Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
॥ एकादशः सर्गः ॥
॥ सानन्ददामोदरः ॥
Verse 59
सुचिरमनुनयने प्रीणयित्वा मृगाक्षीं गतवति कृतवेशे केशवे कुञ्जशय्याम् ।
रचितरुचिरभूषां दृष्टिमोषे प्रदोषे स्फुरति निरवसादां कापि राधां जगाद ॥ 59 ॥
रचितरुचिरभूषां दृष्टिमोषे प्रदोषे स्फुरति निरवसादां कापि राधां जगाद ॥ 59 ॥
suciramanunayane prīṇayitvā mṛgākṣīṃ gatavati kṛtaveśe keśave kuñjaśayyām |
racitarucirabhūṣāṃ dṛṣṭimoṣe pradoṣe sphurati niravasādāṃ kāpi rādhāṃ jagāda || 59 ||
racitarucirabhūṣāṃ dṛṣṭimoṣe pradoṣe sphurati niravasādāṃ kāpi rādhāṃ jagāda || 59 ||
Verse 1
॥ गीतं 20 ॥
विरचितचाटुवचनरचनं चरणे रचितप्रणिपातम् ।
सम्प्रति मञ्जुलवञ्जुलसीमनि केलिशयनमनुयातम् ॥
मुग्धे मधुमथनमनुगतमनुसर राधिके ॥ 1 ॥
विरचितचाटुवचनरचनं चरणे रचितप्रणिपातम् ।
सम्प्रति मञ्जुलवञ्जुलसीमनि केलिशयनमनुयातम् ॥
मुग्धे मधुमथनमनुगतमनुसर राधिके ॥ 1 ॥
|| gītaṃ 20 ||
viracitacāṭuvacanaracanaṃ caraṇe racitapraṇipātam |
samprati mañjulavañjulasīmani keliśayanamanuyātam ||
mugdhe madhumathanamanugatamanusara rādhike || 1 ||
viracitacāṭuvacanaracanaṃ caraṇe racitapraṇipātam |
samprati mañjulavañjulasīmani keliśayanamanuyātam ||
mugdhe madhumathanamanugatamanusara rādhike || 1 ||
Verse 2
घनजघनस्तनभारभरे दरमन्थरचरणविहारम् ।
मुखरितमणीमञ्जीरमुपैहि विधेहि मरालविकारम् ॥ 2 ॥
मुखरितमणीमञ्जीरमुपैहि विधेहि मरालविकारम् ॥ 2 ॥
ghanajaghanastanabhārabhare daramantharacaraṇavihāram |
mukharitamaṇīmañjīramupaihi vidhehi marālavikāram || 2 ||
mukharitamaṇīmañjīramupaihi vidhehi marālavikāram || 2 ||
Verse 3
शृणु रमणीयतरं तरुणीजनमोहनमधुपविरावम् ।
कुसुमशरासनशासनबन्दिनि पिकनिकरे भज भावम् ॥ 3 ॥
कुसुमशरासनशासनबन्दिनि पिकनिकरे भज भावम् ॥ 3 ॥
śṛṇu ramaṇīyataraṃ taruṇījanamohanamadhupavirāvam |
kusumaśarāsanaśāsanabandini pikanikare bhaja bhāvam || 3 ||
kusumaśarāsanaśāsanabandini pikanikare bhaja bhāvam || 3 ||
Verse 4
अनिलतरलकिसलयनिकरेण करेण लतानिकुरम्बम् ।
प्रेरणमिव करभोरु करोति गतिं प्रतिमुञ्च विलम्बम् ॥ 4 ॥
प्रेरणमिव करभोरु करोति गतिं प्रतिमुञ्च विलम्बम् ॥ 4 ॥
anilataralakisalayanikareṇa kareṇa latānikurambam |
preraṇamiva karabhoru karoti gatiṃ pratimuñca vilambam || 4 ||
preraṇamiva karabhoru karoti gatiṃ pratimuñca vilambam || 4 ||
Verse 5
स्फुरितमनङ्गतरङ्गवशादिव सूचितहरिपरिरम्भम् ।
पृच्छ मनोहरहारविमलजलधारममुं कुचकुम्भम् ॥ 5 ॥
पृच्छ मनोहरहारविमलजलधारममुं कुचकुम्भम् ॥ 5 ॥
sphuritamanaṅgataraṅgavaśādiva sūcitahariparirambham |
pṛccha manoharahāravimalajaladhāramamuṃ kucakumbham || 5 ||
pṛccha manoharahāravimalajaladhāramamuṃ kucakumbham || 5 ||
Verse 6
अधिगतमखिलसखीभिरिदं तव वपुरपि रतिरणसज्जम् ।
चण्डि रसितरशनारवडिण्डिममभिसर सरसमलज्जम् ॥ 6 ॥
चण्डि रसितरशनारवडिण्डिममभिसर सरसमलज्जम् ॥ 6 ॥
adhigatamakhilasakhībhiridaṃ tava vapurapi ratiraṇasajjam |
caṇḍi rasitaraśanāravaḍiṇḍimamabhisara sarasamalajjam || 6 ||
caṇḍi rasitaraśanāravaḍiṇḍimamabhisara sarasamalajjam || 6 ||
Verse 7
स्मरशरसुभगनखेन करेण सखीमवलम्ब्य सलीलम् ।
चल वलयक्वणीतैरवबोधय हरमपि निजगतिशीलम् ॥ 7 ॥
चल वलयक्वणीतैरवबोधय हरमपि निजगतिशीलम् ॥ 7 ॥
smaraśarasubhaganakhena kareṇa sakhīmavalambya salīlam |
cala valayakvaṇītairavabodhaya haramapi nijagatiśīlam || 7 ||
cala valayakvaṇītairavabodhaya haramapi nijagatiśīlam || 7 ||
Verse 8
श्रीजयदेवभणितमधरीकृतहारमुदासितवामम् ।
हरिविनिहितमनसामधितिष्ठतु कण्ठतटीमविरामम् ॥ 8 ॥
हरिविनिहितमनसामधितिष्ठतु कण्ठतटीमविरामम् ॥ 8 ॥
śrījayadevabhaṇitamadharīkṛtahāramudāsitavāmam |
harivinihitamanasāmadhitiṣṭhatu kaṇṭhataṭīmavirāmam || 8 ||
harivinihitamanasāmadhitiṣṭhatu kaṇṭhataṭīmavirāmam || 8 ||
Verse 60
सा मां द्रक्ष्यति वक्ष्यति स्मरकथां प्रत्यङ्गमालिङ्गनैः प्रीतिं यास्यति रम्यते सखि समागत्येति चिन्ताकुलः ।
स त्वां पश्यति वेपते पुलकयत्यानन्दति स्विद्यति प्रत्युद्गच्छति मूर्च्छति स्थिरतमःपुञ्जे निकुञ्जे प्रियः ॥ 60 ॥
स त्वां पश्यति वेपते पुलकयत्यानन्दति स्विद्यति प्रत्युद्गच्छति मूर्च्छति स्थिरतमःपुञ्जे निकुञ्जे प्रियः ॥ 60 ॥
sā māṃ drakṣyati vakṣyati smarakathāṃ pratyaṅgamāliṅganaiḥ prītiṃ yāsyati ramyate sakhi samāgatyeti cintākulaḥ |
sa tvāṃ paśyati vepate pulakayatyānandati svidyati pratyudgacchati mūrcchati sthiratamaḥpuñje nikuñje priyaḥ || 60 ||
sa tvāṃ paśyati vepate pulakayatyānandati svidyati pratyudgacchati mūrcchati sthiratamaḥpuñje nikuñje priyaḥ || 60 ||
Verse 61
अक्ष्णोर्निक्षिपदञ्जनं श्रवणयोस्तापिच्छगुच्छावलीं मूर्ध्नि श्यामसरोजदाम कुचयोः कस्तूरिकापात्रकम् ।
धूर्तानामभिसारसत्वरहृदां विष्वङ्निकुञ्जे सखि ध्वान्तं नीलनिचोलचारु सदृशां प्रत्यङ्गमालिङ्गति ॥ 61 ॥
धूर्तानामभिसारसत्वरहृदां विष्वङ्निकुञ्जे सखि ध्वान्तं नीलनिचोलचारु सदृशां प्रत्यङ्गमालिङ्गति ॥ 61 ॥
akṣṇornikṣipadañjanaṃ śravaṇayostāpicchagucchāvalīṃ mūrdhni śyāmasarojadāma kucayoḥ kastūrikāpātrakam |
dhūrtānāmabhisārasatvarahṛdāṃ viṣvaṅnikuñje sakhi dhvāntaṃ nīlanicolacāru sadṛśāṃ pratyaṅgamāliṅgati || 61 ||
dhūrtānāmabhisārasatvarahṛdāṃ viṣvaṅnikuñje sakhi dhvāntaṃ nīlanicolacāru sadṛśāṃ pratyaṅgamāliṅgati || 61 ||
Verse 62
काश्मीरगौरवपुषामभिसारिकाणां आबद्धरेखमभितो रुचिमञ्जरीभिः ।
एतत्तमालदलनीलतमं तमिश्रं तत्प्रेमहेमनिकषोपलतां तनोति ॥ 62 ॥
एतत्तमालदलनीलतमं तमिश्रं तत्प्रेमहेमनिकषोपलतां तनोति ॥ 62 ॥
kāśmīragauravapuṣāmabhisārikāṇāṃ ābaddharekhamabhito rucimañjarībhiḥ |
etattamāladalanīlatamaṃ tamiśraṃ tatpremahemanikaṣopalatāṃ tanoti || 62 ||
etattamāladalanīlatamaṃ tamiśraṃ tatpremahemanikaṣopalatāṃ tanoti || 62 ||
Verse 63
हारावलीतरलकाञ्चनकाञ्चिदाम-केयूरकङ्कणमणिद्युतिदीपितस्य ।
द्वारे निकुञ्जनिलयस्यहरिं निरीक्ष्य व्रीडावतीमथ सखी निजगाह राधाम् ॥ 63 ॥
द्वारे निकुञ्जनिलयस्यहरिं निरीक्ष्य व्रीडावतीमथ सखी निजगाह राधाम् ॥ 63 ॥
hārāvalītaralakāñcanakāñcidāma-keyūrakaṅkaṇamaṇidyutidīpitasya |
dvāre nikuñjanilayasyahariṃ nirīkṣya vrīḍāvatīmatha sakhī nijagāha rādhām || 63 ||
dvāre nikuñjanilayasyahariṃ nirīkṣya vrīḍāvatīmatha sakhī nijagāha rādhām || 63 ||
Verse 1
॥ गीतं 21 ॥
मञ्जुतरकुञ्जतलकेलिसदने ।
विलस रतिरभसहसितवदने ॥
प्रविश राधे माधवसमीपमिह ॥ 1 ॥
मञ्जुतरकुञ्जतलकेलिसदने ।
विलस रतिरभसहसितवदने ॥
प्रविश राधे माधवसमीपमिह ॥ 1 ॥
|| gītaṃ 21 ||
mañjutarakuñjatalakelisadane |
vilasa ratirabhasahasitavadane ||
praviśa rādhe mādhavasamīpamiha || 1 ||
mañjutarakuñjatalakelisadane |
vilasa ratirabhasahasitavadane ||
praviśa rādhe mādhavasamīpamiha || 1 ||
Verse 2
नवभवदशोकदलशयनसारे ।
विलस कुचकलशतरलहारे ॥ 2 ॥
विलस कुचकलशतरलहारे ॥ 2 ॥
navabhavadaśokadalaśayanasāre |
vilasa kucakalaśataralahāre || 2 ||
vilasa kucakalaśataralahāre || 2 ||
Verse 3
कुसुमचयरचितशुचिवासगेहे ।
विलस कुसुमसुकुमारदेहे ॥ 3 ॥
विलस कुसुमसुकुमारदेहे ॥ 3 ॥
kusumacayaracitaśucivāsagehe |
vilasa kusumasukumāradehe || 3 ||
vilasa kusumasukumāradehe || 3 ||
Verse 4
चलमलयवनपवनसुरभिशीते ।
विलस रसवलितललितगीते ॥ 4 ॥
विलस रसवलितललितगीते ॥ 4 ॥
calamalayavanapavanasurabhiśīte |
vilasa rasavalitalalitagīte || 4 ||
vilasa rasavalitalalitagīte || 4 ||
Verse 5
मधुमुदितमधुपकुलकलितरावे ।
विलस मदनरससरसभावे ॥ 5 ॥
विलस मदनरससरसभावे ॥ 5 ॥
madhumuditamadhupakulakalitarāve |
vilasa madanarasasarasabhāve || 5 ||
vilasa madanarasasarasabhāve || 5 ||
Verse 6
मधुतरलपिकनिकरनिनदमुखरे ।
विलस दशनरुचिरुचिरशिखरे ॥ 6 ॥
विलस दशनरुचिरुचिरशिखरे ॥ 6 ॥
madhutaralapikanikaraninadamukhare |
vilasa daśanaruciruciraśikhare || 6 ||
vilasa daśanaruciruciraśikhare || 6 ||
Verse 7
वितत बहुवल्लिनवपल्लवघने ।
विलस चिरमलसपीनजघने ॥ 7 ॥
विलस चिरमलसपीनजघने ॥ 7 ॥
vitata bahuvallinavapallavaghane |
vilasa ciramalasapīnajaghane || 7 ||
vilasa ciramalasapīnajaghane || 7 ||
Verse 8
विहितपद्मावतीसुखसमाजे ।
भणति जयदेवकविराजे ॥ 8 ॥
भणति जयदेवकविराजे ॥ 8 ॥
vihitapadmāvatīsukhasamāje |
bhaṇati jayadevakavirāje || 8 ||
bhaṇati jayadevakavirāje || 8 ||
Verse 64
त्वां चित्तेन चिरं वहन्नयमतिश्रान्तो भृशं तापितः कन्दर्पेण तु पातुमिच्छति सुधासम्बाधबिम्बाधरम् ।
अस्याङ्गं तदलङ्कुरु क्षणमिह भ्रूक्षेपलक्ष्मीलव-क्रीते दास इवोपसेवितपदाम्भोजे कुतः सम्भ्रमः ॥ 64 ॥
अस्याङ्गं तदलङ्कुरु क्षणमिह भ्रूक्षेपलक्ष्मीलव-क्रीते दास इवोपसेवितपदाम्भोजे कुतः सम्भ्रमः ॥ 64 ॥
tvāṃ cittena ciraṃ vahannayamatiśrānto bhṛśaṃ tāpitaḥ kandarpeṇa tu pātumicchati sudhāsambādhabimbādharam |
asyāṅgaṃ tadalaṅkuru kṣaṇamiha bhrūkṣepalakṣmīlava-krīte dāsa ivopasevitapadāmbhoje kutaḥ sambhramaḥ || 64 ||
asyāṅgaṃ tadalaṅkuru kṣaṇamiha bhrūkṣepalakṣmīlava-krīte dāsa ivopasevitapadāmbhoje kutaḥ sambhramaḥ || 64 ||
Verse 65
सा ससाध्वससानन्दं गोविन्दे लोललोचना ।
सिञ्जानमञ्जुमञ्जीरं प्रविवेश निवेशनम् ॥ 65 ॥
सिञ्जानमञ्जुमञ्जीरं प्रविवेश निवेशनम् ॥ 65 ॥
sā sasādhvasasānandaṃ govinde lolalocanā |
siñjānamañjumañjīraṃ praviveśa niveśanam || 65 ||
siñjānamañjumañjīraṃ praviveśa niveśanam || 65 ||
Verse 1
॥ गीतं 22 ॥
राधावदनविलोकनविकसितविविधविकारविभङ्गम् ।
जलनिधिमिव विधुमण्डलदर्शनतरलिततुङ्गतरङ्गम् ॥
हरिमेकरसं चिरमभिलषितविलासं सा ददार्श गुरुहर्षवशंवदवदनमनङ्गनिवासम् ॥ 1 ॥
राधावदनविलोकनविकसितविविधविकारविभङ्गम् ।
जलनिधिमिव विधुमण्डलदर्शनतरलिततुङ्गतरङ्गम् ॥
हरिमेकरसं चिरमभिलषितविलासं सा ददार्श गुरुहर्षवशंवदवदनमनङ्गनिवासम् ॥ 1 ॥
|| gītaṃ 22 ||
rādhāvadanavilokanavikasitavividhavikāravibhaṅgam |
jalanidhimiva vidhumaṇḍaladarśanataralitatuṅgataraṅgam ||
harimekarasaṃ ciramabhilaṣitavilāsaṃ sā dadārśa guruharṣavaśaṃvadavadanamanaṅganivāsam || 1 ||
rādhāvadanavilokanavikasitavividhavikāravibhaṅgam |
jalanidhimiva vidhumaṇḍaladarśanataralitatuṅgataraṅgam ||
harimekarasaṃ ciramabhilaṣitavilāsaṃ sā dadārśa guruharṣavaśaṃvadavadanamanaṅganivāsam || 1 ||
Verse 2
हारममलतरतारमुरसि दधतं परिरभ्य विदूरम् ।
स्फुटतरफेनकदम्बकरम्बितमिव यमुनाजलपूरम् ॥ 2 ॥
स्फुटतरफेनकदम्बकरम्बितमिव यमुनाजलपूरम् ॥ 2 ॥
hāramamalataratāramurasi dadhataṃ parirabhya vidūram |
sphuṭataraphenakadambakarambitamiva yamunājalapūram || 2 ||
sphuṭataraphenakadambakarambitamiva yamunājalapūram || 2 ||
Verse 3
श्यामलमृदुलकलेवरमण्डलमधिगतगौरदुकूलम् ।
नीलनलिनमिव पीतपरागपतलभरवलयितमूलम् ॥ 3 ॥
नीलनलिनमिव पीतपरागपतलभरवलयितमूलम् ॥ 3 ॥
śyāmalamṛdulakalevaramaṇḍalamadhigatagauradukūlam |
nīlanalinamiva pītaparāgapatalabharavalayitamūlam || 3 ||
nīlanalinamiva pītaparāgapatalabharavalayitamūlam || 3 ||
Verse 4
तरलदृगञ्चलचलनमनोहरवदनजनितरतिरागम् ।
स्फुटकमलोदरखेलितखञ्जनयुगमिव शरदि तडागम् ॥ 4 ॥
स्फुटकमलोदरखेलितखञ्जनयुगमिव शरदि तडागम् ॥ 4 ॥
taraladṛgañcalacalanamanoharavadanajanitaratirāgam |
sphuṭakamalodarakhelitakhañjanayugamiva śaradi taḍāgam || 4 ||
sphuṭakamalodarakhelitakhañjanayugamiva śaradi taḍāgam || 4 ||
Verse 5
वदनकमलपरिशीलनमिलितमिहिरसमकुण्डलशोभम् ।
स्मितरुचिरुचिरसमुल्लसिताधरपल्लवकृतरतिलोभम् ॥ 5 ॥
स्मितरुचिरुचिरसमुल्लसिताधरपल्लवकृतरतिलोभम् ॥ 5 ॥
vadanakamalapariśīlanamilitamihirasamakuṇḍalaśobham |
smitarucirucirasamullasitādharapallavakṛtaratilobham || 5 ||
smitarucirucirasamullasitādharapallavakṛtaratilobham || 5 ||
Verse 6
शशिकिरणच्छुरितोदरजलधरसुन्दरसकुसुमकेशम् ।
तिमिरोदितविधुमण्दलनिर्मलमलयजतिलकनिवेशम् ॥ 6 ॥
तिमिरोदितविधुमण्दलनिर्मलमलयजतिलकनिवेशम् ॥ 6 ॥
śaśikiraṇacchuritodarajaladharasundarasakusumakeśam |
timiroditavidhumaṇdalanirmalamalayajatilakaniveśam || 6 ||
timiroditavidhumaṇdalanirmalamalayajatilakaniveśam || 6 ||
Verse 7
विपुलपुलकभरदन्तुरितं रतिकेलिकलाभिरधीरम् ।
मणिगणकिरणसमूहसमुज्ज्वलभूषणसुभगशरीरम् ॥ 7 ॥
मणिगणकिरणसमूहसमुज्ज्वलभूषणसुभगशरीरम् ॥ 7 ॥
vipulapulakabharadanturitaṃ ratikelikalābhiradhīram |
maṇigaṇakiraṇasamūhasamujjvalabhūṣaṇasubhagaśarīram || 7 ||
maṇigaṇakiraṇasamūhasamujjvalabhūṣaṇasubhagaśarīram || 7 ||
Verse 8
श्रीजयदेवभणितविभवद्विगुणीकृतभूषणभारम् ।
प्रणमत हृदि सुचिरं विनिधाय हरिं सुकृतोदयसारम् ॥ 8 ॥
प्रणमत हृदि सुचिरं विनिधाय हरिं सुकृतोदयसारम् ॥ 8 ॥
śrījayadevabhaṇitavibhavadviguṇīkṛtabhūṣaṇabhāram |
praṇamata hṛdi suciraṃ vinidhāya hariṃ sukṛtodayasāram || 8 ||
praṇamata hṛdi suciraṃ vinidhāya hariṃ sukṛtodayasāram || 8 ||
Verse 66
अतिक्रम्यापाङ्गं श्रवणपथपर्यन्तगमन-प्रयासेनेवाक्ष्णोस्तरलतरतारं पतितयोः ।
इदानीं राधायाः प्रियतमसमालोकसमये पपात स्वेदाम्बुप्रसर इव हर्षाश्रुनिकरः ॥ 66 ॥
इदानीं राधायाः प्रियतमसमालोकसमये पपात स्वेदाम्बुप्रसर इव हर्षाश्रुनिकरः ॥ 66 ॥
atikramyāpāṅgaṃ śravaṇapathaparyantagamana-prayāsenevākṣṇostaralataratāraṃ patitayoḥ |
idānīṃ rādhāyāḥ priyatamasamālokasamaye papāta svedāmbuprasara iva harṣāśrunikaraḥ || 66 ||
idānīṃ rādhāyāḥ priyatamasamālokasamaye papāta svedāmbuprasara iva harṣāśrunikaraḥ || 66 ||
Verse 67
भवन्त्यास्तल्पान्तं कृतकपटकण्डूतिपिहित-स्मितं याते गेहाद्बहिरवहितालीपरिजने ।
प्रियास्यं पश्यन्त्याः स्मरशरसमाकूलसुभगं सलज्जा लज्जापि व्यगमदिव दूरं मृगदृशः ॥ 67 ॥
प्रियास्यं पश्यन्त्याः स्मरशरसमाकूलसुभगं सलज्जा लज्जापि व्यगमदिव दूरं मृगदृशः ॥ 67 ॥
bhavantyāstalpāntaṃ kṛtakapaṭakaṇḍūtipihita-smitaṃ yāte gehādbahiravahitālīparijane |
priyāsyaṃ paśyantyāḥ smaraśarasamākūlasubhagaṃ salajjā lajjāpi vyagamadiva dūraṃ mṛgadṛśaḥ || 67 ||
priyāsyaṃ paśyantyāḥ smaraśarasamākūlasubhagaṃ salajjā lajjāpi vyagamadiva dūraṃ mṛgadṛśaḥ || 67 ||
॥ इति श्रीगीतगोविन्दे राधिकामिलने सानन्ददामोदरो नामैकादशः सर्गः ॥