📚 Devi Mahatmyam (Durga Saptashati)

देवी माहात्म्यं दुर्गा सप्तशति त्रयोदशोऽध्यायः

Chapter 13

✍️ Traditionally attributed to Maharishi Vyasa 📂 Mahatmyam 🖋️ Devanagari script 🔢 22 verses 45 views
📄 Download PDF
View: Text in this script too →
🖋️ Script: मराठी ▾
Meaning —
सुरथवैश्ययोर्वरप्रदानं नाम त्रयोदशोऽध्यायः ॥
ध्यानं
ॐ बालार्क मण्डलाभासां चतुर्बाहुं त्रिलोचनाम् ।
Mantra 1
पाशाङ्कुश वराभीतीर्धारयन्तीं शिवां भजे ॥
ऋषिरुवाच ॥ 1 ॥
pāśāṅkuśa varābhītīrdhārayantīṃ śivāṃ bhaje ||
ṛṣiruvāca || 1 ||
Mantra 2
एतत्ते कथितं भूप देवीमाहात्म्यमुत्तमम् ।
एवम्प्रभावा सा देवी ययेदं धार्यते जगत् ॥2॥
etatte kathitaṃ bhūpa devīmāhātmyamuttamam |
evamprabhāvā sā devī yayedaṃ dhāryate jagat ||2||
Mantra 3
विद्या तथैव क्रियते भगवद्विष्णुमायया ।
तया त्वमेष वैश्यश्च तथैवान्ये विवेकिनः ॥3॥
vidyā tathaiva kriyate bhagavadviṣṇumāyayā |
tayā tvameṣa vaiśyaśca tathaivānye vivekinaḥ ||3||
Mantra 4
तया त्वमेष वैश्यश्च तथैवान्ये विवेकिनः।
मोह्यन्ते मोहिताश्चैव मोहमेष्यन्ति चापरे ॥4॥
tayā tvameṣa vaiśyaśca tathaivānye vivekinaḥ|
mohyante mohitāścaiva mohameṣyanti cāpare ||4||
Mantra 5
तामुपैहि महाराज शरणं परमेश्वरीं।
आराधिता सैव नृणां भोगस्वर्गापवर्गदा ॥5॥
tāmupaihi mahārāja śaraṇaṃ parameśvarīṃ|
ārādhitā saiva nṛṇāṃ bhogasvargāpavargadā ||5||
Mantra 6
मार्कण्डेय उवाच ॥6॥
mārkaṇḍeya uvāca ||6||
इति तस्य वचः शृत्वा सुरथः स नराधिपः।
प्रणिपत्य महाभागं तमृषिं संशितव्रतम् ॥7॥
Mantra 8
निर्विण्णोऽतिममत्वेन राज्यापहरेणन च।
जगाम सद्यस्तपसे सच वैश्यो महामुने ॥8॥
nirviṇṇo'timamatvena rājyāpahareṇana ca|
jagāma sadyastapase saca vaiśyo mahāmune ||8||
Mantra 9
सन्दर्शनार्थमम्भाया नदीपुलिन मास्थितः।
स च वैश्यस्तपस्तेपे देवी सूक्तं परं जपन् ॥9॥
sandarśanārthamambhāyā nadīpulina māsthitaḥ|
sa ca vaiśyastapastepe devī sūktaṃ paraṃ japan ||9||
Mantra 10
तौ तस्मिन् पुलिने देव्याः कृत्वा मूर्तिं महीमयीम्।
अर्हणां चक्रतुस्तस्याः पुष्पधूपाग्नितर्पणैः ॥10॥
tau tasmin puline devyāḥ kṛtvā mūrtiṃ mahīmayīm|
arhaṇāṃ cakratustasyāḥ puṣpadhūpāgnitarpaṇaiḥ ||10||
Mantra 11
निराहारौ यताहारौ तन्मनस्कौ समाहितौ।
ददतुस्तौ बलिञ्चैव निजगात्रासृगुक्षितम् ॥11॥
nirāhārau yatāhārau tanmanaskau samāhitau|
dadatustau baliñcaiva nijagātrāsṛgukṣitam ||11||
Mantra 12
एवं समाराधयतोस्त्रिभिर्वर्षैर्यतात्मनोः।
परितुष्टा जगद्धात्री प्रत्यक्षं प्राह चण्डिका ॥12॥
evaṃ samārādhayatostribhirvarṣairyatātmanoḥ|
parituṣṭā jagaddhātrī pratyakṣaṃ prāha caṇḍikā ||12||
Mantra 13
देव्युवाचा॥13॥
devyuvācā||13||
Mantra 14
यत्प्रार्थ्यते त्वया भूप त्वया च कुलनन्दन।
मत्तस्तत्प्राप्यतां सर्वं परितुष्टा ददामिते॥14॥
yatprārthyate tvayā bhūpa tvayā ca kulanandana|
mattastatprāpyatāṃ sarvaṃ parituṣṭā dadāmite||14||
Mantra 15
मार्कण्डेय उवाच॥15॥
mārkaṇḍeya uvāca||15||
Mantra 16
ततो वव्रे नृपो राज्यमविभ्रंश्यन्यजन्मनि।
अत्रैवच च निजं राज्यं हतशत्रुबलं बलात्॥16॥
tato vavre nṛpo rājyamavibhraṃśyanyajanmani|
atraivaca ca nijaṃ rājyaṃ hataśatrubalaṃ balāt||16||
Mantra 17
सोऽपि वैश्यस्ततो ज्ञानं वव्रे निर्विण्णमानसः।
ममेत्यहमिति प्राज्ञः सज्गविच्युति कारकम्॥17॥
so'pi vaiśyastato jñānaṃ vavre nirviṇṇamānasaḥ|
mametyahamiti prājñaḥ sajgavicyuti kārakam||17||
Mantra 18
देव्युवाच॥18॥
devyuvāca||18||
Mantra 19
स्वल्पैरहोभिर् नृपते स्वं राज्यं प्राप्स्यते भवान्।
हत्वा रिपूनस्खलितं तव तत्र भविष्यति॥19॥
svalpairahobhir nṛpate svaṃ rājyaṃ prāpsyate bhavān|
hatvā ripūnaskhalitaṃ tava tatra bhaviṣyati||19||
Mantra 20
मृतश्च भूयः सम्प्राप्य जन्म देवाद्विवस्वतः।
सावर्णिको मनुर्नाम भवान्भुवि भविष्यति॥20॥
mṛtaśca bhūyaḥ samprāpya janma devādvivasvataḥ|
sāvarṇiko manurnāma bhavānbhuvi bhaviṣyati||20||
Mantra 21
वैश्य वर्य त्वया यश्च वरोऽस्मत्तोऽभिवाञ्चितः।
तं प्रयच्छामि संसिद्ध्यै तव ज्ञानं भविष्यति॥21॥
vaiśya varya tvayā yaśca varo'smatto'bhivāñcitaḥ|
taṃ prayacchāmi saṃsiddhyai tava jñānaṃ bhaviṣyati||21||
मार्कण्डेय उवाच
इति दत्वा तयोर्देवी यथाखिलषितं वरं।
भभूवान्तर्हिता सद्यो भक्त्या ताभ्यामभिष्टुता॥22॥
Mantra 23
एवं देव्या वरं लब्ध्वा सुरथः क्षत्रियर्षभः।
सूर्याज्जन्म समासाद्य सावर्णिर्भविता मनुः॥23॥
evaṃ devyā varaṃ labdhvā surathaḥ kṣatriyarṣabhaḥ|
sūryājjanma samāsādya sāvarṇirbhavitā manuḥ||23||
इति दत्वा तयोर्देवी यथभिलषितं वरम्।
बभूवान्तर्हिता सध्यो भक्त्या ताभ्यामभिष्टुता॥24॥
Mantra 25
एवं देव्या वरं लब्ध्वा सुरथः क्षत्रियर्षभः।
सूर्याज्जन्म समासाद्य सावर्णिर्भविता मनुः॥25॥
evaṃ devyā varaṃ labdhvā surathaḥ kṣatriyarṣabhaḥ|
sūryājjanma samāsādya sāvarṇirbhavitā manuḥ||25||
।क्लीं ॐ।
॥ जय जय श्री मार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमहत्य्मे सुरथवैश्य योर्वर प्रदानं नाम त्रयोदशोध्यायसमाप्तम् ॥
॥श्री सप्त शती देवीमहत्म्यं समाप्तम् ॥
। ॐ तत् सत् ।
आहुति
ॐ क्लीं जयन्ती साङ्गायै सशक्तिकायै सपरिवारायै सवाहनायै श्री महात्रिपुरसुन्दर्यै महाहुतिं समर्पयामि नमः स्वाहा ॥
ॐ खड्गिनी शूलिनी घॊरा गदिनी चक्रिणी तथा
शङ्खिणी चापिनी बाणा भुशुण्डीपरिघायुधा । हृदयाय नमः ।
ॐ शूलेन पाहिनो देवि पाहि खड्गेन चाम्बिके।
घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिस्वनेन च शिरशेस्वाहा ।
ॐ प्राच्यां रक्ष प्रतीच्यां च चण्डिके दक्षरक्षिणे
भ्रामरे नात्म शुलस्य उत्तरस्यां तथेश्वरि । शिखायै वषट् ।
ॐ सऽउम्यानि यानिरूपाणि त्रैलोक्ये विचरन्तिते
यानि चात्यन्त घोराणि तै रक्षास्मां स्तथा भुवं कवचाय हुम् ।
ॐ खड्ग शूल गदा दीनि यानि चास्ताणि तेम्बिके
करपल्लवसङ्गीनि तैरस्मा न्रक्ष सर्वतः नेत्रत्रयाय वषट् ।
ॐ सर्वस्वरूपे सर्वेशे सर्व शक्ति समन्विते
भयेभ्यस्त्राहिनो देवि दुर्गे देवि नमोस्तुते । करतल करपृष्टाभ्यां नमः ।
ॐ भूर्भुव स्सुवः इति दिग्विमिकः ।
|klīṃ oṃ|
|| jaya jaya śrī mārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmahatyme surathavaiśya yorvara pradānaṃ nāma trayodaśodhyāyasamāptam ||
||śrī sapta śatī devīmahatmyaṃ samāptam ||
| oṃ tat sat |
āhuti
oṃ klīṃ jayantī sāṅgāyai saśaktikāyai saparivārāyai savāhanāyai śrī mahātripurasundaryai mahāhutiṃ samarpayāmi namaḥ svāhā ||
oṃ khaḍginī śūlinī ghòrā gadinī cakriṇī tathā
śaṅkhiṇī cāpinī bāṇā bhuśuṇḍīparighāyudhā | hṛdayāya namaḥ |
oṃ śūlena pāhino devi pāhi khaḍgena cāmbike|
ghaṇṭāsvanena naḥ pāhi cāpajyānisvanena ca śiraśesvāhā |
oṃ prācyāṃ rakṣa pratīcyāṃ ca caṇḍike dakṣarakṣiṇe
bhrāmare nātma śulasya uttarasyāṃ tatheśvari | śikhāyai vaṣaṭ |
oṃ sa'umyāni yānirūpāṇi trailokye vicarantite
yāni cātyanta ghorāṇi tai rakṣāsmāṃ stathā bhuvaṃ kavacāya hum |
oṃ khaḍga śūla gadā dīni yāni cāstāṇi tembike
karapallavasaṅgīni tairasmā nrakṣa sarvataḥ netratrayāya vaṣaṭ |
oṃ sarvasvarūpe sarveśe sarva śakti samanvite
bhayebhyastrāhino devi durge devi namostute | karatala karapṛṣṭābhyāṃ namaḥ |
oṃ bhūrbhuva ssuvaḥ iti digvimikaḥ |
Sanskrit — Devanagari (original)
सुरथवैश्ययोर्वरप्रदानं नाम त्रयोदशोऽध्यायः ॥
ध्यानं
ॐ बालार्क मण्डलाभासां चतुर्बाहुं त्रिलोचनाम् ।
पाशाङ्कुश वराभीतीर्धारयन्तीं शिवां भजे ॥
ऋषिरुवाच ॥ 1 ॥
एतत्ते कथितं भूप देवीमाहात्म्यमुत्तमम् ।
एवम्प्रभावा सा देवी ययेदं धार्यते जगत् ॥2॥
विद्या तथैव क्रियते भगवद्विष्णुमायया ।
तया त्वमेष वैश्यश्च तथैवान्ये विवेकिनः ॥3॥
तया त्वमेष वैश्यश्च तथैवान्ये विवेकिनः।
मोह्यन्ते मोहिताश्चैव मोहमेष्यन्ति चापरे ॥4॥
तामुपैहि महाराज शरणं परमेश्वरीं।
आराधिता सैव नृणां भोगस्वर्गापवर्गदा ॥5॥
मार्कण्डेय उवाच ॥6॥
इति तस्य वचः शृत्वा सुरथः स नराधिपः।
प्रणिपत्य महाभागं तमृषिं संशितव्रतम् ॥7॥
निर्विण्णोऽतिममत्वेन राज्यापहरेणन च।
जगाम सद्यस्तपसे सच वैश्यो महामुने ॥8॥
सन्दर्शनार्थमम्भाया नदीपुलिन मास्थितः।
स च वैश्यस्तपस्तेपे देवी सूक्तं परं जपन् ॥9॥
तौ तस्मिन् पुलिने देव्याः कृत्वा मूर्तिं महीमयीम्।
अर्हणां चक्रतुस्तस्याः पुष्पधूपाग्नितर्पणैः ॥10॥
निराहारौ यताहारौ तन्मनस्कौ समाहितौ।
ददतुस्तौ बलिञ्चैव निजगात्रासृगुक्षितम् ॥11॥
एवं समाराधयतोस्त्रिभिर्वर्षैर्यतात्मनोः।
परितुष्टा जगद्धात्री प्रत्यक्षं प्राह चण्डिका ॥12॥
देव्युवाचा॥13॥
यत्प्रार्थ्यते त्वया भूप त्वया च कुलनन्दन।
मत्तस्तत्प्राप्यतां सर्वं परितुष्टा ददामिते॥14॥
मार्कण्डेय उवाच॥15॥
ततो वव्रे नृपो राज्यमविभ्रंश्यन्यजन्मनि।
अत्रैवच च निजं राज्यं हतशत्रुबलं बलात्॥16॥
सोऽपि वैश्यस्ततो ज्ञानं वव्रे निर्विण्णमानसः।
ममेत्यहमिति प्राज्ञः सज्गविच्युति कारकम्॥17॥
देव्युवाच॥18॥
स्वल्पैरहोभिर् नृपते स्वं राज्यं प्राप्स्यते भवान्।
हत्वा रिपूनस्खलितं तव तत्र भविष्यति॥19॥
मृतश्च भूयः सम्प्राप्य जन्म देवाद्विवस्वतः।
सावर्णिको मनुर्नाम भवान्भुवि भविष्यति॥20॥
वैश्य वर्य त्वया यश्च वरोऽस्मत्तोऽभिवाञ्चितः।
तं प्रयच्छामि संसिद्ध्यै तव ज्ञानं भविष्यति॥21॥
मार्कण्डेय उवाच
इति दत्वा तयोर्देवी यथाखिलषितं वरं।
भभूवान्तर्हिता सद्यो भक्त्या ताभ्यामभिष्टुता॥22॥
एवं देव्या वरं लब्ध्वा सुरथः क्षत्रियर्षभः।
सूर्याज्जन्म समासाद्य सावर्णिर्भविता मनुः॥23॥
इति दत्वा तयोर्देवी यथभिलषितं वरम्।
बभूवान्तर्हिता सध्यो भक्त्या ताभ्यामभिष्टुता॥24॥
एवं देव्या वरं लब्ध्वा सुरथः क्षत्रियर्षभः।
सूर्याज्जन्म समासाद्य सावर्णिर्भविता मनुः॥25॥
।क्लीं ॐ।
॥ जय जय श्री मार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमहत्य्मे सुरथवैश्य योर्वर प्रदानं नाम त्रयोदशोध्यायसमाप्तम् ॥
॥श्री सप्त शती देवीमहत्म्यं समाप्तम् ॥
। ॐ तत् सत् ।
आहुति
ॐ क्लीं जयन्ती साङ्गायै सशक्तिकायै सपरिवारायै सवाहनायै श्री महात्रिपुरसुन्दर्यै महाहुतिं समर्पयामि नमः स्वाहा ॥
ॐ खड्गिनी शूलिनी घॊरा गदिनी चक्रिणी तथा
शङ्खिणी चापिनी बाणा भुशुण्डीपरिघायुधा । हृदयाय नमः ।
ॐ शूलेन पाहिनो देवि पाहि खड्गेन चाम्बिके।
घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिस्वनेन च शिरशेस्वाहा ।
ॐ प्राच्यां रक्ष प्रतीच्यां च चण्डिके दक्षरक्षिणे
भ्रामरे नात्म शुलस्य उत्तरस्यां तथेश्वरि । शिखायै वषट् ।
ॐ सऽउम्यानि यानिरूपाणि त्रैलोक्ये विचरन्तिते
यानि चात्यन्त घोराणि तै रक्षास्मां स्तथा भुवं कवचाय हुम् ।
ॐ खड्ग शूल गदा दीनि यानि चास्ताणि तेम्बिके
करपल्लवसङ्गीनि तैरस्मा न्रक्ष सर्वतः नेत्रत्रयाय वषट् ।
ॐ सर्वस्वरूपे सर्वेशे सर्व शक्ति समन्विते
भयेभ्यस्त्राहिनो देवि दुर्गे देवि नमोस्तुते । करतल करपृष्टाभ्यां नमः ।
ॐ भूर्भुव स्सुवः इति दिग्विमिकः ।
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Devanagari script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.
🕉 InfoLyter.in