ
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stauno̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmyo-,
-ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kuḥ॒ ,
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo̭ ,
-'va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rāji॒,
-radhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati śśvi॒tro,
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo,
rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi || 41 (16) ||
23 sarpāhutī mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā-yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā
tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
o॒ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kū rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rājī rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
adhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati-śśvi॒tro ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi || 41ā (16ā) ||
24 gandharvāhutīḥ
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va ssali॒lo,
ni̭li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒ ssaga̭ro,
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro,
-'va॒sthāvā̭no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭va ssamu॒dro-,
-'dhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān,
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo,
vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42 (17) ||
25 gandharvāhutīḥ (anuṣaṅgaṃ)
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va-ssali॒lo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
ni॒li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒-ssaga̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthā vā̭ no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭vassamu॒dro vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhā॒mi |
adhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42ā (17ā) ||
26 ajyāni mantrāḥ
śa॒tāyṷdhāya śa॒tavī᳚ryāya śa॒tota̭ye 'bhimāti॒ṣāhe᳚ | śa॒taṃ-yo~ na̭ śśa॒rado॒ ajī̭tā॒-nindro̭ neṣa॒dati̭ duri॒tāni॒ viśvā᳚ |
ye ca॒tvāraḥ̭ pa॒thayo̭ deva॒yānā̭ anta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | teṣāṃ॒-yo~ ajyā̭ni॒- majī̭ti-mā॒vahā॒ttasmai̭ no devāḥ॒ pari̭datte॒ha sarve᳚ | grī॒ṣmo hḙma॒nta u॒ta no̭ vasa॒nta śśa॒ra-dva॒r॒ṣā ssṷvi॒tanno̭ astu |
teṣā̭-mṛtū॒nāgṃ śa॒taśā̭radānā-nnivā॒ta ḙṣā॒mabha̭ye syāma | i॒du॒va॒thsa॒rāya̭ parivathsa॒rāya̭ saṃva~thsa॒rāya̭ kṛṇutā bṛ॒hannamaḥ̭ | teṣāṃ᳚ ~va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒-ñjyogajī̭tā॒ aha̭tā ssyāma |
bha॒drānna॒-śśreya॒ ssama̭naiṣṭa devā॒ stvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śī mahitvā |
sano̭mayo॒ bhūḥ pi̭to॒ āvi̭śasva॒ śanto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || 43 (18) ||
bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ bhavi॒ṣya-dvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
nama॒ ṛ-khsāma॒-yaju॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo̭ gāya॒trī tri॒ṣṭup jaga̭tī॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pṛthi॒vya̭ntari̭kṣaṃ॒ dyau-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ 'gnirvā॒yu-ssūryo॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ prā॒ṇo-vyā॒no̭-'pā॒no vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo-'nnaṃ̭ kṛ॒ṣi-rvṛṣṭi॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pi॒tā pu॒traḥ pautro॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒ rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ namaḥ̭ || 44 (19) ||
27 atharvaśīrṣaṃ
(tai. brā. 1.5.8.1-1.5.8.3)
indro̭ dadhī॒co a॒stabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒tīrnava̭ | i॒cchanna-śva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭śritam | tadvi̭daccharya॒ṇāva̭ti |
adrāha॒ gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷra-pī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he |
indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hat || 45 ||
indra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata | indra॒ iddharyo॒ ssacā᳚ |
sa-mmi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ | indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | āsūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat | indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 46 ||
u॒gra u॒grābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | tamindraṃ̭ ~vā jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho-bhṷvat | indra॒ ssadā ma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒ ssabalḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ | gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu ru॒gro astṛ̭taḥ || 47 (20) ||
28 pratyaṅgirasaḥ
(tai. brā. 2.4.2.1-2.4.2.4)
cakṣṷṣo hete॒ mana̭so hete | vāco̭ hete॒ brahma̭ṇo hete | yomā̭-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tama̭gne me॒nyā-'me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | yomā॒ cakṣṷṣā॒ yo mana̭sā | yo vā॒cā brahma̭ṇā-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tayā᳚-'gne॒ tva-mme॒nyā | a॒muma̭ me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | ya-tkiñcā॒sau mana̭sā॒ yacca̭ vā॒cā | ya॒jñai-rju॒hoti॒ yajṷṣā ha॒virbhiḥ̭ || 48 ||
ta-nmṛ॒tyu-rnir-ṛ̭tyā saṃvi~dā॒naḥ | pu॒rā di॒ṣṭā dāhṷtī rasyahantu |
yā॒tu॒ dhānā॒ nir-ṛ̭ti॒ rādu॒rakṣaḥ̭ | te a̭syaghnaṃ॒ tvanṛ̭tena sa॒tyam |
indra̭ṣitā॒ ājya̭masya mathnantu | māta-thsamṛ̭ddhi॒ yada॒sau ka॒roti̭ |
hanmi̭te॒-'ha-ṅkṛ॒tagṃ ha॒viḥ | yo mḙ gho॒ramacī̭ kṛtaḥ |
apā᳚ñcau ta u॒bhau bā॒hū | apa̭nahyāmyā॒sya᳚m || 49 ||
apa̭nahyāmite bā॒hū | apa̭ nahyāmyā॒sya᳚m | a॒gne-rde॒vasya॒ brahma̭ṇā | sarvaṃ̭ te 'vadhiṣ-ṅkṛ॒tam | pu॒rā-'muṣya̭ vaṣa-ṭkā॒rāt | ya॒jña-nde॒veṣṷ naskṛdhi | svi̭ṣṭa-ma॒smākaṃ̭ bhūyāt | mā-'smā-nprāpa॒nnarā̭tayaḥ | anti̭dū॒re sa॒to a̭gne | bhrātṛ̭vyasyā bhi॒dāsa̭taḥ | va॒ṣa॒-ṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa | kṛ॒tyāgṃ ha̭nmi kṛ॒tāma॒ham | yo mā॒ naktaṃ॒ divā̭ sā॒yam | prā॒ta-ścāhno̭ ni॒pīya̭ti | a॒dyā-tami̭ndra॒ vajrḙṇa | bhrātṛ̭vya-mpādayāmasi || 50 (21) ||
(tai. brā. 2.5.1.1-2.5.1.3)
prā॒ṇo ra̭kṣati॒ viśva॒meja̭t | iryo̭ bhū॒tvā ba̭hu॒dhā ba॒hūni̭ | sa i-thsarvaṃ॒ ~vyā̭naśe | yo de॒vo de॒veṣṷ vi॒bhūra॒ntaḥ |
āvṛ̭dū॒dā-tkṣetriya̭ddhva॒ga-dvṛṣā᳚ | tami-tprā॒ṇa-mmana॒sopa̭ śikṣata |
agraṃ̭ de॒vānā̭-mi॒dama̭ttu no ha॒viḥ | mana̭sa॒ści-tte॒dam | bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ ca gupyate | taddhi de॒veṣva̭-gri॒yam || 51 ||
āna̭ etu puraśca॒ram | sa॒ha de॒vai-ri॒magṃ hava᳚m | mana॒-śśreya̭si śreyasi | karma̭n. ya॒jñapa̭tiṃ॒ dadha̭t | ju॒ṣatāṃ᳚ me॒ vāgi॒dagṃ ha॒viḥ | vi॒rā-ḍde॒vī pu॒rohi̭tā | ha॒vya॒vāḍana̭-pāyinī | yayā̭ rū॒pāṇi̭ bahu॒dhā vada̭nti | peśāgṃ̭si de॒vāḥ pa̭ra॒me ja॒nitre᳚ | sā no̭ vi॒rāḍana̭pa sphurantī || 52 ||
vāgde॒vī jṷṣatā mi॒dagṃ ha॒viḥ | cakṣṷ-rde॒vānāṃ॒ jyoti̭ra॒mṛte॒ nya̭ktam |
a॒sya vi॒jñānā̭ya bahu॒dhā nidhī̭yate | tasya̭ su॒mna-ma̭śīmahi | mā no̭ hāsī-dvicakṣa॒ṇam | āyu॒rinnaḥ॒ pratī᳚ryatām | ana̭ndhā॒-ścakṣṷṣā va॒yam | jī॒vā jyoti̭-raśīmahi | suva॒-rjyoti̭-ru॒tāmṛtaṃ᳚ | śrotrḙṇa bha॒dra mu॒ta-śṛ̭ṇvanti sa॒tyam | śrotrḙṇa॒ vācaṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nām | śrotrḙṇa॒ moda̭śca॒ maha̭śca śrūyate |
śrotrḙṇa॒ sarvā॒ diśa॒ āśṛ̭ṇomi | yena॒ prācyā̭ u॒ta da̭kṣi॒ṇā | pa॒tīcyai̭ di॒śa-śśṛ॒ṇvantyṷtta॒rāt | tadicchrotraṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nam |
a॒rānna ne॒miḥ pari॒sarvaṃ̭ babhūva || 53 (22) ||
(tai. brā. 2.7.7.1-2.7.7.7)
si॒gṃ॒he vyā॒ghra u॒ta yā pṛdā̭kau | tviṣi̭-ra॒gnau brā᳚hma॒ṇe sūrye॒yā |
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā rā̭ja॒nyḙ dundu॒-bhāvāya̭tāyām | aśva̭sya॒ krandye॒ purṷṣasya mā॒yau | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā ha॒stini̭ dvī॒pini॒ yā hira̭ṇye | tviṣi॒-raśvḙṣu॒ purṷṣeṣu॒ goṣṷ || 54 ||
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rathḙ a॒kṣeṣṷ vṛṣa॒bhasya॒ vāje᳚ | vātḙ pa॒rjanye॒ varṷṇasya॒ śuṣme᳚ | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rāḍa̭si vi॒rāḍa̭si | sa॒mrāḍa̭si sva॒rāḍa̭si | indrā̭ya tvā॒ teja̭svate॒ teja̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvauja̭svata॒ oja̭svantagg śrīṇāmi || 55 ||
indrā̭ya tvā॒ paya̭svate॒ paya̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvā-''yṷṣmata॒ āyṷṣmantagg śrīṇāmi | tejo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | teja̭svadastu me॒ mukha᳚m | teja̭sva॒cchiro̭ astu me | teja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | teja̭sā॒ sa-mpi̭pṛgdhimā | ojo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi || 56 ||
oja̭svadastu me॒ mukha᳚m | oja̭sva॒cchiro̭ astu me | oja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | oja̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā | payo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | paya̭svadastu me॒ mukha᳚m | paya̭sva॒cchiro̭ astu me | paya̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | paya̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā || 57 ||
āyṷrasi | tatte॒ praya̭cchāmi | āyṷṣmadastu me॒ mukha᳚m | āyṷṣma॒cchiro̭ astu me | āyṷṣmān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | āyṷṣā॒ sampi̭pṛgdhi mā | i॒ma ma̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi | pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ te vā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha | viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒-ryathā-'sa̭t || 58 ||
āyṷrasi vi॒śvāyṷrasi | sa॒rvāyṷrasi॒ sarva॒māyṷrasi | yato॒ vāto॒ mano̭javāḥ | yataḥ॒, kṣara̭nti॒ sindha̭vaḥ | tāsāṃ᳚ tvā॒ sarvā̭sāgṃ ru॒cā | a॒bhiṣi̭ñcāmi॒ varca̭sā | sa॒mu॒dra i̭vāsi ga॒hmanā᳚ | soma̭ ivā॒syadā᳚bhyaḥ | a॒gniri̭va vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | sūrya̭ iva॒ jyoti̭ṣā vi॒bhūḥ || 59 ||
a॒pāṃ-yo~ drava̭ṇe॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | teja̭se brahmavarca॒sāya̭ gṛhṇāmi | a॒pāṃ-ya~ ū॒rmau rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | oja̭se vī॒ryā̭ya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ma̭ddhya॒to rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | puṣṭai᳚ pra॒jana̭nāya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ya॒jñiyo॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | āyṷṣe dīrghāyu॒tvāya̭ gṛhṇāmi || 60 (23) ||
29 anna sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.1-2.8.8.4)
a॒hama̭smi prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | pūrvaṃ̭ de॒vebhyo̭ a॒mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
yo mā॒ dadā̭ti॒ sa i de॒va mā vāḥ᳚ | a॒hamanna॒ manna̭ ma॒danta̭madmi | pūrva̭-ma॒gnerapi̭ daha॒tyannaṃ᳚ | ya॒ttau hā̭sāte ahamutta॒reṣṷ | vyātta̭masya pa॒śava̭-ssu॒jambha᳚m | paśya̭nti॒ dhīrāḥ॒ praca̭ranti॒ pākāḥ᳚ |
jahā᳚mya॒nya-nna ja̭hāmya॒nyam | a॒hamannaṃ॒ ~vaśa॒micca̭rāmi || 61 ||
sa॒mā॒namarthaṃ॒ paryḙmi bhu॒ñjat | ko mā mannaṃ̭ manu॒ṣyo̭ dayeta |
parā̭ke॒ annaṃ॒ nihi̭taṃ-lo~॒ka e॒tat | viśvai᳚-rde॒vaiḥ pi॒tṛbhi̭-rgu॒ptamanna᳚m |
yada॒dyatḙ lu॒pyate॒ ya-tpa̭ro॒pyate᳚ | śa॒ta॒-ta॒mīsā ta॒nūrmḙ babhūva |
ma॒hāntaṷ ca॒rū sa̭kṛ-ddu॒gdhena̭ paprau | diva̭ñca॒ pṛśñi̭ pṛthi॒vī-ñca̭ sā॒kam |
tathsaṃ॒-piba̭nto॒ nami̭nanti ve॒dhasaḥ̭ | naitadbhūyo॒ bhava̭ti॒ no kanī̭yaḥ || 62 ||
annaṃ̭ prā॒ṇamanna̭ mapā॒na-mā̭huḥ | annaṃ̭ mṛ॒tyu-ntamṷ jī॒vātṷ māhuḥ |
annaṃ̭ bra॒hmāṇo̭ ja॒rasaṃ̭ ~vadanti | anna̭māhuḥ pra॒jana̭na-mpra॒jānā᳚m |
mogha॒-mannaṃ̭ ~vindate॒ apra̭cetāḥ | sa॒tya-mbra̭vīmi va॒dha ithsa tasya̭ |
nārya॒maṇaṃ॒ puṣya̭ti॒ no sakhā̭yam | keva̭lāgho bhavati kevalā॒dī |
a॒ha-mme॒gha ssta॒naya॒n varṣa̭nnasmi | māma̭dantya॒-hama̭dmya॒nyān || a॒hagṃ sada॒mṛto̭ bhavāmi | madā̭di॒tyā adhi॒ sarvḙ tapanti || 63 ||
30 vā-khsūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.4)
de॒vīṃ-vā~ca̭ma janayanta॒ ya-dvāgvada̭nti || 64 ||
de॒vīṃ-vā~ca̭majanayanta de॒vāḥ | tāṃ-vi~॒śvarṷ̄pāḥ pa॒śavo̭ vadanti | sā no̭ ma॒ndreṣa॒ mūrjaṃ॒ duhā̭nā | dhe॒nurvāga॒smā-nupa॒suṣṭu॒taitṷ || 64a ||
ya-dvāgvada̭ntya viceta॒nāni̭ | rāṣṭrī̭ de॒vānā᳚-nniṣa॒sāda̭ ma॒ndrā | cata̭sra॒ ūrjaṃ̭ duduhe॒ payāgṃ̭si | kva̭svi dasyāḥ para॒ma-ñja̭gāma || 64b ||
(tai. brā. 2.8.8.4-2.8.8.5)
a॒na॒ntā-mantā॒dadhi॒ nirmi̭tā-mma॒hīm | yasyāṃ᳚ de॒vā a̭dadhu॒-rbhoja̭nāni | ekā᳚kṣarā-ndvi॒padā॒gṃ॒ ṣaṭpa̭dāñca | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-ṅgandha॒rvāḥ pa॒śavo̭ manu॒ṣyāḥ᳚ | vā॒cīmā viśvā॒ bhuva̭nā॒-nyarpi̭tā | sā no॒ havaṃ̭ juṣatā॒-mindra̭ patnī |
vāga॒kṣaraṃ̭ prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | vedā̭nā-mmā॒tā-'mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ || 65 ||
sā no̭ juṣā॒ṇopa̭ ya॒jña māgā᳚t | ava̭ntī de॒vī su॒havā̭ me astu | yā mṛṣa̭yo mantra॒ kṛto̭ manī॒ṣiṇaḥ̭ | a॒nvaiccha̭-nde॒vā-stapa̭sā॒ śramḙṇa | tā-nde॒vīṃ-vā~cagṃ̭ ha॒viṣā̭ yajāmahe | sā no̭ dadhātu sukṛ॒tasya̭ lo॒ke |
ca॒tvāri॒ vā-kpari̭mitā pa॒dāni̭ | tāni̭ vidu-rbrāhma॒ṇā ye ma̭nī॒ṣiṇaḥ̭ | guhā॒ trīṇi॒ nihi̭tā॒ neṅga̭yanti | tu॒rīyaṃ̭ ~vā॒co ma̭nu॒ṣyā̭ vadanti || 66 ||
31 śraddhā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.5-2.8.8.8)
śra॒ddhayā॒-'gni ssami̭dhyate | śra॒ddhayā̭ vindate ha॒viḥ | śra॒ddhā-mbhaga̭sya mū॒rdhani̭ | vaca॒sā vḙdayāmasi | pri॒yagg śra̭ddhe॒ dada̭taḥ | pri॒yagg śra̭ddhe॒ didā̭sataḥ | pri॒ya-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | i॒da-mma̭ udi॒ta-ṅkṛ̭dhi | yathā̭ de॒vā asṷreṣu | śra॒ddhā mu॒greṣṷ cakri॒re || 67 ||
e॒va-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | a॒smāka̭-mudi॒ta-ṅkṛ̭dhi | śra॒ddhā-ndḙvā॒ yaja̭mānāḥ | vā॒yu-go̭pā॒ upā̭sate | śra॒ddhāgṃ hṛ̭da॒yya̭yā-''kū᳚tyā | śra॒ddhayā̭ hūyate ha॒viḥ |
śra॒ddhā-mprā॒tar-ha̭vāmahe | śra॒ddhā-mma॒ddhyandi̭naṃ॒ pari̭ | śra॒ddhāgṃ sūrya̭sya ni॒mruci̭ | śraddhe॒ śraddhā̭paye॒ hamā᳚ || 68 ||
śra॒ddhā de॒vāna-dhi̭vaste | śra॒ddhā viśva̭ mi॒da-ñjaga̭t | śra॒ddhā-ṅkāma̭sya mā॒tara᳚m | ha॒viṣā̭ vardhayāmasi || 69a ||
32 brahma sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.10-2.8.8.11)
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā᳚t | visī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhāḥ | sa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || pi॒tā-vi॒rājā̭ mṛṣa॒bho-ra̭yī॒ṇām | a॒ntari̭kṣaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒ āvi̭veśa || 69b ||
tama॒rkaira॒bhya̭rccanti va॒thsam | brahma॒ santa॒-mbrahma̭ṇā va॒rdhaya̭ntaḥ || brahma̭ de॒vāna̭janayat | brahma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t ||
brahma̭ṇaḥ, kṣa॒tra-nnirmi̭tam | brahma̭ brāhma॒ṇa ā॒tmanā᳚ || a॒ntara̭smi-nni॒me lo॒kāḥ | a॒nta rviśva̭mi॒da-ñjaga̭t | brahmai॒va bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭha᳚m | tena॒ ko̭-'rhati॒ spardhi̭tum || 70 ||
brahmaṃ̭ de॒vā-straya̭strigṃśat | brahma̭-nnindra prajāpa॒tī | brahma̭naḥa॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | nā॒vī vā॒nta-ssa॒māhi̭tā || cata̭sra॒ āśāḥ॒ praca̭rantva॒-gnayaḥ̭ | i॒manno̭ ya॒jñanna̭yatu prajā॒nann |
ghṛ॒ta-mpinva̭nna॒ jaragṃ̭ su॒vīra᳚m | brahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnām || 71 ||
33 go sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.11)
āgāvo̭ agmannu॒ta bha॒dra-ma̭krann | sīda̭ntu go॒ṣṭhe-ra॒ṇaya̭ntva॒sme || pra॒jāva̭tīḥ puru॒ rūpā̭ i॒ha syuḥ | indrā̭ya pū॒rvī ru॒ṣaso॒ duhā̭nāḥ | indro॒ yajva̭ne pṛṇa॒te ca̭ śikṣati | upedda̭dāti॒ na sva-mmṷṣāyati | bhūyo̭ bhūyo ra॒yimida̭sya va॒rdhayanṋ | abhi̭nne khi॒lle nida̭dhāti deva॒yum |
na tā na̭śanti॒ na tā arvā᳚ || 72 ||
na tā na̭śanti॒ nada̭bhāti॒ taska̭raḥ | nainā̭ ami॒tro vyathi॒rā da̭dharṣati |
de॒vāgśca॒ yābhi॒-ryaja̭te॒ dadā̭ti ca | jyogittābhi̭ ssacate॒ gopa̭ti ssa॒ha || 72a ||
na tā arvā̭ re॒ṇu ka̭kāṭo aśnute | na sagg̭ skṛta॒tra-mupa̭yanti॒ tā a॒bhi |
u॒ru॒gā॒yama̭bhaya॒-ntasya॒ tā anṷ | gāvo॒ martya̭sya॒ vica̭ranti॒ yajva̭naḥ || 72b ||
(tai. brā. 2.8.8.12)
gāvo॒ bhago॒ gāva॒ indro̭ me acchāt | gāva॒ ssoma̭sya pratha॒masya̭ bha॒kṣaḥ |
i॒mā yā gāva॒-ssaja̭nāsa॒ indraḥ̭ | i॒cchāmī-ddhṛ॒dā mana̭sā-ci॒dindra᳚m |
yū॒ya-ṅgā̭vo medayathā kṛ॒śañci̭t | a॒ślī॒la-ñci̭-tkṛṇuthā su॒pratī̭kam || 73 ||
bha॒dra-ṅgṛ॒ha-ṅkṛ̭ṇutha bhadra vācaḥ | bṛ॒hadvo॒ vaya̭ ucyate sa॒bhāsṷ | pra॒jāva̭tī ssū॒yava̭sagṃ-ri॒śantīḥ᳚ | śu॒ddhā a॒pa ssṷprapā॒ṇe piba̭ntīḥ |
māva̭ ste॒na ī̭śata॒ māghaśagṃ̭saḥ | pari̭vo he॒tī ru॒drasya̭ vṛñjyāt | upe॒da-mṷpa॒-parca̭nam | ā॒su goṣūpa̭ pṛcyatām | upa̭rṣa॒bhasya॒ reta̭si | upe᳚ndra॒ tava̭ vī॒rye᳚ || 74 (24) ||
34 sūryā candramasā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.1)
tā sū᳚ryā candra॒masā̭ viśva॒-bhṛtta̭mā ma॒hat | tejo॒ vasṷmadrājato di॒vi | sāmā᳚tmānā carata ssāma-cā॒riṇā᳚ | yayo᳚rvra॒ta-nnama॒me jātṷ de॒vayoḥ᳚ | u॒bhāvantau॒ pari̭yāta॒ armyā᳚ | di॒vo na ra॒śmīg sta̭nu॒to-vya̭rṇa॒ve | u॒bhā bhṷva॒ntī bhuva̭nā ka॒vikra̭tū | sūryā॒ na ca॒ndrā ca̭rato ha॒tāma̭tī | patī᳚dyu॒ma-dvi̭śva॒-vidā̭ u॒bhā di॒vaḥ | sūryā̭ u॒bhā ca॒ndrama̭sā vicakṣa॒ṇā || 75 ||
vi॒śvavā̭rā varivo॒ bhā vare᳚ṇyā | tā no̭-'vata-mmati॒mantā॒ mahi̭vratā | vi॒śva॒vapa̭rī pra॒tara̭ṇā tara॒ntā | su॒va॒rvidā̭ dṛ॒śaye॒ bhūri̭ raśmī | sūryā॒ hi ca॒ndrā vasṷtve॒ṣa-da̭rśatā | ma॒na॒svino॒ 'bhānṷcara॒tonu॒-sandiva᳚m | a॒sya śravo̭ na॒dya̭ ssa॒pta bi̭bhrati | dyāvā॒ kṣāmā̭ pṛthi॒vī da̭rśa॒taṃ-va~puḥ̭ | a॒sme sū᳚ryā candra॒masā̭-'bhi॒cakṣe᳚ | śra॒ddheka-mi̭ndra carato vicartu॒ram || 76 ||
pū॒rvā॒pa॒ra-ñca̭rato mā॒ya yai॒tau | śiśū॒ krīḍa̭ntau॒ pari̭yāto adhva॒ram | viśvā᳚nya॒nyo bhuva̭nā 'bhi॒caṣṭe᳚ | ṛ॒tūna॒nyo vi॒dadha̭jjāyate॒ punaḥ̭ | hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsā॒gṃ॒ rājā᳚ | yāsāṃ᳚ de॒vā śśi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyata | āpo̭ bha॒drā āditpa̭śyāmi || 77 ||
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷ jā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ | a॒gniṃ-yā~ garbhaṃ̭ dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||
yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśyaṃ॒ janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒ yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || 77a ||
yāsāṃ᳚ de॒vā di॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣayyā a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||
śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvopa̭ spṛśata॒ tvaca̭-mme |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 77b ||
āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ ittāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭-maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann |
āditpa̭śyā myu॒tavā̭ śṛṇo॒myāmā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tarhi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || 77c ||
35 nāsadāsīya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.3-2.8.9.7)
nāsa̭dāsī॒nno sadā̭sītta॒dānī᳚m | nāsī॒drajo॒ no vyo̭mā-pa॒royat | kimā va̭rīvaḥ॒ kuha॒kasya॒ śarmanṋ | abhaṃḥ॒ kimā̭sī॒-dgaha̭na-ṅgabhī॒ram || 78 ||
na mṛ॒tyu-ra॒mṛta॒-ntarhi॒ na | rātri̭yā॒ ahna̭ āsī-tprake॒taḥ | ānī̭da vā॒tagg sva॒dhayā॒ tadeka᳚m | tasmā᳚ddhā॒nya-nna pa॒raḥ kiñca॒nāsa̭ |
tama̭ āsī॒-ttama̭sā gū॒ḍhamagre᳚ prake॒tam | sa॒li॒lagṃ sarva̭ mā i॒dam | tu॒cche nā॒bhvapi̭hitaṃ॒ ~yadāsī᳚t | tama̭sa॒s tanma̭hi॒nā jā̭ya॒taika᳚m |
kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t || 79 ||
sa॒ to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di-pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā |
ti॒ra॒ścīno॒ vita̭to ra॒śmi-rḙṣām | a॒dhasvi̭dā॒sī(3) du॒pari̭svidāsī(3)t |
re॒to॒dhā ā̭sa-nmahi॒māna̭ āsann | sva॒dhā a॒vastā॒-tpraya̭tiḥ pa॒rastā᳚t |
ko a॒ddhā vḙda॒ka i॒ha pravo̭cat | kuta॒ ājā̭tā॒ kuta̭ i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭiḥ |
a॒rvāg de॒vā a॒sya vi॒sarja̭nāya | athā॒ ko vḙda॒ yata̭ ā ba॒bhūva̭ || 80 ||
i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭi॒-ryata̭ āba॒bhūva̭ | yadi̭ vā da॒dhe yadi̭ vā॒ na |
yo a॒syāddhya̭kṣaḥ para॒me vyo̭mann | so a॒ṅgavḙda॒ yadi̭ vā॒ na veda̭ |
kiggsvi॒dvanaṃ॒ ka u॒sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ |
manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒tat | yada॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ | brahma॒vanaṃ॒ brahma॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ || manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā॒ vibra̭vīmi vaḥ | brahmā॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ || 81 ||
36 bhāgya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.7-2.8.9.9)
prā॒tara॒gni-mprā॒tarindragṃ̭ havāmahe | prā॒ta-rmi॒trā varṷṇā prā॒tara॒śvinā᳚ |
prā॒ta-rbhagaṃ̭ pū॒ṣaṇaṃ॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m | prā॒tassoma̭ mu॒ta ru॒dragṃ hṷvema || pra॒ta॒rjitaṃ॒ bhaga̭mu॒gragṃ hṷvema | va॒ya-mpu॒tramadi̭te॒ryo vi̭dha॒rtā | ā॒dhraści॒dya-mmanya̭māna-stu॒raści̭t | rājā̭ ci॒dya-mbhagaṃ̭ bha॒kṣītyāha̭ || 82 ||
bhaga॒praṇḙta॒-rbhaga॒satya̭rādhaḥ | bhage॒mā-ndhiya॒muda̭va॒ dada̭nnaḥ | bhaga॒praṇo̭ janaya॒ gobhi॒raśvaiḥ᳚ | bhaga॒ pranṛbhi̭-rnṛ॒vanta̭ssyāma || u॒tedānīṃ॒ bhaga̭vantassyāma | u॒ta prapi॒tva u॒ta maddhye॒ ahnā᳚m | u॒todi̭tā maghava॒n-thsūrya̭sya | va॒ya-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tau syā̭ma || bhaga̭ e॒va bhaga̭vāgṃ astu devāḥ | tena̭ va॒ya-mbhaga̭vanta ssyāma || 83 ||
tantvā̭ bhaga॒ sarva॒ ijjo̭havīmi | sano̭ bhaga pura e॒tā bha̭ve॒ha || sama̭dhva॒rā-yo॒ṣaso̭-'namanta | da॒dhi॒krāvḙva॒ śuca̭ye pa॒dāya̭ | a॒rvā॒cī॒naṃ-va~̭su॒vidaṃ॒ bhaga̭nnaḥ | ratha̭mi॒vāśvā̭ vā॒jina॒ āva̭hantu || aśvā̭vatī॒-rgoma̭tī-rna u॒ṣāsaḥ̭ | vī॒rava̭tī॒-ssada̭mucchantu bha॒drāḥ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā vi॒śvataḥ॒ prapī̭nāḥ | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭naḥ || 84 (25) ||
37 nakṣatra sūktaṃ
(tai. brā. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 nakṣatraṃ - kṛttikā devatā - agniḥ
a॒gnirnaḥ̭ pātu॒ kṛtti̭kāḥ | nakṣa̭tra-nde॒vami̭ndri॒yam | i॒damā̭sāṃvi~cakṣa॒ṇam | ha॒virā॒san jṷhotana | yasya॒ bhānti̭ ra॒śmayo॒ yasya̭ ke॒tavaḥ̭ | yasye॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sarvā᳚ | sa kṛtti̭kā bhira॒bhi-saṃ॒va~sā̭naḥ | a॒gnirno̭ de॒vassṷvi॒te da̭dhātu || 1 ||
37.2 nakṣatraṃ - rohiṇī devatā - prajāpatiḥ
pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī vḙtu॒ patnī᳚ | vi॒śvarṷ̄pā bṛha॒tī ci॒trabhā̭nuḥ || 85 ||
sā no̭ ya॒jñasya̭ suvi॒te da̭dhātu | yathā॒ jīvḙma śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ro॒hi॒ṇī de॒vyuda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ rū॒pāṇi̭ prati॒moda̭mānā | pra॒jāpa̭tigṃ ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒yā de॒vānā॒-mupa̭yātu ya॒jñam || 2 ||
37.3 nakṣatraṃ - mṛgaśīrṣaḥ devatā - somaḥ
somo॒ rājā̭ mṛgaśī॒ra॒.ṣeṇa॒ āganṋ | śi॒va-nnakṣa̭tra-mpri॒yama̭sya॒ dhāma̭ | ā॒pyāya̭māno bahu॒dhā janḙṣu | retaḥ̭ pra॒jāṃ-ya~ja̭māne dadhātu || 86 ||
yatte॒ nakṣa̭tra-mmṛgaśī॒r॒ṣamasti̭ | pri॒yagṃ rā̭ja-npri॒yata̭ma-mpri॒yāṇā᳚m | tasmai̭ te soma ha॒viṣā̭ vidhema | śanna̭ edhi dvi॒pade॒ śañcatṷṣpade || 3 ||
37.4 nakṣatraṃ - ārdrā devatā - rudraḥ
ā॒rdrayā̭ ru॒draḥ pratha̭mā na eti | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pati̭raghni॒yānā᳚m | nakṣa̭tramasya ha॒viṣā̭ vidhema | mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣa॒-nmota vī॒rān | he॒tī ru॒drasya॒ pari̭ṇo vṛṇaktu | ā॒rdrā nakṣa̭tra-ñjuṣatāgṃ ha॒virnaḥ̭ || 87 ||
pra॒mu॒ñcamā̭nau duri॒tāni॒ viśvā᳚ | apā॒ghaśagṃ̭ sannu-datā॒marā̭tim || 4 ||
37.5 nakṣatraṃ - punarvasu devatā - aditiḥ
puna̭rno de॒vyadi̭ti-sspṛṇotu | puna̭rvasū naḥ॒ puna॒retāṃ᳚-ya~॒jñam | puna̭rno de॒vā a॒bhiya̭ntu॒ sarve᳚ | punaḥ̭ punarvo ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | e॒vā na de॒vyadi̭tirana॒rvā | viśva̭sya bha॒rtrī jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā | puna̭rvasū ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒ya-nde॒vānā॒-mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ || 5 (88) ||
37.6 nakṣatraṃ - puṣyaḥ devatā - bṛhaspatiḥ
bṛha॒spatiḥ̭ pratha॒mañjāya̭mānaḥ | ti॒ṣya̭-nnakṣa̭trama॒bhi samba̭bhūva | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇuḥ | di॒śo nu॒ sarvā॒ abha̭yanno astu | ti॒ṣyaḥ̭ pu॒rastā̭du॒ta ma̭dhya॒to naḥ̭ | bṛha॒spati̭-rnaḥ॒ pari̭pātu pa॒ścāt | bādhḙ tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇutām | su॒vīrya̭sya॒ pata̭yasyāma || 6 ||
37.7 nakṣatraṃ -āśreṣaṃ devatā - sarpāḥ
i॒dagṃ sa॒rpebhyo̭ ha॒vira̭stu॒ juṣṭa᳚m | ā॒śre॒ṣā yeṣā̭ manu॒yanti॒ cetaḥ̭ || 89 ||
ye a॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīṃ-kṣi॒yanti̭ | tena̭ ssa॒rpāso॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | ye ro̭ca॒ne sūrya॒syāpi̭ sa॒rpāḥ | ye divaṃ̭ de॒vī-manṷsa॒ñcara̭nti | yeṣā̭māśre॒ṣā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tebhya̭-ssa॒rpebhyo॒ madhṷ-majjuhomi || 7 ||
37.8 nakṣatraṃ - maghā devatā - pitaraḥ
upa̭hūtāḥ pi॒taro॒ ye ma॒ghāsṷ | mano̭javasa-ssu॒kṛta̭-ssukṛ॒tyāḥ | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | sva॒dhābhi̭-rya॒jña-mpraya̭ta-ñjuṣantām || 90 ||
ye a̭gnida॒gdhā ye-'na̭gni-dagdhāḥ | yḙ-'mu~lo॒ka-mpi॒taraḥ̭ kṣi॒yanti̭ | yāgśca̭ vi॒dmayāgṃ ṷ ca॒ na pra̭vi॒dma | ma॒ghāsṷ ya॒jñagṃ sukṛ̭ta-ñjuṣantām || 8 ||
37.9 nakṣatraṃ - pūrvaphalgṷnī devatā - aryamā
gavāṃ॒ patiḥ॒ phalgṷnī-nāmasi॒ tvam | tada̭ryaman varuṇa mitra॒ cārṷ | tantvā̭ va॒yagṃ sa̭ni॒tāragṃ̭ sanī॒nām | jī॒vā jīva̭nta॒mupa॒ saṃvi~̭śema | yene॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sañji̭tā | yasya̭ de॒vā a̭nusaṃ॒ya~nti॒ cetaḥ̭ || 91 ||
a॒rya॒mā rājā॒-'jara॒stu vi̭ṣmān | phalgṷnīnā-mṛṣa॒bho ro̭ravīti || 9 ||
37.10 nakṣatraṃ - uttara pha̭lgunī devatā - bhagaḥ
śreṣṭho̭ de॒vānāṃ᳚ bhagavo bhagāsi | tattvā̭ viduḥ॒ phalgṷnī॒-stasya̭ vittāt | a॒smabhyaṃ̭-kṣa॒trama॒jaragṃ̭ su॒vīrya᳚m | goma॒daśva̭-va॒dupa॒sannṷ-de॒ha | bhago̭ha dā॒tā bhaga॒ itpra̭dā॒tā | bhago̭ de॒vīḥ phalgṷnī॒-rāvi̭veśa | bhaga॒syetta-mpra̭sa॒va-ṅga̭mema | yatra̭ de॒vai-ssa̭dha॒mādaṃ̭ madema | || 10/ 92 ||
37.11 nakṣatraṃ - hastaḥ devatā - savita
āyā̭tu de॒va-ssa̭vi॒to pa̭yātu | hi॒ra॒ṇyayḙna su॒vṛtā॒ rathḙna | vaha॒n॒. hastagṃ̭ su॒bhagaṃ̭ ~vidma॒nāpa̭sam | pra॒yaccha̭ntaṃ॒ papṷriṃ॒ puṇya॒maccha̭ | hastaḥ॒ praya̭ccha tva॒mṛtaṃ॒ ~vasī̭yaḥ | dakṣi̭ṇena॒ prati̭gṛbhṇīma enat |
dā॒tāra̭-ma॒dya sa̭vi॒tā vi̭deya | yo no॒ hastā̭ya prasu॒vāti̭ ya॒jñam || 11 ||
37.12 nakṣatraṃ - citrā devatā - tvaṣṭā
tvaṣṭā॒ nakṣa̭tra-ma॒bhyḙti ci॒trām | su॒bhagṃ sa̭saṃyu~va॒tigṃ roca̭mānām || 93 ||
ni॒ve॒śaya̭nna॒-mṛtā॒-nmartyāg̭śca | rū॒pāṇi̭ pi॒gṃ॒śa-nbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | tanna॒stvaṣṭā॒ tadṷ ci॒trā vica̭ṣṭām | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tannaḥ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīgṃ sanotu | gobhi̭rno॒ aśvai॒-ssama̭naktu ya॒jñam || 12 ||
37.13 nakṣatraṃ - svātī devatā - vāyuḥ
vā॒yu-rnakṣa̭tra-ma॒bhyḙti॒ niṣṭyā᳚m | ti॒gmaśṛṃ̭go vṛṣa॒bho rorṷvāṇaḥ | sa॒mī॒raya॒-nbhuva̭nā māta॒riśvā᳚ | apa॒ dveṣāgṃ̭si nudatā॒marā̭tīḥ || 94 ||
tanno̭ vā॒yastadu॒ niṣṭyā̭ śṛṇotu | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tanno̭ de॒vāso॒ anṷ jānantu॒ kāma᳚m | yathā॒ tarḙma duri॒tāni॒ viśvā᳚ || 13 ||
37.14 nakṣatraṃ - viśākhā devatā - indrāgnīḥ
dū॒ra-ma॒smacchatra̭vo yantu bhī॒tāḥ | tadi̭ndrā॒gnī kṛ̭ṇutāṃ॒ ta-dviśā̭khe | tanno̭ de॒vā anṷmadantu ya॒jñam | pa॒ścā-tpu॒rastā॒-dabha̭yanno astu | nakṣa̭trāṇā॒-madhi̭patnī॒ viśā̭khe | śreṣṭhā̭-vindrā॒gnī bhuva̭nasya go॒pau || 95 ||
viṣṷ̄ca॒-śśatrṷ̄napa॒bādha̭mānau | apa॒kṣudha̭-nnudatā॒marā̭tim | || 14 ||
37.15 paurṇamāsi
pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā᳚t | unma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyāṃ᳚ de॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭ntaḥ | u॒tta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām | pṛ॒thvī su॒varcā̭ yuva॒ti-ssa॒joṣāḥ᳚ | pau॒rṇa॒mā॒syuda̭gā॒-cchobha̭mānā | ā॒pyā॒ya-ya̭ntī duri॒tāni॒ viśvā᳚ | u॒ru-nduhāṃ॒ ya~ja̭mānāya ya॒jñam || 15/96 (26) ||
37.16 nakṣatraṃ - anūrādhā devatā - mitraḥ
ṛ॒ddhyāsma̭ ha॒vyai-rnama̭sopa॒sadya̭ | mi॒tra-nde॒va-mmi̭tra॒dheya̭nno astu | a॒nū॒rā॒dhān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ci॒traṃ-nakṣa̭tra॒-muda̭gā-tpu॒rastā᳚t | a॒nū॒rā॒dhāsa॒ iti॒ ya-dvada̭nti | tanmi॒tra ḙti pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ | hi॒ra॒ṇyayai॒-rvita̭tai-ra॒ntari̭kṣe || 16 ||
37.17 nakṣatraṃ - jyeṣṭhā devatā - indraḥ
indro᳚ jye॒ṣṭhā manu॒ nakṣa̭trameti | yasmi̭n vṛ॒traṃ-vṛ~̭tra॒ tūryḙ ta॒tāra̭ || 97 ||
tasmi̭n va॒ya-ma॒mṛtaṃ॒ duhā̭nāḥ | kṣudha̭ntarema॒ duri̭tiṃ॒ duri̭ṣṭim | pu॒ra॒nda॒rāya̭ vṛṣa॒bhāya̭ dhṛ॒ṣṇave᳚ | aṣā̭ḍhāya॒ saha̭mānāya mī॒ḍhuṣe᳚ | indrā̭ya jye॒ṣṭhā madhṷma॒dduhā̭nā | u॒ru-ṅkṛ̭ṇotu॒ yaja̭mānāya lo॒kam || 17 ||
37.18 nakṣatraṃ - mūlaṃ devatā - prajāpatiḥ
mūlaṃ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīṃ-vi~deya | parā᳚cyetu॒ nir-ṛ̭tiḥ parā॒cā | gobhi॒-rnakṣa̭tra-mpa॒śubhi॒-ssama̭ktam | aha̭-rbhūyā॒-dyaja̭mānāya॒ mahya᳚m || 98 ||
aha̭rno a॒dya sṷvi॒te da̭dhātu | mūlaṃ॒ nakṣa̭tra॒miti॒ ya-dvada̭nti | parā̭cīṃ-vā~॒cā nir-ṛ̭ti-nnudāmi | śi॒va-mpra॒jāyai̭ śi॒vama̭stu॒ mahya᳚m || 18 ||
37.19 nakṣatraṃ - pūrvāṣāḍhā devatā - āpaḥ
yā di॒vyā āpaḥ॒ paya̭sā sambabhū॒vuḥ | yā a॒ntari̭kṣa u॒ta pārthi̭vī॒ryāḥ |
yāsā̭maṣā॒ḍhā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu | yāśca॒ kūpyā॒ yāśca̭ nā॒dyā᳚-ssamu॒driyāḥ᳚ | yāśca̭ vaiśa॒ntīru॒ta prā̭sa॒cīryāḥ || 99 ||
yāsā̭maṣā॒ḍhā madhṷ bha॒kṣaya̭nti | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || 19 ||
37.20 nakṣatraṃ - uttarāṣāḍhā devatā - viśvedevaḥ
tanno॒ viśve॒ upa̭ śṛṇvantu de॒vāḥ | tada̭ṣā॒ḍhā a॒bhi saṃya~̭ntu ya॒jñam | tannakṣa̭tra-mprathatā-mpa॒śubhyaḥ̭ | kṛ॒ṣi-rvṛ॒ṣṭi-ryaja̭mānāya kalpatām | śu॒bhrāḥ ka॒nyā̭ yuva॒taya̭-ssu॒peśa̭saḥ | ka॒rma॒kṛta̭-ssu॒kṛto̭ vī॒ryā̭vatīḥ | viśvā᳚-nde॒vān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntīḥ | a॒ṣā॒ḍhāḥ kāma॒ mupa̭yāntu ya॒jñam || 20/100 ||
37.21 nakṣatraṃ - abhijida devatā - brahmā
yasmi॒-nbrahmā॒-'bhyaja̭ya॒-thsarva̭me॒tat | a॒muñca̭ lo॒ka mi॒damṷ̄ca॒ sarvaṃ᳚| tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-dvi॒jitya̭ | śriya̭-ndadhā॒tvahṛ̭ṇīyamānam | u॒bhau lo॒kau brahma̭ṇā॒ sañji̭te॒mau | tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-d
vica̭ṣṭām | tasmi̭n va॒ya-mpṛta̭nā॒ ssañja̭yema | tanno̭ de॒vāso॒ anṷjānantu॒ kāma᳚m || 21 ||
37.22 nakṣatraṃ - śravaṇaṃ devatā - viṣṇuḥ
śṛ॒ṇvanti̭ śro॒ṇā-ma॒mṛta̭sya go॒pām | puṇyā̭masyā॒ upa̭śṛṇomi॒ vāca᳚m || 101 ||
ma॒hī-nde॒vīṃ-vi~ṣṇṷpatnī majū॒ryām | pra॒tīcī̭ menāgṃ ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | tre॒dhā viṣṇṷ-rurugā॒yo vica̭krame | ma॒hī-ndivaṃ̭ pṛthi॒vī-ma॒ntari̭kṣam |
tacchro॒ṇaiti॒ śrava̭-i॒cchamā̭nā | puṇya॒gg॒ ślokaṃ॒ ~yaja̭mānāya kṛṇva॒tī || 22 ||
37.23 nakṣatraṃ - śraviṣṭā devatā - vasavaḥ
a॒ṣṭau de॒vā vasa̭vasso॒myāsaḥ̭ | cata̭sro de॒vī ra॒jarā॒-śśravi̭ṣṭhāḥ | te ya॒jña-mpā᳚ntu॒ raja̭saḥ pa॒rastā᳚t | saṃ॒va~॒thsa॒rīṇa̭-ma॒mṛtagg̭ sva॒sti || 102 ||
ya॒jña-nnaḥ̭ pāntu॒ vasa̭vaḥ pu॒rastā᳚t | da॒kṣi॒ṇa॒to̭-'bhiya̭ntu॒ śravi̭ṣṭhāḥ | puṇya॒nnakṣa̭trama॒bhi saṃvi~̭śāma | mā no॒ arā̭ti-ra॒ghaśa॒gṃ॒ sāganṋ || 23 ||
37.24 nakṣatraṃ - śatabhiṣak devatā - varuṇaḥ
kṣa॒trasya॒ rājā॒ varṷṇo-'dhirā॒jaḥ | nakṣa̭trāṇāgṃ śa॒tabhi̭ṣa॒g vasi̭ṣṭhaḥ | tau de॒vebhyaḥ̭ kṛṇuto dī॒rghamāyuḥ̭ | śa॒tagṃ sa॒hasrā̭ bheṣa॒jāni̭ dhattaḥ | ya॒jñanno॒ rājā॒ varṷṇa॒ upa̭yātu | tanno॒ viśvḙ a॒bhisaṃya~̭ntu de॒vāḥ || 103 ||
tanno॒ nakṣa̭tragṃ śa॒tabhi̭ṣag juṣā॒ṇam | dī॒rghamāyuḥ॒ prati̭ra-dbheṣa॒jāni̭ || 24 ||
37.25 nakṣatraṃ - pūrvaproṣṭhapadā devatā - ajayekapādaḥ
a॒ja eka̭pā॒-duda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ bhū॒tāni̭ prati॒ moda̭mānaḥ | tasya̭ de॒vāḥ pra̭sa॒vaṃ-ya~̭nti॒ sarve᳚ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒mṛta̭sya go॒pāḥ | vi॒bhrāja̭māna-ssamidhā॒na u॒graḥ | ā-'ntari̭kṣa-maruha॒da-ga॒ndyām | tagṃ sūrya̭-nde॒va-ma॒jameka̭pādam | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso॒ anṷyanti॒ sarve᳚ || 25 / 104 ||
37.26 nakṣatraṃ - uttaraproṣṭhapadā devatā - ahirbuddhniyaḥ
ahi̭ rbu॒ddhniyaḥ॒ pratha̭māna eti | śreṣṭho̭ de॒vānā̭mu॒ta mānṷṣāṇām | ta-mbrā᳚hma॒ṇā-sso̭ma॒pā-sso॒myāsaḥ̭ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒bhira̭kṣanti॒ sarve᳚ | ca॒tvāra॒ eka̭ma॒bhi karma̭ de॒vāḥ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāsa॒ iti॒ yān. vada̭nti | te bu॒ddhaniyaṃ̭ pari॒ṣadyagg̭ stu॒vantaḥ̭ | ahigṃ̭ rakṣanti॒ nama̭sopa॒sadya̭ || 26 ||
37.27 nakṣatraṃ - revatī devatā - pūṣā
pū॒ṣā re॒vatyanvḙti॒ panthā᳚m | pu॒ṣṭi॒patī̭ paśu॒pā vāja̭bastyau || 105 ||
i॒māni̭ ha॒vyā praya̭tā juṣā॒ṇā | su॒gairno॒ yānai॒rupa̭yātāṃ-ya~॒jñam | kṣu॒drā-npa॒śū-nra̭kṣatu re॒vatī̭ naḥ | gāvo̭ no॒ aśvā॒gṃ॒ anvḙtu pū॒ṣā | anna॒gṃ॒ rakṣa̭ntau bahu॒dhā virṷ̄pam | vājagṃ̭ sanutāṃ॒ ~yaja̭mānāya ya॒jñam || 27 ||
37.28 nakṣatraṃ - aśvinī devatā - aśvinī deva
tada॒śvinā̭-vaśva॒yujopa̭yātām | śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙbhi॒raśvaiḥ᳚ | svannakṣa̭tragṃ ha॒viṣā॒ yaja̭ntau | madhvā॒ sampṛ̭ktau॒ yajṷṣā॒ sama̭ktau || 106 ||
yau de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajaṷ havyavā॒hau | viśva̭sya dū॒tā-va॒mṛta̭sya go॒pau | tau nakṣa̭traṃ-jujuṣā॒ṇo-pa̭yātām | namo॒-'śvibhyāṃ᳚ kṛṇumo-'śva॒yugbhyā᳚m || 28 ||
37.29 nakṣatraṃ - apabharaṇī devatā - yamaḥ
apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu | ta-dya॒mo rājā॒ bhaga̭vā॒n॒. vica̭ṣṭām | lo॒kasya॒ rājā̭ maha॒to ma॒hān. hi | su॒gannaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒-nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ | yasmi̭nnena-ma॒bhyaṣiṃ̭canta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma | apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu || 29 ||
37.30 amāvāsi
ni॒veśa̭nī॒ yattḙ de॒vā ada̭dhuḥ |
ni॒veśa̭nī sa॒ṅgama̭nī॒ vasṷ̄nāṃ॒ ~viśvā̭ rū॒pāṇi॒ vasū᳚nyā-ve॒śaya̭ntī | sa॒ha॒sra॒po॒ṣagṃ su॒bhagā॒ rarā̭ṇā॒ sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā |
yattḙ de॒vā ada̭dhu-rbhāga॒dheya॒-mamā̭vāsye
saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sā no̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yinno̭ dhehi subhage su॒vīraṃ᳚ || 30/107 (27) ||
37.31 candramā
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭māno॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚-pyā॒yaya̭nti |
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒tu-ru॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ |
bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ |
yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti |
tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒ rāpyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
37.32 aho rātrī
ye virṷ̄pe॒ sama̭nasā saṃ॒vya~ya̭ntī | sa॒mā॒na-ntantuṃ̭ paritā-ta॒nāte᳚ |
vi॒bhū pra॒bhū a̭nu॒bhū vi॒śvato̭ huve | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭metam |
va॒ya-nde॒vī brahma̭ṇā saṃvi~dā॒nāḥ | su॒ratnā̭so de॒vavī̭tiṃ॒ dadhā̭nāḥ || 108 ||
a॒ho॒rā॒tre ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | ati̭ pā॒pmāna॒-mati̭muktyā gamema ||
37.33 uṣā
pratyṷva dṛśyāya॒tī | vyu॒cchantī̭ duhi॒tā di॒vaḥ | a॒po ma॒hī vṛ̭ṇute॒ cakṣṷṣā | tamo॒ jyoti̭ṣ-kṛṇoti sū॒narī᳚ |
udu॒ striyā᳚ssacate॒ sūryaḥ̭ | sa cā̭ u॒dyannakṣa̭tra marci॒mat |
tave dṷṣo॒ vyuṣi॒ sūrya̭sya ca | sambha॒ktena̭ gamemahi || 109 ||
37.34 nakṣatraḥ
tanno॒ nakṣa̭tra marci॒mat | bhā॒nu॒matteja̭ u॒cchara̭t | upa̭ ya॒jñami॒hāga̭mat | pranakṣa̭trāya de॒vāya̭ | indrā॒yendugṃ̭ havāmahe | sa na̭ ssavi॒tā sṷva-thsa॒nim | pu॒ṣṭi॒dāṃ-vī~॒rava̭ttamam ||
37.35 sūryaḥ
udu॒tya-ñci॒tram ||
udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m |
ci॒tra-nde॒vānā॒ muda̭gā॒danī̭kaṃ॒ cakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ || 110 ||
ā-'prā॒ dyāvā̭pṛ॒thivī a॒ntari̭kṣa॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca ||
37.36 aditiḥ
adi̭tirna uruṣyatu ma॒hīmū॒ṣu mā॒tara᳚m ||
adi̭tirna uruṣya॒-tvadi̭ti॒-śśarma̭ yacchatu | adi̭tiḥ pā॒tvagṃ ha̭saḥ ||
ma॒hīmū॒ṣu mā॒taragṃ̭ suvra॒tānā̭-mṛ॒tasya॒ patnī॒ mava̭se huvema |
tu॒vi॒kṣa॒trā-ma॒jara̭ntī murū॒cīgṃ su॒śarmā̭ṇa॒-madi̭tigṃ su॒praṇī̭tim |
37.37 viṣṇuḥ
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ pratadviṣṇuḥ̭ ||
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒-rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re ||
pratadviṣṇṷ stavate vī॒ryā̭ya | mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ | yasyo॒ruṣṷ tri॒ṣu vi॒krama̭ṇeṣu | adhi̭kṣi॒yanti॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ || 111 ||
37.38 agniḥ
a॒gni-rmū॒rdhā bhuvaḥ̭ ||
a॒gni-rmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒kutpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se
śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhānaṃ̭ dadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m |
37.39 anumata
anṷno॒-'dyānṷmati॒-ranvida̭numate॒ tvam ||
anṷno॒-'dyānṷmati rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ |
anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ |
37.40 havyavāhaḥ (agniḥ)
ha॒vya॒vāha॒gg॒ svi̭ṣṭam ||
ha॒vya॒vāha̭mabhi-māti॒ṣāha᳚m | ra॒kṣo॒haṇaṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇum |
jyoti̭ṣmantaṃ॒ dīdya̭taṃ॒ pura̭ndhim | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒ kṛta॒mā hṷvema |
svi̭ṣṭa magne a॒bhita-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya |
u॒runnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śan vibhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒ jara̭nna॒ āyuḥ̭ || 112/28 ||
38 nakṣatra upahoma mantrāḥ
(tai. brā. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 kṛttikā
a॒gnaye॒ svāhā॒ kṛtti̭kābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒bāṃyai~॒ svāhā̭ du॒lāyai॒ svāhā᳚ | ni॒ta॒tnyai svāhā॒ 'bhraya̭ntyai॒ svāhā᳚ | me॒ghaya̭ntyai॒ svāhā̭ va॒r॒ṣaya̭ntyai॒ svāhā᳚ | cu॒pu॒ṇīkā̭yai॒ svāhā᳚ ||
38.2 rohiṇī
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā̭ rohi॒ṇyai svāhā᳚ | roca̭mānāyai॒ svāhā᳚ pra॒jābhya॒ svāhā᳚ ||
38.3 mṛgaśī.rṣaḥ
somā̭ya॒ svāhā̭ mṛgaśī॒r॒ṣāya॒ svāhā᳚ | i॒nva॒kābhya॒ ssvāhauṣa̭dhībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ || 113 ||
38.4 ārdrā
ru॒drāya॒ svāhā॒-''rdrāyai॒ svāhā᳚ | pinva̭mānāyai॒ svāhā̭ pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.5 punarvasu
adi̭tyai॒ svāhā॒ puna̭rvasubhyām | svāhā bhū᳚tyai॒ svāhā॒ prajā᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.6 puṣyaḥ
bṛha॒spata̭ye॒ svāhā̭ ti॒ṣyā̭ya॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒va॒rca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.7 āśreṣa
sa॒rpebhya॒ ssvāhā᳚ ''śre॒ṣābhya॒ ssvāhā᳚ | da॒nda॒śūke᳚bhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.8 maghā
pi॒tṛbhya॒ ssvāhā̭ ma॒ghābhyaḥ̭ | svāhā̭ 'na॒ghābhya॒ ssvāhā̭ 'ga॒dābhyaḥ̭ | svāhā̭rundha॒tībhya॒ ssvāhā᳚ || 114 ||
38.9 pūrva pha̭lgunī
a॒rya॒mṇe svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.10 uttara pha̭lgunī
bhagā̭ya॒ svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā᳚ ||
38.11 hastaḥ
sa॒vi॒tre svāhā॒ hastā̭ya | svāhā̭ dada॒te svāhā̭ pṛṇa॒te | svāhā᳚ pra॒yaccha̭te॒ svāhā᳚ pratigṛbhṇa॒te svāhā᳚ ||
38.12 citrā
tvaṣṭre॒ svāhā̭ ci॒trāyai॒ svāhā᳚ | caitrā̭ya॒ svāhā᳚ pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.13 svāti
vā॒yave॒ svāhā॒ niṣṭyā̭yai॒ svāhā᳚ | kā॒ma॒cārā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.14 viśākhā
i॒ndrā॒gnibhyā॒g॒ svāhā॒ viśā̭khābhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.15 paurṇamāsi
pau॒rṇa॒mā॒syai svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 115 (29) ||
38.16 anūrādhā
mi॒trāya॒ svāhā̭-'nūrā॒dhebhya॒ ssvāhā᳚ | mi॒tra॒dheyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.17 jyeṣṭhā
indrā̭ya॒ svāhā᳚ jye॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ | jyaiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.18 mūlaṃ
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā॒ mūlā̭ya॒ svāhā᳚ | pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.19 pūrvāṣāḍhā
a॒dbhya ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒mu॒drāya॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.20 uttarāṣāḍhā
viśve᳚bhyo de॒vebhya॒ ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒na॒pa॒ja॒yyāya॒ svāhā॒ jityai॒ svāhā᳚ || 116 ||
38.21 abhijit
brahma̭ṇe॒ svāhā̭ 'bhi॒jite॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒lo॒kāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.22 śravaṇaṃ
viṣṇa̭ve॒ svāhā᳚ śro॒ṇāyai॒ svāhā᳚ | ślokā̭ya॒ svāhā᳚ śru॒tāya॒ svāhā᳚ ||
38.23 śraviṣṭhā
vasṷbhya॒ ssvāhā॒ śravi̭ṣṭhābhya॒ ssvāhā᳚ | agrā̭ya॒ svāhā॒ parī᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.24 śatabhiṣak
varṷṇāya॒ svāhā̭ śa॒tabhi̭ṣaje॒ svāhā᳚ | bhe॒ṣa॒jebhya॒ ssvāhā ᳚ ||
38.25 pūrva proṣṭhapadā
a॒jāyaika̭pade॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ || 117 ||
teja̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.26 uttara proṣṭhapadā
aha̭ye bu॒dhniyā̭ya॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.27 revati
pū॒ṣṇe svāhā̭ re॒vatyai॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.28 aśvinī
a॒śvibhyā॒g॒ svāhā᳚ 'śva॒yugbhyā॒g॒ svāhā ᳚| śrotrā̭ya॒ svāhā॒ śrutyai॒ svāhā᳚ ||
38.29 apabharaṇi
ya॒māya॒ svāhā̭ 'pa॒bhara̭ṇībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.30 amāvāsi
a॒ma॒vā॒syā̭yai॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ''ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 118 (30) ||
38.31 candramā
ca॒ndrama̭se॒ svāhā᳚ pratī॒dṛśyā̭yai॒ svāhā᳚ | a॒ho॒rā॒trebhya॒ ssvāhā᳚-'rdhamā॒sebhya॒ ssvāhā᳚ | māse᳚bhya॒ ssvāha॒rtubhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒va॒nthsa॒rāya॒ svāhā᳚ ||
38.32 aho rātrī
ahne॒ svāhā॒ rātri̭yai॒ svāhā᳚ | ati̭muktyai॒ svāhā᳚ ||
38.33 uṣā
u॒ṣase॒ svāhā॒ vyṷṣṭyai॒ svāhā᳚ | vyū॒ṣuṣyai॒ svāhā᳚ vyu॒cchantyai॒ svāhā᳚ | vyṷṣṭāyai॒ svāhā᳚ ||
38.34 nakṣatraḥ
nakṣa̭trāya॒ svāho̭deṣyate॒ svāhā᳚ || 119 ||
u॒dya॒te svāho-di̭tāya॒ svāhā᳚ | hara̭se॒ svāhā॒ bhara̭se॒ svāhā᳚ |
bhrāja̭se॒ svāhā॒ teja̭se॒ svāhā᳚ | tapa̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.35 sūryaḥ
sūryā̭ya॒ svāhā॒ nakṣa̭trebhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.36 aditiḥ
adi̭tyai॒ svāhā᳚ prati॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.37 viṣṇuḥ
viṣṇa̭ve॒ svāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā᳚ | pra॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ || 120 ||
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣaṃ
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣam | ji॒ṣṇo raśva̭sya vā॒jinaḥ̭ | su॒ra॒bhi no॒ mukhā̭ kara॒t | praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat | āpo॒hiṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo va̭śśi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ | tasmā॒ ara̭ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 121 (32) ||
39 varuṇa sūktaṃ
(tai. saṃ. 1.5.11.3)
udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ma॒sma-davā̭dha॒maṃ-vi~ma̭dhya॒magg śra̭thāya |
athā ̭va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || (tai. saṃ. 1.2.8.1 )
asta̭bhnā॒ddhyā-mṛ̭ṣa॒bho a॒ntari̭kṣa॒-mami̭mīta-vari॒māṇa̭-mpṛthi॒vyā
ā-'sī̭da॒dviśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrā-ḍviśvettāni॒ varṷṇasya vra॒tāni̭ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
yatkiñce॒daṃ-va~̭ruṇa॒ daivye॒ janḙ-'bhidro॒ha-mma̭nu॒ṣyā᳚-ścarā̭masi |
aci̭ttī॒-yattava॒-dharmā̭ yuyopi॒ma-māna॒stasmā॒ dena̭so deva rīriṣaḥ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
ki॒ta॒vāso॒ yadri̭ri॒purna dī॒vi yadvā̭ ghā sa॒tya-mu॒tayanna vi॒dma |
sarvā॒tāviṣya̭ śithi॒reva̭ de॒vāthā̭te-syāma varuṇa pri॒yāsaḥ̭ || (tai. saṃ. 1.5.11.3)
ava̭te॒heḍo̭ varuṇa॒ namo̭bhi॒rava̭ ya॒jñe-bhi̭rīmahe ha॒virbhiḥ̭ |
kṣaya̭nna॒ smabhya̭ masura-praceto॒ rāja॒nnenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛ॒tāni̭ || (tai. saṃ. 2.1.11.6)
tatvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒ stadāśā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃ sa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || 122 (33) ||
40 pavamāna sūktaṃ
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷjā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ |
a॒gniṃyā~ garbhaṃ̭dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśya॒n janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsāṃ᳚ de॒vādi॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣaṃyā~ a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvo-pa̭spṛśata॒ tvaca̭mem |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 123 (34) ||
(tai. brā. 1.4.8.1)
pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā | pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭
vodhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ | jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒-kratū॒gṃ॒ ranṷ || 124 ||
yattḙ pa॒vitra̭-ma॒rciṣi̭ | agne॒ vita̭ta-manta॒rā | brahma॒ tena̭ punīmahe | u॒bhābhyāṃ᳚ deva savitaḥ | pa॒vitrḙṇa sa॒vena̭ ca | i॒da-mbrahma̭ punīmahe |
vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yorayī॒ṇām || 125 ||
vai॒śvā॒na॒ro ra॒śmibhi̭rmā punātu | vātaḥ̭ prā॒ṇenḙ ṣi॒ro ma̭yo॒ bhūḥ |
dyāvā̭pṛthi॒vī paya̭sā॒ payo̭bhiḥ | ṛ॒tāva̭rī ya॒jñiyḙ mā punītām | bṛ॒hadbhi̭-ssavi ta॒stṛbhiḥ̭ | varṣi̭ṣṭhai--rdeva॒manma̭bhiḥ | agne॒ dakṣaiḥ᳚ punāhimā | yena̭ de॒vā apṷnata | ye nāpo̭ di॒vyaṅkaśaḥ̭ | tena̭ di॒vyena॒ brahma̭ṇā || 126 ||
i॒da-mbrahma̭ punīmahe | yaḥ pā̭vamā॒nī-ra॒ddhayeti̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | sarva॒gṃ॒ sa pū॒tama̭śnāti | sva॒di॒ta-mmā̭ta॒riśva̭nā | pā॒va॒mā॒nī॒ryo a॒ddhayeti̭ |
ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | tasmai॒ sara̭svatī duhe | kṣī॒ragṃ sa॒rpi rmadhṷ̄da॒kam | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ || 127 ||
su॒dughā॒hi paya̭svatīḥ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ | brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | pā॒va॒mā॒nī-rdi̭śantu naḥ | i॒maṃ ṃlo~॒kamatho̭ a॒mum | kāmā॒n-thsama̭rdhyantu naḥ | de॒vīrde॒vai-ssa॒mā bhṛ̭tāḥ | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ | su॒dughā॒hi ghṛ̭ta॒ścutaḥ̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ || 128 ||
brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | yena̭ de॒vāḥ pa॒vitrḙṇa | ā॒tmānaṃ̭ pu॒nate॒ sadā᳚ | tena̭ sa॒hasra̭ dhāreṇa | pā॒va॒mā॒nyaḥ pṷnantu mā | prā॒jā॒pa॒tya-mpa॒vitra᳚m | śa॒todyā̭magṃ hira॒ṇmaya᳚m | tena̭ brahma॒ vido̭ va॒yam | pū॒ta-mbrahma̭ punīmahe | indra̭-ssunī॒tī sa॒ha mā̭ punātu | soma̭-ssva॒styā varṷṇa-ssa॒mīcyā᳚ | ya॒mo rājā᳚ pramṛ॒ṇābhiḥ̭ punātumā | jā॒tavḙdā mo॒rjaya̭ntyā punātu | o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ || 129 ||
(tai. brā. 3.5.11.1)
tacchaṃ॒~yorā vṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚sva॒sti-ra̭stunaḥ | sva॒sti-rmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śanno̭ astu dvi॒pade᳚ | śañcatṷṣpade || 130 (36) ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
41 āyuṣya sūktaṃ
yo brahmābrahmaṇa ujjabhāra prāṇèśvaraḥ (yo brahmā brahmaṇa ujjahāra prāṇai-śśiraḥ) kṛttivāsāḥ pinākī |
īśāno devassana āyurdadhātu tasmai juhomi haviṣā ghṛtena || 1 ||
vibhrājamāna-ssarirasya maddhyād rocamāno gharmarucirya āgāt |
sa mṛtyupāśā-napanudya ghorā-nihāyuṣeṇo ghṛtamattu devaḥ || 2 ||
brahmajyotir brahmapatnīṣu garbhaṃ-ya~mādadhā-tpururūpa-ñjayantam |
suvarṇarambha-graha-markamarcya-ntamāyuṣe vardhayāmo ghṛtena || 3 ||
śriyaṃ-la~kṣmī-maupalāṃ ambiṅkā-ṅgāṃ ṣaṣṭīñca yāmindrasenetyudāhuḥ |
tāṃ-vi~dyā-mbrahmayonigṃ sarūpā-mihāyuṣe tarpayāmo ghṛtena || 4 ||
dākṣāyaṇya-ssarvayonya ssuyonya-ssahasraśo viśva rūpā virūpāḥ |
sasūnava-ssapataya-ssayūthyā āyuṣeṇo ghṛtamida-ñjuṣantām || 5 ||
divyā gaṇā bahurūpāḥ purāṇā āyuśchido naḥ pramathnantu vīrān |
tebhyo juhomi bahudhā ghṛtena mā naḥ prajāgṃ rīriṣo mota vīrān || 6 ||
ekaḥ purastāt ya ida-mbabhūva yato babhūva bhuvanasya gopāḥ |
yamapyeti bhuvanagṃ sāmparāye sa no havir ghṛta-mihāyuṣe'ttu devaḥ || 7 ||
vasū-nrudrānā-dityā-nmaruto'tha sāddhyān ṛbhūn yakṣā-ngandharvāgṃśca pitṛgṃśca viśvān |
bhṛgūn-thsarpāgṃścā-ṅgigaraso'tha sarvā-nghṛtagṃ hutvā svāyuṣyā mahayāma śaśvat || 8 ||
viṣṇo॒ tvanno॒ anta̭ma॒-śśarma̭yaccha sahantya |
prate॒ dhārā̭ madhu॒ścuta॒ uthsa̭nduhrate॒ akṣi̭tam || (tai. saṃ. 3.1.10) ||
namo brahmaṇe namo astvagnaye namah pṛthivyai namah òṣadhībhyaḥ |
namo vāce namo vācaspata̭ye namo viṣṇave bṛhate karomi || (tai. ara. 2.1.2) ||
(eva-ntriḥ)
yadakṣarapadabhraṣṭa-mmātrāhīna-ntu yadbhavet |
tatsarva-ṅkṣamyatā-ndeva nārāyaṇa namo'stute ||
visarga bindu mātrāṇi padapādākṣarāṇi ca |
nyūnātiriktaṃ-ya~tkiñcidabhigīrbhirudīryatè ||
ā॒bhir gī॒rbhir yadato̭na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭te śyāma |
brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ māhā̭sīt |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || (tai. ara. 4.4.2)
hariḥ om | śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
o-ntatsat brahmārpaṇamastu ||
ityudakaśāntimantrāḥ ||