க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே த்ரு'தீயாஷ்டகே ஸப்தமஃ ப்ரபாடகஃ - அச்சித்ர-ங்காண்ட-ம்ப்ராயஶ்சித்தம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹ॒ரிஃ॒ ஓம் ॥
அச்சித்ர-ங்காண்ட-ம்ப்ராயஶ்சித்தேந மந்த்ரைஶ்ச யஜ்ஞச்சித்ரபூரணாதச்சித்ரமுச்யதே
அநுவாகம் 1 - தர்ஶபூர்ணமாஸேஷ்டிவிஷயாணி காநி சித்ப்ராயஶ்சித்தாநி
ஸர்வா॒ந்॒. வா ஏ॒ஷோ᳚-ऽக்நௌ காமா॒-ந்ப்ரவே॑ஶயதி ।
யோ᳚-ऽக்நீந॑ந்வா॒தாய॑ வ்ர॒தமு॒பைதி॑ ।
ஸ யதநி॑ஷ்ட்வா ப்ரயா॒யாத் । அகா॑மப்ரீதா ஏந॒-ங்காமா॒ நாநு॒ ப்ரயா॑யுஃ । அ॒தே॒ஜா அ॑வீ॒ர்யஃ॑ ஸ்யாத் ।
ஸ ஜு॑ஹுயாத் । துப்ய॒-ந்தா அ॑ங்கிரஸ்தம ।
விஶ்வா᳚-ஸ்ஸுக்ஷி॒தயஃ॒ ப்ரு'த॑க் ।
அக்நே॒ காமா॑ய யேமிர॒ இதி॑ ।
காமா॑நே॒வாஸ்மி॑-ந்ததாதி ॥ 1 ॥
காம॑ப்ரீதா ஏந॒-ங்காமா॒ அநு॒ப்ரயா᳚ந்தி ।
தே॒ஜ॒ஸ்வீ வீ॒ர்யா॑வா-ந்பவதி ॥
ஸந்த॑தி॒ர்வா ஏ॒ஷா ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ ।
யோ᳚-ऽக்நீந॑ந்வா॒தாய॑ வ்ர॒தமு॒பைதி॑ ।
ஸ யது॒த்வாய॑தி । விச்சி॑த்தி-ரே॒வாஸ்ய॒ ஸா ॥
த-ம்ப்ராஞ்ச॑மு॒த்த்ரு'த்ய॑ ।
மந॒ஸோப॑திஷ்டேத । மநோ॒ வை ப்ர॒ஜாப॑திஃ ।
ப்ரா॒ஜா॒ப॒த்யோ ய॒ஜ்ஞஃ ॥ 2 ॥
மந॑ஸை॒வ ய॒ஜ்ஞக்ம் ஸந்த॑நோதி । பூரித்யா॑ஹ । பூ॒தோ வை ப்ர॒ஜாப॑திஃ । பூதி॑மே॒வோபை॑தி ॥
வி வா ஏ॒ஷ இ॑ந்த்ரி॒யேண॑ வீ॒ர்யே॑ணர்த்யதே ।
யஸ்யா-ஹி॑தாக்நே-ர॒க்நிர॑ப॒க்ஷாய॑தி । யாவ॒ச்சம்ய॑யா ப்ர॒வித்த்யே᳚த் ।
யதி॒ தாவ॑தப॒க்ஷாயே᳚த் । தக்ம் ஸம்ப॑ரேத் ।
இ॒த-ந்த॒ ஏக॑-ம்ப॒ர உ॑த॒ ஏக᳚ம் ॥ 3 ॥
த்ரு'॒தீயே॑ந॒ ஜ்யோதி॑ஷா॒ ஸம்விँ॑ஶஸ்வ । ஸம்॒வேँஶ॑நஸ்த॒நுவை॒ சாரு॑ரேதி ।
ப்ரி॒யே தே॒வாநா᳚-ம்பர॒மே ஜ॒நித்ர॒ இதி॑ । ப்ரஹ்ம॑ணை॒வைந॒க்ம்॒ ஸம்ப॑ரதி ।
ஸைவ ததஃ॒ ப்ராய॑ஶ்சித்திஃ । யதி॑ பரஸ்த॒-ராம॑ப॒க்ஷாயே᳚த் । அ॒நு॒ ப்ர॒யாயாவ॑ஸ்யேத் ।
ஸோ ஏ॒வ ததஃ॒ ப்ராய॑ஶ்சித்திஃ ॥
ஓஷ॑தீ॒ர்வா ஏ॒தஸ்ய॑ ப॒ஶூ-ந்பயஃ॒ ப்ரவி॑ஶதி ।
யஸ்ய॑ ஹ॒விஷே॑ வ॒த்ஸா அ॒பாக்ரு'॑தா॒ தய॑ந்தி ॥ 4 ॥
தாந். யத்து॒ஹ்யாத் । யா॒தயா᳚ம்நா ஹ॒விஷா॑ யஜேத । யந்ந து॒ஹ்யாத் । ய॒ஜ்ஞ॒ப॒ரு-ர॒ந்தரி॑யாத் । வா॒ய॒வ்யாம்᳚-யँவா॒கூ-ந்நிர்வ॑பேத் ।
வா॒யுர்வை பய॑ஸஃ ப்ரதாபயி॒தா । ஸ ஏ॒வாஸ்மை॒ பயஃ॒ ப்ரதா॑பயதி । பயோ॒ வா ஓஷ॑தயஃ ।
பயஃ॒ பயஃ॑ ।
பய॑ஸை॒வாஸ்மை॒ பயோ-ऽவ॑ருந்தே ॥ 5 ॥
அதோத்த॑ரஸ்மை ஹ॒விஷே॑ வ॒த்ஸாந॒பா கு॑ர்யாத் ।
ஸைவ ததஃ॒ ப்ராய॑ஶ்சித்திஃ ॥ அ॒ந்ய॒த॒ராந். வா ஏ॒ஷ தே॒வா-ந்பா॑க॒தேயே॑ந॒ வ்ய॑ர்தயதி ।
யே யஜ॑மாநஸ்ய ஸா॒ய-ங்க்ரு'॒ஹமா॒-கச்ச॑ந்தி ।
யஸ்ய॑ ஸாய-ந்து॒க்தக்ம் ஹ॒விரார்தி॑-மா॒ர்ச்சதி॑ ।
இந்த்ரா॑ய வ்ரீ॒ஹீந்நி॒-ருப்யோ-ப॑வஸேத் । பயோ॒ வா ஓஷ॑தயஃ । பய॑ ஏ॒வாரப்ய॑ க்ரு'ஹீ॒த்வோ-ப॑வஸதி । யத்ப்ரா॒த-ஸ்ஸ்யாத் । தச்ச்ரு'॒த-ங்கு॑ர்யாத் ॥ 6 ॥
அதேத॑ர ஐ॒ந்த்ரஃ பு॑ரோ॒டாஶஃ॑ ஸ்யாத் ।
இ॒ந்த்ரி॒யே ஏ॒வாஸ்மை॑ ஸ॒மீசீ॑ ததாதி ।
பயோ॒ வா ஓஷ॑தயஃ । பயஃ॒ பயஃ॑ । பய॑ஸை॒வாஸ்மை॒ பயோ-ऽவ॑ருந்தே ।
அதோத்த॑ரஸ்மை ஹ॒விஷே॑ வ॒த்ஸாந॒பா கு॑ர்யாத் ।
ஸைவ ததஃ॒ ப்ராய॑ஶ்சித்திஃ ॥ உ॒பயா॒ந்॒. வா ஏ॒ஷ தே॒வா-ந்பா॑க॒தேயே॑ந॒ வ்ய॑ர்தயதி ।
யே யஜ॑மாநஸ்ய ஸா॒ய-ஞ்ச॑ ப்ரா॒தஶ்ச॑ க்ரு'॒ஹமா॒-கச்ச॑ந்தி । யஸ்யோ॒பயக்ம்॑ ஹ॒விரார்தி॑-மா॒ர்ச்சதி॑ ॥ 7 ॥
ஐ॒ந்த்ர-ம்பஞ்ச॑ஶராவ-மோத॒ந-ந்நிர்வ॑பேத் ।
அ॒க்நி-ந்தே॒வதா॑நா-ம்ப்ரத॒மம்-யँ॑ஜேத் ।
அ॒க்நிமு॑கா ஏ॒வ தே॒வதாஃ᳚ ப்ரீணாதி ।
அ॒க்நிம்-வாँ அந்வ॒ந்யா தே॒வதாஃ᳚ ।
இந்த்ர॒மந்வ॒ந்யாஃ । தா ஏ॒வோபயீஃ᳚ ப்ரீணாதி ।
பயோ॒ வா ஓஷ॑தயஃ ।
பயஃ॒ பயஃ॑ । பய॑ஸை॒வாஸ்மை॒ பயோ-ऽவ॑ருந்தே ।
அதோத்த॑ரஸ்மை ஹ॒விஷே॑ வ॒த்ஸாந॒பா கு॑ர்யாத் ॥ 8 ॥
ஸைவ ததஃ॒ ப்ராய॑ஶ்சித்திஃ ॥ அ॒ர்தோ வா ஏ॒தஸ்ய॑ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ மீயதே ।
யஸ்ய॒ வ்ரத்யே-ऽஹ॒-ந்பத்ந்ய॑நா-லம்பு॒கா பவ॑தி । தாம॑ப॒ருத்த்ய॑ யஜேத ।
ஸர்வே॑ணை॒வ ய॒ஜ்ஞேந॑ யஜதே ।
தாமி॒ஷ்ட்வோ-ப॑ஹ்வயேத । அமூ॒ஹம॑ஸ்மி ।
ஸா த்வம் । த்யௌர॒ஹம் । ப்ரு'॒தி॒வீ த்வம் । ஸாமா॒ஹம் । ரு'க்த்வம் । தாவேஹி॒ ஸம்ப॑வாவ । ஸ॒ஹ ரேதோ॑ ததாவஹை । பு॒க்ம்॒ஸே பு॒த்ராய॒ வேத்த॑வை ।
ரா॒யஸ்போஷா॑ய ஸுப்ரஜா॒ஸ்த்வாய॑ ஸு॒வீர்யா॒யேதி॑ ।
அ॒ர்த ஏ॒வைநா॒மு-ப॑ஹ்வயதே ।
ஸைவ ததஃ॒ ப்ராய॑ஶ்சித்திஃ ॥ 9 ॥
(த॒தா॒தி॒ - ய॒ஜ்ஞ - உ॑த॒ ஏகம்॒ - தய॑ந்தி - ருந்தே - குர்யா - தா॒ர்ச - த்ய॒பாகு॑ர்யாத் - ப்ரு'தி॒வீ த்வம॒ஷ்டௌ ச॑) (அ. 1)
(ஸர்வா॒ந்॒. வி வை யதி॑ பரஸ்த॒ராமோஷ॑தீரந் யத॒ராநு॒பயா॑ந॒ர்தோ வை )
அநுவாகம் 2 - அக்நிஹோத்ரஸாம்நாய்யஸாதாரணாநி ப்ராயஶ்சித்தாநி
3.7.2.1
யத்வி-ஷ்ஷ॑ண்ணேந ஜுஹு॒யாத் ।
அப்ர॑ஜா அப॒ஶுர்யஜ॑மாந-ஸ்ஸ்யாத் ।
யதநா॑யதநே நி॒நயே᳚த் । அ॒நா॒ய॒த॒ந-ஸ்ஸ்யா᳚த் ।
ப்ரா॒ஜா॒ப॒த்யய॒ர்சா வ॑ல்மீக-வ॒பாயா॒ம-வ॑நயேத் । ப்ரா॒ஜா॒ப॒த்யோ வை வ॒ல்மீகஃ॑ । ய॒ஜ்ஞஃ ப்ர॒ஜாப॑திஃ । ப்ர॒ஜாப॑தாவே॒வ ய॒ஜ்ஞ-ம்ப்ரதி॑ஷ்டாபயதி ।
பூரித்யா॑ஹ । பூ॒தோ வை ப்ர॒ஜாப॑திஃ ॥ 10 ॥
பூதி॑மே॒வோபை॑தி । த-த்க்ரு'॒த்வா । அ॒ந்யா-ந்து॒க்த்வா புந॑ர்-ஹோத॒வ்ய᳚ம் । ஸைவ ததஃ॒ ப்ராய॑ஶ்சித்திஃ ॥ யத்கீ॒டா-வ॑பந்நேந ஜுஹு॒யாத் ।
அப்ர॑ஜா அப॒ஶு-ர்யஜ॑மாந-ஸ்ஸ்யாத் ।
யதநா॑யதநே நி॒நயே᳚த் । அ॒நா॒ய॒த॒ந-ஸ்ஸ்யா᳚த் ।
ம॒த்த்ய॒மேந॑ ப॒ர்ணேந॑ த்யாவா-ப்ரு'தி॒வ்ய॑-ய॒ர்சா-ऽந்தஃ॑ பரி॒தி நிந॑யேத் ।
த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வ்யோ-ரே॒வைந॒த்-ப்ரதி॑ஷ்டாபயதி ॥ 11 ॥
தத்க்ரு'॒த்வா । அ॒ந்யா-ந்து॒க்த்வா புந॑ர்-ஹோத॒வ்ய᳚ம் । ஸைவ ததஃ॒ ப்ராய॑ஶ்சித்திஃ ॥ யதவ॑வ்ரு'ஷ்டேந ஜுஹு॒யாத் । அப॑ரூப-மஸ்யா॒த்ம-ஞ்ஜா॑யேத ।
கி॒லாஸோ॑ வா॒ ஸ்யாத॑ர்ஶ॒ஸோ வா᳚ । ய-த்ப்ரத்யே॒யாத் । ய॒ஜ்ஞம்-விँச்சி॑ந்த்யாத் । ஸ ஜு॑ஹுயாத் ।
மி॒த்ரோ ஜநா᳚ந் கல்பயதி ப்ரஜா॒நந்ந் ॥ 12 ॥
மி॒த்ரோ தா॑தார ப்ரு'தி॒வீமு॒த த்யாம் । மி॒த்ரஃ க்ரு'॒ஷ்டீர-நி॑மிஷா॒ ऽபிச॑ஷ்டே ।
ஸ॒த்யாய॑ ஹ॒வ்ய-ங்க்ரு'॒தவ॑-ஜ்ஜுஹோ॒தேதி॑ । மி॒த்ரேணை॒வைந॑-த்கல்பயதி । தத்க்ரு'॒த்வா । அ॒ந்யா-ந்து॒க்த்வா புந॑ர்ஹோத॒வ்ய᳚ம் ।
ஸைவ ததஃ॒ ப்ராய॑ஶ்சித்திஃ ॥
ய-த்பூர்வ॑ஸ்யா॒-மாஹு॑த்யாக்ம் ஹு॒தாயா॒-முத்த॒ரா-ऽऽஹு॑தி॒-ஸ்ஸ்கந்தே᳚த் ।
த்வி॒பாத்பிஃ॑ ப॒ஶுபி॒-ர்யஜ॑மாநோ॒ வ்ய்ரு'॑॑த்த்யேத ।
யதுத்த॑ரயா॒ ऽபிஜு॑ஹு॒யாத் ॥ 13 ॥
சது॑ஷ்பாத்பிஃ ப॒ஶுபி॒-ர்யஜ॑மாநோ॒ வ்ய்ரு'॑த்த்யேத ।
யத்ர॒ வேத்த॑ வநஸ்பதே தே॒வாநா॒-ங்குஹ்யா॒ நாமா॑நி ।
தத்ர॑ ஹ॒வ்யாநி॑ காம॒யேதி॑ வாநஸ்ப॒த்ய-ய॒ர்சா ஸ॒மித॑-மா॒தாய॑ । தூ॒ஷ்ணீமே॒வ புந॑-ர்ஜுஹுயாத் ।
வந॒ஸ்பதி॑நை॒வ ய॒ஜ்ஞஸ்யார்தா॒-ஞ்சாநா᳚ர்தா॒-ஞ்சாஹு॑தீ॒ விதா॑தார । தத்க்ரு'॒த்வா । அ॒ந்யா-ந்து॒க்த்வா புந॑ர்-ஹோத॒வ்ய᳚ம் । ஸைவ ததஃ॒ ப்ராய॑ஶ்சித்திஃ ॥
யத்பு॒ரா ப்ர॑யா॒ஜேப்யஃ॒ ப்ராம்அங்கா॑ர॒-ஸ்ஸ்கந்தே᳚த் ।
அ॒த்த்வ॒ர்யவே॑ ச॒ யஜ॑மாநாய॒ சாகக்க்॑ ஸ்யாத் ॥ 14 ॥
ய-த்த॑க்ஷி॒ணா । ப்ர॒ஹ்மணே॑ ச॒ யஜ॑மாநாய॒ சாகக்க்॑ ஸ்யாத் । ய-த்ப்ர॒த்யக் ।
ஹோத்ரே॑ ச॒ பத்நி॑யை ச॒ யஜ॑மாநாய॒ சாகக்க்॑ ஸ்யாத் ।
யதுதம்॑ । அ॒க்நீதே॑ ச ப॒ஶுப்ய॑ஶ்ச॒ யஜ॑மாநாய॒ சாகக்க்॑ ஸ்யாத் । யத॑பிஜுஹு॒யாத் । ரு॒த்ரோ᳚-ऽஸ்ய ப॒ஶூ-ந்காது॑க-ஸ்ஸ்யாத் ।
யந்நாபி॑ ஜுஹு॒யாத் । அஶா᳚ந்தஃ॒ ப்ரஹ்ரி॑யேத ॥ 15 ॥
ஸ்ரு॒வஸ்ய॒ புத்த்நே॑நாபி॒ நித॑த்த்யாத் ।
மா த॑மோ॒ மா ய॒ஜ்ஞஸ்த॑ம॒ந்மா யஜ॑மாந-ஸ்தமத் ।
நம॑ஸ்தே அஸ்த்வாய॒தே । நமோ॑ ருத்ர பராய॒தே ।
நமோ॒ யத்ர॑ நி॒ஷீத॑ஸி ।
அ॒மு-ம்மா ஹிக்ம்॑ஸீர॒மு-ம்மா ஹிக்ம்॑ஸீ॒ரிதி॒ யேந॒ ஸ்கந்தே᳚த் ॥ த-ம்ப்ரஹ॑ரேத் ।
ஸ॒ஹஸ்ர॑ஶ்ரு'ங்கோ வ்ரு'ஷ॒போ ஜா॒தவே॑தாஃ । ஸ்தோம॑ப்ரு'ஷ்டோ க்ரு'॒தவா᳚ந்-த்ஸு॒ப்ரதீ॑கஃ ।
மா நோ॑ ஹாஸீந்மேத்தி॒தோ (ஹாஸீர்மேத்தி॒தோ) நேத்த்வா॒ ஜஹா॑ம ।
கோ॒போ॒ஷ-ந்நோ॑ வீரபோ॒ஷ-ஞ்ச॑ ய॒ச்சேதி॑ ।
ப்ரஹ்ம॑ணை॒வைந॒-ம்ப்ரஹ॑ரதி । ஸைவ ததஃ॒ ப்ராய॑ஶ்சித்திஃ ॥ 16 ॥
(வை ப்ர॒ஜாப॑திஃ - ஸ்தாபயதி - ப்ரஜா॒நந் - ந॒பிஜு॑ஹு॒யாத் - ஸ்யா᳚-த்- த்ரியேத॒ - ஜஹா॑ம॒ த்ரிணி॑ ச) (அ. 2)
(யத்விஸ்ஷ॑ண்ணேந ப்ராஜாப॒த்யயா॒ ய-த்கீ॒டா ம॑த்த்ய॒மேந॒ யதவ॑வ்ரு'ஷ்டேந॒ ய-த்பூர்வ॑ஸ்யாம்॒-யँ-த்பு॒ரா ப்ர॑யா॒ஜேப்ய॒ ப்ரம்ங்கா॑ரோ॒ ய-த்த॑க்ஷி॒ணா ய-த்ப்ர॒த்யக்யதுதங்ங்॑)
அநுவாகம் 3 - முக்யாக்ந்யஸம்பவே-ऽநுகல்பாஃ ஹோமாதாராஃ
வி வா ஏ॒ஷ இ॑ந்த்ரி॒யேண॑ வீ॒ர்யே॑ணர்த்யதே ।
யஸ்யா-ஹி॑தாக்நே-ர॒க்நி-ர்ம॒த்யமா॑நோ॒ ந ஜாய॑தே । யத்ரா॒ந்ய-ம்பஶ்யே᳚த் । தத॑ ஆ॒ஹ்ரு'த்ய॑ ஹோத॒வ்ய᳚ம் ।
அ॒க்நா-வே॒வாஸ்யா᳚-க்நிஹோ॒த்ரக்ம் ஹு॒த-ம்ப॑வதி ॥
யத்ய॒ந்ய-ந்ந வி॒ந்தேத் । அ॒ஜாயாக்ம்॑ ஹோத॒வ்ய᳚ம் । ஆ॒க்நே॒யீ வா ஏ॒ஷா । யத॒ஜா । அ॒க்நா-வே॒வாஸ்யா᳚-க்நிஹோ॒த்ரக்ம் ஹு॒த-ம்ப॑வதி ॥ 17 ॥
அ॒ஜஸ்ய॒ து நாஶ்ஞீ॑யாத் । யத॒ஜஸ்யா᳚-ஶ்ஞீ॒யாத் ।
யாமே॒வாக்நா-வாஹு॑தி-ஞ்ஜுஹு॒யாத் । தாம॑த்யாத் । தஸ்மா॑த॒ஜஸ்ய॒ நாஶ்ய᳚ம் ॥ யத்ய॒ஜா-ந்ந வி॒ந்தேத் । ப்ரா॒ஹ்ம॒ணஸ்ய॒ தக்ஷி॑ணே॒ ஹஸ்தே॑ ஹோத॒வ்ய᳚ம் ।
ஏ॒ஷ வா அ॒க்நி ர்வை᳚ஶ்வாந॒ரஃ । யத்ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணஃ ।
அ॒க்நா-வே॒வாஸ்யா᳚-க்நிஹோ॒த்ரக்ம் ஹு॒த-ம்ப॑வதி ॥ 18 ॥
ப்ரா॒ஹ்ம॒ண-ந்து வ॑ஸ॒த்யை॑ நாப॑ருந்த்யாத் । யத்ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணம்-வँ॑ஸ॒த்யா அ॑பரு॒ந்த்யாத் ।
யஸ்மி॑ந்நே॒-வாக்நாவாஹு॑தி-ஞ்ஜுஹு॒யாத் । த-ம்பா॑க॒தேயே॑ந॒ வ்ய॑ர்தயேத் ।
தஸ்மா᳚-த்ப்ராஹ்ம॒ணோ வ॑ஸ॒த்யை॑ நாப॒ருத்த்யஃ॑ ॥ யதி॑ ப்ராஹ்ம॒ண-ந்ந வி॒ந்தேத் ।
த॒ர்ப॒ஸ்த॒பேம் ஹோ॑த॒வ்ய᳚ம் ।
அ॒க்நி॒வாந். வை த॑ர்பஸ்த॒பம்ஃ ।
அ॒க்நாவே॒-வாஸ்யா᳚-க்நிஹோ॒த்ரக்ம் ஹு॒த-ம்ப॑வதி ।
த॒ர்பாக்ஸ்து நாத்த்யா॑ஸீத ॥ 19 ॥
யத்த॒ர்பாந॒த்த்யாஸீ॑த । யாமே॒வாக்நா-வாஹு॑தி-ஞ்ஜுஹு॒யாத் । தாமத்த்யா॑ஸீத ।
தஸ்மா᳚-த்த॒ர்பா நாத்த்யா॑ஸித॒வ்யாஃ᳚ ॥
யதி॑ த॒ர்பாந்ந வி॒ந்தேத் । அ॒ப்ஸு ஹோ॑த॒வ்ய᳚ம் ।
ஆபோ॒ வை ஸர்வா॑ தே॒வதாஃ᳚ ।
தே॒வதா᳚ஸ்வே॒ வாஸ்யா᳚-க்நிஹோ॒த்ரக்ம் ஹு॒த-ம்ப॑வதி ।
ஆப॒ஸ்து ந பரி॑சக்ஷீத । யதாபஃ॑ பரி॒சக்ஷீ॑த ॥ 20 ॥
யா மே॒வாப்ஸ்வாஹு॑தி-ஞ்ஜுஹு॒யாத் । தா-ம்பரி॑சக்ஷீத ।
தஸ்மா॒தாபோ॒ ந ப॑ரி॒சக்ஷ்யாஃ᳚ ॥
மேத்த்யா॑ ச॒ வா ஏ॒தஸ்யா॑மே॒த்த்யா ச॑ த॒நுவௌ॒ ஸக்ம்ஸ்ரு'॑ஜ்யேதே । யஸ்யா-ஹி॑தாக்நே-ர॒ந்யைர॒க்நிபி॑-ர॒க்நயஃ॑ ஸக்ம்ஸ்ரு'॒ஜ்யந்தே᳚ । அ॒க்நயே॒ விவி॑சயே புரோ॒டாஶ॑-ம॒ஷ்டாக॑பால॒-ந்நிர்வ॑பேத் ।
மேத்த்யா᳚-ஞ்சை॒வாஸ்யா॑-மே॒த்த்யா-ஞ்ச॑ த॒நுவௌ॒ வ்யாவ॑ர்தயதி ॥ அ॒க்நயே᳚ வ்ர॒தப॑தயே புரோ॒டாஶ॑-ம॒ஷ்டாக॑பால॒-ந்நிர்வ॑பேத் । அ॒க்நிமே॒வ வ்ர॒தப॑தி॒க்க்॒ ஸ்வேந॑ பாக॒தேயே॒-நோப॑தாவதி ।
ஸ ஏ॒வைநம்॑-வ்ரँ॒தமா-ல॑பம்யँதி ॥ 21 ॥
கர்ப॒க்க்॒ ஸ்ரவ॑ந்தமக॒தம॑கஃ । அ॒க்நி-ரிந்த்ர॒-ஸ்த்வஷ்டா॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதிஃ॑ । ப்ரு'॒தி॒வ்யா-மவ॑சுஶ்சோ-தை॒தத் । நாபி-ப்ராப்நோ॑தி॒ நிர்-ரு'॑தி-ம்பரா॒சைஃ ॥
ரேதோ॒ வா ஏ॒தத்வாஜி॑ந॒-மாஹி॑தாக்நேஃ । யத॑க்நிஹோ॒த்ரம் । தத்யத்ஸ்ரவே᳚த் ।
ரேதோ᳚-ऽஸ்ய॒ வாஜி॑நக்க் ஸ்ரவேத் । கர்ப॒க்க்॒ ஸ்ரவ॑ந்தம-க॒தம॑க॒-ரித்யா॑ஹ ।
ரேத॑ ஏ॒வாஸ்மி॒ந் வாஜி॑ந-ந்ததாதி ॥ 22 ॥
அ॒க்நிரித்யா॑ஹ । அ॒க்நிர்வை ரே॑தோ॒தாஃ । ரேத॑ ஏ॒வ தத்த॑தாதி । இந்த்ர॒ இத்யா॑ஹ । இ॒ந்த்ரி॒ய-மே॒வாஸ்மி॑ந்-ததாதி । த்வஷ்டேத்யா॑ஹ । த்வஷ்டா॒ வை ப॑ஶூ॒நா-ம்மி॑து॒நாநாக்ம்॑ ரூப॒க்ரு'த் । ரூ॒பம॒வ ப॒ஶுஷு॑ ததாதி । ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒ரித்யா॑ஹ ।
ப்ரஹ்ம॒ வை தே॒வாநா॒-ம்ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதிஃ॑ । ப்ரஹ்ம॑ணை॒வாஸ்மை᳚ ப்ர॒ஜாஃ ப்ரஜ॑நயதி ॥
ப்ரு'॒தி॒வ்யா-மவ॑சுஶ்சோதை॒த-தித்யா॑ஹ ।
அ॒ஸ்யா-மே॒வைந॒-த்ப்ரதி॑ஷ்டாபயதி ॥
நாபி ப்ராப்நோ॑தி॒ நிர்-ரு'॑தி-ம்பரா॒சைரித்யா॑ஹ ।
ரக்ஷ॑ஸா॒மப॑ஹத்யை ॥ 23 ॥
(அ॒ஜா-ऽக்நாவே॒வாஸ்யா᳚க்நிஹோ॒த்ரக்ம் ஹு॒த-ம்ப॑வதி - பவ - த்யாஸீத - பரி॒சக்ஷீ॑த - லம்பயதி - ததாதி - தே॒வாநா॒-ம்ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதிஃ॒ பஞ்ச॑ ச) (அ. 3)
(வி வை ய-த்ய॒ந்யம॒ஜாயா᳚-ம்ப்ராஹ்ம॒ணஸ்ய॑ தர்பஸ்த॒ம்பே᳚-ऽப்ஸு ஹோ॑த॒வ்ய᳚ம்)
அநுவாகம் 4 - ஐஷ்டிகயாஜமாநமந்த்ராஃ
யாஃ பு॒ரஸ்தா᳚-த்ப்ர॒ஸ்ரவ॑ந்தி । உ॒பரி॑ஷ்டா-த்ஸ॒ர்வத॑ஶ்ச॒ யாஃ । தாபீ॑ ர॒ஶ்மிப॑வித்ராபிஃ । ஶ்ர॒த்தாம்-யँ॒ஜ்ஞமார॑பே ॥ தேவா॑ காதுவிதஃ ।
கா॒தும்-யँ॒ஜ்ஞாய॑ விந்தத । மந॑ஸ॒ஸ்பதி॑நா தே॒வேந॑ । வாதா᳚-த்ய॒ஜ்ஞஃ ப்ரயு॑ஜ்யதாம் ॥ த்ரு'॒தீய॑ஸ்யை தி॒வஃ । கா॒ய॒த்ரி॒யா ஸோம॒ ஆப்ரு'॑தஃ ॥ 24 ॥
ஸோ॒ம॒பீ॒தாய॒ ஸந்ந॑யிதும் । வக॑ல॒-மந்த॑ர॒மாத॑தே ॥ ஆபோ॑ தேவீ-ஶ்ஶு॒த்தா-ஸ்ஸ்த॑ । இ॒மா பாத்ரா॑ணி ஶுந்தத । உ॒பா॒த॒ங்க்யா॑ய தே॒வாநா᳚ம் । ப॒ர்ண॒வ॒ல்கமு॒த ஶு॑ந்தத ॥
பயோ॑ க்ரு'॒ஹேஷு॒ பயோ॑ அக்நி॒யாஸு॑ ।
பயோ॑ வ॒த்ஸேஷு॒ பய॒ இந்த்ரா॑ய ஹ॒விஷே᳚ த்ரியஸ்வ । கா॒ய॒த்ரீ ப॑ர்ணவ॒ல்கேந॑ । பய-ஸ்ஸோம॑-ங்கரோத்வி॒மம் ॥ 25 ॥
அ॒க்நி-ங்க்ரு'॑ஹ்ணாமி ஸு॒ரதம்॒-யோँ ம॑யோ॒ பூஃ ।
ய உ॒த்யந்த॑மா॒ ரோஹ॑தி॒ ஸூர்ய॒மஹ்நே᳚ ।
ஆ॒தி॒த்ய-ஞ்ஜ்யோதி॑ஷா॒-ஞ்ஜ்யோதி॑ருத்த॒மம் ।
ஶ்வோ ய॒ஜ்ஞாய॑ ரமதா-ந்தே॒வதா᳚ப்யஃ ॥
வஸூ᳚-ந்ரு॒த்ராநா॑தி॒த்யாந் । இந்த்ரே॑ண ஸ॒ஹ தே॒வதாஃ᳚ । தாஃ பூர்வஃ॒ பரி॑க்ரு'ஹ்ணாமி । ஸ்வ ஆ॒யத॑நே மநீ॒ஷயா᳚ ॥ இ॒மாமூர்ஜ॑-ம்பஞ்சத॒ஶீம்-யேँ ப்ரவி॑ஷ்டாஃ । தாந்தே॒வா-ந்பரி॑க்ரு'ஹ்ணாமி॒ பூர்வஃ॑ ॥ 26 ॥
அ॒க்நிர்-ஹ॑வ்ய॒வாடி॒ஹ தாநாவ॑ஹது । பௌ॒ர்ண॒மா॒ஸக்ம் ஹ॒விரி॒தமே॑ஷா॒-ம்மயி॑ ।
ஆ॒மா॒வா॒ஸ்யக்ம்॑ ஹ॒விரி॒தமே॑ஷா॒-ம்மயி॑ ॥ அ॒ந்த॒ரா-ऽக்நீ ப॒ஶவஃ॑ । தே॒வ॒ஸ॒க்ம்॒ ஸத॒மாக॑மந்ந் । தா-ந்பூர்வஃ॒ பரி॑க்ரு'ஹ்ணாமி ।
ஸ்வ ஆ॒யத॑நே மநீ॒ஷயா᳚ ॥ இ॒ஹ ப்ர॒ஜா வி॒ஶ்வரூ॑பா ரமந்தாம் । அ॒க்நி-ங்க்ரு'॒ஹப॑திம॒பி ஸம்॒வँஸா॑நாஃ । தாஃ பூர்வஃ॒ பரி॑க்ரு'ஹ்ணாமி ॥ 27 ॥
ஸ்வ ஆ॒யத॑நே மநீ॒ஷயா᳚ ॥
இ॒ஹ ப॒ஶவோ॑ வி॒ஶ்வரூ॑பா ரமந்தாம் ।
அ॒க்நி-ங்க்ரு'॒ஹப॑திம॒பி ஸம்॒வँஸா॑நாஃ ।
தா-ந்பூர்வஃ॒ பரி॑க்ரு'ஹ்ணாமி । ஸ்வ ஆ॒யத॑நே மநீ॒ஷயா᳚ ॥ அ॒ய-ம்பி॑த்ரு'॒ணாம॒க்நிஃ ।
அவா᳚ட்ட॒வ்யா பி॒த்ரு'ப்ய॒ ஆ । த-ம்பூர்வஃ॒ பரி॑க்ரு'ஹ்ணாமி । அவி॑ஷ-ந்நஃ பி॒து-ங்க॑ரத் ॥ அஜ॑ஸ்ர॒-ந்த்வாக்ம் ஸ॑பாபா॒லாஃ ॥ 28 ॥
வி॒ஜ॒யபா॑க॒க்ம்॒ ஸமி॑ந்ததாம் । அக்நே॑ தீ॒தாய॑ மே ஸப்ய । விஜி॑த்யை ஶ॒ரதஃ॑ ஶ॒தம் ॥ அந்ந॑மாவஸ॒தீய᳚ம் । அ॒பிஹ॑ராணி ஶ॒ரதஃ॑ ஶ॒தம் । ஆ॒வ॒ஸ॒தே ஶ்ரிய॒-ம்மந்த்ர᳚ம் । அஹி॑ர்பு॒த்த்நியோ॒ நிய॑ச்சது ॥ இ॒தம॒ஹ-ம॒க்நி ஜ்யே᳚ஷ்டேப்யஃ । வஸு॑ப்யோ ய॒ஜ்ஞ-ம்ப்ரப்ர॑வீமி ।
இ॒தம॒ஹ-மிந்த்ர॑ ஜ்யேஷ்டேப்யஃ ॥ 29 ॥
ரு॒த்ரேப்யோ॑ ய॒ஜ்ஞ-ம்ப்ரப்ர॑வீமி । இ॒தம॒ஹம்-வँரு॑ண-ஜ்யேஷ்டேப்யஃ । ஆ॒தி॒த்யேப்யோ॑ ய॒ஜ்ஞ-ம்ப்ரப்ர॑வீமி ॥ பய॑ஸ்வதீ॒-ரோஷ॑தயஃ ।
பய॑ஸ்வத்வீ॒ருதா॒-ம்பயஃ॑ । அ॒பா-ம்பய॑ஸோ॒ யத்பயஃ॑ । தேந॒ மாமி॑ந்த்ர॒ ஸக்ம்ஸ்ரு'॑ஜ ॥
அக்நே᳚ வ்ரதபதே வ்ர॒த-ஞ்ச॑ரிஷ்யாமி ।
தச்ச॑கேய॒-ந்தந்மே॑ ராத்த்யதாம் ।
வாயோ᳚ வ்ரதபத॒ ஆதி॑த்ய வ்ரதபதே ॥ 30 ॥
வ்ர॒தாநாம்᳚-வ்ரँதபதே வ்ர॒த-ஞ்ச॑ரிஷ்யாமி । தச்ச॑கேய॒-ந்தந்மே॑ ராத்த்யதாம் ॥
இ॒மா-ம்ப்ராசீ॒முதீ॑சீம் । இஷ॒மூர்ஜ॑ம॒பி ஸக்க்ஸ்க்ரு'॑தாம் । ப॒ஹு॒ப॒ர்ணாமஶு॑ஷ்காக்ராம் ।
ஹரா॑மி பஶு॒பாம॒ஹம் ॥ யத்க்ரு'ஷ்ணோ॑ ரூ॒ப-ங்க்ரு'॒த்வா । ப்ராவி॑ஶ॒ஸ்த்வம்-வँந॒ஸ்பதீந்॑ ।
தத॒ஸ்த்வாமே॑கவிக்ம்ஶதி॒தா । ஸம்ப॑ராமி ஸுஸ॒ம்ப்ரு'தா᳚ ॥ 31 ॥
த்ரீ-ந்ப॑ரி॒தீக்ஸ்தி॒ஸ்ர-ஸ்ஸ॒மிதஃ॑ । ய॒ஜ்ஞாயு॑ரநுஸஞ்ச॒ராந் ।
உ॒ப॒வே॒ஷ-ம்மேக்ஷ॑ண॒-ந்த்ரு'ஷ்டி᳚ம் । ஸம்ப॑ராமி ஸுஸ॒ப்ரு'ந்தா᳚ ॥ யா ஜா॒தா ஓஷ॑தயஃ । தே॒வேப்ய॑ ஸ்த்ரியு॒க-ம்பு॒ரா । தாஸா॒-ம்பர்வ॑ ராத்த்யாஸம் । ப॒ரி॒ஸ்த॒ர-மா॒ஹரந்ந்॑ ॥
அ॒பா-ம்மேத்த்யம்॑-யँ॒ஜ்ஞிய᳚ம் ।
ஸதே॑வக்ம் ஶி॒வம॑ஸ்து மே ॥ 32 ॥
ஆ॒ச்சே॒த்தா வோ॒ மா ரி॑ஷம் । ஜீவா॑நி ஶ॒ரதஃ॑ ஶ॒தம் ॥ அப॑ரிமிதாநா॒-ம்பரி॑மிதாஃ । ஸந்ந॑ஹ்யே ஸுக்ரு'॒தாய॒கம் । ஏநோ॒ மா நிகா᳚-ங்கத॒மச்ச॒ நாஹம் । புந॑ரு॒த்தாய॑ பஹு॒லா ப॑வந்து ॥ ஸ॒க்ரு'॒தா॒ச்சி॒ந்ந-ம்ப॒ர்॒ஹிரூர்ணா॑ம்ரு'து ।
ஸ்யோ॒ந-ம்பி॒த்ரு'ப்ய॑ஸ்த்வா பராம்ய॒ஹம் । அ॒ஸ்மி-ந்த்ஸீ॑தந்து மே பி॒தரஃ॑ ஸோ॒ம்யாஃ ।
பி॒தா॒ம॒ஹாஃ ப்ரபி॑தாமஹாஶ்சாநு॒கை-ஸ்ஸ॒ஹ ॥ 33 ॥
த்ரி॒வ்ரு'-த்ப॑லா॒ஶே த॒ர்பஃ । இயா᳚-ந்ப்ராதே॒ஶ ஸ॑மிந்தஃ । ய॒ஜ்ஞே ப॒வித்ர॒-ம்போத்ரு'॑தமம் । பயோ॑ ஹ॒வ்ய-ங்க॑ரோது மே ॥ இ॒மௌ ப்ரா॑ணாபா॒நௌ ।
ய॒ஜ்ஞஸ்யாங்கா॑நி ஸர்வ॒ஶஃ । ஆ॒ப்யா॒யய॑ந்தௌ॒ ஸஞ்ச॑ரதாம் । ப॒வித்ரே॑ ஹவ்ய॒ஶோத॑நே ॥
ப॒வித்ரே᳚ ஸ்தோ வைஷ்ண॒வீ । வா॒யுர்வா॒-ம்மந॑ஸா புநாது ॥ 34 ॥
அ॒ய-ம்ப்ரா॒ணஶ்சா॑பா॒நஶ்ச॑ । யஜ॑மாந॒-மபி॑கச்சதாம் । ய॒ஜ்ஞே ஹ்யபூ॑தா॒-ம்போதா॑ரௌ ।
ப॒வித்ரே॑ ஹவ்ய॒ஶோத॑நே ॥ த்வயா॒ வேதிம்॑-விँவிதுஃ ப்ரு'தி॒வீம் । த்வயா॑ ய॒ஜ்ஞோ ஜா॑யதே விஶ்வ॒தாநிஃ॑ । அச்சி॑த்ரம்-யँ॒ஜ்ஞமந்வே॑ஷி வி॒த்வாந் ।
த்வயா॒ ஹோதா॒ ஸந்த॑நோத்யர்தமா॒ஸாந் ॥ த்ர॒ய॒ஸ்த்ரி॒க்ம்॒ஶோ॑-ऽஸி॒ தந்தூ॑நாம் ।
ப॒வித்ரே॑ண ஸ॒ஹாக॑ஹி ॥ 35 ॥
ஶி॒வேயக்ம் ரஜ்ஜு॑ரபி॒தாநீ᳚ । அ॒க்நி॒யா-முப॑ஸேவதாம் ॥ அப்ர॑ஸ்ரக்ம்ஸாய ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ ।
உ॒கே உப॑ததாம்ய॒ஹம் । ப॒ஶுபி॒-ஸ்ஸந்நீ॑த-ம்பிப்ரு'தாம் । இந்த்ரா॑ய ஶ்ரு'॒த-ந்ததி॑ ॥
உ॒ப॒வே॒ஷோ॑-ऽஸி ய॒ஜ்ஞாய॑ । த்வா-ம்ப॑ரிவே॒ஷ-ம॑தாரயந்ந் । இந்த்ரா॑ய ஹ॒விஃ க்ரு'॒ண்வந்தஃ॑ ।
ஶி॒வ-ஶ்ஶ॒க்மோ ப॑வாஸி நஃ ॥ 36 ॥
அம்ரு'॑ந்மய-ந்தேவபா॒த்ரம் । ய॒ஜ்ஞஸ்யாயு॑ஷி॒ ப்ரயு॑ஜ்யதாம் । தி॒ரஃ॒ ப॒வி॒த்ரமதி॑நீதாஃ ।
ஆபோ॑ தாரய॒ மா-ऽதி॑குஃ ॥ தே॒வேந॑ ஸவி॒த்ரோத்பூ॑தாஃ । வஸோ॒-ஸ்ஸூர்ய॑ஸ்ய ர॒ஶ்மிபிஃ॑ । கா-ந்தோ॑ஹபவி॒த்ரே ரஜ்ஜு᳚ம் । ஸர்வா॒ பாத்ரா॑ணி ஶுந்தத ॥ ஏ॒தா ஆச॑ரந்தி॒ மது॑ம॒த்துஹா॑நாஃ ।
ப்ர॒ஜாவ॑தீ-ர்ய॒ஶஸோ॑ வி॒ஶ்வரூ॑பாஃ ॥ 37 ॥
ப॒ஹ்வீ ர்பவ॑ந்தீ॒ருப॒ ஜாய॑மாநாஃ । இ॒ஹ வ॒ இந்த்ரோ॑ ரமயது காவஃ ॥ பூ॒ஷா ஸ்த॑ ॥ அ॒ய॒க்ஷ்மா வஃ॑ ப்ர॒ஜயா॒ ஸக்ம்ஸ்ரு'॑ஜாமி ।
ரா॒யஸ்போஷே॑ண பஹு॒லா பவ॑ந்தீஃ । ஊர்ஜ॒-ம்பயஃ॒ பிந்வ॑மாநா க்ரு'॒த-ஞ்ச॑ ।
ஜீ॒வோ ஜீவ॑ந்தீ॒ருப॑ வ-ஸ்ஸதேயம் ॥ த்யௌஶ்சே॒மம்-யँ॒ஜ்ஞ-ம்ப்ரு'॑தி॒வீ ச॒ ஸந்து॑ஹாதாம் ।
தா॒தா ஸோமே॑ந ஸ॒ஹ வாதே॑ந வா॒யுஃ । யஜ॑மாநாய॒ த்ரவி॑ண-ந்ததாது ॥ 38 ॥
உத்ஸ॑-ந்துஹந்தி க॒லஶ॒-ஞ்சது॑ர்பிலம் । இடா᳚-ந்தே॒வீ-ம்மது॑மதீக்ம் ஸுவ॒ர்வித᳚ம் ।
ததி॑ந்த்ரா॒க்நீ ஜி॑ந்வதக்ம் ஸூ॒ந்ரு'தா॑வத் । த-த்யஜ॑மாந-மம்ரு'த॒த்வே த॑தாது ॥
காம॑துக்ஷஃ॒ ப்ரணோ᳚ ப்ரூஹி । இந்த்ரா॑ய ஹ॒விரி॑ந்த்ரி॒யம் ॥ அ॒மூம்-யँஸ்யா᳚-ந்தே॒வாநா᳚ம் ।
ம॒நு॒ஷ்யா॑ணா॒-ம்பயோ॑ ஹி॒தம் ॥ ப॒ஹு து॒க்தீந்த்ரா॑ய தே॒வேப்யஃ॑ ।
ஹ॒வ்ய-மாப்யா॑யதா॒-ம்புநஃ॑ ॥ 39 ॥
வ॒த்ஸேப்யோ॑ மநு॒ஷ்யே᳚ப்யஃ । பு॒ந॒ர்தோ॒ஹாய॑ கல்பதாம் ॥ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ஸந்த॑திரஸி ।
ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ த்வா॒ ஸந்த॑தி॒மநு॒ஸந்த॑நோமி ॥ அத॑ஸ்தமஸி॒ விஷ்ண॑வே த்வா ।
ய॒ஜ்ஞாயாபி॑ ததாம்ய॒ஹம் । அ॒த்பிரரி॑க்தேந॒ பாத்ரே॑ண । யாஃ பூ॒தாஃ ப॑ரி॒ஶேர॑தே ॥
அ॒ய-ம்பய॒-ஸ்ஸோம॑-ங்க்ரு'॒த்வா । ஸ்வாம்-யோँநி॒-மபி॑கச்சது ॥ 40 ॥
ப॒ர்ண॒வ॒ல்கஃ ப॒வித்ர᳚ம் । ஸௌ॒ம்ய-ஸ்ஸோமா॒த்தி நிர்மி॑தஃ ॥ இ॒மௌ ப॒ர்ண-ஞ்ச॑ த॒ர்ப-ஞ்ச॑ ।
தே॒வாநாக்ம்॑ ஹவ்ய॒ஶோத॑நௌ । ப்ரா॒த॒ர்வே॒ஷாய॑ கோபாய । விஷ்ணோ॑ ஹ॒வ்யக்ம் ஹி ரக்ஷ॑ஸி ॥
உ॒பாவ॒க்நீ உ॑பஸ்த்ரு'ண॒தே । தே॒வதா॒ உப॑வஸந்து மே । அ॒ஹ-ங்க்ரா॒ம்யா-நுப॑வஸாமி ।
மஹ்ய॒-ங்கோப॑தயே ப॒ஶூந் ॥ 41 ॥
[ஆப்ரு'॑த - இ॒மம் - க்ரு'॑ஹ்ணாமி॒ பூர்வ॒ - ஸ்தாஃ புர்வஃ॒ பரி॑க்ரு'ஹ்ணாமி - ஸபாபா॒லா - இந்த்ர॑ஜ்யேஷ்டேப்ய॒-ஆதி॑த்ய வ்ரதபதே-ஸுஸ॒ப்ருந்தா॑ - மே - ஸ॒ஹ - பு॑நாது - கஹி - நோ - வி॒ஶ்வரூ॑பா - ததாது॒ - புந॑--ர் கச்சது - ப॒ஶுந் ] (அ. 4)
யாஃ பு॒ரஸ்தா॑தி॒மாமூர்ஜ॑மி॒ஹ ப்ர॒ஜா இ॒ஹ ப॒ஶவோ॒-ऽய-ம்பி॑த்ரு'॒ணாம॒க்நிஃ
அநுவாகம் 5 - ஐஷ்டிகயாஜமாநமந்த்ராஃ
தேவா॑ தே॒வேஷு॒ பரா᳚க்ரமத்த்வம் । ப்ரத॑மா த்வி॒தீயே॑ஷு । த்விதீ॑யா-ஸ்த்ரு'॒தீயே॑ஷு ।
த்ரிரே॑காதஶா இ॒ஹ மா॑-ऽவத । இ॒தக்ம் ஶ॑கேயம்॒-யँதி॒த-ங்க॒ரோமி॑ ।
ஆ॒த்மா க॑ரோத்வா॒த்மநே᳚ । இ॒த-ங்க॑ரிஷ்யே பேஷ॒ஜம் । இ॒த-ம்மே॑ விஶ்வபேஷஜா ।
அஶ்வி॑நா॒ ப்ராவ॑தம்-யுँ॒வம் ॥ இ॒தம॒ஹக்ம் ஸேநா॑யா அ॒பீத்வ॑ர்யை ॥ 42 ॥
முக॒மபோ॑ஹாமி ॥ ஸூர்ய॑ஜ்யோதி॒ ர்விபா॑ஹி । ம॒ஹ॒த இ॑ந்த்ரி॒யாய॑ ॥ ஆப்யா॑யதா-ங்க்ரு'॒தயோ॑நிஃ । அ॒க்நிர்-ஹ॒வ்யா-ऽநு॑மந்யதாம் ।
கம॑ங்க்ஷ்வ॒ த்வச॑மங்க்ஷ்வ । ஸு॒ரூ॒ப-ந்த்வா॑ வஸு॒வித᳚ம் । ப॒ஶூ॒நா-ந்தேஜ॑ஸா ।
அ॒க்நயே॒ ஜுஷ்ட॑-ம॒பிகா॑ரயாமி ॥ ஸ்யோ॒ந-ந்தே॒ ஸத॑ந-ங்கரோமி ॥ 43 ॥
க்ரு'॒தஸ்ய॒ தார॑யா ஸு॒ஶேவ॑-ங்கல்பயாமி ॥
தஸ்மி᳚ந்-த்ஸீதா॒ம்ரு'தே॒ ப்ரதி॑திஷ்ட ।
வ்ரீ॒ஹீ॒ணா-ம்மே॑த ஸுமந॒ஸ்யமா॑நஃ ॥
ஆ॒ர்த்ரஃ ப்ர॑தஸ்நு॒-ர்புவ॑நஸ்ய கோ॒பாஃ ।
ஶ்ரு'॒த உத்ஸ்நா॑தி ஜநி॒தா ம॑தீ॒நாம் ॥
யஸ்த॑ ஆ॒த்மா ப॒ஶுஷு॒ ப்ரவி॑ஷ்டஃ ।
தே॒வாநாம்᳚-விँ॒ஷ்டாமநு॒ யோ வி॑த॒ஸ்தே ।
ஆ॒த்ம॒ந்வா-ந்த்ஸோ॑ம க்ரு'॒தவா॒ந்॒. ஹி பூ॒த்வா ।
தே॒வா-ந்க॑ச்ச॒ ஸுவ॑ர்விந்த॒ யஜ॑மாநாய॒ மஹ்ய᳚ம் ॥ இரா॒ பூதிஃ॑ ப்ரு'தி॒வ்யை ரஸோ॒ மோத்க்ர॑மீத் ॥ 44 ॥
தேவாஃ᳚ பிதரஃ॒ பித॑ரோ தேவாஃ । யோ॑-ऽஹம॑ஸ்மி॒ ஸ ஸந். ய॑ஜே । யஸ்யா᳚ஸ்மி॒ ந தம॒ந்தரே॑மி । ஸ்வ-ம்ம॑ இ॒ஷ்டக்க் ஸ்வ-ந்த॒த்தம் । ஸ்வ-ம்பூ॒ர்தக்க் ஸ்வக்க் ஶ்ரா॒ந்தம் । ஸ்வக்ம் ஹு॒தம் । தஸ்ய॑ மே॒-ऽக்நி-ரு॑பத்ர॒ஷ்டா । வா॒யுரு॑பஶ்ரோ॒தா ।
ஆ॒தி॒த்யோ॑-ऽநுக்யா॒தா । த்யௌஃ பி॒தா ॥ 45 ॥
ப்ரு'॒தி॒வீ மா॒தா । ப்ர॒ஜாப॑தி॒ ர்பந்துஃ॑ ।
ய ஏ॒வாஸ்மி॒ ஸ ஸந். ய॑ஜே ॥ மா பேர்மா ஸம்விँ॑க்தா॒ மா த்வா॑ ஹிக்ம்ஸிஷம் । மா தே॒ தேஜோ-ऽப॑க்ரமீத் ।
ப॒ர॒தமுத்த॑ரே॒ மநு॑ஷிஞ்ச । அ॒வ॒தாநா॑நி தே ப்ர॒த்யவ॑தாஸ்யாமி ।
நம॑ஸ்தே அஸ்து॒ மா மா॑ ஹிக்ம்ஸீஃ ॥ யத॑வ॒தாநா॑நி தே-ऽவ॒த்யந்ந் । விலோ॒மாகா॑ர்ஷமா॒த்மநஃ॑ ॥ 46 ॥
ஆஜ்யே॑ந॒ ப்ரத்ய॑நஜ்ம்யேநத் । தத்த॒ ஆப்யா॑யதா॒-ம்புநஃ॑ ॥ அஜ்யா॑யோ யவமா॒த்ராத் ।
ஆ॒வ்யா॒தா-த்க்ரு'॑த்யதாமி॒தம் । மா ரூ॑ருபாம ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ । ஶு॒த்தக்க் ஸ்வி॑ஷ்டமி॒தக்ம் ஹ॒விஃ ॥ மநு॑நா த்ரு'॒ஷ்டா-ங்க்ரு'॒தப॑தீம் । மி॒த்ராவரு॑ணஸமீரிதாம் । த॒க்ஷி॒ணா॒ர்தாதஸ॑பிந்ந்தந்ந் । அவ॑த்யா-ம்யேக॒தோ மு॑காம் ॥ 47 ॥
இடே॑ பா॒க-ஞ்ஜு॑ஷஸ்வ நஃ । ஜிந்வ॒ கா ஜிந்வார்வ॑தஃ । தஸ்யா᳚ஸ்தே பக்ஷி॒வாணஃ॑ ஸ்யாம । ஸ॒ர்வாத்மா॑ந-ஸ்ஸ॒ர்வக॑ணாஃ ॥ ப்ரத்த்ந॒ பிந்வ॑ஸ்வ ।
தத॑தோ மே॒ மா க்ஷா॑யி । கு॒ர்வ॒தோ மே॒ மோப॑தஸத் । தி॒ஶா-ங்க்ல்ரு'ப்தி॑ரஸி । திஶோ॑ மே கல்பந்தாம் । கல்ப॑ந்தா-ம்மே॒ திஶஃ॑ ॥ 48 ॥
தைவீ᳚ஶ்ச॒ மாநு॑ஷீஶ்ச । அ॒ஹோ॒ரா॒த்ரே மே॑ கல்பேதாம் । அ॒ர்த॒மா॒ஸா மே॑ கல்பந்தாம் । மாஸா॑ மே கல்பந்தாம் । ரு'॒தவோ॑ மே கல்பந்தாம் । ஸம்॒வँ॒த்ஸ॒ரோ மே॑ கல்பதாம் ।
க்ல்ரு'ப்தி॑ரஸி॒ கல்ப॑தா-ம்மே ॥
ஆஶா॑நா-ந்த்வா-ऽऽஶாபா॒லேப்யஃ॑ ।
ச॒துர்ப்யோ॑ அ॒ம்ரு'தே᳚ப்யஃ ।
இ॒த-ம்பூ॒தஸ்யா-த்த்ய॑க்ஷேப்யஃ ॥ 49 ॥
வி॒தேம॑ ஹ॒விஷா॑ வ॒யம் । பஜ॑தா-ம்பா॒கீ பா॒கம் । மா-ऽபா॒கோ-ऽப॑க்த ।
நிர॑பா॒க-ம்ப॑ஜாமஃ । அ॒பஸ்பி॑ந்வ । ஓஷ॑தீர்ஜிந்வ । த்வி॒பாத்பா॑ஹி । சது॑ஷ்பாதவ । தி॒வோ வ்ரு'ஷ்டி॒மேர॑ய । ப்ரா॒ஹ்ம॒ணாநா॑-மி॒தக்ம் ஹ॒விஃ ॥ 50 ॥
ஸோ॒ம்யாநாக்ம்॑ ஸோமபீ॒திநா᳚ம் । நிர்ப॒க்தோ ப்ரா᳚ஹ்மணஃ । நேஹா-ப்ரா᳚ஹ்மணஸ்யாஸ்தி ॥
ஸம॑ங்க்தா-ம்ப॒ர॒ஃஇர்-ஹ॒விஷா॑ க்ரு'॒தேந॑ । ஸமா॑தி॒த்யை ர்வஸு॑பி॒-ஸ்ஸ-ம்ம॒ருத்பிஃ॑ ।
ஸமிந்த்ரே॑ண॒ விஶ்வே॑பி ர்தே॒வேபி॑ரங்க்தாம் ।
தி॒வ்ய-ந்நபோ॑ கச்சது॒ ய-த்ஸ்வாஹா᳚ ॥
இ॒ந்த்ரா॒ணீ வா॑ வித॒வா பூ॑யாஸம் । அதி॑திரிவ ஸுபு॒த்ரா ।
அ॒ஸ்தூ॒ரி த்வா॑ கார்ஹபத்ய ॥ 51 ॥
உப॒நிஷ॑தே ஸுப்ரஜா॒ஸ்த்வாய॑ ॥
ஸ-ம்பத்நீ॒ பத்யா॑ ஸுக்ரு'॒தேந॑ கச்சதாம் ।
ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ யு॒க்தௌ துர்யா॑வபூதாம் ।
ஸ॒ஜா॒ந்நா॒நௌ விஜ॑ஹதா॒-மரா॑தீஃ ।
தி॒வி ஜ்யோதி॑ர॒ஜ-ர॒மார॑பேதாம் ॥
தஶ॑ தே த॒நுவோ॑ யஜ்ஞ ய॒ஜ்ஞியாஃ᳚ ।
தாஃ ப்ரீ॑ணாது॒ யஜ॑மாநோ க்ரு'॒தேந॑ । நா॒ரி॒ஷ்டயோஃ᳚ ப்ர॒ஶிஷ॒மீட॑மாநஃ ।
தே॒வாநா॒-ந்தைவ்யே-ऽபி॒ யஜ॑மாநோ॒-ऽம்ரு'தோ॑-ऽபூத் ॥
யம்-வாँ᳚-ந்தே॒வா அ॑கல்பயந்ந் ॥ 52 ॥
ஊ॒ர்ஜோ பா॒கக்ம் ஶ॑தக்ரதூ । ஏ॒தத்வா॒-ந்தேந॑ ப்ரீணாநி । தேந॑ த்ரு'ப்யதமக்ம்ஹஹௌ ॥ அ॒ஹ-ந்தே॒வாநாக்ம்॑ ஸு॒க்ரு'தா॑மஸ்மி லோ॒கே ।
மமே॒தமி॒ஷ்ட-ந்ந மிது॑ ர்பவாதி । அ॒ஹ-ந்நா॑ரி॒ஷ்டா-வநு॑யஜாமி வி॒த்வாந் ।
யதா᳚ப்யா॒-மிந்த்ரோ॒ அத॑தா-த்பாக॒தேய᳚ம் ॥ அதா॑ரஸ்ரு'த்பவத தேவ ஸோம ।
அ॒ஸ்மிந். ய॒ஜ்ஞே ம॑ருதோ ம்ரு'டதா நஃ ।
மா நோ॑ விதத॒பி பா॒மோ அஶ॑ஸ்திஃ ॥ 53 ॥
மா நோ॑ வித-த்வ॒ஜநா॒ த்வேஷ்யா॒ யா ॥
ரு'॒ஷ॒பம்-வாँ॒ஜிநம்॑-வँ॒யம் ।
பூ॒ர்ணமா॑ஸம்-யँஜாமஹே । ஸ நோ॑ தோஹதாக்ம் ஸு॒வீர்ய᳚ம் । ரா॒யஸ்போஷக்ம்॑ ஸஹ॒ஸ்ரிண᳚ம் । ப்ரா॒ணாய॑ ஸு॒ராத॑ஸே । பூ॒ர்ணமா॑ஸாய॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
அ॒மா॒வா॒ஸ்யா॑ ஸு॒பகா॑ ஸு॒ஶேவா᳚ । தே॒நுரி॑வ॒ பூய॑ ஆ॒ப்யாய॑மாநா । ஸா நோ॑ தோஹதாக்ம் ஸு॒வீர்ய᳚ம் । ரா॒யஸ்போஷக்ம்॑ ஸஹ॒ஸ்ரிண᳚ம் ।
அ॒பா॒நாய॑ ஸு॒ராத॑ஸே । அ॒மா॒வா॒ஸ்யா॑யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ அ॒பிஸ்த்ரு'॑ணீஹி॒ பரி॑தேஹி॒ வேதி᳚ம் ।
ஜா॒மி-ம்மா ஹிக்ம்॑ஸீரமு॒யா ஶயா॑நா ।
ஹோ॒த்ரு'॒ஷத॑நா॒ ஹரி॑தா-ஸ்ஸு॒வர்ணாஃ᳚ । நி॒ஷ்கா இ॒மே யஜ॑மாநஸ்ய ப்ர॒த்த்நே ॥ 54 ॥
(அ॒பீத்வ॑ர்யை - கரோமி - க்ரமீத் - பி॒தா - ऽऽத்மந॑ - ஏக॒தோமு॑காம் - மே॒ திஶோ - ऽத்ய॑க்ஷேப்யோ - ஹ॒வி--ர் கா॑ர்ஹபத்யா - கல்பய॒ - ந்நஶ॑ஸ்திஃ॒ - ஸா நோ॑ தோஹதாக்ம் ஸு॒வீர்யக்ம்॑ ஸ॒ப்த ச॑) (அ. 5)
அநுவாகம் 6 - ஐஷ்டிகயாஜமாநமந்த்ராஃ
பரி॑ஸ்த்ரு'ணீத॒ பரி॑தத்தா॒க்நிம் । பரி॑ஹிதோ॒-ऽக்நி ர்யஜ॑மாந-ம்புநக்து । அ॒பாக்ம் ரஸ॒ ஓஷ॑தீநாக்ம் ஸு॒வர்ணஃ॑ । நி॒ஷ்கா இ॒மே யஜ॑மாநஸ்ய ஸந்து காம॒துகாஃ᳚ । அ॒முத்ரா॒முஷ்மி॑ந் ँலோ॒கே ॥
பூப॑தே॒ புவ॑நபதே । ம॒ஹ॒தோ பூ॒தஸ்ய॑ பதே । ப்ர॒ஹ்மாண॑-ந்த்வா வ்ரு'ணீமஹே ॥
அ॒ஹ-ம்பூப॑திர॒ஹ-ம்புவ॑நபதிஃ ।
அ॒ஹ-ம்ம॑ஹ॒தோ பூ॒தஸ்ய॒ பதிஃ॑ ॥ 55 ॥
தே॒வேந॑ ஸவி॒த்ரா ப்ரஸூ॑த॒ ஆர்த்வி॑ஜ்ய-ங்கரிஷ்யாமி । தேவ॑ ஸவிதரே॒த-ந்த்வா॑ வ்ரு'ணதே ।
ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒-ந்தைவ்ய॑-ம்ப்ர॒ஹ்மாண᳚ம் । தத॒ஹ-ம்மந॑ஸே॒ ப்ரப்ர॑வீமி । மநோ॑ காயத்ரி॒யை ।
கா॒ய॒த்ரீ த்ரி॒ஷ்டுபே᳚ । த்ரி॒ஷ்டு-ப்ஜக॑த்யை । ஜக॑த்யநு॒ஷ்டுபே᳚ । அ॒நு॒ஷ்டு-க்ப॒ங்க்த்யை । ப॒ங்க்திஃ ப்ர॒ஜாப॑தயே ॥ 56 ॥
ப்ர॒ஜாப॑தி॒ ர்விஶ்வே᳚ப்யோ தே॒வேப்யஃ॑ । விஶ்வே॑ தே॒வா ப்ரு'ஹ॒ஸ்பத॑யே । ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒-ர்ப்ரஹ்ம॑ணே ।
ப்ரஹ்ம॒ பூர்புவ॒-ஸ்ஸுவஃ॑ । ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑ ர்தே॒வாநா᳚-ம்ப்ர॒ஹ்மா । அ॒ஹ-ம்ம॑நு॒ஷ்யா॑ணாம் । ப்ரு'ஹ॑ஸ்பதே ய॒ஜ்ஞ-ங்கோ॑பாய ॥ இ॒த-ந்தஸ்மை॑ ஹ॒ர்ம்ய-ங்க॑ரோமி । யோ வோ॑ தேவா॒ஶ்சர॑தி ப்ரஹ்ம॒சர்ய᳚ம் । மே॒தா॒வீ தி॒க்ஷு மந॑ஸா தப॒ஸ்வீ ॥ 57 ॥
அ॒ந்தர்தூ॒தஶ்ச॑ரதி॒ மாநு॑ஷீஷு ॥
சதுஃ॑ ஶிகண்டா யுவ॒தி-ஸ்ஸு॒பேஶாஃ᳚ ।
க்ரு'॒தப்ர॑தீகா॒ புவ॑நஸ்ய॒ மத்த்யே᳚ । ம॒ர்ம்ரு'॒ஜ்யமா॑நா மஹ॒தே ஸௌப॑காய ।
மஹ்ய॑-ந்துக்ஷ்வ॒ யஜ॑மாநாய॒ காமாந்॑ ॥
பூமி॑ ர்பூ॒த்வா ம॑ஹி॒மாந॑-ம்புபோஷ ।
ததோ॑ தே॒வீ வ॑ர்தயதே॒ பயாக்ம்॑ஸி ।
ய॒ஜ்ஞியா॑ ய॒ஜ்ஞம்-விँச॒யந்தி॒ ஶஞ்ச॑ ।
ஓஷ॑தீ॒ராப॑ இ॒ஹ ஶக்வ॑ரீஶ்ச ॥
யோ மா॑ ஹ்ரு'॒தா மந॑ஸா॒ யஶ்ச॑ வா॒சா ॥ 58 ॥
யோ ப்ரஹ்ம॑ணா॒ கர்ம॑ணா॒ த்வேஷ்டி॑ தேவாஃ ।
ய-ஶ்ஶ்ரு॒தேந॒ ஹ்ரு'த॑யேநேஷ்ண॒தா ச॑ ।
தஸ்யே᳚ந்த்ர॒ வஜ்ரே॑ண॒ ஶிர॑ஶ்சிநத்மி ॥
ஊர்ணா॑ம்ரு'து॒ ப்ரத॑மாநக்க் ஸ்யோ॒நம் ।
தே॒வேப்யோ॒ ஜுஷ்ட॒க்ம்॒ ஸத॑நாய ப॒ர்॒ஹிஃ । ஸு॒வ॒ர்கே லோ॒கே யஜ॑மாந॒க்ம்॒ ஹி தே॒ஹி ।
மா-ந்நாக॑ஸ்ய ப்ரு'॒ஷ்டே ப॑ர॒மே வ்யோ॑மந்ந் ॥ சதுஃ॑ ஶிகண்டா யுவ॒தி-ஸ்ஸு॒பேஶாஃ᳚ ।
க்ரு'॒தப்ர॑தீகா வ॒யுநா॑நி வஸ்தே ।
ஸா ஸ்தீ॒ர்யமா॑ணா மஹ॒தே ஸௌப॑காய ॥ 59 ॥
ஸா மே॑ துக்ஷ்வ॒ யஜ॑மாநாய॒ காமாந்॑ ।
ஶி॒வா ச॑ மே ஶ॒க்மா சை॑தி ।
ஸ்யோ॒நா ச॑ மே ஸு॒ஷதா॑ சைதி ।
ஊர்ஜ॑ஸ்வதீ ச மே॒ பய॑ஸ்வதீ சைதி ।
இஷ॒மூர்ஜ॑-ம்மே பிந்வஸ்வ । ப்ரஹ்ம॒ தேஜோ॑ மே பிந்வஸ்வ । க்ஷ॒த்ரமோஜோ॑ மே பிந்வஸ்வ ।
விஶ॒-ம்புஷ்டி॑-ம்மே பிந்வஸ்வ ।
ஆயு॑ர॒ந்நாத்ய॑-ம்மே பிந்வஸ்வ ।
ப்ர॒ஜா-ம்ப॒ஶூ-ந்மே॑ பிந்வஸ்வ ॥ 60 ॥
அ॒ஸ்மிந். ய॒ஜ்ஞ உப॒ பூய॒ இந்நு மே᳚ ।
அவி॑க்ஷோபாய பரி॒தீந்த॑தாமி ।
த॒ர்தா த॒ருணோ॒ தரீ॑யாந் ।
அ॒க்நி ர்த்வேஷாக்ம்॑ஸி॒ நிரி॒தோ நு॑தாதை ॥
விச்சி॑நத்மி॒ வித்ரு'॑தீப்யாக்ம் ஸ॒பத்நாந்॑ ।
ஜா॒தா-ந்ப்ராத்ரு'॑வ்யா॒ந்॒. யே ச॑ ஜநி॒ஷ்யமா॑ணாஃ ।
வி॒ஶோ ய॒ந்த்ராப்யாம்॒-விँத॑மாம்யேநாந் । அ॒ஹக்க்ஸ்வாநா॑-முத்த॒மோ॑-ऽஸாநி தேவாஃ ।
வி॒ஶோ ய॒ந்த்ரே நு॒தமா॑நே॒ அரா॑திம் । விஶ்வ॑-ம்பா॒ப்மாந॒மம॑தி-ந்துர்மரா॒யும் ॥ 61 ॥
ஸீத॑ந்தீ தே॒வீ ஸு॑க்ரு'॒தஸ்ய॑ லோ॒கே ।
த்ரு'தீ᳚ ஸ்தோ॒ வித்ரு'॑தீ॒ ஸ்வத்ரு'॑தீ ।
ப்ரா॒ணாந்மயி॑ தாரயதம் । ப்ர॒ஜா-ம்மயி॑ தாரயதம் । ப॒ஶூந்மயி॑ தாரயதம் ॥
அ॒ய-ம்ப்ர॑ஸ்த॒ர உ॒பய॑ஸ்ய த॒ர்தா ।
த॒ர்தா ப்ர॑யா॒ஜாநா॑-மு॒தாநூ॑யா॒ஜாநா᳚ம் ।
ஸ தா॑தார ஸ॒மிதோ॑ வி॒ஶ்வரூ॑பாஃ ।
தஸ்மி॒ந்-த்ஸ்ருசோ॒ அத்த்யாஸா॑தயாமி ॥
ஆரோ॑ஹ ப॒தோ ஜு॑ஹு தேவ॒யாநாந்॑ ॥ 62 ॥
யத்ரர்ஷ॑யஃ ப்ரதம॒ஜா யே பு॑ரா॒ணாஃ । ஹிர॑ண்யபக்ஷா-ऽஜி॒ரா ஸம்ப்ரு'॑தாங்கா ।
வஹா॑ஸி மா ஸு॒க்ரு'தாம்॒-யँத்ர॑ லோ॒காஃ ॥
அவா॒ஹ-ம்பா॑த உப॒ப்ரு'தா॑ ஸ॒பத்நாந்॑ ।
ஜா॒தா-ந்ப்ராத்ரு'॑வ்யா॒ந்॒. யே ச॑ ஜநி॒ஷ்யமா॑ணாஃ । தோஹை॑ ய॒ஜ்ஞக்ம் ஸு॒துகா॑மிவ தே॒நும் ।
அ॒ஹமுத்த॑ரோ பூயாஸம் । அத॑ரே॒ மத்ஸ॒பத்நாஃ᳚ ॥
யோ மா॑ வா॒சா மந॑ஸா துர்மரா॒யுஃ ।
ஹ்ரு'॒தா-ऽரா॑தீ॒யா-த॑பி॒தாஸ॑-தக்நே ॥ 63 ॥
இ॒தம॑ஸ்ய சி॒த்தமத॑ர-ந்த்ரு॒வாயாஃ᳚ । அ॒ஹமுத்த॑ரோ பூயாஸம் । அத॑ரே॒ மத்ஸ॒பத்நாஃ᳚ ॥
ரு'॒ஷ॒போ॑-ऽஸி ஶாக்வ॒ரஃ । க்ரு'॒தாசீ॑நாக்ம் ஸூ॒நுஃ । ப்ரி॒யேண॒ நாம்நா᳚ ப்ரி॒யே ஸத॑ஸி ஸீத ॥
ஸ்யோ॒நோ மே॑ ஸீத ஸு॒ஷதஃ॑ ப்ரு'தி॒வ்யாம் ।
ப்ரத॑யி ப்ர॒ஜயா॑ ப॒ஶுபிஃ॑ ஸுவ॒ர்கே லோ॒கே ।
தி॒வி ஸீ॑த ப்ரு'தி॒வ்யா-ம॒ந்தரி॑க்ஷே ।
அ॒ஹமுத்த॑ரோ பூயாஸம் ॥ 64 ॥
அத॑ரே॒ மத்ஸ॒பத்நாஃ᳚ ॥
இ॒யக்க் ஸ்தா॒லீ க்ரு'॒தஸ்ய॑ பூ॒ர்ணா ।
அச்சி॑ந்நபயா-ஶ்ஶ॒ததா॑ர॒ உத்ஸஃ॑ ।
மா॒ரு॒தேந॒ ஶர்ம॑ணா॒ தைவ்யே॑ந ॥
ய॒ஜ்ஞோ॑-ऽஸி ஸ॒ர்வதஃ॑ ஶ்ரி॒தஃ । ஸ॒ர்வதோ॒ மா-ம்பூ॒த-ம்ப॑வி॒ஷ்ய-ச்ச்ர॑யதாம் । ஶ॒த-ம்மே॑ ஸந்த்வா॒ஶிஷஃ॑ । ஸ॒ஹஸ்ர॑-ம்மே ஸந்து ஸூ॒ந்ரு'தாஃ᳚ । இரா॑வதீஃ பஶு॒மதீஃ᳚ । ப்ர॒ஜாப॑திரஸி ஸ॒ர்வதஃ॑ ஶ்ரி॒தஃ ॥ 65 ॥
ஸ॒ர்வதோ॒ மா-ம்பூ॒த-ம்ப॑வி॒ஷ்ய-ச்ச்ர॑யதாம் । ஶ॒த-ம்மே॑ ஸந்த்வா॒ஶிஷஃ॑ ।
ஸ॒ஹஸ்ர॑-ம்மே ஸந்து ஸூ॒ந்ரு'தாஃ᳚ । இரா॑வதீஃ பஶு॒மதீஃ᳚ ॥ இ॒தமி॑ந்த்ரி॒ய-ம॒ம்ரு'தம்॑-வீँ॒ர்ய᳚ம் । அ॒நேநேந்த்ரா॑ய ப॒ஶவோ॑-ऽசிகித்ஸந்ந் ।
தேந॑ தேவா அவ॒தோப॒ மாம் । இ॒ஹேஷ॒மூர்ஜம்॒-யँஶ॒-ஸ்ஸஹ॒ ஓஜஃ॑ ஸநேயம் । ஶ்ரு'॒த-ம்மயி॑ ஶ்ரயதாம் ॥ ய-த்ப்ரு'॑தி॒வீ-மச॑ர॒த்தத்-ப்ரவி॑ஷ்டம் ॥ 66 ॥
யேநாஸி॑ஞ்ச॒-த்பல॒மிந்த்ரே᳚ ப்ர॒ஜாப॑திஃ ।
இ॒த-ந்தச்சு॒க்ர-ம்மது॑ வா॒ஜிநீ॑வத் ।
யேநோ॒-பரி॑ஷ்டா॒ததி॑நோ-ந்மஹே॒ந்த்ரம் ।
ததி॒ மா-ந்தி॑நோது ॥
அ॒யம்-வேँ॒தஃ ப்ரு'॑தி॒வீ-மந்வ॑விந்தத் ।
குஹா॑ ஸ॒தீ-ங்கஹ॑நே॒ கஹ்வ॑ரேஷு ।
ஸ வி॑ந்தது॒ யஜ॑மாநாய லோ॒கம் ।
அச்சி॑த்ரம்-யँ॒ஜ்ஞ-ம்பூரி॑கர்மா கரோது ॥
அ॒யம்-யँ॒ஜ்ஞ-ஸ்ஸம॑ஸதத்த॒விஷ்மாந்॑ ।
ரு'॒சா ஸாம்நா॒ யஜு॑ஷா தே॒வதா॑பிஃ ॥ 67 ॥
தேந॑ லோ॒காந்-த்ஸூர்ய॑வதோ ஜயேம ।
இந்த்ர॑ஸ்ய ஸ॒க்ய-ம॑ம்ரு'த॒த்வ-ம॑ஶ்யாம் ॥
யோ நஃ॒ கநீ॑ய இ॒ஹ கா॒மயா॑தை ।
அ॒ஸ்மிந். ய॒ஜ்ஞே யஜ॑மாநாய॒ மஹ்ய᳚ம் ।
அப॒ தமி॑ந்த்ரா॒க்நீ புவ॑நாந்நுதேதாம் ।
அ॒ஹ-ம்ப்ர॒ஜாம்-வீँ॒ரவ॑தீம்-விँதேய ॥
அக்நே॑ வாஜஜித் । வாஜ॑-ந்த்வா ஸரி॒ஷ்யந்த᳚ம் ।
வாஜ॑-ஞ்ஜே॒ஷ்யந்த᳚ம் । வா॒ஜிநம்॑-வாँஜ॒ஜித᳚ம் ॥ 68 ॥
வா॒ஜ॒ஜி॒த்யாயை॒ ஸம்மா᳚ர்ஜ்மி । அ॒க்நிம॑ந்நா॒-தம॒ந்நாத்யா॑ய ॥ உப॑ஹூதோ॒ த்யௌஃ பி॒தா ।
உப॒ மா-ந்த்யௌஃ பி॒தா ஹ்வ॑யதாம் । அ॒க்நி-ராக்நீ᳚த்த்ராத் । ஆயு॑ஷே॒ வர்ச॑ஸே । ஜீ॒வாத்வை புண்யா॑ய । உப॑ஹூதா ப்ரு'தி॒வீ மா॒தா । உப॒ மா-ம்மா॒தா ப்ரு'॑தி॒வீ ஹ்வ॑யதாம் । அ॒க்நி-ராக்நீ᳚த்த்ராத் ॥ 69 ॥
ஆயு॑ஷே॒ வர்ச॑ஸே । ஜீ॒வாத்வை புண்யா॑ய ॥
மநோ॒ ஜ்யோதி॑ ர்ஜுஷதா॒மாஜ்ய᳚ம் ।
விச்சி॑ந்நம்-யँ॒ஜ்ஞக்ம் ஸமி॒ம-ந்த॑தாது । ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑-ஸ்தநுதாமி॒ம-ந்நஃ॑ ।
விஶ்வே॑ தே॒வா இ॒ஹ மா॑தயந்தாம் ॥
ய-ந்தே॑ அக்ந ஆவ்ரு'॒ஶ்சாமி॑ । அ॒ஹம்-வாँ᳚ க்ஷிபி॒தஶ்சரந்ந்॑ । ப்ர॒ஜா-ஞ்ச॒ தஸ்ய॒ மூல॑-ஞ்ச ।
நீ॒சைர்தே॑வா॒ நிவ்ரு'॑ஶ்சத ॥ 70 ॥
அக்நே॒ யோ நோ॑-ऽபி॒தாஸ॑தி । ஸ॒மா॒நோ யஶ்ச॒ நிஷ்ட்யஃ॑ । இ॒த்த்மஸ்யே॑வ ப்ர॒க்ஷாய॑தஃ ।
மா தஸ்யோச்சே॑ஷி॒ கிஞ்ச॒ந । யோ மா-ந்த்வேஷ்டி॑ ஜாதவேதஃ । ய-ஞ்சா॒ஹ-ந்த்வேஷ்மி॒ யஶ்ச॒ மாம் । ஸர்வா॒க்॒ஸ்தாந॑க்நே॒ ஸந்த॑ஹ ।
யாக்ஶ்சா॒ஹ-ந்த்வேஷ்மி॒ யே ச॒ மாம் ॥ அக்நே॑ வாஜஜித் ।
வாஜ॑-ந்த்வா ஸஸ்ரு'॒வாக்ம்ஸ᳚ம் ॥ 71 ॥
வாஜ॑-ஞ்ஜிகி॒வாக்ம்ஸ᳚ம் । வா॒ஜிநம்॑-வாँஜ॒ஜித᳚ம் । வா॒ஜ॒ஜி॒த்யாயை॒ ஸம்மா᳚ர்ஜ்மி । அ॒க்நி-ம॑ந்நா॒த-ம॒ந்நாத்யா॑ய ॥ வேதி॑ ர்ப॒ர॒ஃஇ-ஶ்ஶ்ரு'॒தக்ம் ஹ॒விஃ ।
இ॒த்த்மஃ ப॑ரி॒தய॒-ஸ்ஸ்ருசஃ॑ । ஆஜ்யம்॑-யँ॒ஜ்ஞ ரு'சோ॒ யஜுஃ॑ । யா॒ஜ்யா᳚ஶ்ச வஷட்கா॒ராஃ । ஸ-ம்மே॒ ஸந்ந॑தயோ நமந்தாம் ।
இ॒த்த்ம॒ஸம்॒-நஹ॑நே ஹு॒தே ॥ 72 ॥
தி॒வஃ கீலோ-ऽவ॑ததஃ । ப்ரு'॒தி॒வ்யா அத்த்யுத்தி॑தஃ । தேநா॑ ஸ॒ஹஸ்ர॑காண்டேந । த்வி॒ஷந்தக்ம்॑ ஶோசயாமஸி । த்வி॒ஷந்மே॑ ப॒ஹு ஶோ॑சது ।
ஓஷ॑தே॒ மோ அ॒ஹக்ம் ஶு॑சம் ॥ யஜ்ஞ॒ நம॑ஸ்தே யஜ்ஞ । நமோ॒ நம॑ஶ்ச தே யஜ்ஞ । ஶி॒வேந॑ மே॒ ஸந்தி॑ஷ்டஸ்வ । ஸ்யோ॒நேந॑ மே॒ ஸந்தி॑ஷ்டஸ்வ ॥ 73 ॥
ஸு॒பூ॒தேந॑ மே॒ ஸந்தி॑ஷ்டஸ்வ । ப்ர॒ஹ்ம॒வ॒ர்ச॒ஸேந॑ மே॒ ஸந்தி॑ஷ்டஸ்வ ।
ய॒ஜ்ஞஸ்யர்தி॒மநு॒ ஸந்தி॑ஷ்டஸ்வ । உப॑ தே யஜ்ஞ॒ நமஃ॑ । உப॑ தே॒ நமஃ॑ ।
உப॑ தே॒ நமஃ॑ ॥ த்ரிஷ்ப॒லீ க்ரி॒யமா॑ணாநாம் । யோ ந்ய॒ங்கோ அ॑வ॒ஶிஷ்ய॑தே ।
ரக்ஷ॑ஸா-ம்பாக॒தேய᳚ம் । ஆப॒ஸ்த-த்ப்ரவ॑ஹதாதி॒தஃ ॥ 74 ॥
உ॒லூக॑லே॒ முஸ॑லே॒ யச்ச॒ ஶூர்பே᳚ ।
ஆ॒ஶி॒ஶ்லேஷ॑ த்ரு'॒ஷதி॒ யத்க॒பாலே᳚ ।
அ॒வ॒ப்ருஷோ॑ வி॒ப்ருஷ॒-ஸ்ஸம்யँ॑ஜாமி ।
விஶ்வே॑ தே॒வா ஹ॒விரி॒த-ஞ்ஜு॑ஷந்தாம் ।
ய॒ஜ்ஞே யா வி॒ப்ருஷ॒-ஸ்ஸந்தி॑ ப॒ஹ்வீஃ ।
அ॒க்நௌ தா-ஸ்ஸர்வா॒-ஸ்ஸ்வி॑ஷ்டா॒-ஸ்ஸுஹு॑தா ஜுஹோமி ॥ உ॒த்யந்ந॒த்ய மி॑த்ரமஹஃ ।
ஸ॒பத்நா᳚ந்மே அநீநஶஃ । திவை॑நாந். வி॒த்யுதா॑ ஜஹி ।
நி॒ம்ரோச॒ந்நத॑ராந் க்ரு'தி ॥ 75 ॥
உ॒த்யந்ந॒த்ய வி நோ॑ பஜ । பி॒தா பு॒த்ரேப்யோ॒ யதா᳚ । தீ॒ர்கா॒யு॒த்வஸ்ய॑ ஹேஶிஷே । தஸ்ய॑ நோ தேஹி ஸூர்ய ॥ உ॒த்யந்ந॒த்ய மி॑த்ரமஹஃ । ஆ॒ரோஹ॒ந்நுத்த॑ரா॒-ந்திவ᳚ம் । ஹ்ரு'॒த்ரோ॒க-ம்மம॑ ஸூர்ய । ஹ॒ரி॒மாண॑-ஞ்ச நாஶய ॥ ஶுகே॑ஷு மே ஹரி॒மாண᳚ம் ।
ரோ॒ப॒ணாகா॑ஸு தத்த்மஸி ॥ 76 ॥
அதோ॑ ஹாரித்ர॒வேஷு॑ மே । ஹ॒ரி॒மாண॒-ந்நித॑த்த்மஸி ॥ உத॑காத॒ய-மா॑தி॒த்யஃ ।
விஶ்வே॑ந॒ ஸஹ॑ஸா ஸ॒ஹ । த்வி॒ஷந்த॒-ம்மம॑ ர॒ந்தயந்ந்॑ । மோ அ॒ஹ-ந்த்வி॑ஷ॒தோ ர॑தம் ॥
யோ ந॒-ஶ்ஶபா॒தஶ॑பதஃ । யஶ்ச॑ ந॒-ஶ்ஶப॑த॒-ஶ்ஶபா᳚த் । உ॒ஷாஶ்ச॒ தஸ்மை॑ நி॒ம்ருக்ச॑ । ஸர்வ॑-ம்பா॒பக்ம் ஸமூ॑ஹதாம் ॥ 77 ॥
யோ நஃ॑ ஸ॒பத்நோ॒ யோ ரணஃ॑ । மர்தோ॑-ऽபி॒தாஸ॑தி தேவாஃ। இ॒த்த்மஸ்யே॑வ ப்ர॒க்ஷாய॑தஃ ।
மா தஸ்யோச்சே॑ஷி॒ கிஞ்ச॒ந ॥ அவ॑ஸ்ரு'ஷ்டஃ॒ பரா॑பத । ஶ॒ரோ ப்ரஹ்ம॑ஸக்ம்ஶிதஃ ।
கச்சா॒-ऽமித்ரா॒-ந்ப்ரவி॑ஶ । மைஷா॒-ங்கஞ்ச॒நோச்சி॑ஷஃ ॥ 78 ॥
(பதிஃ॑ - ப்ர॒ஜாப॑தயே - தப॒ஸ்வீ - வா॒சா - ஸௌப॑காய - ப॒ஶூந்மே॑ பிந்வஸ்வ - துர்மரா॒யும் - தே॑வ॒யாநா॑ - நக்நே॒ - ऽந்தரி॑க்ஷே॒-ऽஹமுத்த॑ரோ பூயாஸம் -ப்ர॒ஜாப॑திரஸி ஸ॒ர்வதஃ॑ ஶ்ரி॒தஃ - ப்ரவி॑ஷ்டம் - தே॒வதா॑பி--ர் வாஜ॒ஜிதம்॑ -
ப்ரு'தி॒வீ ஹ்வ॑யதாம॒க்நிராக்நீ᳚த்த்ரா-த்- வ்ரு'ஶ்சத - ஸஸ்ரு'॒வாக்ம்ஸக்ம்॑ - ஹு॒தே - ஸ்யோ॒நேந॑ மே॒ ஸம்தி॑ஷ்டஸ்வே॒ - தஃ - க்ரு'॑தி- தத்ம - ஸ்யூஹதா - +ம॒ஷ்டௌ ச॑) (அ. 6)
அநுவாகம் 7 - ஸோமாங்க.பூதேஷு மந்த்ரேஷு-தீக்ஷாமாரப்யாக்நீஷோமயி பஶுபர்யந்தே ப்ரயோகே ஶேஷபூதா மந்த்ராஃ
ஸக்ஷே॒த-ம்ப॑ஶ்ய । வித॑ர்தரி॒த-ம்ப॑ஶ்ய । நாகே॒த-ம்ப॑ஶ்ய । ர॒மதிஃ॒ பநி॑ஷ்டா ।
ரு'॒தம்-வँர்ஷி॑ஷ்டம் । அ॒ம்ரு'தா॒ யாந்யா॒ஹுஃ । ஸூர்யோ॒ வரி॑ஷ்டோ அ॒க்ஷபி॒ர்விபா॑தி ।
அந॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ தே॒வபு॑த்ரே ॥ தீ॒க்ஷா-ऽஸி॒ தப॑ஸோ॒ யோநிஃ॑ । தபோ॑-ऽஸி॒ ப்ரஹ்ம॑ணோ॒ யோநிஃ॑ ॥ 79 ॥
ப்ரஹ்மா॑ஸி க்ஷ॒த்ரஸ்ய॒ யோநிஃ॑ । க்ஷ॒த்ரம॑ஸ்ய்ரு'॒தஸ்ய॒ யோநிஃ॑ ।
ரு'॒தம॑ஸி॒ பூரார॑பே । ஶ்ர॒த்தா-ம்மந॑ஸா । தீ॒க்ஷா-ந்தப॑ஸா । விஶ்வ॑ஸ்ய॒ புவ॑ந॒ஸ்யாதி॑பத்நீம் । ஸர்வே॒ காமா॒ யஜ॑மாநஸ்ய ஸந்து ॥
வாத॑-ம்ப்ரா॒ண-ம்மந॑ஸா॒-ऽந்வார॑பாமஹே । ப்ர॒ஜாப॑திம்॒-யோँ புவ॑நஸ்ய கோ॒பாஃ ।
ஸ நோ॑ ம்ரு'॒த்யோஸ்த்ரா॑யதா॒-ம்பாத்வக்ம்ஹ॑ஸஃ ॥ 80 ॥
ஜ்யோக்ஜீ॒வா ஜ॒ராம॑ஶீமஹி ॥ இந்த்ர॑ ஶாக்வர காய॒த்ரீ-ம்ப்ரப॑த்யே । தா-ந்தே॑ யுநஜ்மி । இந்த்ர॑ ஶாக்வர த்ரி॒ஷ்டுப॒-ம்ப்ரப॑த்யே । தா-ந்தே॑ யுநஜ்மி ।
இந்த்ர॑ ஶாக்வர॒ ஜக॑தீ॒-ம்ப்ரப॑த்யே । தா-ந்தே॑ யுநஜ்மி ।
இந்த்ர॑ ஶாக்வராநு॒ஷ்டுப॒-ம்ப்ரப॑த்யே । தா-ந்தே॑ யுநஜ்மி । இந்த்ர॑ ஶாக்வர ப॒ங்க்தி-ம்ப்ரப॑த்யே ॥ 81 ॥
தா-ந்தே॑ யுநஜ்மி ॥ ஆ-ऽஹ-ந்தீ॒க்ஷாம॑ருஹ-ம்ரு'॒தஸ்ய॒ பத்நீ᳚ம் । கா॒ய॒த்ரேண॒ சந்த॑ஸா॒ ப்ரஹ்ம॑ணா ச । ரு'॒தக்ம் ஸ॒த்யே॑-ऽதாயி । ஸ॒த்யம்ரு'॒தே॑-ऽதாயி ।
ரு'॒த-ஞ்ச॑ மே ஸ॒த்ய-ஞ்சா॑பூதாம் । ஜ்யோதி॑ரபூவ॒க்ம்॒ ஸுவ॑ரகமம் ।
ஸு॒வ॒ர்கம்-லோँ॒க-ந்நாக॑ஸ்ய ப்ரு'॒ஷ்டம் । ப்ர॒த்த்நஸ்ய॑ வி॒ஷ்டப॑மகமம் ॥
ப்ரு'॒தி॒வீ தீ॒க்ஷா ॥ 82 ॥
தயா॒-ऽக்நி ர்தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒தஃ । யயா॒-ऽக்நி ர்தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒தஃ । தயா᳚ த்வா தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷயாமி । அ॒ந்தரி॑க்ஷ-ந்தீ॒க்ஷா ।
தயா॑ வா॒யு ர்தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒தஃ ।
யயா॑ வா॒யு ர்தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒தஃ ।
தயா᳚ த்வா தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷயாமி । த்யௌ ர்தீ॒க்ஷா ।
தயா॑-ऽऽதி॒த்யோ தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒தஃ ।
யயா॑-ऽऽதி॒த்யோ தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒தஃ ॥ 83 ॥
தயா᳚ த்வா தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷயாமி । திஶோ॑ தீ॒க்ஷா ।
தயா॑ ச॒ந்த்ரமா॑ தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒தஃ ।
யயா॑ ச॒ந்த்ரமா॑ தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒தஃ ।
தயா᳚ த்வா தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷயாமி ।
ஆபோ॑ தீ॒க்ஷா । தயா॒ வரு॑ணோ॒ ராஜா॑ தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒தஃ । யயா॒ வரு॑ணோ॒ ராஜா॑ தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒தஃ । தயா᳚ த்வா தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷயாமி ।
ஓஷ॑தயோ தீ॒க்ஷா ॥ 84 ॥
தயா॒ ஸோமோ॒ ராஜா॑ தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒தஃ। யயா॒ ஸோமோ॒ ராஜா॑ தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒தஃ ।
தயா᳚ த்வா தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷயாமி । வாக் தீ॒க்ஷா ।
தயா᳚ ப்ரா॒ணோ தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒தஃ ।
யயா᳚ ப்ரா॒ணோ தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒தஃ ।
தயா᳚ த்வா தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷயாமி । ப்ரு'॒தி॒வீ த்வா॒ தீக்ஷ॑மாண॒மநு॑ தீக்ஷதாம் ।
அ॒ந்தரி॑க்ஷ-ந்த்வா॒ தீக்ஷ॑மாண॒மநு॑ தீக்ஷதாம் ।
த்யௌஸ்த்வா॒ தீக்ஷ॑மாண॒மநு॑ தீக்ஷதாம் ॥ 85 ॥
திஶ॑ஸ்த்வா॒ தீக்ஷ॑மாண॒மநு॑ தீக்ஷந்தாம் । ஆப॑ஸ்த்வா॒ தீக்ஷ॑மாண॒மநு॑ தீக்ஷந்தாம் ।
ஓஷ॑தயஸ்த்வா॒ தீக்ஷ॑மாண॒மநு॑ தீக்ஷந்தாம் । வாக்த்வா॒ தீக்ஷ॑மாண॒மநு॑ தீக்ஷதாம் ।
ரு'ச॑ஸ்த்வா॒ தீக்ஷ॑மாண॒மநு॑ தீக்ஷந்தாம் । ஸாமா॑நி த்வா॒ தீக்ஷ॑மாண॒மநு॑ தீக்ஷந்தாம் ।
யஜூக்ம்॑ஷி த்வா॒ தீக்ஷ॑மாண॒மநு॑ தீக்ஷந்தாம் । அஹ॑ஶ்ச॒ ராத்ரி॑ஶ்ச । க்ரு'॒ஷிஶ்ச॒ வ்ரு'ஷ்டி॑ஶ்ச । த்விஷி॒ஶ்சா-ப॑சிதிஶ்ச ॥ 86 ॥
ஆப॒ஶ்சௌஷ॑தயஶ்ச । ஊர்க்ச॑ ஸூ॒ந்ரு'தா॑ ச । தாஸ்த்வா॒ தீக்ஷ॑மாண॒மநு॑ தீக்ஷந்தாம் ॥
ஸ்வே தக்ஷே॒ தக்ஷ॑பிதே॒ஹ ஸீ॑த । தே॒வாநாக்ம்॑ ஸு॒ம்நோ ம॑ஹ॒தே ரணா॑ய । ஸ்வா॒ஸ॒ஸ்த-ஸ்த॒நுவா॒ ஸம்விँ॑ஶஸ்வ । பி॒தேவை॑தி ஸூ॒நவ॒ ஆ ஸு॒ஶேவஃ॑ ।
ஶி॒வோ மா॑ ஶி॒வமாவி॑ஶ । ஸ॒த்ய-ம்ம॑ ஆ॒த்மா । ஶ்ர॒த்தா மே ऽக்ஷி॑திஃ ॥ 87 ॥
தபோ॑ மே ப்ரதி॒ஷ்டா । ஸ॒வி॒த்ரு'-ப்ர॑ஸூதா மா॒ திஶோ॑ தீக்ஷயந்து । ஸ॒த்யம॑ஸ்மி ॥ அ॒ஹ-ந்த்வத॑ஸ்மி॒ மத॑ஸி॒ த்வமே॒தத் । மமா॑ஸி॒ யோநி॒ஸ்தவ॒ யோநி॑ரஸ்மி । மமை॒வ ஸந்வஹ॑ ஹ॒வ்யாந்ய॑க்நே ।
பு॒த்ரஃ பி॒த்ரே லோ॑க॒க்ரு'-ஜ்ஜா॑தவேதஃ ॥
ஆ॒ஜுஹ்வா॑ந-ஸ்ஸு॒ப்ரதீ॑கஃ பு॒ரஸ்தா᳚த் ।
அக்நே॒ ஸ்வாம்-யோँநி॒மாஸீ॑த ஸா॒த்த்யா ।
அ॒ஸ்மிந்-த்ஸ॒தஸ்தே॒ அத்த்யுத்த॑ரஸ்மிந்ந் ॥ 88 ॥
விஶ்வே॑ தேவா॒ யஜ॑மாநஶ்ச ஸீதத ॥
ஏக॑மி॒ஷே விஷ்ணு॒ஸ்த்வா-ऽந்வே॑து ।
த்வே ஊ॒ர்ஜே விஷ்ணு॒ஸ்த்வா-ऽந்வே॑து ।
த்ரீணி॑ வ்ர॒தாய॒ விஷ்ணு॒ஸ்த்வா-ऽந்வே॑து ।
ச॒த்வாரி॒ மாயோ॑ பவாய॒ விஷ்ணு॒ஸ்த்வா-ऽந்வே॑து ।
பஞ்ச॑ ப॒ஶுப்யோ॒ விஷ்ணு॒ஸ்த்வா-ऽந்வே॑து । ஷட்ரா॒யஸ்போஷா॑ய॒ விஷ்ணு॒ஸ்த்வா-ऽந்வே॑து ।
ஸ॒ப்த ஸ॒ப்தப்யோ॒ ஹோத்ரா᳚ப்யோ॒ விஷ்ணு॒ஸ்த்வா-ऽந்வே॑து ॥
ஸகா॑ய-ஸ்ஸ॒ப்தப॑தா அபூம । ஸ॒க்ய-ந்தே॑ கமேயம் ॥ 89 ॥
ஸ॒க்யாத்தே॒ மா யோ॑ஷம் । ஸ॒க்யாந்மே॒ மா யோ᳚ஷ்டாஃ ॥ ஸா-ऽஸி॑ ஸுப்ரஹ்மண்யே ।
தஸ்யா᳚ஸ்தே ப்ரு'தி॒வீ பாதஃ॑ । ஸா-ऽஸி॑ ஸுப்ரஹ்மண்யே । தஸ்யா᳚ஸ்தே॒-ऽந்தரி॑க்ஷ॒-ம்பாதஃ॑ ।
ஸா-ऽஸி॑ ஸுப்ரஹ்மண்யே । தஸ்யா᳚ஸ்தே॒ த்யௌஃ பாதஃ॑ । ஸா-ऽஸி॑ ஸுப்ரஹ்மண்யே । தஸ்யா᳚ஸ்தே॒ திஶஃ॒ பாதஃ॑ ॥ 90 ॥
ப॒ரோ ர॑ஜாஸ்தே பஞ்ச॒மஃ பாதஃ॑ । ஸா ந॒ இஷ॒மூர்ஜ॑-ந்துக்ஷ்வ । தேஜ॑ இந்த்ரி॒யம் । ப்ர॒ஹ்ம॒வ॒ர்ச॒ஸ-ம॒ந்நாத்ய᳚ம் ॥ விமி॑மே த்வா॒ பய॑ஸ்வதீம் । தே॒வாநா᳚-ந்தே॒நுக்ம் ஸு॒துகா॒-மந॑ப-ஸ்புரந்தீம் । இந்த்ர॒-ஸ்ஸோம॑-ம்பிபது ।
க்ஷேமோ॑ அஸ்து நஃ ॥ இ॒மா-ந்ந॑ராஃ க்ரு'ணுத॒ வேதி॒மேத்ய॑ । வஸு॑மதீக்ம் ரு॒த்ரவ॑தீ-மாதி॒த்யவ॑தீம் ॥ 91 ॥
வர்ஷ்ம॑ந்தி॒வஃ । நாபா॑ ப்ரு'தி॒வ்யாஃ ।
யதா॒-ऽயம்-யँஜ॑மாநோ॒ ந ரிஷ்யே᳚த் ।
தே॒வஸ்ய॑ ஸவி॒து-ஸ்ஸ॒வே ॥
சதுஃ॑ ஶிகண்டா யுவ॒தி-ஸ்ஸு॒பேஶாஃ᳚ ।
க்ரு'॒தப்ர॑தீகா॒ புவ॑நஸ்ய॒ மத்த்யே᳚ ।
தஸ்யாக்ம்॑ ஸுப॒ர்ணாவதி॒ யௌ நிவி॑ஷ்டௌ ।
தயோ᳚ ர்தே॒வாநா॒மதி॑ பாக॒தேய᳚ம் ॥
அப॒ ஜந்ய॑-ம்ப॒ய-ந்நு॑த । அப ச॒க்ராணி॑ வர்தய । க்ரு'॒ஹக்ம் ஸோம॑ஸ்ய கச்சதம் ॥
ந வா உ॑வே॒தந்ம்ரி॑யஸே॒ ந ரி॑ஷ்யஸி ।
தே॒வாக்ம் இதே॑ஷி ப॒திபிஃ॑ ஸு॒கேபிஃ॑ ।
யத்ர॒ யந்தி॑ ஸு॒க்ரு'தோ॒ நாபி॑ து॒ஷ்க்ரு'தஃ॑ ।
தத்ர॑ த்வா தே॒வ-ஸ்ஸ॑வி॒தா த॑தாது ॥ 92 ॥
(ப்ரஹ்ம॑ணோ॒ யோநி॒ - ரக்ம்ஹ॑ஸஃ - ப॒ங்க்தி-ம்ப்ரப॑த்யே - தீ॒க்ஷா - யயோ॑-ऽऽதி॒த்யோ தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷி॒த - ஸ்தயா᳚ த்வா தீ॒க்ஷயா॑ தீக்ஷயா॒ம்யோஷ॑தயோ தீ॒க்ஷா - த்யௌஸ்த்வா॒ தீக்ஷ॑மாண॒மநு॑ தீக்ஷதா॒ - மப॑சிதி॒ஶ்சா - க்ஷி॑தி॒ - ருத்த॑ரஸ்மிந் - கமேயம்॒ - திஶஃ॒ பாத॑ - ஆதி॒த்யவ॑தீம் - ँவர்தய॒ பஞ்ச॑ ச) (அ. 7)
அநுவாகம் 8 - பஶுவிஷயா அச்சித்ரமந்த்ராஃ
யத॒ஸ்ய பா॒ரே ரஜ॑ஸஃ । ஶு॒க்ர-ஞ்ஜ்யோதி॒-ரஜா॑யத । தந்நஃ॑ பர்ஷ॒ததி॒ த்விஷஃ॑ ।
அக்நே॑ வைஶ்வாநர॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ யஸ்மா᳚த்பீ॒ஷா-ऽவா॑ஶிஷ்டாஃ । ததோ॑ நோ॒ அப॑ய-ங்க்ரு'தி ।
ப்ர॒ஜாப்ய॒-ஸ்ஸர்வா᳚ப்யோ ம்ரு'ட । நமோ॑ ரு॒த்ராய॑ மீ॒டுஷே᳚ ॥ யஸ்மா᳚த்பீ॒ஷா ந்யஷ॑தஃ ।
ததோ॑ நோ॒ அப॑ய-ங்க்ரு'தி ॥ 93 ॥
ப்ர॒ஜாப்ய॒-ஸ்ஸர்வா᳚ப்யோ ம்ரு'ட । நமோ॑ ரு॒த்ராய॑ மீ॒டுஷே᳚ ॥ உது॑ஸ்ர திஷ்ட॒ ப்ரதி॑திஷ்ட॒ மா ரி॑ஷஃ । மேமம்-யँ॒ஜ்ஞம்-யँஜ॑மாந-ஞ்ச ரீரிஷஃ । ஸு॒வ॒ர்கே லோ॒கே யஜ॑மாந॒க்ம்॒ ஹி தே॒ஹி । ஶ-ந்ந॑ ஏதி த்வி॒பதே॒ ஶ-ஞ்சது॑ஷ்பதே ॥
யஸ்மா᳚த்பீ॒ஷா-ऽவே॑பிஷ்டாஃ ப॒லாயி॑ஷ்டா-ஸ்ஸ॒மஜ்ஞா᳚ஸ்தாஃ । ததோ॑ நோ॒ அப॑ய-ங்க்ரு'தி ।
ப்ர॒ஜாப்ய॒-ஸ்ஸர்வா᳚ப்யோ ம்ரு'ட । நமோ॑ ரு॒த்ராய॑ மீ॒டுஷே᳚ ॥ 94 ॥
ய இ॒தமகஃ॑ । தஸ்மை॒ நமஃ॑ । தஸ்மை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
ந வா உ॑வே॒தந்ம்ரி॑யஸே॒ ந ரி॑ஷ்யஸி தே॒வாக்ம் இதே॑ஷி ப॒திபிஃ॑ ஸு॒கேபிஃ॑ । ஹரீ॑ தே॒ யுஞ்ஜா॒ ப்ரு'ஷ॑தீ அபூதா॒முபா᳚ஸ்தா-த்வா॒ஜீ து॒ரி ராஸ॑பஸ்ய ॥ । ஆஶா॑நா-ந்த்வா ऽऽஶாபா॒லேப்யஃ॑ । ச॒துர்ப்யோ॑ அ॒ம்ரு'தே᳚ப்யஃ । இ॒த-ம்பூ॒தஸ்யாத்ய॑க்ஷேப்யஃ । வி॒தேம॑ ஹ॒விஷா॑ வ॒யம் ॥
விஶ்வா॒ ஆஶா॒ மது॑நா॒ ஸக்ம்ஸ்ரு'॑ஜாமி । அ॒ந॒மீ॒வா ஆப॒ ஓஷ॑தயோ பவந்து । அ॒யம்-யँஜ॑மாநோ॒ ம்ரு'தோ॒ வ்ய॑ஸ்யதாம் । அக்ரு'॑பீதாஃ ப॒ஶவஃ॑ ஸந்து॒ ஸர்வே᳚ ॥ ॥ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ஹி ஸ்த ரு'॒த்வியௌ᳚ ।
இந்த்ரா᳚க்நீ॒ சேத॑நஸ்ய ச । ஹு॒தா॒ஹு॒தஸ்ய॑ த்ரு'ப்யதம் । அஹு॑தஸ்ய ஹு॒தஸ்ய॑ ச । ஹு॒தஸ்ய॒ சாஹு॑தஸ்ய ச । அஹு॑தஸ்ய ஹு॒தஸ்ய॑ ச । இந்த்ரா᳚க்நீ அ॒ஸ்ய ஸோம॑ஸ்ய । வீ॒த-ம்பி॑பத-ஞ்ஜு॒ஷேதா᳚ம் ॥
மா யஜ॑மாந॒-ந்தமோ॑ விதத் । மர்த்விஜோ॒ மோ இ॒மாஃ ப்ர॒ஜாஃ । மா ய-ஸ்ஸோம॑மி॒ம-ம்பிபா᳚த் । ஸக்ம்ஸ்ரு'॑ஷ்டமு॒பய॑-ங்க்ரு'॒தம் ॥ 95 ॥
(க்ரு'॒தி॒ - மீ॒டுஷே - ऽஹு॑தஸ்ய ச ஸ॒ப்த ச॑) (அ. 8)
அநுவாகம் 9 - உபாம்ஶ்வபிஷவா மந்த்ராஃ
அ॒நா॒கஸ॑ஸ்த்வா வ॒யம் । இந்த்ரே॑ண॒ ப்ரேஷி॑தா॒ உப॑ । வா॒யுஷ்டே॑ அஸ்த்வக்ம்ஶ॒பூஃ । மி॒த்ரஸ்தே॑ அஸ்த்வக்ம்ஶ॒பூஃ । வரு॑ணஸ்தே அஸ்த்வக்ம்ஶ॒பூஃ ॥
அபா᳚-ங்க்ஷயா॒ ரு'த॑ஸ்ய கர்பாஃ । புவ॑நஸ்ய கோபா॒-ஶ்ஶ்யேநா॑ அதிதயஃ । பர்வ॑தாநா-ங்ககுபஃ ப்ர॒யுதோ॑ நபாதாரஃ । வ॒க்நுநேந்த்ரக்க்॑ ஹ்வயத ।
கோஷே॒ணாமீ॑-வாக்ஶ்சாதயத ॥ 96 ॥
யு॒க்தா-ஸ்ஸ்த॒ வஹ॑த ॥ தே॒வா க்ராவா॑ண॒ இந்து॒ரிந்த்ர॒ இத்ய॑வாதிஷுஃ । ஏந்த்ர॑மசுச்யவுஃ பர॒மஸ்யாஃ᳚ பரா॒வதஃ॑ । ஆ-ऽஸ்மா-த்ஸ॒தஸ்தா᳚த் ।
ஓரோர॒ந்தரி॑க்ஷாத் । ஆ ஸு॑பூ॒தம॑ஸுஷவுஃ । ப்ர॒ஹ்ம॒வ॒ர்ச॒ஸ-ம்ம॒ ஆ-ऽஸு॑ஷவுஃ ।
ஸ॒ம॒ரே ரக்ஷாக்॑ஸ்யவதிஷுஃ । அப॑ஹத-ம்ப்ரஹ்ம॒ஜ்யஸ்ய॑ ॥ வாக்ச॑ த்வா॒ மந॑ஶ்ச ஶ்ரிணீதாம் ॥ 97 ॥
ப்ரா॒ணஶ்ச॑ த்வா-ऽபா॒நஶ்ச॑ ஶ்ரீணீதாம் ।
சக்ஷு॑ஶ்ச த்வா॒ ஶ்ரோத்ர॑-ஞ்ச ஶ்ரீணீதாம் ।
தக்ஷ॑ஶ்ச த்வா॒ பல॑-ஞ்ச ஶ்ரீணீதாம் । ஓஜ॑ஶ்ச த்வா॒ ஸஹ॑ஶ்ச ஶ்ரீணீதாம் । ஆயு॑ஶ்ச த்வா ஜ॒ரா ச॑ ஶ்ரீணீதாம் । ஆ॒த்மா ச॑ த்வா த॒நூஶ்ச॑ ஶ்ரீணீதாம் । ஶ்ரு'॒தோ॑-ऽஸி ஶ்ரு'॒த-ங்க்ரு'॑தஃ । ஶ்ரு'॒தாய॑ த்வா ஶ்ரு'॒தேப்ய॑ஸ்த்வா ॥
யமிந்த்ர॑மா॒ஹு ர்வரு॑ணம்॒-யँமா॒ஹுஃ । ய-ம்மி॒த்ரமா॒ஹு-ர்யமு॑ ஸ॒த்யமா॒ஹுஃ ॥ 98 ॥
யோ தே॒வாநா᳚-ந்தே॒வத॑மஸ்தபோ॒ஜாஃ । தஸ்மை᳚ த்வா॒ தேப்ய॑ஸ்த்வா ॥ மயி॒ த்யதி॑ந்த்ரி॒ய-ம்ம॒ஹத் । மயி॒ தக்ஷோ॒ மயி॒ க்ரதுஃ॑ । மயி॑ தாயி ஸு॒வீர்ய᳚ம் । த்ரிஶு॑க்க॒ர்மோ விபா॑து மே । ஆகூ᳚த்யா॒ மந॑ஸா ஸ॒ஹ ।
வி॒ராஜா॒ ஜ்யோதி॑ஷா ஸ॒ஹ । ய॒ஜ்ஞேந॒ பய॑ஸா ஸ॒ஹ ।
தஸ்ய॒ தோஹ॑மஶீமஹி ॥ 99 ॥
தஸ்ய॑ ஸு॒ம்நம॑ஶீமஹி । தஸ்ய॑ ப॒க்ஷம॑ஶீமஹி ।
வாக்ஜு॑ஷா॒ணா ஸோம॑ஸ்ய த்ரு'ப்யது ॥ மி॒த்ரோ ஜநாந்॑ யாதயதி ப்ரஜா॒ந-ந்மி॒த்ரோ தா॑தார ப்ரு'தி॒வீமு॒த த்யாம் । மி॒த்ரஃ க்ரு'॒ஷ்டீரநி॑மிஷா॒-ऽபி ச॑ஷ்டே ஸ॒த்யாய॑ ஹ॒வ்ய-ங்க்ரு'॒தவ॑-த்விதேம ॥ ப்ர ஸ மி॑த்ர॒ மர்தோ॑ அஸ்து॒ ப்ரய॑ஸ்வா॒ந். யஸ்த॑ ஆதித்ய॒ ஶிக்ஷ॑தி வ்ர॒தேந॑ । ந ஹ॑ந்யதே॒ ந ஜீ॑யதே॒ த்வோதோ॒ நைந॒மக்ம்ஹோ॑ அஶ்நோ॒த்யந்தி॑தோ॒ ந தூ॒ராத் ॥ ॥ யஸ்மா॒ந்ந ஜா॒தஃ பரோ॑ அ॒ந்யோ அஸ்தி॑ । ய ஆ॑வி॒வேஶ॒ புவ॑நாநி॒ விஶ்வா᳚ ।
ப்ர॒ஜாப॑திஃ ப்ர॒ஜயா॑ ஸம்விँதா॒நஃ ।
த்ரீணி॒ ஜ்யோதீக்ம்॑ஷி ஸசதே॒ ஸ ஷோ॑ட॒ஶீ ॥
ஏ॒ஷ ப்ர॒ஹ்மா ய ரு'॒த்வியஃ॑ ।
இந்த்ரோ॒ நாம॑ ஶ்ரு॒தோ க॒ணே ॥ 100 ॥
ப்ர தே॑ ம॒ஹே வி॒ததே॑ ऽஶக்ம்ஸிஷ॒க்ம்॒ ஹரீ᳚ । ய ரு'॒த்வியஃ॒ ப்ர தே॑ வந்வே ।
வ॒நுஷோ॑ ஹர்ய॒த-ம்மத᳚ம் ॥ இந்த்ரோ॒ நாம॑ க்ரு'॒த-ந்ந யஃ । ஹரி॑பி॒ஶ்சாரு॒ ஸேச॑தே ।
ஶ்ரு॒தோ க॒ண ஆ த்வா॑ விஶந்து । ஹரி॑வர்பஸ॒கிம்ரஃ॑ ॥
இந்த்ராதி॑ப॒தே-ऽதி॑பதி॒ஸ்த்வ-ந்தே॒வாநா॑மஸி । அதி॑பதி॒-ம்மாம் । ஆயு॑ஷ்மந்தம்॒-வँர்ச॑ஸ்வந்த-ம்மநு॒ஷ்யே॑ஷு குரு ॥ 101 ॥
இந்த்ர॑ஶ்ச ஸ॒ம்ரா-ட்வரு॑ணஶ்ச॒ ராஜா᳚ ।
தௌ தே॑ ப॒க்ஷ-ஞ்ச॑க்ரது॒ரக்ர॑ ஏ॒தம் ।
தயோ॒ரநு॑ ப॒க்ஷ-ம்ப॑க்ஷயாமி ।
வாக்ஜு॑ஷா॒ணா ஸோம॑ஸ்ய த்ரு'ப்யது ॥
ப்ர॒ஜாப॑தி ர்வி॒ஶ்வக॑ர்மா । தஸ்ய॒ மநோ॑ தே॒வம்-யँ॒ஜ்ஞேந॑ ராத்த்யாஸம் । அ॒ர்தே॒ கா அ॒ஸ்ய ஜ॑ஹிதஃ । அ॒வ॒ஸாந॑பதே-ऽவ॒ஸாந॑-ம்மே விந்த ॥
நமோ॑ ரு॒த்ராய॑ வாஸ்தோ॒ஷ்பத॑யே ।
ஆய॑நே வி॒த்ரவ॑ணே ॥ 102 ॥
உ॒த்யாநே॒ யத்ப॒ராய॑ணே । ஆ॒வர்த॑நே வி॒வர்த॑நே ।
யோ கோ॑பா॒யதி॒ தக்ம் ஹு॑வே ॥
யாந்ய॑பா॒மித்யா॒-ந்யப்ர॑தீத்தா॒-ந்யஸ்மி॑ ।
ய॒மஸ்ய॑ ப॒லிநா॒ சரா॑மி ।
இ॒ஹைவ ஸந்தஃ॒ ப்ரதி॒ தத்யா॑தயாமஃ ।
ஜீ॒வா ஜீ॒வேப்யோ॒ நிஹ॑ராம ஏநத் ॥
அ॒ந்ரு'॒ணா அ॒ஸ்மிந்ந॑-ந்ரு'॒ணாஃ பர॑ஸ்மிந்ந் ।
த்ரு'॒தீயே॑ லோ॒கே அ॑ந்ரு'॒ணா-ஸ்ஸ்யா॑ம ।
யே தே॑வ॒யாநா॑ உ॒த பி॑த்ரு'॒யாணாஃ᳚ ॥ 103 ॥
ஸர்வா᳚-ந்ப॒தோ அ॑ந்ரு'॒ணா ஆக்ஷீ॑யேம ॥
இ॒தமூ॒ நு ஶ்ரேயோ॑-ऽவ॒ஸாந॒-மாக॑ந்ம ।
ஶி॒வே நோ॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ உ॒பே இ॒மே । கோம॒த்தந॑-வ॒தஶ்வ॑வ॒-தூர்ஜ॑ஸ்வத் ।
ஸு॒வீரா॑ வீ॒ரைரநு॒ ஸஞ்ச॑ரேம ॥ அ॒ர்கஃ ப॒வித்ர॒க்ம்॒ ரஜ॑ஸோ வி॒மாநஃ॑ ।
பு॒நாதி॑ தே॒வாநா॒-ம்புவ॑நாநி॒ விஶ்வா᳚ । த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ பய॑ஸா ஸம்விँதா॒நே ।
க்ரு'॒த-ந்து॑ஹாதே அ॒ம்ரு'த॒-ம்ப்ரபீ॑நே ॥ ப॒வித்ர॑ம॒ர்கோ ரஜ॑ஸோ வி॒மாநஃ॑ ।
பு॒நாதி॑ தே॒வாநா॒-ம்புவ॑நாநி॒ விஶ்வா᳚ ।
ஸுவ॒ ர்ஜ்யோதி॒ ர்யஶோ॑ ம॒ஹத் ।
அ॒ஶீ॒மஹி॑ கா॒தமு॒த ப்ர॑தி॒ஷ்டாம் ॥ 104 ॥
(சா॒த॒ய॒த॒ - ஶ்ரீ॒ணீ॒தா॒க்ம்॒ - ஸ॒த்யமா॒ஹு - ர॑ஶீமஹி - க॒ணே - கு॑ரு - வி॒த்ரவ॑ணே - பித்ரு'॒யாணா॑ - அ॒ர்கோ ரஜ॑ஸோ வி॒மாந॒ஸ்த்ரீணி॑ ச) (அ. 9)
அநுவாகம் 10 - ஸௌமிகப்ராயாஶ்சித்தமந்த்ராஃ
உத॑ஸ்தாம்ப்ஸீ-த்ஸவி॒தா மி॒த்ரோ அ॑ர்ய॒மா ।
ஸர்வா॑-ந॒மித்ரா॑-நவதீத்யு॒கேந॑ ।
ப்ரு'॒ஹந்த॒-ம்மாம॑கர-த்வீ॒ரவ॑ந்தம் । ர॒த॒ந்த॒ரே ஶ்ர॑யஸ்வ॒ ஸ்வாஹா॑ ப்ரு'தி॒வ்யாம் ।
வா॒ம॒தே॒வ்யே ஶ்ர॑யஸ்வ॒ ஸ்வாஹா॒-ऽந்தரி॑க்ஷே । ப்ரு'॒ஹ॒தி ஶ்ர॑யஸ்வ॒ ஸ்வாஹா॑ தி॒வி ।
ப்ரு'॒ஹ॒தா த்வோப॑ஸ்தப்நோமி ॥
ஆ த்வா॑ ததே॒ யஶ॑ஸே வீ॒ர்யா॑ய ச ।
அ॒ஸ்மாஸ்வ॑-க்நியா யூ॒ய-ந்த॑தாதேந்த்ரி॒ய-ம்பயஃ॑ ॥ யஸ்தே᳚ த்ர॒ப்ஸோ யஸ்த॑ உத॒ர்॒ஷஃ ॥ 105 ॥
தைவ்யஃ॑ கே॒து ர்விஶ்வ॒-ம்புவ॑ந-மாவி॒வேஶ॑ ।
ஸ நஃ॑ பா॒ஹ்யரி॑ஷ்ட்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
அநு॑ மா॒ ஸர்வோ॑ ய॒ஜ்ஞோ॑-ऽயமே॑து ।
விஶ்வே॑ தே॒வா ம॒ருத॒-ஸ்ஸாமா॒ர்கஃ ।
ஆ॒ப்ரிய॒ ॑007ஆ;சந்தாக்ம்॑ஸி நி॒விதோ॒ யஜூக்ம்॑ஷி । அ॒ஸ்யை ப்ரு'॑தி॒வ்யை யத்ய॒ஜ்ஞிய᳚ம் ॥
ப்ர॒ஜாப॑தே ர்வர்த॒நிமநு॑ வர்தஸ்வ ।
அநு॑ வீ॒ரைரநு॑ ராத்த்யாம॒ கோபிஃ॑ ।
அந்வஶ்வை॒ரநு॒ ஸர்வை॑ரு பு॒ஷ்டைஃ ।
அநு॑ ப்ர॒ஜயா-ऽந்வி॑ந்த்ரி॒யேண॑ ॥ 106 ॥
தே॒வா நோ॑ ய॒ஜ்ஞ-ம்ரு'॑ஜு॒தா ந॑யந்து ॥
ப்ரதி॑ க்ஷ॒த்ரே ப்ரதி॑ திஷ்டாமி ரா॒ஷ்ட்ரே ।
ப்ரத்யஶ்வே॑ஷு॒ ப்ரதி॑திஷ்டாமி॒ கோஷு॑ ।
ப்ரதி॑ ப்ர॒ஜாயா॒-ம்ப்ரதி॑ திஷ்டாமி॒ பவ்யே᳚ ।
விஶ்வ॑ம॒ந்யா-ऽபி॑ வாவ்ரு'॒தே । தத॒ந்யஸ்யா॒-மதி॑ஶ்ரி॒தம் । தி॒வே ச॑ வி॒ஶ்வக॑ர்மணே ।
ப்ரு'॒தி॒வ்யை சா॑கர॒-ந்நமஃ॑ ॥ அஸ்கா॒ந்த்யௌஃ ப்ரு'॑தி॒வீம் । அஸ்கா॑ந்ரு'ஷ॒போ யுவா॒ காஃ ॥ 107 ॥
ஸ்க॒ந்நேமா விஶ்வா॒ புவ॑நா । ஸ்க॒ந்நோ ய॒ஜ்ஞஃ ப்ரஜ॑நயது । அஸ்கா॒நஜ॑நி॒ ப்ராஜ॑நி ।
ஆ ஸ்க॒ந்நாஜ்ஜா॑யதே॒ வ்ரு'ஷா᳚ । ஸ்க॒ந்நா-த்ப்ரஜ॑நிஷீமஹி ॥ யே தே॒வா யேஷா॑மி॒த-ம்பா॑க॒தேய॑-ம்ப॒பூவ॑ । யேஷா᳚-ம்ப்ரயா॒ஜா உ॒தாநூ॑யா॒ஜாஃ । இந்த்ர॑ஜ்யேஷ்டேப்யோ॒ வரு॑ணராஜப்யஃ । அ॒க்நிஹோ॑த்ரு'ப்யோ தே॒வேப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥ உ॒த த்யா நோ॒ திவா॑ ம॒திஃ ॥ 108 ॥
அதி॑திரூ॒த்யா-ऽऽக॑மத் । ஸா ஶந்தா॑சீ॒ மய॑ஸ்கரத் । அப॒ ஸ்ரிதஃ॑ ॥ உ॒த த்யா தைவ்யா॑ பி॒ஷஜா᳚ । ஶ-ந்ந॑ஸ்கரதோ அ॒ஶ்விநா᳚ । யூ॒யாதா॑-ம॒ஸ்மத்ரபஃ॑ ।
அப॒ ஸ்ரிதஃ॑ ॥ ஶம॒க்நி-ர॒க்நிபி॑ஸ்கரத் । ஶ-ந்ந॑ஸ்தபது॒ ஸூர்யஃ॑ । ஶம்-வாँதோ॑ வாத்வர॒பாஃ ॥ 109 ॥
அப॒ ஸ்ரிதஃ॑ ॥ ததித்ப॒த-ந்ந விசி॑கேத வி॒த்வாந் ।
யந்ம்ரு'॒தஃ புந॑ர॒ப்யேதி॑ ஜீ॒வாந் । த்ரி॒வ்ரு'த்ய-த்புவ॑நஸ்ய ரத॒வ்ரு'த் । ஜீ॒வோ கர்போ॒ ந ம்ரு'॒த-ஸ்ஸ ஜீ॑வாத் ॥ ப்ரத்ய॑ஸ்மை॒ பிபீ॑ஷதே । வி॒ஶ்வா॑நி வி॒துஷே॑ பர । அ॒ர॒-ங்க॒மாய॒ ஜக்ம॑வே ।
அப॑ஶ்சாத்தத்வநே॒ நரே᳚ (ஓ-ரப॑ஶ்சாத்தக்வநே॒ நரே᳚) ॥ இந்து॒ரிந்து॒ம-வா॑காத் ।
இந்தோ॒ரிந்த்ரோ॑-ऽபாத் । தஸ்ய॑ த இந்த॒விந்த்ர॑-பீதஸ்ய॒ மது॑மதஃ । உப॑ஹூத॒ஸ்யோப॑ஹூதோ பக்ஷயாமி ॥ 110 ॥
(உ॒த॒ர்॒ஷ - இ॑ந்த்ரி॒யேண॒ - கா - ம॒தி - ர॑ர॒பா - அ॑கா॒த்ரீணி॑ ச) (அ. 10)
அநுவாகம் 11 - தர்ஶபூர்ணமாஸப்ராயஶ்சித்தமந்த்ராஃ
ப்ரஹ்ம॑ ப்ரதி॒ஷ்டா மந॑ஸோ॒ ப்ரஹ்ம॑ வா॒சஃ । ப்ரஹ்ம॑ ய॒ஜ்ஞாநாக்ம்॑ ஹ॒விஷா॒-மாஜ்ய॑ஸ்ய ।
அதி॑ரிக்த॒-ங்கர்ம॑ணோ॒ யச்ச॑ ஹீ॒நம் । ய॒ஜ்ஞஃ பர்வா॑ணி ப்ரதி॒ரந்நே॑தி க॒ல்பயந்ந்॑ ।
ஸ்வாஹா॑க்ரு'॒தா-ऽऽஹு॑திரேது தே॒வாந் ॥ ஆஶ்ரா॑விதம॒த்யாஶ்ரா॑விதம் ।
வஷ॑ட்க்ரு'த-ம॒த்யநூ᳚க்த-ஞ்ச ய॒ஜ்ஞே ।
அதி॑ரிக்த॒-ங்கர்ம॑ணோ॒ யச்ச॑ ஹீ॒நம் ।
ய॒ஜ்ஞஃ பர்வா॑ணி ப்ரதி॒ரந்நே॑தி க॒ல்பயந்ந்॑ ।
ஸ்வாஹா॑க்ரு'॒தா-ऽऽஹு॑திரேது தே॒வாந் ॥ 111 ॥
யத்வோ॑ தேவா அதிபா॒தயா॑நி । வா॒சா சி॒த்ப்ரய॑த-ந்தேவ॒ ஹேட॑நம் । அ॒ரா॒யோ அ॒ஸ்மாக்ம் அ॒பி-து॑ச்சுநா॒யதே᳚। அ॒ந்யத்ரா॒ஸ்ம-ந்ம॑ருத॒ஸ்த-ந்நிதே॑தந ॥ த॒த-ம்ம॒ ஆப॒ஸ்தது॑ தாயத॒ புநஃ॑ । ஸ்வாதி॑ஷ்டா தீ॒திரு॒சதா॑ய ஶஸ்யதே ।
அ॒யக்ம் ஸ॑மு॒த்ர உ॒த வி॒ஶ்வபே॑ஷஜஃ ।
ஸ்வாஹா॑-க்ரு'தஸ்ய॒ ஸமு॑த்ரு'ப்ணுத ர்புவஃ ॥
உத்வ॒ய-ந்தம॑ஸ॒ஸ்பரி॒ பஶ்ய॑ந்தோ॒ ஜ்யோதி॒ருத்த॑ரம் । தே॒வ-ந்தே॑வ॒த்ரா ஸூர்ய॒மக॑ந்ம॒ ஜ்யோதி॑ருத்த॒மம் ॥ ।
உது॒ த்ய-ஞ்ஜா॒தவே॑தஸ-ந்தே॒வம்-வँ॑ஹந்தி கே॒தவஃ॑ । த்ரு'॒ஶே விஶ்வா॑ய॒ ஸூர்ய᳚ம் ॥ சி॒த்ர-ந்தே॒வாநா॒-முத॑கா॒தநீ॑க॒-ஞ்சக்ஷு॑-ர்மி॒த்ரஸ்ய॒ வரு॑ணஸ்யா॒-ऽக்நேஃ । ஆ-ऽ ப்ரா॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ அ॒ந்தரி॑க்ஷ॒க்ம்॒ ஸூர்ய॑ ஆ॒த்மா ஜக॑தஸ்த॒ஸ்துஷ॑ஶ்ச ॥ ॥ 112 ॥
இ॒ம-ம்மே॑ வருண ஶ்ருதீ॒ ஹவ॑ம॒த்யா ச॑ ம்ரு'டய । த்வாம॑வ॒ஸ்யுரா ச॑கே ॥ தத்த்வா॑ யாமி॒ ப்ரஹ்ம॑ணா॒ வந்த॑மாந॒-ஸ்ததா ஶா᳚ஸ்தே॒ யஜ॑மாநோ ஹ॒விர்பிஃ॑ । அஹே॑டமாநோ வருணே॒ஹ போ॒த்யுரு॑ஶக்ம்ஸ॒ மா ந॒ ஆயுஃ॒ ப்ரமோ॑ஷீஃ ॥ ।
த்வ-ந்நோ॑ அக்நே॒ வரு॑ணஸ்ய வி॒த்வா-ந்தே॒வஸ்ய॒ ஹேடோ-ऽவ॑ யாஸி ஸீஷ்டாஃ । யஜி॑ஷ்டோ॒ வஹ்நி॑ தம॒-ஶ்ஶோஶு॑சாநோ॒ விஶ்வா॒ த்வேஷாக்ம்॑ஸி॒ ப்ரமு॑முக்த்ய॒ஸ்மத் ॥
ஸ த்வந்நோ॑ அக்நே-ऽவ॒மோ ப॑வோ॒தீ நேதி॑ஷ்டோ அ॒ஸ்யா உ॒ஷஸோ॒ வ்யு॑ஷ்டௌ । அவ॑ யக்ஷ்வ நோ॒ வரு॑ண॒க்ம்॒ ரரா॑ணோ வீ॒ஹி ம்ரு'॑டீ॒கக்ம் ஸு॒ஹவோ॑ ந ஏதி ॥ । த்வம॑க்நே அ॒யா-ऽஸி॑ । அ॒யா ஸந்மந॑ஸா ஹி॒தஃ । அ॒யா ஸநஃஅ॒வ்யமூ॑ஹிஷே । அ॒யா நோ॑ தேஹி பேஷ॒ஜம் । இ॒ஷ்டோ அ॒க்நிராஹு॑தஃ । ஸ்வாஹா॑க்ரு'தஃ பிபர்து நஃ । ஸ்வ॒கா தே॒வேப்ய॑ இ॒த-ந்நமஃ॑ ॥ ப்ரஜா॑பதே॒ ந த்வதே॒தாந்ய॒ந்யோ விஶ்வா॑ ஜா॒தாநி॒ பரி॒ தா ப॑பூவ । யத்கா॑மாஸ்தே ஜுஹு॒மஸ்தந்நோ॑ அஸ்து வ॒யக்க் ஸ்யா॑ம॒ பத॑யோ ரயீ॒ணாம் ॥ ॥ இ॒ம-ஞ்ஜீ॒வேப்யஃ॑ பரி॒தி-ந்த॑தாமி । மைஷா-ந்நு॑ கா॒தப॑ரோ॒ அர்த॑மே॒தம் । ஶ॒த-ஞ்ஜீ॑வந்து ஶ॒ரதஃ॑ புரூ॒சீஃ । தி॒ரோ ம்ரு'॒த்யு-ந்த॑ததா॒-ம்பர்வ॑தேந ॥
இ॒ஷ்டேப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா॒ வஷ॒டநி॑ஷ்டேப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । பே॒ஷ॒ஜ-ந்துரி॑ஷ்ட்யை॒ ஸ்வாஹா॒ நிஷ்க்ரு'॑த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ । தௌரா᳚ர்த்யை॒ ஸ்வாஹா॒ தைவீ᳚ப்ய-ஸ்த॒நூப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥ 113 ॥
ரு'த்த்யை॒ ஸ்வாஹா॒ ஸம்ரு'॑த்த்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥
யத॑ இந்த்ர॒ பயா॑மஹே ।
ததோ॑ நோ॒ அப॑ய-ங்க்ரு'தி । மக॑வஞ்ச॒க்தி தவ॒ தந்ந॑ ஊ॒தயே᳚ । வி த்விஷோ॒ வி ம்ரு'தோ॑ ஜஹி ॥ ஸ்வ॒ஸ்தி॒தா வி॒ஶஸ்பதிஃ॑ । வ்ரு'॒த்ர॒ஹா விம்ரு'தோ॑ வ॒ஶீ । வ்ரு'ஷேந்த்ரஃ॑ பு॒ர ஏ॑து நஃ । ஸ்வ॒ஸ்தி॒தா அ॑பய-ங்க॒ரஃ ॥ ஆ॒பி ர்கீ॒ர்பி ர்யததோ॑ ந ஊ॒நம் ॥ 114 ॥
ஆப்யா॑யய ஹரிவோ॒ வர்த॑மாநஃ ।
ய॒தா ஸ்தோ॒த்ரு'ப்யோ॒ மஹி॑ கோ॒த்ரா ரு॒ஜாஸி॑ ।
பூ॒யி॒ஷ்ட॒பாஜோ॒ அத॑ தே ஸ்யாம ॥ அநா᳚ஜ்ஞாதம்॒-யँதாஜ்ஞா॑தம் । ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ க்ரி॒யதே॒ மிது॑ । அக்நே॒ தத॑ஸ்ய கல்பய । த்வக்ம் ஹி வேத்த॑ யதாத॒தம் ॥ புரு॑ஷ ஸம்மிதோ ய॒ஜ்ஞஃ । ய॒ஜ்ஞஃ புரு॑ஷ ஸம்மிதஃ । அக்நே॒ தத॑ஸ்ய கல்பய ।
த்வக்ம் ஹி வேத்த॑ யதாத॒தம் ॥ ய-த்பா॑க॒த்ரா மந॑ஸா தீ॒நத॑க்ஷா॒ ந । ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ ம॒ந்வதே॒ மர்தா॑ஸஃ । அ॒க்நிஷ்டத்தோதா᳚ க்ரு'து॒வித்வி॑ஜா॒நந்ந் ।
யஜி॑ஷ்டோ தே॒வாக்ம் ரு'॑து॒ஶோ ய॑ஜாதி ॥ 115 ॥
(தே॒வாக் - ஶ்சி॒த்ரம் - த॒நூப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹோ॒ - நம் - புரு॑ஷஸம்மி॒தோ-ऽக்நே॒ தத॑ஸ்ய கல்பய॒ பஞ்ச॑ ச) (அ. 11)
அநுவாகம் 12 - அக்நிஷ்டோமாதௌ யஜமாநஜப்யா மந்த்ரவிஶேஷாஃ
யத்தே॑வா தேவ॒ஹேட॑நம் । தேவா॑ஸஶ்சக்ரு'॒மா வ॒யம் । ஆதி॑த்யா॒-ஸ்தஸ்மா᳚ந்மா முஞ்சத ।
ரு'॒தஸ்ய॒ர்தேந॒ மாமு॒த ॥ தேவா॑ ஜீவநகா॒ம்யா யத் । வா॒சா-ऽந்ரு'॑தமூதி॒ம । அ॒க்நிர்மா॒ தஸ்மா॒தேந॑ஸஃ । கார்ஹ॑பத்யஃ॒ ப்ரமு॑ஞ்சது । து॒ரி॒தா யாநி॑ சக்ரு'॒ம । க॒ரோது॒ மாம॑நே॒ நஸ᳚ம் ॥ 116 ॥
ரு'॒தேந॑ த்யாவாப்ரு'திவீ । ரு'॒தேந॒ த்வக்ம் ஸ॑ரஸ்வதி । ரு'॒தாந்மா॑ முஞ்ச॒தாக்ம்ஹ॑ஸஃ । யத॒ந்ய க்ரு'॑தமாரி॒ம ॥ ஸ॒ஜா॒த॒ஶ॒க்ம்॒ஸாது॒த வா॑ ஜாமிஶ॒க்ம்॒ஸாத் । ஜ்யாய॑ஸ॒-ஶ்ஶக்ம்ஸா॑து॒த வா॒ கநீ॑யஸஃ । அநா᳚ஜ்ஞாத-ந்தே॒வக்ரு'॑தம்॒-யँதேநஃ॑ । தஸ்மா॒த்த்வம॒ஸ்மா-ஞ்ஜா॑தவேதோ முமுக்தி ॥ யத்வா॒சா யந்மந॑ஸா । பா॒ஹுப்யா॑-மூ॒ருப்யா॑-மஷ்டீ॒வத்ப்யா᳚ம் ॥ 117 ॥
ஶி॒ஶ்ஞை ர்யதந்ரு'॑த-ஞ்சக்ரு'॒மா வ॒யம் । அ॒க்நிர்மா॒ தஸ்மா॒தேந॑ஸஃ ॥ யத்தஸ்தா᳚ப்யா-ஞ்ச॒கர॒ கில்பி॑ஷாணி । அ॒க்ஷாணாம்᳚-வँ॒க்நுமு॑ப॒ ஜிக்ந॑மாநஃ । தூ॒ரே॒ப॒ஶ்யா ச॑ ராஷ்ட்ர॒ப்ரு'ச்ச॑ । தாந்ய॑ப்ஸ॒ரஸா॒-வநு॑தத்தா-ம்ரு'॒ணாநி॑ ॥
அதீ᳚வ்யந்ந்ரு'॒ணம்-யँத॒ஹ-ஞ்ச॒கார॑ । யத்வா-ऽதா᳚ஸ்யந்-த்ஸஞ்ஜ॒காரா॒ ஜநே᳚ப்யஃ ।
அ॒க்நிர்மா॒ தஸ்மா॒தேந॑ஸஃ ॥ யந்மயி॑ மா॒தா கர்பே॑ ஸ॒தி ॥ 118 ॥
ஏந॑ஶ்ச॒கார॒ யத்பி॒தா । அ॒க்நிர்மா॒ தஸ்மா॒தேந॑ஸஃ ॥ யதா॑ பி॒பேஷ॑ மா॒தர॑-ம்பி॒தர᳚ம் ।
பு॒த்ரஃ ப்ரமு॑திதோ॒ தயந்ந்॑ । அஹிக்ம்॑ஸிதௌ பி॒தரௌ॒ மயா॒ தத் । தத॑க்நே அந்ரு'॒ணோ ப॑வாமி ॥ யத॒ந்தரி॑க்ஷ-ம்ப்ரு'தி॒வீமு॒த த்யாம் ।
யந்மா॒தர॑-ம்பி॒தரம்॑-வாँ ஜிஹிக்ம்ஸி॒ம ।
அ॒க்நிர்மா॒ தஸ்மா॒தேந॑ஸஃ ॥ யதா॒ஶஸா॑ நி॒ஶஸா॒ யத்ப॑ரா॒ஶஸா᳚ ॥ 119 ॥
யதேந॑ஶ்ச க்ரு'॒மா நூத॑நம்॒-யँத்பு॑ரா॒ணம் । அ॒க்நிர்மா॒ தஸ்மா॒தேந॑ஸஃ ॥ அதி॑க்ராமாமி துரி॒தம்-யँதேநஃ॑ । ஜஹா॑மி ரி॒ப்ர-ம்ப॑ர॒மே ஸ॒தஸ்தே᳚ ।
யத்ர॒ யந்தி॑ ஸு॒க்ரு'தோ॒ நாபி॑ து॒ஷ்க்ரு'தஃ॑ । தமாரோ॑ஹாமி ஸு॒க்ரு'தா॒-ந்நு லோ॒கம் ॥
த்ரி॒தே தே॒வா அ॑ம்ரு'ஜதை॒-ததேநஃ॑ ।
த்ரி॒த ஏ॒தந்ம॑நு॒ஷ்யே॑ஷு மாம்ரு'ஜே ।
ததோ॑ மா॒ யதி॒ கிஞ்சி॑தாந॒ஶே ।
அ॒க்நிர்மா॒ தஸ்மா॒தேந॑ஸஃ ॥ 120 ॥
கார்ஹ॑பத்யஃ॒ ப்ரமு॑ஞ்சது । து॒ரி॒தா யாநி॑ சக்ரு'॒ம । க॒ரோது॒ மாம॑நே॒நஸ᳚ம் ॥ தி॒வி ஜா॒தா அ॒ப்ஸு ஜா॒தாஃ । யா ஜா॒தா ஓஷ॑தீப்யஃ । அதோ॒ யா அ॑க்நி॒ஜா ஆபஃ॑ । தா நஃ॑ ஶுந்தந்து॒ ஶுந்த॑நீஃ ॥
யதாபோ॒ நக்த॑-ந்துரி॒த-ஞ்சரா॑ம ।
யத்வா॒ திவா॒ நூத॑நம்॒-யँத்பு॑ரா॒ணம் ।
ஹிர॑ண்ய-வர்ணா॒ஸ்தத॒ உத்பு॑நீத நஃ ॥
இ॒ம-ம்மே॑ வருண ஶ்ருதீ॒ ஹவ॑ம॒த்யா ச॑ ம்ரு'டய । த்வாம॑வ॒ஸ்யுரா ச॑கே ॥
தத்த்வா॑ யாமி॒ ப்ரஹ்ம॑ணா॒ வந்த॑மாந॒-ஸ்ததா ஶா᳚ஸ்தே॒ யஜ॑மாநோ ஹ॒விர்பிஃ॑ । அஹே॑டமாநோ வருணே॒ஹ போ॒த்யுரு॑ஶக்ம்ஸ॒ மா ந॒ ஆயுஃ॒ ப்ரமோ॑ஷீஃ ॥ । த்வ-ந்நோ॑ அக்நே॒ வரு॑ணஸ்ய வி॒த்வா-ந்தே॒வஸ்ய॒ ஹேடோ-ऽவ॑ யாஸி ஸீஷ்டாஃ । யஜி॑ஷ்டோ॒ வஹ்நி॑ தம॒-ஶ்ஶோஶு॑சாநோ॒ விஶ்வா॒ த்வேஷாக்ம்॑ஸி॒ ப்ரமு॑முக்த்ய॒ஸ்மத் ॥ ஸ த்வந்நோ॑ அக்நே-ऽவ॒மோ ப॑வோ॒தீ நேதி॑ஷ்டோ அ॒ஸ்யா உ॒ஷஸோ॒ வ்யு॑ஷ்டௌ । அவ॑ யக்ஷ்வ நோ॒ வரு॑ண॒க்ம்॒ ரரா॑ணோ வீ॒ஹி ம்ரு'॑டீ॒கக்ம் ஸு॒ஹவோ॑ ந ஏதி ॥ । த்வம॑க்நே அ॒யா-ऽஸி॑ । அ॒யா ஸந்மந॑ஸா ஹி॒தஃ । அ॒யா ஸநஃஅ॒வ்யமூ॑ஹிஷே । அ॒யா நோ॑ தேஹி பேஷ॒ஜம் । இ॒ஷ்டோ அ॒க்நிராஹு॑தஃ । ஸ்வாஹா॑க்ரு'தஃ பிபர்து நஃ । ஸ்வ॒கா தே॒வேப்ய॑ இ॒த-ந்நமஃ॑ ॥ ॥ 121 ॥
(அ॒நே॒நஸ॑ - மஷ்டீ॒வத்ப்யாக்ம்॑ - ஸ॒தி - ப॑ரா॒ஶஸா॑-ऽऽந॒ஶே᳚ - ऽக்நிர்மா॒ தஸ்மா॒தேந॑ஸஃ - புநீத ந॒ஸ்த்ரீணி॑ ச) (அ. 12)
(ய-த்தே॑வா॒ கார்ஹ॑பத்யோ॒ யத்தஸ்தா᳚ப்யாம்॒-யँந்மயி॑ மா॒தா யதா॑பி॒பேஷ॒
ँயத॒ந்தரி॑க்ஷம்॒-யँதா॒ஶஸா-ऽதி॑க்ராமாமி த்ரி॒தே தே॒வா தி॒வி ஜா॒தா அ॒ப்ஸு ஜா॒தா யதாப॑ இ॒ம-ம்மே॑ வருணா॒ தத்த்வா॑ யாமி॒ த்வ-ந்நோ॑ அக்நே॒ ஸ த்வ-ந்நோ॑ அக்நே॒ த்வம॑க்நே அ॒யா-ऽஸி॑)
அநுவாகம் 13 - அவப்ரு'தே கர்மணி ரு'ஜீஷப்ரோக்ஷணமந்த்ராஃ
யத்தே॒ க்ராவ்.ண்ணா॑ சிச்சி॒து-ஸ்ஸோ॑ம ராஜந்ந் ।
ப்ரி॒யாண்யங்கா॑நி॒ ஸ்வதி॑தா॒ பரூக்ம்॑ஷி । தத்ஸந்த॒-த்ஸ்வாஜ்யே॑நோ॒த வ॑ர்தயஸ்வ ।
அ॒நா॒கஸோ॒ அத॒மித்ஸ॒க்ஷம்யேँ॑ம ॥ யத்தே॒ க்ராவா॑ பா॒ஹுச்யு॑தோ॒ அசு॑ச்யவுஃ ।
நரோ॒ யத்தே॑ துது॒ஹு ர்தக்ஷி॑ணேந ।
தத்த॒ ஆப்யா॑யதா॒-ந்தத்தே᳚ । நிஷ்ட்யா॑யதா-ந்தேவ
ஸோம ॥ யத்தே॒ த்வச॑-ம்பிபி॒துர்யச்ச॒ யோநி᳚ம் ।
யதா॒ஸ்தாநா॒-த்ப்ரச்யு॑தோ॒ வேந॑ஸி॒ த்மநா᳚ ॥ 122 ॥
த்வயா॒ தத்ஸோ॑ம கு॒ப்தம॑ஸ்து நஃ ।
ஸா நஃ॑ ஸ॒தாம்-ऽஸ॑த்பர॒மே வ்யோ॑மந்ந் ॥
அஹா॒ச்சரீ॑ர॒-ம்பய॑ஸா ஸ॒மேத்ய॑ । அ॒ந்யோ᳚-ऽந்யோ பவதி॒ வர்ணோ॑ அஸ்ய । தஸ்மி॑ந் வ॒யமுப॑ஹூதா॒ஸ்தவ॑ ஸ்மஃ । ஆ நோ॑ பஜ॒ ஸத॑ஸி வி॒ஶ்வரூ॑பே ॥
ந்ரு'॒சக்ஷா॒-ஸ்ஸோம॑ உ॒த ஶு॒ஶ்ருக॑ஸ்து ।
மா நோ॒ விஹா॑ஸீ॒த்கிர॑ ஆவ்ரு'ணா॒நஃ ।
அநா॑கா-ஸ்த॒நுவோ॑ வாவ்ரு'தா॒நஃ ।
ஆ நோ॑ ரூ॒பம்-வँ॑ஹது॒ ஜாய॑மாநஃ ॥ 123 ॥
உப॑க்ஷரந்தி ஜு॒ஹ்வோ॑ க்ரு'॒தேந॑ । ப்ரி॒யாண்யங்கா॑நி॒ தவ॑ வ॒ர்தய॑ந்தீஃ । தஸ்மை॑ தே ஸோம॒ நம॒ இத்வஷ॑ட்ச । உப॑ மா ராஜந்-த்ஸுக்ரு'॒தே ஹ்வ॑யஸ்வ ॥
ஸ-ம்ப்ரா॑ணாபா॒நாப்யா॒க்ம்॒ ஸமு॒ சக்ஷு॑ஷா॒ த்வம் । ஸக்க் ஶ்ரோத்ரே॑ண கச்சஸ்வ ஸோம ராஜந்ந் ।
யத்த॒ ஆஸ்தி॑த॒க்ம்॒ ஶமு॒ தத்தே॑ அஸ்து । ஜா॒நீ॒தாந்நஃ॑ ஸ॒கம்ம॑நே பதீ॒நாம் ॥ ஏ॒த-ஞ்ஜா॑நீதாத்பர॒மே வ்யோ॑மந்ந் । வ்ரு'கா᳚-ஸ்ஸதஸ்தா வி॒த ரூ॒பம॑ஸ்ய ॥ 124 ॥
யதா॒கச்சா᳚-த்ப॒திபி॑ ர்தேவ॒யாநைஃ᳚ । இ॒ஷ்டா॒பூ॒ர்தே க்ரு'॑ணுதா-தா॒விர॑ஸ்மை ॥
அரி॑ஷ்டோ ராஜந்நக॒தஃ பரே॑ஹி । நம॑ஸ்தே அஸ்து॒ சக்ஷ॑ஸே ரகூய॒தே । நாக॒மாரோ॑ஹ ஸ॒ஹ யஜ॑மாநேந । ஸூர்ய॑-ங்கச்சதாத்பர॒மே வ்யோ॑மந்ந் ॥
அபூ᳚த்தே॒வ-ஸ்ஸ॑வி॒தா வந்த்யோ॒ நு நஃ॑ । இ॒தாநீ॒மஹ்ந॑ உப॒வாச்யோ॒ ந்ரு'பிஃ॑ ।
வி யோ ரத்நா॒ பஜ॑தி மாந॒வேப்யஃ॑ । ஶ்ரேஷ்ட॑-ந்நோ॒ அத்ர॒ த்ரவி॑ணம்॒-யँதா॒ தத॑த் ॥
உப॑ நோ மித்ராவருணா-வி॒ஹாவ॑தம் । அ॒ந்வாதீ᳚த்த்யா-தாமி॒ஹ நஃ॑ ஸகாயா । ஆ॒தி॒த்யாநா॒-ம்ப்ரஸி॑திர்-ஹே॒திஃ । உ॒க்ரா ஶ॒தாபா᳚ஷ்டா க॒விஷா॒ பரி॑ணோ வ்ரு'ணக்து ॥
ஆ ப்யா॑யஸ்வ॒ ஸமெ॑து தே வி॒ஶ்வதஃ॑ ஸோம॒ வ்ரு'ஷ்ணி॑யம் । பவா॒ வாஜ॑ஸ்ய ஸங்க॒தே ॥ ஸ-ந்தே॒ பயாக்ம்॑ஸி॒ ஸமு॑ யந்து॒ வாஜா॒-ஸ்ஸம்-வ்ரு'ँஷ்ணி॑யா-ந்யபிமாதி॒ஷாஹஃ॑ । ஆ॒ப்யாய॑மாநோ அ॒ம்ரு'தா॑ய ஸோம தி॒வி ஶ்ரவாக்॑ஸ்யுத்த॒மாநி॑ திஷ்வ ॥ ॥ 125 ॥
(த்மநா॒ - ஜாய॑மாநோ - ऽஸ்ய॒ - தத॒-த்பஞ்ச॑ ச) (அ. 13)
அநுவாகம் 14 - அவப்ரு'தே கர்மணி ஸேசநாதிமந்த்ராஃ
யத்தி॑தீ॒க்ஷே மந॑ஸா॒ யச்ச॑ வா॒சா । யத்வா᳚ ப்ரா॒ணைஶ்சக்ஷு॑ஷா॒ யச்ச॒ ஶ்ரோத்ரே॑ண ।
யத்ரேத॑ஸா மிது॒நேநா-ப்யா॒த்மநா᳚ ।
அ॒த்ப்யோ லோ॒கா த॑தி॒ரே தேஜ॑ இந்த்ரி॒யம் ।
ஶு॒க்ரா தீ॒க்ஷாயை॒ தப॑ஸோ வி॒மோச॑நீஃ ।
ஆபோ॑ விமோ॒க்த்ரீ ர்மயி॒ தேஜ॑ இந்த்ரி॒யம் ॥
யத்ரு'॒சா ஸாம்நா॒ யஜு॑ஷா । ப॒ஶூ॒நா-ஞ்சர்ம॑ந். ஹ॒விஷா॑ திதீ॒க்ஷே ।
யச்சந்தோ॑பி॒-ரோஷ॑தீபி॒-ர்வந॒ஸ்பதௌ᳚ ।
அ॒த்ப்யோ லோ॒கா த॑தி॒ரே (த॑திரே॒) தேஜ॑ இந்த்ரி॒யம் ॥ 126 ॥
ஶு॒க்ரா தீ॒க்ஷாயை॒ தப॑ஸோ வி॒மோச॑நீஃ ।
ஆபோ॑ விமோ॒க்த்ரீ ர்மயி॒ தேஜ॑ இந்த்ரி॒யம் ॥
யேந॒ ப்ரஹ்ம॒ யேந॑ க்ஷ॒த்ரம் । யேநே᳚ந்த்ரா॒க்நீ ப்ர॒ஜாப॑தி॒-ஸ்ஸோமோ॒ வரு॑ணோ॒ யேந॒ ராஜா᳚ ।
விஶ்வே॑ தே॒வா ரு'ஷ॑யோ॒ யேந॑ ப்ரா॒ணாஃ ।
அ॒த்ப்யோ லோ॒கா த॑திரே॒ தேஜ॑ இந்த்ரி॒யம் ।
ஶு॒க்ரா தீ॒க்ஷாயை॒ தப॑ஸோ வி॒மோச॑நீஃ ।
ஆபோ॑ விமோ॒க்த்ரீ ர்மயி॒ தேஜ॑ இந்த்ரி॒யம் ॥
அ॒பா-ம்புஷ்ப॑ம॒ஸ்யோ-ஷ॑தீநா॒க்ம்॒ ரஸஃ॑ । ஸோம॑ஸ்ய ப்ரி॒ய-ந்தாம॑ ॥ 127 ॥
அ॒க்நேஃ ப்ரி॒யத॑மக்ம் ஹ॒வி-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥ அ॒பா-ம்புஷ்ப॑-ம॒ஸ்யோஷ॑தீநா॒க்ம்॒ ரஸஃ॑ ।
ஸோம॑ஸ்ய ப்ரி॒ய-ந்தாம॑ । இந்த்ர॑ஸ்ய ப்ரி॒யத॑மக்ம் ஹ॒வி-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । அ॒பா-ம்புஷ்ப॑ம॒ஸ்யோ-ஷ॑தீநா॒க்ம்॒ ரஸஃ॑ । ஸோம॑ஸ்ய ப்ரி॒ய-ந்தாம॑ ।
விஶ்வே॑ஷா-ந்தே॒வாநா᳚-ம்ப்ரி॒யத॑மக்ம் ஹ॒வி-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥ வ॒யக்ம் ஸோ॑ம வ்ர॒தே தவ॑ ।
மந॑ஸ்த॒நூஷு॒ பிப்ர॑தஃ । ப்ர॒ஜாவ॑ந்தோ அஶீமஹி ॥ 128 ॥
தே॒வேப்யஃ॑ பி॒த்ரு'ப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । ஸோ॒ம்யேப்யஃ॑ பி॒த்ரு'ப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । க॒வ்யேப்யஃ॑ பி॒த்ரு'ப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ॥ தேவா॑ஸ இ॒ஹ மா॑தயத்த்வம் ।
ஸோம்யா॑ஸ இ॒ஹ மா॑தயத்த்வம் । கவ்யா॑ஸ இ॒ஹ மா॑தயத்த்வம் ॥ அந॑ந்தரிதாஃ பி॒தரஃ॑ ஸோ॒ம்யா-ஸ்ஸோ॑மபீ॒தாத் ॥ அபை॑து ம்ரு'॒த்யுர॒ம்ரு'த॑-ந்ந॒ ஆகந்ந்॑ । வை॒வ॒ஸ்வ॒தோ நோ॒ அப॑ய-ங்க்ரு'ணோது ।
ப॒ர்ணம்-வँந॒ஸ்பதே॑ரிவ ॥ 129 ॥
அ॒பி நஃ॑ ஶீயதாக்ம் ர॒யிஃ । ஸச॑தா-ந்ந॒-ஶ்ஶசீ॒பதிஃ॑ ॥ பர॑-ம்ம்ரு'த்யோ॒ அநு॒பரே॑ஹி॒ பந்தா᳚ம் । யஸ்தே॒ ஸ்வ இத॑ரோ தேவ॒யாநா᳚த் । சக்ஷு॑ஷ்மதே ஶ்ரு'ண்வ॒தே தே᳚ ப்ரவீமி । மா நஃ॑ ப்ர॒ஜாக்ம் ரீ॑ரிஷோ॒ மோத வீ॒ராந் ॥ இ॒தமூ॒ நு ஶ்ரேயோ॑-ऽவ॒ஸாந॒-மாக॑ந்ம । யத்கோ॒ஜி-த்த॑ந॒ஜி-த॑ஶ்வ॒ஜித்யத் ।
ப॒ர்ணம்-வँந॒ஸ்பதே॑ரிவ । அ॒பி நஃ॑ ஶீயதாக்ம் ர॒யிஃ । ஸச॑தா-ந்ந॒-ஶ்ஶசீ॒பதிஃ॑ ॥ 130 ॥
(வந॒ஸ்பதா॑வ॒த்ப்யோ லோ॒கா த॑திரே॒ தேஜ॑ இந்த்ரி॒ய-ந்தாமா॑ - ஶீமஹீ - வா॒ - பி நஃ॑ ஶீயதாக்ம் ர॒யிரேக॑-ஞ்ச) (அ. 14)
(ஸர்வா॒ந்॒. - ய-த்விஷ்ஷ॑ண்ணேந॒ - வி வை - யாஃ பு॒ரஸ்தா॒-த்- தேவா॑ தே॒வேஷு॒ - பரி॑ஸ்தணித॒ - ஸக்ஷே॒தம் - ँயத॒ஸ்ய பா॒ரே॑ - ऽநா॒கஸ॒ - உத॑ஸ்தா-ம்ப்ஸீ॒-த்- ப்ரஹ்ம॑ ப்ரதி॒ஷ்டா - ய-த்தே॑வ॒ - யத்தே॒ க்ராவ.ண்ணா॒ - ய-த்தி॑தீ॒க்ஷே சது॑ர்தஶ)
(ஸர்வா॒ந் - பூதி॑மே॒வ - யாமே॒வாப்ஸ்வாஹு॑திம் - ँவ்ர॒தாநாம்᳚ - பர்ணவ॒ல்கஃ - ஸோ॒ம்யாநா॑ - ம॒ஸ்மிந். ய॒ஜ்ஞே - ऽக்நே॒ யோ நோ॒ - ஜ்யோக்ஜீ॒வாஃ - ப॒ரோர॑ஜாஸ்தே॒ - ப்ர தே॑ ம॒ஹே - ப்ரஹ்ம॑ ப்ரதி॒ஷ்டா - கார்ஹ॑பத்யா ஸ்த்ரி॒க்ம்॒ஶது॑த்தரஶ॒தம்)
(ஸர்வா॒ந்॒. வை - ஶசீ॒பதிஃ॑)
॥ ஹரிஃ॑ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ப்ராஹ்மணே த்ரு'தீயாஷ்டகே ஸப்தமஃ ப்ரபாடக-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake saptamaḥ prapāṭhakaḥ - acchidra-ṅkāṇḍa-mprāyaścittam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
acchidra-ṅkāṇḍa-mprāyaścittena mantraiśca yajñacchidrapūraṇādacchidramucyate
anuvākaṃ 1 - darśapūrṇamāseṣṭiviṣayāṇi kāni citprāyaścittāni
sarvā॒n॒. vā e॒ṣo᳚-'gnau kāmā॒-npravḙśayati |
yo᳚-'gnīna̭nvā॒dhāya̭ vra॒tamu॒paiti̭ |
sa yadani̭ṣṭvā prayā॒yāt | akā̭maprītā ena॒-ṅkāmā॒ nānu॒ prayā̭yuḥ | a॒te॒jā a̭vī॒ryaḥ̭ syāt |
sa jṷhuyāt | tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama |
viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k |
agne॒ kāmā̭ya yemira॒ iti̭ |
kāmā̭ne॒vāsmi̭-ndadhāti || 1 ||
kāma̭prītā ena॒-ṅkāmā॒ anu॒prayā᳚nti |
te॒ja॒svī vī॒ryā̭vā-nbhavati ||
santa̭ti॒rvā e॒ṣā ya॒jñasya̭ |
yo᳚-'gnīna̭nvā॒dhāya̭ vra॒tamu॒paiti̭ |
sa yadu॒dvāya̭ti | vicchi̭tti-re॒vāsya॒ sā ||
ta-mprāñca̭mu॒ddhṛtya̭ |
mana॒sopa̭tiṣṭheta | mano॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ |
prā॒jā॒pa॒tyo ya॒jñaḥ || 2 ||
mana̭sai॒va ya॒jñagṃ santa̭noti | bhūrityā̭ha | bhū॒to vai pra॒jāpa̭tiḥ | bhūti̭me॒vopai̭ti ||
vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate |
yasyā-hi̭tāgne-ra॒gnira̭pa॒kṣāya̭ti | yāva॒cchamya̭yā pra॒viddhye᳚t |
yadi॒ tāva̭dapa॒kṣāye᳚t | tagṃ sambha̭ret |
i॒da-nta॒ eka̭-mpa॒ra ṷta॒ eka᳚m || 3 ||
tṛ॒tīyḙna॒ jyoti̭ṣā॒ saṃvi~̭śasva | saṃ॒ve~śa̭nasta॒nuvai॒ cārṷredhi |
pri॒ye de॒vānā᳚-mpara॒me ja॒nitra॒ iti̭ | brahma̭ṇai॒vaina॒gṃ॒ sambha̭rati |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ | yadi̭ parasta॒-rāma̭pa॒kṣāye᳚t | a॒nu॒ pra॒yāyāva̭syet |
so e॒va tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ ||
oṣa̭dhī॒rvā e॒tasya̭ pa॒śū-npayaḥ॒ pravi̭śati |
yasya̭ ha॒viṣḙ va॒thsā a॒pākṛ̭tā॒ dhaya̭nti || 4 ||
tān. yaddu॒hyāt | yā॒tayā᳚mnā ha॒viṣā̭ yajeta | yanna du॒hyāt | ya॒jña॒pa॒ru-ra॒ntari̭yāt | vā॒ya॒vyāṃ᳚-ya~vā॒gū-nnirva̭pet |
vā॒yurvai paya̭saḥ pradāpayi॒tā | sa e॒vāsmai॒ payaḥ॒ pradā̭payati | payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ |
payaḥ॒ payaḥ̭ |
paya̭sai॒vāsmai॒ payo-'va̭rundhe || 5 ||
athotta̭rasmai ha॒viṣḙ va॒thsāna॒pā kṷryāt |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || a॒nya॒ta॒rān. vā e॒ṣa de॒vā-nbhā̭ga॒dheyḙna॒ vya̭rdhayati |
ye yaja̭mānasya sā॒ya-ṅgṛ॒hamā॒-gaccha̭nti |
yasya̭ sāya-ndu॒gdhagṃ ha॒virārti̭-mā॒rcchati̭ |
indrā̭ya vrī॒hīnni॒-rupyo-pa̭vaset | payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ | paya̭ e॒vārabhya̭ gṛhī॒tvo-pa̭vasati | yatprā॒ta-ssyāt | tacchṛ॒ta-ṅkṷryāt || 6 ||
atheta̭ra ai॒ndraḥ pṷro॒ḍāśaḥ̭ syāt |
i॒ndri॒ye e॒vāsmai̭ sa॒mīcī̭ dadhāti |
payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ | payaḥ॒ payaḥ̭ | paya̭sai॒vāsmai॒ payo-'va̭rundhe |
athotta̭rasmai ha॒viṣḙ va॒thsāna॒pā kṷryāt |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || u॒bhayā॒n॒. vā e॒ṣa de॒vā-nbhā̭ga॒dheyḙna॒ vya̭rdhayati |
ye yaja̭mānasya sā॒ya-ñca̭ prā॒taśca̭ gṛ॒hamā॒-gaccha̭nti | yasyo॒bhayagṃ̭ ha॒virārti̭-mā॒rcchati̭ || 7 ||
ai॒ndra-mpañca̭śarāva-moda॒na-nnirva̭pet |
a॒gni-nde॒vatā̭nā-mpratha॒maṃ-ya~̭jet |
a॒gnimṷkhā e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti |
a॒gniṃ-vā~ anva॒nyā de॒vatāḥ᳚ |
indra॒manva॒nyāḥ | tā e॒vobhayīḥ᳚ prīṇāti |
payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ |
payaḥ॒ payaḥ̭ | paya̭sai॒vāsmai॒ payo-'va̭rundhe |
athotta̭rasmai ha॒viṣḙ va॒thsāna॒pā kṷryāt || 8 ||
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || a॒rdho vā e॒tasya̭ ya॒jñasya̭ mīyate |
yasya॒ vratye-'ha॒-npatnya̭nā-lambhu॒kā bhava̭ti | tāma̭pa॒ruddhya̭ yajeta |
sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate |
tāmi॒ṣṭvo-pa̭hvayeta | amū॒hama̭smi |
sā tvam | dyaura॒ham | pṛ॒thi॒vī tvam | sāmā॒ham | ṛktvam | tāvehi॒ sambha̭vāva | sa॒ha reto̭ dadhāvahai | pu॒gṃ॒se pu॒trāya॒ vetta̭vai |
rā॒yaspoṣā̭ya suprajā॒stvāya̭ su॒vīryā॒yeti̭ |
a॒rdha e॒vainā॒mu-pa̭hvayate |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || 9 ||
(da॒dhā॒ti॒ - ya॒jña - ṷta॒ ekaṃ॒ - dhaya̭nti - rundhe - kuryā - dā॒rcha - tya॒pākṷryāt - pṛthi॒vī tvama॒ṣṭau ca̭) (a. 1)
(sarvā॒n॒. vi vai yadi̭ parasta॒rāmoṣa̭dhīran yata॒rānu॒bhayā̭na॒rdho vai )
anuvākaṃ 2 - agnihotrasāmnāyyasādhāraṇāni prāyaścittāni
3.7.2.1
yadvi-ṣṣa̭ṇṇena juhu॒yāt |
apra̭jā apa॒śuryaja̭māna-ssyāt |
yadanā̭yatane ni॒naye᳚t | a॒nā॒ya॒ta॒na-ssyā᳚t |
prā॒jā॒pa॒tyaya॒rcā va̭lmīka-va॒pāyā॒ma-va̭nayet | prā॒jā॒pa॒tyo vai va॒lmīkaḥ̭ | ya॒jñaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭tāve॒va ya॒jña-mprati̭ṣṭhāpayati |
bhūrityā̭ha | bhū॒to vai pra॒jāpa̭tiḥ || 10 ||
bhūti̭me॒vopai̭ti | ta-tkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r-hota॒vya᳚m | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || yatkī॒ṭā-va̭pannena juhu॒yāt |
apra̭jā apa॒śu-ryaja̭māna-ssyāt |
yadanā̭yatane ni॒naye᳚t | a॒nā॒ya॒ta॒na-ssyā᳚t |
ma॒ddhya॒mena̭ pa॒rṇena̭ dyāvā-pṛthi॒vya̭-ya॒rcā-'ntaḥ̭ pari॒dhi nina̭yet |
dyāvā̭pṛthi॒vyo-re॒vaina॒t-prati̭ṣṭhāpayati || 11 ||
tatkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r-hota॒vya᳚m | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || yadava̭vṛṣṭena juhu॒yāt | apa̭rūpa-masyā॒tma-ñjā̭yeta |
ki॒lāso̭ vā॒ syāda̭rśa॒so vā᳚ | ya-tpratye॒yāt | ya॒jñaṃ-vi~cchi̭ndyāt | sa jṷhuyāt |
mi॒tro janā᳚n kalpayati prajā॒nann || 12 ||
mi॒tro dā̭dhāra pṛthi॒vīmu॒ta dyām | mi॒traḥ kṛ॒ṣṭīra-ni̭miṣā॒ 'bhica̭ṣṭe |
sa॒tyāya̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava̭-jjuho॒teti̭ | mi॒treṇai॒vaina̭-tkalpayati | tatkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭rhota॒vya᳚m |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ ||
ya-tpūrva̭syā॒-māhṷtyāgṃ hu॒tāyā॒-mutta॒rā-''hṷti॒-sskande᳚t |
dvi॒pādbhiḥ̭ pa॒śubhi॒-ryaja̭māno॒ vyṛ̭̭ddhyeta |
yadutta̭rayā॒ 'bhijṷhu॒yāt || 13 ||
catṷṣpādbhiḥ pa॒śubhi॒-ryaja̭māno॒ vyṛ̭ddhyeta |
yatra॒ vettha̭ vanaspate de॒vānā॒-ṅguhyā॒ nāmā̭ni |
tatra̭ ha॒vyāni̭ gāma॒yeti̭ vānaspa॒tya-ya॒rcā sa॒midha̭-mā॒dhāya̭ | tū॒ṣṇīme॒va puna̭-rjuhuyāt |
vana॒spati̭nai॒va ya॒jñasyārtā॒-ñcānā᳚rtā॒-ñcāhṷtī॒ vidā̭dhāra | tatkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r-hota॒vya᳚m | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ ||
yatpu॒rā pra̭yā॒jebhyaḥ॒ prāṃaṅgā̭ra॒-sskande᳚t |
a॒ddhva॒ryavḙ ca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt || 14 ||
ya-dda̭kṣi॒ṇā | bra॒hmaṇḙ ca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt | ya-tpra॒tyak |
hotrḙ ca॒ patni̭yai ca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt |
yadudaṃ̭ | a॒gnīdhḙ ca pa॒śubhya̭śca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt | yada̭bhijuhu॒yāt | ru॒dro᳚-'sya pa॒śū-nghātṷka-ssyāt |
yannābhi̭ juhu॒yāt | aśā᳚ntaḥ॒ prahri̭yeta || 15 ||
sru॒vasya॒ buddhnḙnābhi॒ nida̭ddhyāt |
mā ta̭mo॒ mā ya॒jñasta̭ma॒nmā yaja̭māna-stamat |
nama̭ste astvāya॒te | namo̭ rudra parāya॒te |
namo॒ yatra̭ ni॒ṣīda̭si |
a॒mu-mmā higṃ̭sīra॒mu-mmā higṃ̭sī॒riti॒ yena॒ skande᳚t || ta-mpraha̭ret |
sa॒hasra̭śṛṅgo vṛṣa॒bho jā॒tavḙdāḥ | stoma̭pṛṣṭho ghṛ॒tavā᳚n-thsu॒pratī̭kaḥ |
mā no̭ hāsīnmetthi॒to (hāsīrmetthi॒to) nettvā॒ jahā̭ma |
go॒po॒ṣa-nno̭ vīrapo॒ṣa-ñca̭ ya॒ccheti̭ |
brahma̭ṇai॒vaina॒-mpraha̭rati | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || 16 ||
(vai pra॒jāpa̭tiḥ - sthāpayati - prajā॒nan - na॒bhijṷhu॒yāth - syā᳚-d- dhriyeta॒ - jahā̭ma॒ triṇi̭ ca) (a. 2)
(yadvisṣa̭ṇṇena prājāpa॒tyayā॒ ya-tkī॒ṭā ma̭ddhya॒mena॒ yadava̭vṛṣṭena॒ ya-tpūrva̭syāṃ॒-ya~-tpu॒rā pra̭yā॒jebhya॒ praṃṅgā̭ro॒ ya-dda̭kṣi॒ṇā ya-tpra॒tyagyadudaṅṋ̇)
anuvākaṃ 3 - mukhyāgnyasambhave-'nukalpāḥ homādhārāḥ
vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate |
yasyā-hi̭tāgne-ra॒gni-rma॒thyamā̭no॒ na jāya̭te | yatrā॒nya-mpaśye᳚t | tata̭ ā॒hṛtya̭ hota॒vya᳚m |
a॒gnā-ve॒vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati ||
yadya॒nya-nna vi॒ndet | a॒jāyāgṃ̭ hota॒vya᳚m | ā॒gne॒yī vā e॒ṣā | yada॒jā | a॒gnā-ve॒vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati || 17 ||
a॒jasya॒ tu nāśñī̭yāt | yada॒jasyā᳚-śñī॒yāt |
yāme॒vāgnā-vāhṷti-ñjuhu॒yāt | tāma̭dyāt | tasmā̭da॒jasya॒ nāśya᳚m || yadya॒jā-nna vi॒ndet | brā॒hma॒ṇasya॒ dakṣi̭ṇe॒ hastḙ hota॒vya᳚m |
e॒ṣa vā a॒gni rvai᳚śvāna॒raḥ | yadbrā᳚hma॒ṇaḥ |
a॒gnā-ve॒vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati || 18 ||
brā॒hma॒ṇa-ntu va̭sa॒tyai̭ nāpa̭rundhyāt | yadbrā᳚hma॒ṇaṃ-va~̭sa॒tyā a̭paru॒ndhyāt |
yasmi̭nne॒-vāgnāvāhṷti-ñjuhu॒yāt | ta-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ vya̭rdhayet |
tasmā᳚-dbrāhma॒ṇo va̭sa॒tyai̭ nāpa॒ruddhyaḥ̭ || yadi̭ brāhma॒ṇa-nna vi॒ndet |
da॒rbha॒sta॒beṃ ho̭ta॒vya᳚m |
a॒gni॒vān. vai da̭rbhasta॒baṃḥ |
a॒gnāve॒-vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati |
da॒rbhāgstu nāddhyā̭sīta || 19 ||
yadda॒rbhāna॒ddhyāsī̭ta | yāme॒vāgnā-vāhṷti-ñjuhu॒yāt | tāmaddhyā̭sīta |
tasmā᳚-dda॒rbhā nāddhyā̭sita॒vyāḥ᳚ ||
yadi̭ da॒rbhānna vi॒ndet | a॒phsu ho̭ta॒vya᳚m |
āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ |
de॒vatā᳚sve॒ vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati |
āpa॒stu na pari̭cakṣīta | yadāpaḥ̭ pari॒cakṣī̭ta || 20 ||
yā me॒vāphsvāhṷti-ñjuhu॒yāt | tā-mpari̭cakṣīta |
tasmā॒dāpo॒ na pa̭ri॒cakṣyāḥ᳚ ||
meddhyā̭ ca॒ vā e॒tasyā̭me॒ddhyā ca̭ ta॒nuvau॒ sagṃsṛ̭jyete | yasyā-hi̭tāgne-ra॒nyaira॒gnibhi̭-ra॒gnayaḥ̭ sagṃsṛ॒jyante᳚ | a॒gnaye॒ vivi̭caye puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pet |
meddhyā᳚-ñcai॒vāsyā̭-me॒ddhyā-ñca̭ ta॒nuvau॒ vyāva̭rtayati || a॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pet | a॒gnime॒va vra॒tapa̭ti॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒-nopa̭dhāvati |
sa e॒vainaṃ̭-vra~॒tamā-la̭bhaṃya~ti || 21 ||
garbha॒gg॒ srava̭ntamaga॒dama̭kaḥ | a॒gni-rindra॒-stvaṣṭā॒ bṛha॒spatiḥ̭ | pṛ॒thi॒vyā-mava̭cuśco-tai॒tat | nābhi-prāpno̭ti॒ nir-ṛ̭ti-mparā॒caiḥ ||
reto॒ vā e॒tadvāji̭na॒-māhi̭tāgneḥ | yada̭gniho॒tram | tadyathsrave᳚t |
reto᳚-'sya॒ vāji̭nagg sravet | garbha॒gg॒ srava̭ntama-ga॒dama̭ka॒-rityā̭ha |
reta̭ e॒vāsmi॒n vāji̭na-ndadhāti || 22 ||
a॒gnirityā̭ha | a॒gnirvai rḙto॒dhāḥ | reta̭ e॒va tadda̭dhāti | indra॒ ityā̭ha | i॒ndri॒ya-me॒vāsmi̭n-dadhāti | tvaṣṭetyā̭ha | tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛt | rū॒pama॒va pa॒śuṣṷ dadhāti | bṛha॒spati॒rityā̭ha |
brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spatiḥ̭ | brahma̭ṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ praja̭nayati ||
pṛ॒thi॒vyā-mava̭cuścotai॒ta-dityā̭ha |
a॒syā-me॒vaina॒-tprati̭ṣṭhāpayati ||
nābhi prāpno̭ti॒ nir-ṛ̭ti-mparā॒cairityā̭ha |
rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai || 23 ||
(a॒jā-'gnāve॒vāsyā᳚gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati - bhava - tyāsīta - pari॒cakṣī̭ta - lambhayati - dadhāti - de॒vānā॒-mbṛha॒spatiḥ॒ pañca̭ ca) (a. 3)
(vi vai ya-dya॒nyama॒jāyā᳚-mbrāhma॒ṇasya̭ darbhasta॒mbe᳚-'phsu ho̭ta॒vya᳚m)
anuvākaṃ 4 - aiṣṭikayājamānamantrāḥ
yāḥ pu॒rastā᳚-tpra॒srava̭nti | u॒pari̭ṣṭā-thsa॒rvata̭śca॒ yāḥ | tābhī̭ ra॒śmipa̭vitrābhiḥ | śra॒ddhāṃ-ya~॒jñamāra̭bhe || devā̭ gātuvidaḥ |
gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ vindata | mana̭sa॒spati̭nā de॒vena̭ | vātā᳚-dya॒jñaḥ prayṷjyatām || tṛ॒tīya̭syai di॒vaḥ | gā॒ya॒tri॒yā soma॒ ābhṛ̭taḥ || 24 ||
so॒ma॒pī॒thāya॒ sanna̭yitum | vaka̭la॒-manta̭ra॒māda̭de || āpo̭ devī-śśu॒ddhā-sstha̭ | i॒mā pātrā̭ṇi śundhata | u॒pā॒ta॒ṅkyā̭ya de॒vānā᳚m | pa॒rṇa॒va॒lkamu॒ta śṷndhata ||
payo̭ gṛ॒heṣu॒ payo̭ aghni॒yāsṷ |
payo̭ va॒thseṣu॒ paya॒ indrā̭ya ha॒viṣe᳚ dhriyasva | gā॒ya॒trī pa̭rṇava॒lkena̭ | paya-ssoma̭-ṅkarotvi॒mam || 25 ||
a॒gni-ṅgṛ̭hṇāmi su॒rathaṃ॒-yo~ ma̭yo॒ bhūḥ |
ya u॒dyanta̭mā॒ roha̭ti॒ sūrya॒mahne᳚ |
ā॒di॒tya-ñjyoti̭ṣā॒-ñjyoti̭rutta॒mam |
śvo ya॒jñāya̭ ramatā-nde॒vatā᳚bhyaḥ ||
vasū᳚-nru॒drānā̭di॒tyān | indrḙṇa sa॒ha de॒vatāḥ᳚ | tāḥ pūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi | sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ || i॒māmūrja̭-mpañcada॒śīṃ-ye~ pravi̭ṣṭāḥ | tānde॒vā-npari̭gṛhṇāmi॒ pūrvaḥ̭ || 26 ||
a॒gnir-ha̭vya॒vāḍi॒ha tānāva̭hatu | pau॒rṇa॒mā॒sagṃ ha॒viri॒damḙṣā॒-mmayi̭ |
ā॒mā॒vā॒syagṃ̭ ha॒viri॒damḙṣā॒-mmayi̭ || a॒nta॒rā-'gnī pa॒śavaḥ̭ | de॒va॒sa॒gṃ॒ sada॒māga̭mann | tā-npūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi |
sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ || i॒ha pra॒jā vi॒śvarṷ̄pā ramantām | a॒gni-ṅgṛ॒hapa̭tima॒bhi saṃ॒va~sā̭nāḥ | tāḥ pūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi || 27 ||
sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ ||
i॒ha pa॒śavo̭ vi॒śvarṷ̄pā ramantām |
a॒gni-ṅgṛ॒hapa̭tima॒bhi saṃ॒va~sā̭nāḥ |
tā-npūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi | sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ || a॒ya-mpi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ |
avā᳚ḍḍha॒vyā pi॒tṛbhya॒ ā | ta-mpūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi | avi̭ṣa-nnaḥ pi॒tu-ṅka̭rat || aja̭sra॒-ntvāgṃ sa̭bhāpā॒lāḥ || 28 ||
vi॒ja॒yabhā̭ga॒gṃ॒ sami̭ndhatām | agnḙ dī॒dāya̭ me sabhya | viji̭tyai śa॒radaḥ̭ śa॒tam || anna̭māvasa॒thīya᳚m | a॒bhiha̭rāṇi śa॒radaḥ̭ śa॒tam | ā॒va॒sa॒the śriya॒-mmantra᳚m | ahi̭rbu॒ddhniyo॒ niya̭cchatu || i॒dama॒ha-ma॒gni jye᳚ṣṭhebhyaḥ | vasṷbhyo ya॒jña-mprabra̭vīmi |
i॒dama॒ha-mindra̭ jyeṣṭhebhyaḥ || 29 ||
ru॒drebhyo̭ ya॒jña-mprabra̭vīmi | i॒dama॒haṃ-va~rṷṇa-jyeṣṭhebhyaḥ | ā॒di॒tyebhyo̭ ya॒jña-mprabra̭vīmi || paya̭svatī॒-roṣa̭dhayaḥ |
paya̭svadvī॒rudhā॒-mpayaḥ̭ | a॒pā-mpaya̭so॒ yatpayaḥ̭ | tena॒ māmi̭ndra॒ sagṃsṛ̭ja ||
agne᳚ vratapate vra॒ta-ñca̭riṣyāmi |
taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām |
vāyo᳚ vratapata॒ ādi̭tya vratapate || 30 ||
vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒ta-ñca̭riṣyāmi | taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām ||
i॒mā-mprācī॒mudī̭cīm | iṣa॒mūrja̭ma॒bhi saggskṛ̭tām | ba॒hu॒pa॒rṇāmaśṷṣkāgrām |
harā̭mi paśu॒pāma॒ham || yatkṛṣṇo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā | prāvi̭śa॒stvaṃ-va~na॒spatīṋ |
tata॒stvāmḙkavigṃśati॒dhā | sambha̭rāmi susa॒mbhṛtā᳚ || 31 ||
trī-npa̭ri॒dhīgsti॒sra-ssa॒midhaḥ̭ | ya॒jñāyṷranusañca॒rān |
u॒pa॒ve॒ṣa-mmekṣa̭ṇa॒-ndhṛṣṭi᳚m | sambha̭rāmi susa॒bhṛntā᳚ || yā jā॒tā oṣa̭dhayaḥ | de॒vebhya̭ striyu॒ga-mpu॒rā | tāsā॒-mparva̭ rāddhyāsam | pa॒ri॒sta॒ra-mā॒haranṋ ||
a॒pā-mmeddhyaṃ̭-ya~॒jñiya᳚m |
sadḙvagṃ śi॒vama̭stu me || 32 ||
ā॒cche॒ttā vo॒ mā ri̭ṣam | jīvā̭ni śa॒radaḥ̭ śa॒tam || apa̭rimitānā॒-mpari̭mitāḥ | sanna̭hye sukṛ॒tāya॒kam | eno॒ mā nigā᳚-ṅkata॒macca॒ nāham | puna̭ru॒tthāya̭ bahu॒lā bha̭vantu || sa॒kṛ॒dā॒cchi॒nna-mba॒r॒hirūrṇā̭mṛdu |
syo॒na-mpi॒tṛbhya̭stvā bharāmya॒ham | a॒smi-nthsī̭dantu me pi॒taraḥ̭ so॒myāḥ |
pi॒tā॒ma॒hāḥ prapi̭tāmahāścānu॒gai-ssa॒ha || 33 ||
tri॒vṛ-tpa̭lā॒śe da॒rbhaḥ | iyā᳚-nprāde॒śa sa̭mintaḥ | ya॒jñe pa॒vitra॒-mpotṛ̭tamam | payo̭ ha॒vya-ṅka̭rotu me || i॒mau prā̭ṇāpā॒nau |
ya॒jñasyāṅgā̭ni sarva॒śaḥ | ā॒pyā॒yaya̭ntau॒ sañca̭ratām | pa॒vitrḙ havya॒śodha̭ne ||
pa॒vitre᳚ stho vaiṣṇa॒vī | vā॒yurvā॒-mmana̭sā punātu || 34 ||
a॒ya-mprā॒ṇaścā̭pā॒naśca̭ | yaja̭māna॒-mapi̭gacchatām | ya॒jñe hyabhṷ̄tā॒-mpotā̭rau |
pa॒vitrḙ havya॒śodha̭ne || tvayā॒ vediṃ̭-vi~viduḥ pṛthi॒vīm | tvayā̭ ya॒jño jā̭yate viśva॒dāniḥ̭ | acchi̭draṃ-ya~॒jñamanvḙṣi vi॒dvān |
tvayā॒ hotā॒ santa̭notyardhamā॒sān || tra॒ya॒stri॒gṃ॒śo̭-'si॒ tantṷ̄nām |
pa॒vitrḙṇa sa॒hāga̭hi || 35 ||
śi॒veyagṃ rajjṷrabhi॒dhānī᳚ | a॒ghni॒yā-mupa̭sevatām || apra̭sragṃsāya ya॒jñasya̭ |
u॒khe upa̭dadhāmya॒ham | pa॒śubhi॒-ssannī̭ta-mbibhṛtām | indrā̭ya śṛ॒ta-ndadhi̭ ||
u॒pa॒ve॒ṣo̭-'si ya॒jñāya̭ | tvā-mpa̭rive॒ṣa-ma̭dhārayann | indrā̭ya ha॒viḥ kṛ॒ṇvantaḥ̭ |
śi॒va-śśa॒gmo bha̭vāsi naḥ || 36 ||
amṛ̭nmaya-ndevapā॒tram | ya॒jñasyāyṷṣi॒ prayṷjyatām | ti॒raḥ॒ pa॒vi॒tramati̭nītāḥ |
āpo̭ dhāraya॒ mā-'ti̭guḥ || de॒vena̭ savi॒trotpṷ̄tāḥ | vaso॒-ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ | gā-ndo̭hapavi॒tre rajju᳚m | sarvā॒ pātrā̭ṇi śundhata || e॒tā āca̭ranti॒ madhṷma॒dduhā̭nāḥ |
pra॒jāva̭tī-rya॒śaso̭ vi॒śvarṷ̄pāḥ || 37 ||
ba॒hvī rbhava̭ntī॒rupa॒ jāya̭mānāḥ | i॒ha va॒ indro̭ ramayatu gāvaḥ || pū॒ṣā stha̭ || a॒ya॒kṣmā vaḥ̭ pra॒jayā॒ sagṃsṛ̭jāmi |
rā॒yaspoṣḙṇa bahu॒lā bhava̭ntīḥ | ūrja॒-mpayaḥ॒ pinva̭mānā ghṛ॒ta-ñca̭ |
jī॒vo jīva̭ntī॒rupa̭ va-ssadeyam || dyauśce॒maṃ-ya~॒jña-mpṛ̭thi॒vī ca॒ sandṷhātām |
dhā॒tā somḙna sa॒ha vātḙna vā॒yuḥ | yaja̭mānāya॒ dravi̭ṇa-ndadhātu || 38 ||
uthsa̭-nduhanti ka॒laśa॒-ñcatṷrbilam | iḍā᳚-nde॒vī-mmadhṷmatīgṃ suva॒rvida᳚m |
tadi̭ndrā॒gnī ji̭nvatagṃ sū॒nṛtā̭vat | ta-dyaja̭māna-mamṛta॒tve da̭dhātu ||
kāma̭dhukṣaḥ॒ praṇo᳚ brūhi | indrā̭ya ha॒viri̭ndri॒yam || a॒mūṃ-ya~syā᳚-nde॒vānā᳚m |
ma॒nu॒ṣyā̭ṇā॒-mpayo̭ hi॒tam || ba॒hu du॒gdhīndrā̭ya de॒vebhyaḥ̭ |
ha॒vya-māpyā̭yatā॒-mpunaḥ̭ || 39 ||
va॒thsebhyo̭ manu॒ṣye᳚bhyaḥ | pu॒na॒rdo॒hāya̭ kalpatām || ya॒jñasya॒ santa̭tirasi |
ya॒jñasya̭ tvā॒ santa̭ti॒manu॒santa̭nomi || ada̭stamasi॒ viṣṇa̭ve tvā |
ya॒jñāyāpi̭ dadhāmya॒ham | a॒dbhirari̭ktena॒ pātrḙṇa | yāḥ pū॒tāḥ pa̭ri॒śera̭te ||
a॒ya-mpaya॒-ssoma̭-ṅkṛ॒tvā | svāṃ-yo~ni॒-mapi̭gacchatu || 40 ||
pa॒rṇa॒va॒lkaḥ pa॒vitra᳚m | sau॒mya-ssomā॒ddhi nirmi̭taḥ || i॒mau pa॒rṇa-ñca̭ da॒rbha-ñca̭ |
de॒vānāgṃ̭ havya॒śodha̭nau | prā॒ta॒rve॒ṣāya̭ gopāya | viṣṇo̭ ha॒vyagṃ hi rakṣa̭si ||
u॒bhāva॒gnī ṷpastṛṇa॒te | de॒vatā॒ upa̭vasantu me | a॒ha-ṅgrā॒myā-nupa̭vasāmi |
mahya॒-ṅgopa̭taye pa॒śūn || 41 ||
[ābhṛ̭ta - i॒maṃ - gṛ̭hṇāmi॒ pūrva॒ - stāḥ purvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi - sabhāpā॒lā - indra̭jyeṣṭhebhya॒-ādi̭tya vratapate-susa॒bhruntā̭ - me - sa॒ha - pṷnātu - gahi - no - vi॒śvarṷ̄pā - dadhātu॒ - puna̭--r gacchatu - pa॒śun ] (a. 4)
yāḥ pu॒rastā̭di॒māmūrja̭mi॒ha pra॒jā i॒ha pa॒śavo॒-'ya-mpi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ
anuvākaṃ 5 - aiṣṭikayājamānamantrāḥ
devā̭ de॒veṣu॒ parā᳚kramaddhvam | pratha̭mā dvi॒tīyḙṣu | dvitī̭yā-stṛ॒tīyḙṣu |
trirḙkādaśā i॒ha mā̭-'vata | i॒dagṃ śa̭keyaṃ॒-ya~di॒da-ṅka॒romi̭ |
ā॒tmā ka̭rotvā॒tmane᳚ | i॒da-ṅka̭riṣye bheṣa॒jam | i॒da-mmḙ viśvabheṣajā |
aśvi̭nā॒ prāva̭taṃ-yu~॒vam || i॒dama॒hagṃ senā̭yā a॒bhītva̭ryai || 42 ||
mukha॒mapo̭hāmi || sūrya̭jyoti॒ rvibhā̭hi | ma॒ha॒ta i̭ndri॒yāya̭ || āpyā̭yatā-ṅghṛ॒tayo̭niḥ | a॒gnir-ha॒vyā-'nṷmanyatām |
khama̭ṅkṣva॒ tvaca̭maṅkṣva | su॒rū॒pa-ntvā̭ vasu॒vida᳚m | pa॒śū॒nā-nteja̭sā |
a॒gnaye॒ juṣṭa̭-ma॒bhighā̭rayāmi || syo॒na-nte॒ sada̭na-ṅkaromi || 43 ||
ghṛ॒tasya॒ dhāra̭yā su॒śeva̭-ṅkalpayāmi ||
tasmi᳚n-thsīdā॒mṛte॒ prati̭tiṣṭha |
vrī॒hī॒ṇā-mmḙdha sumana॒syamā̭naḥ ||
ā॒rdraḥ pra̭thasnu॒-rbhuva̭nasya go॒pāḥ |
śṛ॒ta uthsnā̭ti jani॒tā ma̭tī॒nām ||
yasta̭ ā॒tmā pa॒śuṣu॒ pravi̭ṣṭaḥ |
de॒vānāṃ᳚-vi~॒ṣṭhāmanu॒ yo vi̭ta॒sthe |
ā॒tma॒nvā-nthso̭ma ghṛ॒tavā॒n॒. hi bhū॒tvā |
de॒vā-nga̭ccha॒ suva̭rvinda॒ yaja̭mānāya॒ mahya᳚m || irā॒ bhūtiḥ̭ pṛthi॒vyai raso॒ motkra̭mīt || 44 ||
devāḥ᳚ pitaraḥ॒ pita̭ro devāḥ | yo̭-'hama̭smi॒ sa san. ya̭je | yasyā᳚smi॒ na tama॒ntarḙmi | sva-mma̭ i॒ṣṭagg sva-nda॒ttam | sva-mpū॒rtagg svagg śrā॒ntam | svagṃ hu॒tam | tasya̭ me॒-'gni-rṷpadra॒ṣṭā | vā॒yurṷpaśro॒tā |
ā॒di॒tyo̭-'nukhyā॒tā | dyauḥ pi॒tā || 45 ||
pṛ॒thi॒vī mā॒tā | pra॒jāpa̭ti॒ rbandhuḥ̭ |
ya e॒vāsmi॒ sa san. ya̭je || mā bhermā saṃvi~̭kthā॒ mā tvā̭ higṃsiṣam | mā te॒ tejo-'pa̭kramīt |
bha॒ra॒tamuddha̭re॒ manṷṣiñca | a॒va॒dānā̭ni te pra॒tyava̭dāsyāmi |
nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || yada̭va॒dānā̭ni te-'va॒dyann | vilo॒mākā̭rṣamā॒tmanaḥ̭ || 46 ||
ājyḙna॒ pratya̭najmyenat | tatta॒ āpyā̭yatā॒-mpunaḥ̭ || ajyā̭yo yavamā॒trāt |
ā॒vyā॒dhā-tkṛ̭tyatāmi॒dam | mā rṷ̄rupāma ya॒jñasya̭ | śu॒ddhagg svi̭ṣṭami॒dagṃ ha॒viḥ || manṷnā dṛ॒ṣṭā-ṅghṛ॒tapa̭dīm | mi॒trāvarṷṇasamīritām | da॒kṣi॒ṇā॒rdhādasa̭bhinndann | ava̭dyā-myeka॒to mṷkhām || 47 ||
iḍḙ bhā॒ga-ñjṷṣasva naḥ | jinva॒ gā jinvārva̭taḥ | tasyā᳚ste bhakṣi॒vāṇaḥ̭ syāma | sa॒rvātmā̭na-ssa॒rvaga̭ṇāḥ || braddhna॒ pinva̭sva |
dada̭to me॒ mā kṣā̭yi | ku॒rva॒to me॒ mopa̭dasat | di॒śā-ṅklṛpti̭rasi | diśo̭ me kalpantām | kalpa̭ntā-mme॒ diśaḥ̭ || 48 ||
daivī᳚śca॒ mānṷṣīśca | a॒ho॒rā॒tre mḙ kalpetām | a॒rdha॒mā॒sā mḙ kalpantām | māsā̭ me kalpantām | ṛ॒tavo̭ me kalpantām | saṃ॒va~॒thsa॒ro mḙ kalpatām |
klṛpti̭rasi॒ kalpa̭tā-mme ||
āśā̭nā-ntvā-''śāpā॒lebhyaḥ̭ |
ca॒turbhyo̭ a॒mṛte᳚bhyaḥ |
i॒da-mbhū॒tasyā-ddhya̭kṣebhyaḥ || 49 ||
vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam | bhaja̭tā-mbhā॒gī bhā॒gam | mā-'bhā॒go-'bha̭kta |
nira̭bhā॒ga-mbha̭jāmaḥ | a॒paspi̭nva | oṣa̭dhīrjinva | dvi॒pātpā̭hi | catṷṣpādava | di॒vo vṛṣṭi॒mera̭ya | brā॒hma॒ṇānā̭-mi॒dagṃ ha॒viḥ || 50 ||
so॒myānāgṃ̭ somapī॒thinā᳚m | nirbha॒kto brā᳚hmaṇaḥ | nehā-brā᳚hmaṇasyāsti ||
sama̭ṅktā-mba॒ra॒ḥir-ha॒viṣā̭ ghṛ॒tena̭ | samā̭di॒tyai rvasṷbhi॒-ssa-mma॒rudbhiḥ̭ |
samindrḙṇa॒ viśvḙbhi rde॒vebhi̭raṅktām |
di॒vya-nnabho̭ gacchatu॒ ya-thsvāhā᳚ ||
i॒ndrā॒ṇī vā̭ vidha॒vā bhṷ̄yāsam | adi̭tiriva supu॒trā |
a॒sthū॒ri tvā̭ gārhapatya || 51 ||
upa॒niṣa̭de suprajā॒stvāya̭ ||
sa-mpatnī॒ patyā̭ sukṛ॒tena̭ gacchatām |
ya॒jñasya̭ yu॒ktau dhuryā̭vabhūtām |
sa॒jā॒nnā॒nau vija̭hatā॒-marā̭tīḥ |
di॒vi jyoti̭ra॒ja-ra॒māra̭bhetām ||
daśa̭ te ta॒nuvo̭ yajña ya॒jñiyāḥ᳚ |
tāḥ prī̭ṇātu॒ yaja̭māno ghṛ॒tena̭ | nā॒ri॒ṣṭhayoḥ᳚ pra॒śiṣa॒mīḍa̭mānaḥ |
de॒vānā॒-ndaivye-'pi॒ yaja̭māno॒-'mṛto̭-'bhūt ||
yaṃ-vā~᳚-nde॒vā a̭kalpayann || 52 ||
ū॒rjo bhā॒gagṃ śa̭takratū | e॒tadvā॒-ntena̭ prīṇāni | tena̭ tṛpyatamagṃhahau || a॒ha-nde॒vānāgṃ̭ su॒kṛtā̭masmi lo॒ke |
mame॒dami॒ṣṭa-nna mithṷ rbhavāti | a॒ha-nnā̭ri॒ṣṭhā-vanṷyajāmi vi॒dvān |
yadā᳚bhyā॒-mindro॒ ada̭dhā-dbhāga॒dheya᳚m || adā̭rasṛdbhavata deva soma |
a॒smin. ya॒jñe ma̭ruto mṛḍatā naḥ |
mā no̭ vidada॒bhi bhā॒mo aśa̭stiḥ || 53 ||
mā no̭ vida-dva॒janā॒ dveṣyā॒ yā ||
ṛ॒ṣa॒bhaṃ-vā~॒jinaṃ̭-va~॒yam |
pū॒rṇamā̭saṃ-ya~jāmahe | sa no̭ dohatāgṃ su॒vīrya᳚m | rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇa᳚m | prā॒ṇāya̭ su॒rādha̭se | pū॒rṇamā̭sāya॒ svāhā᳚ ||
a॒mā॒vā॒syā̭ su॒bhagā̭ su॒śevā᳚ | dhe॒nuri̭va॒ bhūya̭ ā॒pyāya̭mānā | sā no̭ dohatāgṃ su॒vīrya᳚m | rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇa᳚m |
a॒pā॒nāya̭ su॒rādha̭se | a॒mā॒vā॒syā̭yai॒ svāhā᳚ || a॒bhistṛ̭ṇīhi॒ pari̭dhehi॒ vedi᳚m |
jā॒mi-mmā higṃ̭sīramu॒yā śayā̭nā |
ho॒tṛ॒ṣada̭nā॒ hari̭tā-ssu॒varṇāḥ᳚ | ni॒ṣkā i॒me yaja̭mānasya bra॒ddhne || 54 ||
(a॒bhītva̭ryai - karomi - kramīt - pi॒tā - ''tmana̭ - eka॒tomṷkhāṃ - me॒ diśo - 'dhya̭kṣebhyo - ha॒vi--r gā̭rhapatyā - kalpaya॒ - nnaśa̭stiḥ॒ - sā no̭ dohatāgṃ su॒vīryagṃ̭ sa॒pta ca̭) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - aiṣṭikayājamānamantrāḥ
pari̭stṛṇīta॒ pari̭dhattā॒gnim | pari̭hito॒-'gni ryaja̭māna-mbhunaktu | a॒pāgṃ rasa॒ oṣa̭dhīnāgṃ su॒varṇaḥ̭ | ni॒ṣkā i॒me yaja̭mānasya santu kāma॒dughāḥ᳚ | a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ke ||
bhūpa̭te॒ bhuva̭napate | ma॒ha॒to bhū॒tasya̭ pate | bra॒hmāṇa̭-ntvā vṛṇīmahe ||
a॒ha-mbhūpa̭tira॒ha-mbhuva̭napatiḥ |
a॒ha-mma̭ha॒to bhū॒tasya॒ patiḥ̭ || 55 ||
de॒vena̭ savi॒trā prasṷ̄ta॒ ārtvi̭jya-ṅkariṣyāmi | deva̭ savitare॒ta-ntvā̭ vṛṇate |
bṛha॒spati॒-ndaivya̭-mbra॒hmāṇa᳚m | tada॒ha-mmana̭se॒ prabra̭vīmi | mano̭ gāyatri॒yai |
gā॒ya॒trī tri॒ṣṭubhe᳚ | tri॒ṣṭu-bjaga̭tyai | jaga̭tyanu॒ṣṭubhe᳚ | a॒nu॒ṣṭu-kpa॒ṅktyai | pa॒ṅktiḥ pra॒jāpa̭taye || 56 ||
pra॒jāpa̭ti॒ rviśve᳚bhyo de॒vebhyaḥ̭ | viśvḙ de॒vā bṛha॒spata̭ye | bṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇe |
brahma॒ bhūrbhuva॒-ssuvaḥ̭ | bṛha॒spati̭ rde॒vānā᳚-mbra॒hmā | a॒ha-mma̭nu॒ṣyā̭ṇām | bṛha̭spate ya॒jña-ṅgo̭pāya || i॒da-ntasmai̭ ha॒rmya-ṅka̭romi | yo vo̭ devā॒ścara̭ti brahma॒carya᳚m | me॒dhā॒vī di॒kṣu mana̭sā tapa॒svī || 57 ||
a॒ntardū॒taśca̭rati॒ mānṷṣīṣu ||
catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ |
ghṛ॒tapra̭tīkā॒ bhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | ma॒rmṛ॒jyamā̭nā maha॒te saubha̭gāya |
mahya̭-ndhukṣva॒ yaja̭mānāya॒ kāmāṋ ||
bhūmi̭ rbhū॒tvā ma̭hi॒māna̭-mpupoṣa |
tato̭ de॒vī va̭rdhayate॒ payāgṃ̭si |
ya॒jñiyā̭ ya॒jñaṃ-vi~ca॒yanti॒ śañca̭ |
oṣa̭dhī॒rāpa̭ i॒ha śakva̭rīśca ||
yo mā̭ hṛ॒dā mana̭sā॒ yaśca̭ vā॒cā || 58 ||
yo brahma̭ṇā॒ karma̭ṇā॒ dveṣṭi̭ devāḥ |
ya-śśru॒tena॒ hṛda̭yeneṣṇa॒tā ca̭ |
tasye᳚ndra॒ vajrḙṇa॒ śira̭śchinadmi ||
ūrṇā̭mṛdu॒ pratha̭mānagg syo॒nam |
de॒vebhyo॒ juṣṭa॒gṃ॒ sada̭nāya ba॒r॒hiḥ | su॒va॒rge lo॒ke yaja̭māna॒gṃ॒ hi dhe॒hi |
mā-nnāka̭sya pṛ॒ṣṭhe pa̭ra॒me vyo̭mann || catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ |
ghṛ॒tapra̭tīkā va॒yunā̭ni vaste |
sā stī॒ryamā̭ṇā maha॒te saubha̭gāya || 59 ||
sā mḙ dhukṣva॒ yaja̭mānāya॒ kāmāṋ |
śi॒vā ca̭ me śa॒gmā cai̭dhi |
syo॒nā ca̭ me su॒ṣadā̭ caidhi |
ūrja̭svatī ca me॒ paya̭svatī caidhi |
iṣa॒mūrja̭-mme pinvasva | brahma॒ tejo̭ me pinvasva | kṣa॒tramojo̭ me pinvasva |
viśa॒-mpuṣṭi̭-mme pinvasva |
āyṷra॒nnādya̭-mme pinvasva |
pra॒jā-mpa॒śū-nmḙ pinvasva || 60 ||
a॒smin. ya॒jña upa॒ bhūya॒ innu me᳚ |
avi̭kṣobhāya pari॒dhīnda̭dhāmi |
dha॒rtā dha॒ruṇo॒ dharī̭yān |
a॒gni rdveṣāgṃ̭si॒ niri॒to nṷdātai ||
vicchi̭nadmi॒ vidhṛ̭tībhyāgṃ sa॒patnāṋ |
jā॒tā-nbhrātṛ̭vyā॒n॒. ye ca̭ jani॒ṣyamā̭ṇāḥ |
vi॒śo ya॒ntrābhyāṃ॒-vi~dha̭māmyenān | a॒haggsvānā̭-mutta॒mo̭-'sāni devāḥ |
vi॒śo ya॒ntre nu॒damā̭ne॒ arā̭tim | viśva̭-mpā॒pmāna॒mama̭ti-ndurmarā॒yum || 61 ||
sīda̭ntī de॒vī sṷkṛ॒tasya̭ lo॒ke |
dhṛtī᳚ stho॒ vidhṛ̭tī॒ svadhṛ̭tī |
prā॒ṇānmayi̭ dhārayatam | pra॒jā-mmayi̭ dhārayatam | pa॒śūnmayi̭ dhārayatam ||
a॒ya-mpra̭sta॒ra u॒bhaya̭sya dha॒rtā |
dha॒rtā pra̭yā॒jānā̭-mu॒tānṷ̄yā॒jānā᳚m |
sa dā̭dhāra sa॒midho̭ vi॒śvarṷ̄pāḥ |
tasmi॒n-thsruco॒ addhyāsā̭dayāmi ||
āro̭ha pa॒tho jṷhu deva॒yānāṋ || 62 ||
yatrarṣa̭yaḥ prathama॒jā ye pṷrā॒ṇāḥ | hira̭ṇyapakṣā-'ji॒rā sambhṛ̭tāṅgā |
vahā̭si mā su॒kṛtāṃ॒-ya~tra̭ lo॒kāḥ ||
avā॒ha-mbā̭dha upa॒bhṛtā̭ sa॒patnāṋ |
jā॒tā-nbhrātṛ̭vyā॒n॒. ye ca̭ jani॒ṣyamā̭ṇāḥ | dohai̭ ya॒jñagṃ su॒dughā̭miva dhe॒num |
a॒hamutta̭ro bhūyāsam | adha̭re॒ mathsa॒patnāḥ᳚ ||
yo mā̭ vā॒cā mana̭sā durmarā॒yuḥ |
hṛ॒dā-'rā̭tī॒yā-da̭bhi॒dāsa̭-dagne || 63 ||
i॒dama̭sya ci॒ttamadha̭ra-ndhru॒vāyāḥ᳚ | a॒hamutta̭ro bhūyāsam | adha̭re॒ mathsa॒patnāḥ᳚ ||
ṛ॒ṣa॒bho̭-'si śākva॒raḥ | ghṛ॒tācī̭nāgṃ sū॒nuḥ | pri॒yeṇa॒ nāmnā᳚ pri॒ye sada̭si sīda ||
syo॒no mḙ sīda su॒ṣadaḥ̭ pṛthi॒vyām |
pratha̭yi pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ suva॒rge lo॒ke |
di॒vi sī̭da pṛthi॒vyā-ma॒ntari̭kṣe |
a॒hamutta̭ro bhūyāsam || 64 ||
adha̭re॒ mathsa॒patnāḥ᳚ ||
i॒yagg sthā॒lī ghṛ॒tasya̭ pū॒rṇā |
acchi̭nnapayā-śśa॒tadhā̭ra॒ uthsaḥ̭ |
mā॒ru॒tena॒ śarma̭ṇā॒ daivyḙna ||
ya॒jño̭-'si sa॒rvataḥ̭ śri॒taḥ | sa॒rvato॒ mā-mbhū॒ta-mbha̭vi॒ṣya-cchra̭yatām | śa॒ta-mmḙ santvā॒śiṣaḥ̭ | sa॒hasra̭-mme santu sū॒nṛtāḥ᳚ | irā̭vatīḥ paśu॒matīḥ᳚ | pra॒jāpa̭tirasi sa॒rvataḥ̭ śri॒taḥ || 65 ||
sa॒rvato॒ mā-mbhū॒ta-mbha̭vi॒ṣya-cchra̭yatām | śa॒ta-mmḙ santvā॒śiṣaḥ̭ |
sa॒hasra̭-mme santu sū॒nṛtāḥ᳚ | irā̭vatīḥ paśu॒matīḥ᳚ || i॒dami̭ndri॒ya-ma॒mṛtaṃ̭-vī~॒rya᳚m | a॒nenendrā̭ya pa॒śavo̭-'cikithsann |
tena̭ devā ava॒topa॒ mām | i॒heṣa॒mūrjaṃ॒-ya~śa॒-ssaha॒ ojaḥ̭ saneyam | śṛ॒ta-mmayi̭ śrayatām || ya-tpṛ̭thi॒vī-maca̭ra॒ttat-pravi̭ṣṭam || 66 ||
yenāsi̭ñca॒-dbala॒mindre᳚ pra॒jāpa̭tiḥ |
i॒da-ntacchu॒kra-mmadhṷ vā॒jinī̭vat |
yeno॒-pari̭ṣṭā॒dadhi̭no-nmahe॒ndram |
dadhi॒ mā-ndhi̭notu ||
a॒yaṃ-ve~॒daḥ pṛ̭thi॒vī-manva̭vindat |
guhā̭ sa॒tī-ṅgaha̭ne॒ gahva̭reṣu |
sa vi̭ndatu॒ yaja̭mānāya lo॒kam |
acchi̭draṃ-ya~॒jña-mbhūri̭karmā karotu ||
a॒yaṃ-ya~॒jña-ssama̭sadaddha॒viṣmāṋ |
ṛ॒cā sāmnā॒ yajṷṣā de॒vatā̭bhiḥ || 67 ||
tena̭ lo॒kān-thsūrya̭vato jayema |
indra̭sya sa॒khya-ma̭mṛta॒tva-ma̭śyām ||
yo naḥ॒ kanī̭ya i॒ha kā॒mayā̭tai |
a॒smin. ya॒jñe yaja̭mānāya॒ mahya᳚m |
apa॒ tami̭ndrā॒gnī bhuva̭nānnudetām |
a॒ha-mpra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīṃ-vi~deya ||
agnḙ vājajit | vāja̭-ntvā sari॒ṣyanta᳚m |
vāja̭-ñje॒ṣyanta᳚m | vā॒jinaṃ̭-vā~ja॒jita᳚m || 68 ||
vā॒ja॒ji॒tyāyai॒ sammā᳚rjmi | a॒gnima̭nnā॒-dama॒nnādyā̭ya || upa̭hūto॒ dyauḥ pi॒tā |
upa॒ mā-ndyauḥ pi॒tā hva̭yatām | a॒gni-rāgnī᳚ddhrāt | āyṷṣe॒ varca̭se | jī॒vātvai puṇyā̭ya | upa̭hūtā pṛthi॒vī mā॒tā | upa॒ mā-mmā॒tā pṛ̭thi॒vī hva̭yatām | a॒gni-rāgnī᳚ddhrāt || 69 ||
āyṷṣe॒ varca̭se | jī॒vātvai puṇyā̭ya ||
mano॒ jyoti̭ rjuṣatā॒mājya᳚m |
vicchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhātu | bṛha॒spati̭-stanutāmi॒ma-nnaḥ̭ |
viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantām ||
ya-ntḙ agna āvṛ॒ścāmi̭ | a॒haṃ-vā~᳚ kṣipi॒taścaranṋ | pra॒jā-ñca॒ tasya॒ mūla̭-ñca |
nī॒cairdḙvā॒ nivṛ̭ścata || 70 ||
agne॒ yo no̭-'bhi॒dāsa̭ti | sa॒mā॒no yaśca॒ niṣṭyaḥ̭ | i॒ddhmasyḙva pra॒kṣāya̭taḥ |
mā tasyocchḙṣi॒ kiñca॒na | yo mā-ndveṣṭi̭ jātavedaḥ | ya-ñcā॒ha-ndveṣmi॒ yaśca॒ mām | sarvā॒g॒stāna̭gne॒ sanda̭ha |
yāgścā॒ha-ndveṣmi॒ ye ca॒ mām || agnḙ vājajit |
vāja̭-ntvā sasṛ॒vāgṃsa᳚m || 71 ||
vāja̭-ñjigi॒vāgṃsa᳚m | vā॒jinaṃ̭-vā~ja॒jita᳚m | vā॒ja॒ji॒tyāyai॒ sammā᳚rjmi | a॒gni-ma̭nnā॒da-ma॒nnādyā̭ya || vedi̭ rba॒ra॒ḥi-śśṛ॒tagṃ ha॒viḥ |
i॒ddhmaḥ pa̭ri॒dhaya॒-ssrucaḥ̭ | ājyaṃ̭-ya~॒jña ṛco॒ yajuḥ̭ | yā॒jyā᳚śca vaṣaṭkā॒rāḥ | sa-mme॒ sanna̭tayo namantām |
i॒ddhma॒saṃ॒-naha̭ne hu॒te || 72 ||
di॒vaḥ khīlo-'va̭tataḥ | pṛ॒thi॒vyā addhyutthi̭taḥ | tenā̭ sa॒hasra̭kāṇḍena | dvi॒ṣantagṃ̭ śocayāmasi | dvi॒ṣanmḙ ba॒hu śo̭catu |
oṣa̭dhe॒ mo a॒hagṃ śṷcam || yajña॒ nama̭ste yajña | namo॒ nama̭śca te yajña | śi॒vena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva | syo॒nena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva || 73 ||
su॒bhū॒tena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva | bra॒hma॒va॒rca॒sena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva |
ya॒jñasyardhi॒manu॒ santi̭ṣṭhasva | upa̭ te yajña॒ namaḥ̭ | upa̭ te॒ namaḥ̭ |
upa̭ te॒ namaḥ̭ || triṣpha॒lī kri॒yamā̭ṇānām | yo nya॒ṅgo a̭va॒śiṣya̭te |
rakṣa̭sā-mbhāga॒dheya᳚m | āpa॒sta-tprava̭hatādi॒taḥ || 74 ||
u॒lūkha̭le॒ musa̭le॒ yacca॒ śūrpe᳚ |
ā॒śi॒śleṣa̭ dṛ॒ṣadi॒ yatka॒pāle᳚ |
a॒va॒pruṣo̭ vi॒pruṣa॒-ssaṃya~̭jāmi |
viśvḙ de॒vā ha॒viri॒da-ñjṷṣantām |
ya॒jñe yā vi॒pruṣa॒-ssanti̭ ba॒hvīḥ |
a॒gnau tā-ssarvā॒-ssvi̭ṣṭā॒-ssuhṷtā juhomi || u॒dyanna॒dya mi̭tramahaḥ |
sa॒patnā᳚nme anīnaśaḥ | divai̭nān. vi॒dyutā̭ jahi |
ni॒mroca॒nnadha̭rān kṛdhi || 75 ||
u॒dyanna॒dya vi no̭ bhaja | pi॒tā pu॒trebhyo॒ yathā᳚ | dī॒rghā॒yu॒tvasya̭ heśiṣe | tasya̭ no dehi sūrya || u॒dyanna॒dya mi̭tramahaḥ | ā॒roha॒nnutta̭rā॒-ndiva᳚m | hṛ॒dro॒ga-mmama̭ sūrya | ha॒ri॒māṇa̭-ñca nāśaya || śukḙṣu me hari॒māṇa᳚m |
ro॒pa॒ṇākā̭su daddhmasi || 76 ||
atho̭ hāridra॒veṣṷ me | ha॒ri॒māṇa॒-nnida̭ddhmasi || uda̭gāda॒ya-mā̭di॒tyaḥ |
viśvḙna॒ saha̭sā sa॒ha | dvi॒ṣanta॒-mmama̭ ra॒ndhayanṋ | mo a॒ha-ndvi̭ṣa॒to ra̭dham ||
yo na॒-śśapā॒daśa̭pataḥ | yaśca̭ na॒-śśapa̭ta॒-śśapā᳚t | u॒ṣāśca॒ tasmai̭ ni॒mrukca̭ | sarva̭-mpā॒pagṃ samṷ̄hatām || 77 ||
yo naḥ̭ sa॒patno॒ yo raṇaḥ̭ | marto̭-'bhi॒dāsa̭ti devāḥ| i॒ddhmasyḙva pra॒kṣāya̭taḥ |
mā tasyocchḙṣi॒ kiñca॒na || ava̭sṛṣṭaḥ॒ parā̭pata | śa॒ro brahma̭sagṃśitaḥ |
gacchā॒-'mitrā॒-npravi̭śa | maiṣā॒-ṅkañca॒nocchi̭ṣaḥ || 78 ||
(patiḥ̭ - pra॒jāpa̭taye - tapa॒svī - vā॒cā - saubha̭gāya - pa॒śūnmḙ pinvasva - durmarā॒yuṃ - dḙva॒yānā̭ - nagne॒ - 'ntari̭kṣe॒-'hamutta̭ro bhūyāsaṃ -pra॒jāpa̭tirasi sa॒rvataḥ̭ śri॒taḥ - pravi̭ṣṭaṃ - de॒vatā̭bhi--r vāja॒jitaṃ̭ -
pṛthi॒vī hva̭yatāma॒gnirāgnī᳚ddhrā-d- vṛścata - sasṛ॒vāgṃsagṃ̭ - hu॒te - syo॒nena̭ me॒ samti̭ṣṭhasve॒ - taḥ - kṛ̭dhi- dadhma - syūhatā - +ma॒ṣṭau ca̭) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - somāṅga.bhūteṣu mantreṣu-dīkṣāmārabhyāgnīṣomayi paśuparyante prayoge śeṣabhūtā mantrāḥ
sakṣe॒da-mpa̭śya | vidha̭rtari॒da-mpa̭śya | nāke॒da-mpa̭śya | ra॒matiḥ॒ pani̭ṣṭhā |
ṛ॒taṃ-va~rṣi̭ṣṭham | a॒mṛtā॒ yānyā॒huḥ | sūryo॒ vari̭ṣṭho a॒kṣabhi॒rvibhā̭ti |
ana॒ dyāvā̭pṛthi॒vī de॒vapṷtre || dī॒kṣā-'si॒ tapa̭so॒ yoniḥ̭ | tapo̭-'si॒ brahma̭ṇo॒ yoniḥ̭ || 79 ||
brahmā̭si kṣa॒trasya॒ yoniḥ̭ | kṣa॒trama̭syṛ॒tasya॒ yoniḥ̭ |
ṛ॒tama̭si॒ bhūrāra̭bhe | śra॒ddhā-mmana̭sā | dī॒kṣā-ntapa̭sā | viśva̭sya॒ bhuva̭na॒syādhi̭patnīm | sarve॒ kāmā॒ yaja̭mānasya santu ||
vāta̭-mprā॒ṇa-mmana̭sā॒-'nvāra̭bhāmahe | pra॒jāpa̭tiṃ॒-yo~ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
sa no̭ mṛ॒tyostrā̭yatā॒-mpātvagṃha̭saḥ || 80 ||
jyogjī॒vā ja॒rāma̭śīmahi || indra̭ śākvara gāya॒trī-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi | indra̭ śākvara tri॒ṣṭubha॒-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi |
indra̭ śākvara॒ jaga̭tī॒-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi |
indra̭ śākvarānu॒ṣṭubha॒-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi | indra̭ śākvara pa॒ṅkti-mprapa̭dye || 81 ||
tā-ntḙ yunajmi || ā-'ha-ndī॒kṣāma̭ruha-mṛ॒tasya॒ patnī᳚m | gā॒ya॒treṇa॒ chanda̭sā॒ brahma̭ṇā ca | ṛ॒tagṃ sa॒tyḙ-'dhāyi | sa॒tyamṛ॒tḙ-'dhāyi |
ṛ॒ta-ñca̭ me sa॒tya-ñcā̭bhūtām | jyoti̭rabhūva॒gṃ॒ suva̭ragamam |
su॒va॒rgaṃ-lo~॒ka-nnāka̭sya pṛ॒ṣṭham | bra॒ddhnasya̭ vi॒ṣṭapa̭magamam ||
pṛ॒thi॒vī dī॒kṣā || 82 ||
tayā॒-'gni rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | yayā॒-'gni rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | a॒ntari̭kṣa-ndī॒kṣā |
tayā̭ vā॒yu rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā̭ vā॒yu rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | dyau rdī॒kṣā |
tayā̭-''di॒tyo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā̭-''di॒tyo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ || 83 ||
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | diśo̭ dī॒kṣā |
tayā̭ ca॒ndramā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā̭ ca॒ndramā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi |
āpo̭ dī॒kṣā | tayā॒ varṷṇo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | yayā॒ varṷṇo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi |
oṣa̭dhayo dī॒kṣā || 84 ||
tayā॒ somo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ| yayā॒ somo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | vāg dī॒kṣā |
tayā᳚ prā॒ṇo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā᳚ prā॒ṇo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | pṛ॒thi॒vī tvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām |
a॒ntari̭kṣa-ntvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām |
dyaustvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām || 85 ||
diśa̭stvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | āpa̭stvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām |
oṣa̭dhayastvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | vāktvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām |
ṛca̭stvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | sāmā̭ni tvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām |
yajūgṃ̭ṣi tvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | aha̭śca॒ rātri̭śca | kṛ॒ṣiśca॒ vṛṣṭi̭śca | tviṣi॒ścā-pa̭citiśca || 86 ||
āpa॒ścauṣa̭dhayaśca | ūrkca̭ sū॒nṛtā̭ ca | tāstvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām ||
sve dakṣe॒ dakṣa̭pite॒ha sī̭da | de॒vānāgṃ̭ su॒mno ma̭ha॒te raṇā̭ya | svā॒sa॒stha-sta॒nuvā॒ saṃvi~̭śasva | pi॒tevai̭dhi sū॒nava॒ ā su॒śevaḥ̭ |
śi॒vo mā̭ śi॒vamāvi̭śa | sa॒tya-mma̭ ā॒tmā | śra॒ddhā me 'kṣi̭tiḥ || 87 ||
tapo̭ me prati॒ṣṭhā | sa॒vi॒tṛ-pra̭sūtā mā॒ diśo̭ dīkṣayantu | sa॒tyama̭smi || a॒ha-ntvada̭smi॒ mada̭si॒ tvame॒tat | mamā̭si॒ yoni॒stava॒ yoni̭rasmi | mamai॒va sanvaha̭ ha॒vyānya̭gne |
pu॒traḥ pi॒tre lo̭ka॒kṛ-jjā̭tavedaḥ ||
ā॒juhvā̭na-ssu॒pratī̭kaḥ pu॒rastā᳚t |
agne॒ svāṃ-yo~ni॒māsī̭da sā॒ddhyā |
a॒smin-thsa॒dhasthe॒ addhyutta̭rasminn || 88 ||
viśvḙ devā॒ yaja̭mānaśca sīdata ||
eka̭mi॒ṣe viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
dve ū॒rje viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
trīṇi̭ vra॒tāya॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
ca॒tvāri॒ māyo̭ bhavāya॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
pañca̭ pa॒śubhyo॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu | ṣaḍrā॒yaspoṣā̭ya॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
sa॒pta sa॒ptabhyo॒ hotrā᳚bhyo॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu ||
sakhā̭ya-ssa॒ptapa̭dā abhūma | sa॒khya-ntḙ gameyam || 89 ||
sa॒khyātte॒ mā yo̭ṣam | sa॒khyānme॒ mā yo᳚ṣṭhāḥ || sā-'si̭ subrahmaṇye |
tasyā᳚ste pṛthi॒vī pādaḥ̭ | sā-'si̭ subrahmaṇye | tasyā᳚ste॒-'ntari̭kṣa॒-mpādaḥ̭ |
sā-'si̭ subrahmaṇye | tasyā᳚ste॒ dyauḥ pādaḥ̭ | sā-'si̭ subrahmaṇye | tasyā᳚ste॒ diśaḥ॒ pādaḥ̭ || 90 ||
pa॒ro ra̭jāste pañca॒maḥ pādaḥ̭ | sā na॒ iṣa॒mūrja̭-ndhukṣva | teja̭ indri॒yam | bra॒hma॒va॒rca॒sa-ma॒nnādya᳚m || vimi̭me tvā॒ paya̭svatīm | de॒vānā᳚-ndhe॒nugṃ su॒dughā॒-mana̭pa-sphurantīm | indra॒-ssoma̭-mpibatu |
kṣemo̭ astu naḥ || i॒mā-nna̭rāḥ kṛṇuta॒ vedi॒metya̭ | vasṷmatīgṃ ru॒drava̭tī-mādi॒tyava̭tīm || 91 ||
varṣma̭ndi॒vaḥ | nābhā̭ pṛthi॒vyāḥ |
yathā॒-'yaṃ-ya~ja̭māno॒ na riṣye᳚t |
de॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve ||
catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ |
ghṛ॒tapra̭tīkā॒ bhuva̭nasya॒ maddhye᳚ |
tasyāgṃ̭ supa॒rṇāvadhi॒ yau nivi̭ṣṭau |
tayo᳚ rde॒vānā॒madhi̭ bhāga॒dheya᳚m ||
apa॒ janya̭-mbha॒ya-nnṷda | apa ca॒krāṇi̭ vartaya | gṛ॒hagṃ soma̭sya gacchatam ||
na vā ṷve॒tanmri̭yase॒ na ri̭ṣyasi |
de॒vāgṃ idḙṣi pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ |
yatra॒ yanti̭ su॒kṛto॒ nāpi̭ du॒ṣkṛtaḥ̭ |
tatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu || 92 ||
(brahma̭ṇo॒ yoni॒ - ragṃha̭saḥ - pa॒ṅkti-mprapa̭dye - dī॒kṣā - yayo̭-''di॒tyo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒ta - stayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayā॒myoṣa̭dhayo dī॒kṣā - dyaustvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatā॒ - mapa̭citi॒ścā - kṣi̭ti॒ - rutta̭rasmin - gameyaṃ॒ - diśaḥ॒ pāda̭ - ādi॒tyava̭tīṃ - ~vartaya॒ pañca̭ ca) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - paśuviṣayā acchidramantrāḥ
yada॒sya pā॒re raja̭saḥ | śu॒kra-ñjyoti॒-rajā̭yata | tannaḥ̭ parṣa॒dati॒ dviṣaḥ̭ |
agnḙ vaiśvānara॒ svāhā᳚ || yasmā᳚dbhī॒ṣā-'vā̭śiṣṭhāḥ | tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
pra॒jābhya॒-ssarvā᳚bhyo mṛḍa | namo̭ ru॒drāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ || yasmā᳚dbhī॒ṣā nyaṣa̭daḥ |
tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi || 93 ||
pra॒jābhya॒-ssarvā᳚bhyo mṛḍa | namo̭ ru॒drāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ || udṷsra tiṣṭha॒ prati̭tiṣṭha॒ mā ri̭ṣaḥ | memaṃ-ya~॒jñaṃ-ya~ja̭māna-ñca rīriṣaḥ | su॒va॒rge lo॒ke yaja̭māna॒gṃ॒ hi dhe॒hi | śa-nna̭ edhi dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade ||
yasmā᳚dbhī॒ṣā-'vḙpiṣṭhāḥ pa॒lāyi̭ṣṭhā-ssa॒majñā᳚sthāḥ | tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
pra॒jābhya॒-ssarvā᳚bhyo mṛḍa | namo̭ ru॒drāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ || 94 ||
ya i॒damakaḥ̭ | tasmai॒ namaḥ̭ | tasmai॒ svāhā᳚ ||
na vā ṷve॒tanmri̭yase॒ na ri̭ṣyasi de॒vāgṃ idḙṣi pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ | harī̭ te॒ yuñjā॒ pṛṣa̭tī abhūtā॒mupā᳚sthā-dvā॒jī dhu॒ri rāsa̭bhasya || | āśā̭nā-ntvā ''śāpā॒lebhyaḥ̭ | ca॒turbhyo̭ a॒mṛte᳚bhyaḥ | i॒da-mbhū॒tasyādhya̭kṣebhyaḥ | vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam ||
viśvā॒ āśā॒ madhṷnā॒ sagṃsṛ̭jāmi | a॒na॒mī॒vā āpa॒ oṣa̭dhayo bhavantu | a॒yaṃ-ya~ja̭māno॒ mṛdho॒ vya̭syatām | agṛ̭bhītāḥ pa॒śavaḥ̭ santu॒ sarve᳚ || || ya॒jñasya॒ hi stha ṛ॒tviyau᳚ |
indrā᳚gnī॒ ceta̭nasya ca | hu॒tā॒hu॒tasya̭ tṛpyatam | ahṷtasya hu॒tasya̭ ca | hu॒tasya॒ cāhṷtasya ca | ahṷtasya hu॒tasya̭ ca | indrā᳚gnī a॒sya soma̭sya | vī॒ta-mpi̭bata-ñju॒ṣethā᳚m ||
mā yaja̭māna॒-ntamo̭ vidat | martvijo॒ mo i॒māḥ pra॒jāḥ | mā ya-ssoma̭mi॒ma-mpibā᳚t | sagṃsṛ̭ṣṭamu॒bhaya̭-ṅkṛ॒tam || 95 ||
(kṛ॒dhi॒ - mī॒ḍhuṣe - 'hṷtasya ca sa॒pta ca̭) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - upāṃśvabhiṣavā mantrāḥ
a॒nā॒gasa̭stvā va॒yam | indrḙṇa॒ preṣi̭tā॒ upa̭ | vā॒yuṣṭḙ astvagṃśa॒bhūḥ | mi॒trastḙ astvagṃśa॒bhūḥ | varṷṇaste astvagṃśa॒bhūḥ ||
apā᳚-ṅkṣayā॒ ṛta̭sya garbhāḥ | bhuva̭nasya gopā॒-śśyenā̭ atithayaḥ | parva̭tānā-ṅkakubhaḥ pra॒yuto̭ napātāraḥ | va॒gnunendragg̭ hvayata |
ghoṣe॒ṇāmī̭-vāgścātayata || 96 ||
yu॒ktā-sstha॒ vaha̭ta || de॒vā grāvā̭ṇa॒ indu॒rindra॒ itya̭vādiṣuḥ | endra̭macucyavuḥ para॒masyāḥ᳚ parā॒vataḥ̭ | ā-'smā-thsa॒dhasthā᳚t |
orora॒ntari̭kṣāt | ā sṷbhū॒tama̭suṣavuḥ | bra॒hma॒va॒rca॒sa-mma॒ ā-'sṷṣavuḥ |
sa॒ma॒re rakṣāg̭syavadhiṣuḥ | apa̭hata-mbrahma॒jyasya̭ || vākca̭ tvā॒ mana̭śca śriṇītām || 97 ||
prā॒ṇaśca̭ tvā-'pā॒naśca̭ śrīṇītām |
cakṣṷśca tvā॒ śrotra̭-ñca śrīṇītām |
dakṣa̭śca tvā॒ bala̭-ñca śrīṇītām | oja̭śca tvā॒ saha̭śca śrīṇītām | āyṷśca tvā ja॒rā ca̭ śrīṇītām | ā॒tmā ca̭ tvā ta॒nūśca̭ śrīṇītām | śṛ॒to̭-'si śṛ॒ta-ṅkṛ̭taḥ | śṛ॒tāya̭ tvā śṛ॒tebhya̭stvā ||
yamindra̭mā॒hu rvarṷṇaṃ॒-ya~mā॒huḥ | ya-mmi॒tramā॒hu-ryamṷ sa॒tyamā॒huḥ || 98 ||
yo de॒vānā᳚-nde॒vata̭mastapo॒jāḥ | tasmai᳚ tvā॒ tebhya̭stvā || mayi॒ tyadi̭ndri॒ya-mma॒hat | mayi॒ dakṣo॒ mayi॒ kratuḥ̭ | mayi̭ dhāyi su॒vīrya᳚m | triśṷggha॒rmo vibhā̭tu me | ākū᳚tyā॒ mana̭sā sa॒ha |
vi॒rājā॒ jyoti̭ṣā sa॒ha | ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha |
tasya॒ doha̭maśīmahi || 99 ||
tasya̭ su॒mnama̭śīmahi | tasya̭ bha॒kṣama̭śīmahi |
vāgjṷṣā॒ṇā soma̭sya tṛpyatu || mi॒tro janāṋ yātayati prajā॒na-nmi॒tro dā̭dhāra pṛthi॒vīmu॒ta dyām | mi॒traḥ kṛ॒ṣṭīrani̭miṣā॒-'bhi ca̭ṣṭe sa॒tyāya̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava̭-dvidhema || pra sa mi̭tra॒ marto̭ astu॒ praya̭svā॒n. yasta̭ āditya॒ śikṣa̭ti vra॒tena̭ | na ha̭nyate॒ na jī̭yate॒ tvoto॒ naina॒magṃho̭ aśno॒tyanti̭to॒ na dū॒rāt || || yasmā॒nna jā॒taḥ paro̭ a॒nyo asti̭ | ya ā̭vi॒veśa॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ |
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jayā̭ saṃvi~dā॒naḥ |
trīṇi॒ jyotīgṃ̭ṣi sacate॒ sa ṣo̭ḍa॒śī ||
e॒ṣa bra॒hmā ya ṛ॒tviyaḥ̭ |
indro॒ nāma̭ śru॒to ga॒ṇe || 100 ||
pra tḙ ma॒he vi॒dathḙ 'śagṃsiṣa॒gṃ॒ harī᳚ | ya ṛ॒tviyaḥ॒ pra tḙ vanve |
va॒nuṣo̭ harya॒ta-mmada᳚m || indro॒ nāma̭ ghṛ॒ta-nna yaḥ | hari̭bhi॒ścāru॒ seca̭te |
śru॒to ga॒ṇa ā tvā̭ viśantu | hari̭varpasa॒giṃraḥ̭ ||
indrādhi̭pa॒te-'dhi̭pati॒stva-nde॒vānā̭masi | adhi̭pati॒-mmām | āyṷṣmantaṃ॒-va~rca̭svanta-mmanu॒ṣyḙṣu kuru || 101 ||
indra̭śca sa॒mrā-ḍvarṷṇaśca॒ rājā᳚ |
tau tḙ bha॒kṣa-ñca̭kratu॒ragra̭ e॒tam |
tayo॒ranṷ bha॒kṣa-mbha̭kṣayāmi |
vāgjṷṣā॒ṇā soma̭sya tṛpyatu ||
pra॒jāpa̭ti rvi॒śvaka̭rmā | tasya॒ mano̭ de॒vaṃ-ya~॒jñena̭ rāddhyāsam | a॒rthe॒ gā a॒sya ja̭hitaḥ | a॒va॒sāna̭pate-'va॒sāna̭-mme vinda ||
namo̭ ru॒drāya̭ vāsto॒ṣpata̭ye |
āya̭ne vi॒drava̭ṇe || 102 ||
u॒dyāne॒ yatpa॒rāya̭ṇe | ā॒varta̭ne vi॒varta̭ne |
yo go̭pā॒yati॒ tagṃ hṷve ||
yānya̭pā॒mityā॒-nyapra̭tīttā॒-nyasmi̭ |
ya॒masya̭ ba॒linā॒ carā̭mi |
i॒haiva santaḥ॒ prati॒ tadyā̭tayāmaḥ |
jī॒vā jī॒vebhyo॒ niha̭rāma enat ||
a॒nṛ॒ṇā a॒sminna̭-nṛ॒ṇāḥ para̭sminn |
tṛ॒tīyḙ lo॒ke a̭nṛ॒ṇā-ssyā̭ma |
ye dḙva॒yānā̭ u॒ta pi̭tṛ॒yāṇāḥ᳚ || 103 ||
sarvā᳚-npa॒tho a̭nṛ॒ṇā ākṣī̭yema ||
i॒damū॒ nu śreyo̭-'va॒sāna॒-māga̭nma |
śi॒ve no॒ dyāvā̭pṛthi॒vī u॒bhe i॒me | goma॒ddhana̭-va॒daśva̭va॒-dūrja̭svat |
su॒vīrā̭ vī॒rairanu॒ sañca̭rema || a॒rkaḥ pa॒vitra॒gṃ॒ raja̭so vi॒mānaḥ̭ |
pu॒nāti̭ de॒vānā॒-mbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | dyāvā̭pṛthi॒vī paya̭sā saṃvi~dā॒ne |
ghṛ॒ta-ndṷhāte a॒mṛta॒-mprapī̭ne || pa॒vitra̭ma॒rko raja̭so vi॒mānaḥ̭ |
pu॒nāti̭ de॒vānā॒-mbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ |
suva॒ rjyoti॒ ryaśo̭ ma॒hat |
a॒śī॒mahi̭ gā॒dhamu॒ta pra̭ti॒ṣṭhām || 104 ||
(cā॒ta॒ya॒ta॒ - śrī॒ṇī॒tā॒gṃ॒ - sa॒tyamā॒hu - ra̭śīmahi - ga॒ṇe - kṷru - vi॒drava̭ṇe - pitṛ॒yāṇā̭ - a॒rko raja̭so vi॒māna॒strīṇi̭ ca) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - saumikaprāyāścittamantrāḥ
uda̭stāmphsī-thsavi॒tā mi॒tro a̭rya॒mā |
sarvā̭-na॒mitrā̭-navadhīdyu॒gena̭ |
bṛ॒hanta॒-mmāma̭kara-dvī॒rava̭ntam | ra॒tha॒nta॒re śra̭yasva॒ svāhā̭ pṛthi॒vyām |
vā॒ma॒de॒vye śra̭yasva॒ svāhā॒-'ntari̭kṣe | bṛ॒ha॒ti śra̭yasva॒ svāhā̭ di॒vi |
bṛ॒ha॒tā tvopa̭stabhnomi ||
ā tvā̭ dade॒ yaśa̭se vī॒ryā̭ya ca |
a॒smāsva̭-ghniyā yū॒ya-nda̭dhāthendri॒ya-mpayaḥ̭ || yaste᳚ dra॒phso yasta̭ uda॒r॒ṣaḥ || 105 ||
daivyaḥ̭ ke॒tu rviśva॒-mbhuva̭na-māvi॒veśa̭ |
sa naḥ̭ pā॒hyari̭ṣṭyai॒ svāhā᳚ ||
anṷ mā॒ sarvo̭ ya॒jño̭-'yamḙtu |
viśvḙ de॒vā ma॒ruta॒-ssāmā॒rkaḥ |
ā॒priya॒ ̭007ā;chandāgṃ̭si ni॒vido॒ yajūgṃ̭ṣi | a॒syai pṛ̭thi॒vyai yadya॒jñiya᳚m ||
pra॒jāpa̭te rvarta॒nimanṷ vartasva |
anṷ vī॒rairanṷ rāddhyāma॒ gobhiḥ̭ |
anvaśvai॒ranu॒ sarvai̭ru pu॒ṣṭaiḥ |
anṷ pra॒jayā-'nvi̭ndri॒yeṇa̭ || 106 ||
de॒vā no̭ ya॒jña-mṛ̭ju॒dhā na̭yantu ||
prati̭ kṣa॒tre prati̭ tiṣṭhāmi rā॒ṣṭre |
pratyaśvḙṣu॒ prati̭tiṣṭhāmi॒ goṣṷ |
prati̭ pra॒jāyā॒-mprati̭ tiṣṭhāmi॒ bhavye᳚ |
viśva̭ma॒nyā-'bhi̭ vāvṛ॒dhe | tada॒nyasyā॒-madhi̭śri॒tam | di॒ve ca̭ vi॒śvaka̭rmaṇe |
pṛ॒thi॒vyai cā̭kara॒-nnamaḥ̭ || askā॒ndyauḥ pṛ̭thi॒vīm | askā̭nṛṣa॒bho yuvā॒ gāḥ || 107 ||
ska॒nnemā viśvā॒ bhuva̭nā | ska॒nno ya॒jñaḥ praja̭nayatu | askā॒naja̭ni॒ prāja̭ni |
ā ska॒nnājjā̭yate॒ vṛṣā᳚ | ska॒nnā-tpraja̭niṣīmahi || ye de॒vā yeṣā̭mi॒da-mbhā̭ga॒dheya̭-mba॒bhūva̭ | yeṣā᳚-mprayā॒jā u॒tānṷ̄yā॒jāḥ | indra̭jyeṣṭhebhyo॒ varṷṇarājabhyaḥ | a॒gniho̭tṛbhyo de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ || u॒ta tyā no॒ divā̭ ma॒tiḥ || 108 ||
adi̭tirū॒tyā-''ga̭mat | sā śantā̭cī॒ maya̭skarat | apa॒ sridhaḥ̭ || u॒ta tyā daivyā̭ bhi॒ṣajā᳚ | śa-nna̭skarato a॒śvinā᳚ | yū॒yātā̭-ma॒smadrapaḥ̭ |
apa॒ sridhaḥ̭ || śama॒gni-ra॒gnibhi̭skarat | śa-nna̭stapatu॒ sūryaḥ̭ | śaṃ-vā~to̭ vātvara॒pāḥ || 109 ||
apa॒ sridhaḥ̭ || taditpa॒da-nna vici̭keta vi॒dvān |
yanmṛ॒taḥ puna̭ra॒pyeti̭ jī॒vān | tri॒vṛdya-dbhuva̭nasya ratha॒vṛt | jī॒vo garbho॒ na mṛ॒ta-ssa jī̭vāt || pratya̭smai॒ pipī̭ṣate | vi॒śvā̭ni vi॒duṣḙ bhara | a॒ra॒-ṅga॒māya॒ jagma̭ve |
apa̭ścāddadhvane॒ nare᳚ (o-rapa̭ścāddaghvane॒ nare᳚) || indu॒rindu॒ma-vā̭gāt |
indo॒rindro̭-'pāt | tasya̭ ta inda॒vindra̭-pītasya॒ madhṷmataḥ | upa̭hūta॒syopa̭hūto bhakṣayāmi || 110 ||
(u॒da॒r॒ṣa - i̭ndri॒yeṇa॒ - gā - ma॒ti - ra̭ra॒pā - a̭gā॒trīṇi̭ ca) (a. 10)
anuvākaṃ 11 - darśapūrṇamāsaprāyaścittamantrāḥ
brahma̭ prati॒ṣṭhā mana̭so॒ brahma̭ vā॒caḥ | brahma̭ ya॒jñānāgṃ̭ ha॒viṣā॒-mājya̭sya |
ati̭rikta॒-ṅkarma̭ṇo॒ yacca̭ hī॒nam | ya॒jñaḥ parvā̭ṇi prati॒rannḙti ka॒lpayanṋ |
svāhā̭kṛ॒tā-''hṷtiretu de॒vān || āśrā̭vitama॒tyāśrā̭vitam |
vaṣa̭ṭkṛta-ma॒tyanū᳚kta-ñca ya॒jñe |
ati̭rikta॒-ṅkarma̭ṇo॒ yacca̭ hī॒nam |
ya॒jñaḥ parvā̭ṇi prati॒rannḙti ka॒lpayanṋ |
svāhā̭kṛ॒tā-''hṷtiretu de॒vān || 111 ||
yadvo̭ devā atipā॒dayā̭ni | vā॒cā ci॒tpraya̭ta-ndeva॒ heḍa̭nam | a॒rā॒yo a॒smāgṃ a॒bhi-dṷcchunā॒yate᳚| a॒nyatrā॒sma-nma̭ruta॒sta-nnidhḙtana || ta॒ta-mma॒ āpa॒stadṷ tāyata॒ punaḥ̭ | svādi̭ṣṭhā dhī॒tiru॒cathā̭ya śasyate |
a॒yagṃ sa̭mu॒dra u॒ta vi॒śvabhḙṣajaḥ |
svāhā̭-kṛtasya॒ samṷtṛpṇuta rbhuvaḥ ||
udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || |
udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m || ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-' prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca || || 112 ||
i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒dhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || |
tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||
sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || | tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ || prajā̭pate॒ na tvade॒tānya॒nyo viśvā̭ jā॒tāni॒ pari॒ tā ba̭bhūva | yatkā̭māste juhu॒mastanno̭ astu va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || || i॒ma-ñjī॒vebhyaḥ̭ pari॒dhi-nda̭dhāmi | maiṣā-nnṷ gā॒dapa̭ro॒ ardha̭me॒tam | śa॒ta-ñjī̭vantu śa॒radaḥ̭ purū॒cīḥ | ti॒ro mṛ॒tyu-nda̭dhatā॒-mparva̭tena ||
i॒ṣṭebhya॒-ssvāhā॒ vaṣa॒ḍani̭ṣṭebhya॒-ssvāhā᳚ | bhe॒ṣa॒ja-nduri̭ṣṭyai॒ svāhā॒ niṣkṛ̭tyai॒ svāhā᳚ | daurā᳚rdhyai॒ svāhā॒ daivī᳚bhya-sta॒nūbhya॒-ssvāhā᳚ || 113 ||
ṛddhyai॒ svāhā॒ samṛ̭ddhyai॒ svāhā᳚ ||
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe |
tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi | magha̭vañcha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye᳚ | vi dviṣo॒ vi mṛdho̭ jahi || sva॒sti॒dā vi॒śaspatiḥ̭ | vṛ॒tra॒hā vimṛdho̭ va॒śī | vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu naḥ | sva॒sti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || ā॒bhi rgī॒rbhi ryadato̭ na ū॒nam || 114 ||
āpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ |
bhū॒yi॒ṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || anā᳚jñātaṃ॒-ya~dājñā̭tam | ya॒jñasya̭ kri॒yate॒ mithṷ | agne॒ tada̭sya kalpaya | tvagṃ hi vettha̭ yathāta॒tham || purṷṣa sammito ya॒jñaḥ | ya॒jñaḥ purṷṣa sammitaḥ | agne॒ tada̭sya kalpaya |
tvagṃ hi vettha̭ yathāta॒tham || ya-tpā̭ka॒trā mana̭sā dī॒nada̭kṣā॒ na | ya॒jñasya̭ ma॒nvate॒ martā̭saḥ | a॒gniṣṭaddhotā᳚ kṛtu॒vidvi̭jā॒nann |
yaji̭ṣṭho de॒vāgṃ ṛ̭tu॒śo ya̭jāti || 115 ||
(de॒vāg - ści॒traṃ - ta॒nūbhya॒-ssvāho॒ - naṃ - purṷṣasammi॒to-'gne॒ tada̭sya kalpaya॒ pañca̭ ca) (a. 11)
anuvākaṃ 12 - agniṣṭomādau yajamānajapyā mantraviśeṣāḥ
yaddḙvā deva॒heḍa̭nam | devā̭saścakṛ॒mā va॒yam | ādi̭tyā॒-stasmā᳚nmā muñcata |
ṛ॒tasya॒rtena॒ māmu॒ta || devā̭ jīvanakā॒myā yat | vā॒cā-'nṛ̭tamūdi॒ma | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ | gārha̭patyaḥ॒ pramṷñcatu | du॒ri॒tā yāni̭ cakṛ॒ma | ka॒rotu॒ māma̭ne॒ nasa᳚m || 116 ||
ṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī | ṛ॒tena॒ tvagṃ sa̭rasvati | ṛ॒tānmā̭ muñca॒tāgṃha̭saḥ | yada॒nya kṛ̭tamāri॒ma || sa॒jā॒ta॒śa॒gṃ॒sādu॒ta vā̭ jāmiśa॒gṃ॒sāt | jyāya̭sa॒-śśagṃsā̭du॒ta vā॒ kanī̭yasaḥ | anā᳚jñāta-nde॒vakṛ̭taṃ॒-ya~denaḥ̭ | tasmā॒ttvama॒smā-ñjā̭tavedo mumugdhi || yadvā॒cā yanmana̭sā | bā॒hubhyā̭-mū॒rubhyā̭-maṣṭhī॒vadbhyā᳚m || 117 ||
śi॒śñai ryadanṛ̭ta-ñcakṛ॒mā va॒yam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yaddhastā᳚bhyā-ñca॒kara॒ kilbi̭ṣāṇi | a॒kṣāṇāṃ᳚-va~॒gnumṷpa॒ jighna̭mānaḥ | dū॒re॒pa॒śyā ca̭ rāṣṭra॒bhṛcca̭ | tānya̭phsa॒rasā॒-vanṷdattā-mṛ॒ṇāni̭ ||
adī᳚vyannṛ॒ṇaṃ-ya~da॒ha-ñca॒kāra̭ | yadvā-'dā᳚syan-thsañja॒gārā॒ jane᳚bhyaḥ |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yanmayi̭ mā॒tā garbhḙ sa॒ti || 118 ||
ena̭śca॒kāra॒ yatpi॒tā | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yadā̭ pi॒peṣa̭ mā॒tara̭-mpi॒tara᳚m |
pu॒traḥ pramṷdito॒ dhayanṋ | ahigṃ̭sitau pi॒tarau॒ mayā॒ tat | tada̭gne anṛ॒ṇo bha̭vāmi || yada॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīmu॒ta dyām |
yanmā॒tara̭-mpi॒taraṃ̭-vā~ jihigṃsi॒ma |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yadā॒śasā̭ ni॒śasā॒ yatpa̭rā॒śasā᳚ || 119 ||
yadena̭śca kṛ॒mā nūta̭naṃ॒-ya~tpṷrā॒ṇam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || ati̭krāmāmi duri॒taṃ-ya~denaḥ̭ | jahā̭mi ri॒pra-mpa̭ra॒me sa॒dhasthe᳚ |
yatra॒ yanti̭ su॒kṛto॒ nāpi̭ du॒ṣkṛtaḥ̭ | tamāro̭hāmi su॒kṛtā॒-nnu lo॒kam ||
tri॒te de॒vā a̭mṛjatai॒-tadenaḥ̭ |
tri॒ta e॒tanma̭nu॒ṣyḙṣu māmṛje |
tato̭ mā॒ yadi॒ kiñci̭dāna॒śe |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || 120 ||
gārha̭patyaḥ॒ pramṷñcatu | du॒ri॒tā yāni̭ cakṛ॒ma | ka॒rotu॒ māma̭ne॒nasa᳚m || di॒vi jā॒tā a॒phsu jā॒tāḥ | yā jā॒tā oṣa̭dhībhyaḥ | atho॒ yā a̭gni॒jā āpaḥ̭ | tā naḥ̭ śundhantu॒ śundha̭nīḥ ||
yadāpo॒ nakta̭-nduri॒ta-ñcarā̭ma |
yadvā॒ divā॒ nūta̭naṃ॒-ya~tpṷrā॒ṇam |
hira̭ṇya-varṇā॒stata॒ utpṷnīta naḥ ||
i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke ||
tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒dhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || | tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || | tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ || || 121 ||
(a॒ne॒nasa̭ - maṣṭhī॒vadbhyāgṃ̭ - sa॒ti - pa̭rā॒śasā̭-''na॒śe᳚ - 'gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ - punīta na॒strīṇi̭ ca) (a. 12)
(ya-ddḙvā॒ gārha̭patyo॒ yaddhastā᳚bhyāṃ॒-ya~nmayi̭ mā॒tā yadā̭pi॒peṣa॒
~yada॒ntari̭kṣaṃ॒-ya~dā॒śasā-'ti̭krāmāmi tri॒te de॒vā di॒vi jā॒tā a॒phsu jā॒tā yadāpa̭ i॒ma-mmḙ varuṇā॒ tattvā̭ yāmi॒ tva-nno̭ agne॒ sa tva-nno̭ agne॒ tvama̭gne a॒yā-'si̭)
anuvākaṃ 13 - avabhṛthe karmaṇi ṛjīṣaprokṣaṇamantrāḥ
yatte॒ grāv.ṇṇā̭ cicchi॒du-sso̭ma rājann |
pri॒yāṇyaṅgā̭ni॒ svadhi̭tā॒ parūgṃ̭ṣi | tathsandha॒-thsvājyḙno॒ta va̭rdhayasva |
a॒nā॒gaso॒ adha॒mithsa॒kṣaṃye~̭ma || yatte॒ grāvā̭ bā॒hucyṷto॒ acṷcyavuḥ |
naro॒ yattḙ dudu॒hu rdakṣi̭ṇena |
tatta॒ āpyā̭yatā॒-ntatte᳚ | niṣṭyā̭yatā-ndeva
soma || yatte॒ tvaca̭-mbibhi॒duryacca॒ yoni᳚m |
yadā॒sthānā॒-tpracyṷto॒ vena̭si॒ tmanā᳚ || 122 ||
tvayā॒ tathso̭ma gu॒ptama̭stu naḥ |
sā naḥ̭ sa॒dhāṃ-'sa̭tpara॒me vyo̭mann ||
ahā॒ccharī̭ra॒-mpaya̭sā sa॒metya̭ | a॒nyo᳚-'nyo bhavati॒ varṇo̭ asya | tasmi̭n va॒yamupa̭hūtā॒stava̭ smaḥ | ā no̭ bhaja॒ sada̭si vi॒śvarṷ̄pe ||
nṛ॒cakṣā॒-ssoma̭ u॒ta śu॒śruga̭stu |
mā no॒ vihā̭sī॒dgira̭ āvṛṇā॒naḥ |
anā̭gā-sta॒nuvo̭ vāvṛdhā॒naḥ |
ā no̭ rū॒paṃ-va~̭hatu॒ jāya̭mānaḥ || 123 ||
upa̭kṣaranti ju॒hvo̭ ghṛ॒tena̭ | pri॒yāṇyaṅgā̭ni॒ tava̭ va॒rdhaya̭ntīḥ | tasmai̭ te soma॒ nama॒ idvaṣa̭ṭca | upa̭ mā rājan-thsukṛ॒te hva̭yasva ||
sa-mprā̭ṇāpā॒nābhyā॒gṃ॒ samu॒ cakṣṷṣā॒ tvam | sagg śrotrḙṇa gacchasva soma rājann |
yatta॒ āsthi̭ta॒gṃ॒ śamu॒ tattḙ astu | jā॒nī॒tānnaḥ̭ sa॒gamma̭ne pathī॒nām || e॒ta-ñjā̭nītātpara॒me vyo̭mann | vṛkā᳚-ssadhasthā vi॒da rū॒pama̭sya || 124 ||
yadā॒gacchā᳚-tpa॒thibhi̭ rdeva॒yānaiḥ᳚ | i॒ṣṭā॒pū॒rte kṛ̭ṇutā-dā॒vira̭smai ||
ari̭ṣṭo rājannaga॒daḥ parḙhi | nama̭ste astu॒ cakṣa̭se raghūya॒te | nāka॒māro̭ha sa॒ha yaja̭mānena | sūrya̭-ṅgacchatātpara॒me vyo̭mann ||
abhū᳚dde॒va-ssa̭vi॒tā vandyo॒ nu naḥ̭ | i॒dānī॒mahna̭ upa॒vācyo॒ nṛbhiḥ̭ |
vi yo ratnā॒ bhaja̭ti māna॒vebhyaḥ̭ | śreṣṭha̭-nno॒ atra॒ dravi̭ṇaṃ॒-ya~thā॒ dadha̭t ||
upa̭ no mitrāvaruṇā-vi॒hāva̭tam | a॒nvādī᳚ddhyā-thāmi॒ha naḥ̭ sakhāyā | ā॒di॒tyānā॒-mprasi̭tir-he॒tiḥ | u॒grā śa॒tāpā᳚ṣṭhā gha॒viṣā॒ pari̭ṇo vṛṇaktu ||
ā pyā̭yasva॒ samḙ̀tu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || || 125 ||
(tmanā॒ - jāya̭māno - 'sya॒ - dadha॒-tpañca̭ ca) (a. 13)
anuvākaṃ 14 - avabhṛthe karmaṇi secanādimantrāḥ
yaddi̭dī॒kṣe mana̭sā॒ yacca̭ vā॒cā | yadvā᳚ prā॒ṇaiścakṣṷṣā॒ yacca॒ śrotrḙṇa |
yadreta̭sā mithu॒nenā-pyā॒tmanā᳚ |
a॒dbhyo lo॒kā da̭dhi॒re teja̭ indri॒yam |
śu॒krā dī॒kṣāyai॒ tapa̭so vi॒moca̭nīḥ |
āpo̭ vimo॒ktrī rmayi॒ teja̭ indri॒yam ||
yadṛ॒cā sāmnā॒ yajṷṣā | pa॒śū॒nā-ñcarma̭n. ha॒viṣā̭ didī॒kṣe |
yacchando̭bhi॒-roṣa̭dhībhi॒-rvana॒spatau᳚ |
a॒dbhyo lo॒kā da̭dhi॒re (da̭dhire॒) teja̭ indri॒yam || 126 ||
śu॒krā dī॒kṣāyai॒ tapa̭so vi॒moca̭nīḥ |
āpo̭ vimo॒ktrī rmayi॒ teja̭ indri॒yam ||
yena॒ brahma॒ yena̭ kṣa॒tram | yene᳚ndrā॒gnī pra॒jāpa̭ti॒-ssomo॒ varṷṇo॒ yena॒ rājā᳚ |
viśvḙ de॒vā ṛṣa̭yo॒ yena̭ prā॒ṇāḥ |
a॒dbhyo lo॒kā da̭dhire॒ teja̭ indri॒yam |
śu॒krā dī॒kṣāyai॒ tapa̭so vi॒moca̭nīḥ |
āpo̭ vimo॒ktrī rmayi॒ teja̭ indri॒yam ||
a॒pā-mpuṣpa̭ma॒syo-ṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ | soma̭sya pri॒ya-ndhāma̭ || 127 ||
a॒gneḥ pri॒yata̭magṃ ha॒vi-ssvāhā᳚ || a॒pā-mpuṣpa̭-ma॒syoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ |
soma̭sya pri॒ya-ndhāma̭ | indra̭sya pri॒yata̭magṃ ha॒vi-ssvāhā᳚ | a॒pā-mpuṣpa̭ma॒syo-ṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ | soma̭sya pri॒ya-ndhāma̭ |
viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mpri॒yata̭magṃ ha॒vi-ssvāhā᳚ || va॒yagṃ so̭ma vra॒te tava̭ |
mana̭sta॒nūṣu॒ pipra̭taḥ | pra॒jāva̭nto aśīmahi || 128 ||
de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ | so॒myebhyaḥ̭ pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ | ka॒vyebhyaḥ̭ pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ || devā̭sa i॒ha mā̭dayaddhvam |
somyā̭sa i॒ha mā̭dayaddhvam | kavyā̭sa i॒ha mā̭dayaddhvam || ana̭ntaritāḥ pi॒taraḥ̭ so॒myā-sso̭mapī॒thāt || apai̭tu mṛ॒tyura॒mṛta̭-nna॒ āganṋ | vai॒va॒sva॒to no॒ abha̭ya-ṅkṛṇotu |
pa॒rṇaṃ-va~na॒spatḙriva || 129 ||
a॒bhi naḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yiḥ | saca̭tā-nna॒-śśacī॒patiḥ̭ || para̭-mmṛtyo॒ anu॒parḙhi॒ panthā᳚m | yaste॒ sva ita̭ro deva॒yānā᳚t | cakṣṷṣmate śṛṇva॒te te᳚ bravīmi | mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣo॒ mota vī॒rān || i॒damū॒ nu śreyo̭-'va॒sāna॒-māga̭nma | yadgo॒ji-ddha̭na॒ji-da̭śva॒jidyat |
pa॒rṇaṃ-va~na॒spatḙriva | a॒bhi naḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yiḥ | saca̭tā-nna॒-śśacī॒patiḥ̭ || 130 ||
(vana॒spatā̭va॒dbhyo lo॒kā da̭dhire॒ teja̭ indri॒ya-ndhāmā̭ - śīmahī - vā॒ - bhi naḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yireka̭-ñca) (a. 14)
(sarvā॒n॒. - ya-dviṣṣa̭ṇṇena॒ - vi vai - yāḥ pu॒rastā॒-d- devā̭ de॒veṣu॒ - pari̭staṇita॒ - sakṣe॒daṃ - ~yada॒sya pā॒rḙ - 'nā॒gasa॒ - uda̭stā-mphsī॒-d- brahma̭ prati॒ṣṭhā - ya-ddḙva॒ - yatte॒ grāva.ṇṇā॒ - ya-ddi̭dī॒kṣe catṷrdaśa)
(sarvā॒n - bhūti̭me॒va - yāme॒vāphsvāhṷtim - ~vra॒tānāṃ᳚ - parṇava॒lkaḥ - so॒myānā̭ - ma॒smin. ya॒jñe - 'gne॒ yo no॒ - jyogjī॒vāḥ - pa॒rora̭jāste॒ - pra tḙ ma॒he - brahma̭ prati॒ṣṭhā - gārha̭patyā stri॒gṃ॒śadṷttaraśa॒taṃ)
(sarvā॒n॒. vai - śacī॒patiḥ̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake saptamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे तृतीयाष्टके सप्तमः प्रपाठकः - अच्छिद्र-ङ्काण्ड-म्प्रायश्चित्तम्
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
अच्छिद्र-ङ्काण्ड-म्प्रायश्चित्तेन मन्त्रैश्च यज्ञच्छिद्रपूरणादच्छिद्रमुच्यते
अनुवाकं 1 - दर्शपूर्णमासेष्टिविषयाणि कानि चित्प्रायश्चित्तानि
सर्वा॒न्॒. वा ए॒षो᳚-ऽग्नौ कामा॒-न्प्रवे॑शयति ।
यो᳚-ऽग्नीन॑न्वा॒धाय॑ व्र॒तमु॒पैति॑ ।
स यदनि॑ष्ट्वा प्रया॒यात् । अका॑मप्रीता एन॒-ङ्कामा॒ नानु॒ प्रया॑युः । अ॒ते॒जा अ॑वी॒र्यः॑ स्यात् ।
स जु॑हुयात् । तुभ्य॒-न्ता अ॑ङ्गिरस्तम ।
विश्वा᳚-स्सुक्षि॒तयः॒ पृथ॑क् ।
अग्ने॒ कामा॑य येमिर॒ इति॑ ।
कामा॑ने॒वास्मि॑-न्दधाति ॥ 1 ॥
काम॑प्रीता एन॒-ङ्कामा॒ अनु॒प्रया᳚न्ति ।
ते॒ज॒स्वी वी॒र्या॑वा-न्भवति ॥
सन्त॑ति॒र्वा ए॒षा य॒ज्ञस्य॑ ।
यो᳚-ऽग्नीन॑न्वा॒धाय॑ व्र॒तमु॒पैति॑ ।
स यदु॒द्वाय॑ति । विच्छि॑त्ति-रे॒वास्य॒ सा ॥
त-म्प्राञ्च॑मु॒द्धृत्य॑ ।
मन॒सोप॑तिष्ठेत । मनो॒ वै प्र॒जाप॑तिः ।
प्रा॒जा॒प॒त्यो य॒ज्ञः ॥ 2 ॥
मन॑सै॒व य॒ज्ञग्ं सन्त॑नोति । भूरित्या॑ह । भू॒तो वै प्र॒जाप॑तिः । भूति॑मे॒वोपै॑ति ॥
वि वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑णर्ध्यते ।
यस्या-हि॑ताग्ने-र॒ग्निर॑प॒क्षाय॑ति । याव॒च्छम्य॑या प्र॒विद्ध्ये᳚त् ।
यदि॒ ताव॑दप॒क्षाये᳚त् । तग्ं सम्भ॑रेत् ।
इ॒द-न्त॒ एक॑-म्प॒र उ॑त॒ एक᳚म् ॥ 3 ॥
तृ॒तीये॑न॒ ज्योति॑षा॒ संविँ॑शस्व । सं॒वेँश॑नस्त॒नुवै॒ चारु॑रेधि ।
प्रि॒ये दे॒वाना᳚-म्पर॒मे ज॒नित्र॒ इति॑ । ब्रह्म॑णै॒वैन॒ग्ं॒ सम्भ॑रति ।
सैव ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः । यदि॑ परस्त॒-राम॑प॒क्षाये᳚त् । अ॒नु॒ प्र॒यायाव॑स्येत् ।
सो ए॒व ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः ॥
ओष॑धी॒र्वा ए॒तस्य॑ प॒शू-न्पयः॒ प्रवि॑शति ।
यस्य॑ ह॒विषे॑ व॒थ्सा अ॒पाकृ॑ता॒ धय॑न्ति ॥ 4 ॥
तान्. यद्दु॒ह्यात् । या॒तया᳚म्ना ह॒विषा॑ यजेत । यन्न दु॒ह्यात् । य॒ज्ञ॒प॒रु-र॒न्तरि॑यात् । वा॒य॒व्यां᳚-यँवा॒गू-न्निर्व॑पेत् ।
वा॒युर्वै पय॑सः प्रदापयि॒ता । स ए॒वास्मै॒ पयः॒ प्रदा॑पयति । पयो॒ वा ओष॑धयः ।
पयः॒ पयः॑ ।
पय॑सै॒वास्मै॒ पयो-ऽव॑रुन्धे ॥ 5 ॥
अथोत्त॑रस्मै ह॒विषे॑ व॒थ्सान॒पा कु॑र्यात् ।
सैव ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः ॥ अ॒न्य॒त॒रान्. वा ए॒ष दे॒वा-न्भा॑ग॒धेये॑न॒ व्य॑र्धयति ।
ये यज॑मानस्य सा॒य-ङ्गृ॒हमा॒-गच्छ॑न्ति ।
यस्य॑ साय-न्दु॒ग्धग्ं ह॒विरार्ति॑-मा॒र्च्छति॑ ।
इन्द्रा॑य व्री॒हीन्नि॒-रुप्यो-प॑वसेत् । पयो॒ वा ओष॑धयः । पय॑ ए॒वारभ्य॑ गृही॒त्वो-प॑वसति । यत्प्रा॒त-स्स्यात् । तच्छृ॒त-ङ्कु॑र्यात् ॥ 6 ॥
अथेत॑र ऐ॒न्द्रः पु॑रो॒डाशः॑ स्यात् ।
इ॒न्द्रि॒ये ए॒वास्मै॑ स॒मीची॑ दधाति ।
पयो॒ वा ओष॑धयः । पयः॒ पयः॑ । पय॑सै॒वास्मै॒ पयो-ऽव॑रुन्धे ।
अथोत्त॑रस्मै ह॒विषे॑ व॒थ्सान॒पा कु॑र्यात् ।
सैव ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः ॥ उ॒भया॒न्॒. वा ए॒ष दे॒वा-न्भा॑ग॒धेये॑न॒ व्य॑र्धयति ।
ये यज॑मानस्य सा॒य-ञ्च॑ प्रा॒तश्च॑ गृ॒हमा॒-गच्छ॑न्ति । यस्यो॒भयग्ं॑ ह॒विरार्ति॑-मा॒र्च्छति॑ ॥ 7 ॥
ऐ॒न्द्र-म्पञ्च॑शराव-मोद॒न-न्निर्व॑पेत् ।
अ॒ग्नि-न्दे॒वता॑ना-म्प्रथ॒मं-यँ॑जेत् ।
अ॒ग्निमु॑खा ए॒व दे॒वताः᳚ प्रीणाति ।
अ॒ग्निं-वाँ अन्व॒न्या दे॒वताः᳚ ।
इन्द्र॒मन्व॒न्याः । ता ए॒वोभयीः᳚ प्रीणाति ।
पयो॒ वा ओष॑धयः ।
पयः॒ पयः॑ । पय॑सै॒वास्मै॒ पयो-ऽव॑रुन्धे ।
अथोत्त॑रस्मै ह॒विषे॑ व॒थ्सान॒पा कु॑र्यात् ॥ 8 ॥
सैव ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः ॥ अ॒र्धो वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ मीयते ।
यस्य॒ व्रत्ये-ऽह॒-न्पत्न्य॑ना-लम्भु॒का भव॑ति । ताम॑प॒रुद्ध्य॑ यजेत ।
सर्वे॑णै॒व य॒ज्ञेन॑ यजते ।
तामि॒ष्ट्वो-प॑ह्वयेत । अमू॒हम॑स्मि ।
सा त्वम् । द्यौर॒हम् । पृ॒थि॒वी त्वम् । सामा॒हम् । ऋक्त्वम् । तावेहि॒ सम्भ॑वाव । स॒ह रेतो॑ दधावहै । पु॒ग्ं॒से पु॒त्राय॒ वेत्त॑वै ।
रा॒यस्पोषा॑य सुप्रजा॒स्त्वाय॑ सु॒वीर्या॒येति॑ ।
अ॒र्ध ए॒वैना॒मु-प॑ह्वयते ।
सैव ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः ॥ 9 ॥
(द॒धा॒ति॒ - य॒ज्ञ - उ॑त॒ एकं॒ - धय॑न्ति - रुन्धे - कुर्या - दा॒र्छ - त्य॒पाकु॑र्यात् - पृथि॒वी त्वम॒ष्टौ च॑) (अ. 1)
(सर्वा॒न्॒. वि वै यदि॑ परस्त॒रामोष॑धीरन् यत॒रानु॒भया॑न॒र्धो वै )
अनुवाकं 2 - अग्निहोत्रसाम्नाय्यसाधारणानि प्रायश्चित्तानि
3.7.2.1
यद्वि-ष्ष॑ण्णेन जुहु॒यात् ।
अप्र॑जा अप॒शुर्यज॑मान-स्स्यात् ।
यदना॑यतने नि॒नये᳚त् । अ॒ना॒य॒त॒न-स्स्या᳚त् ।
प्रा॒जा॒प॒त्यय॒र्चा व॑ल्मीक-व॒पाया॒म-व॑नयेत् । प्रा॒जा॒प॒त्यो वै व॒ल्मीकः॑ । य॒ज्ञः प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑तावे॒व य॒ज्ञ-म्प्रति॑ष्ठापयति ।
भूरित्या॑ह । भू॒तो वै प्र॒जाप॑तिः ॥ 10 ॥
भूति॑मे॒वोपै॑ति । त-त्कृ॒त्वा । अ॒न्या-न्दु॒ग्ध्वा पुन॑र्-होत॒व्य᳚म् । सैव ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः ॥ यत्की॒टा-व॑पन्नेन जुहु॒यात् ।
अप्र॑जा अप॒शु-र्यज॑मान-स्स्यात् ।
यदना॑यतने नि॒नये᳚त् । अ॒ना॒य॒त॒न-स्स्या᳚त् ।
म॒द्ध्य॒मेन॑ प॒र्णेन॑ द्यावा-पृथि॒व्य॑-य॒र्चा-ऽन्तः॑ परि॒धि निन॑येत् ।
द्यावा॑पृथि॒व्यो-रे॒वैन॒त्-प्रति॑ष्ठापयति ॥ 11 ॥
तत्कृ॒त्वा । अ॒न्या-न्दु॒ग्ध्वा पुन॑र्-होत॒व्य᳚म् । सैव ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः ॥ यदव॑वृष्टेन जुहु॒यात् । अप॑रूप-मस्या॒त्म-ञ्जा॑येत ।
कि॒लासो॑ वा॒ स्याद॑र्श॒सो वा᳚ । य-त्प्रत्ये॒यात् । य॒ज्ञं-विँच्छि॑न्द्यात् । स जु॑हुयात् ।
मि॒त्रो जना᳚न् कल्पयति प्रजा॒नन्न् ॥ 12 ॥
मि॒त्रो दा॑धार पृथि॒वीमु॒त द्याम् । मि॒त्रः कृ॒ष्टीर-नि॑मिषा॒ ऽभिच॑ष्टे ।
स॒त्याय॑ ह॒व्य-ङ्घृ॒तव॑-ज्जुहो॒तेति॑ । मि॒त्रेणै॒वैन॑-त्कल्पयति । तत्कृ॒त्वा । अ॒न्या-न्दु॒ग्ध्वा पुन॑र्होत॒व्य᳚म् ।
सैव ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः ॥
य-त्पूर्व॑स्या॒-माहु॑त्याग्ं हु॒ताया॒-मुत्त॒रा-ऽऽहु॑ति॒-स्स्कन्दे᳚त् ।
द्वि॒पाद्भिः॑ प॒शुभि॒-र्यज॑मानो॒ व्यृ॑॑द्ध्येत ।
यदुत्त॑रया॒ ऽभिजु॑हु॒यात् ॥ 13 ॥
चतु॑ष्पाद्भिः प॒शुभि॒-र्यज॑मानो॒ व्यृ॑द्ध्येत ।
यत्र॒ वेत्थ॑ वनस्पते दे॒वाना॒-ङ्गुह्या॒ नामा॑नि ।
तत्र॑ ह॒व्यानि॑ गाम॒येति॑ वानस्प॒त्य-य॒र्चा स॒मिध॑-मा॒धाय॑ । तू॒ष्णीमे॒व पुन॑-र्जुहुयात् ।
वन॒स्पति॑नै॒व य॒ज्ञस्यार्ता॒-ञ्चाना᳚र्ता॒-ञ्चाहु॑ती॒ विदा॑धार । तत्कृ॒त्वा । अ॒न्या-न्दु॒ग्ध्वा पुन॑र्-होत॒व्य᳚म् । सैव ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः ॥
यत्पु॒रा प्र॑या॒जेभ्यः॒ प्रांअङ्गा॑र॒-स्स्कन्दे᳚त् ।
अ॒द्ध्व॒र्यवे॑ च॒ यज॑मानाय॒ चाकग्ग्॑ स्यात् ॥ 14 ॥
य-द्द॑क्षि॒णा । ब्र॒ह्मणे॑ च॒ यज॑मानाय॒ चाकग्ग्॑ स्यात् । य-त्प्र॒त्यक् ।
होत्रे॑ च॒ पत्नि॑यै च॒ यज॑मानाय॒ चाकग्ग्॑ स्यात् ।
यदुदं॑ । अ॒ग्नीधे॑ च प॒शुभ्य॑श्च॒ यज॑मानाय॒ चाकग्ग्॑ स्यात् । यद॑भिजुहु॒यात् । रु॒द्रो᳚-ऽस्य प॒शू-न्घातु॑क-स्स्यात् ।
यन्नाभि॑ जुहु॒यात् । अशा᳚न्तः॒ प्रह्रि॑येत ॥ 15 ॥
स्रु॒वस्य॒ बुद्ध्ने॑नाभि॒ निद॑द्ध्यात् ।
मा त॑मो॒ मा य॒ज्ञस्त॑म॒न्मा यज॑मान-स्तमत् ।
नम॑स्ते अस्त्वाय॒ते । नमो॑ रुद्र पराय॒ते ।
नमो॒ यत्र॑ नि॒षीद॑सि ।
अ॒मु-म्मा हिग्ं॑सीर॒मु-म्मा हिग्ं॑सी॒रिति॒ येन॒ स्कन्दे᳚त् ॥ त-म्प्रह॑रेत् ।
स॒हस्र॑शृङ्गो वृष॒भो जा॒तवे॑दाः । स्तोम॑पृष्ठो घृ॒तवा᳚न्-थ्सु॒प्रती॑कः ।
मा नो॑ हासीन्मेत्थि॒तो (हासीर्मेत्थि॒तो) नेत्त्वा॒ जहा॑म ।
गो॒पो॒ष-न्नो॑ वीरपो॒ष-ञ्च॑ य॒च्छेति॑ ।
ब्रह्म॑णै॒वैन॒-म्प्रह॑रति । सैव ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः ॥ 16 ॥
(वै प्र॒जाप॑तिः - स्थापयति - प्रजा॒नन् - न॒भिजु॑हु॒याथ् - स्या᳚-द्- ध्रियेत॒ - जहा॑म॒ त्रिणि॑ च) (अ. 2)
(यद्विस्ष॑ण्णेन प्राजाप॒त्यया॒ य-त्की॒टा म॑द्ध्य॒मेन॒ यदव॑वृष्टेन॒ य-त्पूर्व॑स्यां॒-यँ-त्पु॒रा प्र॑या॒जेभ्य॒ प्रंङ्गा॑रो॒ य-द्द॑क्षि॒णा य-त्प्र॒त्यग्यदुदङ्ङ्॑)
अनुवाकं 3 - मुख्याग्न्यसम्भवे-ऽनुकल्पाः होमाधाराः
वि वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑णर्ध्यते ।
यस्या-हि॑ताग्ने-र॒ग्नि-र्म॒थ्यमा॑नो॒ न जाय॑ते । यत्रा॒न्य-म्पश्ये᳚त् । तत॑ आ॒हृत्य॑ होत॒व्य᳚म् ।
अ॒ग्ना-वे॒वास्या᳚-ग्निहो॒त्रग्ं हु॒त-म्भ॑वति ॥
यद्य॒न्य-न्न वि॒न्देत् । अ॒जायाग्ं॑ होत॒व्य᳚म् । आ॒ग्ने॒यी वा ए॒षा । यद॒जा । अ॒ग्ना-वे॒वास्या᳚-ग्निहो॒त्रग्ं हु॒त-म्भ॑वति ॥ 17 ॥
अ॒जस्य॒ तु नाश्ञी॑यात् । यद॒जस्या᳚-श्ञी॒यात् ।
यामे॒वाग्ना-वाहु॑ति-ञ्जुहु॒यात् । ताम॑द्यात् । तस्मा॑द॒जस्य॒ नाश्य᳚म् ॥ यद्य॒जा-न्न वि॒न्देत् । ब्रा॒ह्म॒णस्य॒ दक्षि॑णे॒ हस्ते॑ होत॒व्य᳚म् ।
ए॒ष वा अ॒ग्नि र्वै᳚श्वान॒रः । यद्ब्रा᳚ह्म॒णः ।
अ॒ग्ना-वे॒वास्या᳚-ग्निहो॒त्रग्ं हु॒त-म्भ॑वति ॥ 18 ॥
ब्रा॒ह्म॒ण-न्तु व॑स॒त्यै॑ नाप॑रुन्ध्यात् । यद्ब्रा᳚ह्म॒णं-वँ॑स॒त्या अ॑परु॒न्ध्यात् ।
यस्मि॑न्ने॒-वाग्नावाहु॑ति-ञ्जुहु॒यात् । त-म्भा॑ग॒धेये॑न॒ व्य॑र्धयेत् ।
तस्मा᳚-द्ब्राह्म॒णो व॑स॒त्यै॑ नाप॒रुद्ध्यः॑ ॥ यदि॑ ब्राह्म॒ण-न्न वि॒न्देत् ।
द॒र्भ॒स्त॒बें हो॑त॒व्य᳚म् ।
अ॒ग्नि॒वान्. वै द॑र्भस्त॒बंः ।
अ॒ग्नावे॒-वास्या᳚-ग्निहो॒त्रग्ं हु॒त-म्भ॑वति ।
द॒र्भाग्स्तु नाद्ध्या॑सीत ॥ 19 ॥
यद्द॒र्भान॒द्ध्यासी॑त । यामे॒वाग्ना-वाहु॑ति-ञ्जुहु॒यात् । तामद्ध्या॑सीत ।
तस्मा᳚-द्द॒र्भा नाद्ध्या॑सित॒व्याः᳚ ॥
यदि॑ द॒र्भान्न वि॒न्देत् । अ॒फ्सु हो॑त॒व्य᳚म् ।
आपो॒ वै सर्वा॑ दे॒वताः᳚ ।
दे॒वता᳚स्वे॒ वास्या᳚-ग्निहो॒त्रग्ं हु॒त-म्भ॑वति ।
आप॒स्तु न परि॑चक्षीत । यदापः॑ परि॒चक्षी॑त ॥ 20 ॥
या मे॒वाफ्स्वाहु॑ति-ञ्जुहु॒यात् । ता-म्परि॑चक्षीत ।
तस्मा॒दापो॒ न प॑रि॒चक्ष्याः᳚ ॥
मेद्ध्या॑ च॒ वा ए॒तस्या॑मे॒द्ध्या च॑ त॒नुवौ॒ सग्ंसृ॑ज्येते । यस्या-हि॑ताग्ने-र॒न्यैर॒ग्निभि॑-र॒ग्नयः॑ सग्ंसृ॒ज्यन्ते᳚ । अ॒ग्नये॒ विवि॑चये पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेत् ।
मेद्ध्या᳚-ञ्चै॒वास्या॑-मे॒द्ध्या-ञ्च॑ त॒नुवौ॒ व्याव॑र्तयति ॥ अ॒ग्नये᳚ व्र॒तप॑तये पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेत् । अ॒ग्निमे॒व व्र॒तप॑ति॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒-नोप॑धावति ।
स ए॒वैनं॑-व्रँ॒तमा-ल॑भंयँति ॥ 21 ॥
गर्भ॒ग्ग्॒ स्रव॑न्तमग॒दम॑कः । अ॒ग्नि-रिन्द्र॒-स्त्वष्टा॒ बृह॒स्पतिः॑ । पृ॒थि॒व्या-मव॑चुश्चो-तै॒तत् । नाभि-प्राप्नो॑ति॒ निर्-ऋ॑ति-म्परा॒चैः ॥
रेतो॒ वा ए॒तद्वाजि॑न॒-माहि॑ताग्नेः । यद॑ग्निहो॒त्रम् । तद्यथ्स्रवे᳚त् ।
रेतो᳚-ऽस्य॒ वाजि॑नग्ग् स्रवेत् । गर्भ॒ग्ग्॒ स्रव॑न्तम-ग॒दम॑क॒-रित्या॑ह ।
रेत॑ ए॒वास्मि॒न् वाजि॑न-न्दधाति ॥ 22 ॥
अ॒ग्निरित्या॑ह । अ॒ग्निर्वै रे॑तो॒धाः । रेत॑ ए॒व तद्द॑धाति । इन्द्र॒ इत्या॑ह । इ॒न्द्रि॒य-मे॒वास्मि॑न्-दधाति । त्वष्टेत्या॑ह । त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानाग्ं॑ रूप॒कृत् । रू॒पम॒व प॒शुषु॑ दधाति । बृह॒स्पति॒रित्या॑ह ।
ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पतिः॑ । ब्रह्म॑णै॒वास्मै᳚ प्र॒जाः प्रज॑नयति ॥
पृ॒थि॒व्या-मव॑चुश्चोतै॒त-दित्या॑ह ।
अ॒स्या-मे॒वैन॒-त्प्रति॑ष्ठापयति ॥
नाभि प्राप्नो॑ति॒ निर्-ऋ॑ति-म्परा॒चैरित्या॑ह ।
रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै ॥ 23 ॥
(अ॒जा-ऽग्नावे॒वास्या᳚ग्निहो॒त्रग्ं हु॒त-म्भ॑वति - भव - त्यासीत - परि॒चक्षी॑त - लम्भयति - दधाति - दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पतिः॒ पञ्च॑ च) (अ. 3)
(वि वै य-द्य॒न्यम॒जाया᳚-म्ब्राह्म॒णस्य॑ दर्भस्त॒म्बे᳚-ऽफ्सु हो॑त॒व्य᳚म्)
अनुवाकं 4 - ऐष्टिकयाजमानमन्त्राः
याः पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒स्रव॑न्ति । उ॒परि॑ष्टा-थ्स॒र्वत॑श्च॒ याः । ताभी॑ र॒श्मिप॑वित्राभिः । श्र॒द्धां-यँ॒ज्ञमार॑भे ॥ देवा॑ गातुविदः ।
गा॒तुं-यँ॒ज्ञाय॑ विन्दत । मन॑स॒स्पति॑ना दे॒वेन॑ । वाता᳚-द्य॒ज्ञः प्रयु॑ज्यताम् ॥ तृ॒तीय॑स्यै दि॒वः । गा॒य॒त्रि॒या सोम॒ आभृ॑तः ॥ 24 ॥
सो॒म॒पी॒थाय॒ सन्न॑यितुम् । वक॑ल॒-मन्त॑र॒माद॑दे ॥ आपो॑ देवी-श्शु॒द्धा-स्स्थ॑ । इ॒मा पात्रा॑णि शुन्धत । उ॒पा॒त॒ङ्क्या॑य दे॒वाना᳚म् । प॒र्ण॒व॒ल्कमु॒त शु॑न्धत ॥
पयो॑ गृ॒हेषु॒ पयो॑ अघ्नि॒यासु॑ ।
पयो॑ व॒थ्सेषु॒ पय॒ इन्द्रा॑य ह॒विषे᳚ ध्रियस्व । गा॒य॒त्री प॑र्णव॒ल्केन॑ । पय-स्सोम॑-ङ्करोत्वि॒मम् ॥ 25 ॥
अ॒ग्नि-ङ्गृ॑ह्णामि सु॒रथं॒-योँ म॑यो॒ भूः ।
य उ॒द्यन्त॑मा॒ रोह॑ति॒ सूर्य॒मह्ने᳚ ।
आ॒दि॒त्य-ञ्ज्योति॑षा॒-ञ्ज्योति॑रुत्त॒मम् ।
श्वो य॒ज्ञाय॑ रमता-न्दे॒वता᳚भ्यः ॥
वसू᳚-न्रु॒द्राना॑दि॒त्यान् । इन्द्रे॑ण स॒ह दे॒वताः᳚ । ताः पूर्वः॒ परि॑गृह्णामि । स्व आ॒यत॑ने मनी॒षया᳚ ॥ इ॒मामूर्ज॑-म्पञ्चद॒शीं-येँ प्रवि॑ष्टाः । तान्दे॒वा-न्परि॑गृह्णामि॒ पूर्वः॑ ॥ 26 ॥
अ॒ग्निर्-ह॑व्य॒वाडि॒ह तानाव॑हतु । पौ॒र्ण॒मा॒सग्ं ह॒विरि॒दमे॑षा॒-म्मयि॑ ।
आ॒मा॒वा॒स्यग्ं॑ ह॒विरि॒दमे॑षा॒-म्मयि॑ ॥ अ॒न्त॒रा-ऽग्नी प॒शवः॑ । दे॒व॒स॒ग्ं॒ सद॒माग॑मन्न् । ता-न्पूर्वः॒ परि॑गृह्णामि ।
स्व आ॒यत॑ने मनी॒षया᳚ ॥ इ॒ह प्र॒जा वि॒श्वरू॑पा रमन्ताम् । अ॒ग्नि-ङ्गृ॒हप॑तिम॒भि सं॒वँसा॑नाः । ताः पूर्वः॒ परि॑गृह्णामि ॥ 27 ॥
स्व आ॒यत॑ने मनी॒षया᳚ ॥
इ॒ह प॒शवो॑ वि॒श्वरू॑पा रमन्ताम् ।
अ॒ग्नि-ङ्गृ॒हप॑तिम॒भि सं॒वँसा॑नाः ।
ता-न्पूर्वः॒ परि॑गृह्णामि । स्व आ॒यत॑ने मनी॒षया᳚ ॥ अ॒य-म्पि॑तृ॒णाम॒ग्निः ।
अवा᳚ड्ढ॒व्या पि॒तृभ्य॒ आ । त-म्पूर्वः॒ परि॑गृह्णामि । अवि॑ष-न्नः पि॒तु-ङ्क॑रत् ॥ अज॑स्र॒-न्त्वाग्ं स॑भापा॒लाः ॥ 28 ॥
वि॒ज॒यभा॑ग॒ग्ं॒ समि॑न्धताम् । अग्ने॑ दी॒दाय॑ मे सभ्य । विजि॑त्यै श॒रदः॑ श॒तम् ॥ अन्न॑मावस॒थीय᳚म् । अ॒भिह॑राणि श॒रदः॑ श॒तम् । आ॒व॒स॒थे श्रिय॒-म्मन्त्र᳚म् । अहि॑र्बु॒द्ध्नियो॒ निय॑च्छतु ॥ इ॒दम॒ह-म॒ग्नि ज्ये᳚ष्ठेभ्यः । वसु॑भ्यो य॒ज्ञ-म्प्रब्र॑वीमि ।
इ॒दम॒ह-मिन्द्र॑ ज्येष्ठेभ्यः ॥ 29 ॥
रु॒द्रेभ्यो॑ य॒ज्ञ-म्प्रब्र॑वीमि । इ॒दम॒हं-वँरु॑ण-ज्येष्ठेभ्यः । आ॒दि॒त्येभ्यो॑ य॒ज्ञ-म्प्रब्र॑वीमि ॥ पय॑स्वती॒-रोष॑धयः ।
पय॑स्वद्वी॒रुधा॒-म्पयः॑ । अ॒पा-म्पय॑सो॒ यत्पयः॑ । तेन॒ मामि॑न्द्र॒ सग्ंसृ॑ज ॥
अग्ने᳚ व्रतपते व्र॒त-ञ्च॑रिष्यामि ।
तच्छ॑केय॒-न्तन्मे॑ राद्ध्यताम् ।
वायो᳚ व्रतपत॒ आदि॑त्य व्रतपते ॥ 30 ॥
व्र॒तानां᳚-व्रँतपते व्र॒त-ञ्च॑रिष्यामि । तच्छ॑केय॒-न्तन्मे॑ राद्ध्यताम् ॥
इ॒मा-म्प्राची॒मुदी॑चीम् । इष॒मूर्ज॑म॒भि सग्ग्स्कृ॑ताम् । ब॒हु॒प॒र्णामशु॑ष्काग्राम् ।
हरा॑मि पशु॒पाम॒हम् ॥ यत्कृष्णो॑ रू॒प-ङ्कृ॒त्वा । प्रावि॑श॒स्त्वं-वँन॒स्पतीन्॑ ।
तत॒स्त्वामे॑कविग्ंशति॒धा । सम्भ॑रामि सुस॒म्भृता᳚ ॥ 31 ॥
त्री-न्प॑रि॒धीग्स्ति॒स्र-स्स॒मिधः॑ । य॒ज्ञायु॑रनुसञ्च॒रान् ।
उ॒प॒वे॒ष-म्मेक्ष॑ण॒-न्धृष्टि᳚म् । सम्भ॑रामि सुस॒भृन्ता᳚ ॥ या जा॒ता ओष॑धयः । दे॒वेभ्य॑ स्त्रियु॒ग-म्पु॒रा । तासा॒-म्पर्व॑ राद्ध्यासम् । प॒रि॒स्त॒र-मा॒हरन्न्॑ ॥
अ॒पा-म्मेद्ध्यं॑-यँ॒ज्ञिय᳚म् ।
सदे॑वग्ं शि॒वम॑स्तु मे ॥ 32 ॥
आ॒च्छे॒त्ता वो॒ मा रि॑षम् । जीवा॑नि श॒रदः॑ श॒तम् ॥ अप॑रिमिताना॒-म्परि॑मिताः । सन्न॑ह्ये सुकृ॒ताय॒कम् । एनो॒ मा निगा᳚-ङ्कत॒मच्च॒ नाहम् । पुन॑रु॒त्थाय॑ बहु॒ला भ॑वन्तु ॥ स॒कृ॒दा॒च्छि॒न्न-म्ब॒र्॒हिरूर्णा॑मृदु ।
स्यो॒न-म्पि॒तृभ्य॑स्त्वा भराम्य॒हम् । अ॒स्मि-न्थ्सी॑दन्तु मे पि॒तरः॑ सो॒म्याः ।
पि॒ता॒म॒हाः प्रपि॑तामहाश्चानु॒गै-स्स॒ह ॥ 33 ॥
त्रि॒वृ-त्प॑ला॒शे द॒र्भः । इया᳚-न्प्रादे॒श स॑मिन्तः । य॒ज्ञे प॒वित्र॒-म्पोतृ॑तमम् । पयो॑ ह॒व्य-ङ्क॑रोतु मे ॥ इ॒मौ प्रा॑णापा॒नौ ।
य॒ज्ञस्याङ्गा॑नि सर्व॒शः । आ॒प्या॒यय॑न्तौ॒ सञ्च॑रताम् । प॒वित्रे॑ हव्य॒शोध॑ने ॥
प॒वित्रे᳚ स्थो वैष्ण॒वी । वा॒युर्वा॒-म्मन॑सा पुनातु ॥ 34 ॥
अ॒य-म्प्रा॒णश्चा॑पा॒नश्च॑ । यज॑मान॒-मपि॑गच्छताम् । य॒ज्ञे ह्यभू॑ता॒-म्पोता॑रौ ।
प॒वित्रे॑ हव्य॒शोध॑ने ॥ त्वया॒ वेदिं॑-विँविदुः पृथि॒वीम् । त्वया॑ य॒ज्ञो जा॑यते विश्व॒दानिः॑ । अच्छि॑द्रं-यँ॒ज्ञमन्वे॑षि वि॒द्वान् ।
त्वया॒ होता॒ सन्त॑नोत्यर्धमा॒सान् ॥ त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शो॑-ऽसि॒ तन्तू॑नाम् ।
प॒वित्रे॑ण स॒हाग॑हि ॥ 35 ॥
शि॒वेयग्ं रज्जु॑रभि॒धानी᳚ । अ॒घ्नि॒या-मुप॑सेवताम् ॥ अप्र॑स्रग्ंसाय य॒ज्ञस्य॑ ।
उ॒खे उप॑दधाम्य॒हम् । प॒शुभि॒-स्सन्नी॑त-म्बिभृताम् । इन्द्रा॑य शृ॒त-न्दधि॑ ॥
उ॒प॒वे॒षो॑-ऽसि य॒ज्ञाय॑ । त्वा-म्प॑रिवे॒ष-म॑धारयन्न् । इन्द्रा॑य ह॒विः कृ॒ण्वन्तः॑ ।
शि॒व-श्श॒ग्मो भ॑वासि नः ॥ 36 ॥
अमृ॑न्मय-न्देवपा॒त्रम् । य॒ज्ञस्यायु॑षि॒ प्रयु॑ज्यताम् । ति॒रः॒ प॒वि॒त्रमति॑नीताः ।
आपो॑ धारय॒ मा-ऽति॑गुः ॥ दे॒वेन॑ सवि॒त्रोत्पू॑ताः । वसो॒-स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ । गा-न्दो॑हपवि॒त्रे रज्जु᳚म् । सर्वा॒ पात्रा॑णि शुन्धत ॥ ए॒ता आच॑रन्ति॒ मधु॑म॒द्दुहा॑नाः ।
प्र॒जाव॑ती-र्य॒शसो॑ वि॒श्वरू॑पाः ॥ 37 ॥
ब॒ह्वी र्भव॑न्ती॒रुप॒ जाय॑मानाः । इ॒ह व॒ इन्द्रो॑ रमयतु गावः ॥ पू॒षा स्थ॑ ॥ अ॒य॒क्ष्मा वः॑ प्र॒जया॒ सग्ंसृ॑जामि ।
रा॒यस्पोषे॑ण बहु॒ला भव॑न्तीः । ऊर्ज॒-म्पयः॒ पिन्व॑माना घृ॒त-ञ्च॑ ।
जी॒वो जीव॑न्ती॒रुप॑ व-स्सदेयम् ॥ द्यौश्चे॒मं-यँ॒ज्ञ-म्पृ॑थि॒वी च॒ सन्दु॑हाताम् ।
धा॒ता सोमे॑न स॒ह वाते॑न वा॒युः । यज॑मानाय॒ द्रवि॑ण-न्दधातु ॥ 38 ॥
उथ्स॑-न्दुहन्ति क॒लश॒-ञ्चतु॑र्बिलम् । इडा᳚-न्दे॒वी-म्मधु॑मतीग्ं सुव॒र्विद᳚म् ।
तदि॑न्द्रा॒ग्नी जि॑न्वतग्ं सू॒नृता॑वत् । त-द्यज॑मान-ममृत॒त्वे द॑धातु ॥
काम॑धुक्षः॒ प्रणो᳚ ब्रूहि । इन्द्रा॑य ह॒विरि॑न्द्रि॒यम् ॥ अ॒मूं-यँस्या᳚-न्दे॒वाना᳚म् ।
म॒नु॒ष्या॑णा॒-म्पयो॑ हि॒तम् ॥ ब॒हु दु॒ग्धीन्द्रा॑य दे॒वेभ्यः॑ ।
ह॒व्य-माप्या॑यता॒-म्पुनः॑ ॥ 39 ॥
व॒थ्सेभ्यो॑ मनु॒ष्ये᳚भ्यः । पु॒न॒र्दो॒हाय॑ कल्पताम् ॥ य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑तिरसि ।
य॒ज्ञस्य॑ त्वा॒ सन्त॑ति॒मनु॒सन्त॑नोमि ॥ अद॑स्तमसि॒ विष्ण॑वे त्वा ।
य॒ज्ञायापि॑ दधाम्य॒हम् । अ॒द्भिररि॑क्तेन॒ पात्रे॑ण । याः पू॒ताः प॑रि॒शेर॑ते ॥
अ॒य-म्पय॒-स्सोम॑-ङ्कृ॒त्वा । स्वां-योँनि॒-मपि॑गच्छतु ॥ 40 ॥
प॒र्ण॒व॒ल्कः प॒वित्र᳚म् । सौ॒म्य-स्सोमा॒द्धि निर्मि॑तः ॥ इ॒मौ प॒र्ण-ञ्च॑ द॒र्भ-ञ्च॑ ।
दे॒वानाग्ं॑ हव्य॒शोध॑नौ । प्रा॒त॒र्वे॒षाय॑ गोपाय । विष्णो॑ ह॒व्यग्ं हि रक्ष॑सि ॥
उ॒भाव॒ग्नी उ॑पस्तृण॒ते । दे॒वता॒ उप॑वसन्तु मे । अ॒ह-ङ्ग्रा॒म्या-नुप॑वसामि ।
मह्य॒-ङ्गोप॑तये प॒शून् ॥ 41 ॥
[आभृ॑त - इ॒मं - गृ॑ह्णामि॒ पूर्व॒ - स्ताः पुर्वः॒ परि॑गृह्णामि - सभापा॒ला - इन्द्र॑ज्येष्ठेभ्य॒-आदि॑त्य व्रतपते-सुस॒भ्रुन्ता॑ - मे - स॒ह - पु॑नातु - गहि - नो - वि॒श्वरू॑पा - दधातु॒ - पुन॑--र् गच्छतु - प॒शुन् ] (अ. 4)
याः पु॒रस्ता॑दि॒मामूर्ज॑मि॒ह प्र॒जा इ॒ह प॒शवो॒-ऽय-म्पि॑तृ॒णाम॒ग्निः
अनुवाकं 5 - ऐष्टिकयाजमानमन्त्राः
देवा॑ दे॒वेषु॒ परा᳚क्रमद्ध्वम् । प्रथ॑मा द्वि॒तीये॑षु । द्विती॑या-स्तृ॒तीये॑षु ।
त्रिरे॑कादशा इ॒ह मा॑-ऽवत । इ॒दग्ं श॑केयं॒-यँदि॒द-ङ्क॒रोमि॑ ।
आ॒त्मा क॑रोत्वा॒त्मने᳚ । इ॒द-ङ्क॑रिष्ये भेष॒जम् । इ॒द-म्मे॑ विश्वभेषजा ।
अश्वि॑ना॒ प्राव॑तं-युँ॒वम् ॥ इ॒दम॒हग्ं सेना॑या अ॒भीत्व॑र्यै ॥ 42 ॥
मुख॒मपो॑हामि ॥ सूर्य॑ज्योति॒ र्विभा॑हि । म॒ह॒त इ॑न्द्रि॒याय॑ ॥ आप्या॑यता-ङ्घृ॒तयो॑निः । अ॒ग्निर्-ह॒व्या-ऽनु॑मन्यताम् ।
खम॑ङ्क्ष्व॒ त्वच॑मङ्क्ष्व । सु॒रू॒प-न्त्वा॑ वसु॒विद᳚म् । प॒शू॒ना-न्तेज॑सा ।
अ॒ग्नये॒ जुष्ट॑-म॒भिघा॑रयामि ॥ स्यो॒न-न्ते॒ सद॑न-ङ्करोमि ॥ 43 ॥
घृ॒तस्य॒ धार॑या सु॒शेव॑-ङ्कल्पयामि ॥
तस्मि᳚न्-थ्सीदा॒मृते॒ प्रति॑तिष्ठ ।
व्री॒ही॒णा-म्मे॑ध सुमन॒स्यमा॑नः ॥
आ॒र्द्रः प्र॑थस्नु॒-र्भुव॑नस्य गो॒पाः ।
शृ॒त उथ्स्ना॑ति जनि॒ता म॑ती॒नाम् ॥
यस्त॑ आ॒त्मा प॒शुषु॒ प्रवि॑ष्टः ।
दे॒वानां᳚-विँ॒ष्ठामनु॒ यो वि॑त॒स्थे ।
आ॒त्म॒न्वा-न्थ्सो॑म घृ॒तवा॒न्॒. हि भू॒त्वा ।
दे॒वा-न्ग॑च्छ॒ सुव॑र्विन्द॒ यज॑मानाय॒ मह्य᳚म् ॥ इरा॒ भूतिः॑ पृथि॒व्यै रसो॒ मोत्क्र॑मीत् ॥ 44 ॥
देवाः᳚ पितरः॒ पित॑रो देवाः । यो॑-ऽहम॑स्मि॒ स सन्. य॑जे । यस्या᳚स्मि॒ न तम॒न्तरे॑मि । स्व-म्म॑ इ॒ष्टग्ग् स्व-न्द॒त्तम् । स्व-म्पू॒र्तग्ग् स्वग्ग् श्रा॒न्तम् । स्वग्ं हु॒तम् । तस्य॑ मे॒-ऽग्नि-रु॑पद्र॒ष्टा । वा॒युरु॑पश्रो॒ता ।
आ॒दि॒त्यो॑-ऽनुख्या॒ता । द्यौः पि॒ता ॥ 45 ॥
पृ॒थि॒वी मा॒ता । प्र॒जाप॑ति॒ र्बन्धुः॑ ।
य ए॒वास्मि॒ स सन्. य॑जे ॥ मा भेर्मा संविँ॑क्था॒ मा त्वा॑ हिग्ंसिषम् । मा ते॒ तेजो-ऽप॑क्रमीत् ।
भ॒र॒तमुद्ध॑रे॒ मनु॑षिञ्च । अ॒व॒दाना॑नि ते प्र॒त्यव॑दास्यामि ।
नम॑स्ते अस्तु॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ यद॑व॒दाना॑नि ते-ऽव॒द्यन्न् । विलो॒माका॑र्षमा॒त्मनः॑ ॥ 46 ॥
आज्ये॑न॒ प्रत्य॑नज्म्येनत् । तत्त॒ आप्या॑यता॒-म्पुनः॑ ॥ अज्या॑यो यवमा॒त्रात् ।
आ॒व्या॒धा-त्कृ॑त्यतामि॒दम् । मा रू॑रुपाम य॒ज्ञस्य॑ । शु॒द्धग्ग् स्वि॑ष्टमि॒दग्ं ह॒विः ॥ मनु॑ना दृ॒ष्टा-ङ्घृ॒तप॑दीम् । मि॒त्रावरु॑णसमीरिताम् । द॒क्षि॒णा॒र्धादस॑भिन्न्दन्न् । अव॑द्या-म्येक॒तो मु॑खाम् ॥ 47 ॥
इडे॑ भा॒ग-ञ्जु॑षस्व नः । जिन्व॒ गा जिन्वार्व॑तः । तस्या᳚स्ते भक्षि॒वाणः॑ स्याम । स॒र्वात्मा॑न-स्स॒र्वग॑णाः ॥ ब्रद्ध्न॒ पिन्व॑स्व ।
दद॑तो मे॒ मा क्षा॑यि । कु॒र्व॒तो मे॒ मोप॑दसत् । दि॒शा-ङ्क्लृप्ति॑रसि । दिशो॑ मे कल्पन्ताम् । कल्प॑न्ता-म्मे॒ दिशः॑ ॥ 48 ॥
दैवी᳚श्च॒ मानु॑षीश्च । अ॒हो॒रा॒त्रे मे॑ कल्पेताम् । अ॒र्ध॒मा॒सा मे॑ कल्पन्ताम् । मासा॑ मे कल्पन्ताम् । ऋ॒तवो॑ मे कल्पन्ताम् । सं॒वँ॒थ्स॒रो मे॑ कल्पताम् ।
क्लृप्ति॑रसि॒ कल्प॑ता-म्मे ॥
आशा॑ना-न्त्वा-ऽऽशापा॒लेभ्यः॑ ।
च॒तुर्भ्यो॑ अ॒मृते᳚भ्यः ।
इ॒द-म्भू॒तस्या-द्ध्य॑क्षेभ्यः ॥ 49 ॥
वि॒धेम॑ ह॒विषा॑ व॒यम् । भज॑ता-म्भा॒गी भा॒गम् । मा-ऽभा॒गो-ऽभ॑क्त ।
निर॑भा॒ग-म्भ॑जामः । अ॒पस्पि॑न्व । ओष॑धीर्जिन्व । द्वि॒पात्पा॑हि । चतु॑ष्पादव । दि॒वो वृष्टि॒मेर॑य । ब्रा॒ह्म॒णाना॑-मि॒दग्ं ह॒विः ॥ 50 ॥
सो॒म्यानाग्ं॑ सोमपी॒थिना᳚म् । निर्भ॒क्तो ब्रा᳚ह्मणः । नेहा-ब्रा᳚ह्मणस्यास्ति ॥
सम॑ङ्क्ता-म्ब॒र॒ःइर्-ह॒विषा॑ घृ॒तेन॑ । समा॑दि॒त्यै र्वसु॑भि॒-स्स-म्म॒रुद्भिः॑ ।
समिन्द्रे॑ण॒ विश्वे॑भि र्दे॒वेभि॑रङ्क्ताम् ।
दि॒व्य-न्नभो॑ गच्छतु॒ य-थ्स्वाहा᳚ ॥
इ॒न्द्रा॒णी वा॑ विध॒वा भू॑यासम् । अदि॑तिरिव सुपु॒त्रा ।
अ॒स्थू॒रि त्वा॑ गार्हपत्य ॥ 51 ॥
उप॒निष॑दे सुप्रजा॒स्त्वाय॑ ॥
स-म्पत्नी॒ पत्या॑ सुकृ॒तेन॑ गच्छताम् ।
य॒ज्ञस्य॑ यु॒क्तौ धुर्या॑वभूताम् ।
स॒जा॒न्ना॒नौ विज॑हता॒-मरा॑तीः ।
दि॒वि ज्योति॑र॒ज-र॒मार॑भेताम् ॥
दश॑ ते त॒नुवो॑ यज्ञ य॒ज्ञियाः᳚ ।
ताः प्री॑णातु॒ यज॑मानो घृ॒तेन॑ । ना॒रि॒ष्ठयोः᳚ प्र॒शिष॒मीड॑मानः ।
दे॒वाना॒-न्दैव्ये-ऽपि॒ यज॑मानो॒-ऽमृतो॑-ऽभूत् ॥
यं-वाँ᳚-न्दे॒वा अ॑कल्पयन्न् ॥ 52 ॥
ऊ॒र्जो भा॒गग्ं श॑तक्रतू । ए॒तद्वा॒-न्तेन॑ प्रीणानि । तेन॑ तृप्यतमग्ंहहौ ॥ अ॒ह-न्दे॒वानाग्ं॑ सु॒कृता॑मस्मि लो॒के ।
ममे॒दमि॒ष्ट-न्न मिथु॑ र्भवाति । अ॒ह-न्ना॑रि॒ष्ठा-वनु॑यजामि वि॒द्वान् ।
यदा᳚भ्या॒-मिन्द्रो॒ अद॑धा-द्भाग॒धेय᳚म् ॥ अदा॑रसृद्भवत देव सोम ।
अ॒स्मिन्. य॒ज्ञे म॑रुतो मृडता नः ।
मा नो॑ विदद॒भि भा॒मो अश॑स्तिः ॥ 53 ॥
मा नो॑ विद-द्व॒जना॒ द्वेष्या॒ या ॥
ऋ॒ष॒भं-वाँ॒जिनं॑-वँ॒यम् ।
पू॒र्णमा॑सं-यँजामहे । स नो॑ दोहताग्ं सु॒वीर्य᳚म् । रा॒यस्पोषग्ं॑ सह॒स्रिण᳚म् । प्रा॒णाय॑ सु॒राध॑से । पू॒र्णमा॑साय॒ स्वाहा᳚ ॥
अ॒मा॒वा॒स्या॑ सु॒भगा॑ सु॒शेवा᳚ । धे॒नुरि॑व॒ भूय॑ आ॒प्याय॑माना । सा नो॑ दोहताग्ं सु॒वीर्य᳚म् । रा॒यस्पोषग्ं॑ सह॒स्रिण᳚म् ।
अ॒पा॒नाय॑ सु॒राध॑से । अ॒मा॒वा॒स्या॑यै॒ स्वाहा᳚ ॥ अ॒भिस्तृ॑णीहि॒ परि॑धेहि॒ वेदि᳚म् ।
जा॒मि-म्मा हिग्ं॑सीरमु॒या शया॑ना ।
हो॒तृ॒षद॑ना॒ हरि॑ता-स्सु॒वर्णाः᳚ । नि॒ष्का इ॒मे यज॑मानस्य ब्र॒द्ध्ने ॥ 54 ॥
(अ॒भीत्व॑र्यै - करोमि - क्रमीत् - पि॒ता - ऽऽत्मन॑ - एक॒तोमु॑खां - मे॒ दिशो - ऽध्य॑क्षेभ्यो - ह॒वि--र् गा॑र्हपत्या - कल्पय॒ - न्नश॑स्तिः॒ - सा नो॑ दोहताग्ं सु॒वीर्यग्ं॑ स॒प्त च॑) (अ. 5)
अनुवाकं 6 - ऐष्टिकयाजमानमन्त्राः
परि॑स्तृणीत॒ परि॑धत्ता॒ग्निम् । परि॑हितो॒-ऽग्नि र्यज॑मान-म्भुनक्तु । अ॒पाग्ं रस॒ ओष॑धीनाग्ं सु॒वर्णः॑ । नि॒ष्का इ॒मे यज॑मानस्य सन्तु काम॒दुघाः᳚ । अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ॥
भूप॑ते॒ भुव॑नपते । म॒ह॒तो भू॒तस्य॑ पते । ब्र॒ह्माण॑-न्त्वा वृणीमहे ॥
अ॒ह-म्भूप॑तिर॒ह-म्भुव॑नपतिः ।
अ॒ह-म्म॑ह॒तो भू॒तस्य॒ पतिः॑ ॥ 55 ॥
दे॒वेन॑ सवि॒त्रा प्रसू॑त॒ आर्त्वि॑ज्य-ङ्करिष्यामि । देव॑ सवितरे॒त-न्त्वा॑ वृणते ।
बृह॒स्पति॒-न्दैव्य॑-म्ब्र॒ह्माण᳚म् । तद॒ह-म्मन॑से॒ प्रब्र॑वीमि । मनो॑ गायत्रि॒यै ।
गा॒य॒त्री त्रि॒ष्टुभे᳚ । त्रि॒ष्टु-ब्जग॑त्यै । जग॑त्यनु॒ष्टुभे᳚ । अ॒नु॒ष्टु-क्प॒ङ्क्त्यै । प॒ङ्क्तिः प्र॒जाप॑तये ॥ 56 ॥
प्र॒जाप॑ति॒ र्विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्यः॑ । विश्वे॑ दे॒वा बृह॒स्पत॑ये । बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णे ।
ब्रह्म॒ भूर्भुव॒-स्सुवः॑ । बृह॒स्पति॑ र्दे॒वाना᳚-म्ब्र॒ह्मा । अ॒ह-म्म॑नु॒ष्या॑णाम् । बृह॑स्पते य॒ज्ञ-ङ्गो॑पाय ॥ इ॒द-न्तस्मै॑ ह॒र्म्य-ङ्क॑रोमि । यो वो॑ देवा॒श्चर॑ति ब्रह्म॒चर्य᳚म् । मे॒धा॒वी दि॒क्षु मन॑सा तप॒स्वी ॥ 57 ॥
अ॒न्तर्दू॒तश्च॑रति॒ मानु॑षीषु ॥
चतुः॑ शिखण्डा युव॒ति-स्सु॒पेशाः᳚ ।
घृ॒तप्र॑तीका॒ भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये᳚ । म॒र्मृ॒ज्यमा॑ना मह॒ते सौभ॑गाय ।
मह्य॑-न्धुक्ष्व॒ यज॑मानाय॒ कामान्॑ ॥
भूमि॑ र्भू॒त्वा म॑हि॒मान॑-म्पुपोष ।
ततो॑ दे॒वी व॑र्धयते॒ पयाग्ं॑सि ।
य॒ज्ञिया॑ य॒ज्ञं-विँच॒यन्ति॒ शञ्च॑ ।
ओष॑धी॒राप॑ इ॒ह शक्व॑रीश्च ॥
यो मा॑ हृ॒दा मन॑सा॒ यश्च॑ वा॒चा ॥ 58 ॥
यो ब्रह्म॑णा॒ कर्म॑णा॒ द्वेष्टि॑ देवाः ।
य-श्श्रु॒तेन॒ हृद॑येनेष्ण॒ता च॑ ।
तस्ये᳚न्द्र॒ वज्रे॑ण॒ शिर॑श्छिनद्मि ॥
ऊर्णा॑मृदु॒ प्रथ॑मानग्ग् स्यो॒नम् ।
दे॒वेभ्यो॒ जुष्ट॒ग्ं॒ सद॑नाय ब॒र्॒हिः । सु॒व॒र्गे लो॒के यज॑मान॒ग्ं॒ हि धे॒हि ।
मा-न्नाक॑स्य पृ॒ष्ठे प॑र॒मे व्यो॑मन्न् ॥ चतुः॑ शिखण्डा युव॒ति-स्सु॒पेशाः᳚ ।
घृ॒तप्र॑तीका व॒युना॑नि वस्ते ।
सा स्ती॒र्यमा॑णा मह॒ते सौभ॑गाय ॥ 59 ॥
सा मे॑ धुक्ष्व॒ यज॑मानाय॒ कामान्॑ ।
शि॒वा च॑ मे श॒ग्मा चै॑धि ।
स्यो॒ना च॑ मे सु॒षदा॑ चैधि ।
ऊर्ज॑स्वती च मे॒ पय॑स्वती चैधि ।
इष॒मूर्ज॑-म्मे पिन्वस्व । ब्रह्म॒ तेजो॑ मे पिन्वस्व । क्ष॒त्रमोजो॑ मे पिन्वस्व ।
विश॒-म्पुष्टि॑-म्मे पिन्वस्व ।
आयु॑र॒न्नाद्य॑-म्मे पिन्वस्व ।
प्र॒जा-म्प॒शू-न्मे॑ पिन्वस्व ॥ 60 ॥
अ॒स्मिन्. य॒ज्ञ उप॒ भूय॒ इन्नु मे᳚ ।
अवि॑क्षोभाय परि॒धीन्द॑धामि ।
ध॒र्ता ध॒रुणो॒ धरी॑यान् ।
अ॒ग्नि र्द्वेषाग्ं॑सि॒ निरि॒तो नु॑दातै ॥
विच्छि॑नद्मि॒ विधृ॑तीभ्याग्ं स॒पत्नान्॑ ।
जा॒ता-न्भ्रातृ॑व्या॒न्॒. ये च॑ जनि॒ष्यमा॑णाः ।
वि॒शो य॒न्त्राभ्यां॒-विँध॑माम्येनान् । अ॒हग्ग्स्वाना॑-मुत्त॒मो॑-ऽसानि देवाः ।
वि॒शो य॒न्त्रे नु॒दमा॑ने॒ अरा॑तिम् । विश्व॑-म्पा॒प्मान॒मम॑ति-न्दुर्मरा॒युम् ॥ 61 ॥
सीद॑न्ती दे॒वी सु॑कृ॒तस्य॑ लो॒के ।
धृती᳚ स्थो॒ विधृ॑ती॒ स्वधृ॑ती ।
प्रा॒णान्मयि॑ धारयतम् । प्र॒जा-म्मयि॑ धारयतम् । प॒शून्मयि॑ धारयतम् ॥
अ॒य-म्प्र॑स्त॒र उ॒भय॑स्य ध॒र्ता ।
ध॒र्ता प्र॑या॒जाना॑-मु॒तानू॑या॒जाना᳚म् ।
स दा॑धार स॒मिधो॑ वि॒श्वरू॑पाः ।
तस्मि॒न्-थ्स्रुचो॒ अद्ध्यासा॑दयामि ॥
आरो॑ह प॒थो जु॑हु देव॒यानान्॑ ॥ 62 ॥
यत्रर्ष॑यः प्रथम॒जा ये पु॑रा॒णाः । हिर॑ण्यपक्षा-ऽजि॒रा सम्भृ॑ताङ्गा ।
वहा॑सि मा सु॒कृतां॒-यँत्र॑ लो॒काः ॥
अवा॒ह-म्बा॑ध उप॒भृता॑ स॒पत्नान्॑ ।
जा॒ता-न्भ्रातृ॑व्या॒न्॒. ये च॑ जनि॒ष्यमा॑णाः । दोहै॑ य॒ज्ञग्ं सु॒दुघा॑मिव धे॒नुम् ।
अ॒हमुत्त॑रो भूयासम् । अध॑रे॒ मथ्स॒पत्नाः᳚ ॥
यो मा॑ वा॒चा मन॑सा दुर्मरा॒युः ।
हृ॒दा-ऽरा॑ती॒या-द॑भि॒दास॑-दग्ने ॥ 63 ॥
इ॒दम॑स्य चि॒त्तमध॑र-न्ध्रु॒वायाः᳚ । अ॒हमुत्त॑रो भूयासम् । अध॑रे॒ मथ्स॒पत्नाः᳚ ॥
ऋ॒ष॒भो॑-ऽसि शाक्व॒रः । घृ॒ताची॑नाग्ं सू॒नुः । प्रि॒येण॒ नाम्ना᳚ प्रि॒ये सद॑सि सीद ॥
स्यो॒नो मे॑ सीद सु॒षदः॑ पृथि॒व्याम् ।
प्रथ॑यि प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ सुव॒र्गे लो॒के ।
दि॒वि सी॑द पृथि॒व्या-म॒न्तरि॑क्षे ।
अ॒हमुत्त॑रो भूयासम् ॥ 64 ॥
अध॑रे॒ मथ्स॒पत्नाः᳚ ॥
इ॒यग्ग् स्था॒ली घृ॒तस्य॑ पू॒र्णा ।
अच्छि॑न्नपया-श्श॒तधा॑र॒ उथ्सः॑ ।
मा॒रु॒तेन॒ शर्म॑णा॒ दैव्ये॑न ॥
य॒ज्ञो॑-ऽसि स॒र्वतः॑ श्रि॒तः । स॒र्वतो॒ मा-म्भू॒त-म्भ॑वि॒ष्य-च्छ्र॑यताम् । श॒त-म्मे॑ सन्त्वा॒शिषः॑ । स॒हस्र॑-म्मे सन्तु सू॒नृताः᳚ । इरा॑वतीः पशु॒मतीः᳚ । प्र॒जाप॑तिरसि स॒र्वतः॑ श्रि॒तः ॥ 65 ॥
स॒र्वतो॒ मा-म्भू॒त-म्भ॑वि॒ष्य-च्छ्र॑यताम् । श॒त-म्मे॑ सन्त्वा॒शिषः॑ ।
स॒हस्र॑-म्मे सन्तु सू॒नृताः᳚ । इरा॑वतीः पशु॒मतीः᳚ ॥ इ॒दमि॑न्द्रि॒य-म॒मृतं॑-वीँ॒र्य᳚म् । अ॒नेनेन्द्रा॑य प॒शवो॑-ऽचिकिथ्सन्न् ।
तेन॑ देवा अव॒तोप॒ माम् । इ॒हेष॒मूर्जं॒-यँश॒-स्सह॒ ओजः॑ सनेयम् । शृ॒त-म्मयि॑ श्रयताम् ॥ य-त्पृ॑थि॒वी-मच॑र॒त्तत्-प्रवि॑ष्टम् ॥ 66 ॥
येनासि॑ञ्च॒-द्बल॒मिन्द्रे᳚ प्र॒जाप॑तिः ।
इ॒द-न्तच्छु॒क्र-म्मधु॑ वा॒जिनी॑वत् ।
येनो॒-परि॑ष्टा॒दधि॑नो-न्महे॒न्द्रम् ।
दधि॒ मा-न्धि॑नोतु ॥
अ॒यं-वेँ॒दः पृ॑थि॒वी-मन्व॑विन्दत् ।
गुहा॑ स॒ती-ङ्गह॑ने॒ गह्व॑रेषु ।
स वि॑न्दतु॒ यज॑मानाय लो॒कम् ।
अच्छि॑द्रं-यँ॒ज्ञ-म्भूरि॑कर्मा करोतु ॥
अ॒यं-यँ॒ज्ञ-स्सम॑सदद्ध॒विष्मान्॑ ।
ऋ॒चा साम्ना॒ यजु॑षा दे॒वता॑भिः ॥ 67 ॥
तेन॑ लो॒कान्-थ्सूर्य॑वतो जयेम ।
इन्द्र॑स्य स॒ख्य-म॑मृत॒त्व-म॑श्याम् ॥
यो नः॒ कनी॑य इ॒ह का॒मया॑तै ।
अ॒स्मिन्. य॒ज्ञे यज॑मानाय॒ मह्य᳚म् ।
अप॒ तमि॑न्द्रा॒ग्नी भुव॑नान्नुदेताम् ।
अ॒ह-म्प्र॒जां-वीँ॒रव॑तीं-विँदेय ॥
अग्ने॑ वाजजित् । वाज॑-न्त्वा सरि॒ष्यन्त᳚म् ।
वाज॑-ञ्जे॒ष्यन्त᳚म् । वा॒जिनं॑-वाँज॒जित᳚म् ॥ 68 ॥
वा॒ज॒जि॒त्यायै॒ सम्मा᳚र्ज्मि । अ॒ग्निम॑न्ना॒-दम॒न्नाद्या॑य ॥ उप॑हूतो॒ द्यौः पि॒ता ।
उप॒ मा-न्द्यौः पि॒ता ह्व॑यताम् । अ॒ग्नि-राग्नी᳚द्ध्रात् । आयु॑षे॒ वर्च॑से । जी॒वात्वै पुण्या॑य । उप॑हूता पृथि॒वी मा॒ता । उप॒ मा-म्मा॒ता पृ॑थि॒वी ह्व॑यताम् । अ॒ग्नि-राग्नी᳚द्ध्रात् ॥ 69 ॥
आयु॑षे॒ वर्च॑से । जी॒वात्वै पुण्या॑य ॥
मनो॒ ज्योति॑ र्जुषता॒माज्य᳚म् ।
विच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञग्ं समि॒म-न्द॑धातु । बृह॒स्पति॑-स्तनुतामि॒म-न्नः॑ ।
विश्वे॑ दे॒वा इ॒ह मा॑दयन्ताम् ॥
य-न्ते॑ अग्न आवृ॒श्चामि॑ । अ॒हं-वाँ᳚ क्षिपि॒तश्चरन्न्॑ । प्र॒जा-ञ्च॒ तस्य॒ मूल॑-ञ्च ।
नी॒चैर्दे॑वा॒ निवृ॑श्चत ॥ 70 ॥
अग्ने॒ यो नो॑-ऽभि॒दास॑ति । स॒मा॒नो यश्च॒ निष्ट्यः॑ । इ॒द्ध्मस्ये॑व प्र॒क्षाय॑तः ।
मा तस्योच्छे॑षि॒ किञ्च॒न । यो मा-न्द्वेष्टि॑ जातवेदः । य-ञ्चा॒ह-न्द्वेष्मि॒ यश्च॒ माम् । सर्वा॒ग्॒स्तान॑ग्ने॒ सन्द॑ह ।
याग्श्चा॒ह-न्द्वेष्मि॒ ये च॒ माम् ॥ अग्ने॑ वाजजित् ।
वाज॑-न्त्वा ससृ॒वाग्ंस᳚म् ॥ 71 ॥
वाज॑-ञ्जिगि॒वाग्ंस᳚म् । वा॒जिनं॑-वाँज॒जित᳚म् । वा॒ज॒जि॒त्यायै॒ सम्मा᳚र्ज्मि । अ॒ग्नि-म॑न्ना॒द-म॒न्नाद्या॑य ॥ वेदि॑ र्ब॒र॒ःइ-श्शृ॒तग्ं ह॒विः ।
इ॒द्ध्मः प॑रि॒धय॒-स्स्रुचः॑ । आज्यं॑-यँ॒ज्ञ ऋचो॒ यजुः॑ । या॒ज्या᳚श्च वषट्का॒राः । स-म्मे॒ सन्न॑तयो नमन्ताम् ।
इ॒द्ध्म॒सं॒-नह॑ने हु॒ते ॥ 72 ॥
दि॒वः खीलो-ऽव॑ततः । पृ॒थि॒व्या अद्ध्युत्थि॑तः । तेना॑ स॒हस्र॑काण्डेन । द्वि॒षन्तग्ं॑ शोचयामसि । द्वि॒षन्मे॑ ब॒हु शो॑चतु ।
ओष॑धे॒ मो अ॒हग्ं शु॑चम् ॥ यज्ञ॒ नम॑स्ते यज्ञ । नमो॒ नम॑श्च ते यज्ञ । शि॒वेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व । स्यो॒नेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व ॥ 73 ॥
सु॒भू॒तेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व ।
य॒ज्ञस्यर्धि॒मनु॒ सन्ति॑ष्ठस्व । उप॑ ते यज्ञ॒ नमः॑ । उप॑ ते॒ नमः॑ ।
उप॑ ते॒ नमः॑ ॥ त्रिष्फ॒ली क्रि॒यमा॑णानाम् । यो न्य॒ङ्गो अ॑व॒शिष्य॑ते ।
रक्ष॑सा-म्भाग॒धेय᳚म् । आप॒स्त-त्प्रव॑हतादि॒तः ॥ 74 ॥
उ॒लूख॑ले॒ मुस॑ले॒ यच्च॒ शूर्पे᳚ ।
आ॒शि॒श्लेष॑ दृ॒षदि॒ यत्क॒पाले᳚ ।
अ॒व॒प्रुषो॑ वि॒प्रुष॒-स्संयँ॑जामि ।
विश्वे॑ दे॒वा ह॒विरि॒द-ञ्जु॑षन्ताम् ।
य॒ज्ञे या वि॒प्रुष॒-स्सन्ति॑ ब॒ह्वीः ।
अ॒ग्नौ ता-स्सर्वा॒-स्स्वि॑ष्टा॒-स्सुहु॑ता जुहोमि ॥ उ॒द्यन्न॒द्य मि॑त्रमहः ।
स॒पत्ना᳚न्मे अनीनशः । दिवै॑नान्. वि॒द्युता॑ जहि ।
नि॒म्रोच॒न्नध॑रान् कृधि ॥ 75 ॥
उ॒द्यन्न॒द्य वि नो॑ भज । पि॒ता पु॒त्रेभ्यो॒ यथा᳚ । दी॒र्घा॒यु॒त्वस्य॑ हेशिषे । तस्य॑ नो देहि सूर्य ॥ उ॒द्यन्न॒द्य मि॑त्रमहः । आ॒रोह॒न्नुत्त॑रा॒-न्दिव᳚म् । हृ॒द्रो॒ग-म्मम॑ सूर्य । ह॒रि॒माण॑-ञ्च नाशय ॥ शुके॑षु मे हरि॒माण᳚म् ।
रो॒प॒णाका॑सु दद्ध्मसि ॥ 76 ॥
अथो॑ हारिद्र॒वेषु॑ मे । ह॒रि॒माण॒-न्निद॑द्ध्मसि ॥ उद॑गाद॒य-मा॑दि॒त्यः ।
विश्वे॑न॒ सह॑सा स॒ह । द्वि॒षन्त॒-म्मम॑ र॒न्धयन्न्॑ । मो अ॒ह-न्द्वि॑ष॒तो र॑धम् ॥
यो न॒-श्शपा॒दश॑पतः । यश्च॑ न॒-श्शप॑त॒-श्शपा᳚त् । उ॒षाश्च॒ तस्मै॑ नि॒म्रुक्च॑ । सर्व॑-म्पा॒पग्ं समू॑हताम् ॥ 77 ॥
यो नः॑ स॒पत्नो॒ यो रणः॑ । मर्तो॑-ऽभि॒दास॑ति देवाः। इ॒द्ध्मस्ये॑व प्र॒क्षाय॑तः ।
मा तस्योच्छे॑षि॒ किञ्च॒न ॥ अव॑सृष्टः॒ परा॑पत । श॒रो ब्रह्म॑सग्ंशितः ।
गच्छा॒-ऽमित्रा॒-न्प्रवि॑श । मैषा॒-ङ्कञ्च॒नोच्छि॑षः ॥ 78 ॥
(पतिः॑ - प्र॒जाप॑तये - तप॒स्वी - वा॒चा - सौभ॑गाय - प॒शून्मे॑ पिन्वस्व - दुर्मरा॒युं - दे॑व॒याना॑ - नग्ने॒ - ऽन्तरि॑क्षे॒-ऽहमुत्त॑रो भूयासं -प्र॒जाप॑तिरसि स॒र्वतः॑ श्रि॒तः - प्रवि॑ष्टं - दे॒वता॑भि--र् वाज॒जितं॑ -
पृथि॒वी ह्व॑यताम॒ग्निराग्नी᳚द्ध्रा-द्- वृश्चत - ससृ॒वाग्ंसग्ं॑ - हु॒ते - स्यो॒नेन॑ मे॒ सम्ति॑ष्ठस्वे॒ - तः - कृ॑धि- दध्म - स्यूहता - +म॒ष्टौ च॑) (अ. 6)
अनुवाकं 7 - सोमाङ्ग.भूतेषु मन्त्रेषु-दीक्षामारभ्याग्नीषोमयि पशुपर्यन्ते प्रयोगे शेषभूता मन्त्राः
सक्षे॒द-म्प॑श्य । विध॑र्तरि॒द-म्प॑श्य । नाके॒द-म्प॑श्य । र॒मतिः॒ पनि॑ष्ठा ।
ऋ॒तं-वँर्षि॑ष्ठम् । अ॒मृता॒ यान्या॒हुः । सूर्यो॒ वरि॑ष्ठो अ॒क्षभि॒र्विभा॑ति ।
अन॒ द्यावा॑पृथि॒वी दे॒वपु॑त्रे ॥ दी॒क्षा-ऽसि॒ तप॑सो॒ योनिः॑ । तपो॑-ऽसि॒ ब्रह्म॑णो॒ योनिः॑ ॥ 79 ॥
ब्रह्मा॑सि क्ष॒त्रस्य॒ योनिः॑ । क्ष॒त्रम॑स्यृ॒तस्य॒ योनिः॑ ।
ऋ॒तम॑सि॒ भूरार॑भे । श्र॒द्धा-म्मन॑सा । दी॒क्षा-न्तप॑सा । विश्व॑स्य॒ भुव॑न॒स्याधि॑पत्नीम् । सर्वे॒ कामा॒ यज॑मानस्य सन्तु ॥
वात॑-म्प्रा॒ण-म्मन॑सा॒-ऽन्वार॑भामहे । प्र॒जाप॑तिं॒-योँ भुव॑नस्य गो॒पाः ।
स नो॑ मृ॒त्योस्त्रा॑यता॒-म्पात्वग्ंह॑सः ॥ 80 ॥
ज्योग्जी॒वा ज॒राम॑शीमहि ॥ इन्द्र॑ शाक्वर गाय॒त्री-म्प्रप॑द्ये । ता-न्ते॑ युनज्मि । इन्द्र॑ शाक्वर त्रि॒ष्टुभ॒-म्प्रप॑द्ये । ता-न्ते॑ युनज्मि ।
इन्द्र॑ शाक्वर॒ जग॑ती॒-म्प्रप॑द्ये । ता-न्ते॑ युनज्मि ।
इन्द्र॑ शाक्वरानु॒ष्टुभ॒-म्प्रप॑द्ये । ता-न्ते॑ युनज्मि । इन्द्र॑ शाक्वर प॒ङ्क्ति-म्प्रप॑द्ये ॥ 81 ॥
ता-न्ते॑ युनज्मि ॥ आ-ऽह-न्दी॒क्षाम॑रुह-मृ॒तस्य॒ पत्नी᳚म् । गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा॒ ब्रह्म॑णा च । ऋ॒तग्ं स॒त्ये॑-ऽधायि । स॒त्यमृ॒ते॑-ऽधायि ।
ऋ॒त-ञ्च॑ मे स॒त्य-ञ्चा॑भूताम् । ज्योति॑रभूव॒ग्ं॒ सुव॑रगमम् ।
सु॒व॒र्गं-लोँ॒क-न्नाक॑स्य पृ॒ष्ठम् । ब्र॒द्ध्नस्य॑ वि॒ष्टप॑मगमम् ॥
पृ॒थि॒वी दी॒क्षा ॥ 82 ॥
तया॒-ऽग्नि र्दी॒क्षया॑ दीक्षि॒तः । यया॒-ऽग्नि र्दी॒क्षया॑ दीक्षि॒तः । तया᳚ त्वा दी॒क्षया॑ दीक्षयामि । अ॒न्तरि॑क्ष-न्दी॒क्षा ।
तया॑ वा॒यु र्दी॒क्षया॑ दीक्षि॒तः ।
यया॑ वा॒यु र्दी॒क्षया॑ दीक्षि॒तः ।
तया᳚ त्वा दी॒क्षया॑ दीक्षयामि । द्यौ र्दी॒क्षा ।
तया॑-ऽऽदि॒त्यो दी॒क्षया॑ दीक्षि॒तः ।
यया॑-ऽऽदि॒त्यो दी॒क्षया॑ दीक्षि॒तः ॥ 83 ॥
तया᳚ त्वा दी॒क्षया॑ दीक्षयामि । दिशो॑ दी॒क्षा ।
तया॑ च॒न्द्रमा॑ दी॒क्षया॑ दीक्षि॒तः ।
यया॑ च॒न्द्रमा॑ दी॒क्षया॑ दीक्षि॒तः ।
तया᳚ त्वा दी॒क्षया॑ दीक्षयामि ।
आपो॑ दी॒क्षा । तया॒ वरु॑णो॒ राजा॑ दी॒क्षया॑ दीक्षि॒तः । यया॒ वरु॑णो॒ राजा॑ दी॒क्षया॑ दीक्षि॒तः । तया᳚ त्वा दी॒क्षया॑ दीक्षयामि ।
ओष॑धयो दी॒क्षा ॥ 84 ॥
तया॒ सोमो॒ राजा॑ दी॒क्षया॑ दीक्षि॒तः। यया॒ सोमो॒ राजा॑ दी॒क्षया॑ दीक्षि॒तः ।
तया᳚ त्वा दी॒क्षया॑ दीक्षयामि । वाग् दी॒क्षा ।
तया᳚ प्रा॒णो दी॒क्षया॑ दीक्षि॒तः ।
यया᳚ प्रा॒णो दी॒क्षया॑ दीक्षि॒तः ।
तया᳚ त्वा दी॒क्षया॑ दीक्षयामि । पृ॒थि॒वी त्वा॒ दीक्ष॑माण॒मनु॑ दीक्षताम् ।
अ॒न्तरि॑क्ष-न्त्वा॒ दीक्ष॑माण॒मनु॑ दीक्षताम् ।
द्यौस्त्वा॒ दीक्ष॑माण॒मनु॑ दीक्षताम् ॥ 85 ॥
दिश॑स्त्वा॒ दीक्ष॑माण॒मनु॑ दीक्षन्ताम् । आप॑स्त्वा॒ दीक्ष॑माण॒मनु॑ दीक्षन्ताम् ।
ओष॑धयस्त्वा॒ दीक्ष॑माण॒मनु॑ दीक्षन्ताम् । वाक्त्वा॒ दीक्ष॑माण॒मनु॑ दीक्षताम् ।
ऋच॑स्त्वा॒ दीक्ष॑माण॒मनु॑ दीक्षन्ताम् । सामा॑नि त्वा॒ दीक्ष॑माण॒मनु॑ दीक्षन्ताम् ।
यजूग्ं॑षि त्वा॒ दीक्ष॑माण॒मनु॑ दीक्षन्ताम् । अह॑श्च॒ रात्रि॑श्च । कृ॒षिश्च॒ वृष्टि॑श्च । त्विषि॒श्चा-प॑चितिश्च ॥ 86 ॥
आप॒श्चौष॑धयश्च । ऊर्क्च॑ सू॒नृता॑ च । तास्त्वा॒ दीक्ष॑माण॒मनु॑ दीक्षन्ताम् ॥
स्वे दक्षे॒ दक्ष॑पिते॒ह सी॑द । दे॒वानाग्ं॑ सु॒म्नो म॑ह॒ते रणा॑य । स्वा॒स॒स्थ-स्त॒नुवा॒ संविँ॑शस्व । पि॒तेवै॑धि सू॒नव॒ आ सु॒शेवः॑ ।
शि॒वो मा॑ शि॒वमावि॑श । स॒त्य-म्म॑ आ॒त्मा । श्र॒द्धा मे ऽक्षि॑तिः ॥ 87 ॥
तपो॑ मे प्रति॒ष्ठा । स॒वि॒तृ-प्र॑सूता मा॒ दिशो॑ दीक्षयन्तु । स॒त्यम॑स्मि ॥ अ॒ह-न्त्वद॑स्मि॒ मद॑सि॒ त्वमे॒तत् । ममा॑सि॒ योनि॒स्तव॒ योनि॑रस्मि । ममै॒व सन्वह॑ ह॒व्यान्य॑ग्ने ।
पु॒त्रः पि॒त्रे लो॑क॒कृ-ज्जा॑तवेदः ॥
आ॒जुह्वा॑न-स्सु॒प्रती॑कः पु॒रस्ता᳚त् ।
अग्ने॒ स्वां-योँनि॒मासी॑द सा॒द्ध्या ।
अ॒स्मिन्-थ्स॒धस्थे॒ अद्ध्युत्त॑रस्मिन्न् ॥ 88 ॥
विश्वे॑ देवा॒ यज॑मानश्च सीदत ॥
एक॑मि॒षे विष्णु॒स्त्वा-ऽन्वे॑तु ।
द्वे ऊ॒र्जे विष्णु॒स्त्वा-ऽन्वे॑तु ।
त्रीणि॑ व्र॒ताय॒ विष्णु॒स्त्वा-ऽन्वे॑तु ।
च॒त्वारि॒ मायो॑ भवाय॒ विष्णु॒स्त्वा-ऽन्वे॑तु ।
पञ्च॑ प॒शुभ्यो॒ विष्णु॒स्त्वा-ऽन्वे॑तु । षड्रा॒यस्पोषा॑य॒ विष्णु॒स्त्वा-ऽन्वे॑तु ।
स॒प्त स॒प्तभ्यो॒ होत्रा᳚भ्यो॒ विष्णु॒स्त्वा-ऽन्वे॑तु ॥
सखा॑य-स्स॒प्तप॑दा अभूम । स॒ख्य-न्ते॑ गमेयम् ॥ 89 ॥
स॒ख्यात्ते॒ मा यो॑षम् । स॒ख्यान्मे॒ मा यो᳚ष्ठाः ॥ सा-ऽसि॑ सुब्रह्मण्ये ।
तस्या᳚स्ते पृथि॒वी पादः॑ । सा-ऽसि॑ सुब्रह्मण्ये । तस्या᳚स्ते॒-ऽन्तरि॑क्ष॒-म्पादः॑ ।
सा-ऽसि॑ सुब्रह्मण्ये । तस्या᳚स्ते॒ द्यौः पादः॑ । सा-ऽसि॑ सुब्रह्मण्ये । तस्या᳚स्ते॒ दिशः॒ पादः॑ ॥ 90 ॥
प॒रो र॑जास्ते पञ्च॒मः पादः॑ । सा न॒ इष॒मूर्ज॑-न्धुक्ष्व । तेज॑ इन्द्रि॒यम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स-म॒न्नाद्य᳚म् ॥ विमि॑मे त्वा॒ पय॑स्वतीम् । दे॒वाना᳚-न्धे॒नुग्ं सु॒दुघा॒-मन॑प-स्फुरन्तीम् । इन्द्र॒-स्सोम॑-म्पिबतु ।
क्षेमो॑ अस्तु नः ॥ इ॒मा-न्न॑राः कृणुत॒ वेदि॒मेत्य॑ । वसु॑मतीग्ं रु॒द्रव॑ती-मादि॒त्यव॑तीम् ॥ 91 ॥
वर्ष्म॑न्दि॒वः । नाभा॑ पृथि॒व्याः ।
यथा॒-ऽयं-यँज॑मानो॒ न रिष्ये᳚त् ।
दे॒वस्य॑ सवि॒तु-स्स॒वे ॥
चतुः॑ शिखण्डा युव॒ति-स्सु॒पेशाः᳚ ।
घृ॒तप्र॑तीका॒ भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये᳚ ।
तस्याग्ं॑ सुप॒र्णावधि॒ यौ निवि॑ष्टौ ।
तयो᳚ र्दे॒वाना॒मधि॑ भाग॒धेय᳚म् ॥
अप॒ जन्य॑-म्भ॒य-न्नु॑द । अप च॒क्राणि॑ वर्तय । गृ॒हग्ं सोम॑स्य गच्छतम् ॥
न वा उ॑वे॒तन्म्रि॑यसे॒ न रि॑ष्यसि ।
दे॒वाग्ं इदे॑षि प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ ।
यत्र॒ यन्ति॑ सु॒कृतो॒ नापि॑ दु॒ष्कृतः॑ ।
तत्र॑ त्वा दे॒व-स्स॑वि॒ता द॑धातु ॥ 92 ॥
(ब्रह्म॑णो॒ योनि॒ - रग्ंह॑सः - प॒ङ्क्ति-म्प्रप॑द्ये - दी॒क्षा - ययो॑-ऽऽदि॒त्यो दी॒क्षया॑ दीक्षि॒त - स्तया᳚ त्वा दी॒क्षया॑ दीक्षया॒म्योष॑धयो दी॒क्षा - द्यौस्त्वा॒ दीक्ष॑माण॒मनु॑ दीक्षता॒ - मप॑चिति॒श्चा - क्षि॑ति॒ - रुत्त॑रस्मिन् - गमेयं॒ - दिशः॒ पाद॑ - आदि॒त्यव॑तीं - ँवर्तय॒ पञ्च॑ च) (अ. 7)
अनुवाकं 8 - पशुविषया अच्छिद्रमन्त्राः
यद॒स्य पा॒रे रज॑सः । शु॒क्र-ञ्ज्योति॒-रजा॑यत । तन्नः॑ पर्ष॒दति॒ द्विषः॑ ।
अग्ने॑ वैश्वानर॒ स्वाहा᳚ ॥ यस्मा᳚द्भी॒षा-ऽवा॑शिष्ठाः । ततो॑ नो॒ अभ॑य-ङ्कृधि ।
प्र॒जाभ्य॒-स्सर्वा᳚भ्यो मृड । नमो॑ रु॒द्राय॑ मी॒ढुषे᳚ ॥ यस्मा᳚द्भी॒षा न्यष॑दः ।
ततो॑ नो॒ अभ॑य-ङ्कृधि ॥ 93 ॥
प्र॒जाभ्य॒-स्सर्वा᳚भ्यो मृड । नमो॑ रु॒द्राय॑ मी॒ढुषे᳚ ॥ उदु॑स्र तिष्ठ॒ प्रति॑तिष्ठ॒ मा रि॑षः । मेमं-यँ॒ज्ञं-यँज॑मान-ञ्च रीरिषः । सु॒व॒र्गे लो॒के यज॑मान॒ग्ं॒ हि धे॒हि । श-न्न॑ एधि द्वि॒पदे॒ श-ञ्चतु॑ष्पदे ॥
यस्मा᳚द्भी॒षा-ऽवे॑पिष्ठाः प॒लायि॑ष्ठा-स्स॒मज्ञा᳚स्थाः । ततो॑ नो॒ अभ॑य-ङ्कृधि ।
प्र॒जाभ्य॒-स्सर्वा᳚भ्यो मृड । नमो॑ रु॒द्राय॑ मी॒ढुषे᳚ ॥ 94 ॥
य इ॒दमकः॑ । तस्मै॒ नमः॑ । तस्मै॒ स्वाहा᳚ ॥
न वा उ॑वे॒तन्म्रि॑यसे॒ न रि॑ष्यसि दे॒वाग्ं इदे॑षि प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ । हरी॑ ते॒ युञ्जा॒ पृष॑ती अभूता॒मुपा᳚स्था-द्वा॒जी धु॒रि रास॑भस्य ॥ । आशा॑ना-न्त्वा ऽऽशापा॒लेभ्यः॑ । च॒तुर्भ्यो॑ अ॒मृते᳚भ्यः । इ॒द-म्भू॒तस्याध्य॑क्षेभ्यः । वि॒धेम॑ ह॒विषा॑ व॒यम् ॥
विश्वा॒ आशा॒ मधु॑ना॒ सग्ंसृ॑जामि । अ॒न॒मी॒वा आप॒ ओष॑धयो भवन्तु । अ॒यं-यँज॑मानो॒ मृधो॒ व्य॑स्यताम् । अगृ॑भीताः प॒शवः॑ सन्तु॒ सर्वे᳚ ॥ ॥ य॒ज्ञस्य॒ हि स्थ ऋ॒त्वियौ᳚ ।
इन्द्रा᳚ग्नी॒ चेत॑नस्य च । हु॒ता॒हु॒तस्य॑ तृप्यतम् । अहु॑तस्य हु॒तस्य॑ च । हु॒तस्य॒ चाहु॑तस्य च । अहु॑तस्य हु॒तस्य॑ च । इन्द्रा᳚ग्नी अ॒स्य सोम॑स्य । वी॒त-म्पि॑बत-ञ्जु॒षेथा᳚म् ॥
मा यज॑मान॒-न्तमो॑ विदत् । मर्त्विजो॒ मो इ॒माः प्र॒जाः । मा य-स्सोम॑मि॒म-म्पिबा᳚त् । सग्ंसृ॑ष्टमु॒भय॑-ङ्कृ॒तम् ॥ 95 ॥
(कृ॒धि॒ - मी॒ढुषे - ऽहु॑तस्य च स॒प्त च॑) (अ. 8)
अनुवाकं 9 - उपांश्वभिषवा मन्त्राः
अ॒ना॒गस॑स्त्वा व॒यम् । इन्द्रे॑ण॒ प्रेषि॑ता॒ उप॑ । वा॒युष्टे॑ अस्त्वग्ंश॒भूः । मि॒त्रस्ते॑ अस्त्वग्ंश॒भूः । वरु॑णस्ते अस्त्वग्ंश॒भूः ॥
अपा᳚-ङ्क्षया॒ ऋत॑स्य गर्भाः । भुव॑नस्य गोपा॒-श्श्येना॑ अतिथयः । पर्व॑ताना-ङ्ककुभः प्र॒युतो॑ नपातारः । व॒ग्नुनेन्द्रग्ग्॑ ह्वयत ।
घोषे॒णामी॑-वाग्श्चातयत ॥ 96 ॥
यु॒क्ता-स्स्थ॒ वह॑त ॥ दे॒वा ग्रावा॑ण॒ इन्दु॒रिन्द्र॒ इत्य॑वादिषुः । एन्द्र॑मचुच्यवुः पर॒मस्याः᳚ परा॒वतः॑ । आ-ऽस्मा-थ्स॒धस्था᳚त् ।
ओरोर॒न्तरि॑क्षात् । आ सु॑भू॒तम॑सुषवुः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स-म्म॒ आ-ऽसु॑षवुः ।
स॒म॒रे रक्षाग्॑स्यवधिषुः । अप॑हत-म्ब्रह्म॒ज्यस्य॑ ॥ वाक्च॑ त्वा॒ मन॑श्च श्रिणीताम् ॥ 97 ॥
प्रा॒णश्च॑ त्वा-ऽपा॒नश्च॑ श्रीणीताम् ।
चक्षु॑श्च त्वा॒ श्रोत्र॑-ञ्च श्रीणीताम् ।
दक्ष॑श्च त्वा॒ बल॑-ञ्च श्रीणीताम् । ओज॑श्च त्वा॒ सह॑श्च श्रीणीताम् । आयु॑श्च त्वा ज॒रा च॑ श्रीणीताम् । आ॒त्मा च॑ त्वा त॒नूश्च॑ श्रीणीताम् । शृ॒तो॑-ऽसि शृ॒त-ङ्कृ॑तः । शृ॒ताय॑ त्वा शृ॒तेभ्य॑स्त्वा ॥
यमिन्द्र॑मा॒हु र्वरु॑णं॒-यँमा॒हुः । य-म्मि॒त्रमा॒हु-र्यमु॑ स॒त्यमा॒हुः ॥ 98 ॥
यो दे॒वाना᳚-न्दे॒वत॑मस्तपो॒जाः । तस्मै᳚ त्वा॒ तेभ्य॑स्त्वा ॥ मयि॒ त्यदि॑न्द्रि॒य-म्म॒हत् । मयि॒ दक्षो॒ मयि॒ क्रतुः॑ । मयि॑ धायि सु॒वीर्य᳚म् । त्रिशु॑ग्घ॒र्मो विभा॑तु मे । आकू᳚त्या॒ मन॑सा स॒ह ।
वि॒राजा॒ ज्योति॑षा स॒ह । य॒ज्ञेन॒ पय॑सा स॒ह ।
तस्य॒ दोह॑मशीमहि ॥ 99 ॥
तस्य॑ सु॒म्नम॑शीमहि । तस्य॑ भ॒क्षम॑शीमहि ।
वाग्जु॑षा॒णा सोम॑स्य तृप्यतु ॥ मि॒त्रो जनान्॑ यातयति प्रजा॒न-न्मि॒त्रो दा॑धार पृथि॒वीमु॒त द्याम् । मि॒त्रः कृ॒ष्टीरनि॑मिषा॒-ऽभि च॑ष्टे स॒त्याय॑ ह॒व्य-ङ्घृ॒तव॑-द्विधेम ॥ प्र स मि॑त्र॒ मर्तो॑ अस्तु॒ प्रय॑स्वा॒न्. यस्त॑ आदित्य॒ शिक्ष॑ति व्र॒तेन॑ । न ह॑न्यते॒ न जी॑यते॒ त्वोतो॒ नैन॒मग्ंहो॑ अश्नो॒त्यन्ति॑तो॒ न दू॒रात् ॥ ॥ यस्मा॒न्न जा॒तः परो॑ अ॒न्यो अस्ति॑ । य आ॑वि॒वेश॒ भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ ।
प्र॒जाप॑तिः प्र॒जया॑ संविँदा॒नः ।
त्रीणि॒ ज्योतीग्ं॑षि सचते॒ स षो॑ड॒शी ॥
ए॒ष ब्र॒ह्मा य ऋ॒त्वियः॑ ।
इन्द्रो॒ नाम॑ श्रु॒तो ग॒णे ॥ 100 ॥
प्र ते॑ म॒हे वि॒दथे॑ ऽशग्ंसिष॒ग्ं॒ हरी᳚ । य ऋ॒त्वियः॒ प्र ते॑ वन्वे ।
व॒नुषो॑ हर्य॒त-म्मद᳚म् ॥ इन्द्रो॒ नाम॑ घृ॒त-न्न यः । हरि॑भि॒श्चारु॒ सेच॑ते ।
श्रु॒तो ग॒ण आ त्वा॑ विशन्तु । हरि॑वर्पस॒गिंरः॑ ॥
इन्द्राधि॑प॒ते-ऽधि॑पति॒स्त्व-न्दे॒वाना॑मसि । अधि॑पति॒-म्माम् । आयु॑ष्मन्तं॒-वँर्च॑स्वन्त-म्मनु॒ष्ये॑षु कुरु ॥ 101 ॥
इन्द्र॑श्च स॒म्रा-ड्वरु॑णश्च॒ राजा᳚ ।
तौ ते॑ भ॒क्ष-ञ्च॑क्रतु॒रग्र॑ ए॒तम् ।
तयो॒रनु॑ भ॒क्ष-म्भ॑क्षयामि ।
वाग्जु॑षा॒णा सोम॑स्य तृप्यतु ॥
प्र॒जाप॑ति र्वि॒श्वक॑र्मा । तस्य॒ मनो॑ दे॒वं-यँ॒ज्ञेन॑ राद्ध्यासम् । अ॒र्थे॒ गा अ॒स्य ज॑हितः । अ॒व॒सान॑पते-ऽव॒सान॑-म्मे विन्द ॥
नमो॑ रु॒द्राय॑ वास्तो॒ष्पत॑ये ।
आय॑ने वि॒द्रव॑णे ॥ 102 ॥
उ॒द्याने॒ यत्प॒राय॑णे । आ॒वर्त॑ने वि॒वर्त॑ने ।
यो गो॑पा॒यति॒ तग्ं हु॑वे ॥
यान्य॑पा॒मित्या॒-न्यप्र॑तीत्ता॒-न्यस्मि॑ ।
य॒मस्य॑ ब॒लिना॒ चरा॑मि ।
इ॒हैव सन्तः॒ प्रति॒ तद्या॑तयामः ।
जी॒वा जी॒वेभ्यो॒ निह॑राम एनत् ॥
अ॒नृ॒णा अ॒स्मिन्न॑-नृ॒णाः पर॑स्मिन्न् ।
तृ॒तीये॑ लो॒के अ॑नृ॒णा-स्स्या॑म ।
ये दे॑व॒याना॑ उ॒त पि॑तृ॒याणाः᳚ ॥ 103 ॥
सर्वा᳚-न्प॒थो अ॑नृ॒णा आक्षी॑येम ॥
इ॒दमू॒ नु श्रेयो॑-ऽव॒सान॒-माग॑न्म ।
शि॒वे नो॒ द्यावा॑पृथि॒वी उ॒भे इ॒मे । गोम॒द्धन॑-व॒दश्व॑व॒-दूर्ज॑स्वत् ।
सु॒वीरा॑ वी॒रैरनु॒ सञ्च॑रेम ॥ अ॒र्कः प॒वित्र॒ग्ं॒ रज॑सो वि॒मानः॑ ।
पु॒नाति॑ दे॒वाना॒-म्भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ । द्यावा॑पृथि॒वी पय॑सा संविँदा॒ने ।
घृ॒त-न्दु॑हाते अ॒मृत॒-म्प्रपी॑ने ॥ प॒वित्र॑म॒र्को रज॑सो वि॒मानः॑ ।
पु॒नाति॑ दे॒वाना॒-म्भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ ।
सुव॒ र्ज्योति॒ र्यशो॑ म॒हत् ।
अ॒शी॒महि॑ गा॒धमु॒त प्र॑ति॒ष्ठाम् ॥ 104 ॥
(चा॒त॒य॒त॒ - श्री॒णी॒ता॒ग्ं॒ - स॒त्यमा॒हु - र॑शीमहि - ग॒णे - कु॑रु - वि॒द्रव॑णे - पितृ॒याणा॑ - अ॒र्को रज॑सो वि॒मान॒स्त्रीणि॑ च) (अ. 9)
अनुवाकं 10 - सौमिकप्रायाश्चित्तमन्त्राः
उद॑स्ताम्फ्सी-थ्सवि॒ता मि॒त्रो अ॑र्य॒मा ।
सर्वा॑-न॒मित्रा॑-नवधीद्यु॒गेन॑ ।
बृ॒हन्त॒-म्माम॑कर-द्वी॒रव॑न्तम् । र॒थ॒न्त॒रे श्र॑यस्व॒ स्वाहा॑ पृथि॒व्याम् ।
वा॒म॒दे॒व्ये श्र॑यस्व॒ स्वाहा॒-ऽन्तरि॑क्षे । बृ॒ह॒ति श्र॑यस्व॒ स्वाहा॑ दि॒वि ।
बृ॒ह॒ता त्वोप॑स्तभ्नोमि ॥
आ त्वा॑ ददे॒ यश॑से वी॒र्या॑य च ।
अ॒स्मास्व॑-घ्निया यू॒य-न्द॑धाथेन्द्रि॒य-म्पयः॑ ॥ यस्ते᳚ द्र॒फ्सो यस्त॑ उद॒र्॒षः ॥ 105 ॥
दैव्यः॑ के॒तु र्विश्व॒-म्भुव॑न-मावि॒वेश॑ ।
स नः॑ पा॒ह्यरि॑ष्ट्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
अनु॑ मा॒ सर्वो॑ य॒ज्ञो॑-ऽयमे॑तु ।
विश्वे॑ दे॒वा म॒रुत॒-स्सामा॒र्कः ।
आ॒प्रिय॒ ॑007आ;छन्दाग्ं॑सि नि॒विदो॒ यजूग्ं॑षि । अ॒स्यै पृ॑थि॒व्यै यद्य॒ज्ञिय᳚म् ॥
प्र॒जाप॑ते र्वर्त॒निमनु॑ वर्तस्व ।
अनु॑ वी॒रैरनु॑ राद्ध्याम॒ गोभिः॑ ।
अन्वश्वै॒रनु॒ सर्वै॑रु पु॒ष्टैः ।
अनु॑ प्र॒जया-ऽन्वि॑न्द्रि॒येण॑ ॥ 106 ॥
दे॒वा नो॑ य॒ज्ञ-मृ॑जु॒धा न॑यन्तु ॥
प्रति॑ क्ष॒त्रे प्रति॑ तिष्ठामि रा॒ष्ट्रे ।
प्रत्यश्वे॑षु॒ प्रति॑तिष्ठामि॒ गोषु॑ ।
प्रति॑ प्र॒जाया॒-म्प्रति॑ तिष्ठामि॒ भव्ये᳚ ।
विश्व॑म॒न्या-ऽभि॑ वावृ॒धे । तद॒न्यस्या॒-मधि॑श्रि॒तम् । दि॒वे च॑ वि॒श्वक॑र्मणे ।
पृ॒थि॒व्यै चा॑कर॒-न्नमः॑ ॥ अस्का॒न्द्यौः पृ॑थि॒वीम् । अस्का॑नृष॒भो युवा॒ गाः ॥ 107 ॥
स्क॒न्नेमा विश्वा॒ भुव॑ना । स्क॒न्नो य॒ज्ञः प्रज॑नयतु । अस्का॒नज॑नि॒ प्राज॑नि ।
आ स्क॒न्नाज्जा॑यते॒ वृषा᳚ । स्क॒न्ना-त्प्रज॑निषीमहि ॥ ये दे॒वा येषा॑मि॒द-म्भा॑ग॒धेय॑-म्ब॒भूव॑ । येषा᳚-म्प्रया॒जा उ॒तानू॑या॒जाः । इन्द्र॑ज्येष्ठेभ्यो॒ वरु॑णराजभ्यः । अ॒ग्निहो॑तृभ्यो दे॒वेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ॥ उ॒त त्या नो॒ दिवा॑ म॒तिः ॥ 108 ॥
अदि॑तिरू॒त्या-ऽऽग॑मत् । सा शन्ता॑ची॒ मय॑स्करत् । अप॒ स्रिधः॑ ॥ उ॒त त्या दैव्या॑ भि॒षजा᳚ । श-न्न॑स्करतो अ॒श्विना᳚ । यू॒याता॑-म॒स्मद्रपः॑ ।
अप॒ स्रिधः॑ ॥ शम॒ग्नि-र॒ग्निभि॑स्करत् । श-न्न॑स्तपतु॒ सूर्यः॑ । शं-वाँतो॑ वात्वर॒पाः ॥ 109 ॥
अप॒ स्रिधः॑ ॥ तदित्प॒द-न्न विचि॑केत वि॒द्वान् ।
यन्मृ॒तः पुन॑र॒प्येति॑ जी॒वान् । त्रि॒वृद्य-द्भुव॑नस्य रथ॒वृत् । जी॒वो गर्भो॒ न मृ॒त-स्स जी॑वात् ॥ प्रत्य॑स्मै॒ पिपी॑षते । वि॒श्वा॑नि वि॒दुषे॑ भर । अ॒र॒-ङ्ग॒माय॒ जग्म॑वे ।
अप॑श्चाद्दध्वने॒ नरे᳚ (ओ-रप॑श्चाद्दघ्वने॒ नरे᳚) ॥ इन्दु॒रिन्दु॒म-वा॑गात् ।
इन्दो॒रिन्द्रो॑-ऽपात् । तस्य॑ त इन्द॒विन्द्र॑-पीतस्य॒ मधु॑मतः । उप॑हूत॒स्योप॑हूतो भक्षयामि ॥ 110 ॥
(उ॒द॒र्॒ष - इ॑न्द्रि॒येण॒ - गा - म॒ति - र॑र॒पा - अ॑गा॒त्रीणि॑ च) (अ. 10)
अनुवाकं 11 - दर्शपूर्णमासप्रायश्चित्तमन्त्राः
ब्रह्म॑ प्रति॒ष्ठा मन॑सो॒ ब्रह्म॑ वा॒चः । ब्रह्म॑ य॒ज्ञानाग्ं॑ ह॒विषा॒-माज्य॑स्य ।
अति॑रिक्त॒-ङ्कर्म॑णो॒ यच्च॑ ही॒नम् । य॒ज्ञः पर्वा॑णि प्रति॒रन्ने॑ति क॒ल्पयन्न्॑ ।
स्वाहा॑कृ॒ता-ऽऽहु॑तिरेतु दे॒वान् ॥ आश्रा॑वितम॒त्याश्रा॑वितम् ।
वष॑ट्कृत-म॒त्यनू᳚क्त-ञ्च य॒ज्ञे ।
अति॑रिक्त॒-ङ्कर्म॑णो॒ यच्च॑ ही॒नम् ।
य॒ज्ञः पर्वा॑णि प्रति॒रन्ने॑ति क॒ल्पयन्न्॑ ।
स्वाहा॑कृ॒ता-ऽऽहु॑तिरेतु दे॒वान् ॥ 111 ॥
यद्वो॑ देवा अतिपा॒दया॑नि । वा॒चा चि॒त्प्रय॑त-न्देव॒ हेड॑नम् । अ॒रा॒यो अ॒स्माग्ं अ॒भि-दु॑च्छुना॒यते᳚। अ॒न्यत्रा॒स्म-न्म॑रुत॒स्त-न्निधे॑तन ॥ त॒त-म्म॒ आप॒स्तदु॑ तायत॒ पुनः॑ । स्वादि॑ष्ठा धी॒तिरु॒चथा॑य शस्यते ।
अ॒यग्ं स॑मु॒द्र उ॒त वि॒श्वभे॑षजः ।
स्वाहा॑-कृतस्य॒ समु॑तृप्णुत र्भुवः ॥
उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒ पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् । दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥ ।
उदु॒ त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् ॥ चि॒त्र-न्दे॒वाना॒-मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑-र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒-ऽग्नेः । आ-ऽ प्रा॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च ॥ ॥ 112 ॥
इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑म॒द्या च॑ मृडय । त्वाम॑व॒स्युरा च॑के ॥ तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ ।
त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वा-न्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासि सीष्ठाः । यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑ तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
स त्वन्नो॑ अग्ने-ऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ । अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑ण॒ग्ं॒ ररा॑णो वी॒हि मृ॑डी॒कग्ं सु॒हवो॑ न एधि ॥ । त्वम॑ग्ने अ॒या-ऽसि॑ । अ॒या सन्मन॑सा हि॒तः । अ॒या सनःअ॒व्यमू॑हिषे । अ॒या नो॑ धेहि भेष॒जम् । इ॒ष्टो अ॒ग्निराहु॑तः । स्वाहा॑कृतः पिपर्तु नः । स्व॒गा दे॒वेभ्य॑ इ॒द-न्नमः॑ ॥ प्रजा॑पते॒ न त्वदे॒तान्य॒न्यो विश्वा॑ जा॒तानि॒ परि॒ ता ब॑भूव । यत्का॑मास्ते जुहु॒मस्तन्नो॑ अस्तु व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ ॥ इ॒म-ञ्जी॒वेभ्यः॑ परि॒धि-न्द॑धामि । मैषा-न्नु॑ गा॒दप॑रो॒ अर्ध॑मे॒तम् । श॒त-ञ्जी॑वन्तु श॒रदः॑ पुरू॒चीः । ति॒रो मृ॒त्यु-न्द॑धता॒-म्पर्व॑तेन ॥
इ॒ष्टेभ्य॒-स्स्वाहा॒ वष॒डनि॑ष्टेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । भे॒ष॒ज-न्दुरि॑ष्ट्यै॒ स्वाहा॒ निष्कृ॑त्यै॒ स्वाहा᳚ । दौरा᳚र्ध्यै॒ स्वाहा॒ दैवी᳚भ्य-स्त॒नूभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ॥ 113 ॥
ऋद्ध्यै॒ स्वाहा॒ समृ॑द्ध्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
यत॑ इन्द्र॒ भया॑महे ।
ततो॑ नो॒ अभ॑य-ङ्कृधि । मघ॑वञ्छ॒ग्धि तव॒ तन्न॑ ऊ॒तये᳚ । वि द्विषो॒ वि मृधो॑ जहि ॥ स्व॒स्ति॒दा वि॒शस्पतिः॑ । वृ॒त्र॒हा विमृधो॑ व॒शी । वृषेन्द्रः॑ पु॒र ए॑तु नः । स्व॒स्ति॒दा अ॑भय-ङ्क॒रः ॥ आ॒भि र्गी॒र्भि र्यदतो॑ न ऊ॒नम् ॥ 114 ॥
आप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः ।
य॒दा स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ ।
भू॒यि॒ष्ठ॒भाजो॒ अध॑ ते स्याम ॥ अना᳚ज्ञातं॒-यँदाज्ञा॑तम् । य॒ज्ञस्य॑ क्रि॒यते॒ मिथु॑ । अग्ने॒ तद॑स्य कल्पय । त्वग्ं हि वेत्थ॑ यथात॒थम् ॥ पुरु॑ष सम्मितो य॒ज्ञः । य॒ज्ञः पुरु॑ष सम्मितः । अग्ने॒ तद॑स्य कल्पय ।
त्वग्ं हि वेत्थ॑ यथात॒थम् ॥ य-त्पा॑क॒त्रा मन॑सा दी॒नद॑क्षा॒ न । य॒ज्ञस्य॑ म॒न्वते॒ मर्ता॑सः । अ॒ग्निष्टद्धोता᳚ कृतु॒विद्वि॑जा॒नन्न् ।
यजि॑ष्ठो दे॒वाग्ं ऋ॑तु॒शो य॑जाति ॥ 115 ॥
(दे॒वाग् - श्चि॒त्रं - त॒नूभ्य॒-स्स्वाहो॒ - नं - पुरु॑षसम्मि॒तो-ऽग्ने॒ तद॑स्य कल्पय॒ पञ्च॑ च) (अ. 11)
अनुवाकं 12 - अग्निष्टोमादौ यजमानजप्या मन्त्रविशेषाः
यद्दे॑वा देव॒हेड॑नम् । देवा॑सश्चकृ॒मा व॒यम् । आदि॑त्या॒-स्तस्मा᳚न्मा मुञ्चत ।
ऋ॒तस्य॒र्तेन॒ मामु॒त ॥ देवा॑ जीवनका॒म्या यत् । वा॒चा-ऽनृ॑तमूदि॒म । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः । गार्ह॑पत्यः॒ प्रमु॑ञ्चतु । दु॒रि॒ता यानि॑ चकृ॒म । क॒रोतु॒ माम॑ने॒ नस᳚म् ॥ 116 ॥
ऋ॒तेन॑ द्यावापृथिवी । ऋ॒तेन॒ त्वग्ं स॑रस्वति । ऋ॒तान्मा॑ मुञ्च॒ताग्ंह॑सः । यद॒न्य कृ॑तमारि॒म ॥ स॒जा॒त॒श॒ग्ं॒सादु॒त वा॑ जामिश॒ग्ं॒सात् । ज्याय॑स॒-श्शग्ंसा॑दु॒त वा॒ कनी॑यसः । अना᳚ज्ञात-न्दे॒वकृ॑तं॒-यँदेनः॑ । तस्मा॒त्त्वम॒स्मा-ञ्जा॑तवेदो मुमुग्धि ॥ यद्वा॒चा यन्मन॑सा । बा॒हुभ्या॑-मू॒रुभ्या॑-मष्ठी॒वद्भ्या᳚म् ॥ 117 ॥
शि॒श्ञै र्यदनृ॑त-ञ्चकृ॒मा व॒यम् । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः ॥ यद्धस्ता᳚भ्या-ञ्च॒कर॒ किल्बि॑षाणि । अ॒क्षाणां᳚-वँ॒ग्नुमु॑प॒ जिघ्न॑मानः । दू॒रे॒प॒श्या च॑ राष्ट्र॒भृच्च॑ । तान्य॑फ्स॒रसा॒-वनु॑दत्ता-मृ॒णानि॑ ॥
अदी᳚व्यन्नृ॒णं-यँद॒ह-ञ्च॒कार॑ । यद्वा-ऽदा᳚स्यन्-थ्सञ्ज॒गारा॒ जने᳚भ्यः ।
अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः ॥ यन्मयि॑ मा॒ता गर्भे॑ स॒ति ॥ 118 ॥
एन॑श्च॒कार॒ यत्पि॒ता । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः ॥ यदा॑ पि॒पेष॑ मा॒तर॑-म्पि॒तर᳚म् ।
पु॒त्रः प्रमु॑दितो॒ धयन्न्॑ । अहिग्ं॑सितौ पि॒तरौ॒ मया॒ तत् । तद॑ग्ने अनृ॒णो भ॑वामि ॥ यद॒न्तरि॑क्ष-म्पृथि॒वीमु॒त द्याम् ।
यन्मा॒तर॑-म्पि॒तरं॑-वाँ जिहिग्ंसि॒म ।
अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः ॥ यदा॒शसा॑ नि॒शसा॒ यत्प॑रा॒शसा᳚ ॥ 119 ॥
यदेन॑श्च कृ॒मा नूत॑नं॒-यँत्पु॑रा॒णम् । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः ॥ अति॑क्रामामि दुरि॒तं-यँदेनः॑ । जहा॑मि रि॒प्र-म्प॑र॒मे स॒धस्थे᳚ ।
यत्र॒ यन्ति॑ सु॒कृतो॒ नापि॑ दु॒ष्कृतः॑ । तमारो॑हामि सु॒कृता॒-न्नु लो॒कम् ॥
त्रि॒ते दे॒वा अ॑मृजतै॒-तदेनः॑ ।
त्रि॒त ए॒तन्म॑नु॒ष्ये॑षु मामृजे ।
ततो॑ मा॒ यदि॒ किञ्चि॑दान॒शे ।
अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः ॥ 120 ॥
गार्ह॑पत्यः॒ प्रमु॑ञ्चतु । दु॒रि॒ता यानि॑ चकृ॒म । क॒रोतु॒ माम॑ने॒नस᳚म् ॥ दि॒वि जा॒ता अ॒फ्सु जा॒ताः । या जा॒ता ओष॑धीभ्यः । अथो॒ या अ॑ग्नि॒जा आपः॑ । ता नः॑ शुन्धन्तु॒ शुन्ध॑नीः ॥
यदापो॒ नक्त॑-न्दुरि॒त-ञ्चरा॑म ।
यद्वा॒ दिवा॒ नूत॑नं॒-यँत्पु॑रा॒णम् ।
हिर॑ण्य-वर्णा॒स्तत॒ उत्पु॑नीत नः ॥
इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒ हव॑म॒द्या च॑ मृडय । त्वाम॑व॒स्युरा च॑के ॥
तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒-स्तदा शा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शग्ंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ । त्व-न्नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वा-न्दे॒वस्य॒ हेडो-ऽव॑ यासि सीष्ठाः । यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑ तम॒-श्शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषाग्ं॑सि॒ प्रमु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥ स त्वन्नो॑ अग्ने-ऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ । अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑ण॒ग्ं॒ ररा॑णो वी॒हि मृ॑डी॒कग्ं सु॒हवो॑ न एधि ॥ । त्वम॑ग्ने अ॒या-ऽसि॑ । अ॒या सन्मन॑सा हि॒तः । अ॒या सनःअ॒व्यमू॑हिषे । अ॒या नो॑ धेहि भेष॒जम् । इ॒ष्टो अ॒ग्निराहु॑तः । स्वाहा॑कृतः पिपर्तु नः । स्व॒गा दे॒वेभ्य॑ इ॒द-न्नमः॑ ॥ ॥ 121 ॥
(अ॒ने॒नस॑ - मष्ठी॒वद्भ्याग्ं॑ - स॒ति - प॑रा॒शसा॑-ऽऽन॒शे᳚ - ऽग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः - पुनीत न॒स्त्रीणि॑ च) (अ. 12)
(य-द्दे॑वा॒ गार्ह॑पत्यो॒ यद्धस्ता᳚भ्यां॒-यँन्मयि॑ मा॒ता यदा॑पि॒पेष॒
ँयद॒न्तरि॑क्षं॒-यँदा॒शसा-ऽति॑क्रामामि त्रि॒ते दे॒वा दि॒वि जा॒ता अ॒फ्सु जा॒ता यदाप॑ इ॒म-म्मे॑ वरुणा॒ तत्त्वा॑ यामि॒ त्व-न्नो॑ अग्ने॒ स त्व-न्नो॑ अग्ने॒ त्वम॑ग्ने अ॒या-ऽसि॑)
अनुवाकं 13 - अवभृथे कर्मणि ऋजीषप्रोक्षणमन्त्राः
यत्ते॒ ग्राव्.ण्णा॑ चिच्छि॒दु-स्सो॑म राजन्न् ।
प्रि॒याण्यङ्गा॑नि॒ स्वधि॑ता॒ परूग्ं॑षि । तथ्सन्ध॒-थ्स्वाज्ये॑नो॒त व॑र्धयस्व ।
अ॒ना॒गसो॒ अध॒मिथ्स॒क्षंयेँ॑म ॥ यत्ते॒ ग्रावा॑ बा॒हुच्यु॑तो॒ अचु॑च्यवुः ।
नरो॒ यत्ते॑ दुदु॒हु र्दक्षि॑णेन ।
तत्त॒ आप्या॑यता॒-न्तत्ते᳚ । निष्ट्या॑यता-न्देव
सोम ॥ यत्ते॒ त्वच॑-म्बिभि॒दुर्यच्च॒ योनि᳚म् ।
यदा॒स्थाना॒-त्प्रच्यु॑तो॒ वेन॑सि॒ त्मना᳚ ॥ 122 ॥
त्वया॒ तथ्सो॑म गु॒प्तम॑स्तु नः ।
सा नः॑ स॒धां-ऽस॑त्पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥
अहा॒च्छरी॑र॒-म्पय॑सा स॒मेत्य॑ । अ॒न्यो᳚-ऽन्यो भवति॒ वर्णो॑ अस्य । तस्मि॑न् व॒यमुप॑हूता॒स्तव॑ स्मः । आ नो॑ भज॒ सद॑सि वि॒श्वरू॑पे ॥
नृ॒चक्षा॒-स्सोम॑ उ॒त शु॒श्रुग॑स्तु ।
मा नो॒ विहा॑सी॒द्गिर॑ आवृणा॒नः ।
अना॑गा-स्त॒नुवो॑ वावृधा॒नः ।
आ नो॑ रू॒पं-वँ॑हतु॒ जाय॑मानः ॥ 123 ॥
उप॑क्षरन्ति जु॒ह्वो॑ घृ॒तेन॑ । प्रि॒याण्यङ्गा॑नि॒ तव॑ व॒र्धय॑न्तीः । तस्मै॑ ते सोम॒ नम॒ इद्वष॑ट्च । उप॑ मा राजन्-थ्सुकृ॒ते ह्व॑यस्व ॥
स-म्प्रा॑णापा॒नाभ्या॒ग्ं॒ समु॒ चक्षु॑षा॒ त्वम् । सग्ग् श्रोत्रे॑ण गच्छस्व सोम राजन्न् ।
यत्त॒ आस्थि॑त॒ग्ं॒ शमु॒ तत्ते॑ अस्तु । जा॒नी॒तान्नः॑ स॒गम्म॑ने पथी॒नाम् ॥ ए॒त-ञ्जा॑नीतात्पर॒मे व्यो॑मन्न् । वृका᳚-स्सधस्था वि॒द रू॒पम॑स्य ॥ 124 ॥
यदा॒गच्छा᳚-त्प॒थिभि॑ र्देव॒यानैः᳚ । इ॒ष्टा॒पू॒र्ते कृ॑णुता-दा॒विर॑स्मै ॥
अरि॑ष्टो राजन्नग॒दः परे॑हि । नम॑स्ते अस्तु॒ चक्ष॑से रघूय॒ते । नाक॒मारो॑ह स॒ह यज॑मानेन । सूर्य॑-ङ्गच्छतात्पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥
अभू᳚द्दे॒व-स्स॑वि॒ता वन्द्यो॒ नु नः॑ । इ॒दानी॒मह्न॑ उप॒वाच्यो॒ नृभिः॑ ।
वि यो रत्ना॒ भज॑ति मान॒वेभ्यः॑ । श्रेष्ठ॑-न्नो॒ अत्र॒ द्रवि॑णं॒-यँथा॒ दध॑त् ॥
उप॑ नो मित्रावरुणा-वि॒हाव॑तम् । अ॒न्वादी᳚द्ध्या-थामि॒ह नः॑ सखाया । आ॒दि॒त्याना॒-म्प्रसि॑तिर्-हे॒तिः । उ॒ग्रा श॒तापा᳚ष्ठा घ॒विषा॒ परि॑णो वृणक्तु ॥
आ प्या॑यस्व॒ समॆ॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ॥ स-न्ते॒ पयाग्ं॑सि॒ समु॑ यन्तु॒ वाजा॒-स्सं-वृँष्णि॑या-न्यभिमाति॒षाहः॑ । आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑य सोम दि॒वि श्रवाग्॑स्युत्त॒मानि॑ धिष्व ॥ ॥ 125 ॥
(त्मना॒ - जाय॑मानो - ऽस्य॒ - दध॒-त्पञ्च॑ च) (अ. 13)
अनुवाकं 14 - अवभृथे कर्मणि सेचनादिमन्त्राः
यद्दि॑दी॒क्षे मन॑सा॒ यच्च॑ वा॒चा । यद्वा᳚ प्रा॒णैश्चक्षु॑षा॒ यच्च॒ श्रोत्रे॑ण ।
यद्रेत॑सा मिथु॒नेना-प्या॒त्मना᳚ ।
अ॒द्भ्यो लो॒का द॑धि॒रे तेज॑ इन्द्रि॒यम् ।
शु॒क्रा दी॒क्षायै॒ तप॑सो वि॒मोच॑नीः ।
आपो॑ विमो॒क्त्री र्मयि॒ तेज॑ इन्द्रि॒यम् ॥
यदृ॒चा साम्ना॒ यजु॑षा । प॒शू॒ना-ञ्चर्म॑न्. ह॒विषा॑ दिदी॒क्षे ।
यच्छन्दो॑भि॒-रोष॑धीभि॒-र्वन॒स्पतौ᳚ ।
अ॒द्भ्यो लो॒का द॑धि॒रे (द॑धिरे॒) तेज॑ इन्द्रि॒यम् ॥ 126 ॥
शु॒क्रा दी॒क्षायै॒ तप॑सो वि॒मोच॑नीः ।
आपो॑ विमो॒क्त्री र्मयि॒ तेज॑ इन्द्रि॒यम् ॥
येन॒ ब्रह्म॒ येन॑ क्ष॒त्रम् । येने᳚न्द्रा॒ग्नी प्र॒जाप॑ति॒-स्सोमो॒ वरु॑णो॒ येन॒ राजा᳚ ।
विश्वे॑ दे॒वा ऋष॑यो॒ येन॑ प्रा॒णाः ।
अ॒द्भ्यो लो॒का द॑धिरे॒ तेज॑ इन्द्रि॒यम् ।
शु॒क्रा दी॒क्षायै॒ तप॑सो वि॒मोच॑नीः ।
आपो॑ विमो॒क्त्री र्मयि॒ तेज॑ इन्द्रि॒यम् ॥
अ॒पा-म्पुष्प॑म॒स्यो-ष॑धीना॒ग्ं॒ रसः॑ । सोम॑स्य प्रि॒य-न्धाम॑ ॥ 127 ॥
अ॒ग्नेः प्रि॒यत॑मग्ं ह॒वि-स्स्वाहा᳚ ॥ अ॒पा-म्पुष्प॑-म॒स्योष॑धीना॒ग्ं॒ रसः॑ ।
सोम॑स्य प्रि॒य-न्धाम॑ । इन्द्र॑स्य प्रि॒यत॑मग्ं ह॒वि-स्स्वाहा᳚ । अ॒पा-म्पुष्प॑म॒स्यो-ष॑धीना॒ग्ं॒ रसः॑ । सोम॑स्य प्रि॒य-न्धाम॑ ।
विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-म्प्रि॒यत॑मग्ं ह॒वि-स्स्वाहा᳚ ॥ व॒यग्ं सो॑म व्र॒ते तव॑ ।
मन॑स्त॒नूषु॒ पिप्र॑तः । प्र॒जाव॑न्तो अशीमहि ॥ 128 ॥
दे॒वेभ्यः॑ पि॒तृभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । सो॒म्येभ्यः॑ पि॒तृभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । क॒व्येभ्यः॑ पि॒तृभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ॥ देवा॑स इ॒ह मा॑दयद्ध्वम् ।
सोम्या॑स इ॒ह मा॑दयद्ध्वम् । कव्या॑स इ॒ह मा॑दयद्ध्वम् ॥ अन॑न्तरिताः पि॒तरः॑ सो॒म्या-स्सो॑मपी॒थात् ॥ अपै॑तु मृ॒त्युर॒मृत॑-न्न॒ आगन्न्॑ । वै॒व॒स्व॒तो नो॒ अभ॑य-ङ्कृणोतु ।
प॒र्णं-वँन॒स्पते॑रिव ॥ 129 ॥
अ॒भि नः॑ शीयताग्ं र॒यिः । सच॑ता-न्न॒-श्शची॒पतिः॑ ॥ पर॑-म्मृत्यो॒ अनु॒परे॑हि॒ पन्था᳚म् । यस्ते॒ स्व इत॑रो देव॒याना᳚त् । चक्षु॑ष्मते शृण्व॒ते ते᳚ ब्रवीमि । मा नः॑ प्र॒जाग्ं री॑रिषो॒ मोत वी॒रान् ॥ इ॒दमू॒ नु श्रेयो॑-ऽव॒सान॒-माग॑न्म । यद्गो॒जि-द्ध॑न॒जि-द॑श्व॒जिद्यत् ।
प॒र्णं-वँन॒स्पते॑रिव । अ॒भि नः॑ शीयताग्ं र॒यिः । सच॑ता-न्न॒-श्शची॒पतिः॑ ॥ 130 ॥
(वन॒स्पता॑व॒द्भ्यो लो॒का द॑धिरे॒ तेज॑ इन्द्रि॒य-न्धामा॑ - शीमही - वा॒ - भि नः॑ शीयताग्ं र॒यिरेक॑-ञ्च) (अ. 14)
(सर्वा॒न्॒. - य-द्विष्ष॑ण्णेन॒ - वि वै - याः पु॒रस्ता॒-द्- देवा॑ दे॒वेषु॒ - परि॑स्तणित॒ - सक्षे॒दं - ँयद॒स्य पा॒रे॑ - ऽना॒गस॒ - उद॑स्ता-म्फ्सी॒-द्- ब्रह्म॑ प्रति॒ष्ठा - य-द्दे॑व॒ - यत्ते॒ ग्राव.ण्णा॒ - य-द्दि॑दी॒क्षे चतु॑र्दश)
(सर्वा॒न् - भूति॑मे॒व - यामे॒वाफ्स्वाहु॑तिम् - ँव्र॒तानां᳚ - पर्णव॒ल्कः - सो॒म्याना॑ - म॒स्मिन्. य॒ज्ञे - ऽग्ने॒ यो नो॒ - ज्योग्जी॒वाः - प॒रोर॑जास्ते॒ - प्र ते॑ म॒हे - ब्रह्म॑ प्रति॒ष्ठा - गार्ह॑पत्या स्त्रि॒ग्ं॒शदु॑त्तरश॒तं)
(सर्वा॒न्॒. वै - शची॒पतिः॑)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे तृतीयाष्टके सप्तमः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake saptamaḥ prapāṭhakaḥ - acchidra-ṅkāṇḍa-mprāyaścittam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
acchidra-ṅkāṇḍa-mprāyaścittena mantraiśca yajñacchidrapūraṇādacchidramucyate
anuvākaṃ 1 - darśapūrṇamāseṣṭiviṣayāṇi kāni citprāyaścittāni
sarvā॒n॒. vā e॒ṣo᳚-'gnau kāmā॒-npravḙśayati |
yo᳚-'gnīna̭nvā॒dhāya̭ vra॒tamu॒paiti̭ |
sa yadani̭ṣṭvā prayā॒yāt | akā̭maprītā ena॒-ṅkāmā॒ nānu॒ prayā̭yuḥ | a॒te॒jā a̭vī॒ryaḥ̭ syāt |
sa jṷhuyāt | tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama |
viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k |
agne॒ kāmā̭ya yemira॒ iti̭ |
kāmā̭ne॒vāsmi̭-ndadhāti || 1 ||
kāma̭prītā ena॒-ṅkāmā॒ anu॒prayā᳚nti |
te॒ja॒svī vī॒ryā̭vā-nbhavati ||
santa̭ti॒rvā e॒ṣā ya॒jñasya̭ |
yo᳚-'gnīna̭nvā॒dhāya̭ vra॒tamu॒paiti̭ |
sa yadu॒dvāya̭ti | vicchi̭tti-re॒vāsya॒ sā ||
ta-mprāñca̭mu॒ddhṛtya̭ |
mana॒sopa̭tiṣṭheta | mano॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ |
prā॒jā॒pa॒tyo ya॒jñaḥ || 2 ||
mana̭sai॒va ya॒jñagṃ santa̭noti | bhūrityā̭ha | bhū॒to vai pra॒jāpa̭tiḥ | bhūti̭me॒vopai̭ti ||
vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate |
yasyā-hi̭tāgne-ra॒gnira̭pa॒kṣāya̭ti | yāva॒cchamya̭yā pra॒viddhye᳚t |
yadi॒ tāva̭dapa॒kṣāye᳚t | tagṃ sambha̭ret |
i॒da-nta॒ eka̭-mpa॒ra ṷta॒ eka᳚m || 3 ||
tṛ॒tīyḙna॒ jyoti̭ṣā॒ saṃvi~̭śasva | saṃ॒ve~śa̭nasta॒nuvai॒ cārṷredhi |
pri॒ye de॒vānā᳚-mpara॒me ja॒nitra॒ iti̭ | brahma̭ṇai॒vaina॒gṃ॒ sambha̭rati |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ | yadi̭ parasta॒-rāma̭pa॒kṣāye᳚t | a॒nu॒ pra॒yāyāva̭syet |
so e॒va tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ ||
oṣa̭dhī॒rvā e॒tasya̭ pa॒śū-npayaḥ॒ pravi̭śati |
yasya̭ ha॒viṣḙ va॒thsā a॒pākṛ̭tā॒ dhaya̭nti || 4 ||
tān. yaddu॒hyāt | yā॒tayā᳚mnā ha॒viṣā̭ yajeta | yanna du॒hyāt | ya॒jña॒pa॒ru-ra॒ntari̭yāt | vā॒ya॒vyāṃ᳚-ya~vā॒gū-nnirva̭pet |
vā॒yurvai paya̭saḥ pradāpayi॒tā | sa e॒vāsmai॒ payaḥ॒ pradā̭payati | payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ |
payaḥ॒ payaḥ̭ |
paya̭sai॒vāsmai॒ payo-'va̭rundhe || 5 ||
athotta̭rasmai ha॒viṣḙ va॒thsāna॒pā kṷryāt |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || a॒nya॒ta॒rān. vā e॒ṣa de॒vā-nbhā̭ga॒dheyḙna॒ vya̭rdhayati |
ye yaja̭mānasya sā॒ya-ṅgṛ॒hamā॒-gaccha̭nti |
yasya̭ sāya-ndu॒gdhagṃ ha॒virārti̭-mā॒rcchati̭ |
indrā̭ya vrī॒hīnni॒-rupyo-pa̭vaset | payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ | paya̭ e॒vārabhya̭ gṛhī॒tvo-pa̭vasati | yatprā॒ta-ssyāt | tacchṛ॒ta-ṅkṷryāt || 6 ||
atheta̭ra ai॒ndraḥ pṷro॒ḍāśaḥ̭ syāt |
i॒ndri॒ye e॒vāsmai̭ sa॒mīcī̭ dadhāti |
payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ | payaḥ॒ payaḥ̭ | paya̭sai॒vāsmai॒ payo-'va̭rundhe |
athotta̭rasmai ha॒viṣḙ va॒thsāna॒pā kṷryāt |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || u॒bhayā॒n॒. vā e॒ṣa de॒vā-nbhā̭ga॒dheyḙna॒ vya̭rdhayati |
ye yaja̭mānasya sā॒ya-ñca̭ prā॒taśca̭ gṛ॒hamā॒-gaccha̭nti | yasyo॒bhayagṃ̭ ha॒virārti̭-mā॒rcchati̭ || 7 ||
ai॒ndra-mpañca̭śarāva-moda॒na-nnirva̭pet |
a॒gni-nde॒vatā̭nā-mpratha॒maṃ-ya~̭jet |
a॒gnimṷkhā e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti |
a॒gniṃ-vā~ anva॒nyā de॒vatāḥ᳚ |
indra॒manva॒nyāḥ | tā e॒vobhayīḥ᳚ prīṇāti |
payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ |
payaḥ॒ payaḥ̭ | paya̭sai॒vāsmai॒ payo-'va̭rundhe |
athotta̭rasmai ha॒viṣḙ va॒thsāna॒pā kṷryāt || 8 ||
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || a॒rdho vā e॒tasya̭ ya॒jñasya̭ mīyate |
yasya॒ vratye-'ha॒-npatnya̭nā-lambhu॒kā bhava̭ti | tāma̭pa॒ruddhya̭ yajeta |
sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate |
tāmi॒ṣṭvo-pa̭hvayeta | amū॒hama̭smi |
sā tvam | dyaura॒ham | pṛ॒thi॒vī tvam | sāmā॒ham | ṛktvam | tāvehi॒ sambha̭vāva | sa॒ha reto̭ dadhāvahai | pu॒gṃ॒se pu॒trāya॒ vetta̭vai |
rā॒yaspoṣā̭ya suprajā॒stvāya̭ su॒vīryā॒yeti̭ |
a॒rdha e॒vainā॒mu-pa̭hvayate |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || 9 ||
(da॒dhā॒ti॒ - ya॒jña - ṷta॒ ekaṃ॒ - dhaya̭nti - rundhe - kuryā - dā॒rcha - tya॒pākṷryāt - pṛthi॒vī tvama॒ṣṭau ca̭) (a. 1)
(sarvā॒n॒. vi vai yadi̭ parasta॒rāmoṣa̭dhīran yata॒rānu॒bhayā̭na॒rdho vai )
anuvākaṃ 2 - agnihotrasāmnāyyasādhāraṇāni prāyaścittāni
3.7.2.1
yadvi-ṣṣa̭ṇṇena juhu॒yāt |
apra̭jā apa॒śuryaja̭māna-ssyāt |
yadanā̭yatane ni॒naye᳚t | a॒nā॒ya॒ta॒na-ssyā᳚t |
prā॒jā॒pa॒tyaya॒rcā va̭lmīka-va॒pāyā॒ma-va̭nayet | prā॒jā॒pa॒tyo vai va॒lmīkaḥ̭ | ya॒jñaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭tāve॒va ya॒jña-mprati̭ṣṭhāpayati |
bhūrityā̭ha | bhū॒to vai pra॒jāpa̭tiḥ || 10 ||
bhūti̭me॒vopai̭ti | ta-tkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r-hota॒vya᳚m | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || yatkī॒ṭā-va̭pannena juhu॒yāt |
apra̭jā apa॒śu-ryaja̭māna-ssyāt |
yadanā̭yatane ni॒naye᳚t | a॒nā॒ya॒ta॒na-ssyā᳚t |
ma॒ddhya॒mena̭ pa॒rṇena̭ dyāvā-pṛthi॒vya̭-ya॒rcā-'ntaḥ̭ pari॒dhi nina̭yet |
dyāvā̭pṛthi॒vyo-re॒vaina॒t-prati̭ṣṭhāpayati || 11 ||
tatkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r-hota॒vya᳚m | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || yadava̭vṛṣṭena juhu॒yāt | apa̭rūpa-masyā॒tma-ñjā̭yeta |
ki॒lāso̭ vā॒ syāda̭rśa॒so vā᳚ | ya-tpratye॒yāt | ya॒jñaṃ-vi~cchi̭ndyāt | sa jṷhuyāt |
mi॒tro janā᳚n kalpayati prajā॒nann || 12 ||
mi॒tro dā̭dhāra pṛthi॒vīmu॒ta dyām | mi॒traḥ kṛ॒ṣṭīra-ni̭miṣā॒ 'bhica̭ṣṭe |
sa॒tyāya̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava̭-jjuho॒teti̭ | mi॒treṇai॒vaina̭-tkalpayati | tatkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭rhota॒vya᳚m |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ ||
ya-tpūrva̭syā॒-māhṷtyāgṃ hu॒tāyā॒-mutta॒rā-''hṷti॒-sskande᳚t |
dvi॒pādbhiḥ̭ pa॒śubhi॒-ryaja̭māno॒ vyṛ̭̭ddhyeta |
yadutta̭rayā॒ 'bhijṷhu॒yāt || 13 ||
catṷṣpādbhiḥ pa॒śubhi॒-ryaja̭māno॒ vyṛ̭ddhyeta |
yatra॒ vettha̭ vanaspate de॒vānā॒-ṅguhyā॒ nāmā̭ni |
tatra̭ ha॒vyāni̭ gāma॒yeti̭ vānaspa॒tya-ya॒rcā sa॒midha̭-mā॒dhāya̭ | tū॒ṣṇīme॒va puna̭-rjuhuyāt |
vana॒spati̭nai॒va ya॒jñasyārtā॒-ñcānā᳚rtā॒-ñcāhṷtī॒ vidā̭dhāra | tatkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r-hota॒vya᳚m | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ ||
yatpu॒rā pra̭yā॒jebhyaḥ॒ prāṃaṅgā̭ra॒-sskande᳚t |
a॒ddhva॒ryavḙ ca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt || 14 ||
ya-dda̭kṣi॒ṇā | bra॒hmaṇḙ ca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt | ya-tpra॒tyak |
hotrḙ ca॒ patni̭yai ca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt |
yadudaṃ̭ | a॒gnīdhḙ ca pa॒śubhya̭śca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt | yada̭bhijuhu॒yāt | ru॒dro᳚-'sya pa॒śū-nghātṷka-ssyāt |
yannābhi̭ juhu॒yāt | aśā᳚ntaḥ॒ prahri̭yeta || 15 ||
sru॒vasya॒ buddhnḙnābhi॒ nida̭ddhyāt |
mā ta̭mo॒ mā ya॒jñasta̭ma॒nmā yaja̭māna-stamat |
nama̭ste astvāya॒te | namo̭ rudra parāya॒te |
namo॒ yatra̭ ni॒ṣīda̭si |
a॒mu-mmā higṃ̭sīra॒mu-mmā higṃ̭sī॒riti॒ yena॒ skande᳚t || ta-mpraha̭ret |
sa॒hasra̭śṛṅgo vṛṣa॒bho jā॒tavḙdāḥ | stoma̭pṛṣṭho ghṛ॒tavā᳚n-thsu॒pratī̭kaḥ |
mā no̭ hāsīnmetthi॒to (hāsīrmetthi॒to) nettvā॒ jahā̭ma |
go॒po॒ṣa-nno̭ vīrapo॒ṣa-ñca̭ ya॒ccheti̭ |
brahma̭ṇai॒vaina॒-mpraha̭rati | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || 16 ||
(vai pra॒jāpa̭tiḥ - sthāpayati - prajā॒nan - na॒bhijṷhu॒yāth - syā᳚-d- dhriyeta॒ - jahā̭ma॒ triṇi̭ ca) (a. 2)
(yadvisṣa̭ṇṇena prājāpa॒tyayā॒ ya-tkī॒ṭā ma̭ddhya॒mena॒ yadava̭vṛṣṭena॒ ya-tpūrva̭syāṃ॒-ya~-tpu॒rā pra̭yā॒jebhya॒ praṃṅgā̭ro॒ ya-dda̭kṣi॒ṇā ya-tpra॒tyagyadudaṅṋ̇)
anuvākaṃ 3 - mukhyāgnyasambhave-'nukalpāḥ homādhārāḥ
vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate |
yasyā-hi̭tāgne-ra॒gni-rma॒thyamā̭no॒ na jāya̭te | yatrā॒nya-mpaśye᳚t | tata̭ ā॒hṛtya̭ hota॒vya᳚m |
a॒gnā-ve॒vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati ||
yadya॒nya-nna vi॒ndet | a॒jāyāgṃ̭ hota॒vya᳚m | ā॒gne॒yī vā e॒ṣā | yada॒jā | a॒gnā-ve॒vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati || 17 ||
a॒jasya॒ tu nāśñī̭yāt | yada॒jasyā᳚-śñī॒yāt |
yāme॒vāgnā-vāhṷti-ñjuhu॒yāt | tāma̭dyāt | tasmā̭da॒jasya॒ nāśya᳚m || yadya॒jā-nna vi॒ndet | brā॒hma॒ṇasya॒ dakṣi̭ṇe॒ hastḙ hota॒vya᳚m |
e॒ṣa vā a॒gni rvai᳚śvāna॒raḥ | yadbrā᳚hma॒ṇaḥ |
a॒gnā-ve॒vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati || 18 ||
brā॒hma॒ṇa-ntu va̭sa॒tyai̭ nāpa̭rundhyāt | yadbrā᳚hma॒ṇaṃ-va~̭sa॒tyā a̭paru॒ndhyāt |
yasmi̭nne॒-vāgnāvāhṷti-ñjuhu॒yāt | ta-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ vya̭rdhayet |
tasmā᳚-dbrāhma॒ṇo va̭sa॒tyai̭ nāpa॒ruddhyaḥ̭ || yadi̭ brāhma॒ṇa-nna vi॒ndet |
da॒rbha॒sta॒beṃ ho̭ta॒vya᳚m |
a॒gni॒vān. vai da̭rbhasta॒baṃḥ |
a॒gnāve॒-vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati |
da॒rbhāgstu nāddhyā̭sīta || 19 ||
yadda॒rbhāna॒ddhyāsī̭ta | yāme॒vāgnā-vāhṷti-ñjuhu॒yāt | tāmaddhyā̭sīta |
tasmā᳚-dda॒rbhā nāddhyā̭sita॒vyāḥ᳚ ||
yadi̭ da॒rbhānna vi॒ndet | a॒phsu ho̭ta॒vya᳚m |
āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ |
de॒vatā᳚sve॒ vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati |
āpa॒stu na pari̭cakṣīta | yadāpaḥ̭ pari॒cakṣī̭ta || 20 ||
yā me॒vāphsvāhṷti-ñjuhu॒yāt | tā-mpari̭cakṣīta |
tasmā॒dāpo॒ na pa̭ri॒cakṣyāḥ᳚ ||
meddhyā̭ ca॒ vā e॒tasyā̭me॒ddhyā ca̭ ta॒nuvau॒ sagṃsṛ̭jyete | yasyā-hi̭tāgne-ra॒nyaira॒gnibhi̭-ra॒gnayaḥ̭ sagṃsṛ॒jyante᳚ | a॒gnaye॒ vivi̭caye puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pet |
meddhyā᳚-ñcai॒vāsyā̭-me॒ddhyā-ñca̭ ta॒nuvau॒ vyāva̭rtayati || a॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pet | a॒gnime॒va vra॒tapa̭ti॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒-nopa̭dhāvati |
sa e॒vainaṃ̭-vra~॒tamā-la̭bhaṃya~ti || 21 ||
garbha॒gg॒ srava̭ntamaga॒dama̭kaḥ | a॒gni-rindra॒-stvaṣṭā॒ bṛha॒spatiḥ̭ | pṛ॒thi॒vyā-mava̭cuśco-tai॒tat | nābhi-prāpno̭ti॒ nir-ṛ̭ti-mparā॒caiḥ ||
reto॒ vā e॒tadvāji̭na॒-māhi̭tāgneḥ | yada̭gniho॒tram | tadyathsrave᳚t |
reto᳚-'sya॒ vāji̭nagg sravet | garbha॒gg॒ srava̭ntama-ga॒dama̭ka॒-rityā̭ha |
reta̭ e॒vāsmi॒n vāji̭na-ndadhāti || 22 ||
a॒gnirityā̭ha | a॒gnirvai rḙto॒dhāḥ | reta̭ e॒va tadda̭dhāti | indra॒ ityā̭ha | i॒ndri॒ya-me॒vāsmi̭n-dadhāti | tvaṣṭetyā̭ha | tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛt | rū॒pama॒va pa॒śuṣṷ dadhāti | bṛha॒spati॒rityā̭ha |
brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spatiḥ̭ | brahma̭ṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ praja̭nayati ||
pṛ॒thi॒vyā-mava̭cuścotai॒ta-dityā̭ha |
a॒syā-me॒vaina॒-tprati̭ṣṭhāpayati ||
nābhi prāpno̭ti॒ nir-ṛ̭ti-mparā॒cairityā̭ha |
rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai || 23 ||
(a॒jā-'gnāve॒vāsyā᳚gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati - bhava - tyāsīta - pari॒cakṣī̭ta - lambhayati - dadhāti - de॒vānā॒-mbṛha॒spatiḥ॒ pañca̭ ca) (a. 3)
(vi vai ya-dya॒nyama॒jāyā᳚-mbrāhma॒ṇasya̭ darbhasta॒mbe᳚-'phsu ho̭ta॒vya᳚m)
anuvākaṃ 4 - aiṣṭikayājamānamantrāḥ
yāḥ pu॒rastā᳚-tpra॒srava̭nti | u॒pari̭ṣṭā-thsa॒rvata̭śca॒ yāḥ | tābhī̭ ra॒śmipa̭vitrābhiḥ | śra॒ddhāṃ-ya~॒jñamāra̭bhe || devā̭ gātuvidaḥ |
gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ vindata | mana̭sa॒spati̭nā de॒vena̭ | vātā᳚-dya॒jñaḥ prayṷjyatām || tṛ॒tīya̭syai di॒vaḥ | gā॒ya॒tri॒yā soma॒ ābhṛ̭taḥ || 24 ||
so॒ma॒pī॒thāya॒ sanna̭yitum | vaka̭la॒-manta̭ra॒māda̭de || āpo̭ devī-śśu॒ddhā-sstha̭ | i॒mā pātrā̭ṇi śundhata | u॒pā॒ta॒ṅkyā̭ya de॒vānā᳚m | pa॒rṇa॒va॒lkamu॒ta śṷndhata ||
payo̭ gṛ॒heṣu॒ payo̭ aghni॒yāsṷ |
payo̭ va॒thseṣu॒ paya॒ indrā̭ya ha॒viṣe᳚ dhriyasva | gā॒ya॒trī pa̭rṇava॒lkena̭ | paya-ssoma̭-ṅkarotvi॒mam || 25 ||
a॒gni-ṅgṛ̭hṇāmi su॒rathaṃ॒-yo~ ma̭yo॒ bhūḥ |
ya u॒dyanta̭mā॒ roha̭ti॒ sūrya॒mahne᳚ |
ā॒di॒tya-ñjyoti̭ṣā॒-ñjyoti̭rutta॒mam |
śvo ya॒jñāya̭ ramatā-nde॒vatā᳚bhyaḥ ||
vasū᳚-nru॒drānā̭di॒tyān | indrḙṇa sa॒ha de॒vatāḥ᳚ | tāḥ pūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi | sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ || i॒māmūrja̭-mpañcada॒śīṃ-ye~ pravi̭ṣṭāḥ | tānde॒vā-npari̭gṛhṇāmi॒ pūrvaḥ̭ || 26 ||
a॒gnir-ha̭vya॒vāḍi॒ha tānāva̭hatu | pau॒rṇa॒mā॒sagṃ ha॒viri॒damḙṣā॒-mmayi̭ |
ā॒mā॒vā॒syagṃ̭ ha॒viri॒damḙṣā॒-mmayi̭ || a॒nta॒rā-'gnī pa॒śavaḥ̭ | de॒va॒sa॒gṃ॒ sada॒māga̭mann | tā-npūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi |
sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ || i॒ha pra॒jā vi॒śvarṷ̄pā ramantām | a॒gni-ṅgṛ॒hapa̭tima॒bhi saṃ॒va~sā̭nāḥ | tāḥ pūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi || 27 ||
sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ ||
i॒ha pa॒śavo̭ vi॒śvarṷ̄pā ramantām |
a॒gni-ṅgṛ॒hapa̭tima॒bhi saṃ॒va~sā̭nāḥ |
tā-npūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi | sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ || a॒ya-mpi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ |
avā᳚ḍḍha॒vyā pi॒tṛbhya॒ ā | ta-mpūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi | avi̭ṣa-nnaḥ pi॒tu-ṅka̭rat || aja̭sra॒-ntvāgṃ sa̭bhāpā॒lāḥ || 28 ||
vi॒ja॒yabhā̭ga॒gṃ॒ sami̭ndhatām | agnḙ dī॒dāya̭ me sabhya | viji̭tyai śa॒radaḥ̭ śa॒tam || anna̭māvasa॒thīya᳚m | a॒bhiha̭rāṇi śa॒radaḥ̭ śa॒tam | ā॒va॒sa॒the śriya॒-mmantra᳚m | ahi̭rbu॒ddhniyo॒ niya̭cchatu || i॒dama॒ha-ma॒gni jye᳚ṣṭhebhyaḥ | vasṷbhyo ya॒jña-mprabra̭vīmi |
i॒dama॒ha-mindra̭ jyeṣṭhebhyaḥ || 29 ||
ru॒drebhyo̭ ya॒jña-mprabra̭vīmi | i॒dama॒haṃ-va~rṷṇa-jyeṣṭhebhyaḥ | ā॒di॒tyebhyo̭ ya॒jña-mprabra̭vīmi || paya̭svatī॒-roṣa̭dhayaḥ |
paya̭svadvī॒rudhā॒-mpayaḥ̭ | a॒pā-mpaya̭so॒ yatpayaḥ̭ | tena॒ māmi̭ndra॒ sagṃsṛ̭ja ||
agne᳚ vratapate vra॒ta-ñca̭riṣyāmi |
taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām |
vāyo᳚ vratapata॒ ādi̭tya vratapate || 30 ||
vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒ta-ñca̭riṣyāmi | taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām ||
i॒mā-mprācī॒mudī̭cīm | iṣa॒mūrja̭ma॒bhi saggskṛ̭tām | ba॒hu॒pa॒rṇāmaśṷṣkāgrām |
harā̭mi paśu॒pāma॒ham || yatkṛṣṇo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā | prāvi̭śa॒stvaṃ-va~na॒spatīṋ |
tata॒stvāmḙkavigṃśati॒dhā | sambha̭rāmi susa॒mbhṛtā᳚ || 31 ||
trī-npa̭ri॒dhīgsti॒sra-ssa॒midhaḥ̭ | ya॒jñāyṷranusañca॒rān |
u॒pa॒ve॒ṣa-mmekṣa̭ṇa॒-ndhṛṣṭi᳚m | sambha̭rāmi susa॒bhṛntā᳚ || yā jā॒tā oṣa̭dhayaḥ | de॒vebhya̭ striyu॒ga-mpu॒rā | tāsā॒-mparva̭ rāddhyāsam | pa॒ri॒sta॒ra-mā॒haranṋ ||
a॒pā-mmeddhyaṃ̭-ya~॒jñiya᳚m |
sadḙvagṃ śi॒vama̭stu me || 32 ||
ā॒cche॒ttā vo॒ mā ri̭ṣam | jīvā̭ni śa॒radaḥ̭ śa॒tam || apa̭rimitānā॒-mpari̭mitāḥ | sanna̭hye sukṛ॒tāya॒kam | eno॒ mā nigā᳚-ṅkata॒macca॒ nāham | puna̭ru॒tthāya̭ bahu॒lā bha̭vantu || sa॒kṛ॒dā॒cchi॒nna-mba॒r॒hirūrṇā̭mṛdu |
syo॒na-mpi॒tṛbhya̭stvā bharāmya॒ham | a॒smi-nthsī̭dantu me pi॒taraḥ̭ so॒myāḥ |
pi॒tā॒ma॒hāḥ prapi̭tāmahāścānu॒gai-ssa॒ha || 33 ||
tri॒vṛ-tpa̭lā॒śe da॒rbhaḥ | iyā᳚-nprāde॒śa sa̭mintaḥ | ya॒jñe pa॒vitra॒-mpotṛ̭tamam | payo̭ ha॒vya-ṅka̭rotu me || i॒mau prā̭ṇāpā॒nau |
ya॒jñasyāṅgā̭ni sarva॒śaḥ | ā॒pyā॒yaya̭ntau॒ sañca̭ratām | pa॒vitrḙ havya॒śodha̭ne ||
pa॒vitre᳚ stho vaiṣṇa॒vī | vā॒yurvā॒-mmana̭sā punātu || 34 ||
a॒ya-mprā॒ṇaścā̭pā॒naśca̭ | yaja̭māna॒-mapi̭gacchatām | ya॒jñe hyabhṷ̄tā॒-mpotā̭rau |
pa॒vitrḙ havya॒śodha̭ne || tvayā॒ vediṃ̭-vi~viduḥ pṛthi॒vīm | tvayā̭ ya॒jño jā̭yate viśva॒dāniḥ̭ | acchi̭draṃ-ya~॒jñamanvḙṣi vi॒dvān |
tvayā॒ hotā॒ santa̭notyardhamā॒sān || tra॒ya॒stri॒gṃ॒śo̭-'si॒ tantṷ̄nām |
pa॒vitrḙṇa sa॒hāga̭hi || 35 ||
śi॒veyagṃ rajjṷrabhi॒dhānī᳚ | a॒ghni॒yā-mupa̭sevatām || apra̭sragṃsāya ya॒jñasya̭ |
u॒khe upa̭dadhāmya॒ham | pa॒śubhi॒-ssannī̭ta-mbibhṛtām | indrā̭ya śṛ॒ta-ndadhi̭ ||
u॒pa॒ve॒ṣo̭-'si ya॒jñāya̭ | tvā-mpa̭rive॒ṣa-ma̭dhārayann | indrā̭ya ha॒viḥ kṛ॒ṇvantaḥ̭ |
śi॒va-śśa॒gmo bha̭vāsi naḥ || 36 ||
amṛ̭nmaya-ndevapā॒tram | ya॒jñasyāyṷṣi॒ prayṷjyatām | ti॒raḥ॒ pa॒vi॒tramati̭nītāḥ |
āpo̭ dhāraya॒ mā-'ti̭guḥ || de॒vena̭ savi॒trotpṷ̄tāḥ | vaso॒-ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ | gā-ndo̭hapavi॒tre rajju᳚m | sarvā॒ pātrā̭ṇi śundhata || e॒tā āca̭ranti॒ madhṷma॒dduhā̭nāḥ |
pra॒jāva̭tī-rya॒śaso̭ vi॒śvarṷ̄pāḥ || 37 ||
ba॒hvī rbhava̭ntī॒rupa॒ jāya̭mānāḥ | i॒ha va॒ indro̭ ramayatu gāvaḥ || pū॒ṣā stha̭ || a॒ya॒kṣmā vaḥ̭ pra॒jayā॒ sagṃsṛ̭jāmi |
rā॒yaspoṣḙṇa bahu॒lā bhava̭ntīḥ | ūrja॒-mpayaḥ॒ pinva̭mānā ghṛ॒ta-ñca̭ |
jī॒vo jīva̭ntī॒rupa̭ va-ssadeyam || dyauśce॒maṃ-ya~॒jña-mpṛ̭thi॒vī ca॒ sandṷhātām |
dhā॒tā somḙna sa॒ha vātḙna vā॒yuḥ | yaja̭mānāya॒ dravi̭ṇa-ndadhātu || 38 ||
uthsa̭-nduhanti ka॒laśa॒-ñcatṷrbilam | iḍā᳚-nde॒vī-mmadhṷmatīgṃ suva॒rvida᳚m |
tadi̭ndrā॒gnī ji̭nvatagṃ sū॒nṛtā̭vat | ta-dyaja̭māna-mamṛta॒tve da̭dhātu ||
kāma̭dhukṣaḥ॒ praṇo᳚ brūhi | indrā̭ya ha॒viri̭ndri॒yam || a॒mūṃ-ya~syā᳚-nde॒vānā᳚m |
ma॒nu॒ṣyā̭ṇā॒-mpayo̭ hi॒tam || ba॒hu du॒gdhīndrā̭ya de॒vebhyaḥ̭ |
ha॒vya-māpyā̭yatā॒-mpunaḥ̭ || 39 ||
va॒thsebhyo̭ manu॒ṣye᳚bhyaḥ | pu॒na॒rdo॒hāya̭ kalpatām || ya॒jñasya॒ santa̭tirasi |
ya॒jñasya̭ tvā॒ santa̭ti॒manu॒santa̭nomi || ada̭stamasi॒ viṣṇa̭ve tvā |
ya॒jñāyāpi̭ dadhāmya॒ham | a॒dbhirari̭ktena॒ pātrḙṇa | yāḥ pū॒tāḥ pa̭ri॒śera̭te ||
a॒ya-mpaya॒-ssoma̭-ṅkṛ॒tvā | svāṃ-yo~ni॒-mapi̭gacchatu || 40 ||
pa॒rṇa॒va॒lkaḥ pa॒vitra᳚m | sau॒mya-ssomā॒ddhi nirmi̭taḥ || i॒mau pa॒rṇa-ñca̭ da॒rbha-ñca̭ |
de॒vānāgṃ̭ havya॒śodha̭nau | prā॒ta॒rve॒ṣāya̭ gopāya | viṣṇo̭ ha॒vyagṃ hi rakṣa̭si ||
u॒bhāva॒gnī ṷpastṛṇa॒te | de॒vatā॒ upa̭vasantu me | a॒ha-ṅgrā॒myā-nupa̭vasāmi |
mahya॒-ṅgopa̭taye pa॒śūn || 41 ||
[ābhṛ̭ta - i॒maṃ - gṛ̭hṇāmi॒ pūrva॒ - stāḥ purvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi - sabhāpā॒lā - indra̭jyeṣṭhebhya॒-ādi̭tya vratapate-susa॒bhruntā̭ - me - sa॒ha - pṷnātu - gahi - no - vi॒śvarṷ̄pā - dadhātu॒ - puna̭--r gacchatu - pa॒śun ] (a. 4)
yāḥ pu॒rastā̭di॒māmūrja̭mi॒ha pra॒jā i॒ha pa॒śavo॒-'ya-mpi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ
anuvākaṃ 5 - aiṣṭikayājamānamantrāḥ
devā̭ de॒veṣu॒ parā᳚kramaddhvam | pratha̭mā dvi॒tīyḙṣu | dvitī̭yā-stṛ॒tīyḙṣu |
trirḙkādaśā i॒ha mā̭-'vata | i॒dagṃ śa̭keyaṃ॒-ya~di॒da-ṅka॒romi̭ |
ā॒tmā ka̭rotvā॒tmane᳚ | i॒da-ṅka̭riṣye bheṣa॒jam | i॒da-mmḙ viśvabheṣajā |
aśvi̭nā॒ prāva̭taṃ-yu~॒vam || i॒dama॒hagṃ senā̭yā a॒bhītva̭ryai || 42 ||
mukha॒mapo̭hāmi || sūrya̭jyoti॒ rvibhā̭hi | ma॒ha॒ta i̭ndri॒yāya̭ || āpyā̭yatā-ṅghṛ॒tayo̭niḥ | a॒gnir-ha॒vyā-'nṷmanyatām |
khama̭ṅkṣva॒ tvaca̭maṅkṣva | su॒rū॒pa-ntvā̭ vasu॒vida᳚m | pa॒śū॒nā-nteja̭sā |
a॒gnaye॒ juṣṭa̭-ma॒bhighā̭rayāmi || syo॒na-nte॒ sada̭na-ṅkaromi || 43 ||
ghṛ॒tasya॒ dhāra̭yā su॒śeva̭-ṅkalpayāmi ||
tasmi᳚n-thsīdā॒mṛte॒ prati̭tiṣṭha |
vrī॒hī॒ṇā-mmḙdha sumana॒syamā̭naḥ ||
ā॒rdraḥ pra̭thasnu॒-rbhuva̭nasya go॒pāḥ |
śṛ॒ta uthsnā̭ti jani॒tā ma̭tī॒nām ||
yasta̭ ā॒tmā pa॒śuṣu॒ pravi̭ṣṭaḥ |
de॒vānāṃ᳚-vi~॒ṣṭhāmanu॒ yo vi̭ta॒sthe |
ā॒tma॒nvā-nthso̭ma ghṛ॒tavā॒n॒. hi bhū॒tvā |
de॒vā-nga̭ccha॒ suva̭rvinda॒ yaja̭mānāya॒ mahya᳚m || irā॒ bhūtiḥ̭ pṛthi॒vyai raso॒ motkra̭mīt || 44 ||
devāḥ᳚ pitaraḥ॒ pita̭ro devāḥ | yo̭-'hama̭smi॒ sa san. ya̭je | yasyā᳚smi॒ na tama॒ntarḙmi | sva-mma̭ i॒ṣṭagg sva-nda॒ttam | sva-mpū॒rtagg svagg śrā॒ntam | svagṃ hu॒tam | tasya̭ me॒-'gni-rṷpadra॒ṣṭā | vā॒yurṷpaśro॒tā |
ā॒di॒tyo̭-'nukhyā॒tā | dyauḥ pi॒tā || 45 ||
pṛ॒thi॒vī mā॒tā | pra॒jāpa̭ti॒ rbandhuḥ̭ |
ya e॒vāsmi॒ sa san. ya̭je || mā bhermā saṃvi~̭kthā॒ mā tvā̭ higṃsiṣam | mā te॒ tejo-'pa̭kramīt |
bha॒ra॒tamuddha̭re॒ manṷṣiñca | a॒va॒dānā̭ni te pra॒tyava̭dāsyāmi |
nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || yada̭va॒dānā̭ni te-'va॒dyann | vilo॒mākā̭rṣamā॒tmanaḥ̭ || 46 ||
ājyḙna॒ pratya̭najmyenat | tatta॒ āpyā̭yatā॒-mpunaḥ̭ || ajyā̭yo yavamā॒trāt |
ā॒vyā॒dhā-tkṛ̭tyatāmi॒dam | mā rṷ̄rupāma ya॒jñasya̭ | śu॒ddhagg svi̭ṣṭami॒dagṃ ha॒viḥ || manṷnā dṛ॒ṣṭā-ṅghṛ॒tapa̭dīm | mi॒trāvarṷṇasamīritām | da॒kṣi॒ṇā॒rdhādasa̭bhinndann | ava̭dyā-myeka॒to mṷkhām || 47 ||
iḍḙ bhā॒ga-ñjṷṣasva naḥ | jinva॒ gā jinvārva̭taḥ | tasyā᳚ste bhakṣi॒vāṇaḥ̭ syāma | sa॒rvātmā̭na-ssa॒rvaga̭ṇāḥ || braddhna॒ pinva̭sva |
dada̭to me॒ mā kṣā̭yi | ku॒rva॒to me॒ mopa̭dasat | di॒śā-ṅklṛpti̭rasi | diśo̭ me kalpantām | kalpa̭ntā-mme॒ diśaḥ̭ || 48 ||
daivī᳚śca॒ mānṷṣīśca | a॒ho॒rā॒tre mḙ kalpetām | a॒rdha॒mā॒sā mḙ kalpantām | māsā̭ me kalpantām | ṛ॒tavo̭ me kalpantām | saṃ॒va~॒thsa॒ro mḙ kalpatām |
klṛpti̭rasi॒ kalpa̭tā-mme ||
āśā̭nā-ntvā-''śāpā॒lebhyaḥ̭ |
ca॒turbhyo̭ a॒mṛte᳚bhyaḥ |
i॒da-mbhū॒tasyā-ddhya̭kṣebhyaḥ || 49 ||
vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam | bhaja̭tā-mbhā॒gī bhā॒gam | mā-'bhā॒go-'bha̭kta |
nira̭bhā॒ga-mbha̭jāmaḥ | a॒paspi̭nva | oṣa̭dhīrjinva | dvi॒pātpā̭hi | catṷṣpādava | di॒vo vṛṣṭi॒mera̭ya | brā॒hma॒ṇānā̭-mi॒dagṃ ha॒viḥ || 50 ||
so॒myānāgṃ̭ somapī॒thinā᳚m | nirbha॒kto brā᳚hmaṇaḥ | nehā-brā᳚hmaṇasyāsti ||
sama̭ṅktā-mba॒ra॒ḥir-ha॒viṣā̭ ghṛ॒tena̭ | samā̭di॒tyai rvasṷbhi॒-ssa-mma॒rudbhiḥ̭ |
samindrḙṇa॒ viśvḙbhi rde॒vebhi̭raṅktām |
di॒vya-nnabho̭ gacchatu॒ ya-thsvāhā᳚ ||
i॒ndrā॒ṇī vā̭ vidha॒vā bhṷ̄yāsam | adi̭tiriva supu॒trā |
a॒sthū॒ri tvā̭ gārhapatya || 51 ||
upa॒niṣa̭de suprajā॒stvāya̭ ||
sa-mpatnī॒ patyā̭ sukṛ॒tena̭ gacchatām |
ya॒jñasya̭ yu॒ktau dhuryā̭vabhūtām |
sa॒jā॒nnā॒nau vija̭hatā॒-marā̭tīḥ |
di॒vi jyoti̭ra॒ja-ra॒māra̭bhetām ||
daśa̭ te ta॒nuvo̭ yajña ya॒jñiyāḥ᳚ |
tāḥ prī̭ṇātu॒ yaja̭māno ghṛ॒tena̭ | nā॒ri॒ṣṭhayoḥ᳚ pra॒śiṣa॒mīḍa̭mānaḥ |
de॒vānā॒-ndaivye-'pi॒ yaja̭māno॒-'mṛto̭-'bhūt ||
yaṃ-vā~᳚-nde॒vā a̭kalpayann || 52 ||
ū॒rjo bhā॒gagṃ śa̭takratū | e॒tadvā॒-ntena̭ prīṇāni | tena̭ tṛpyatamagṃhahau || a॒ha-nde॒vānāgṃ̭ su॒kṛtā̭masmi lo॒ke |
mame॒dami॒ṣṭa-nna mithṷ rbhavāti | a॒ha-nnā̭ri॒ṣṭhā-vanṷyajāmi vi॒dvān |
yadā᳚bhyā॒-mindro॒ ada̭dhā-dbhāga॒dheya᳚m || adā̭rasṛdbhavata deva soma |
a॒smin. ya॒jñe ma̭ruto mṛḍatā naḥ |
mā no̭ vidada॒bhi bhā॒mo aśa̭stiḥ || 53 ||
mā no̭ vida-dva॒janā॒ dveṣyā॒ yā ||
ṛ॒ṣa॒bhaṃ-vā~॒jinaṃ̭-va~॒yam |
pū॒rṇamā̭saṃ-ya~jāmahe | sa no̭ dohatāgṃ su॒vīrya᳚m | rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇa᳚m | prā॒ṇāya̭ su॒rādha̭se | pū॒rṇamā̭sāya॒ svāhā᳚ ||
a॒mā॒vā॒syā̭ su॒bhagā̭ su॒śevā᳚ | dhe॒nuri̭va॒ bhūya̭ ā॒pyāya̭mānā | sā no̭ dohatāgṃ su॒vīrya᳚m | rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇa᳚m |
a॒pā॒nāya̭ su॒rādha̭se | a॒mā॒vā॒syā̭yai॒ svāhā᳚ || a॒bhistṛ̭ṇīhi॒ pari̭dhehi॒ vedi᳚m |
jā॒mi-mmā higṃ̭sīramu॒yā śayā̭nā |
ho॒tṛ॒ṣada̭nā॒ hari̭tā-ssu॒varṇāḥ᳚ | ni॒ṣkā i॒me yaja̭mānasya bra॒ddhne || 54 ||
(a॒bhītva̭ryai - karomi - kramīt - pi॒tā - ''tmana̭ - eka॒tomṷkhāṃ - me॒ diśo - 'dhya̭kṣebhyo - ha॒vi--r gā̭rhapatyā - kalpaya॒ - nnaśa̭stiḥ॒ - sā no̭ dohatāgṃ su॒vīryagṃ̭ sa॒pta ca̭) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - aiṣṭikayājamānamantrāḥ
pari̭stṛṇīta॒ pari̭dhattā॒gnim | pari̭hito॒-'gni ryaja̭māna-mbhunaktu | a॒pāgṃ rasa॒ oṣa̭dhīnāgṃ su॒varṇaḥ̭ | ni॒ṣkā i॒me yaja̭mānasya santu kāma॒dughāḥ᳚ | a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ke ||
bhūpa̭te॒ bhuva̭napate | ma॒ha॒to bhū॒tasya̭ pate | bra॒hmāṇa̭-ntvā vṛṇīmahe ||
a॒ha-mbhūpa̭tira॒ha-mbhuva̭napatiḥ |
a॒ha-mma̭ha॒to bhū॒tasya॒ patiḥ̭ || 55 ||
de॒vena̭ savi॒trā prasṷ̄ta॒ ārtvi̭jya-ṅkariṣyāmi | deva̭ savitare॒ta-ntvā̭ vṛṇate |
bṛha॒spati॒-ndaivya̭-mbra॒hmāṇa᳚m | tada॒ha-mmana̭se॒ prabra̭vīmi | mano̭ gāyatri॒yai |
gā॒ya॒trī tri॒ṣṭubhe᳚ | tri॒ṣṭu-bjaga̭tyai | jaga̭tyanu॒ṣṭubhe᳚ | a॒nu॒ṣṭu-kpa॒ṅktyai | pa॒ṅktiḥ pra॒jāpa̭taye || 56 ||
pra॒jāpa̭ti॒ rviśve᳚bhyo de॒vebhyaḥ̭ | viśvḙ de॒vā bṛha॒spata̭ye | bṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇe |
brahma॒ bhūrbhuva॒-ssuvaḥ̭ | bṛha॒spati̭ rde॒vānā᳚-mbra॒hmā | a॒ha-mma̭nu॒ṣyā̭ṇām | bṛha̭spate ya॒jña-ṅgo̭pāya || i॒da-ntasmai̭ ha॒rmya-ṅka̭romi | yo vo̭ devā॒ścara̭ti brahma॒carya᳚m | me॒dhā॒vī di॒kṣu mana̭sā tapa॒svī || 57 ||
a॒ntardū॒taśca̭rati॒ mānṷṣīṣu ||
catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ |
ghṛ॒tapra̭tīkā॒ bhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | ma॒rmṛ॒jyamā̭nā maha॒te saubha̭gāya |
mahya̭-ndhukṣva॒ yaja̭mānāya॒ kāmāṋ ||
bhūmi̭ rbhū॒tvā ma̭hi॒māna̭-mpupoṣa |
tato̭ de॒vī va̭rdhayate॒ payāgṃ̭si |
ya॒jñiyā̭ ya॒jñaṃ-vi~ca॒yanti॒ śañca̭ |
oṣa̭dhī॒rāpa̭ i॒ha śakva̭rīśca ||
yo mā̭ hṛ॒dā mana̭sā॒ yaśca̭ vā॒cā || 58 ||
yo brahma̭ṇā॒ karma̭ṇā॒ dveṣṭi̭ devāḥ |
ya-śśru॒tena॒ hṛda̭yeneṣṇa॒tā ca̭ |
tasye᳚ndra॒ vajrḙṇa॒ śira̭śchinadmi ||
ūrṇā̭mṛdu॒ pratha̭mānagg syo॒nam |
de॒vebhyo॒ juṣṭa॒gṃ॒ sada̭nāya ba॒r॒hiḥ | su॒va॒rge lo॒ke yaja̭māna॒gṃ॒ hi dhe॒hi |
mā-nnāka̭sya pṛ॒ṣṭhe pa̭ra॒me vyo̭mann || catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ |
ghṛ॒tapra̭tīkā va॒yunā̭ni vaste |
sā stī॒ryamā̭ṇā maha॒te saubha̭gāya || 59 ||
sā mḙ dhukṣva॒ yaja̭mānāya॒ kāmāṋ |
śi॒vā ca̭ me śa॒gmā cai̭dhi |
syo॒nā ca̭ me su॒ṣadā̭ caidhi |
ūrja̭svatī ca me॒ paya̭svatī caidhi |
iṣa॒mūrja̭-mme pinvasva | brahma॒ tejo̭ me pinvasva | kṣa॒tramojo̭ me pinvasva |
viśa॒-mpuṣṭi̭-mme pinvasva |
āyṷra॒nnādya̭-mme pinvasva |
pra॒jā-mpa॒śū-nmḙ pinvasva || 60 ||
a॒smin. ya॒jña upa॒ bhūya॒ innu me᳚ |
avi̭kṣobhāya pari॒dhīnda̭dhāmi |
dha॒rtā dha॒ruṇo॒ dharī̭yān |
a॒gni rdveṣāgṃ̭si॒ niri॒to nṷdātai ||
vicchi̭nadmi॒ vidhṛ̭tībhyāgṃ sa॒patnāṋ |
jā॒tā-nbhrātṛ̭vyā॒n॒. ye ca̭ jani॒ṣyamā̭ṇāḥ |
vi॒śo ya॒ntrābhyāṃ॒-vi~dha̭māmyenān | a॒haggsvānā̭-mutta॒mo̭-'sāni devāḥ |
vi॒śo ya॒ntre nu॒damā̭ne॒ arā̭tim | viśva̭-mpā॒pmāna॒mama̭ti-ndurmarā॒yum || 61 ||
sīda̭ntī de॒vī sṷkṛ॒tasya̭ lo॒ke |
dhṛtī᳚ stho॒ vidhṛ̭tī॒ svadhṛ̭tī |
prā॒ṇānmayi̭ dhārayatam | pra॒jā-mmayi̭ dhārayatam | pa॒śūnmayi̭ dhārayatam ||
a॒ya-mpra̭sta॒ra u॒bhaya̭sya dha॒rtā |
dha॒rtā pra̭yā॒jānā̭-mu॒tānṷ̄yā॒jānā᳚m |
sa dā̭dhāra sa॒midho̭ vi॒śvarṷ̄pāḥ |
tasmi॒n-thsruco॒ addhyāsā̭dayāmi ||
āro̭ha pa॒tho jṷhu deva॒yānāṋ || 62 ||
yatrarṣa̭yaḥ prathama॒jā ye pṷrā॒ṇāḥ | hira̭ṇyapakṣā-'ji॒rā sambhṛ̭tāṅgā |
vahā̭si mā su॒kṛtāṃ॒-ya~tra̭ lo॒kāḥ ||
avā॒ha-mbā̭dha upa॒bhṛtā̭ sa॒patnāṋ |
jā॒tā-nbhrātṛ̭vyā॒n॒. ye ca̭ jani॒ṣyamā̭ṇāḥ | dohai̭ ya॒jñagṃ su॒dughā̭miva dhe॒num |
a॒hamutta̭ro bhūyāsam | adha̭re॒ mathsa॒patnāḥ᳚ ||
yo mā̭ vā॒cā mana̭sā durmarā॒yuḥ |
hṛ॒dā-'rā̭tī॒yā-da̭bhi॒dāsa̭-dagne || 63 ||
i॒dama̭sya ci॒ttamadha̭ra-ndhru॒vāyāḥ᳚ | a॒hamutta̭ro bhūyāsam | adha̭re॒ mathsa॒patnāḥ᳚ ||
ṛ॒ṣa॒bho̭-'si śākva॒raḥ | ghṛ॒tācī̭nāgṃ sū॒nuḥ | pri॒yeṇa॒ nāmnā᳚ pri॒ye sada̭si sīda ||
syo॒no mḙ sīda su॒ṣadaḥ̭ pṛthi॒vyām |
pratha̭yi pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ suva॒rge lo॒ke |
di॒vi sī̭da pṛthi॒vyā-ma॒ntari̭kṣe |
a॒hamutta̭ro bhūyāsam || 64 ||
adha̭re॒ mathsa॒patnāḥ᳚ ||
i॒yagg sthā॒lī ghṛ॒tasya̭ pū॒rṇā |
acchi̭nnapayā-śśa॒tadhā̭ra॒ uthsaḥ̭ |
mā॒ru॒tena॒ śarma̭ṇā॒ daivyḙna ||
ya॒jño̭-'si sa॒rvataḥ̭ śri॒taḥ | sa॒rvato॒ mā-mbhū॒ta-mbha̭vi॒ṣya-cchra̭yatām | śa॒ta-mmḙ santvā॒śiṣaḥ̭ | sa॒hasra̭-mme santu sū॒nṛtāḥ᳚ | irā̭vatīḥ paśu॒matīḥ᳚ | pra॒jāpa̭tirasi sa॒rvataḥ̭ śri॒taḥ || 65 ||
sa॒rvato॒ mā-mbhū॒ta-mbha̭vi॒ṣya-cchra̭yatām | śa॒ta-mmḙ santvā॒śiṣaḥ̭ |
sa॒hasra̭-mme santu sū॒nṛtāḥ᳚ | irā̭vatīḥ paśu॒matīḥ᳚ || i॒dami̭ndri॒ya-ma॒mṛtaṃ̭-vī~॒rya᳚m | a॒nenendrā̭ya pa॒śavo̭-'cikithsann |
tena̭ devā ava॒topa॒ mām | i॒heṣa॒mūrjaṃ॒-ya~śa॒-ssaha॒ ojaḥ̭ saneyam | śṛ॒ta-mmayi̭ śrayatām || ya-tpṛ̭thi॒vī-maca̭ra॒ttat-pravi̭ṣṭam || 66 ||
yenāsi̭ñca॒-dbala॒mindre᳚ pra॒jāpa̭tiḥ |
i॒da-ntacchu॒kra-mmadhṷ vā॒jinī̭vat |
yeno॒-pari̭ṣṭā॒dadhi̭no-nmahe॒ndram |
dadhi॒ mā-ndhi̭notu ||
a॒yaṃ-ve~॒daḥ pṛ̭thi॒vī-manva̭vindat |
guhā̭ sa॒tī-ṅgaha̭ne॒ gahva̭reṣu |
sa vi̭ndatu॒ yaja̭mānāya lo॒kam |
acchi̭draṃ-ya~॒jña-mbhūri̭karmā karotu ||
a॒yaṃ-ya~॒jña-ssama̭sadaddha॒viṣmāṋ |
ṛ॒cā sāmnā॒ yajṷṣā de॒vatā̭bhiḥ || 67 ||
tena̭ lo॒kān-thsūrya̭vato jayema |
indra̭sya sa॒khya-ma̭mṛta॒tva-ma̭śyām ||
yo naḥ॒ kanī̭ya i॒ha kā॒mayā̭tai |
a॒smin. ya॒jñe yaja̭mānāya॒ mahya᳚m |
apa॒ tami̭ndrā॒gnī bhuva̭nānnudetām |
a॒ha-mpra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīṃ-vi~deya ||
agnḙ vājajit | vāja̭-ntvā sari॒ṣyanta᳚m |
vāja̭-ñje॒ṣyanta᳚m | vā॒jinaṃ̭-vā~ja॒jita᳚m || 68 ||
vā॒ja॒ji॒tyāyai॒ sammā᳚rjmi | a॒gnima̭nnā॒-dama॒nnādyā̭ya || upa̭hūto॒ dyauḥ pi॒tā |
upa॒ mā-ndyauḥ pi॒tā hva̭yatām | a॒gni-rāgnī᳚ddhrāt | āyṷṣe॒ varca̭se | jī॒vātvai puṇyā̭ya | upa̭hūtā pṛthi॒vī mā॒tā | upa॒ mā-mmā॒tā pṛ̭thi॒vī hva̭yatām | a॒gni-rāgnī᳚ddhrāt || 69 ||
āyṷṣe॒ varca̭se | jī॒vātvai puṇyā̭ya ||
mano॒ jyoti̭ rjuṣatā॒mājya᳚m |
vicchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhātu | bṛha॒spati̭-stanutāmi॒ma-nnaḥ̭ |
viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantām ||
ya-ntḙ agna āvṛ॒ścāmi̭ | a॒haṃ-vā~᳚ kṣipi॒taścaranṋ | pra॒jā-ñca॒ tasya॒ mūla̭-ñca |
nī॒cairdḙvā॒ nivṛ̭ścata || 70 ||
agne॒ yo no̭-'bhi॒dāsa̭ti | sa॒mā॒no yaśca॒ niṣṭyaḥ̭ | i॒ddhmasyḙva pra॒kṣāya̭taḥ |
mā tasyocchḙṣi॒ kiñca॒na | yo mā-ndveṣṭi̭ jātavedaḥ | ya-ñcā॒ha-ndveṣmi॒ yaśca॒ mām | sarvā॒g॒stāna̭gne॒ sanda̭ha |
yāgścā॒ha-ndveṣmi॒ ye ca॒ mām || agnḙ vājajit |
vāja̭-ntvā sasṛ॒vāgṃsa᳚m || 71 ||
vāja̭-ñjigi॒vāgṃsa᳚m | vā॒jinaṃ̭-vā~ja॒jita᳚m | vā॒ja॒ji॒tyāyai॒ sammā᳚rjmi | a॒gni-ma̭nnā॒da-ma॒nnādyā̭ya || vedi̭ rba॒ra॒ḥi-śśṛ॒tagṃ ha॒viḥ |
i॒ddhmaḥ pa̭ri॒dhaya॒-ssrucaḥ̭ | ājyaṃ̭-ya~॒jña ṛco॒ yajuḥ̭ | yā॒jyā᳚śca vaṣaṭkā॒rāḥ | sa-mme॒ sanna̭tayo namantām |
i॒ddhma॒saṃ॒-naha̭ne hu॒te || 72 ||
di॒vaḥ khīlo-'va̭tataḥ | pṛ॒thi॒vyā addhyutthi̭taḥ | tenā̭ sa॒hasra̭kāṇḍena | dvi॒ṣantagṃ̭ śocayāmasi | dvi॒ṣanmḙ ba॒hu śo̭catu |
oṣa̭dhe॒ mo a॒hagṃ śṷcam || yajña॒ nama̭ste yajña | namo॒ nama̭śca te yajña | śi॒vena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva | syo॒nena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva || 73 ||
su॒bhū॒tena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva | bra॒hma॒va॒rca॒sena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva |
ya॒jñasyardhi॒manu॒ santi̭ṣṭhasva | upa̭ te yajña॒ namaḥ̭ | upa̭ te॒ namaḥ̭ |
upa̭ te॒ namaḥ̭ || triṣpha॒lī kri॒yamā̭ṇānām | yo nya॒ṅgo a̭va॒śiṣya̭te |
rakṣa̭sā-mbhāga॒dheya᳚m | āpa॒sta-tprava̭hatādi॒taḥ || 74 ||
u॒lūkha̭le॒ musa̭le॒ yacca॒ śūrpe᳚ |
ā॒śi॒śleṣa̭ dṛ॒ṣadi॒ yatka॒pāle᳚ |
a॒va॒pruṣo̭ vi॒pruṣa॒-ssaṃya~̭jāmi |
viśvḙ de॒vā ha॒viri॒da-ñjṷṣantām |
ya॒jñe yā vi॒pruṣa॒-ssanti̭ ba॒hvīḥ |
a॒gnau tā-ssarvā॒-ssvi̭ṣṭā॒-ssuhṷtā juhomi || u॒dyanna॒dya mi̭tramahaḥ |
sa॒patnā᳚nme anīnaśaḥ | divai̭nān. vi॒dyutā̭ jahi |
ni॒mroca॒nnadha̭rān kṛdhi || 75 ||
u॒dyanna॒dya vi no̭ bhaja | pi॒tā pu॒trebhyo॒ yathā᳚ | dī॒rghā॒yu॒tvasya̭ heśiṣe | tasya̭ no dehi sūrya || u॒dyanna॒dya mi̭tramahaḥ | ā॒roha॒nnutta̭rā॒-ndiva᳚m | hṛ॒dro॒ga-mmama̭ sūrya | ha॒ri॒māṇa̭-ñca nāśaya || śukḙṣu me hari॒māṇa᳚m |
ro॒pa॒ṇākā̭su daddhmasi || 76 ||
atho̭ hāridra॒veṣṷ me | ha॒ri॒māṇa॒-nnida̭ddhmasi || uda̭gāda॒ya-mā̭di॒tyaḥ |
viśvḙna॒ saha̭sā sa॒ha | dvi॒ṣanta॒-mmama̭ ra॒ndhayanṋ | mo a॒ha-ndvi̭ṣa॒to ra̭dham ||
yo na॒-śśapā॒daśa̭pataḥ | yaśca̭ na॒-śśapa̭ta॒-śśapā᳚t | u॒ṣāśca॒ tasmai̭ ni॒mrukca̭ | sarva̭-mpā॒pagṃ samṷ̄hatām || 77 ||
yo naḥ̭ sa॒patno॒ yo raṇaḥ̭ | marto̭-'bhi॒dāsa̭ti devāḥ| i॒ddhmasyḙva pra॒kṣāya̭taḥ |
mā tasyocchḙṣi॒ kiñca॒na || ava̭sṛṣṭaḥ॒ parā̭pata | śa॒ro brahma̭sagṃśitaḥ |
gacchā॒-'mitrā॒-npravi̭śa | maiṣā॒-ṅkañca॒nocchi̭ṣaḥ || 78 ||
(patiḥ̭ - pra॒jāpa̭taye - tapa॒svī - vā॒cā - saubha̭gāya - pa॒śūnmḙ pinvasva - durmarā॒yuṃ - dḙva॒yānā̭ - nagne॒ - 'ntari̭kṣe॒-'hamutta̭ro bhūyāsaṃ -pra॒jāpa̭tirasi sa॒rvataḥ̭ śri॒taḥ - pravi̭ṣṭaṃ - de॒vatā̭bhi--r vāja॒jitaṃ̭ -
pṛthi॒vī hva̭yatāma॒gnirāgnī᳚ddhrā-d- vṛścata - sasṛ॒vāgṃsagṃ̭ - hu॒te - syo॒nena̭ me॒ samti̭ṣṭhasve॒ - taḥ - kṛ̭dhi- dadhma - syūhatā - +ma॒ṣṭau ca̭) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - somāṅga.bhūteṣu mantreṣu-dīkṣāmārabhyāgnīṣomayi paśuparyante prayoge śeṣabhūtā mantrāḥ
sakṣe॒da-mpa̭śya | vidha̭rtari॒da-mpa̭śya | nāke॒da-mpa̭śya | ra॒matiḥ॒ pani̭ṣṭhā |
ṛ॒taṃ-va~rṣi̭ṣṭham | a॒mṛtā॒ yānyā॒huḥ | sūryo॒ vari̭ṣṭho a॒kṣabhi॒rvibhā̭ti |
ana॒ dyāvā̭pṛthi॒vī de॒vapṷtre || dī॒kṣā-'si॒ tapa̭so॒ yoniḥ̭ | tapo̭-'si॒ brahma̭ṇo॒ yoniḥ̭ || 79 ||
brahmā̭si kṣa॒trasya॒ yoniḥ̭ | kṣa॒trama̭syṛ॒tasya॒ yoniḥ̭ |
ṛ॒tama̭si॒ bhūrāra̭bhe | śra॒ddhā-mmana̭sā | dī॒kṣā-ntapa̭sā | viśva̭sya॒ bhuva̭na॒syādhi̭patnīm | sarve॒ kāmā॒ yaja̭mānasya santu ||
vāta̭-mprā॒ṇa-mmana̭sā॒-'nvāra̭bhāmahe | pra॒jāpa̭tiṃ॒-yo~ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
sa no̭ mṛ॒tyostrā̭yatā॒-mpātvagṃha̭saḥ || 80 ||
jyogjī॒vā ja॒rāma̭śīmahi || indra̭ śākvara gāya॒trī-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi | indra̭ śākvara tri॒ṣṭubha॒-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi |
indra̭ śākvara॒ jaga̭tī॒-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi |
indra̭ śākvarānu॒ṣṭubha॒-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi | indra̭ śākvara pa॒ṅkti-mprapa̭dye || 81 ||
tā-ntḙ yunajmi || ā-'ha-ndī॒kṣāma̭ruha-mṛ॒tasya॒ patnī᳚m | gā॒ya॒treṇa॒ chanda̭sā॒ brahma̭ṇā ca | ṛ॒tagṃ sa॒tyḙ-'dhāyi | sa॒tyamṛ॒tḙ-'dhāyi |
ṛ॒ta-ñca̭ me sa॒tya-ñcā̭bhūtām | jyoti̭rabhūva॒gṃ॒ suva̭ragamam |
su॒va॒rgaṃ-lo~॒ka-nnāka̭sya pṛ॒ṣṭham | bra॒ddhnasya̭ vi॒ṣṭapa̭magamam ||
pṛ॒thi॒vī dī॒kṣā || 82 ||
tayā॒-'gni rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | yayā॒-'gni rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | a॒ntari̭kṣa-ndī॒kṣā |
tayā̭ vā॒yu rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā̭ vā॒yu rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | dyau rdī॒kṣā |
tayā̭-''di॒tyo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā̭-''di॒tyo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ || 83 ||
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | diśo̭ dī॒kṣā |
tayā̭ ca॒ndramā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā̭ ca॒ndramā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi |
āpo̭ dī॒kṣā | tayā॒ varṷṇo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | yayā॒ varṷṇo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi |
oṣa̭dhayo dī॒kṣā || 84 ||
tayā॒ somo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ| yayā॒ somo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | vāg dī॒kṣā |
tayā᳚ prā॒ṇo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā᳚ prā॒ṇo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | pṛ॒thi॒vī tvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām |
a॒ntari̭kṣa-ntvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām |
dyaustvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām || 85 ||
diśa̭stvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | āpa̭stvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām |
oṣa̭dhayastvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | vāktvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām |
ṛca̭stvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | sāmā̭ni tvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām |
yajūgṃ̭ṣi tvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | aha̭śca॒ rātri̭śca | kṛ॒ṣiśca॒ vṛṣṭi̭śca | tviṣi॒ścā-pa̭citiśca || 86 ||
āpa॒ścauṣa̭dhayaśca | ūrkca̭ sū॒nṛtā̭ ca | tāstvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām ||
sve dakṣe॒ dakṣa̭pite॒ha sī̭da | de॒vānāgṃ̭ su॒mno ma̭ha॒te raṇā̭ya | svā॒sa॒stha-sta॒nuvā॒ saṃvi~̭śasva | pi॒tevai̭dhi sū॒nava॒ ā su॒śevaḥ̭ |
śi॒vo mā̭ śi॒vamāvi̭śa | sa॒tya-mma̭ ā॒tmā | śra॒ddhā me 'kṣi̭tiḥ || 87 ||
tapo̭ me prati॒ṣṭhā | sa॒vi॒tṛ-pra̭sūtā mā॒ diśo̭ dīkṣayantu | sa॒tyama̭smi || a॒ha-ntvada̭smi॒ mada̭si॒ tvame॒tat | mamā̭si॒ yoni॒stava॒ yoni̭rasmi | mamai॒va sanvaha̭ ha॒vyānya̭gne |
pu॒traḥ pi॒tre lo̭ka॒kṛ-jjā̭tavedaḥ ||
ā॒juhvā̭na-ssu॒pratī̭kaḥ pu॒rastā᳚t |
agne॒ svāṃ-yo~ni॒māsī̭da sā॒ddhyā |
a॒smin-thsa॒dhasthe॒ addhyutta̭rasminn || 88 ||
viśvḙ devā॒ yaja̭mānaśca sīdata ||
eka̭mi॒ṣe viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
dve ū॒rje viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
trīṇi̭ vra॒tāya॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
ca॒tvāri॒ māyo̭ bhavāya॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
pañca̭ pa॒śubhyo॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu | ṣaḍrā॒yaspoṣā̭ya॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
sa॒pta sa॒ptabhyo॒ hotrā᳚bhyo॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu ||
sakhā̭ya-ssa॒ptapa̭dā abhūma | sa॒khya-ntḙ gameyam || 89 ||
sa॒khyātte॒ mā yo̭ṣam | sa॒khyānme॒ mā yo᳚ṣṭhāḥ || sā-'si̭ subrahmaṇye |
tasyā᳚ste pṛthi॒vī pādaḥ̭ | sā-'si̭ subrahmaṇye | tasyā᳚ste॒-'ntari̭kṣa॒-mpādaḥ̭ |
sā-'si̭ subrahmaṇye | tasyā᳚ste॒ dyauḥ pādaḥ̭ | sā-'si̭ subrahmaṇye | tasyā᳚ste॒ diśaḥ॒ pādaḥ̭ || 90 ||
pa॒ro ra̭jāste pañca॒maḥ pādaḥ̭ | sā na॒ iṣa॒mūrja̭-ndhukṣva | teja̭ indri॒yam | bra॒hma॒va॒rca॒sa-ma॒nnādya᳚m || vimi̭me tvā॒ paya̭svatīm | de॒vānā᳚-ndhe॒nugṃ su॒dughā॒-mana̭pa-sphurantīm | indra॒-ssoma̭-mpibatu |
kṣemo̭ astu naḥ || i॒mā-nna̭rāḥ kṛṇuta॒ vedi॒metya̭ | vasṷmatīgṃ ru॒drava̭tī-mādi॒tyava̭tīm || 91 ||
varṣma̭ndi॒vaḥ | nābhā̭ pṛthi॒vyāḥ |
yathā॒-'yaṃ-ya~ja̭māno॒ na riṣye᳚t |
de॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve ||
catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ |
ghṛ॒tapra̭tīkā॒ bhuva̭nasya॒ maddhye᳚ |
tasyāgṃ̭ supa॒rṇāvadhi॒ yau nivi̭ṣṭau |
tayo᳚ rde॒vānā॒madhi̭ bhāga॒dheya᳚m ||
apa॒ janya̭-mbha॒ya-nnṷda | apa ca॒krāṇi̭ vartaya | gṛ॒hagṃ soma̭sya gacchatam ||
na vā ṷve॒tanmri̭yase॒ na ri̭ṣyasi |
de॒vāgṃ idḙṣi pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ |
yatra॒ yanti̭ su॒kṛto॒ nāpi̭ du॒ṣkṛtaḥ̭ |
tatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu || 92 ||
(brahma̭ṇo॒ yoni॒ - ragṃha̭saḥ - pa॒ṅkti-mprapa̭dye - dī॒kṣā - yayo̭-''di॒tyo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒ta - stayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayā॒myoṣa̭dhayo dī॒kṣā - dyaustvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatā॒ - mapa̭citi॒ścā - kṣi̭ti॒ - rutta̭rasmin - gameyaṃ॒ - diśaḥ॒ pāda̭ - ādi॒tyava̭tīṃ - ~vartaya॒ pañca̭ ca) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - paśuviṣayā acchidramantrāḥ
yada॒sya pā॒re raja̭saḥ | śu॒kra-ñjyoti॒-rajā̭yata | tannaḥ̭ parṣa॒dati॒ dviṣaḥ̭ |
agnḙ vaiśvānara॒ svāhā᳚ || yasmā᳚dbhī॒ṣā-'vā̭śiṣṭhāḥ | tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
pra॒jābhya॒-ssarvā᳚bhyo mṛḍa | namo̭ ru॒drāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ || yasmā᳚dbhī॒ṣā nyaṣa̭daḥ |
tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi || 93 ||
pra॒jābhya॒-ssarvā᳚bhyo mṛḍa | namo̭ ru॒drāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ || udṷsra tiṣṭha॒ prati̭tiṣṭha॒ mā ri̭ṣaḥ | memaṃ-ya~॒jñaṃ-ya~ja̭māna-ñca rīriṣaḥ | su॒va॒rge lo॒ke yaja̭māna॒gṃ॒ hi dhe॒hi | śa-nna̭ edhi dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade ||
yasmā᳚dbhī॒ṣā-'vḙpiṣṭhāḥ pa॒lāyi̭ṣṭhā-ssa॒majñā᳚sthāḥ | tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
pra॒jābhya॒-ssarvā᳚bhyo mṛḍa | namo̭ ru॒drāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ || 94 ||
ya i॒damakaḥ̭ | tasmai॒ namaḥ̭ | tasmai॒ svāhā᳚ ||
na vā ṷve॒tanmri̭yase॒ na ri̭ṣyasi de॒vāgṃ idḙṣi pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ | harī̭ te॒ yuñjā॒ pṛṣa̭tī abhūtā॒mupā᳚sthā-dvā॒jī dhu॒ri rāsa̭bhasya || | āśā̭nā-ntvā ''śāpā॒lebhyaḥ̭ | ca॒turbhyo̭ a॒mṛte᳚bhyaḥ | i॒da-mbhū॒tasyādhya̭kṣebhyaḥ | vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam ||
viśvā॒ āśā॒ madhṷnā॒ sagṃsṛ̭jāmi | a॒na॒mī॒vā āpa॒ oṣa̭dhayo bhavantu | a॒yaṃ-ya~ja̭māno॒ mṛdho॒ vya̭syatām | agṛ̭bhītāḥ pa॒śavaḥ̭ santu॒ sarve᳚ || || ya॒jñasya॒ hi stha ṛ॒tviyau᳚ |
indrā᳚gnī॒ ceta̭nasya ca | hu॒tā॒hu॒tasya̭ tṛpyatam | ahṷtasya hu॒tasya̭ ca | hu॒tasya॒ cāhṷtasya ca | ahṷtasya hu॒tasya̭ ca | indrā᳚gnī a॒sya soma̭sya | vī॒ta-mpi̭bata-ñju॒ṣethā᳚m ||
mā yaja̭māna॒-ntamo̭ vidat | martvijo॒ mo i॒māḥ pra॒jāḥ | mā ya-ssoma̭mi॒ma-mpibā᳚t | sagṃsṛ̭ṣṭamu॒bhaya̭-ṅkṛ॒tam || 95 ||
(kṛ॒dhi॒ - mī॒ḍhuṣe - 'hṷtasya ca sa॒pta ca̭) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - upāṃśvabhiṣavā mantrāḥ
a॒nā॒gasa̭stvā va॒yam | indrḙṇa॒ preṣi̭tā॒ upa̭ | vā॒yuṣṭḙ astvagṃśa॒bhūḥ | mi॒trastḙ astvagṃśa॒bhūḥ | varṷṇaste astvagṃśa॒bhūḥ ||
apā᳚-ṅkṣayā॒ ṛta̭sya garbhāḥ | bhuva̭nasya gopā॒-śśyenā̭ atithayaḥ | parva̭tānā-ṅkakubhaḥ pra॒yuto̭ napātāraḥ | va॒gnunendragg̭ hvayata |
ghoṣe॒ṇāmī̭-vāgścātayata || 96 ||
yu॒ktā-sstha॒ vaha̭ta || de॒vā grāvā̭ṇa॒ indu॒rindra॒ itya̭vādiṣuḥ | endra̭macucyavuḥ para॒masyāḥ᳚ parā॒vataḥ̭ | ā-'smā-thsa॒dhasthā᳚t |
orora॒ntari̭kṣāt | ā sṷbhū॒tama̭suṣavuḥ | bra॒hma॒va॒rca॒sa-mma॒ ā-'sṷṣavuḥ |
sa॒ma॒re rakṣāg̭syavadhiṣuḥ | apa̭hata-mbrahma॒jyasya̭ || vākca̭ tvā॒ mana̭śca śriṇītām || 97 ||
prā॒ṇaśca̭ tvā-'pā॒naśca̭ śrīṇītām |
cakṣṷśca tvā॒ śrotra̭-ñca śrīṇītām |
dakṣa̭śca tvā॒ bala̭-ñca śrīṇītām | oja̭śca tvā॒ saha̭śca śrīṇītām | āyṷśca tvā ja॒rā ca̭ śrīṇītām | ā॒tmā ca̭ tvā ta॒nūśca̭ śrīṇītām | śṛ॒to̭-'si śṛ॒ta-ṅkṛ̭taḥ | śṛ॒tāya̭ tvā śṛ॒tebhya̭stvā ||
yamindra̭mā॒hu rvarṷṇaṃ॒-ya~mā॒huḥ | ya-mmi॒tramā॒hu-ryamṷ sa॒tyamā॒huḥ || 98 ||
yo de॒vānā᳚-nde॒vata̭mastapo॒jāḥ | tasmai᳚ tvā॒ tebhya̭stvā || mayi॒ tyadi̭ndri॒ya-mma॒hat | mayi॒ dakṣo॒ mayi॒ kratuḥ̭ | mayi̭ dhāyi su॒vīrya᳚m | triśṷggha॒rmo vibhā̭tu me | ākū᳚tyā॒ mana̭sā sa॒ha |
vi॒rājā॒ jyoti̭ṣā sa॒ha | ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha |
tasya॒ doha̭maśīmahi || 99 ||
tasya̭ su॒mnama̭śīmahi | tasya̭ bha॒kṣama̭śīmahi |
vāgjṷṣā॒ṇā soma̭sya tṛpyatu || mi॒tro janāṋ yātayati prajā॒na-nmi॒tro dā̭dhāra pṛthi॒vīmu॒ta dyām | mi॒traḥ kṛ॒ṣṭīrani̭miṣā॒-'bhi ca̭ṣṭe sa॒tyāya̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava̭-dvidhema || pra sa mi̭tra॒ marto̭ astu॒ praya̭svā॒n. yasta̭ āditya॒ śikṣa̭ti vra॒tena̭ | na ha̭nyate॒ na jī̭yate॒ tvoto॒ naina॒magṃho̭ aśno॒tyanti̭to॒ na dū॒rāt || || yasmā॒nna jā॒taḥ paro̭ a॒nyo asti̭ | ya ā̭vi॒veśa॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ |
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jayā̭ saṃvi~dā॒naḥ |
trīṇi॒ jyotīgṃ̭ṣi sacate॒ sa ṣo̭ḍa॒śī ||
e॒ṣa bra॒hmā ya ṛ॒tviyaḥ̭ |
indro॒ nāma̭ śru॒to ga॒ṇe || 100 ||
pra tḙ ma॒he vi॒dathḙ 'śagṃsiṣa॒gṃ॒ harī᳚ | ya ṛ॒tviyaḥ॒ pra tḙ vanve |
va॒nuṣo̭ harya॒ta-mmada᳚m || indro॒ nāma̭ ghṛ॒ta-nna yaḥ | hari̭bhi॒ścāru॒ seca̭te |
śru॒to ga॒ṇa ā tvā̭ viśantu | hari̭varpasa॒giṃraḥ̭ ||
indrādhi̭pa॒te-'dhi̭pati॒stva-nde॒vānā̭masi | adhi̭pati॒-mmām | āyṷṣmantaṃ॒-va~rca̭svanta-mmanu॒ṣyḙṣu kuru || 101 ||
indra̭śca sa॒mrā-ḍvarṷṇaśca॒ rājā᳚ |
tau tḙ bha॒kṣa-ñca̭kratu॒ragra̭ e॒tam |
tayo॒ranṷ bha॒kṣa-mbha̭kṣayāmi |
vāgjṷṣā॒ṇā soma̭sya tṛpyatu ||
pra॒jāpa̭ti rvi॒śvaka̭rmā | tasya॒ mano̭ de॒vaṃ-ya~॒jñena̭ rāddhyāsam | a॒rthe॒ gā a॒sya ja̭hitaḥ | a॒va॒sāna̭pate-'va॒sāna̭-mme vinda ||
namo̭ ru॒drāya̭ vāsto॒ṣpata̭ye |
āya̭ne vi॒drava̭ṇe || 102 ||
u॒dyāne॒ yatpa॒rāya̭ṇe | ā॒varta̭ne vi॒varta̭ne |
yo go̭pā॒yati॒ tagṃ hṷve ||
yānya̭pā॒mityā॒-nyapra̭tīttā॒-nyasmi̭ |
ya॒masya̭ ba॒linā॒ carā̭mi |
i॒haiva santaḥ॒ prati॒ tadyā̭tayāmaḥ |
jī॒vā jī॒vebhyo॒ niha̭rāma enat ||
a॒nṛ॒ṇā a॒sminna̭-nṛ॒ṇāḥ para̭sminn |
tṛ॒tīyḙ lo॒ke a̭nṛ॒ṇā-ssyā̭ma |
ye dḙva॒yānā̭ u॒ta pi̭tṛ॒yāṇāḥ᳚ || 103 ||
sarvā᳚-npa॒tho a̭nṛ॒ṇā ākṣī̭yema ||
i॒damū॒ nu śreyo̭-'va॒sāna॒-māga̭nma |
śi॒ve no॒ dyāvā̭pṛthi॒vī u॒bhe i॒me | goma॒ddhana̭-va॒daśva̭va॒-dūrja̭svat |
su॒vīrā̭ vī॒rairanu॒ sañca̭rema || a॒rkaḥ pa॒vitra॒gṃ॒ raja̭so vi॒mānaḥ̭ |
pu॒nāti̭ de॒vānā॒-mbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | dyāvā̭pṛthi॒vī paya̭sā saṃvi~dā॒ne |
ghṛ॒ta-ndṷhāte a॒mṛta॒-mprapī̭ne || pa॒vitra̭ma॒rko raja̭so vi॒mānaḥ̭ |
pu॒nāti̭ de॒vānā॒-mbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ |
suva॒ rjyoti॒ ryaśo̭ ma॒hat |
a॒śī॒mahi̭ gā॒dhamu॒ta pra̭ti॒ṣṭhām || 104 ||
(cā॒ta॒ya॒ta॒ - śrī॒ṇī॒tā॒gṃ॒ - sa॒tyamā॒hu - ra̭śīmahi - ga॒ṇe - kṷru - vi॒drava̭ṇe - pitṛ॒yāṇā̭ - a॒rko raja̭so vi॒māna॒strīṇi̭ ca) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - saumikaprāyāścittamantrāḥ
uda̭stāmphsī-thsavi॒tā mi॒tro a̭rya॒mā |
sarvā̭-na॒mitrā̭-navadhīdyu॒gena̭ |
bṛ॒hanta॒-mmāma̭kara-dvī॒rava̭ntam | ra॒tha॒nta॒re śra̭yasva॒ svāhā̭ pṛthi॒vyām |
vā॒ma॒de॒vye śra̭yasva॒ svāhā॒-'ntari̭kṣe | bṛ॒ha॒ti śra̭yasva॒ svāhā̭ di॒vi |
bṛ॒ha॒tā tvopa̭stabhnomi ||
ā tvā̭ dade॒ yaśa̭se vī॒ryā̭ya ca |
a॒smāsva̭-ghniyā yū॒ya-nda̭dhāthendri॒ya-mpayaḥ̭ || yaste᳚ dra॒phso yasta̭ uda॒r॒ṣaḥ || 105 ||
daivyaḥ̭ ke॒tu rviśva॒-mbhuva̭na-māvi॒veśa̭ |
sa naḥ̭ pā॒hyari̭ṣṭyai॒ svāhā᳚ ||
anṷ mā॒ sarvo̭ ya॒jño̭-'yamḙtu |
viśvḙ de॒vā ma॒ruta॒-ssāmā॒rkaḥ |
ā॒priya॒ ̭007ā;chandāgṃ̭si ni॒vido॒ yajūgṃ̭ṣi | a॒syai pṛ̭thi॒vyai yadya॒jñiya᳚m ||
pra॒jāpa̭te rvarta॒nimanṷ vartasva |
anṷ vī॒rairanṷ rāddhyāma॒ gobhiḥ̭ |
anvaśvai॒ranu॒ sarvai̭ru pu॒ṣṭaiḥ |
anṷ pra॒jayā-'nvi̭ndri॒yeṇa̭ || 106 ||
de॒vā no̭ ya॒jña-mṛ̭ju॒dhā na̭yantu ||
prati̭ kṣa॒tre prati̭ tiṣṭhāmi rā॒ṣṭre |
pratyaśvḙṣu॒ prati̭tiṣṭhāmi॒ goṣṷ |
prati̭ pra॒jāyā॒-mprati̭ tiṣṭhāmi॒ bhavye᳚ |
viśva̭ma॒nyā-'bhi̭ vāvṛ॒dhe | tada॒nyasyā॒-madhi̭śri॒tam | di॒ve ca̭ vi॒śvaka̭rmaṇe |
pṛ॒thi॒vyai cā̭kara॒-nnamaḥ̭ || askā॒ndyauḥ pṛ̭thi॒vīm | askā̭nṛṣa॒bho yuvā॒ gāḥ || 107 ||
ska॒nnemā viśvā॒ bhuva̭nā | ska॒nno ya॒jñaḥ praja̭nayatu | askā॒naja̭ni॒ prāja̭ni |
ā ska॒nnājjā̭yate॒ vṛṣā᳚ | ska॒nnā-tpraja̭niṣīmahi || ye de॒vā yeṣā̭mi॒da-mbhā̭ga॒dheya̭-mba॒bhūva̭ | yeṣā᳚-mprayā॒jā u॒tānṷ̄yā॒jāḥ | indra̭jyeṣṭhebhyo॒ varṷṇarājabhyaḥ | a॒gniho̭tṛbhyo de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ || u॒ta tyā no॒ divā̭ ma॒tiḥ || 108 ||
adi̭tirū॒tyā-''ga̭mat | sā śantā̭cī॒ maya̭skarat | apa॒ sridhaḥ̭ || u॒ta tyā daivyā̭ bhi॒ṣajā᳚ | śa-nna̭skarato a॒śvinā᳚ | yū॒yātā̭-ma॒smadrapaḥ̭ |
apa॒ sridhaḥ̭ || śama॒gni-ra॒gnibhi̭skarat | śa-nna̭stapatu॒ sūryaḥ̭ | śaṃ-vā~to̭ vātvara॒pāḥ || 109 ||
apa॒ sridhaḥ̭ || taditpa॒da-nna vici̭keta vi॒dvān |
yanmṛ॒taḥ puna̭ra॒pyeti̭ jī॒vān | tri॒vṛdya-dbhuva̭nasya ratha॒vṛt | jī॒vo garbho॒ na mṛ॒ta-ssa jī̭vāt || pratya̭smai॒ pipī̭ṣate | vi॒śvā̭ni vi॒duṣḙ bhara | a॒ra॒-ṅga॒māya॒ jagma̭ve |
apa̭ścāddadhvane॒ nare᳚ (o-rapa̭ścāddaghvane॒ nare᳚) || indu॒rindu॒ma-vā̭gāt |
indo॒rindro̭-'pāt | tasya̭ ta inda॒vindra̭-pītasya॒ madhṷmataḥ | upa̭hūta॒syopa̭hūto bhakṣayāmi || 110 ||
(u॒da॒r॒ṣa - i̭ndri॒yeṇa॒ - gā - ma॒ti - ra̭ra॒pā - a̭gā॒trīṇi̭ ca) (a. 10)
anuvākaṃ 11 - darśapūrṇamāsaprāyaścittamantrāḥ
brahma̭ prati॒ṣṭhā mana̭so॒ brahma̭ vā॒caḥ | brahma̭ ya॒jñānāgṃ̭ ha॒viṣā॒-mājya̭sya |
ati̭rikta॒-ṅkarma̭ṇo॒ yacca̭ hī॒nam | ya॒jñaḥ parvā̭ṇi prati॒rannḙti ka॒lpayanṋ |
svāhā̭kṛ॒tā-''hṷtiretu de॒vān || āśrā̭vitama॒tyāśrā̭vitam |
vaṣa̭ṭkṛta-ma॒tyanū᳚kta-ñca ya॒jñe |
ati̭rikta॒-ṅkarma̭ṇo॒ yacca̭ hī॒nam |
ya॒jñaḥ parvā̭ṇi prati॒rannḙti ka॒lpayanṋ |
svāhā̭kṛ॒tā-''hṷtiretu de॒vān || 111 ||
yadvo̭ devā atipā॒dayā̭ni | vā॒cā ci॒tpraya̭ta-ndeva॒ heḍa̭nam | a॒rā॒yo a॒smāgṃ a॒bhi-dṷcchunā॒yate᳚| a॒nyatrā॒sma-nma̭ruta॒sta-nnidhḙtana || ta॒ta-mma॒ āpa॒stadṷ tāyata॒ punaḥ̭ | svādi̭ṣṭhā dhī॒tiru॒cathā̭ya śasyate |
a॒yagṃ sa̭mu॒dra u॒ta vi॒śvabhḙṣajaḥ |
svāhā̭-kṛtasya॒ samṷtṛpṇuta rbhuvaḥ ||
udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || |
udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m || ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-' prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca || || 112 ||
i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒dhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || |
tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||
sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || | tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ || prajā̭pate॒ na tvade॒tānya॒nyo viśvā̭ jā॒tāni॒ pari॒ tā ba̭bhūva | yatkā̭māste juhu॒mastanno̭ astu va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || || i॒ma-ñjī॒vebhyaḥ̭ pari॒dhi-nda̭dhāmi | maiṣā-nnṷ gā॒dapa̭ro॒ ardha̭me॒tam | śa॒ta-ñjī̭vantu śa॒radaḥ̭ purū॒cīḥ | ti॒ro mṛ॒tyu-nda̭dhatā॒-mparva̭tena ||
i॒ṣṭebhya॒-ssvāhā॒ vaṣa॒ḍani̭ṣṭebhya॒-ssvāhā᳚ | bhe॒ṣa॒ja-nduri̭ṣṭyai॒ svāhā॒ niṣkṛ̭tyai॒ svāhā᳚ | daurā᳚rdhyai॒ svāhā॒ daivī᳚bhya-sta॒nūbhya॒-ssvāhā᳚ || 113 ||
ṛddhyai॒ svāhā॒ samṛ̭ddhyai॒ svāhā᳚ ||
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe |
tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi | magha̭vañcha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye᳚ | vi dviṣo॒ vi mṛdho̭ jahi || sva॒sti॒dā vi॒śaspatiḥ̭ | vṛ॒tra॒hā vimṛdho̭ va॒śī | vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu naḥ | sva॒sti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || ā॒bhi rgī॒rbhi ryadato̭ na ū॒nam || 114 ||
āpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ |
bhū॒yi॒ṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || anā᳚jñātaṃ॒-ya~dājñā̭tam | ya॒jñasya̭ kri॒yate॒ mithṷ | agne॒ tada̭sya kalpaya | tvagṃ hi vettha̭ yathāta॒tham || purṷṣa sammito ya॒jñaḥ | ya॒jñaḥ purṷṣa sammitaḥ | agne॒ tada̭sya kalpaya |
tvagṃ hi vettha̭ yathāta॒tham || ya-tpā̭ka॒trā mana̭sā dī॒nada̭kṣā॒ na | ya॒jñasya̭ ma॒nvate॒ martā̭saḥ | a॒gniṣṭaddhotā᳚ kṛtu॒vidvi̭jā॒nann |
yaji̭ṣṭho de॒vāgṃ ṛ̭tu॒śo ya̭jāti || 115 ||
(de॒vāg - ści॒traṃ - ta॒nūbhya॒-ssvāho॒ - naṃ - purṷṣasammi॒to-'gne॒ tada̭sya kalpaya॒ pañca̭ ca) (a. 11)
anuvākaṃ 12 - agniṣṭomādau yajamānajapyā mantraviśeṣāḥ
yaddḙvā deva॒heḍa̭nam | devā̭saścakṛ॒mā va॒yam | ādi̭tyā॒-stasmā᳚nmā muñcata |
ṛ॒tasya॒rtena॒ māmu॒ta || devā̭ jīvanakā॒myā yat | vā॒cā-'nṛ̭tamūdi॒ma | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ | gārha̭patyaḥ॒ pramṷñcatu | du॒ri॒tā yāni̭ cakṛ॒ma | ka॒rotu॒ māma̭ne॒ nasa᳚m || 116 ||
ṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī | ṛ॒tena॒ tvagṃ sa̭rasvati | ṛ॒tānmā̭ muñca॒tāgṃha̭saḥ | yada॒nya kṛ̭tamāri॒ma || sa॒jā॒ta॒śa॒gṃ॒sādu॒ta vā̭ jāmiśa॒gṃ॒sāt | jyāya̭sa॒-śśagṃsā̭du॒ta vā॒ kanī̭yasaḥ | anā᳚jñāta-nde॒vakṛ̭taṃ॒-ya~denaḥ̭ | tasmā॒ttvama॒smā-ñjā̭tavedo mumugdhi || yadvā॒cā yanmana̭sā | bā॒hubhyā̭-mū॒rubhyā̭-maṣṭhī॒vadbhyā᳚m || 117 ||
śi॒śñai ryadanṛ̭ta-ñcakṛ॒mā va॒yam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yaddhastā᳚bhyā-ñca॒kara॒ kilbi̭ṣāṇi | a॒kṣāṇāṃ᳚-va~॒gnumṷpa॒ jighna̭mānaḥ | dū॒re॒pa॒śyā ca̭ rāṣṭra॒bhṛcca̭ | tānya̭phsa॒rasā॒-vanṷdattā-mṛ॒ṇāni̭ ||
adī᳚vyannṛ॒ṇaṃ-ya~da॒ha-ñca॒kāra̭ | yadvā-'dā᳚syan-thsañja॒gārā॒ jane᳚bhyaḥ |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yanmayi̭ mā॒tā garbhḙ sa॒ti || 118 ||
ena̭śca॒kāra॒ yatpi॒tā | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yadā̭ pi॒peṣa̭ mā॒tara̭-mpi॒tara᳚m |
pu॒traḥ pramṷdito॒ dhayanṋ | ahigṃ̭sitau pi॒tarau॒ mayā॒ tat | tada̭gne anṛ॒ṇo bha̭vāmi || yada॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīmu॒ta dyām |
yanmā॒tara̭-mpi॒taraṃ̭-vā~ jihigṃsi॒ma |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yadā॒śasā̭ ni॒śasā॒ yatpa̭rā॒śasā᳚ || 119 ||
yadena̭śca kṛ॒mā nūta̭naṃ॒-ya~tpṷrā॒ṇam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || ati̭krāmāmi duri॒taṃ-ya~denaḥ̭ | jahā̭mi ri॒pra-mpa̭ra॒me sa॒dhasthe᳚ |
yatra॒ yanti̭ su॒kṛto॒ nāpi̭ du॒ṣkṛtaḥ̭ | tamāro̭hāmi su॒kṛtā॒-nnu lo॒kam ||
tri॒te de॒vā a̭mṛjatai॒-tadenaḥ̭ |
tri॒ta e॒tanma̭nu॒ṣyḙṣu māmṛje |
tato̭ mā॒ yadi॒ kiñci̭dāna॒śe |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || 120 ||
gārha̭patyaḥ॒ pramṷñcatu | du॒ri॒tā yāni̭ cakṛ॒ma | ka॒rotu॒ māma̭ne॒nasa᳚m || di॒vi jā॒tā a॒phsu jā॒tāḥ | yā jā॒tā oṣa̭dhībhyaḥ | atho॒ yā a̭gni॒jā āpaḥ̭ | tā naḥ̭ śundhantu॒ śundha̭nīḥ ||
yadāpo॒ nakta̭-nduri॒ta-ñcarā̭ma |
yadvā॒ divā॒ nūta̭naṃ॒-ya~tpṷrā॒ṇam |
hira̭ṇya-varṇā॒stata॒ utpṷnīta naḥ ||
i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke ||
tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒dhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || | tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || | tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ || || 121 ||
(a॒ne॒nasa̭ - maṣṭhī॒vadbhyāgṃ̭ - sa॒ti - pa̭rā॒śasā̭-''na॒śe᳚ - 'gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ - punīta na॒strīṇi̭ ca) (a. 12)
(ya-ddḙvā॒ gārha̭patyo॒ yaddhastā᳚bhyāṃ॒-ya~nmayi̭ mā॒tā yadā̭pi॒peṣa॒
~yada॒ntari̭kṣaṃ॒-ya~dā॒śasā-'ti̭krāmāmi tri॒te de॒vā di॒vi jā॒tā a॒phsu jā॒tā yadāpa̭ i॒ma-mmḙ varuṇā॒ tattvā̭ yāmi॒ tva-nno̭ agne॒ sa tva-nno̭ agne॒ tvama̭gne a॒yā-'si̭)
anuvākaṃ 13 - avabhṛthe karmaṇi ṛjīṣaprokṣaṇamantrāḥ
yatte॒ grāv.ṇṇā̭ cicchi॒du-sso̭ma rājann |
pri॒yāṇyaṅgā̭ni॒ svadhi̭tā॒ parūgṃ̭ṣi | tathsandha॒-thsvājyḙno॒ta va̭rdhayasva |
a॒nā॒gaso॒ adha॒mithsa॒kṣaṃye~̭ma || yatte॒ grāvā̭ bā॒hucyṷto॒ acṷcyavuḥ |
naro॒ yattḙ dudu॒hu rdakṣi̭ṇena |
tatta॒ āpyā̭yatā॒-ntatte᳚ | niṣṭyā̭yatā-ndeva
soma || yatte॒ tvaca̭-mbibhi॒duryacca॒ yoni᳚m |
yadā॒sthānā॒-tpracyṷto॒ vena̭si॒ tmanā᳚ || 122 ||
tvayā॒ tathso̭ma gu॒ptama̭stu naḥ |
sā naḥ̭ sa॒dhāṃ-'sa̭tpara॒me vyo̭mann ||
ahā॒ccharī̭ra॒-mpaya̭sā sa॒metya̭ | a॒nyo᳚-'nyo bhavati॒ varṇo̭ asya | tasmi̭n va॒yamupa̭hūtā॒stava̭ smaḥ | ā no̭ bhaja॒ sada̭si vi॒śvarṷ̄pe ||
nṛ॒cakṣā॒-ssoma̭ u॒ta śu॒śruga̭stu |
mā no॒ vihā̭sī॒dgira̭ āvṛṇā॒naḥ |
anā̭gā-sta॒nuvo̭ vāvṛdhā॒naḥ |
ā no̭ rū॒paṃ-va~̭hatu॒ jāya̭mānaḥ || 123 ||
upa̭kṣaranti ju॒hvo̭ ghṛ॒tena̭ | pri॒yāṇyaṅgā̭ni॒ tava̭ va॒rdhaya̭ntīḥ | tasmai̭ te soma॒ nama॒ idvaṣa̭ṭca | upa̭ mā rājan-thsukṛ॒te hva̭yasva ||
sa-mprā̭ṇāpā॒nābhyā॒gṃ॒ samu॒ cakṣṷṣā॒ tvam | sagg śrotrḙṇa gacchasva soma rājann |
yatta॒ āsthi̭ta॒gṃ॒ śamu॒ tattḙ astu | jā॒nī॒tānnaḥ̭ sa॒gamma̭ne pathī॒nām || e॒ta-ñjā̭nītātpara॒me vyo̭mann | vṛkā᳚-ssadhasthā vi॒da rū॒pama̭sya || 124 ||
yadā॒gacchā᳚-tpa॒thibhi̭ rdeva॒yānaiḥ᳚ | i॒ṣṭā॒pū॒rte kṛ̭ṇutā-dā॒vira̭smai ||
ari̭ṣṭo rājannaga॒daḥ parḙhi | nama̭ste astu॒ cakṣa̭se raghūya॒te | nāka॒māro̭ha sa॒ha yaja̭mānena | sūrya̭-ṅgacchatātpara॒me vyo̭mann ||
abhū᳚dde॒va-ssa̭vi॒tā vandyo॒ nu naḥ̭ | i॒dānī॒mahna̭ upa॒vācyo॒ nṛbhiḥ̭ |
vi yo ratnā॒ bhaja̭ti māna॒vebhyaḥ̭ | śreṣṭha̭-nno॒ atra॒ dravi̭ṇaṃ॒-ya~thā॒ dadha̭t ||
upa̭ no mitrāvaruṇā-vi॒hāva̭tam | a॒nvādī᳚ddhyā-thāmi॒ha naḥ̭ sakhāyā | ā॒di॒tyānā॒-mprasi̭tir-he॒tiḥ | u॒grā śa॒tāpā᳚ṣṭhā gha॒viṣā॒ pari̭ṇo vṛṇaktu ||
ā pyā̭yasva॒ samḙ̀tu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || || 125 ||
(tmanā॒ - jāya̭māno - 'sya॒ - dadha॒-tpañca̭ ca) (a. 13)
anuvākaṃ 14 - avabhṛthe karmaṇi secanādimantrāḥ
yaddi̭dī॒kṣe mana̭sā॒ yacca̭ vā॒cā | yadvā᳚ prā॒ṇaiścakṣṷṣā॒ yacca॒ śrotrḙṇa |
yadreta̭sā mithu॒nenā-pyā॒tmanā᳚ |
a॒dbhyo lo॒kā da̭dhi॒re teja̭ indri॒yam |
śu॒krā dī॒kṣāyai॒ tapa̭so vi॒moca̭nīḥ |
āpo̭ vimo॒ktrī rmayi॒ teja̭ indri॒yam ||
yadṛ॒cā sāmnā॒ yajṷṣā | pa॒śū॒nā-ñcarma̭n. ha॒viṣā̭ didī॒kṣe |
yacchando̭bhi॒-roṣa̭dhībhi॒-rvana॒spatau᳚ |
a॒dbhyo lo॒kā da̭dhi॒re (da̭dhire॒) teja̭ indri॒yam || 126 ||
śu॒krā dī॒kṣāyai॒ tapa̭so vi॒moca̭nīḥ |
āpo̭ vimo॒ktrī rmayi॒ teja̭ indri॒yam ||
yena॒ brahma॒ yena̭ kṣa॒tram | yene᳚ndrā॒gnī pra॒jāpa̭ti॒-ssomo॒ varṷṇo॒ yena॒ rājā᳚ |
viśvḙ de॒vā ṛṣa̭yo॒ yena̭ prā॒ṇāḥ |
a॒dbhyo lo॒kā da̭dhire॒ teja̭ indri॒yam |
śu॒krā dī॒kṣāyai॒ tapa̭so vi॒moca̭nīḥ |
āpo̭ vimo॒ktrī rmayi॒ teja̭ indri॒yam ||
a॒pā-mpuṣpa̭ma॒syo-ṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ | soma̭sya pri॒ya-ndhāma̭ || 127 ||
a॒gneḥ pri॒yata̭magṃ ha॒vi-ssvāhā᳚ || a॒pā-mpuṣpa̭-ma॒syoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ |
soma̭sya pri॒ya-ndhāma̭ | indra̭sya pri॒yata̭magṃ ha॒vi-ssvāhā᳚ | a॒pā-mpuṣpa̭ma॒syo-ṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ | soma̭sya pri॒ya-ndhāma̭ |
viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mpri॒yata̭magṃ ha॒vi-ssvāhā᳚ || va॒yagṃ so̭ma vra॒te tava̭ |
mana̭sta॒nūṣu॒ pipra̭taḥ | pra॒jāva̭nto aśīmahi || 128 ||
de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ | so॒myebhyaḥ̭ pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ | ka॒vyebhyaḥ̭ pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ || devā̭sa i॒ha mā̭dayaddhvam |
somyā̭sa i॒ha mā̭dayaddhvam | kavyā̭sa i॒ha mā̭dayaddhvam || ana̭ntaritāḥ pi॒taraḥ̭ so॒myā-sso̭mapī॒thāt || apai̭tu mṛ॒tyura॒mṛta̭-nna॒ āganṋ | vai॒va॒sva॒to no॒ abha̭ya-ṅkṛṇotu |
pa॒rṇaṃ-va~na॒spatḙriva || 129 ||
a॒bhi naḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yiḥ | saca̭tā-nna॒-śśacī॒patiḥ̭ || para̭-mmṛtyo॒ anu॒parḙhi॒ panthā᳚m | yaste॒ sva ita̭ro deva॒yānā᳚t | cakṣṷṣmate śṛṇva॒te te᳚ bravīmi | mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣo॒ mota vī॒rān || i॒damū॒ nu śreyo̭-'va॒sāna॒-māga̭nma | yadgo॒ji-ddha̭na॒ji-da̭śva॒jidyat |
pa॒rṇaṃ-va~na॒spatḙriva | a॒bhi naḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yiḥ | saca̭tā-nna॒-śśacī॒patiḥ̭ || 130 ||
(vana॒spatā̭va॒dbhyo lo॒kā da̭dhire॒ teja̭ indri॒ya-ndhāmā̭ - śīmahī - vā॒ - bhi naḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yireka̭-ñca) (a. 14)
(sarvā॒n॒. - ya-dviṣṣa̭ṇṇena॒ - vi vai - yāḥ pu॒rastā॒-d- devā̭ de॒veṣu॒ - pari̭staṇita॒ - sakṣe॒daṃ - ~yada॒sya pā॒rḙ - 'nā॒gasa॒ - uda̭stā-mphsī॒-d- brahma̭ prati॒ṣṭhā - ya-ddḙva॒ - yatte॒ grāva.ṇṇā॒ - ya-ddi̭dī॒kṣe catṷrdaśa)
(sarvā॒n - bhūti̭me॒va - yāme॒vāphsvāhṷtim - ~vra॒tānāṃ᳚ - parṇava॒lkaḥ - so॒myānā̭ - ma॒smin. ya॒jñe - 'gne॒ yo no॒ - jyogjī॒vāḥ - pa॒rora̭jāste॒ - pra tḙ ma॒he - brahma̭ prati॒ṣṭhā - gārha̭patyā stri॒gṃ॒śadṷttaraśa॒taṃ)
(sarvā॒n॒. vai - śacī॒patiḥ̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake saptamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.