Brahma Samhita — Oriya Script

ଈଶ୍ଵରଃ ପରମଃ କୃଷ୍ଣଃ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦଵିଗ୍ରହଃ ।

ଅନାଦିରାଦିର୍ଗୋଵିନ୍ଦଃ ସର୍ଵକାରଣକାରଣମ୍ ॥ 1 ॥

ସହସ୍ରପତ୍ରକମଲଂ ଗୋକୁଲାଖ୍ଯଂ ମହତ୍ପଦମ୍ ।

ତତ୍କର୍ଣିକାରଂ ତଦ୍ଧାମ ତଦନନ୍ତାଶସମ୍ଭଵମ୍ ॥ 2 ॥

କର୍ଣିକାରଂ ମହଦ୍ଯନ୍ତ୍ରଂ ଷଟ୍କୋଣଂ ଵଜ୍ରକୀଲକମ୍

ଷଡଙ୍ଗ ଷଟ୍ପଦୀସ୍ଥାନଂ ପ୍ରକୃତ୍ଯା ପୁରୁଷେଣ ଚ ।

ପ୍ରେମାନନ୍ଦମହାନନ୍ଦରସେନାଵସ୍ଥିତଂ ହି ଯତ୍

ଜ୍ଯୋତୀରୂପେଣ ମନୁନା କାମବୀଜେନ ସଙ୍ଗତମ୍ ॥ 3 ॥

ତତ୍କିଞ୍ଜଲ୍କଂ ତଦଂଶାନାଂ ତତ୍ପତ୍ରାଣି ଶ୍ରିଯାମପି ॥ 4 ॥

ଚତୁରସ୍ରଂ ତତ୍ପରିତଃ ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପାଖ୍ଯମଦ୍ଭୁତମ୍ ।

ଚତୁରସ୍ରଂ ଚତୁର୍ମୂର୍ତେଶ୍ଚତୁର୍ଧାମ ଚତୁଷ୍କୃତମ୍ ।

ଚତୁର୍ଭିଃ ପୁରୁଷାର୍ଥୈଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଭିର୍ହେତୁଭିର୍ଵୃତମ୍ ।

ଶୂଲୈର୍ଦଶଭିରାନଦ୍ଧମୂର୍ଧ୍ଵାଧୋ ଦିଗ୍ଵିଦିକ୍ଷ୍ଵପି ।

ଅଷ୍ଟଭିର୍ନିଧିଭିର୍ଜୁଷ୍ଟମଷ୍ଟଭିଃ ସିଦ୍ଧିଭିସ୍ତଥା ।

ମନୁରୂପୈଶ୍ଚ ଦଶଭିର୍ଦିକ୍ପାଲୈଃ ପରିତୋ ଵୃତମ୍ ।

ଶ୍ଯାମୈର୍ଗୌରୈଶ୍ଚ ରକ୍ତୈଶ୍ଚ ଶୁକ୍ଲୈଶ୍ଚ ପାର୍ଷଦର୍ଷଭୈଃ ।

ଶୋଭିତଂ ଶକ୍ତିଭିସ୍ତାଭିରଦ୍ଭୁତାଭିଃ ସମନ୍ତତଃ ॥ 5 ॥

ଏଵଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ମଯୋ ଦେଵଃ ସଦାନନ୍ଦଂ ପରାତ୍ପରଃ ।

ଆତ୍ମାରାମସ୍ଯ ତସ୍ଯାସ୍ତି ପ୍ରକୃତ୍ଯା ନ ସମାଗମଃ ॥ 6 ॥

ମାଯଯାଽରମମାଣସ୍ଯ ନ ଵିଯୋଗସ୍ତଯା ସହ ।

ଆତ୍ମନା ରମଯା ରେମେ ତ୍ଯକ୍ତକାଲଂ ସିସୃକ୍ଷଯା ॥ 7 ॥

ନିଯତିଃ ସା ରମାଦେଵୀ ତତ୍ପ୍ରିଯା ତଦ୍ଵଶଂ ତଦା ।

ତଲ୍ଲିଙ୍ଗଂ ଭଗଵାନ୍ ଶମ୍ଭୁର୍ଜୋତିରୂପଃ ସନାତନଃ ।

ଯା ଯୋନିଃ ସାପରାଶକ୍ତିଃ କାମୋ ବୀଜଂ ମହଦ୍ଧରେଃ ॥ 8 ॥

ଲିଙ୍ଗଯୋନ୍ଯାତ୍ମିକା ଜାତା ଇମା ମାହେଶ୍ଵରୀ ପ୍ରଜାଃ ॥ 9 ॥

ଶକ୍ତିମାନ୍ ପୁରୁଷଃ ସୋଽଯଂ ଲିଙ୍ଗରୂପୀ ମହେଶ୍ଵରଃ ।

ତସ୍ମିନ୍ନାଵିରଭୂଲ୍ଲିଙ୍ଗେ ମହାଵିଷ୍ଣୁର୍ଜଗତ୍ପତିଃ ॥ 10 ॥

ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା ପୁରୁଷଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ସହସ୍ରପାତ୍ ।

ସହସ୍ରବାହୁର୍ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ସହସ୍ରାଂଶଃ ସହସ୍ରସୂଃ ॥ 11 ॥

ନାରାଯଣଃ ସ ଭଗଵାନାପସ୍ତସ୍ମାତ୍ସନାତନାତ୍ ।

ଆଵିରାସୀତ୍କାରଣାର୍ଣୋ ନିଧିଃ ସଙ୍କର୍ଷଣାତ୍ମକଃ ।

ଯୋଗନିଦ୍ରାଂ ଗତସ୍ତସ୍ମିନ୍ ସହସ୍ରାଂଶଃ ସ୍ଵଯଂ ମହାନ୍ ॥ 12 ॥

ତଦ୍ରୋମବିଲ ଜାଲେଷୁ ବୀଜଂ ସଙ୍କର୍ଷଣସ୍ଯ ଚ ।

ହୈମାନ୍ଯଣ୍ଡାନି ଜାତାନି ମହାଭୂତାଵୃତାନି ତୁ ॥ 13 ॥

ପ୍ରତ୍ଯଣ୍ଡମେଵମେକାଂଶାଦେକାଂଶାଦ୍ଵିଶତି ସ୍ଵଯମ୍ ।

ସହସ୍ରମୂର୍ଧା ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ମହାଵିଷ୍ଣୁଃ ସନାତନଃ ॥ 14 ॥

ଵାମାଙ୍ଗାଦସୃଜଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ଦକ୍ଷିଣାଙ୍ଗାତ୍ପ୍ରଜାପତିମ୍ ।

ଜ୍ଯୋତିର୍ଲିଙ୍ଗମଯଂ ଶମ୍ଭୁଂ କୂର୍ଚଦେଶାଦଵାସୃଜତ୍ ॥ 15 ॥

ଅହଙ୍କାରାତ୍ମକଂ ଵିଶ୍ଵଂ ତସ୍ମାଦେତଦ୍ଵ୍ଯଜାଯତ ॥ 16 ॥

ଅଥ ତୈସ୍ତ୍ରିଵିଧୈର୍ଵେଶୈର୍ଲୀଲାମୁଦ୍ଵହତଃ କିଲ ।

ଯୋଗନିଦ୍ରା ଭଗଵତୀ ତସ୍ଯ ଶ୍ରୀରିଵ ସଙ୍ଗତା ॥ 17 ॥

ସସୃକ୍ଷାଯାଂ ତତୋ ନାଭେସ୍ତସ୍ଯ ପଦ୍ମଂ ଵିନିର୍ଯଯୌ ।

ତନ୍ନାଲଂ ହେମନଲିନଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଲୋକମଦ୍ଭୁତମ୍ ॥ 18 ॥

ତତ୍ତ୍ଵାନି ପୂର୍ଵରୂଢାନି କାରଣାନି ପରସ୍ପରମ୍ ।

ସମଵାଯାପ୍ରଯୋଗାଚ୍ଚ ଵିଭିନ୍ନାନି ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ।

ଚିଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ସଜ୍ଜମାନୋଽଥ ଭଗଵାନାଦିପୂରୁଷଃ ।

ଯୋଜଯନ୍ମାଯଯା ଦେଵୋ ଯୋଗନିଦ୍ରାମକଲ୍ପଯତ୍ ॥ 19 ॥

ଯୋଜଯିତ୍ଵା ତୁ ତାନ୍ଯେଵ ପ୍ରଵିଵେଶ ସ୍ଵଯଂ ଗୁହାମ୍ ।

ଗୁହାଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟେ ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ଜୀଵାତ୍ମା ପ୍ରତିବୁଧ୍ଯତେ ॥ 20 ॥

ସ ନିତ୍ଯୋ ନିତ୍ଯସମ୍ବନ୍ଧଃ ପ୍ରକୃତିଶ୍ଚ ପରୈଵ ସା ॥ 21 ॥

ଏଵଂ ସର୍ଵାତ୍ମସମ୍ବନ୍ଧଂ ନାଭ୍ଯାଂ ପଦ୍ମଂ ହରେରଭୂତ୍ ।

ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଭଵଦ୍ଭୂଯଶ୍ଚତୁର୍ଵେଦୀ ଚତୁର୍ମୁଖଃ ॥ 22 ॥

ସ ଜାତୋ ଭଗଵଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ତତ୍କାଲଂ କିଲ ଚୋଦିତଃ ।

ସିସୃକ୍ଷାଯାଂ ମତିଂ ଚକ୍ରେ ପୂର୍ଵସଂସ୍କାରସଂସ୍କୃତଃ ।

ଦଦର୍ଶ କେଵଲଂ ଧ୍ଵାନ୍ତଂ ନାନ୍ଯତ୍କିମପି ସର୍ଵତଃ ॥ 23 ॥

ଉଵାଚ ପୁରତସ୍ତସ୍ମୈ ତସ୍ଯ ଦିଵ୍ଯା ସରସ୍ଵତୀ ।

କାମଃ କୃଷ୍ଣାଯ ଗୋଵିନ୍ଦ ହେ ଗୋପୀଜନ ଇତ୍ଯପି ।

ଵଲ୍ଲଭାଯ ପ୍ରିଯା ଵହ୍ନେର୍ମନ୍ତ୍ରଂ ତେ ଦାସ୍ଯତି ପ୍ରିଯମ୍ ॥ 24 ॥

ତପସ୍ତ୍ଵଂ ତପ ଏତେନ ତଵ ସିଦ୍ଧିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ 25 ॥

ଅଥ ତେପେ ସ ସୁଚିରଂ ପ୍ରୀଣନ୍ ଗୋଵିନ୍ଦମଵ୍ଯଯମ୍ ।

ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପପତିଂ କୃଷ୍ଣଂ ଗୋଲୋକସ୍ଥଂ ପରାତ୍ପରମ୍ ।

ପ୍ରକୃତ୍ଯା ଗୁଣରୂପିଣ୍ଯା ରୂପିଣ୍ଯା ପର୍ଯୁପାସିତମ୍ ।

ସହସ୍ରଦଲସମ୍ପନ୍ନେ କୋଟିକିଞ୍ଜଲ୍କବୃଂହିତେ ।

ଭୂମିଶ୍ଚିନ୍ତାମଣିସ୍ତତ୍ର କର୍ଣିକାରେ ମହାସନେ ।

ସମାସୀନଂ ଚିଦାନନ୍ଦଂ ଜ୍ଯୋତିରୂପଂ ସନାତନମ୍ ।

ଶବ୍ଦବ୍ରହ୍ମମଯଂ ଵେଣୁଂ ଵାଦଯନ୍ତଂ ମୁଖାମ୍ବୁଜେ ।

ଵିଲାସିନୀଗଣଵୃତଂ ସ୍ଵୈଃ ସ୍ଵୈରଂଶୈରଭିଷ୍ଟୁତମ୍ ॥ 26 ॥

ଅଥ ଵେଣୁନିନାଦସ୍ଯ ତ୍ରଯୀମୂର୍ତିମଯୀ ଗତିଃ ।

ସ୍ଫୁରନ୍ତୀ ପ୍ରଵିଵେଶାଶୁ ମୁଖାବ୍ଜାନି ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵଃ ।

ଗାଯତ୍ରୀଂ ଗାଯତସ୍ତସ୍ମାଦଧିଗତ୍ଯ ସରୋଜଜଃ ।

ସଂସ୍କୃତଶ୍ଚାଦିଗୁରୁଣା ଦ୍ଵିଜତାମଗମତ୍ତତଃ ॥ 27 ॥

ତ୍ରଯ୍ଯା ପ୍ରବୁଦ୍ଧୋଽଥ ଵିଧିର୍ଵିଜ୍ଞାତତତ୍ତ୍ଵସାଗରଃ ।

ତୁଷ୍ଟାଵ ଵେଦସାରେଣ ସ୍ତୋତ୍ରେଣାନେନ କେଶଵମ୍ ॥ 28 ॥

ଚିନ୍ତାମଣିପ୍ରକରସଦ୍ମସୁ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷ

ଲକ୍ଷାଵୃତେଷୁ ସୁରଭୀରଭିପାଲଯନ୍ତମ୍ ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀସହସ୍ରଶତସମ୍ଭ୍ରମସେଵ୍ଯମାନଂ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 29 ॥

ଵେଣୁଂ କ୍ଵଣନ୍ତମରଵିନ୍ଦଦଲାଯତାକ୍ଷଂ

ବର୍ହାଵତଂସମସିତାମ୍ବୁଦସୁନ୍ଦରାଙ୍ଗମ୍ ।

କନ୍ଦର୍ପକୋଟିକମନୀଯଵିଶେଷଶୋଭଂ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 30 ॥

ଆଲୋଲଚନ୍ଦ୍ରକଲସଦ୍ଵନମାଲ୍ଯଵଂଶୀ-

-ରତ୍ନାଙ୍ଗଦଂ ପ୍ରଣଯକେଲିକଲାଵିଲାସମ୍ ।

ଶ୍ଯାମଂ ତ୍ରିଭଙ୍ଗଲଲିତଂ ନିଯତପ୍ରକାଶଂ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 31 ॥

ଅଙ୍ଗାନି ଯସ୍ଯ ସକଲେନ୍ଦ୍ରିଯଵୃତ୍ତିମନ୍ତି

ପଶ୍ଯନ୍ତି ପାନ୍ତି କଲଯନ୍ତି ଚିରଂ ଜଗନ୍ତି ।

ଆନନ୍ଦଚିନ୍ମଯସଦୁଜ୍ଜ୍ଵଲଵିଗ୍ରହସ୍ଯ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 32 ॥

ଅଦ୍ଵୈତମଚ୍ଯୁତମନାଦିମନନ୍ତରୂପଂ

ଆଦ୍ଯଂ ପୁରାଣପୁରୁଷଂ ନଵଯୌଵନଂ ଚ ।

ଵେଦେଷୁ ଦୁର୍ଲଭମଦୁର୍ଲଭମାତ୍ମଭକ୍ତୌ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 33 ॥

ପନ୍ଥାସ୍ତୁ କୋଟିଶତଵତ୍ସରସମ୍ପ୍ରଗମ୍ଯୋ

ଵାଯୋରଥାପି ମନସୋ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାନାମ୍ ।

ସୋଽପ୍ଯସ୍ତି ଯତ୍ପ୍ରପଦସୀମ୍ନ୍ଯଵିଚିନ୍ତ୍ଯତତ୍ତ୍ଵେ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 34 ॥

ଏକୋଽପ୍ଯସୌ ରଚଯିତୁଂ ଜଗଦଣ୍ଡକୋଟିଂ

ଯଚ୍ଛକ୍ତିରସ୍ତି ଜଗଦଣ୍ଡଚଯା ଯଦନ୍ତଃ ।

ଅଣ୍ଡାନ୍ତରସ୍ଥପରମାଣୁଚଯାନ୍ତରସ୍ଥଂ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 35 ॥

ଯଦ୍ଭାଵଭାଵିତଧିଯୋ ମନୁଜାସ୍ତଥୈଵ

ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ରୂପମହିମାସନଯାନଭୂଷାଃ ।

ସୂକ୍ତୈର୍ଯମେଵ ନିଗମପ୍ରଥିତୈଃ ସ୍ତୁଵନ୍ତି

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 36 ॥

ଆନନ୍ଦଚିନ୍ମଯରସପ୍ରତିଭାଵିତାଭି-

-ସ୍ତାଭିର୍ଯ ଏଵ ନିଜରୂପତଯା କଲାଭିଃ ।

ଗୋଲୋକ ଏଵ ନିଵସତ୍ଯଖିଲାତ୍ମଭୂତୋ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 37 ॥

ପ୍ରେମାଞ୍ଜନଚ୍ଛୁରିତଭକ୍ତିଵିଲୋଚନେନ

ସନ୍ତଃ ସଦୈଵ ହୃଦଯେଷୁ ଵିଲୋକଯନ୍ତି ।

ଯଂ ଶ୍ଯାମସୁନ୍ଦରମଚିନ୍ତ୍ଯଗୁଣସ୍ଵରୂପଂ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 38 ॥

ରାମାଦିମୂର୍ତିଷୁ କଲାନିଯମେନ ତିଷ୍ଠନ୍

ନାନାଵତାରମକରୋଦ୍ଭୁଵନେଷୁ କିନ୍ତୁ ।

କୃଷ୍ଣଃ ସ୍ଵଯଂ ସମଭଵତ୍ପରମଃ ପୁମାନ୍ ଯୋ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 39 ॥

ଯସ୍ଯ ପ୍ରଭା ପ୍ରଭଵତୋ ଜଗଦଣ୍ଡକୋଟି-

-କୋଟିଷ୍ଵଶେଷଵସୁଧାଦି ଵିଭୂତିଭିନ୍ନମ୍ ।

ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ନିଷ୍କଲମନନ୍ତମଶେଷଭୂତଂ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 40 ॥

ମାଯା ହି ଯସ୍ଯ ଜଗଦଣ୍ଡଶତାନି ସୂତେ

ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯତଦ୍ଵିଷଯଵେଦଵିତାଯମାନା ।

ସତ୍ତ୍ଵାଵଲମ୍ବିପରସତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵଂ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 41 ॥

ଆନନ୍ଦଚିନ୍ମଯରସାତ୍ମତଯା ମନଃସୁ

ଯଃ ପ୍ରାଣିନାଂ ପ୍ରତିଫଲନ୍ ସ୍ମରତାମୁପେତ୍ଯ ।

ଲୀଲାଯିତେନ ଭୁଵନାନି ଜଯତ୍ଯଜସ୍ରଂ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 42 ॥

ଗୋଲୋକନାମ୍ନି ନିଜଧାମ୍ନି ତଲେ ଚ ତସ୍ଯ

ଦେଵି ମହେଶହରିଧାମସୁ ତେଷୁ ତେଷୁ ।

ତେ ତେ ପ୍ରଭାଵନିଚଯା ଵିହିତାଶ୍ଚ ଯେନ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 43 ॥

ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତିପ୍ରଲଯସାଧନଶକ୍ତିରେକା

ଛାଯେଵ ଯସ୍ଯ ଭୁଵନାନି ବିଭର୍ତି ଦୁର୍ଗା ।

ଇଚ୍ଛାନୁରୂପମପି ଯସ୍ଯ ଚ ଚେଷ୍ଟତେ ସା

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 44 ॥

କ୍ଷୀରଂ ଯଥା ଦଧି ଵିକାରଵିଶେଷଯୋଗାତ୍

ସଞ୍ଜାଯତେ ନ ହି ତତଃ ପୃଥଗସ୍ତି ହେତୋଃ ।

ଯଃ ଶମ୍ଭୁତାମପି ତଥା ସମୁପୈତି କାର୍ଯା-

-ଦ୍ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 45 ॥

ଦୀପାର୍ଚିରେଵ ହି ଦଶାନ୍ତରମଭ୍ଯୁପେତ୍ଯ

ଦୀପାଯତେ ଵିଵୃତହେତୁସମାନଧର୍ମା ।

ଯସ୍ତାଦୃଗେଵ ହି ଚ ଵିଷ୍ଣୁତଯା ଵିଭାତି

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 46 ॥

ଯଃ କାରଣାର୍ଣଵଜଲେ ଭଜତି ସ୍ମ ଯୋଗ-

-ନିଦ୍ରାମନନ୍ତଜଗଦଣ୍ଡସରୋମକୂପଃ ।

ଆଧାରଶକ୍ତିମଵଲମ୍ବ୍ଯ ପରାଂ ସ୍ଵମୂର୍ତିଂ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 47 ॥

ଯସ୍ଯୈକନିଶ୍ଵସିତକାଲମଥାଵଲମ୍ବ୍ଯ

ଜୀଵନ୍ତି ଲୋମବିଲଜା ଜଗଦଣ୍ଡନାଥାଃ ।

ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହାନ୍ ସ ଇହ ଯସ୍ଯ କଲାଵିଶେଷୋ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 48 ॥

ଭାସ୍ଵାନ୍ ଯଥାଶ୍ମଶକଲେଷୁ ନିଜେଷୁ ତେଜଃ

ସ୍ଵୀଯଂ କିଯତ୍ପ୍ରକଟଯତ୍ଯପି ତଦ୍ଵଦତ୍ର ।

ବ୍ରହ୍ମା ଯ ଏଷ ଜଗଦଣ୍ଡଵିଧାନକର୍ତା

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 49 ॥

ଯତ୍ପାଦପଲ୍ଲଵଯୁଗଂ ଵିନିଧାଯ କୁମ୍ଭ-

-ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵେ ପ୍ରଣାମସମଯେ ସ ଗଣାଧିରାଜଃ ।

ଵିଘ୍ନାନ୍ ଵିହନ୍ତୁମଲମସ୍ଯ ଜଗତ୍ତ୍ରଯସ୍ଯ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 50 ॥

ଅଗ୍ନିର୍ମହୀ ଗଗନମମ୍ବୁ ମରୁଦ୍ଦିଶଶ୍ଚ

କାଲସ୍ତଥାତ୍ମମନସୀତି ଜଗତ୍ତ୍ରଯାଣି ।

ଯସ୍ମାଦ୍ଭଵନ୍ତି ଵିଭଵନ୍ତି ଵିଶନ୍ତି ଯଂ ଚ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 51 ॥

ଯଚ୍ଚକ୍ଷୁରେଷ ସଵିତା ସକଲଗ୍ରହାଣାଂ

ରାଜା ସମସ୍ତସୁରମୂର୍ତିରଶେଷତେଜାଃ ।

ଯସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ଭ୍ରମତି ସମ୍ଭୃତକାଲଚକ୍ରୋ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 52 ॥

ଧର୍ମୋଽଥ ପାପନିଚଯଃ ଶ୍ରୁତଯସ୍ତପାଂସି

ବ୍ରହ୍ମାଦିକୀଟପତଗାଵଧଯଶ୍ଚ ଜୀଵାଃ ।

ଯଦ୍ଦତମାତ୍ରଵିଭଵପ୍ରକଟପ୍ରଭାଵା

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 53 ॥

ଯସ୍ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଗୋପମଥଵେନ୍ଦ୍ରମହୋ ସ୍ଵକର୍ମ-

-ବନ୍ଧାନୁରୂପଫଲଭାଜନମାତନୋତି ।

କର୍ମାଣି ନିର୍ଦହତି କିନ୍ତୁ ଚ ଭକ୍ତିଭାଜାଂ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 54 ॥

ଯଂ କ୍ରୋଧକାମସହଜପ୍ରଣଯାଦିଭୀତି-

-ଵାତ୍ସଲ୍ଯମୋହଗୁରୁଗୌରଵସେଵ୍ଯଭାଵୈଃ ।

ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ତସ୍ଯ ସଦୃଶୀଂ ତନୁମାପୁରେତେ

ଗୋଵିନ୍ଦମାଦିପୁରୁଷଂ ତମହଂ ଭଜାମି ॥ 55 ॥

ଶ୍ରିଯଃ କାନ୍ତାଃ କାନ୍ତଃ ପରମପୁରୁଷଃ କଲ୍ପତରଵୋ

ଦ୍ରୁମା ଭୂମିଶ୍ଚିନ୍ତାମଣିଗଣମଯି ତୋଯମମୃତମ୍ ।

କଥା ଗାନଂ ନାଟ୍ଯଂ ଗମନମପି ଵଂଶୀ ପ୍ରିଯସଖି

ଚିଦାନନ୍ଦଂ ଜ୍ଯୋତିଃ ପରମପି ତଦାସ୍ଵାଦ୍ଯମପି ଚ ।

ସ ଯତ୍ର କ୍ଷୀରାବ୍ଧିଃ ସ୍ରଵତି ସୁରଭୀଭ୍ଯଶ୍ଚ ସୁମହାନ୍

ନିମେଷାର୍ଧାଖ୍ଯୋ ଵା ଵ୍ରଜତି ନ ହି ଯତ୍ରାପି ସମଯଃ ।

ଭଜେ ଶ୍ଵେତଦ୍ଵୀପଂ ତମହମିହ ଗୋଲୋକମିତି ଯଂ

ଵିଦନ୍ତସ୍ତେ ସନ୍ତଃ କ୍ଷିତିଵିରଲଚାରାଃ କତିପଯେ ॥ 56 ॥

ଅଥୋଵାଚ ମହାଵିଷ୍ଣୁର୍ଭଗଵନ୍ତଂ ପ୍ରଜାପତିମ୍ ।

ବ୍ରହ୍ମନ୍ ମହତ୍ତ୍ଵଵିଜ୍ଞାନେ ପ୍ରଜାସର୍ଗେ ଚ ଚେନ୍ମତିଃ ।

ପଞ୍ଚଶ୍ଲୋକୀମିମାଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ଵତ୍ସ ଦତ୍ତାଂ ନିବୋଧ ମେ ॥ 57 ॥

ପ୍ରବୁଦ୍ଧେ ଜ୍ଞାନଭକ୍ତିଭ୍ଯାମାତ୍ମନ୍ଯାନନ୍ଦଚିନ୍ମଯୀ ।

ଉଦେତ୍ଯନୁତ୍ତମା ଭକ୍ତିର୍ଭଗଵତ୍ପ୍ରେମଲକ୍ଷଣା ॥ 58 ॥

ପ୍ରମାଣୈସ୍ତତ୍ ସଦାଚାରୈସ୍ତଦଭ୍ଯାସୈର୍ନିରନ୍ତରମ୍ ।

ବୋଧଯନାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ଭକ୍ତିମପ୍ଯୁତ୍ତମାଂ ଲଭେତ୍ ॥ 59 ॥

ଯସ୍ଯାଃ ଶ୍ରେଯସ୍କରଂ ନାସ୍ତି ଯଯା ନିର୍ଵୃତିମାପ୍ନୁଯାତ୍ ।

ଯା ସାଧଯତି ମାମେଵ ଭକ୍ତିଂ ତାମେଵ ସାଧଯେତ୍ ॥ 60 ॥

ଧର୍ମାନନ୍ଯାନ୍ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ମାମେକଂ ଭଜ ଵିଶ୍ଵସନ୍ ।

ଯାଦୃଶୀ ଯାଦୃଶୀ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସିଦ୍ଧିର୍ଭଵତି ତାଦୃଶୀ ।

କୁର୍ଵନ୍ନିରନ୍ତରଂ କର୍ମ ଲୋକୋଽଯମନୁଵର୍ତତେ ।

ତେନୈଵ କର୍ମଣା ଧ୍ଯାଯନ୍ମାଂ ପରାଂ ଭକ୍ତିମିଚ୍ଛତି ॥ 61 ॥

ଅହଂ ହି ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଚରାଚରସ୍ଯ

ବୀଜଂ ପ୍ରଧାନଂ ପ୍ରକୃତିଃ ପୁମାଂଶ୍ଚ ।

ମଯାହିତଂ ତେଜ ଇଦଂ ବିଭର୍ଷି

ଵିଧେ ଵିଧେହି ତ୍ଵମଥୋ ଜଗନ୍ତି ॥ 62 ॥

ଇତି ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମ ସଂହିତା ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍ ।

Roman (IAST) Transliteration

īśvaraḥ paramaḥ kṛṣṇaḥ saccidānandavigrahaḥ |

anādirādirgovindaḥ sarvakāraṇakāraṇam || 1 ||

sahasrapatrakamalaṃ gokulākhyaṃ mahatpadam |

tatkarṇikāraṃ taddhāma tadanantāśasambhavam || 2 ||

karṇikāraṃ mahadyantraṃ ṣaṭkoṇaṃ vajrakīlakam

ṣaḍaṅga ṣaṭpadīsthānaṃ prakṛtyā puruṣeṇa ca |

premānandamahānandarasenāvasthitaṃ hi yat

jyotīrūpeṇa manunā kāmabījena saṅgatam || 3 ||

tatkiñjalkaṃ tadaṃśānāṃ tatpatrāṇi śriyāmapi || 4 ||

caturasraṃ tatparitaḥ śvetadvīpākhyamadbhutam |

caturasraṃ caturmūrteścaturdhāma catuṣkṛtam |

caturbhiḥ puruṣārthaiśca caturbhirhetubhirvṛtam |

śūlairdaśabhirānaddhamūrdhvādho digvidikṣvapi |

aṣṭabhirnidhibhirjuṣṭamaṣṭabhiḥ siddhibhistathā |

manurūpaiśca daśabhirdikpālaiḥ parito vṛtam |

śyāmairgauraiśca raktaiśca śuklaiśca pārṣadarṣabhaiḥ |

śobhitaṃ śaktibhistābhiradbhutābhiḥ samantataḥ || 5 ||

evaṃ jyotirmayo devaḥ sadānandaṃ parātparaḥ |

ātmārāmasya tasyāsti prakṛtyā na samāgamaḥ || 6 ||

māyayā'ramamāṇasya na viyogastayā saha |

ātmanā ramayā reme tyaktakālaṃ sisṛkṣayā || 7 ||

niyatiḥ sā ramādevī tatpriyā tadvaśaṃ tadā |

talliṅgaṃ bhagavān śambhurjotirūpaḥ sanātanaḥ |

yā yoniḥ sāparāśaktiḥ kāmo bījaṃ mahaddhareḥ || 8 ||

liṅgayonyātmikā jātā imā māheśvarī prajāḥ || 9 ||

śaktimān puruṣaḥ so'yaṃ liṅgarūpī maheśvaraḥ |

tasminnāvirabhūlliṅge mahāviṣṇurjagatpatiḥ || 10 ||

sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |

sahasrabāhurviśvātmā sahasrāṃśaḥ sahasrasūḥ || 11 ||

nārāyaṇaḥ sa bhagavānāpastasmātsanātanāt |

āvirāsītkāraṇārṇo nidhiḥ saṅkarṣaṇātmakaḥ |

yoganidrāṃ gatastasmin sahasrāṃśaḥ svayaṃ mahān || 12 ||

tadromabila jāleṣu bījaṃ saṅkarṣaṇasya ca |

haimānyaṇḍāni jātāni mahābhūtāvṛtāni tu || 13 ||

pratyaṇḍamevamekāṃśādekāṃśādviśati svayam |

sahasramūrdhā viśvātmā mahāviṣṇuḥ sanātanaḥ || 14 ||

vāmāṅgādasṛjadviṣṇuṃ dakṣiṇāṅgātprajāpatim |

jyotirliṅgamayaṃ śambhuṃ kūrcadeśādavāsṛjat || 15 ||

ahaṅkārātmakaṃ viśvaṃ tasmādetadvyajāyata || 16 ||

atha taistrividhairveśairlīlāmudvahataḥ kila |

yoganidrā bhagavatī tasya śrīriva saṅgatā || 17 ||

sasṛkṣāyāṃ tato nābhestasya padmaṃ viniryayau |

tannālaṃ hemanalinaṃ brahmaṇo lokamadbhutam || 18 ||

tattvāni pūrvarūḍhāni kāraṇāni parasparam |

samavāyāprayogācca vibhinnāni pṛthak pṛthak |

cicchaktyā sajjamāno'tha bhagavānādipūruṣaḥ |

yojayanmāyayā devo yoganidrāmakalpayat || 19 ||

yojayitvā tu tānyeva praviveśa svayaṃ guhām |

guhāṃ praviṣṭe tasmiṃstu jīvātmā pratibudhyate || 20 ||

sa nityo nityasambandhaḥ prakṛtiśca paraiva sā || 21 ||

evaṃ sarvātmasambandhaṃ nābhyāṃ padmaṃ harerabhūt |

tatra brahmābhavadbhūyaścaturvedī caturmukhaḥ || 22 ||

sa jāto bhagavacchaktyā tatkālaṃ kila coditaḥ |

sisṛkṣāyāṃ matiṃ cakre pūrvasaṃskārasaṃskṛtaḥ |

dadarśa kevalaṃ dhvāntaṃ nānyatkimapi sarvataḥ || 23 ||

uvāca puratastasmai tasya divyā sarasvatī |

kāmaḥ kṛṣṇāya govinda he gopījana ityapi |

vallabhāya priyā vahnermantraṃ te dāsyati priyam || 24 ||

tapastvaṃ tapa etena tava siddhirbhaviṣyati || 25 ||

atha tepe sa suciraṃ prīṇan govindamavyayam |

śvetadvīpapatiṃ kṛṣṇaṃ golokasthaṃ parātparam |

prakṛtyā guṇarūpiṇyā rūpiṇyā paryupāsitam |

sahasradalasampanne koṭikiñjalkabṛṃhite |

bhūmiścintāmaṇistatra karṇikāre mahāsane |

samāsīnaṃ cidānandaṃ jyotirūpaṃ sanātanam |

śabdabrahmamayaṃ veṇuṃ vādayantaṃ mukhāmbuje |

vilāsinīgaṇavṛtaṃ svaiḥ svairaṃśairabhiṣṭutam || 26 ||

atha veṇuninādasya trayīmūrtimayī gatiḥ |

sphurantī praviveśāśu mukhābjāni svayambhuvaḥ |

gāyatrīṃ gāyatastasmādadhigatya sarojajaḥ |

saṃskṛtaścādiguruṇā dvijatāmagamattataḥ || 27 ||

trayyā prabuddho'tha vidhirvijñātatattvasāgaraḥ |

tuṣṭāva vedasāreṇa stotreṇānena keśavam || 28 ||

cintāmaṇiprakarasadmasu kalpavṛkṣa

lakṣāvṛteṣu surabhīrabhipālayantam |

lakṣmīsahasraśatasambhramasevyamānaṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 29 ||

veṇuṃ kvaṇantamaravindadalāyatākṣaṃ

barhāvataṃsamasitāmbudasundarāṅgam |

kandarpakoṭikamanīyaviśeṣaśobhaṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 30 ||

ālolacandrakalasadvanamālyavaṃśī-

-ratnāṅgadaṃ praṇayakelikalāvilāsam |

śyāmaṃ tribhaṅgalalitaṃ niyataprakāśaṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 31 ||

aṅgāni yasya sakalendriyavṛttimanti

paśyanti pānti kalayanti ciraṃ jaganti |

ānandacinmayasadujjvalavigrahasya

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 32 ||

advaitamacyutamanādimanantarūpaṃ

ādyaṃ purāṇapuruṣaṃ navayauvanaṃ ca |

vedeṣu durlabhamadurlabhamātmabhaktau

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 33 ||

panthāstu koṭiśatavatsarasampragamyo

vāyorathāpi manaso munipuṅgavānām |

so'pyasti yatprapadasīmnyavicintyatattve

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 34 ||

eko'pyasau racayituṃ jagadaṇḍakoṭiṃ

yacchaktirasti jagadaṇḍacayā yadantaḥ |

aṇḍāntarasthaparamāṇucayāntarasthaṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 35 ||

yadbhāvabhāvitadhiyo manujāstathaiva

samprāpya rūpamahimāsanayānabhūṣāḥ |

sūktairyameva nigamaprathitaiḥ stuvanti

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 36 ||

ānandacinmayarasapratibhāvitābhi-

-stābhirya eva nijarūpatayā kalābhiḥ |

goloka eva nivasatyakhilātmabhūto

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 37 ||

premāñjanacchuritabhaktivilocanena

santaḥ sadaiva hṛdayeṣu vilokayanti |

yaṃ śyāmasundaramacintyaguṇasvarūpaṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 38 ||

rāmādimūrtiṣu kalāniyamena tiṣṭhan

nānāvatāramakarodbhuvaneṣu kintu |

kṛṣṇaḥ svayaṃ samabhavatparamaḥ pumān yo

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 39 ||

yasya prabhā prabhavato jagadaṇḍakoṭi-

-koṭiṣvaśeṣavasudhādi vibhūtibhinnam |

tadbrahma niṣkalamanantamaśeṣabhūtaṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 40 ||

māyā hi yasya jagadaṇḍaśatāni sūte

traiguṇyatadviṣayavedavitāyamānā |

sattvāvalambiparasattvaṃ viśuddhasattvaṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 41 ||

ānandacinmayarasātmatayā manaḥsu

yaḥ prāṇināṃ pratiphalan smaratāmupetya |

līlāyitena bhuvanāni jayatyajasraṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 42 ||

golokanāmni nijadhāmni tale ca tasya

devi maheśaharidhāmasu teṣu teṣu |

te te prabhāvanicayā vihitāśca yena

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 43 ||

sṛṣṭisthitipralayasādhanaśaktirekā

chāyeva yasya bhuvanāni bibharti durgā |

icchānurūpamapi yasya ca ceṣṭate sā

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 44 ||

kṣīraṃ yathā dadhi vikāraviśeṣayogāt

sañjāyate na hi tataḥ pṛthagasti hetoḥ |

yaḥ śambhutāmapi tathā samupaiti kāryā-

-dgovindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 45 ||

dīpārcireva hi daśāntaramabhyupetya

dīpāyate vivṛtahetusamānadharmā |

yastādṛgeva hi ca viṣṇutayā vibhāti

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 46 ||

yaḥ kāraṇārṇavajale bhajati sma yoga-

-nidrāmanantajagadaṇḍasaromakūpaḥ |

ādhāraśaktimavalambya parāṃ svamūrtiṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 47 ||

yasyaikaniśvasitakālamathāvalambya

jīvanti lomabilajā jagadaṇḍanāthāḥ |

viṣṇurmahān sa iha yasya kalāviśeṣo

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 48 ||

bhāsvān yathāśmaśakaleṣu nijeṣu tejaḥ

svīyaṃ kiyatprakaṭayatyapi tadvadatra |

brahmā ya eṣa jagadaṇḍavidhānakartā

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 49 ||

yatpādapallavayugaṃ vinidhāya kumbha-

-dvandve praṇāmasamaye sa gaṇādhirājaḥ |

vighnān vihantumalamasya jagattrayasya

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 50 ||

agnirmahī gaganamambu maruddiśaśca

kālastathātmamanasīti jagattrayāṇi |

yasmādbhavanti vibhavanti viśanti yaṃ ca

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 51 ||

yaccakṣureṣa savitā sakalagrahāṇāṃ

rājā samastasuramūrtiraśeṣatejāḥ |

yasyājñayā bhramati sambhṛtakālacakro

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 52 ||

dharmo'tha pāpanicayaḥ śrutayastapāṃsi

brahmādikīṭapatagāvadhayaśca jīvāḥ |

yaddatamātravibhavaprakaṭaprabhāvā

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 53 ||

yastvindragopamathavendramaho svakarma-

-bandhānurūpaphalabhājanamātanoti |

karmāṇi nirdahati kintu ca bhaktibhājāṃ

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 54 ||

yaṃ krodhakāmasahajapraṇayādibhīti-

-vātsalyamohagurugauravasevyabhāvaiḥ |

sañcintya tasya sadṛśīṃ tanumāpurete

govindamādipuruṣaṃ tamahaṃ bhajāmi || 55 ||

śriyaḥ kāntāḥ kāntaḥ paramapuruṣaḥ kalpataravo

drumā bhūmiścintāmaṇigaṇamayi toyamamṛtam |

kathā gānaṃ nāṭyaṃ gamanamapi vaṃśī priyasakhi

cidānandaṃ jyotiḥ paramapi tadāsvādyamapi ca |

sa yatra kṣīrābdhiḥ sravati surabhībhyaśca sumahān

nimeṣārdhākhyo vā vrajati na hi yatrāpi samayaḥ |

bhaje śvetadvīpaṃ tamahamiha golokamiti yaṃ

vidantaste santaḥ kṣitiviralacārāḥ katipaye || 56 ||

athovāca mahāviṣṇurbhagavantaṃ prajāpatim |

brahman mahattvavijñāne prajāsarge ca cenmatiḥ |

pañcaślokīmimāṃ vidyāṃ vatsa dattāṃ nibodha me || 57 ||

prabuddhe jñānabhaktibhyāmātmanyānandacinmayī |

udetyanuttamā bhaktirbhagavatpremalakṣaṇā || 58 ||

pramāṇaistat sadācāraistadabhyāsairnirantaram |

bodhayanātmanātmānaṃ bhaktimapyuttamāṃ labhet || 59 ||

yasyāḥ śreyaskaraṃ nāsti yayā nirvṛtimāpnuyāt |

yā sādhayati māmeva bhaktiṃ tāmeva sādhayet || 60 ||

dharmānanyān parityajya māmekaṃ bhaja viśvasan |

yādṛśī yādṛśī śraddhā siddhirbhavati tādṛśī |

kurvannirantaraṃ karma loko'yamanuvartate |

tenaiva karmaṇā dhyāyanmāṃ parāṃ bhaktimicchati || 61 ||

ahaṃ hi viśvasya carācarasya

bījaṃ pradhānaṃ prakṛtiḥ pumāṃśca |

mayāhitaṃ teja idaṃ bibharṣi

vidhe vidhehi tvamatho jaganti || 62 ||

iti śrī brahma saṃhitā sampūrṇam |

Sanskrit — Devanagari (original)

ईश्वरः परमः कृष्णः सच्चिदानन्दविग्रहः ।

अनादिरादिर्गोविन्दः सर्वकारणकारणम् ॥ 1 ॥

सहस्रपत्रकमलं गोकुलाख्यं महत्पदम् ।

तत्कर्णिकारं तद्धाम तदनन्ताशसम्भवम् ॥ 2 ॥

कर्णिकारं महद्यन्त्रं षट्कोणं वज्रकीलकम्

षडङ्ग षट्पदीस्थानं प्रकृत्या पुरुषेण च ।

प्रेमानन्दमहानन्दरसेनावस्थितं हि यत्

ज्योतीरूपेण मनुना कामबीजेन सङ्गतम् ॥ 3 ॥

तत्किञ्जल्कं तदंशानां तत्पत्राणि श्रियामपि ॥ 4 ॥

चतुरस्रं तत्परितः श्वेतद्वीपाख्यमद्भुतम् ।

चतुरस्रं चतुर्मूर्तेश्चतुर्धाम चतुष्कृतम् ।

चतुर्भिः पुरुषार्थैश्च चतुर्भिर्हेतुभिर्वृतम् ।

शूलैर्दशभिरानद्धमूर्ध्वाधो दिग्विदिक्ष्वपि ।

अष्टभिर्निधिभिर्जुष्टमष्टभिः सिद्धिभिस्तथा ।

मनुरूपैश्च दशभिर्दिक्पालैः परितो वृतम् ।

श्यामैर्गौरैश्च रक्तैश्च शुक्लैश्च पार्षदर्षभैः ।

शोभितं शक्तिभिस्ताभिरद्भुताभिः समन्ततः ॥ 5 ॥

एवं ज्योतिर्मयो देवः सदानन्दं परात्परः ।

आत्मारामस्य तस्यास्ति प्रकृत्या न समागमः ॥ 6 ॥

माययाऽरममाणस्य न वियोगस्तया सह ।

आत्मना रमया रेमे त्यक्तकालं सिसृक्षया ॥ 7 ॥

नियतिः सा रमादेवी तत्प्रिया तद्वशं तदा ।

तल्लिङ्गं भगवान् शम्भुर्जोतिरूपः सनातनः ।

या योनिः सापराशक्तिः कामो बीजं महद्धरेः ॥ 8 ॥

लिङ्गयोन्यात्मिका जाता इमा माहेश्वरी प्रजाः ॥ 9 ॥

शक्तिमान् पुरुषः सोऽयं लिङ्गरूपी महेश्वरः ।

तस्मिन्नाविरभूल्लिङ्गे महाविष्णुर्जगत्पतिः ॥ 10 ॥

सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् ।

सहस्रबाहुर्विश्वात्मा सहस्रांशः सहस्रसूः ॥ 11 ॥

नारायणः स भगवानापस्तस्मात्सनातनात् ।

आविरासीत्कारणार्णो निधिः सङ्कर्षणात्मकः ।

योगनिद्रां गतस्तस्मिन् सहस्रांशः स्वयं महान् ॥ 12 ॥

तद्रोमबिल जालेषु बीजं सङ्कर्षणस्य च ।

हैमान्यण्डानि जातानि महाभूतावृतानि तु ॥ 13 ॥

प्रत्यण्डमेवमेकांशादेकांशाद्विशति स्वयम् ।

सहस्रमूर्धा विश्वात्मा महाविष्णुः सनातनः ॥ 14 ॥

वामाङ्गादसृजद्विष्णुं दक्षिणाङ्गात्प्रजापतिम् ।

ज्योतिर्लिङ्गमयं शम्भुं कूर्चदेशादवासृजत् ॥ 15 ॥

अहङ्कारात्मकं विश्वं तस्मादेतद्व्यजायत ॥ 16 ॥

अथ तैस्त्रिविधैर्वेशैर्लीलामुद्वहतः किल ।

योगनिद्रा भगवती तस्य श्रीरिव सङ्गता ॥ 17 ॥

ससृक्षायां ततो नाभेस्तस्य पद्मं विनिर्ययौ ।

तन्नालं हेमनलिनं ब्रह्मणो लोकमद्भुतम् ॥ 18 ॥

तत्त्वानि पूर्वरूढानि कारणानि परस्परम् ।

समवायाप्रयोगाच्च विभिन्नानि पृथक् पृथक् ।

चिच्छक्त्या सज्जमानोऽथ भगवानादिपूरुषः ।

योजयन्मायया देवो योगनिद्रामकल्पयत् ॥ 19 ॥

योजयित्वा तु तान्येव प्रविवेश स्वयं गुहाम् ।

गुहां प्रविष्टे तस्मिंस्तु जीवात्मा प्रतिबुध्यते ॥ 20 ॥

स नित्यो नित्यसम्बन्धः प्रकृतिश्च परैव सा ॥ 21 ॥

एवं सर्वात्मसम्बन्धं नाभ्यां पद्मं हरेरभूत् ।

तत्र ब्रह्माभवद्भूयश्चतुर्वेदी चतुर्मुखः ॥ 22 ॥

स जातो भगवच्छक्त्या तत्कालं किल चोदितः ।

सिसृक्षायां मतिं चक्रे पूर्वसंस्कारसंस्कृतः ।

ददर्श केवलं ध्वान्तं नान्यत्किमपि सर्वतः ॥ 23 ॥

उवाच पुरतस्तस्मै तस्य दिव्या सरस्वती ।

कामः कृष्णाय गोविन्द हे गोपीजन इत्यपि ।

वल्लभाय प्रिया वह्नेर्मन्त्रं ते दास्यति प्रियम् ॥ 24 ॥

तपस्त्वं तप एतेन तव सिद्धिर्भविष्यति ॥ 25 ॥

अथ तेपे स सुचिरं प्रीणन् गोविन्दमव्ययम् ।

श्वेतद्वीपपतिं कृष्णं गोलोकस्थं परात्परम् ।

प्रकृत्या गुणरूपिण्या रूपिण्या पर्युपासितम् ।

सहस्रदलसम्पन्ने कोटिकिञ्जल्कबृंहिते ।

भूमिश्चिन्तामणिस्तत्र कर्णिकारे महासने ।

समासीनं चिदानन्दं ज्योतिरूपं सनातनम् ।

शब्दब्रह्ममयं वेणुं वादयन्तं मुखाम्बुजे ।

विलासिनीगणवृतं स्वैः स्वैरंशैरभिष्टुतम् ॥ 26 ॥

अथ वेणुनिनादस्य त्रयीमूर्तिमयी गतिः ।

स्फुरन्ती प्रविवेशाशु मुखाब्जानि स्वयम्भुवः ।

गायत्रीं गायतस्तस्मादधिगत्य सरोजजः ।

संस्कृतश्चादिगुरुणा द्विजतामगमत्ततः ॥ 27 ॥

त्रय्या प्रबुद्धोऽथ विधिर्विज्ञाततत्त्वसागरः ।

तुष्टाव वेदसारेण स्तोत्रेणानेन केशवम् ॥ 28 ॥

चिन्तामणिप्रकरसद्मसु कल्पवृक्ष

लक्षावृतेषु सुरभीरभिपालयन्तम् ।

लक्ष्मीसहस्रशतसम्भ्रमसेव्यमानं

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 29 ॥

वेणुं क्वणन्तमरविन्ददलायताक्षं

बर्हावतंसमसिताम्बुदसुन्दराङ्गम् ।

कन्दर्पकोटिकमनीयविशेषशोभं

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 30 ॥

आलोलचन्द्रकलसद्वनमाल्यवंशी-

-रत्नाङ्गदं प्रणयकेलिकलाविलासम् ।

श्यामं त्रिभङ्गललितं नियतप्रकाशं

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 31 ॥

अङ्गानि यस्य सकलेन्द्रियवृत्तिमन्ति

पश्यन्ति पान्ति कलयन्ति चिरं जगन्ति ।

आनन्दचिन्मयसदुज्ज्वलविग्रहस्य

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 32 ॥

अद्वैतमच्युतमनादिमनन्तरूपं

आद्यं पुराणपुरुषं नवयौवनं च ।

वेदेषु दुर्लभमदुर्लभमात्मभक्तौ

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 33 ॥

पन्थास्तु कोटिशतवत्सरसम्प्रगम्यो

वायोरथापि मनसो मुनिपुङ्गवानाम् ।

सोऽप्यस्ति यत्प्रपदसीम्न्यविचिन्त्यतत्त्वे

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 34 ॥

एकोऽप्यसौ रचयितुं जगदण्डकोटिं

यच्छक्तिरस्ति जगदण्डचया यदन्तः ।

अण्डान्तरस्थपरमाणुचयान्तरस्थं

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 35 ॥

यद्भावभावितधियो मनुजास्तथैव

सम्प्राप्य रूपमहिमासनयानभूषाः ।

सूक्तैर्यमेव निगमप्रथितैः स्तुवन्ति

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 36 ॥

आनन्दचिन्मयरसप्रतिभाविताभि-

-स्ताभिर्य एव निजरूपतया कलाभिः ।

गोलोक एव निवसत्यखिलात्मभूतो

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 37 ॥

प्रेमाञ्जनच्छुरितभक्तिविलोचनेन

सन्तः सदैव हृदयेषु विलोकयन्ति ।

यं श्यामसुन्दरमचिन्त्यगुणस्वरूपं

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 38 ॥

रामादिमूर्तिषु कलानियमेन तिष्ठन्

नानावतारमकरोद्भुवनेषु किन्तु ।

कृष्णः स्वयं समभवत्परमः पुमान् यो

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 39 ॥

यस्य प्रभा प्रभवतो जगदण्डकोटि-

-कोटिष्वशेषवसुधादि विभूतिभिन्नम् ।

तद्ब्रह्म निष्कलमनन्तमशेषभूतं

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 40 ॥

माया हि यस्य जगदण्डशतानि सूते

त्रैगुण्यतद्विषयवेदवितायमाना ।

सत्त्वावलम्बिपरसत्त्वं विशुद्धसत्त्वं

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 41 ॥

आनन्दचिन्मयरसात्मतया मनःसु

यः प्राणिनां प्रतिफलन् स्मरतामुपेत्य ।

लीलायितेन भुवनानि जयत्यजस्रं

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 42 ॥

गोलोकनाम्नि निजधाम्नि तले च तस्य

देवि महेशहरिधामसु तेषु तेषु ।

ते ते प्रभावनिचया विहिताश्च येन

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 43 ॥

सृष्टिस्थितिप्रलयसाधनशक्तिरेका

छायेव यस्य भुवनानि बिभर्ति दुर्गा ।

इच्छानुरूपमपि यस्य च चेष्टते सा

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 44 ॥

क्षीरं यथा दधि विकारविशेषयोगात्

सञ्जायते न हि ततः पृथगस्ति हेतोः ।

यः शम्भुतामपि तथा समुपैति कार्या-

-द्गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 45 ॥

दीपार्चिरेव हि दशान्तरमभ्युपेत्य

दीपायते विवृतहेतुसमानधर्मा ।

यस्तादृगेव हि च विष्णुतया विभाति

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 46 ॥

यः कारणार्णवजले भजति स्म योग-

-निद्रामनन्तजगदण्डसरोमकूपः ।

आधारशक्तिमवलम्ब्य परां स्वमूर्तिं

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 47 ॥

यस्यैकनिश्वसितकालमथावलम्ब्य

जीवन्ति लोमबिलजा जगदण्डनाथाः ।

विष्णुर्महान् स इह यस्य कलाविशेषो

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 48 ॥

भास्वान् यथाश्मशकलेषु निजेषु तेजः

स्वीयं कियत्प्रकटयत्यपि तद्वदत्र ।

ब्रह्मा य एष जगदण्डविधानकर्ता

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 49 ॥

यत्पादपल्लवयुगं विनिधाय कुम्भ-

-द्वन्द्वे प्रणामसमये स गणाधिराजः ।

विघ्नान् विहन्तुमलमस्य जगत्त्रयस्य

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 50 ॥

अग्निर्मही गगनमम्बु मरुद्दिशश्च

कालस्तथात्ममनसीति जगत्त्रयाणि ।

यस्माद्भवन्ति विभवन्ति विशन्ति यं च

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 51 ॥

यच्चक्षुरेष सविता सकलग्रहाणां

राजा समस्तसुरमूर्तिरशेषतेजाः ।

यस्याज्ञया भ्रमति सम्भृतकालचक्रो

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 52 ॥

धर्मोऽथ पापनिचयः श्रुतयस्तपांसि

ब्रह्मादिकीटपतगावधयश्च जीवाः ।

यद्दतमात्रविभवप्रकटप्रभावा

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 53 ॥

यस्त्विन्द्रगोपमथवेन्द्रमहो स्वकर्म-

-बन्धानुरूपफलभाजनमातनोति ।

कर्माणि निर्दहति किन्तु च भक्तिभाजां

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 54 ॥

यं क्रोधकामसहजप्रणयादिभीति-

-वात्सल्यमोहगुरुगौरवसेव्यभावैः ।

सञ्चिन्त्य तस्य सदृशीं तनुमापुरेते

गोविन्दमादिपुरुषं तमहं भजामि ॥ 55 ॥

श्रियः कान्ताः कान्तः परमपुरुषः कल्पतरवो

द्रुमा भूमिश्चिन्तामणिगणमयि तोयममृतम् ।

कथा गानं नाट्यं गमनमपि वंशी प्रियसखि

चिदानन्दं ज्योतिः परमपि तदास्वाद्यमपि च ।

स यत्र क्षीराब्धिः स्रवति सुरभीभ्यश्च सुमहान्

निमेषार्धाख्यो वा व्रजति न हि यत्रापि समयः ।

भजे श्वेतद्वीपं तमहमिह गोलोकमिति यं

विदन्तस्ते सन्तः क्षितिविरलचाराः कतिपये ॥ 56 ॥

अथोवाच महाविष्णुर्भगवन्तं प्रजापतिम् ।

ब्रह्मन् महत्त्वविज्ञाने प्रजासर्गे च चेन्मतिः ।

पञ्चश्लोकीमिमां विद्यां वत्स दत्तां निबोध मे ॥ 57 ॥

प्रबुद्धे ज्ञानभक्तिभ्यामात्मन्यानन्दचिन्मयी ।

उदेत्यनुत्तमा भक्तिर्भगवत्प्रेमलक्षणा ॥ 58 ॥

प्रमाणैस्तत् सदाचारैस्तदभ्यासैर्निरन्तरम् ।

बोधयनात्मनात्मानं भक्तिमप्युत्तमां लभेत् ॥ 59 ॥

यस्याः श्रेयस्करं नास्ति यया निर्वृतिमाप्नुयात् ।

या साधयति मामेव भक्तिं तामेव साधयेत् ॥ 60 ॥

धर्मानन्यान् परित्यज्य मामेकं भज विश्वसन् ।

यादृशी यादृशी श्रद्धा सिद्धिर्भवति तादृशी ।

कुर्वन्निरन्तरं कर्म लोकोऽयमनुवर्तते ।

तेनैव कर्मणा ध्यायन्मां परां भक्तिमिच्छति ॥ 61 ॥

अहं हि विश्वस्य चराचरस्य

बीजं प्रधानं प्रकृतिः पुमांश्च ।

मयाहितं तेज इदं बिभर्षि

विधे विधेहि त्वमथो जगन्ति ॥ 62 ॥

इति श्री ब्रह्म संहिता सम्पूर्णम् ।