ଶ୍ରୀ ଵେଙ୍କଟେଶ୍ଵର ଶରଣାଗତି ଗଦ୍ଯମ୍

જેમણે નિત્ય અચ્યુતના ચરણકમળના યુગ્મ પ્રત્યેના મોહથી તે સિવાયનાં બધાં જ વસ્તુઓને તૃણ સમાન ગણી; એવા અમારા ગુરુ, ભગવાન, દયાના એક સાગર રામાનુજના ચરણોને હું શરણ પામું છું. વેદાંતરૂપી કર્પૂરને રાખવાના સુવર્ણના ડબ્બા સમાન, આર્યોમાં શ્રેષ્ઠ રામાનુજને રાતદિવસ વંદન કરું છું. ૐ. ભગવાન નારાયણને અભિમત અનુરૂપ સ્વરૂપ, રૂપ, ગુણ, વિભવ, ઐશ્વર્ય, શીલ વગેરે અનવધિક અતિશય અસંખ્ય કલ્યાણગુણોના સમૂહવાળી, કમળવનમાં રહેનારી, ભગવતી શ્રી દેવીને, નિત્ય અનપાયિની, નિરવદ્યા, દેવદેવની દિવ્ય મહિષી, અખિલ જગતની માતા, અમારી માતા, શરણરહિતને શરણ આપનારી એવી શ્રી દેવીને અનન્ય શરણ થયેલો હું શરણ પામું છું. પારમાર્થિક ભગવાનના ચરણકમળના યુગલમાં એકાન્તિક, અત્યંતિક પરાભક્તિ, પરજ્ઞાન અને પરમભક્તિથી થયેલી પરિપૂર્ણ, અનવરત, નિત્ય વિશદતમ, અનન્ય પ્રયોજન, અનવધિક અતિશય પ્રિય ભગવદનુભવથી ઉત્પન્ન થયેલી અનવધિક અતિશય પ્રીતિથી થયેલી, અશેષ અવસ્થાઓને યોગ્ય, અશેષ શેષતારૂપ એક રતિરૂપ નિત્ય કૈંકર્યની પ્રાપ્તિની અપેક્ષાએ પારમાર્થિક ભગવાનના ચરણકમળમાં શરણાગતિ જેમ છે તેમ અવિરત મારી હોજો. તે થાઓ. તેનાથી જ બધું સંપન્ન થશે. સમસ્ત હેય વસ્તુઓના પ્રત્યનીક, કલ્યાણમાં એકતાનવાળા, પોતાના સિવાયની સમસ્ત વસ્તુઓથી વિલક્ષણ, અનંત જ્ઞાન અને આનંદ એક સ્વરૂપવાળા, પોતાને અભિમત અનુરૂપ એક રૂપ, અચિંત્ય, દિવ્ય, અદ્ભુત, નિત્ય નિરવદ્ય, નિરતિશય ઉજ્જ્વલ્ય, સૌંદર્ય, સૌગંધ્ય, સૌકુમાર્ય, લાવણ્ય, યૌવન વગેરે અનંત ગુણોના નિધિ એવા દિવ્ય રૂપવાળા, સ્વાભાવિક અનવધિક અતિશય જ્ઞાન, બળ, ઐશ્વર્ય, વીર્ય, શક્તિ, તેજ, સૌશીલ્ય, વાત્સલ્ય, માર્દવ, આર્જવ, સૌહાર્દ, સામ્ય, કારુણ્ય, માધુર્ય, ગાંભીર્ય, ઔદાર્ય, ચાતુર્ય, સ્થૈર્ય, ધૈર્ય, શૌર્ય, પરાક્રમ, સત્યકામ, સત્યસંકલ્પ, કૃતિત્વ, કૃતજ્ઞતા વગેરે અસંખ્ય કલ્યાણગુણોના સમૂહના મહાસાગર, પોતાને યોગ્ય વિવિધ વિચિત્ર અનંત આશ્ચર્યજનક, નિત્ય નિરવદ્ય, નિરતિશય સુગંધ, નિરતિશય સુખસ્પર્શ, નિરતિશય ઉજ્જ્વલ્યવાળા કિરીટ, મુકુટ, ચૂડાવતંસ, મકરકુંડળ, ગ્રૈવેયક, હાર, કેયૂર, કટક, શ્રીવત્સ, કૌસ્તુભ, મુક્તાદામ, ઉદરબંધન, પીતાંબર, કાંચીગુણ, નૂપુર વગેરે અપરિમિત દિવ્ય આભૂષણોવાળા, પોતાને અનુરૂપ અચિંત્ય શક્તિવાળા શંખ, ચક્ર, ગદા, અસિ, શાર્ઙ્ગ વગેરે અસંખ્ય નિત્ય નિરવદ્ય નિરતિશય કલ્યાણ દિવ્ય આયુધોવાળા, પોતાને અભિમત નિત્ય નિરવદ્ય અનુરૂપ સ્વરૂપ, રૂપ, ગુણ, વિભવ, ઐશ્વર્ય, શીલ વગેરે અનવધિક અતિશય અસંખ્ય કલ્યાણગુણોના સમૂહવાળા શ્રીવલ્લભ, એવા ભૂમિ અને નીલાના નાયક, પોતાની સ્વેચ્છાએ અનુવર્તન કરતા સ્વરૂપ, સ્થિતિ અને પ્રવૃત્તિના ભેદવાળી અશેષ શેષતામાં એક રતિરૂપ, નિત્ય નિરવદ્ય નિરતિશય જ્ઞાન અને ક્રિયા ઐશ્વર્ય વગેરે અનંત કલ્યાણગુણોના સમૂહવાળા શેષ અને શેષાશન, ગરુડ પ્રમુખ નાનાવિધ અનંત પરિજન અને પરિચારિકાઓથી પરિચરિત ચરણયુગલવાળા, પરમ યોગીઓના વાણી અને મનથી અપરિચ્છેદ્ય સ્વરૂપ, સ્વભાવવાળા, પોતાને અભિમત વિવિધ વિચિત્ર અનંત ભોગ્ય ભોગોપકરણ અને ભોગસ્થાનોથી સમૃદ્ધ, અનંત આશ્ચર્ય, અનંત મહાવિભવ, અનંત પરિમાણવાળા, નિત્ય નિરવદ્ય નિરતિશય શ્રીવૈકુંઠનાથ, પોતાના સંકલ્પને અનુવિધાન કરતા સ્વરૂપ, સ્થિતિ અને પ્રવૃત્તિવાળા, પોતાની શેષતામાં એક સ્વભાવવાળા પ્રકૃતિ, પુરુષ અને કાલાત્મક વિવિધ વિચિત્ર અનંત ભોગ્ય, ભોક્તૃવર્ગ, ભોગોપકરણ અને ભોગસ્થાનરૂપ, નિખિલ જગતના ઉદય, વિભવ અને લયની લીલાવાળા, સત્યકામ, સત્યસંકલ્પ, પરબ્રહ્મભૂત, પુરુષોત્તમ, મહાવિભૂતિ, શ્રીમાન નારાયણ, વૈકુંઠનાથ, અપાર કારુણ્ય, સૌશીલ્ય, વાત્સલ્ય, ઔદાર્ય, ઐશ્વર્ય અને સૌંદર્યના મહાસાગર, અનાલોચિત વિશેષ એવા અશેષ લોકોને શરણ આપનાર, પ્રણત જનોના આર્તિને હરનાર, આશ્રિતોના વાત્સલ્યના એક સાગર, અનવરત જાણેલા નિખિલ ભૂતજાતિઓના યથાત્મ્યવાળા, અશેષ ચરાચર ભૂતોના નિખિલ નિયમનમાં નિરત, અશેષ ચિદ્ અને અચિદ્ વસ્તુઓના શેષીભૂત, નિખિલ જગતના આધાર, અખિલ જગતના સ્વામી, અમારા સ્વામી, સત્યકામ, સત્યસંકલ્પ, સકળ ઇતરથી વિલક્ષણ, અર્થિકલ્પક, આપત્સખ, શ્રીમાન, નારાયણ, અશરણ્યને શરણ આપનાર, અનન્ય શરણ થયેલા મારા માટે તમારા ચરણકમળનું યુગલ શરણ છે, હું શરણ પામું છું. અહીં દ્વય છે. પિતા, માતા, પત્ની, પુત્રો, બંધુઓ, મિત્રો, ગુરુઓ, રત્નો, ધનધાન્ય, ખેતરો અને ઘરો. ^AI

હે વિભો! બધા ધર્મોનો અને બધા કામનાઓનો (અક્ષર સહિત) ત્યાગ કરીને, હું તમારા લોકવિક્રાન્ત ચરણોનું શરણ લેવા આવ્યો છું. ^AI

તમે જ માતા છો અને તમે જ પિતા છો; તમે જ બંધુ છો અને તમે જ ગુરુ છો. તમે જ વિદ્યા છો, તમે જ ધન છો, હે દેવદેવ! તમે જ મારું સર્વસ્વ છો. ^AI

હે અપ્રતિમ પ્રભાવવાળા! તમે ચરાચર લોકના પિતા છો; તમે તેમના પૂજ્ય અને સૌથી શ્રેષ્ઠ ગુરુ છો. ત્રણ લોકોમાં પણ તમારા જેવો કોઈ નથી, તો પછી તમારાથી અધિક બીજો ક્યાંથી હોય? ^AI

તેથી હું પ્રણામ કરીને, શરીરને નમાવીને, હે ઈશ્વર! સ્તુત્ય તમને પ્રસન્ન કરું છું. હે દેવ! પિતા પુત્રના, મિત્ર મિત્રના, પ્રિયજન પ્રિયજનના (દોષ) સહન કરે છે તેમ તમે પણ (મારા દોષો) સહન કરવા યોગ્ય છો. મન, વાણી અને કાયાથી અનાદિકાળથી પ્રવૃત્ત થયેલા અનંત અકૃત્યકરણ અને કૃત્યાકરણરૂપ, ભગવદપચાર અને ભાગવતાપચારરૂપ, અસહ્ય અપચારરૂપ, નાનાવિધ અનંત અપચારોને — આરબ્ધ કાર્યોને, અનારબ્ધ કાર્યોને, કરેલા, કરવામાં આવતા અને કરવાના બધા અપચારોને સંપૂર્ણપણે ક્ષમા કરો. અનાદિકાળથી પ્રવૃત્ત, આત્મવિષયક અને સમગ્ર જગતવિષયક, વિપરીત જ્ઞાન અને વિપરીત વૃત્તિ, અશેષ વિષયોમાં અત્યારે પણ રહેલી અને ભવિષ્યમાં થનારી બધી (ભૂલો) ક્ષમા કરો. મારા અનાદિ કર્મપ્રવાહથી પ્રવૃત્ત, ભગવત્સ્વરૂપને ઢાંકનારી, વિપરીત જ્ઞાનને જન્મ આપનારી, સ્વવિષયક ભોગ્યબુદ્ધિને જન્મ આપનારી, દેહેન્દ્રિયરૂપે, ભોગ્યરૂપે અને સૂક્ષ્મરૂપે અવસ્થિત દૈવી ગુણમયી માયાને (તરી જવા માટે) હું દાસભૂત શરણાગત થયો છું. 'હું તમારો દાસ છું' એમ કહેનાર મને તારો. તેમનામાં જ્ઞાની, નિત્યયુક્ત, એકભક્તિવાળો શ્રેષ્ઠ છે. જ્ઞાની મને અત્યંત પ્રિય છે અને હું તેને પ્રિય છું. આ બધા ઉદાર છે, પણ જ્ઞાની તો મારો આત્મા જ છે એવું મારું મત છે. કારણ કે યુક્તાત્મા જ્ઞાની મને જ ઉત્તમ ગતિ પ્રાપ્ત કરીને આશ્રિત રહે છે. ઘણા જન્મોના અંતે જ્ઞાનવાન મને પ્રાપ્ત કરે છે. 'વાસુદેવ જ સર્વસ્વ છે' એમ જાણનારો તે મહાત્મા અત્યંત દુર્લભ છે. ^AI

શરીર પડવાના સમયે, ફક્ત મારી જ દયાથી અતિપ્રબુદ્ધ થઈને, મને જ જોતો, પૂર્વના સંસ્કારો અને મનોરથોમાંથી ચ્યુત ન થયેલો, જીર્ણ વસ્ત્રની જેમ આ સ્થૂળ અને સૂક્ષ્મ રૂપવાળી પ્રકૃતિને સુખપૂર્વક ત્યજીને, તે જ ક્ષણે મારી પ્રસાદથી પ્રાપ્ત મારા ચરણકમળની જોડમાં એકનિષ્ઠ અને અત્યંત પરાભક્તિ, પરજ્ઞાન અને પરમભક્તિથી ઉત્પન્ન, પરિપૂર્ણ, અનવરત, નિત્ય, વિશદતમ, અનન્ય પ્રયોજનવાળા, અનવધિક અતિશય પ્રિય મારા અનુભવવાળો તું, તેવા પ્રકારના મારા અનુભવથી ઉત્પન્ન અનવધિક અતિશય પ્રીતિ કરાવનાર, સર્વ અવસ્થાઓમાં યોગ્ય સર્વ શેષતા (સેવકત્વ) રૂપ એક રતિવાળો નિત્ય કિંકર થઈશ. માતા, અહીં કોઈ સંશય ન હતો. મેં પહેલાં કદી અસત્ય બોલ્યું નથી અને કદી બોલીશ નહીં. રામ બે વાર બોલતા નથી. એક જ વાર શરણે આવેલા 'હું તારો છું' એમ યાચના કરનારને હું સર્વ પ્રાણીઓથી અભય આપું છું, એ મારું વ્રત છે. સર્વ ધર્મોનો ત્યાગ કરીને ફક્ત મને જ શરણે આવ. હું તને સર્વ પાપોથી મુક્ત કરીશ, શોક ન કર. ^AI

અંત્યકાળે તારી કૈંકર્ય (સેવા) કરવાની સ્મૃતિ થાય. હે ભગવાન, આજે મારા દ્વારા જે કરવામાં આવે છે તેને તેવી જ (તે સ્મૃતિરૂપ) કર. ^AI