අධ්යාය 2
වල්ලී 1
පරාඤ්චිඛානි ව්යතෘණත්ස්වයම්භූස්තස්මාත්පරාඞ්පශ්යති නාන්තරාත්මන්.
කශ්චිද්ධීරඃ ප්රත්යගාත්මානමෛෂදාවෘත්තචක්ෂුරමෘතත්වමිච්ඡන් ..1..
පරාචඃ කාමානනුයන්ති බාලාස්තේ මෘත්යෝර්යන්ති විතතස්ය පාශම්.
අථ ධීරා අමෘතත්වං-විँදිත්වා ධ්රුවමධ්රුවේෂ්විහ න ප්රාර්ථයන්තේ ..2..
යේන රූපං රස-ඞ්ගන්ධං ශබ්දාන්ස්පර්ශාංශ්ච මෛථුනාන්.
ඒතේනෛව විජානාති කිමත්ර පරිශිෂ්යතේ. ඒතද්වෛ තත් ..3..
ස්වප්නාන්ත-ඤ්ජාගරිතාන්ත-ඤ්චෝභෞ යේනානුපශ්යති.
මහාන්තං-විँභුමාත්මාන-ම්මත්වා ධීරෝ න ශෝචති ..4..
ය ඉම-ම්මධ්වදං-වේँද ආත්මාන-ඤ්ජීවමන්තිකාත්.
ඊශාන-ම්භූතභව්යස්ය න තතෝ විජුගුප්සතේ. ඒතද්වෛ තත් ..5..
යඃ පූර්ව-න්තපසෝ ජාතමද්භ්යඃ පූර්වමජායත.
ගුහා-ම්ප්රවිශ්ය තිෂ්ඨන්තං-යෝँ භූතේභිර්ව්යපශ්යත. ඒතද්වෛ තත් ..6..
යා ප්රාණේන සම්භවත්යදිතිර්දේවතාමයී.
ගුහා-ම්ප්රවිශ්ය තිෂ්ඨන්තීං-යාँ භූතේභිර්ව්යජායත. ඒතද්වෛ තත් ..7..
අරණ්යෝර්නිහිතෝ ජාතවේදා ගර්භ ඉව සුභෘතෝ ගර්භිණීභිඃ.
දිවේ දිවේ ඊඩ්යෝ ජාගෘවද්භිර්හවිෂ්මද්භිර්මනුෂ්යේභිරග්නිඃ. ඒතද්වෛ තත් ..8..
යතශ්චෝදේති සූර්යෝ-(අ)ස්තං-යँත්ර ච ගච්ඡති.
ත-න්දේවා-ස්සර්වේ-(අ)ර්පිතාස්තදු නාත්යේති කශ්චන. ඒතද්වෛ තත් ..9..
යදේවේහ තදමුත්ර යදමුත්ර තදන්විහ.
මෘත්යෝ-ස්ස මෘත්යුමාප්නෝති ය ඉහ නානේව පශ්යති ..10..
මනසෛවේදමාප්තව්ය-න්නේහ නානා-(අ)ස්ති කිඤ්චන.
මෘත්යෝ-ස්ස මෘත්යු-ඞ්ගච්ඡති ය ඉහ නානේව පශ්යති ..11..
අඞ්ගුෂ්ඨමාත්රඃ පුරුෂෝ මධ්ය ආත්මනි තිෂ්ඨති.
ඊශානෝ භූතභව්යස්ය න තතෝ විජුගුප්සතේ. ඒතද්වෛ තත් ..12..
අඞ්ගුෂ්ඨමාත්රඃ පුරුෂෝ ජ්යෝතිරිවාධූමකඃ.
ඊශානෝ භූතභව්යස්ය ස ඒවාද්ය ස උ ශ්වඃ. ඒතද්වෛ තත් ..13..
යථෝදක-න්දුර්ගං-වෘँෂ්ට-ම්පර්වතේෂු විධාවති.
ඒව-න්ධර්මාන්පෘථක් පශ්යංස්තානේවානුවිධාවති ..14..
යථෝදකං ශුද්ධේ ශුද්ධමාසික්ත-න්තාදෘගේව භවති.
ඒව-ම්මුනේර්විජානත ආත්මා භවති ගෞතම ..15..
Roman (IAST) Transliteration
adhyāya 2
vallī 1
parāñcikhāni vyatṛṇatsvayambhūstasmātparāṅpaśyati nāntarātman|
kaściddhīraḥ pratyagātmānamaiṣadāvṛttacakṣuramṛtatvamicchan ||1||
parācaḥ kāmānanuyanti bālāste mṛtyoryanti vitatasya pāśam|
atha dhīrā amṛtatvaṃ-vi~ditvā dhruvamadhruveṣviha na prārthayante ||2||
yena rūpaṃ rasa-ṅgandhaṃ śabdānsparśāṃśca maithunān|
etenaiva vijānāti kimatra pariśiṣyate| etadvai tat ||3||
svapnānta-ñjāgaritānta-ñcobhau yenānupaśyati|
mahāntaṃ-vi~bhumātmāna-mmatvā dhīro na śocati ||4||
ya ima-mmadhvadaṃ-ve~da ātmāna-ñjīvamantikāt|
īśāna-mbhūtabhavyasya na tato vijugupsate| etadvai tat ||5||
yaḥ pūrva-ntapaso jātamadbhyaḥ pūrvamajāyata|
guhā-mpraviśya tiṣṭhantaṃ-yo~ bhūtebhirvyapaśyata| etadvai tat ||6||
yā prāṇena sambhavatyaditirdevatāmayī|
guhā-mpraviśya tiṣṭhantīṃ-yā~ bhūtebhirvyajāyata| etadvai tat ||7||
araṇyornihito jātavedā garbha iva subhṛto garbhiṇībhiḥ|
dive dive īḍyo jāgṛvadbhirhaviṣmadbhirmanuṣyebhiragniḥ| etadvai tat ||8||
yataścodeti sūryo-'staṃ-ya~tra ca gacchati|
ta-ndevā-ssarve-'rpitāstadu nātyeti kaścana| etadvai tat ||9||
yadeveha tadamutra yadamutra tadanviha|
mṛtyo-ssa mṛtyumāpnoti ya iha nāneva paśyati ||10||
manasaivedamāptavya-nneha nānā-'sti kiñcana|
mṛtyo-ssa mṛtyu-ṅgacchati ya iha nāneva paśyati ||11||
aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo madhya ātmani tiṣṭhati|
īśāno bhūtabhavyasya na tato vijugupsate| etadvai tat ||12||
aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo jyotirivādhūmakaḥ|
īśāno bhūtabhavyasya sa evādya sa u śvaḥ| etadvai tat ||13||
yathodaka-ndurgaṃ-vṛ~ṣṭa-mparvateṣu vidhāvati|
eva-ndharmānpṛthak paśyaṃstānevānuvidhāvati ||14||
yathodakaṃ śuddhe śuddhamāsikta-ntādṛgeva bhavati|
eva-mmunervijānata ātmā bhavati gautama ||15||
Sanskrit — Devanagari (original)
अध्याय 2
वल्ली 1
पराञ्चिखानि व्यतृणत्स्वयम्भूस्तस्मात्पराङ्पश्यति नान्तरात्मन्।
कश्चिद्धीरः प्रत्यगात्मानमैषदावृत्तचक्षुरमृतत्वमिच्छन् ॥1॥
पराचः कामाननुयन्ति बालास्ते मृत्योर्यन्ति विततस्य पाशम्।
अथ धीरा अमृतत्वं-विँदित्वा ध्रुवमध्रुवेष्विह न प्रार्थयन्ते ॥2॥
येन रूपं रस-ङ्गन्धं शब्दान्स्पर्शांश्च मैथुनान्।
एतेनैव विजानाति किमत्र परिशिष्यते। एतद्वै तत् ॥3॥
स्वप्नान्त-ञ्जागरितान्त-ञ्चोभौ येनानुपश्यति।
महान्तं-विँभुमात्मान-म्मत्वा धीरो न शोचति ॥4॥
य इम-म्मध्वदं-वेँद आत्मान-ञ्जीवमन्तिकात्।
ईशान-म्भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते। एतद्वै तत् ॥5॥
यः पूर्व-न्तपसो जातमद्भ्यः पूर्वमजायत।
गुहा-म्प्रविश्य तिष्ठन्तं-योँ भूतेभिर्व्यपश्यत। एतद्वै तत् ॥6॥
या प्राणेन सम्भवत्यदितिर्देवतामयी।
गुहा-म्प्रविश्य तिष्ठन्तीं-याँ भूतेभिर्व्यजायत। एतद्वै तत् ॥7॥
अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुभृतो गर्भिणीभिः।
दिवे दिवे ईड्यो जागृवद्भिर्हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः। एतद्वै तत् ॥8॥
यतश्चोदेति सूर्यो-ऽस्तं-यँत्र च गच्छति।
त-न्देवा-स्सर्वे-ऽर्पितास्तदु नात्येति कश्चन। एतद्वै तत् ॥9॥
यदेवेह तदमुत्र यदमुत्र तदन्विह।
मृत्यो-स्स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥10॥
मनसैवेदमाप्तव्य-न्नेह नाना-ऽस्ति किञ्चन।
मृत्यो-स्स मृत्यु-ङ्गच्छति य इह नानेव पश्यति ॥11॥
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो मध्य आत्मनि तिष्ठति।
ईशानो भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते। एतद्वै तत् ॥12॥
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो ज्योतिरिवाधूमकः।
ईशानो भूतभव्यस्य स एवाद्य स उ श्वः। एतद्वै तत् ॥13॥
यथोदक-न्दुर्गं-वृँष्ट-म्पर्वतेषु विधावति।
एव-न्धर्मान्पृथक् पश्यंस्तानेवानुविधावति ॥14॥
यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्त-न्तादृगेव भवति।
एव-म्मुनेर्विजानत आत्मा भवति गौतम ॥15॥
adhyāya 2
vallī 1
parāñcikhāni vyatṛṇatsvayambhūstasmātparāṅpaśyati nāntarātman|
kaściddhīraḥ pratyagātmānamaiṣadāvṛttacakṣuramṛtatvamicchan ||1||
parācaḥ kāmānanuyanti bālāste mṛtyoryanti vitatasya pāśam|
atha dhīrā amṛtatvaṃ-vi~ditvā dhruvamadhruveṣviha na prārthayante ||2||
yena rūpaṃ rasa-ṅgandhaṃ śabdānsparśāṃśca maithunān|
etenaiva vijānāti kimatra pariśiṣyate| etadvai tat ||3||
svapnānta-ñjāgaritānta-ñcobhau yenānupaśyati|
mahāntaṃ-vi~bhumātmāna-mmatvā dhīro na śocati ||4||
ya ima-mmadhvadaṃ-ve~da ātmāna-ñjīvamantikāt|
īśāna-mbhūtabhavyasya na tato vijugupsate| etadvai tat ||5||
yaḥ pūrva-ntapaso jātamadbhyaḥ pūrvamajāyata|
guhā-mpraviśya tiṣṭhantaṃ-yo~ bhūtebhirvyapaśyata| etadvai tat ||6||
yā prāṇena sambhavatyaditirdevatāmayī|
guhā-mpraviśya tiṣṭhantīṃ-yā~ bhūtebhirvyajāyata| etadvai tat ||7||
araṇyornihito jātavedā garbha iva subhṛto garbhiṇībhiḥ|
dive dive īḍyo jāgṛvadbhirhaviṣmadbhirmanuṣyebhiragniḥ| etadvai tat ||8||
yataścodeti sūryo-'staṃ-ya~tra ca gacchati|
ta-ndevā-ssarve-'rpitāstadu nātyeti kaścana| etadvai tat ||9||
yadeveha tadamutra yadamutra tadanviha|
mṛtyo-ssa mṛtyumāpnoti ya iha nāneva paśyati ||10||
manasaivedamāptavya-nneha nānā-'sti kiñcana|
mṛtyo-ssa mṛtyu-ṅgacchati ya iha nāneva paśyati ||11||
aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo madhya ātmani tiṣṭhati|
īśāno bhūtabhavyasya na tato vijugupsate| etadvai tat ||12||
aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo jyotirivādhūmakaḥ|
īśāno bhūtabhavyasya sa evādya sa u śvaḥ| etadvai tat ||13||
yathodaka-ndurgaṃ-vṛ~ṣṭa-mparvateṣu vidhāvati|
eva-ndharmānpṛthak paśyaṃstānevānuvidhāvati ||14||
yathodakaṃ śuddhe śuddhamāsikta-ntādṛgeva bhavati|
eva-mmunervijānata ātmā bhavati gautama ||15||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.