ഈശ്വര ഉവാച
ശൃണു ദേവി പ്രവക്ഷ്യാമി സാമ്പ്രതം തത്പുരാതനമ് ।
സഹസ്രനാമ പരമം പ്രത്യങ്ഗിരാര്ഥ സിദ്ധയേ ॥ 1 ॥
സഹസ്രനാമപാഠേന സര്വത്ര വിജയീ ഭവേത് ।
പരാഭവോ ന ചാസ്യാസ്തി സഭായാം വാ വനേ രണേ ॥ 2 ॥
തഥാ തുഷ്ടാ ഭവേദ്ദേവീ പ്രത്യങ്ഗിരാഽസ്യ പാഠതഃ ।
യഥാ ഭവതി ദേവേശി സാധകഃ ശിവ ഏവ ഹി ॥ 3 ॥
അശ്വമേധസഹസ്രാണി വാജപേയസ്യ കോടയഃ ।
സകൃത്പാഠേന ജായന്തേ പ്രസന്നാ പ്രത്യങ്ഗിരാ ഭവേത് ॥ 4 ॥
ഭൈരവോഽസ്യ ഋഷിശ്ഛന്ദോഽനുഷ്ടുപ് ദേവീ സമീരിതാ ।
പ്രത്യങ്ഗിരാ വിനിയോഗഃ സര്വസമ്പത്തി ഹേതവേ ॥ 5 ॥
സര്വകാര്യേഷു സംസിദ്ധിഃ സര്വസമ്പത്തിദാ ഭവേത് ।
ഏവം ധ്യാത്വാ പഠേദേതദ്യദീച്ഛേദാത്മനോ ഹിതമ് ॥ 6 ॥
അസ്യ ശ്രീപ്രത്യങ്ഗിരാ സഹസ്രനാമമഹാമന്ത്രസ്യ ഭൈരവ ഋഷിഃ അനുഷ്ടുപ് ഛന്ദഃ ശ്രീമഹാപ്രത്യങ്ഗിരാ ദേവതാ ഹ്രീം ബീജം ശ്രീം ശക്തിഃ സ്വാഹാ കീലകം പരകൃത്യാവിനാശാര്ഥേ ജപേ പാഠേ വിനിയോഗഃ ॥
കരന്യാസഃ
ഓം ഹ്രാം അങ്ഗുഷ്ഠാഭ്യാം നമഃ ।
ഓം ഹ്രീം തര്ജനീഭ്യാം നമഃ ।
ഓം ഹ്രൂം മധ്യമാഭ്യാം നമഃ ।
ഓം ഹ്രൈം അനാമികാഭ്യാം നമഃ ।
ഓം ഹ്രൌം കനിഷ്ഠികാഭ്യാം നമഃ ।
ഓം ഹ്രഃ കരതല കരപൃഷ്ഠാഭ്യാം നമഃ ।
ഹൃദയാദി ന്യാസഃ
ഓം ഹ്രാം ഹൃദയായ നമഃ ।
ഓം ഹ്രീം ശിരസേ സ്വാഹാ ।
ഓം ഹ്രൂം ശിഖായൈ വഷട് ।
ഓം ഹ്രൈം കവചായ ഹുമ് ।
ഓം ഹ്രൌം നേത്രത്രയായ വൌഷട് ।
ഓം ഹ്രഃ അസ്ത്രായ ഫട് ।
ധ്യാനമ്
ആശാമ്ബരാ മുക്തകചാ ഘനച്ഛവി-
-ര്ധ്യേയാ സചര്മാസികരാ ഹി ഭൂഷണാ ।
ദംഷ്ട്രോഗ്രവക്ത്രാ ഗ്രസിതാ ഹിതാ ത്വയാ
പ്രത്യങ്ഗിരാ ശങ്കരതേജസേരിതാ ॥
സ്തോത്രമ്
ദേവീ പ്രത്യങ്ഗിരാ ദിവ്യാ സരസാ ശശിശേഖരാ ।
സുമനാ സാമിധേതീ ച സമസ്തസുരശേമുഷീ ॥ 1 ॥
സര്വസമ്പത്തിജനനീ സര്വദാ സിന്ധുസേവിനീ ।
ശമ്ഭുസീമന്തിനീ സീമാ സുരാരാധ്യാ സുധാരസാ ॥ 2 ॥
രസാ രസവതീ വേലാ വന്യാ ച വനമാലിനീ ।
വനജാക്ഷീ വനചരീ വനീ വനവിനോദിനീ ॥ 3 ॥
വേഗിനീ വേഗദാ വേഗബലാസ്യാ ച ബലാധികാ ।
കലാ കലപ്രിയാ കോലീ കോമലാ കാലകാമിനീ ॥ 4 ॥
കമലാ കമലാസ്യാ ച കമലസ്ഥാ കലാവതീ ।
കുലീനാ കുടിലാ കാന്താ കോകിലാ കലഭാഷിണീ ॥ 5 ॥
കീരകീലീ കലാ കാലീ കപാലിന്യപി കാലികാ ।
കേശിനീ ച കുശാവര്താ കൌശാമ്ബീ കേശവപ്രിയാ ॥ 6 ॥
കാശീ കലാ മഹാകാശീ സങ്കാശാ കേശദായിനീ ।
കുണ്ഡലീ കുണ്ഡലാസ്യാ ച കുണ്ഡലാങ്ഗദമണ്ഡിതാ ॥ 7 ॥
കുണപാലീ കുമുദിനീ കുമുദാ പ്രീതിവര്ധിനീ ।
കുന്ദപ്രിയാ കുന്ദരുചിഃ കുരങ്ഗമദനോദിനീ ॥ 8 ॥
കുരങ്ഗനയനാ കുന്ദാ കുരുവൃന്ദാഽഭിനന്ദിനീ ।
കുസുമ്ഭകുസുമാ കാഞ്ചീ ക്വണത്കിങ്കിണികാ കടാ ॥ 9 ॥
കഠോരാ കരുണാ കാഷ്ഠാ കൌമുദീ കമ്ബുകണ്ഠിനീ ।
കപര്ദിനീ കപടിനീ കണ്ഠിനീ കാലകണ്ഠികാ ॥ 10 ॥
കീരഹസ്താ കുമാരീ ച കുരുദാ കുസുമപ്രിയാ ।
കുഞ്ജരസ്ഥാ കുഞ്ജരതാ കുമ്ഭി കുമ്ഭസ്തനദ്വയാ ॥ 11 ॥
കുമ്ഭിഗാ കരിഭോഗാ ച കദലീ ദലശാലിനീ ।
കുപിതാ കോടരസ്ഥാ ച കങ്കാലീ കന്ദരോദരാ ॥ 12 ॥
ഏകാന്തവാസിനീ കാഞ്ചീ കമ്പമാനശിരോരുഹാ ।
കാദമ്ബരീ കദമ്ബസ്ഥാ കുങ്കുമപ്രേമധാരിണീ ॥ 13 ॥
കുടുമ്ബിനീപ്രിയാഽഽകൂതീ ക്രതുഃ ക്രതുകരീ പ്രിയാ ।
കാത്യായനീ കൃത്തികാ ച കാര്തികേയപ്രവര്തിനീ ॥ 14 ॥
കാമപത്നീ കാമദാത്രീ കാമേശീ കാമവന്ദിതാ ।
കാമരൂപാ ക്രമാവര്തീ കാമാക്ഷീ കാമമോഹിതാ ॥ 15 ॥
ഖഡ്ഗിനീ ഖേചരീ ഖഡ്ഗാ ഖഞ്ജരീടേക്ഷണാ ഖലാ ।
ഖരഗാ ഖരനാഥാ ച ഖരാസ്യാ ഖേലനപ്രിയാ ॥ 16 ॥
ഖരാംശുഃ ഖേടിനീ ഖട്വാ ഖഗാ ഖട്വാങ്ഗധാരിണീ ।
ഖരഖണ്ഡിനീ ഖ്യാതാ ഖണ്ഡിതാ ഖണ്ഡനീസ്ഥിതാ ॥ 17 ॥
ഖണ്ഡപ്രിയാ ഖണ്ഡഖാദ്യാ സേന്ദുഖണ്ഡാ ച ഖണ്ഡിനീ ।
ഗങ്ഗാ ഗോദാവരീ ഗൌരീ ഗോമത്യപി ച ഗൌതമീ ॥ 18 ॥
ഗയാ ഗേയാ ഗഗനഗാ ഗാരുഡീ ഗരുഡധ്വജാ ।
ഗീതാ ഗീതപ്രിയാ ഗോപാ ഗണ്ഡപ്രീതാ ഗുണീ ഗിരാ ॥ 19 ॥
ഗും ഗൌരീ മന്ദമദനാ ഗോകുലാ ഗോപ്രതാരിണീ ।
ഗോദാ ഗോവിന്ദിനീ ഗൂഢാ നിര്ഗൂഢാ ഗൂഢവിഗ്രഹാ ॥ 20 ॥
ഗുഞ്ജിനീ ഗജഗാ ഗോപീ ഗോത്രക്ഷയകരീ ഗദാ ।
ഗിരിഭൂപാലദുഹിതാ ഗോഗാ ഗോച്ഛലവര്ധിനീ ॥ 21 ॥
ഘനസ്തനീ ഘനരുചിര്ഘനേഹാ ഘനനിഃസ്വനാ ।
ഘൂത്കാരിണീ ഘൂഘകരീ ഘുഘൂകപരിവാരിതാ ॥ 22 ॥
ഘണ്ടാനാദപ്രിയാ ഘണ്ടാ ഘനാഘോടകവാഹിനീ ।
ഘോരരൂപാ ച ഘോരാ ച ഘൂതീ പ്രതിഘനാ ഘനീ ॥ 23 ॥
ഘൃതാചീ ഘനപുഷ്ടിശ്ച ഘടാ ഘനഘടാഽമൃതാ ।
ഘടസ്യാ ഘടനാ ഘോഘഘാതപാതനിവാരിണീ ॥ 24 ॥
ചഞ്ചരീകാ ചകോരീ ച ചാമുണ്ഡാ ചീരധാരിണീ ।
ചാതുരീ ചപലാ ചക്രചലാ ചേലാ ചലാഽചലാ ॥ 25 ॥
ചതുശ്ചിരന്തനാ ചാകാ ചിക്യാ ചാമീകരച്ഛവിഃ ।
ചാപിനീ ചപലാ ചമ്പൂ ചിന്താ ചിന്താമണിശ്ചിതാ ॥ 26 ॥
ചാതുര്വര്ണ്യമയീ ചഞ്ചച്ചൌരാചാര്യാ ചമത്കൃതിഃ ।
ചക്രവര്തിവധൂശ്ചക്രാ ചക്രാങ്ഗാ ചക്രമോദിനീ ॥ 27 ॥
ചേതശ്ചരീ ചിത്തവൃത്തിരചേതാ ചേതനപ്രദാ ।
ചാമ്പേയീ ചമ്പകപ്രീതിശ്ചണ്ഡീ ചണ്ഡാലവാസിനീ ॥ 28 ॥
ചിരഞ്ജീവിതടാ ചിഞ്ചാ തരുമൂലനിവാസിനീ ।
ഛുരികാ ഛത്രമധ്യസ്ഥാ ഛിദ്രാ ഛേദകരീ ഛിദാ ॥ 29 ॥
ഛുഛുന്ദരീപലപ്രീതീ ഛുഛുന്ദരീനിഭസ്വനാ ।
ഛലിനീ ഛലദാ ഛത്രാ ഛിടികാ ഛേകകൃത്തഥാ ॥ 30 ॥
ഛഗിനീ ഛാന്ദസീ ഛായാ ഛായാകൃച്ഛാദിരിത്യപി ।
ജയാ ച ജയദാ ജാതീ ജയസ്ഥാ ജയവര്ധിനീ ॥ 31 ॥
ജപാപുഷ്പപ്രിയാ ജപ്യാ ജൃമ്ഭിണീ യാമലാ യുതാ ।
ജമ്ബൂപ്രിയാ ജയസ്ഥാ ച ജങ്ഗമാ ജങ്ഗമപ്രിയാ ॥ 32 ॥
ജന്തുര്ജന്തുപ്രധാനാ ച ജരത്കര്ണാ ജരദ്ഭവാ ।
ജാതിപ്രിയാ ജീവനസ്ഥാ ജീമൂതസദൃശച്ഛവിഃ ॥ 33 ॥
ജന്യാ ജനഹിതാ ജായാ ജമ്ഭഭിജ്ജമ്ഭമാലിനീ ।
ജവദാ ജവവദ്വാഹാ ജവാനീ ജ്വരഹാ ജ്വരാ ॥ 34 ॥
ഝഞ്ഝാനിലമയീ ഝഞ്ഝാ ഝണത്കാരകരാ തഥാ ।
ഝിണ്ടീശാ ഝമ്പകൃത് ഝമ്പാ ഝമ്പത്രാസനിവാരിണീ ॥ 35 ॥
ടകാരസ്ഥാ ടങ്കധരാ ടങ്കാരാ കരശാടിനീ ।
ഠക്കുരാ ഠീത്കൃതീ ഠിണ്ഠീ ഠിണ്ഠീരവസമാവൃതാ ॥ 36 ॥
ഠണ്ഠാനിലമയീ ഠണ്ഠാ ഠണത്കാരകരാ ഠസാ ।
ഡാകിനീ ഡാമരീ ചൈവ ഡിണ്ഡിമധ്വനിനന്ദിനീ ॥ 37 ॥
ഢക്കാസ്വനപ്രിയാ ഢക്കാ തപിനീ താപിനീ തഥാ ।
തരുണീ തുന്ദിലാ തുന്ദാ താമസീ ച തപഃപ്രിയാ ॥ 38 ॥
താമ്രാ താമ്രാമ്ബരാ താലീ താലീദലവിഭൂഷണാ ।
തുരങ്ഗാ ത്വരിതാ ത്രേതാ തോതുലാ തോദിനീ തുലാ ॥ 39 ॥
താപത്രയഹരാ തപ്താ താലകേശീ തമാലിനീ ।
തമാലദലവച്ഛാമാ താലമ്ലാനവതീ തമീ ॥ 40 ॥
താമസീ ച തമിസ്രാ ച തീവ്രാ തീവ്രപരാക്രമാ ।
തടസ്ഥാ തിലതൈലാക്താ തരണീ തപനദ്യുതിഃ ॥ 41 ॥
തിലോത്തമാ തിലകകൃത്താരകാധീശശേഖരാ ।
തിലപുഷ്പപ്രിയാ താരാ താരകേശീ കുടുമ്ബിനീ ॥ 42 ॥
സ്ഥാണുപത്നീ സ്ഥിതികരീ സ്ഥലസ്ഥാ സ്ഥലവര്ധിനീ ।
സ്ഥിതിഃ സ്ഥൈര്യാ സ്ഥവിഷ്ഠാ ച സ്ഥാപതിഃ സ്ഥലവിഗ്രഹാ ॥ 43 ॥
ദന്തിനീ ദണ്ഡിനീ ദീനാ ദരിദ്രാ ദീനവത്സലാ ।
ദേവീ ദേവവധൂര്ദൈത്യദമനീ ദന്തഭൂഷണാ ॥ 44 ॥
ദയാവതീ ദമവതീ ദമദാ ദാഡിമസ്തനീ ।
ദന്ദശൂകനിഭാ ദൈത്യദാരിണീ ദേവതാനനാ ॥ 45 ॥
ദോലാക്രീഡാ ദലായുശ്ച ദമ്പതീ ദേവതാമയീ ।
ദശാ ദീപസ്ഥിതാ ദോഷാ ദോഷഹാ ദോഷകാരിണീ ॥ 46 ॥
ദുര്ഗാ ദുര്ഗാര്തിശമനീ ദുര്ഗമാ ദുര്ഗവാസിനീ ।
ദുര്ഗന്ധനാശിനീ ദുഃസ്ഥാ ദുഃസ്വപ്നശമകാരിണീ ॥ 47 ॥
ദുര്വാരാ ദുന്ദുഭീ ഭ്രാന്താ ദൂരസ്ഥാ ദൂരവാസിനീ ।
ദരഹാ ദരദാ ദാത്രീ ദായാദാ ദുഹിതാ ദയാ ॥ 48 ॥
ധുരന്ധരാ ധുരീണാ ച ധൌരീ ധീ ധനദായിനീ ।
ധീരാഽധീരാ ധരിത്രീ ച ധര്മദാ ധീരമാനസാ ॥ 49 ॥
ധനുര്ധരാ ച ദമനീ ധൂര്താ ധൂര്തപരിഗ്രഹാ ।
ധൂമവര്ണാ ധൂമപാനാ ധൂമലാ ധൂമമോഹിനീ ॥ 50 ॥
നലിനീ നന്ദിനീ നന്ദാ നാദിനീ നന്ദബാലികാ ।
നവീനാ നര്മദാ നര്മിനേമിര്നിയമനിശ്ചയാ ॥ 51 ॥
നിര്മലാ നിഗമാചാരാ നിമ്നഗാ നഗ്നകാമിനീ ।
നീതിര്നിരന്തരാ നഗ്നീ നിര്ലേപാ നിര്ഗുണാ നതിഃ ॥ 52 ॥
നീലഗ്രീവാ നിരീഹാ ച നിരഞ്ജനജനീ നവീ ।
നവനീതപ്രിയാ നാരീ നരകാര്ണവതാരിണീ ॥ 53 ॥
നാരായണീ നിരാകാരാ നിപുണാ നിപുണപ്രിയാ ।
നിശാ നിദ്രാ നരേന്ദ്രസ്ഥാ നമിതാഽനമിതാപി ച ॥ 54 ॥
നിര്ഗുണ്ഡികാ ച നിര്ഗുണ്ഡാ നിര്മാംസാഽനാമികാ നിഭാ ।
പതാകിനീ പതാകാ ച പലപ്രീതിര്യശസ്വിനീ ॥ 55 ॥
പീനാ പീനസ്തനാ പത്നീ പവനാശനശായിനീ ।
പരാഽപരാ കലാപാഽഽപ്പാ പാകകൃത്യരതി പ്രിയാ ॥ 56 ॥
പവനസ്ഥാ സുപവനാ താപസീപ്രീതിവര്ധിനീ ।
പശുവൃദ്ധികരീ പുഷ്ടിഃ പോഷണീ പുഷ്പവര്ധിനീ ॥ 57 ॥
പുഷ്പിണീ പുസ്തകകരാ പുന്നാഗതലവാസിനീ ।
പുരന്ദരപ്രിയാ പ്രീതിഃ പുരമാര്ഗനിവാസിനീ ॥ 58 ॥
പാശീ പാശകരാ പാശാ ബന്ധുഹാ പാംസുലാ പശുഃ ।
പടുഃ പടാസാ പരശുധാരിണീ പാശിനീ തഥാ ॥ 59 ॥
പാപഘ്നീ പതിപത്നീ ച പതിതാഽപതിതാപി ച ।
പിശാചീ ച പിശാചഘ്നീ പിശിതാശനതോഷിതാ ॥ 60 ॥
പാനദാ പാനപാത്രാ ച പാനദാനകരോദ്യതാ ।
പേയാ പ്രസിദ്ധാ പീയൂഷാ പൂര്ണാ പൂര്ണമനോരഥാ ॥ 61 ॥
പതദ്ഗര്ഭാ പതദ്ഗാത്രാ പാതപുണ്യപ്രിയാ പുരീ ।
പങ്കിലാ പങ്കമഗ്നാ ച പാനീയാ പഞ്ജരസ്ഥിതാ ॥ 62 ॥
പഞ്ചമീ പഞ്ചയജ്ഞാ ച പഞ്ചതാ പഞ്ചമപ്രിയാ ।
പഞ്ചമുദ്രാ പുണ്ഡരീകാ പികീ പിങ്ഗലലോചനാ ॥ 63 ॥
പ്രിയങ്ഗുമഞ്ജരീ പിണ്ഡീ പിണ്ഡിതാ പാണ്ഡുരപ്രഭാ ।
പ്രേതാസനാ പ്രിയാലുസ്ഥാ പാണ്ഡുഘ്നീ പീതസാപഹാ ॥ 64 ॥
ഫലിനീ ഫലധാത്രീ ച ഫലശ്രീഃ ഫണിഭൂഷണാ ।
ഫൂത്കാരകാരിണീ സ്ഫാരാ ഫുല്ലാ ഫുല്ലാമ്ബുജാസനാ ॥ 65 ॥
ഫിരങ്ഗഹാ സ്ഫീതമതിഃ സ്ഫീതിഃ സ്ഫീതകരീ തഥാ ।
ബലമായാ ബലാരാതിര്ബലിനീ ബലവര്ധിനീ ॥ 66 ॥
വേണുവാദ്യാ വനചരീ വിരാവജനയിത്രീ ച ।
വിദ്യാ വിദ്യാപ്രദാ വിദ്യാബോധിനീ ബോധദായിനീ ॥ 67 ॥
ബുദ്ധമാതാ ച ബുദ്ധാ ച വനമാലാവതീ വരാ ।
വരദാ വാരുണീ വീണാ വീണാവാദനതത്പരാ ॥ 68 ॥
വിനോദിനീ വിനോദസ്ഥാ വൈഷ്ണവീ വിഷ്ണുവല്ലഭാ ।
വൈദ്യാ വൈദ്യചികിത്സാ ച വിവശാ വിശ്വവിശ്രുതാ ॥ 69 ॥
വിദ്വത്കവികലാ വേത്താ വിതന്ദ്രാ വിഗതജ്വരാ ।
വിരാവാ വിവിധാരാവാ ബിമ്ബോഷ്ഠീ ബിമ്ബവത്സലാ ॥ 70 ॥
വിന്ധ്യസ്ഥാ വീരവന്ദ്യാ ച വരീയസാപരാധവിത് ।
വേദാന്തവേദ്യാ വേദ്യാ ച വൈദ്യാ ച വിജയപ്രദാ ॥ 71 ॥
വിരോധവര്ധിനീ വന്ധ്യാ വന്ധ്യാബന്ധനിവാരിണീ ।
ഭഗിനീ ഭഗമാലാ ച ഭവാനീ ഭവഭാവിനീ ॥ 72 ॥
ഭീമാ ഭീമാനനാ ഭൈമീ ഭങ്ഗുരാ ഭീമദര്ശനാ ।
ഭില്ലീ ഭല്ലധരാ ഭീരുര്ഭേരുണ്ഡാ ചൈഭഭയാപഹാ ॥ 73 ॥
ഭഗസര്പിണ്യപി ഭഗാ ഭഗരൂപാ ഭഗാലയാ ।
ഭഗാസനാ ഭഗാമോദാ ഭേരീ ഭാങ്കാരരഞ്ജിനീ ॥ 74 ॥
ഭീഷണാഽഭീഷണാ സര്വാ ഭഗവത്യപി ഭൂഷണാ ।
ഭാരദ്വാജീ ഭോഗദാത്രീ ഭവഘ്നീ ഭൂതിഭൂഷണാ ॥ 75 ॥
ഭൂതിദാ ഭൂമിദാത്രീ ച ഭൂപതിത്വപ്രദായിനീ ।
ഭ്രമരീ ഭ്രാമരീ നീലാ ഭൂപാലമുകുടസ്ഥിതാ ॥ 76 ॥
മത്താ മനോഹരാ മനാ മാനിനീ മോഹനീ മഹാ ।
മഹാലക്ഷ്മീര്മദാക്ഷീബാ മദിരാ മദിരാലയാ ॥ 77 ॥
മദോദ്ധതാ മതങ്ഗസ്ഥാ മാധവീ മധുമന്ഥിനീ ।
മേധാ മേധാകരീ മേധ്യാ മധ്യാ മധ്യവയസ്ഥിതാ ॥ 78 ॥
മദ്യപാ മാംസലാ മത്സ്യാ മോദിനീ മൈഥുനോദ്ധതാ ।
മുദ്രാ മുദ്രാവതീ മാതാ മായാ മഹിമമന്ദിരാ ॥ 79 ॥
മഹാമായാ മഹാവിദ്യാ മഹാമാരീ മഹേശ്വരീ ।
മഹാദേവവധൂര്മാന്യാ മഥുരാ മേരുമണ്ഡലാ ॥ 80 ॥
മേദസ്വനീ മേദസുശ്രീര്മഹിഷാസുരമര്ദിനീ ।
മണ്ഡപസ്ഥാ മഠസ്ഥാഽമാ മാലാ മാലാവിലാസിനീ ॥ 81 ॥
മോക്ഷദാ മുണ്ഡമാലാ ച മന്ദിരാഗര്ഭഗര്ഭിതാ ।
മാതങ്ഗിനീ ച മാതങ്ഗീ മതങ്ഗതനയാ മധുഃ ॥ 82 ॥
മധുസ്രവാ മധുരസാ മധൂകകുസുമപ്രിയാ ।
യാമിനീ യാമിനീനാഥഭൂഷാ യാവകരഞ്ജിതാ ॥ 83 ॥
യവാങ്കുരപ്രിയാ യാമാ യവനീ യവനാധിപാ ।
യമഘ്നീ യമവാണീ ച യജമാനസ്വരൂപിണീ ॥ 84 ॥
യജ്ഞാ യജ്യാ യജുര്യജ്വാ യശോനികരകാരിണീ ।
യജ്ഞസൂത്രപ്രദാ ജ്യേഷ്ഠാ യജ്ഞകര്മകരീ യശാ ॥ 85 ॥
യശസ്വിനീ യജ്ഞസംസ്ഥാ യൂപസ്തമ്ഭനിവാസിനീ ।
രഞ്ജിതാ രാജപത്നീ ച രമാ രേഖാ രവീ രണീ ॥ 86 ॥
രജോവതീ രജശ്ചിത്രാ രജനീ രജനീപതിഃ ।
രാഗിണീ രാജിനീ രാജ്യാ രാജ്യദാ രാജ്യവര്ധിനീ ॥ 87 ॥
രാജന്വതീ രാജനീതിസ്തുര്യാ രാജനിവാസിനീ ।
രമണീ രമണീയാ ച രാമാ രാമവതീ രതിഃ ॥ 88 ॥
രേതോവതീ രതോത്സാഹാ രോഗഹാ രോഗകാരിണീ ।
രങ്ഗാ രങ്ഗവതീ രാഗാ രാഗജ്ഞാ രാഗിനീ രണാ ॥ 89 ॥
രഞ്ജികാ രഞ്ജകീ രഞ്ജാ രഞ്ജിനീ രക്തലോചനാ ।
രക്തചര്മധരാ രന്ത്രീ രക്തസ്ഥാ രക്തവാഹിനീ ॥ 90 ॥
രമ്ഭാ രമ്ഭാഫലപ്രീതീ രമ്ഭോരൂ രാഘവപ്രിയാ ।
രങ്ഗഭൃദ്രങ്ഗമധുരാ രോദസീ രോദസീഗൃഹാ ॥ 91 ॥
രോഗകര്ത്രീ രോഗഹര്ത്രീ ച രോഗഭൃദ്രോഗശായിനീ ।
വന്ദീ വന്ദിസ്തുതാ ബന്ധുര്ബന്ധൂകകുസുമാധരാ ॥ 92 ॥
വന്ദിതാ വന്ദിമാതാ ബന്ധുരാ ബൈന്ദവീ വിഭാ ।
വിങ്കീ വിങ്കപലാ വിങ്കാ വിങ്കസ്ഥാ വിങ്കവത്സലാ ॥ 93 ॥
വേദൈര്വിലഗ്നാ വിഗ്നാ ച വിധിര്വിധികരീ വിധാ ।
ശങ്ഖിനീ ശങ്ഖനിലയാ ശങ്ഖമാലാവതീ ശമീ ॥ 94 ॥
ശങ്ഖപാത്രാശിനീ ശങ്ഖാഽശങ്ഖാ ശങ്ഖഗലാ ശശീ ।
ശിമ്ബീ ശരാവതീ ശ്യാമാ ശ്യാമാങ്ഗീ ശ്യാമലോചനാ ॥ 95 ॥
ശ്മശാനസ്ഥാ ശ്മശാനാ ച ശ്മശാനസ്ഥലഭൂഷണാ ।
ശര്മദാ ശമഹര്ത്രീ ച ശാകിനീ ശങ്കുശേഖരാ ॥ 96 ॥
ശാന്തിഃ ശാന്തിപ്രദാ ശേഷാ ശേഷസ്ഥാ ശേഷശായിനീ ।
ശേമുഷീ ശോഷിണീ ശൌരീ ശാരിഃ ശൌര്യാ ശരാ ശരീ ॥ 97 ॥
ശാപദാ ശാപഹാരീ ശ്രീഃ ശമ്പാ ശപഥചാപിനീ ।
ശൃങ്ഗിണീ ശൃങ്ഗിപലഭുക് ശങ്കരീ ശാങ്കരീ തഥാ ॥ 98 ॥
ശങ്കാ ശങ്കാപഹാ ശംസ്ഥാ ശാശ്വതീ ശീതലാ ശിവാ ।
ശവസ്ഥാ ശവഭുക് ശൈവീ ശാവവര്ണാ ശവോദരീ ॥ 99 ॥
ശായിനീ ശാവശയനാ ശിംശിപാ ശിംശിപായതാ ।
ശവാകുണ്ഡലിനീ ശൈവാ ശങ്കരാ ശിശിരാ ശിരാ ॥ 100 ॥
ശവകാഞ്ചീ ശവശ്രീകാ ശവമാലാ ശവാകൃതിഃ ।
ശമ്പിനീ ശങ്കുശക്തിഃ ശം ശന്തനുഃ ശീലദായിനീ ॥ 101 ॥
സിന്ധുഃ സരസ്വതീ സിന്ധുസുന്ദരീ സുന്ദരാനനാ ।
സാധുസിദ്ധിഃ സിദ്ധിദാത്രീ സിദ്ധാ സിദ്ധസരസ്വതീ ॥ 102 ॥
സന്തതിഃ സമ്പദാ സമ്പത്സംവിത്സമ്പത്തിദായിനീ ।
സപത്നീ സരസാ സാരാ സരസ്വതികരീ സുധാ ॥ 103 ॥
സരഃ സമാ സമാനാ ച സമാരാധ്യാ സമസ്തദാ ।
സമിദ്ധാ സമദാ സമ്മാ സമ്മോഹാ സമദര്ശനാ ॥ 104 ॥
സമിതിഃ സമിധാ സീമാ സാവിത്രീ സംവിദാ സതീ ।
സവനാ സവനാധാരാ സാവനാ സമരാ സമീ ॥ 105 ॥
സമീരാ സുമനാ സാധ്വീ സധ്രീചീന്യസഹായിനീ ।
ഹംസീ ഹംസഗതിര്ഹംസാ ഹംസോജ്ജ്വലനിചോലയുക് ॥ 106 ॥
ഹലിനീ ഹലദാ ഹാലാ ഹരശ്രീര്ഹരവല്ലഭാ ।
ഹേലാ ഹേലാവതീ ഹ്രേഷാ ഹ്രേഷസ്ഥാ ഹ്രേഷവര്ധിനീ ॥ 107 ॥
ഹന്താ ഹാനിര്ഹയാഹ്വാ ഹൃദ്ധന്തഹാ ഹന്തഹാരിണീ ।
ഹുങ്കാരീ ഹന്തകൃദ്ധങ്കാ ഹീഹാ ഹാഹാ ഹതാഹിതാ ॥ 108 ॥
ഹേമാ പ്രഭാ ഹരവതീ ഹാരീതാ ഹരിസമ്മതാ ।
ഹോരീ ഹോത്രീ ഹോലികാ ച ഹോമ്യാ ഹോമാ ഹവിര്ഹരിഃ ॥ 109 ॥
ഹാരിണീ ഹരിണീനേത്രാ ഹിമാചലനിവാസിനീ ।
ലമ്ബോദരീ ലമ്ബകര്ണാ ലമ്ബികാ ലമ്ബവിഗ്രഹാ ॥ 110 ॥
ലീലാ ലീലാവതീ ലോലാ ലലനാ ലാലിതാലതാ ।
ലലാമലോചനാ ലോച്യാ ലോലാക്ഷീ ലക്ഷണാ ലടാ ॥ 111 ॥
ലമ്പതീ ലുമ്പതീ ലമ്പാ ലോപാമുദ്രാ ലലന്തി ച ।
ലതികാ ലങ്ഘികാ ലങ്ഘാ ലഘിമാ ലഘുമധ്യമാ ॥ 112 ॥
ലഘ്വീയസീ ലഘൂദര്കാ ലൂതാ ലൂതനിവാരിണീ ।
ലോമഭൃല്ലോമലോമ്നീ ച ലുലുതീ ലുലുലുമ്പിനീ ॥ 113 ॥
ലുലായസ്ഥാ ച ലഹരീ ലങ്കാപുരപുരന്ദരീ ।
ലക്ഷ്മീര്ലക്ഷ്മീപ്രദാ ലക്ഷ്യാ ലക്ഷ്യബലഗതിപ്രദാ ॥ 114 ॥
ക്ഷണക്ഷപാ ക്ഷണക്ഷീണാ ക്ഷമാ ക്ഷാന്തിഃ ക്ഷമാവതീ ।
ക്ഷാമാ ക്ഷാമോദരീ ക്ഷോണീ ക്ഷോണിഭൃത് ക്ഷത്രിയാങ്ഗനാ ॥ 115 ॥
ക്ഷപാ ക്ഷപാകരീ ക്ഷീരാ ക്ഷീരദാ ക്ഷീരസാഗരാ ।
ക്ഷീണങ്കരീ ക്ഷയകരീ ക്ഷയഭൃത് ക്ഷയദാ ക്ഷതിഃ ।
ക്ഷരന്തീ ക്ഷുദ്രികാ ക്ഷുദ്രാ ക്ഷുത്ക്ഷാമാ ക്ഷരപാതകാ ॥ 116 ॥
ഫലശ്രുതിഃ –
മാതുഃ സഹസ്രനാമേദം പ്രത്യങ്ഗിരാസിദ്ധിദായകമ് ॥ 1 ॥
യഃ പഠേത്പ്രയതോ നിത്യം ദരിദ്രോ ധനദോ ഭവേത് ।
അനാചാന്തഃ പഠേന്നിത്യം സ ചാപി സ്യാന്മഹേശ്വരഃ ।
മൂകഃ സ്യാദ്വാക്പതിര്ദേവീ രോഗീ നീരോഗതാം ഭവേത് ॥ 2 ॥
അപുത്രഃ പുത്രമാപ്നോതി ത്രിഷുലോകേഷു വിശ്രുതമ് ।
വന്ധ്യാപി സൂതേ തനയാന് ഗാവശ്ച ബഹുദുഗ്ധദാഃ ॥ 3 ॥
രാജാനഃ പാദനമ്രാഃ സ്യുസ്തസ്യ ദാസാ ഇവ സ്ഫുടാഃ ।
അരയഃ സങ്ക്ഷയം യാന്തി മനസാ സംസ്മൃതാ അപി ॥ 4 ॥
ദര്ശനാദേവ ജായന്തേ നരാ നാര്യോഽപി തദ്വശാഃ ।
കര്താ ഹര്താ സ്വയംവീരോ ജായതേ നാത്രസംശയഃ ॥ 5 ॥
യം യം കാമയതേ കാമം തം തം പ്രാപ്നോതി നിശ്ചിതമ് ।
ദുരിതം ന ച തസ്യാസ്തി നാസ്തി ശോകഃ കദാചന ॥ 6 ॥
ചതുഷ്പഥേഽര്ധരാത്രേ ച യഃ പഠേത്സാധകോത്തമഃ ।
ഏകാകീ നിര്ഭയോ ധീരോ ദശാവര്തം നരോത്തമഃ ॥ 7 ॥
മനസാ ചിന്തിതം കാര്യം തസ്യ സിദ്ധിര്ന സംശയമ് ।
വിനാ സഹസ്രനാമ്നാം യോ ജപേന്മന്ത്രം കദാചന ॥ 8 ॥
ന സിദ്ധോ ജായതേ തസ്യ മന്ത്രഃ കല്പശതൈരപി ।
കുജവാരേ ശ്മശാനേ ച മധ്യാഹ്നേ യോ ജപേത്തഥാ ॥ 9 ॥
ശതാവര്ത്യാ സ ജയേത കര്താ ഹര്താ നൃണാമിഹ ।
രോഗാര്തോ യോ നിശീഥാന്തേ പഠേദമ്ഭസി സംസ്ഥിതഃ ॥ 10 ॥
സദ്യോ നീരോഗതാമേതി യദി സ്യാന്നിര്ഭയസ്തദാ ।
അര്ധരാത്രേ ശ്മശാനേ വാ ശനിവാരേ ജപേന്മനുമ് ॥ 11 ॥
അഷ്ടോത്തരസഹസ്രം തു ദശവാരം ജപേത്തതഃ ।
സഹസ്രനാമമേത്തദ്ധി തദാ യാതി സ്വയം ശിവാ ॥ 12 ॥
മഹാപവനരൂപേണ ഘോരഗോമായുനാദിനീ ।
തദാ യദി ന ഭീതിഃ സ്യാത്തതോ ദേഹീതി വാഗ്ഭവേത് ॥ 13 ॥
തദാ പശുബലിം ദദ്യാത് സ്വയം ഗൃഹ്ണാതി ചണ്ഡികാ ।
യഥേഷ്ടം ച വരം ദത്ത്വാ യാതി പ്രത്യങ്ഗിരാ ശിവാ ॥ 14 ॥
രോചനാഗുരുകസ്തൂരീ കര്പൂരമദചന്ദനൈഃ ।
കുങ്കുമപ്രഥമാഭ്യാം തു ലിഖിതം ഭൂര്ജപത്രകേ ॥ 15 ॥
ശുഭനക്ഷത്രയോഗേ തു സമഭ്യര്ച്യ ഘടാന്തരേ ।
കൃതസമ്പാതനാത്സിദ്ധം ധാര്യന്തദ്ദക്ഷിണേകരേ ॥ 16 ॥
സഹസ്രനാമസ്വര്ണസ്ഥം കണ്ഠേ വാപി ജിതേന്ദ്രിയഃ ।
തദായം പ്രണമേന്മന്ത്രീ ക്രുദ്ധഃ സമ്രിയതേ നരഃ ॥ 17 ॥
യസ്മൈ ദദാതി ച സ്വസ്തി സ ഭവേദ്ധനദോപമഃ ।
ദുഷ്ടശ്വാപദജന്തൂനാം ന ഭീഃ കുത്രാപി ജായതേ ॥ 18 ॥
ബാലകാനാമിയം രക്ഷാ ഗര്ഭിണീനാമപി ധ്രുവമ് ।
മോഹന സ്തമ്ഭനാകര്ഷമാരണോച്ചാടനാനി ച ॥ 19 ॥
യന്ത്രധാരണതോ നൂനം സിധ്യന്തേ സാധകസ്യ ച ।
നീലവസ്ത്രേ വിലിഖിതം ധ്വജായാം യദി തിഷ്ഠതി ॥ 20 ॥
തദാ നഷ്ടാ ഭവത്യേവ പ്രചണ്ഡാ പരവാഹിനീ ।
ഏതജ്ജപ്തം മഹാഭസ്മ ലലാടേ യദി ധാരയേത് ॥ 21 ॥
തദ്ദര്ശനത ഏവ സ്യുഃ പ്രാണിനസ്തസ്യ കിങ്കരാഃ ।
രാജപത്ന്യോഽപി വശ്യാഃ സ്യുഃ കിമന്യാഃ പരയോഷിതഃ ॥ 22 ॥
ഏതജ്ജപന്നിശിതോയേ മാസൈകേന മഹാകവിഃ ।
പണ്ഡിതശ്ച മഹാവാദീ ജായതേ നാത്രസംശയഃ ॥ 23 ॥
ശക്തിം സമ്പൂജ്യ ദേവേശി പഠേത് സ്തോത്രം വരം ശുഭമ് ।
ഇഹലോകേ സുഖം ഭുക്ത്വാ പരത്ര ത്രിദിവം വ്രജേത് ॥ 24 ॥
ഇതി നാമസഹസ്രം തു പ്രത്യങ്ഗിര മനോഹരമ് ।
ഗോപ്യം ഗുഹ്യതമം ലോകേ ഗോപനീയം സ്വയോനിവത് ॥ 25 ॥
ഇതി ശ്രീരുദ്രയാമലേ തന്ത്രേ ദശവിദ്യാരഹസ്യേ ശ്രീ പ്രത്യങ്ഗിരാ സഹസ്രനാമ സ്തോത്രമ് ।
Roman (IAST) Transliteration
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi sāmprataṃ tatpurātanam |
sahasranāma paramaṃ pratyaṅgirārtha siddhaye || 1 ||
sahasranāmapāṭhena sarvatra vijayī bhavet |
parābhavo na cāsyāsti sabhāyāṃ vā vane raṇe || 2 ||
tathā tuṣṭā bhaveddevī pratyaṅgirā'sya pāṭhataḥ |
yathā bhavati deveśi sādhakaḥ śiva eva hi || 3 ||
aśvamedhasahasrāṇi vājapeyasya koṭayaḥ |
sakṛtpāṭhena jāyante prasannā pratyaṅgirā bhavet || 4 ||
bhairavo'sya ṛṣiśchando'nuṣṭup devī samīritā |
pratyaṅgirā viniyogaḥ sarvasampatti hetave || 5 ||
sarvakāryeṣu saṃsiddhiḥ sarvasampattidā bhavet |
evaṃ dhyātvā paṭhedetadyadīcchedātmano hitam || 6 ||
asya śrīpratyaṅgirā sahasranāmamahāmantrasya bhairava ṛṣiḥ anuṣṭup chandaḥ śrīmahāpratyaṅgirā devatā hrīṃ bījaṃ śrīṃ śaktiḥ svāhā kīlakaṃ parakṛtyāvināśārthe jape pāṭhe viniyogaḥ ||
karanyāsaḥ
oṃ hrāṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
oṃ hrīṃ tarjanībhyāṃ namaḥ |
oṃ hrūṃ madhyamābhyāṃ namaḥ |
oṃ hraiṃ anāmikābhyāṃ namaḥ |
oṃ hrauṃ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |
oṃ hraḥ karatala karapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ |
hṛdayādi nyāsaḥ
oṃ hrāṃ hṛdayāya namaḥ |
oṃ hrīṃ śirase svāhā |
oṃ hrūṃ śikhāyai vaṣaṭ |
oṃ hraiṃ kavacāya hum |
oṃ hrauṃ netratrayāya vauṣaṭ |
oṃ hraḥ astrāya phaṭ |
dhyānam
āśāmbarā muktakacā ghanacchavi-
-rdhyeyā sacarmāsikarā hi bhūṣaṇā |
daṃṣṭrogravaktrā grasitā hitā tvayā
pratyaṅgirā śaṅkaratejaseritā ||
stotram
devī pratyaṅgirā divyā sarasā śaśiśekharā |
sumanā sāmidhetī ca samastasuraśemuṣī || 1 ||
sarvasampattijananī sarvadā sindhusevinī |
śambhusīmantinī sīmā surārādhyā sudhārasā || 2 ||
rasā rasavatī velā vanyā ca vanamālinī |
vanajākṣī vanacarī vanī vanavinodinī || 3 ||
veginī vegadā vegabalāsyā ca balādhikā |
kalā kalapriyā kolī komalā kālakāminī || 4 ||
kamalā kamalāsyā ca kamalasthā kalāvatī |
kulīnā kuṭilā kāntā kokilā kalabhāṣiṇī || 5 ||
kīrakīlī kalā kālī kapālinyapi kālikā |
keśinī ca kuśāvartā kauśāmbī keśavapriyā || 6 ||
kāśī kalā mahākāśī saṅkāśā keśadāyinī |
kuṇḍalī kuṇḍalāsyā ca kuṇḍalāṅgadamaṇḍitā || 7 ||
kuṇapālī kumudinī kumudā prītivardhinī |
kundapriyā kundaruciḥ kuraṅgamadanodinī || 8 ||
kuraṅganayanā kundā kuruvṛndā'bhinandinī |
kusumbhakusumā kāñcī kvaṇatkiṅkiṇikā kaṭā || 9 ||
kaṭhorā karuṇā kāṣṭhā kaumudī kambukaṇṭhinī |
kapardinī kapaṭinī kaṇṭhinī kālakaṇṭhikā || 10 ||
kīrahastā kumārī ca kurudā kusumapriyā |
kuñjarasthā kuñjaratā kumbhi kumbhastanadvayā || 11 ||
kumbhigā karibhogā ca kadalī dalaśālinī |
kupitā koṭarasthā ca kaṅkālī kandarodarā || 12 ||
ekāntavāsinī kāñcī kampamānaśiroruhā |
kādambarī kadambasthā kuṅkumapremadhāriṇī || 13 ||
kuṭumbinīpriyā''kūtī kratuḥ kratukarī priyā |
kātyāyanī kṛttikā ca kārtikeyapravartinī || 14 ||
kāmapatnī kāmadātrī kāmeśī kāmavanditā |
kāmarūpā kramāvartī kāmākṣī kāmamohitā || 15 ||
khaḍginī khecarī khaḍgā khañjarīṭekṣaṇā khalā |
kharagā kharanāthā ca kharāsyā khelanapriyā || 16 ||
kharāṃśuḥ kheṭinī khaṭvā khagā khaṭvāṅgadhāriṇī |
kharakhaṇḍinī khyātā khaṇḍitā khaṇḍanīsthitā || 17 ||
khaṇḍapriyā khaṇḍakhādyā sendukhaṇḍā ca khaṇḍinī |
gaṅgā godāvarī gaurī gomatyapi ca gautamī || 18 ||
gayā geyā gaganagā gāruḍī garuḍadhvajā |
gītā gītapriyā gopā gaṇḍaprītā guṇī girā || 19 ||
guṃ gaurī mandamadanā gokulā gopratāriṇī |
godā govindinī gūḍhā nirgūḍhā gūḍhavigrahā || 20 ||
guñjinī gajagā gopī gotrakṣayakarī gadā |
giribhūpāladuhitā gogā gocchalavardhinī || 21 ||
ghanastanī ghanarucirghanehā ghananiḥsvanā |
ghūtkāriṇī ghūghakarī ghughūkaparivāritā || 22 ||
ghaṇṭānādapriyā ghaṇṭā ghanāghoṭakavāhinī |
ghorarūpā ca ghorā ca ghūtī pratighanā ghanī || 23 ||
ghṛtācī ghanapuṣṭiśca ghaṭā ghanaghaṭā'mṛtā |
ghaṭasyā ghaṭanā ghoghaghātapātanivāriṇī || 24 ||
cañcarīkā cakorī ca cāmuṇḍā cīradhāriṇī |
cāturī capalā cakracalā celā calā'calā || 25 ||
catuścirantanā cākā cikyā cāmīkaracchaviḥ |
cāpinī capalā campū cintā cintāmaṇiścitā || 26 ||
cāturvarṇyamayī cañcaccaurācāryā camatkṛtiḥ |
cakravartivadhūścakrā cakrāṅgā cakramodinī || 27 ||
cetaścarī cittavṛttiracetā cetanapradā |
cāmpeyī campakaprītiścaṇḍī caṇḍālavāsinī || 28 ||
cirañjīvitaṭā ciñcā tarumūlanivāsinī |
churikā chatramadhyasthā chidrā chedakarī chidā || 29 ||
chuchundarīpalaprītī chuchundarīnibhasvanā |
chalinī chaladā chatrā chiṭikā chekakṛttathā || 30 ||
chaginī chāndasī chāyā chāyākṛcchādirityapi |
jayā ca jayadā jātī jayasthā jayavardhinī || 31 ||
japāpuṣpapriyā japyā jṛmbhiṇī yāmalā yutā |
jambūpriyā jayasthā ca jaṅgamā jaṅgamapriyā || 32 ||
janturjantupradhānā ca jaratkarṇā jaradbhavā |
jātipriyā jīvanasthā jīmūtasadṛśacchaviḥ || 33 ||
janyā janahitā jāyā jambhabhijjambhamālinī |
javadā javavadvāhā javānī jvarahā jvarā || 34 ||
jhañjhānilamayī jhañjhā jhaṇatkārakarā tathā |
jhiṇṭīśā jhampakṛt jhampā jhampatrāsanivāriṇī || 35 ||
ṭakārasthā ṭaṅkadharā ṭaṅkārā karaśāṭinī |
ṭhakkurā ṭhītkṛtī ṭhiṇṭhī ṭhiṇṭhīravasamāvṛtā || 36 ||
ṭhaṇṭhānilamayī ṭhaṇṭhā ṭhaṇatkārakarā ṭhasā |
ḍākinī ḍāmarī caiva ḍiṇḍimadhvaninandinī || 37 ||
ḍhakkāsvanapriyā ḍhakkā tapinī tāpinī tathā |
taruṇī tundilā tundā tāmasī ca tapaḥpriyā || 38 ||
tāmrā tāmrāmbarā tālī tālīdalavibhūṣaṇā |
turaṅgā tvaritā tretā totulā todinī tulā || 39 ||
tāpatrayaharā taptā tālakeśī tamālinī |
tamāladalavacchāmā tālamlānavatī tamī || 40 ||
tāmasī ca tamisrā ca tīvrā tīvraparākramā |
taṭasthā tilatailāktā taraṇī tapanadyutiḥ || 41 ||
tilottamā tilakakṛttārakādhīśaśekharā |
tilapuṣpapriyā tārā tārakeśī kuṭumbinī || 42 ||
sthāṇupatnī sthitikarī sthalasthā sthalavardhinī |
sthitiḥ sthairyā sthaviṣṭhā ca sthāpatiḥ sthalavigrahā || 43 ||
dantinī daṇḍinī dīnā daridrā dīnavatsalā |
devī devavadhūrdaityadamanī dantabhūṣaṇā || 44 ||
dayāvatī damavatī damadā dāḍimastanī |
dandaśūkanibhā daityadāriṇī devatānanā || 45 ||
dolākrīḍā dalāyuśca dampatī devatāmayī |
daśā dīpasthitā doṣā doṣahā doṣakāriṇī || 46 ||
durgā durgārtiśamanī durgamā durgavāsinī |
durgandhanāśinī duḥsthā duḥsvapnaśamakāriṇī || 47 ||
durvārā dundubhī bhrāntā dūrasthā dūravāsinī |
darahā daradā dātrī dāyādā duhitā dayā || 48 ||
dhurandharā dhurīṇā ca dhaurī dhī dhanadāyinī |
dhīrā'dhīrā dharitrī ca dharmadā dhīramānasā || 49 ||
dhanurdharā ca damanī dhūrtā dhūrtaparigrahā |
dhūmavarṇā dhūmapānā dhūmalā dhūmamohinī || 50 ||
nalinī nandinī nandā nādinī nandabālikā |
navīnā narmadā narminemirniyamaniścayā || 51 ||
nirmalā nigamācārā nimnagā nagnakāminī |
nītirnirantarā nagnī nirlepā nirguṇā natiḥ || 52 ||
nīlagrīvā nirīhā ca nirañjanajanī navī |
navanītapriyā nārī narakārṇavatāriṇī || 53 ||
nārāyaṇī nirākārā nipuṇā nipuṇapriyā |
niśā nidrā narendrasthā namitā'namitāpi ca || 54 ||
nirguṇḍikā ca nirguṇḍā nirmāṃsā'nāmikā nibhā |
patākinī patākā ca palaprītiryaśasvinī || 55 ||
pīnā pīnastanā patnī pavanāśanaśāyinī |
parā'parā kalāpā''ppā pākakṛtyarati priyā || 56 ||
pavanasthā supavanā tāpasīprītivardhinī |
paśuvṛddhikarī puṣṭiḥ poṣaṇī puṣpavardhinī || 57 ||
puṣpiṇī pustakakarā punnāgatalavāsinī |
purandarapriyā prītiḥ puramārganivāsinī || 58 ||
pāśī pāśakarā pāśā bandhuhā pāṃsulā paśuḥ |
paṭuḥ paṭāsā paraśudhāriṇī pāśinī tathā || 59 ||
pāpaghnī patipatnī ca patitā'patitāpi ca |
piśācī ca piśācaghnī piśitāśanatoṣitā || 60 ||
pānadā pānapātrā ca pānadānakarodyatā |
peyā prasiddhā pīyūṣā pūrṇā pūrṇamanorathā || 61 ||
patadgarbhā patadgātrā pātapuṇyapriyā purī |
paṅkilā paṅkamagnā ca pānīyā pañjarasthitā || 62 ||
pañcamī pañcayajñā ca pañcatā pañcamapriyā |
pañcamudrā puṇḍarīkā pikī piṅgalalocanā || 63 ||
priyaṅgumañjarī piṇḍī piṇḍitā pāṇḍuraprabhā |
pretāsanā priyālusthā pāṇḍughnī pītasāpahā || 64 ||
phalinī phaladhātrī ca phalaśrīḥ phaṇibhūṣaṇā |
phūtkārakāriṇī sphārā phullā phullāmbujāsanā || 65 ||
phiraṅgahā sphītamatiḥ sphītiḥ sphītakarī tathā |
balamāyā balārātirbalinī balavardhinī || 66 ||
veṇuvādyā vanacarī virāvajanayitrī ca |
vidyā vidyāpradā vidyābodhinī bodhadāyinī || 67 ||
buddhamātā ca buddhā ca vanamālāvatī varā |
varadā vāruṇī vīṇā vīṇāvādanatatparā || 68 ||
vinodinī vinodasthā vaiṣṇavī viṣṇuvallabhā |
vaidyā vaidyacikitsā ca vivaśā viśvaviśrutā || 69 ||
vidvatkavikalā vettā vitandrā vigatajvarā |
virāvā vividhārāvā bimboṣṭhī bimbavatsalā || 70 ||
vindhyasthā vīravandyā ca varīyasāparādhavit |
vedāntavedyā vedyā ca vaidyā ca vijayapradā || 71 ||
virodhavardhinī vandhyā vandhyābandhanivāriṇī |
bhaginī bhagamālā ca bhavānī bhavabhāvinī || 72 ||
bhīmā bhīmānanā bhaimī bhaṅgurā bhīmadarśanā |
bhillī bhalladharā bhīrurbheruṇḍā caibhabhayāpahā || 73 ||
bhagasarpiṇyapi bhagā bhagarūpā bhagālayā |
bhagāsanā bhagāmodā bherī bhāṅkārarañjinī || 74 ||
bhīṣaṇā'bhīṣaṇā sarvā bhagavatyapi bhūṣaṇā |
bhāradvājī bhogadātrī bhavaghnī bhūtibhūṣaṇā || 75 ||
bhūtidā bhūmidātrī ca bhūpatitvapradāyinī |
bhramarī bhrāmarī nīlā bhūpālamukuṭasthitā || 76 ||
mattā manoharā manā māninī mohanī mahā |
mahālakṣmīrmadākṣībā madirā madirālayā || 77 ||
madoddhatā mataṅgasthā mādhavī madhumanthinī |
medhā medhākarī medhyā madhyā madhyavayasthitā || 78 ||
madyapā māṃsalā matsyā modinī maithunoddhatā |
mudrā mudrāvatī mātā māyā mahimamandirā || 79 ||
mahāmāyā mahāvidyā mahāmārī maheśvarī |
mahādevavadhūrmānyā mathurā merumaṇḍalā || 80 ||
medasvanī medasuśrīrmahiṣāsuramardinī |
maṇḍapasthā maṭhasthā'mā mālā mālāvilāsinī || 81 ||
mokṣadā muṇḍamālā ca mandirāgarbhagarbhitā |
mātaṅginī ca mātaṅgī mataṅgatanayā madhuḥ || 82 ||
madhusravā madhurasā madhūkakusumapriyā |
yāminī yāminīnāthabhūṣā yāvakarañjitā || 83 ||
yavāṅkurapriyā yāmā yavanī yavanādhipā |
yamaghnī yamavāṇī ca yajamānasvarūpiṇī || 84 ||
yajñā yajyā yajuryajvā yaśonikarakāriṇī |
yajñasūtrapradā jyeṣṭhā yajñakarmakarī yaśā || 85 ||
yaśasvinī yajñasaṃsthā yūpastambhanivāsinī |
rañjitā rājapatnī ca ramā rekhā ravī raṇī || 86 ||
rajovatī rajaścitrā rajanī rajanīpatiḥ |
rāgiṇī rājinī rājyā rājyadā rājyavardhinī || 87 ||
rājanvatī rājanītisturyā rājanivāsinī |
ramaṇī ramaṇīyā ca rāmā rāmavatī ratiḥ || 88 ||
retovatī ratotsāhā rogahā rogakāriṇī |
raṅgā raṅgavatī rāgā rāgajñā rāginī raṇā || 89 ||
rañjikā rañjakī rañjā rañjinī raktalocanā |
raktacarmadharā rantrī raktasthā raktavāhinī || 90 ||
rambhā rambhāphalaprītī rambhorū rāghavapriyā |
raṅgabhṛdraṅgamadhurā rodasī rodasīgṛhā || 91 ||
rogakartrī rogahartrī ca rogabhṛdrogaśāyinī |
vandī vandistutā bandhurbandhūkakusumādharā || 92 ||
vanditā vandimātā bandhurā baindavī vibhā |
viṅkī viṅkapalā viṅkā viṅkasthā viṅkavatsalā || 93 ||
vedairvilagnā vignā ca vidhirvidhikarī vidhā |
śaṅkhinī śaṅkhanilayā śaṅkhamālāvatī śamī || 94 ||
śaṅkhapātrāśinī śaṅkhā'śaṅkhā śaṅkhagalā śaśī |
śimbī śarāvatī śyāmā śyāmāṅgī śyāmalocanā || 95 ||
śmaśānasthā śmaśānā ca śmaśānasthalabhūṣaṇā |
śarmadā śamahartrī ca śākinī śaṅkuśekharā || 96 ||
śāntiḥ śāntipradā śeṣā śeṣasthā śeṣaśāyinī |
śemuṣī śoṣiṇī śaurī śāriḥ śauryā śarā śarī || 97 ||
śāpadā śāpahārī śrīḥ śampā śapathacāpinī |
śṛṅgiṇī śṛṅgipalabhuk śaṅkarī śāṅkarī tathā || 98 ||
śaṅkā śaṅkāpahā śaṃsthā śāśvatī śītalā śivā |
śavasthā śavabhuk śaivī śāvavarṇā śavodarī || 99 ||
śāyinī śāvaśayanā śiṃśipā śiṃśipāyatā |
śavākuṇḍalinī śaivā śaṅkarā śiśirā śirā || 100 ||
śavakāñcī śavaśrīkā śavamālā śavākṛtiḥ |
śampinī śaṅkuśaktiḥ śaṃ śantanuḥ śīladāyinī || 101 ||
sindhuḥ sarasvatī sindhusundarī sundarānanā |
sādhusiddhiḥ siddhidātrī siddhā siddhasarasvatī || 102 ||
santatiḥ sampadā sampatsaṃvitsampattidāyinī |
sapatnī sarasā sārā sarasvatikarī sudhā || 103 ||
saraḥ samā samānā ca samārādhyā samastadā |
samiddhā samadā sammā sammohā samadarśanā || 104 ||
samitiḥ samidhā sīmā sāvitrī saṃvidā satī |
savanā savanādhārā sāvanā samarā samī || 105 ||
samīrā sumanā sādhvī sadhrīcīnyasahāyinī |
haṃsī haṃsagatirhaṃsā haṃsojjvalanicolayuk || 106 ||
halinī haladā hālā haraśrīrharavallabhā |
helā helāvatī hreṣā hreṣasthā hreṣavardhinī || 107 ||
hantā hānirhayāhvā hṛddhantahā hantahāriṇī |
huṅkārī hantakṛddhaṅkā hīhā hāhā hatāhitā || 108 ||
hemā prabhā haravatī hārītā harisammatā |
horī hotrī holikā ca homyā homā havirhariḥ || 109 ||
hāriṇī hariṇīnetrā himācalanivāsinī |
lambodarī lambakarṇā lambikā lambavigrahā || 110 ||
līlā līlāvatī lolā lalanā lālitālatā |
lalāmalocanā locyā lolākṣī lakṣaṇā laṭā || 111 ||
lampatī lumpatī lampā lopāmudrā lalanti ca |
latikā laṅghikā laṅghā laghimā laghumadhyamā || 112 ||
laghvīyasī laghūdarkā lūtā lūtanivāriṇī |
lomabhṛllomalomnī ca lulutī lululumpinī || 113 ||
lulāyasthā ca laharī laṅkāpurapurandarī |
lakṣmīrlakṣmīpradā lakṣyā lakṣyabalagatipradā || 114 ||
kṣaṇakṣapā kṣaṇakṣīṇā kṣamā kṣāntiḥ kṣamāvatī |
kṣāmā kṣāmodarī kṣoṇī kṣoṇibhṛt kṣatriyāṅganā || 115 ||
kṣapā kṣapākarī kṣīrā kṣīradā kṣīrasāgarā |
kṣīṇaṅkarī kṣayakarī kṣayabhṛt kṣayadā kṣatiḥ |
kṣarantī kṣudrikā kṣudrā kṣutkṣāmā kṣarapātakā || 116 ||
phalaśrutiḥ –
mātuḥ sahasranāmedaṃ pratyaṅgirāsiddhidāyakam || 1 ||
yaḥ paṭhetprayato nityaṃ daridro dhanado bhavet |
anācāntaḥ paṭhennityaṃ sa cāpi syānmaheśvaraḥ |
mūkaḥ syādvākpatirdevī rogī nīrogatāṃ bhavet || 2 ||
aputraḥ putramāpnoti triṣulokeṣu viśrutam |
vandhyāpi sūte tanayān gāvaśca bahudugdhadāḥ || 3 ||
rājānaḥ pādanamrāḥ syustasya dāsā iva sphuṭāḥ |
arayaḥ saṅkṣayaṃ yānti manasā saṃsmṛtā api || 4 ||
darśanādeva jāyante narā nāryo'pi tadvaśāḥ |
kartā hartā svayaṃvīro jāyate nātrasaṃśayaḥ || 5 ||
yaṃ yaṃ kāmayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam |
duritaṃ na ca tasyāsti nāsti śokaḥ kadācana || 6 ||
catuṣpathe'rdharātre ca yaḥ paṭhetsādhakottamaḥ |
ekākī nirbhayo dhīro daśāvartaṃ narottamaḥ || 7 ||
manasā cintitaṃ kāryaṃ tasya siddhirna saṃśayam |
vinā sahasranāmnāṃ yo japenmantraṃ kadācana || 8 ||
na siddho jāyate tasya mantraḥ kalpaśatairapi |
kujavāre śmaśāne ca madhyāhne yo japettathā || 9 ||
śatāvartyā sa jayeta kartā hartā nṛṇāmiha |
rogārto yo niśīthānte paṭhedambhasi saṃsthitaḥ || 10 ||
sadyo nīrogatāmeti yadi syānnirbhayastadā |
ardharātre śmaśāne vā śanivāre japenmanum || 11 ||
aṣṭottarasahasraṃ tu daśavāraṃ japettataḥ |
sahasranāmamettaddhi tadā yāti svayaṃ śivā || 12 ||
mahāpavanarūpeṇa ghoragomāyunādinī |
tadā yadi na bhītiḥ syāttato dehīti vāgbhavet || 13 ||
tadā paśubaliṃ dadyāt svayaṃ gṛhṇāti caṇḍikā |
yatheṣṭaṃ ca varaṃ dattvā yāti pratyaṅgirā śivā || 14 ||
rocanāgurukastūrī karpūramadacandanaiḥ |
kuṅkumaprathamābhyāṃ tu likhitaṃ bhūrjapatrake || 15 ||
śubhanakṣatrayoge tu samabhyarcya ghaṭāntare |
kṛtasampātanātsiddhaṃ dhāryantaddakṣiṇekare || 16 ||
sahasranāmasvarṇasthaṃ kaṇṭhe vāpi jitendriyaḥ |
tadāyaṃ praṇamenmantrī kruddhaḥ samriyate naraḥ || 17 ||
yasmai dadāti ca svasti sa bhaveddhanadopamaḥ |
duṣṭaśvāpadajantūnāṃ na bhīḥ kutrāpi jāyate || 18 ||
bālakānāmiyaṃ rakṣā garbhiṇīnāmapi dhruvam |
mohana stambhanākarṣamāraṇoccāṭanāni ca || 19 ||
yantradhāraṇato nūnaṃ sidhyante sādhakasya ca |
nīlavastre vilikhitaṃ dhvajāyāṃ yadi tiṣṭhati || 20 ||
tadā naṣṭā bhavatyeva pracaṇḍā paravāhinī |
etajjaptaṃ mahābhasma lalāṭe yadi dhārayet || 21 ||
taddarśanata eva syuḥ prāṇinastasya kiṅkarāḥ |
rājapatnyo'pi vaśyāḥ syuḥ kimanyāḥ parayoṣitaḥ || 22 ||
etajjapanniśitoye māsaikena mahākaviḥ |
paṇḍitaśca mahāvādī jāyate nātrasaṃśayaḥ || 23 ||
śaktiṃ sampūjya deveśi paṭhet stotraṃ varaṃ śubham |
ihaloke sukhaṃ bhuktvā paratra tridivaṃ vrajet || 24 ||
iti nāmasahasraṃ tu pratyaṅgira manoharam |
gopyaṃ guhyatamaṃ loke gopanīyaṃ svayonivat || 25 ||
iti śrīrudrayāmale tantre daśavidyārahasye śrī pratyaṅgirā sahasranāma stotram |
Sanskrit — Devanagari (original)
ईश्वर उवाच
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि साम्प्रतं तत्पुरातनम् ।
सहस्रनाम परमं प्रत्यङ्गिरार्थ सिद्धये ॥ 1 ॥
सहस्रनामपाठेन सर्वत्र विजयी भवेत् ।
पराभवो न चास्यास्ति सभायां वा वने रणे ॥ 2 ॥
तथा तुष्टा भवेद्देवी प्रत्यङ्गिराऽस्य पाठतः ।
यथा भवति देवेशि साधकः शिव एव हि ॥ 3 ॥
अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयस्य कोटयः ।
सकृत्पाठेन जायन्ते प्रसन्ना प्रत्यङ्गिरा भवेत् ॥ 4 ॥
भैरवोऽस्य ऋषिश्छन्दोऽनुष्टुप् देवी समीरिता ।
प्रत्यङ्गिरा विनियोगः सर्वसम्पत्ति हेतवे ॥ 5 ॥
सर्वकार्येषु संसिद्धिः सर्वसम्पत्तिदा भवेत् ।
एवं ध्यात्वा पठेदेतद्यदीच्छेदात्मनो हितम् ॥ 6 ॥
अस्य श्रीप्रत्यङ्गिरा सहस्रनाममहामन्त्रस्य भैरव ऋषिः अनुष्टुप् छन्दः श्रीमहाप्रत्यङ्गिरा देवता ह्रीं बीजं श्रीं शक्तिः स्वाहा कीलकं परकृत्याविनाशार्थे जपे पाठे विनियोगः ॥
करन्यासः
ॐ ह्रां अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।
ॐ ह्रीं तर्जनीभ्यां नमः ।
ॐ ह्रूं मध्यमाभ्यां नमः ।
ॐ ह्रैं अनामिकाभ्यां नमः ।
ॐ ह्रौं कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।
ॐ ह्रः करतल करपृष्ठाभ्यां नमः ।
हृदयादि न्यासः
ॐ ह्रां हृदयाय नमः ।
ॐ ह्रीं शिरसे स्वाहा ।
ॐ ह्रूं शिखायै वषट् ।
ॐ ह्रैं कवचाय हुम् ।
ॐ ह्रौं नेत्रत्रयाय वौषट् ।
ॐ ह्रः अस्त्राय फट् ।
ध्यानम्
आशाम्बरा मुक्तकचा घनच्छवि-
-र्ध्येया सचर्मासिकरा हि भूषणा ।
दंष्ट्रोग्रवक्त्रा ग्रसिता हिता त्वया
प्रत्यङ्गिरा शङ्करतेजसेरिता ॥
स्तोत्रम्
देवी प्रत्यङ्गिरा दिव्या सरसा शशिशेखरा ।
सुमना सामिधेती च समस्तसुरशेमुषी ॥ 1 ॥
सर्वसम्पत्तिजननी सर्वदा सिन्धुसेविनी ।
शम्भुसीमन्तिनी सीमा सुराराध्या सुधारसा ॥ 2 ॥
रसा रसवती वेला वन्या च वनमालिनी ।
वनजाक्षी वनचरी वनी वनविनोदिनी ॥ 3 ॥
वेगिनी वेगदा वेगबलास्या च बलाधिका ।
कला कलप्रिया कोली कोमला कालकामिनी ॥ 4 ॥
कमला कमलास्या च कमलस्था कलावती ।
कुलीना कुटिला कान्ता कोकिला कलभाषिणी ॥ 5 ॥
कीरकीली कला काली कपालिन्यपि कालिका ।
केशिनी च कुशावर्ता कौशाम्बी केशवप्रिया ॥ 6 ॥
काशी कला महाकाशी सङ्काशा केशदायिनी ।
कुण्डली कुण्डलास्या च कुण्डलाङ्गदमण्डिता ॥ 7 ॥
कुणपाली कुमुदिनी कुमुदा प्रीतिवर्धिनी ।
कुन्दप्रिया कुन्दरुचिः कुरङ्गमदनोदिनी ॥ 8 ॥
कुरङ्गनयना कुन्दा कुरुवृन्दाऽभिनन्दिनी ।
कुसुम्भकुसुमा काञ्ची क्वणत्किङ्किणिका कटा ॥ 9 ॥
कठोरा करुणा काष्ठा कौमुदी कम्बुकण्ठिनी ।
कपर्दिनी कपटिनी कण्ठिनी कालकण्ठिका ॥ 10 ॥
कीरहस्ता कुमारी च कुरुदा कुसुमप्रिया ।
कुञ्जरस्था कुञ्जरता कुम्भि कुम्भस्तनद्वया ॥ 11 ॥
कुम्भिगा करिभोगा च कदली दलशालिनी ।
कुपिता कोटरस्था च कङ्काली कन्दरोदरा ॥ 12 ॥
एकान्तवासिनी काञ्ची कम्पमानशिरोरुहा ।
कादम्बरी कदम्बस्था कुङ्कुमप्रेमधारिणी ॥ 13 ॥
कुटुम्बिनीप्रियाऽऽकूती क्रतुः क्रतुकरी प्रिया ।
कात्यायनी कृत्तिका च कार्तिकेयप्रवर्तिनी ॥ 14 ॥
कामपत्नी कामदात्री कामेशी कामवन्दिता ।
कामरूपा क्रमावर्ती कामाक्षी काममोहिता ॥ 15 ॥
खड्गिनी खेचरी खड्गा खञ्जरीटेक्षणा खला ।
खरगा खरनाथा च खरास्या खेलनप्रिया ॥ 16 ॥
खरांशुः खेटिनी खट्वा खगा खट्वाङ्गधारिणी ।
खरखण्डिनी ख्याता खण्डिता खण्डनीस्थिता ॥ 17 ॥
खण्डप्रिया खण्डखाद्या सेन्दुखण्डा च खण्डिनी ।
गङ्गा गोदावरी गौरी गोमत्यपि च गौतमी ॥ 18 ॥
गया गेया गगनगा गारुडी गरुडध्वजा ।
गीता गीतप्रिया गोपा गण्डप्रीता गुणी गिरा ॥ 19 ॥
गुं गौरी मन्दमदना गोकुला गोप्रतारिणी ।
गोदा गोविन्दिनी गूढा निर्गूढा गूढविग्रहा ॥ 20 ॥
गुञ्जिनी गजगा गोपी गोत्रक्षयकरी गदा ।
गिरिभूपालदुहिता गोगा गोच्छलवर्धिनी ॥ 21 ॥
घनस्तनी घनरुचिर्घनेहा घननिःस्वना ।
घूत्कारिणी घूघकरी घुघूकपरिवारिता ॥ 22 ॥
घण्टानादप्रिया घण्टा घनाघोटकवाहिनी ।
घोररूपा च घोरा च घूती प्रतिघना घनी ॥ 23 ॥
घृताची घनपुष्टिश्च घटा घनघटाऽमृता ।
घटस्या घटना घोघघातपातनिवारिणी ॥ 24 ॥
चञ्चरीका चकोरी च चामुण्डा चीरधारिणी ।
चातुरी चपला चक्रचला चेला चलाऽचला ॥ 25 ॥
चतुश्चिरन्तना चाका चिक्या चामीकरच्छविः ।
चापिनी चपला चम्पू चिन्ता चिन्तामणिश्चिता ॥ 26 ॥
चातुर्वर्ण्यमयी चञ्चच्चौराचार्या चमत्कृतिः ।
चक्रवर्तिवधूश्चक्रा चक्राङ्गा चक्रमोदिनी ॥ 27 ॥
चेतश्चरी चित्तवृत्तिरचेता चेतनप्रदा ।
चाम्पेयी चम्पकप्रीतिश्चण्डी चण्डालवासिनी ॥ 28 ॥
चिरञ्जीवितटा चिञ्चा तरुमूलनिवासिनी ।
छुरिका छत्रमध्यस्था छिद्रा छेदकरी छिदा ॥ 29 ॥
छुछुन्दरीपलप्रीती छुछुन्दरीनिभस्वना ।
छलिनी छलदा छत्रा छिटिका छेककृत्तथा ॥ 30 ॥
छगिनी छान्दसी छाया छायाकृच्छादिरित्यपि ।
जया च जयदा जाती जयस्था जयवर्धिनी ॥ 31 ॥
जपापुष्पप्रिया जप्या जृम्भिणी यामला युता ।
जम्बूप्रिया जयस्था च जङ्गमा जङ्गमप्रिया ॥ 32 ॥
जन्तुर्जन्तुप्रधाना च जरत्कर्णा जरद्भवा ।
जातिप्रिया जीवनस्था जीमूतसदृशच्छविः ॥ 33 ॥
जन्या जनहिता जाया जम्भभिज्जम्भमालिनी ।
जवदा जववद्वाहा जवानी ज्वरहा ज्वरा ॥ 34 ॥
झञ्झानिलमयी झञ्झा झणत्कारकरा तथा ।
झिण्टीशा झम्पकृत् झम्पा झम्पत्रासनिवारिणी ॥ 35 ॥
टकारस्था टङ्कधरा टङ्कारा करशाटिनी ।
ठक्कुरा ठीत्कृती ठिण्ठी ठिण्ठीरवसमावृता ॥ 36 ॥
ठण्ठानिलमयी ठण्ठा ठणत्कारकरा ठसा ।
डाकिनी डामरी चैव डिण्डिमध्वनिनन्दिनी ॥ 37 ॥
ढक्कास्वनप्रिया ढक्का तपिनी तापिनी तथा ।
तरुणी तुन्दिला तुन्दा तामसी च तपःप्रिया ॥ 38 ॥
ताम्रा ताम्राम्बरा ताली तालीदलविभूषणा ।
तुरङ्गा त्वरिता त्रेता तोतुला तोदिनी तुला ॥ 39 ॥
तापत्रयहरा तप्ता तालकेशी तमालिनी ।
तमालदलवच्छामा तालम्लानवती तमी ॥ 40 ॥
तामसी च तमिस्रा च तीव्रा तीव्रपराक्रमा ।
तटस्था तिलतैलाक्ता तरणी तपनद्युतिः ॥ 41 ॥
तिलोत्तमा तिलककृत्तारकाधीशशेखरा ।
तिलपुष्पप्रिया तारा तारकेशी कुटुम्बिनी ॥ 42 ॥
स्थाणुपत्नी स्थितिकरी स्थलस्था स्थलवर्धिनी ।
स्थितिः स्थैर्या स्थविष्ठा च स्थापतिः स्थलविग्रहा ॥ 43 ॥
दन्तिनी दण्डिनी दीना दरिद्रा दीनवत्सला ।
देवी देववधूर्दैत्यदमनी दन्तभूषणा ॥ 44 ॥
दयावती दमवती दमदा दाडिमस्तनी ।
दन्दशूकनिभा दैत्यदारिणी देवतानना ॥ 45 ॥
दोलाक्रीडा दलायुश्च दम्पती देवतामयी ।
दशा दीपस्थिता दोषा दोषहा दोषकारिणी ॥ 46 ॥
दुर्गा दुर्गार्तिशमनी दुर्गमा दुर्गवासिनी ।
दुर्गन्धनाशिनी दुःस्था दुःस्वप्नशमकारिणी ॥ 47 ॥
दुर्वारा दुन्दुभी भ्रान्ता दूरस्था दूरवासिनी ।
दरहा दरदा दात्री दायादा दुहिता दया ॥ 48 ॥
धुरन्धरा धुरीणा च धौरी धी धनदायिनी ।
धीराऽधीरा धरित्री च धर्मदा धीरमानसा ॥ 49 ॥
धनुर्धरा च दमनी धूर्ता धूर्तपरिग्रहा ।
धूमवर्णा धूमपाना धूमला धूममोहिनी ॥ 50 ॥
नलिनी नन्दिनी नन्दा नादिनी नन्दबालिका ।
नवीना नर्मदा नर्मिनेमिर्नियमनिश्चया ॥ 51 ॥
निर्मला निगमाचारा निम्नगा नग्नकामिनी ।
नीतिर्निरन्तरा नग्नी निर्लेपा निर्गुणा नतिः ॥ 52 ॥
नीलग्रीवा निरीहा च निरञ्जनजनी नवी ।
नवनीतप्रिया नारी नरकार्णवतारिणी ॥ 53 ॥
नारायणी निराकारा निपुणा निपुणप्रिया ।
निशा निद्रा नरेन्द्रस्था नमिताऽनमितापि च ॥ 54 ॥
निर्गुण्डिका च निर्गुण्डा निर्मांसाऽनामिका निभा ।
पताकिनी पताका च पलप्रीतिर्यशस्विनी ॥ 55 ॥
पीना पीनस्तना पत्नी पवनाशनशायिनी ।
पराऽपरा कलापाऽऽप्पा पाककृत्यरति प्रिया ॥ 56 ॥
पवनस्था सुपवना तापसीप्रीतिवर्धिनी ।
पशुवृद्धिकरी पुष्टिः पोषणी पुष्पवर्धिनी ॥ 57 ॥
पुष्पिणी पुस्तककरा पुन्नागतलवासिनी ।
पुरन्दरप्रिया प्रीतिः पुरमार्गनिवासिनी ॥ 58 ॥
पाशी पाशकरा पाशा बन्धुहा पांसुला पशुः ।
पटुः पटासा परशुधारिणी पाशिनी तथा ॥ 59 ॥
पापघ्नी पतिपत्नी च पतिताऽपतितापि च ।
पिशाची च पिशाचघ्नी पिशिताशनतोषिता ॥ 60 ॥
पानदा पानपात्रा च पानदानकरोद्यता ।
पेया प्रसिद्धा पीयूषा पूर्णा पूर्णमनोरथा ॥ 61 ॥
पतद्गर्भा पतद्गात्रा पातपुण्यप्रिया पुरी ।
पङ्किला पङ्कमग्ना च पानीया पञ्जरस्थिता ॥ 62 ॥
पञ्चमी पञ्चयज्ञा च पञ्चता पञ्चमप्रिया ।
पञ्चमुद्रा पुण्डरीका पिकी पिङ्गललोचना ॥ 63 ॥
प्रियङ्गुमञ्जरी पिण्डी पिण्डिता पाण्डुरप्रभा ।
प्रेतासना प्रियालुस्था पाण्डुघ्नी पीतसापहा ॥ 64 ॥
फलिनी फलधात्री च फलश्रीः फणिभूषणा ।
फूत्कारकारिणी स्फारा फुल्ला फुल्लाम्बुजासना ॥ 65 ॥
फिरङ्गहा स्फीतमतिः स्फीतिः स्फीतकरी तथा ।
बलमाया बलारातिर्बलिनी बलवर्धिनी ॥ 66 ॥
वेणुवाद्या वनचरी विरावजनयित्री च ।
विद्या विद्याप्रदा विद्याबोधिनी बोधदायिनी ॥ 67 ॥
बुद्धमाता च बुद्धा च वनमालावती वरा ।
वरदा वारुणी वीणा वीणावादनतत्परा ॥ 68 ॥
विनोदिनी विनोदस्था वैष्णवी विष्णुवल्लभा ।
वैद्या वैद्यचिकित्सा च विवशा विश्वविश्रुता ॥ 69 ॥
विद्वत्कविकला वेत्ता वितन्द्रा विगतज्वरा ।
विरावा विविधारावा बिम्बोष्ठी बिम्बवत्सला ॥ 70 ॥
विन्ध्यस्था वीरवन्द्या च वरीयसापराधवित् ।
वेदान्तवेद्या वेद्या च वैद्या च विजयप्रदा ॥ 71 ॥
विरोधवर्धिनी वन्ध्या वन्ध्याबन्धनिवारिणी ।
भगिनी भगमाला च भवानी भवभाविनी ॥ 72 ॥
भीमा भीमानना भैमी भङ्गुरा भीमदर्शना ।
भिल्ली भल्लधरा भीरुर्भेरुण्डा चैभभयापहा ॥ 73 ॥
भगसर्पिण्यपि भगा भगरूपा भगालया ।
भगासना भगामोदा भेरी भाङ्काररञ्जिनी ॥ 74 ॥
भीषणाऽभीषणा सर्वा भगवत्यपि भूषणा ।
भारद्वाजी भोगदात्री भवघ्नी भूतिभूषणा ॥ 75 ॥
भूतिदा भूमिदात्री च भूपतित्वप्रदायिनी ।
भ्रमरी भ्रामरी नीला भूपालमुकुटस्थिता ॥ 76 ॥
मत्ता मनोहरा मना मानिनी मोहनी महा ।
महालक्ष्मीर्मदाक्षीबा मदिरा मदिरालया ॥ 77 ॥
मदोद्धता मतङ्गस्था माधवी मधुमन्थिनी ।
मेधा मेधाकरी मेध्या मध्या मध्यवयस्थिता ॥ 78 ॥
मद्यपा मांसला मत्स्या मोदिनी मैथुनोद्धता ।
मुद्रा मुद्रावती माता माया महिममन्दिरा ॥ 79 ॥
महामाया महाविद्या महामारी महेश्वरी ।
महादेववधूर्मान्या मथुरा मेरुमण्डला ॥ 80 ॥
मेदस्वनी मेदसुश्रीर्महिषासुरमर्दिनी ।
मण्डपस्था मठस्थाऽमा माला मालाविलासिनी ॥ 81 ॥
मोक्षदा मुण्डमाला च मन्दिरागर्भगर्भिता ।
मातङ्गिनी च मातङ्गी मतङ्गतनया मधुः ॥ 82 ॥
मधुस्रवा मधुरसा मधूककुसुमप्रिया ।
यामिनी यामिनीनाथभूषा यावकरञ्जिता ॥ 83 ॥
यवाङ्कुरप्रिया यामा यवनी यवनाधिपा ।
यमघ्नी यमवाणी च यजमानस्वरूपिणी ॥ 84 ॥
यज्ञा यज्या यजुर्यज्वा यशोनिकरकारिणी ।
यज्ञसूत्रप्रदा ज्येष्ठा यज्ञकर्मकरी यशा ॥ 85 ॥
यशस्विनी यज्ञसंस्था यूपस्तम्भनिवासिनी ।
रञ्जिता राजपत्नी च रमा रेखा रवी रणी ॥ 86 ॥
रजोवती रजश्चित्रा रजनी रजनीपतिः ।
रागिणी राजिनी राज्या राज्यदा राज्यवर्धिनी ॥ 87 ॥
राजन्वती राजनीतिस्तुर्या राजनिवासिनी ।
रमणी रमणीया च रामा रामवती रतिः ॥ 88 ॥
रेतोवती रतोत्साहा रोगहा रोगकारिणी ।
रङ्गा रङ्गवती रागा रागज्ञा रागिनी रणा ॥ 89 ॥
रञ्जिका रञ्जकी रञ्जा रञ्जिनी रक्तलोचना ।
रक्तचर्मधरा रन्त्री रक्तस्था रक्तवाहिनी ॥ 90 ॥
रम्भा रम्भाफलप्रीती रम्भोरू राघवप्रिया ।
रङ्गभृद्रङ्गमधुरा रोदसी रोदसीगृहा ॥ 91 ॥
रोगकर्त्री रोगहर्त्री च रोगभृद्रोगशायिनी ।
वन्दी वन्दिस्तुता बन्धुर्बन्धूककुसुमाधरा ॥ 92 ॥
वन्दिता वन्दिमाता बन्धुरा बैन्दवी विभा ।
विङ्की विङ्कपला विङ्का विङ्कस्था विङ्कवत्सला ॥ 93 ॥
वेदैर्विलग्ना विग्ना च विधिर्विधिकरी विधा ।
शङ्खिनी शङ्खनिलया शङ्खमालावती शमी ॥ 94 ॥
शङ्खपात्राशिनी शङ्खाऽशङ्खा शङ्खगला शशी ।
शिम्बी शरावती श्यामा श्यामाङ्गी श्यामलोचना ॥ 95 ॥
श्मशानस्था श्मशाना च श्मशानस्थलभूषणा ।
शर्मदा शमहर्त्री च शाकिनी शङ्कुशेखरा ॥ 96 ॥
शान्तिः शान्तिप्रदा शेषा शेषस्था शेषशायिनी ।
शेमुषी शोषिणी शौरी शारिः शौर्या शरा शरी ॥ 97 ॥
शापदा शापहारी श्रीः शम्पा शपथचापिनी ।
शृङ्गिणी शृङ्गिपलभुक् शङ्करी शाङ्करी तथा ॥ 98 ॥
शङ्का शङ्कापहा शंस्था शाश्वती शीतला शिवा ।
शवस्था शवभुक् शैवी शाववर्णा शवोदरी ॥ 99 ॥
शायिनी शावशयना शिंशिपा शिंशिपायता ।
शवाकुण्डलिनी शैवा शङ्करा शिशिरा शिरा ॥ 100 ॥
शवकाञ्ची शवश्रीका शवमाला शवाकृतिः ।
शम्पिनी शङ्कुशक्तिः शं शन्तनुः शीलदायिनी ॥ 101 ॥
सिन्धुः सरस्वती सिन्धुसुन्दरी सुन्दरानना ।
साधुसिद्धिः सिद्धिदात्री सिद्धा सिद्धसरस्वती ॥ 102 ॥
सन्ततिः सम्पदा सम्पत्संवित्सम्पत्तिदायिनी ।
सपत्नी सरसा सारा सरस्वतिकरी सुधा ॥ 103 ॥
सरः समा समाना च समाराध्या समस्तदा ।
समिद्धा समदा सम्मा सम्मोहा समदर्शना ॥ 104 ॥
समितिः समिधा सीमा सावित्री संविदा सती ।
सवना सवनाधारा सावना समरा समी ॥ 105 ॥
समीरा सुमना साध्वी सध्रीचीन्यसहायिनी ।
हंसी हंसगतिर्हंसा हंसोज्ज्वलनिचोलयुक् ॥ 106 ॥
हलिनी हलदा हाला हरश्रीर्हरवल्लभा ।
हेला हेलावती ह्रेषा ह्रेषस्था ह्रेषवर्धिनी ॥ 107 ॥
हन्ता हानिर्हयाह्वा हृद्धन्तहा हन्तहारिणी ।
हुङ्कारी हन्तकृद्धङ्का हीहा हाहा हताहिता ॥ 108 ॥
हेमा प्रभा हरवती हारीता हरिसम्मता ।
होरी होत्री होलिका च होम्या होमा हविर्हरिः ॥ 109 ॥
हारिणी हरिणीनेत्रा हिमाचलनिवासिनी ।
लम्बोदरी लम्बकर्णा लम्बिका लम्बविग्रहा ॥ 110 ॥
लीला लीलावती लोला ललना लालितालता ।
ललामलोचना लोच्या लोलाक्षी लक्षणा लटा ॥ 111 ॥
लम्पती लुम्पती लम्पा लोपामुद्रा ललन्ति च ।
लतिका लङ्घिका लङ्घा लघिमा लघुमध्यमा ॥ 112 ॥
लघ्वीयसी लघूदर्का लूता लूतनिवारिणी ।
लोमभृल्लोमलोम्नी च लुलुती लुलुलुम्पिनी ॥ 113 ॥
लुलायस्था च लहरी लङ्कापुरपुरन्दरी ।
लक्ष्मीर्लक्ष्मीप्रदा लक्ष्या लक्ष्यबलगतिप्रदा ॥ 114 ॥
क्षणक्षपा क्षणक्षीणा क्षमा क्षान्तिः क्षमावती ।
क्षामा क्षामोदरी क्षोणी क्षोणिभृत् क्षत्रियाङ्गना ॥ 115 ॥
क्षपा क्षपाकरी क्षीरा क्षीरदा क्षीरसागरा ।
क्षीणङ्करी क्षयकरी क्षयभृत् क्षयदा क्षतिः ।
क्षरन्ती क्षुद्रिका क्षुद्रा क्षुत्क्षामा क्षरपातका ॥ 116 ॥
फलश्रुतिः –
मातुः सहस्रनामेदं प्रत्यङ्गिरासिद्धिदायकम् ॥ 1 ॥
यः पठेत्प्रयतो नित्यं दरिद्रो धनदो भवेत् ।
अनाचान्तः पठेन्नित्यं स चापि स्यान्महेश्वरः ।
मूकः स्याद्वाक्पतिर्देवी रोगी नीरोगतां भवेत् ॥ 2 ॥
अपुत्रः पुत्रमाप्नोति त्रिषुलोकेषु विश्रुतम् ।
वन्ध्यापि सूते तनयान् गावश्च बहुदुग्धदाः ॥ 3 ॥
राजानः पादनम्राः स्युस्तस्य दासा इव स्फुटाः ।
अरयः सङ्क्षयं यान्ति मनसा संस्मृता अपि ॥ 4 ॥
दर्शनादेव जायन्ते नरा नार्योऽपि तद्वशाः ।
कर्ता हर्ता स्वयंवीरो जायते नात्रसंशयः ॥ 5 ॥
यं यं कामयते कामं तं तं प्राप्नोति निश्चितम् ।
दुरितं न च तस्यास्ति नास्ति शोकः कदाचन ॥ 6 ॥
चतुष्पथेऽर्धरात्रे च यः पठेत्साधकोत्तमः ।
एकाकी निर्भयो धीरो दशावर्तं नरोत्तमः ॥ 7 ॥
मनसा चिन्तितं कार्यं तस्य सिद्धिर्न संशयम् ।
विना सहस्रनाम्नां यो जपेन्मन्त्रं कदाचन ॥ 8 ॥
न सिद्धो जायते तस्य मन्त्रः कल्पशतैरपि ।
कुजवारे श्मशाने च मध्याह्ने यो जपेत्तथा ॥ 9 ॥
शतावर्त्या स जयेत कर्ता हर्ता नृणामिह ।
रोगार्तो यो निशीथान्ते पठेदम्भसि संस्थितः ॥ 10 ॥
सद्यो नीरोगतामेति यदि स्यान्निर्भयस्तदा ।
अर्धरात्रे श्मशाने वा शनिवारे जपेन्मनुम् ॥ 11 ॥
अष्टोत्तरसहस्रं तु दशवारं जपेत्ततः ।
सहस्रनाममेत्तद्धि तदा याति स्वयं शिवा ॥ 12 ॥
महापवनरूपेण घोरगोमायुनादिनी ।
तदा यदि न भीतिः स्यात्ततो देहीति वाग्भवेत् ॥ 13 ॥
तदा पशुबलिं दद्यात् स्वयं गृह्णाति चण्डिका ।
यथेष्टं च वरं दत्त्वा याति प्रत्यङ्गिरा शिवा ॥ 14 ॥
रोचनागुरुकस्तूरी कर्पूरमदचन्दनैः ।
कुङ्कुमप्रथमाभ्यां तु लिखितं भूर्जपत्रके ॥ 15 ॥
शुभनक्षत्रयोगे तु समभ्यर्च्य घटान्तरे ।
कृतसम्पातनात्सिद्धं धार्यन्तद्दक्षिणेकरे ॥ 16 ॥
सहस्रनामस्वर्णस्थं कण्ठे वापि जितेन्द्रियः ।
तदायं प्रणमेन्मन्त्री क्रुद्धः सम्रियते नरः ॥ 17 ॥
यस्मै ददाति च स्वस्ति स भवेद्धनदोपमः ।
दुष्टश्वापदजन्तूनां न भीः कुत्रापि जायते ॥ 18 ॥
बालकानामियं रक्षा गर्भिणीनामपि ध्रुवम् ।
मोहन स्तम्भनाकर्षमारणोच्चाटनानि च ॥ 19 ॥
यन्त्रधारणतो नूनं सिध्यन्ते साधकस्य च ।
नीलवस्त्रे विलिखितं ध्वजायां यदि तिष्ठति ॥ 20 ॥
तदा नष्टा भवत्येव प्रचण्डा परवाहिनी ।
एतज्जप्तं महाभस्म ललाटे यदि धारयेत् ॥ 21 ॥
तद्दर्शनत एव स्युः प्राणिनस्तस्य किङ्कराः ।
राजपत्न्योऽपि वश्याः स्युः किमन्याः परयोषितः ॥ 22 ॥
एतज्जपन्निशितोये मासैकेन महाकविः ।
पण्डितश्च महावादी जायते नात्रसंशयः ॥ 23 ॥
शक्तिं सम्पूज्य देवेशि पठेत् स्तोत्रं वरं शुभम् ।
इहलोके सुखं भुक्त्वा परत्र त्रिदिवं व्रजेत् ॥ 24 ॥
इति नामसहस्रं तु प्रत्यङ्गिर मनोहरम् ।
गोप्यं गुह्यतमं लोके गोपनीयं स्वयोनिवत् ॥ 25 ॥
इति श्रीरुद्रयामले तन्त्रे दशविद्यारहस्ये श्री प्रत्यङ्गिरा सहस्रनाम स्तोत्रम् ।
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi sāmprataṃ tatpurātanam |
sahasranāma paramaṃ pratyaṅgirārtha siddhaye || 1 ||
sahasranāmapāṭhena sarvatra vijayī bhavet |
parābhavo na cāsyāsti sabhāyāṃ vā vane raṇe || 2 ||
tathā tuṣṭā bhaveddevī pratyaṅgirā'sya pāṭhataḥ |
yathā bhavati deveśi sādhakaḥ śiva eva hi || 3 ||
aśvamedhasahasrāṇi vājapeyasya koṭayaḥ |
sakṛtpāṭhena jāyante prasannā pratyaṅgirā bhavet || 4 ||
bhairavo'sya ṛṣiśchando'nuṣṭup devī samīritā |
pratyaṅgirā viniyogaḥ sarvasampatti hetave || 5 ||
sarvakāryeṣu saṃsiddhiḥ sarvasampattidā bhavet |
evaṃ dhyātvā paṭhedetadyadīcchedātmano hitam || 6 ||
asya śrīpratyaṅgirā sahasranāmamahāmantrasya bhairava ṛṣiḥ anuṣṭup chandaḥ śrīmahāpratyaṅgirā devatā hrīṃ bījaṃ śrīṃ śaktiḥ svāhā kīlakaṃ parakṛtyāvināśārthe jape pāṭhe viniyogaḥ ||
karanyāsaḥ
oṃ hrāṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
oṃ hrīṃ tarjanībhyāṃ namaḥ |
oṃ hrūṃ madhyamābhyāṃ namaḥ |
oṃ hraiṃ anāmikābhyāṃ namaḥ |
oṃ hrauṃ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |
oṃ hraḥ karatala karapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ |
hṛdayādi nyāsaḥ
oṃ hrāṃ hṛdayāya namaḥ |
oṃ hrīṃ śirase svāhā |
oṃ hrūṃ śikhāyai vaṣaṭ |
oṃ hraiṃ kavacāya hum |
oṃ hrauṃ netratrayāya vauṣaṭ |
oṃ hraḥ astrāya phaṭ |
dhyānam
āśāmbarā muktakacā ghanacchavi-
-rdhyeyā sacarmāsikarā hi bhūṣaṇā |
daṃṣṭrogravaktrā grasitā hitā tvayā
pratyaṅgirā śaṅkaratejaseritā ||
stotram
devī pratyaṅgirā divyā sarasā śaśiśekharā |
sumanā sāmidhetī ca samastasuraśemuṣī || 1 ||
sarvasampattijananī sarvadā sindhusevinī |
śambhusīmantinī sīmā surārādhyā sudhārasā || 2 ||
rasā rasavatī velā vanyā ca vanamālinī |
vanajākṣī vanacarī vanī vanavinodinī || 3 ||
veginī vegadā vegabalāsyā ca balādhikā |
kalā kalapriyā kolī komalā kālakāminī || 4 ||
kamalā kamalāsyā ca kamalasthā kalāvatī |
kulīnā kuṭilā kāntā kokilā kalabhāṣiṇī || 5 ||
kīrakīlī kalā kālī kapālinyapi kālikā |
keśinī ca kuśāvartā kauśāmbī keśavapriyā || 6 ||
kāśī kalā mahākāśī saṅkāśā keśadāyinī |
kuṇḍalī kuṇḍalāsyā ca kuṇḍalāṅgadamaṇḍitā || 7 ||
kuṇapālī kumudinī kumudā prītivardhinī |
kundapriyā kundaruciḥ kuraṅgamadanodinī || 8 ||
kuraṅganayanā kundā kuruvṛndā'bhinandinī |
kusumbhakusumā kāñcī kvaṇatkiṅkiṇikā kaṭā || 9 ||
kaṭhorā karuṇā kāṣṭhā kaumudī kambukaṇṭhinī |
kapardinī kapaṭinī kaṇṭhinī kālakaṇṭhikā || 10 ||
kīrahastā kumārī ca kurudā kusumapriyā |
kuñjarasthā kuñjaratā kumbhi kumbhastanadvayā || 11 ||
kumbhigā karibhogā ca kadalī dalaśālinī |
kupitā koṭarasthā ca kaṅkālī kandarodarā || 12 ||
ekāntavāsinī kāñcī kampamānaśiroruhā |
kādambarī kadambasthā kuṅkumapremadhāriṇī || 13 ||
kuṭumbinīpriyā''kūtī kratuḥ kratukarī priyā |
kātyāyanī kṛttikā ca kārtikeyapravartinī || 14 ||
kāmapatnī kāmadātrī kāmeśī kāmavanditā |
kāmarūpā kramāvartī kāmākṣī kāmamohitā || 15 ||
khaḍginī khecarī khaḍgā khañjarīṭekṣaṇā khalā |
kharagā kharanāthā ca kharāsyā khelanapriyā || 16 ||
kharāṃśuḥ kheṭinī khaṭvā khagā khaṭvāṅgadhāriṇī |
kharakhaṇḍinī khyātā khaṇḍitā khaṇḍanīsthitā || 17 ||
khaṇḍapriyā khaṇḍakhādyā sendukhaṇḍā ca khaṇḍinī |
gaṅgā godāvarī gaurī gomatyapi ca gautamī || 18 ||
gayā geyā gaganagā gāruḍī garuḍadhvajā |
gītā gītapriyā gopā gaṇḍaprītā guṇī girā || 19 ||
guṃ gaurī mandamadanā gokulā gopratāriṇī |
godā govindinī gūḍhā nirgūḍhā gūḍhavigrahā || 20 ||
guñjinī gajagā gopī gotrakṣayakarī gadā |
giribhūpāladuhitā gogā gocchalavardhinī || 21 ||
ghanastanī ghanarucirghanehā ghananiḥsvanā |
ghūtkāriṇī ghūghakarī ghughūkaparivāritā || 22 ||
ghaṇṭānādapriyā ghaṇṭā ghanāghoṭakavāhinī |
ghorarūpā ca ghorā ca ghūtī pratighanā ghanī || 23 ||
ghṛtācī ghanapuṣṭiśca ghaṭā ghanaghaṭā'mṛtā |
ghaṭasyā ghaṭanā ghoghaghātapātanivāriṇī || 24 ||
cañcarīkā cakorī ca cāmuṇḍā cīradhāriṇī |
cāturī capalā cakracalā celā calā'calā || 25 ||
catuścirantanā cākā cikyā cāmīkaracchaviḥ |
cāpinī capalā campū cintā cintāmaṇiścitā || 26 ||
cāturvarṇyamayī cañcaccaurācāryā camatkṛtiḥ |
cakravartivadhūścakrā cakrāṅgā cakramodinī || 27 ||
cetaścarī cittavṛttiracetā cetanapradā |
cāmpeyī campakaprītiścaṇḍī caṇḍālavāsinī || 28 ||
cirañjīvitaṭā ciñcā tarumūlanivāsinī |
churikā chatramadhyasthā chidrā chedakarī chidā || 29 ||
chuchundarīpalaprītī chuchundarīnibhasvanā |
chalinī chaladā chatrā chiṭikā chekakṛttathā || 30 ||
chaginī chāndasī chāyā chāyākṛcchādirityapi |
jayā ca jayadā jātī jayasthā jayavardhinī || 31 ||
japāpuṣpapriyā japyā jṛmbhiṇī yāmalā yutā |
jambūpriyā jayasthā ca jaṅgamā jaṅgamapriyā || 32 ||
janturjantupradhānā ca jaratkarṇā jaradbhavā |
jātipriyā jīvanasthā jīmūtasadṛśacchaviḥ || 33 ||
janyā janahitā jāyā jambhabhijjambhamālinī |
javadā javavadvāhā javānī jvarahā jvarā || 34 ||
jhañjhānilamayī jhañjhā jhaṇatkārakarā tathā |
jhiṇṭīśā jhampakṛt jhampā jhampatrāsanivāriṇī || 35 ||
ṭakārasthā ṭaṅkadharā ṭaṅkārā karaśāṭinī |
ṭhakkurā ṭhītkṛtī ṭhiṇṭhī ṭhiṇṭhīravasamāvṛtā || 36 ||
ṭhaṇṭhānilamayī ṭhaṇṭhā ṭhaṇatkārakarā ṭhasā |
ḍākinī ḍāmarī caiva ḍiṇḍimadhvaninandinī || 37 ||
ḍhakkāsvanapriyā ḍhakkā tapinī tāpinī tathā |
taruṇī tundilā tundā tāmasī ca tapaḥpriyā || 38 ||
tāmrā tāmrāmbarā tālī tālīdalavibhūṣaṇā |
turaṅgā tvaritā tretā totulā todinī tulā || 39 ||
tāpatrayaharā taptā tālakeśī tamālinī |
tamāladalavacchāmā tālamlānavatī tamī || 40 ||
tāmasī ca tamisrā ca tīvrā tīvraparākramā |
taṭasthā tilatailāktā taraṇī tapanadyutiḥ || 41 ||
tilottamā tilakakṛttārakādhīśaśekharā |
tilapuṣpapriyā tārā tārakeśī kuṭumbinī || 42 ||
sthāṇupatnī sthitikarī sthalasthā sthalavardhinī |
sthitiḥ sthairyā sthaviṣṭhā ca sthāpatiḥ sthalavigrahā || 43 ||
dantinī daṇḍinī dīnā daridrā dīnavatsalā |
devī devavadhūrdaityadamanī dantabhūṣaṇā || 44 ||
dayāvatī damavatī damadā dāḍimastanī |
dandaśūkanibhā daityadāriṇī devatānanā || 45 ||
dolākrīḍā dalāyuśca dampatī devatāmayī |
daśā dīpasthitā doṣā doṣahā doṣakāriṇī || 46 ||
durgā durgārtiśamanī durgamā durgavāsinī |
durgandhanāśinī duḥsthā duḥsvapnaśamakāriṇī || 47 ||
durvārā dundubhī bhrāntā dūrasthā dūravāsinī |
darahā daradā dātrī dāyādā duhitā dayā || 48 ||
dhurandharā dhurīṇā ca dhaurī dhī dhanadāyinī |
dhīrā'dhīrā dharitrī ca dharmadā dhīramānasā || 49 ||
dhanurdharā ca damanī dhūrtā dhūrtaparigrahā |
dhūmavarṇā dhūmapānā dhūmalā dhūmamohinī || 50 ||
nalinī nandinī nandā nādinī nandabālikā |
navīnā narmadā narminemirniyamaniścayā || 51 ||
nirmalā nigamācārā nimnagā nagnakāminī |
nītirnirantarā nagnī nirlepā nirguṇā natiḥ || 52 ||
nīlagrīvā nirīhā ca nirañjanajanī navī |
navanītapriyā nārī narakārṇavatāriṇī || 53 ||
nārāyaṇī nirākārā nipuṇā nipuṇapriyā |
niśā nidrā narendrasthā namitā'namitāpi ca || 54 ||
nirguṇḍikā ca nirguṇḍā nirmāṃsā'nāmikā nibhā |
patākinī patākā ca palaprītiryaśasvinī || 55 ||
pīnā pīnastanā patnī pavanāśanaśāyinī |
parā'parā kalāpā''ppā pākakṛtyarati priyā || 56 ||
pavanasthā supavanā tāpasīprītivardhinī |
paśuvṛddhikarī puṣṭiḥ poṣaṇī puṣpavardhinī || 57 ||
puṣpiṇī pustakakarā punnāgatalavāsinī |
purandarapriyā prītiḥ puramārganivāsinī || 58 ||
pāśī pāśakarā pāśā bandhuhā pāṃsulā paśuḥ |
paṭuḥ paṭāsā paraśudhāriṇī pāśinī tathā || 59 ||
pāpaghnī patipatnī ca patitā'patitāpi ca |
piśācī ca piśācaghnī piśitāśanatoṣitā || 60 ||
pānadā pānapātrā ca pānadānakarodyatā |
peyā prasiddhā pīyūṣā pūrṇā pūrṇamanorathā || 61 ||
patadgarbhā patadgātrā pātapuṇyapriyā purī |
paṅkilā paṅkamagnā ca pānīyā pañjarasthitā || 62 ||
pañcamī pañcayajñā ca pañcatā pañcamapriyā |
pañcamudrā puṇḍarīkā pikī piṅgalalocanā || 63 ||
priyaṅgumañjarī piṇḍī piṇḍitā pāṇḍuraprabhā |
pretāsanā priyālusthā pāṇḍughnī pītasāpahā || 64 ||
phalinī phaladhātrī ca phalaśrīḥ phaṇibhūṣaṇā |
phūtkārakāriṇī sphārā phullā phullāmbujāsanā || 65 ||
phiraṅgahā sphītamatiḥ sphītiḥ sphītakarī tathā |
balamāyā balārātirbalinī balavardhinī || 66 ||
veṇuvādyā vanacarī virāvajanayitrī ca |
vidyā vidyāpradā vidyābodhinī bodhadāyinī || 67 ||
buddhamātā ca buddhā ca vanamālāvatī varā |
varadā vāruṇī vīṇā vīṇāvādanatatparā || 68 ||
vinodinī vinodasthā vaiṣṇavī viṣṇuvallabhā |
vaidyā vaidyacikitsā ca vivaśā viśvaviśrutā || 69 ||
vidvatkavikalā vettā vitandrā vigatajvarā |
virāvā vividhārāvā bimboṣṭhī bimbavatsalā || 70 ||
vindhyasthā vīravandyā ca varīyasāparādhavit |
vedāntavedyā vedyā ca vaidyā ca vijayapradā || 71 ||
virodhavardhinī vandhyā vandhyābandhanivāriṇī |
bhaginī bhagamālā ca bhavānī bhavabhāvinī || 72 ||
bhīmā bhīmānanā bhaimī bhaṅgurā bhīmadarśanā |
bhillī bhalladharā bhīrurbheruṇḍā caibhabhayāpahā || 73 ||
bhagasarpiṇyapi bhagā bhagarūpā bhagālayā |
bhagāsanā bhagāmodā bherī bhāṅkārarañjinī || 74 ||
bhīṣaṇā'bhīṣaṇā sarvā bhagavatyapi bhūṣaṇā |
bhāradvājī bhogadātrī bhavaghnī bhūtibhūṣaṇā || 75 ||
bhūtidā bhūmidātrī ca bhūpatitvapradāyinī |
bhramarī bhrāmarī nīlā bhūpālamukuṭasthitā || 76 ||
mattā manoharā manā māninī mohanī mahā |
mahālakṣmīrmadākṣībā madirā madirālayā || 77 ||
madoddhatā mataṅgasthā mādhavī madhumanthinī |
medhā medhākarī medhyā madhyā madhyavayasthitā || 78 ||
madyapā māṃsalā matsyā modinī maithunoddhatā |
mudrā mudrāvatī mātā māyā mahimamandirā || 79 ||
mahāmāyā mahāvidyā mahāmārī maheśvarī |
mahādevavadhūrmānyā mathurā merumaṇḍalā || 80 ||
medasvanī medasuśrīrmahiṣāsuramardinī |
maṇḍapasthā maṭhasthā'mā mālā mālāvilāsinī || 81 ||
mokṣadā muṇḍamālā ca mandirāgarbhagarbhitā |
mātaṅginī ca mātaṅgī mataṅgatanayā madhuḥ || 82 ||
madhusravā madhurasā madhūkakusumapriyā |
yāminī yāminīnāthabhūṣā yāvakarañjitā || 83 ||
yavāṅkurapriyā yāmā yavanī yavanādhipā |
yamaghnī yamavāṇī ca yajamānasvarūpiṇī || 84 ||
yajñā yajyā yajuryajvā yaśonikarakāriṇī |
yajñasūtrapradā jyeṣṭhā yajñakarmakarī yaśā || 85 ||
yaśasvinī yajñasaṃsthā yūpastambhanivāsinī |
rañjitā rājapatnī ca ramā rekhā ravī raṇī || 86 ||
rajovatī rajaścitrā rajanī rajanīpatiḥ |
rāgiṇī rājinī rājyā rājyadā rājyavardhinī || 87 ||
rājanvatī rājanītisturyā rājanivāsinī |
ramaṇī ramaṇīyā ca rāmā rāmavatī ratiḥ || 88 ||
retovatī ratotsāhā rogahā rogakāriṇī |
raṅgā raṅgavatī rāgā rāgajñā rāginī raṇā || 89 ||
rañjikā rañjakī rañjā rañjinī raktalocanā |
raktacarmadharā rantrī raktasthā raktavāhinī || 90 ||
rambhā rambhāphalaprītī rambhorū rāghavapriyā |
raṅgabhṛdraṅgamadhurā rodasī rodasīgṛhā || 91 ||
rogakartrī rogahartrī ca rogabhṛdrogaśāyinī |
vandī vandistutā bandhurbandhūkakusumādharā || 92 ||
vanditā vandimātā bandhurā baindavī vibhā |
viṅkī viṅkapalā viṅkā viṅkasthā viṅkavatsalā || 93 ||
vedairvilagnā vignā ca vidhirvidhikarī vidhā |
śaṅkhinī śaṅkhanilayā śaṅkhamālāvatī śamī || 94 ||
śaṅkhapātrāśinī śaṅkhā'śaṅkhā śaṅkhagalā śaśī |
śimbī śarāvatī śyāmā śyāmāṅgī śyāmalocanā || 95 ||
śmaśānasthā śmaśānā ca śmaśānasthalabhūṣaṇā |
śarmadā śamahartrī ca śākinī śaṅkuśekharā || 96 ||
śāntiḥ śāntipradā śeṣā śeṣasthā śeṣaśāyinī |
śemuṣī śoṣiṇī śaurī śāriḥ śauryā śarā śarī || 97 ||
śāpadā śāpahārī śrīḥ śampā śapathacāpinī |
śṛṅgiṇī śṛṅgipalabhuk śaṅkarī śāṅkarī tathā || 98 ||
śaṅkā śaṅkāpahā śaṃsthā śāśvatī śītalā śivā |
śavasthā śavabhuk śaivī śāvavarṇā śavodarī || 99 ||
śāyinī śāvaśayanā śiṃśipā śiṃśipāyatā |
śavākuṇḍalinī śaivā śaṅkarā śiśirā śirā || 100 ||
śavakāñcī śavaśrīkā śavamālā śavākṛtiḥ |
śampinī śaṅkuśaktiḥ śaṃ śantanuḥ śīladāyinī || 101 ||
sindhuḥ sarasvatī sindhusundarī sundarānanā |
sādhusiddhiḥ siddhidātrī siddhā siddhasarasvatī || 102 ||
santatiḥ sampadā sampatsaṃvitsampattidāyinī |
sapatnī sarasā sārā sarasvatikarī sudhā || 103 ||
saraḥ samā samānā ca samārādhyā samastadā |
samiddhā samadā sammā sammohā samadarśanā || 104 ||
samitiḥ samidhā sīmā sāvitrī saṃvidā satī |
savanā savanādhārā sāvanā samarā samī || 105 ||
samīrā sumanā sādhvī sadhrīcīnyasahāyinī |
haṃsī haṃsagatirhaṃsā haṃsojjvalanicolayuk || 106 ||
halinī haladā hālā haraśrīrharavallabhā |
helā helāvatī hreṣā hreṣasthā hreṣavardhinī || 107 ||
hantā hānirhayāhvā hṛddhantahā hantahāriṇī |
huṅkārī hantakṛddhaṅkā hīhā hāhā hatāhitā || 108 ||
hemā prabhā haravatī hārītā harisammatā |
horī hotrī holikā ca homyā homā havirhariḥ || 109 ||
hāriṇī hariṇīnetrā himācalanivāsinī |
lambodarī lambakarṇā lambikā lambavigrahā || 110 ||
līlā līlāvatī lolā lalanā lālitālatā |
lalāmalocanā locyā lolākṣī lakṣaṇā laṭā || 111 ||
lampatī lumpatī lampā lopāmudrā lalanti ca |
latikā laṅghikā laṅghā laghimā laghumadhyamā || 112 ||
laghvīyasī laghūdarkā lūtā lūtanivāriṇī |
lomabhṛllomalomnī ca lulutī lululumpinī || 113 ||
lulāyasthā ca laharī laṅkāpurapurandarī |
lakṣmīrlakṣmīpradā lakṣyā lakṣyabalagatipradā || 114 ||
kṣaṇakṣapā kṣaṇakṣīṇā kṣamā kṣāntiḥ kṣamāvatī |
kṣāmā kṣāmodarī kṣoṇī kṣoṇibhṛt kṣatriyāṅganā || 115 ||
kṣapā kṣapākarī kṣīrā kṣīradā kṣīrasāgarā |
kṣīṇaṅkarī kṣayakarī kṣayabhṛt kṣayadā kṣatiḥ |
kṣarantī kṣudrikā kṣudrā kṣutkṣāmā kṣarapātakā || 116 ||
phalaśrutiḥ –
mātuḥ sahasranāmedaṃ pratyaṅgirāsiddhidāyakam || 1 ||
yaḥ paṭhetprayato nityaṃ daridro dhanado bhavet |
anācāntaḥ paṭhennityaṃ sa cāpi syānmaheśvaraḥ |
mūkaḥ syādvākpatirdevī rogī nīrogatāṃ bhavet || 2 ||
aputraḥ putramāpnoti triṣulokeṣu viśrutam |
vandhyāpi sūte tanayān gāvaśca bahudugdhadāḥ || 3 ||
rājānaḥ pādanamrāḥ syustasya dāsā iva sphuṭāḥ |
arayaḥ saṅkṣayaṃ yānti manasā saṃsmṛtā api || 4 ||
darśanādeva jāyante narā nāryo'pi tadvaśāḥ |
kartā hartā svayaṃvīro jāyate nātrasaṃśayaḥ || 5 ||
yaṃ yaṃ kāmayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam |
duritaṃ na ca tasyāsti nāsti śokaḥ kadācana || 6 ||
catuṣpathe'rdharātre ca yaḥ paṭhetsādhakottamaḥ |
ekākī nirbhayo dhīro daśāvartaṃ narottamaḥ || 7 ||
manasā cintitaṃ kāryaṃ tasya siddhirna saṃśayam |
vinā sahasranāmnāṃ yo japenmantraṃ kadācana || 8 ||
na siddho jāyate tasya mantraḥ kalpaśatairapi |
kujavāre śmaśāne ca madhyāhne yo japettathā || 9 ||
śatāvartyā sa jayeta kartā hartā nṛṇāmiha |
rogārto yo niśīthānte paṭhedambhasi saṃsthitaḥ || 10 ||
sadyo nīrogatāmeti yadi syānnirbhayastadā |
ardharātre śmaśāne vā śanivāre japenmanum || 11 ||
aṣṭottarasahasraṃ tu daśavāraṃ japettataḥ |
sahasranāmamettaddhi tadā yāti svayaṃ śivā || 12 ||
mahāpavanarūpeṇa ghoragomāyunādinī |
tadā yadi na bhītiḥ syāttato dehīti vāgbhavet || 13 ||
tadā paśubaliṃ dadyāt svayaṃ gṛhṇāti caṇḍikā |
yatheṣṭaṃ ca varaṃ dattvā yāti pratyaṅgirā śivā || 14 ||
rocanāgurukastūrī karpūramadacandanaiḥ |
kuṅkumaprathamābhyāṃ tu likhitaṃ bhūrjapatrake || 15 ||
śubhanakṣatrayoge tu samabhyarcya ghaṭāntare |
kṛtasampātanātsiddhaṃ dhāryantaddakṣiṇekare || 16 ||
sahasranāmasvarṇasthaṃ kaṇṭhe vāpi jitendriyaḥ |
tadāyaṃ praṇamenmantrī kruddhaḥ samriyate naraḥ || 17 ||
yasmai dadāti ca svasti sa bhaveddhanadopamaḥ |
duṣṭaśvāpadajantūnāṃ na bhīḥ kutrāpi jāyate || 18 ||
bālakānāmiyaṃ rakṣā garbhiṇīnāmapi dhruvam |
mohana stambhanākarṣamāraṇoccāṭanāni ca || 19 ||
yantradhāraṇato nūnaṃ sidhyante sādhakasya ca |
nīlavastre vilikhitaṃ dhvajāyāṃ yadi tiṣṭhati || 20 ||
tadā naṣṭā bhavatyeva pracaṇḍā paravāhinī |
etajjaptaṃ mahābhasma lalāṭe yadi dhārayet || 21 ||
taddarśanata eva syuḥ prāṇinastasya kiṅkarāḥ |
rājapatnyo'pi vaśyāḥ syuḥ kimanyāḥ parayoṣitaḥ || 22 ||
etajjapanniśitoye māsaikena mahākaviḥ |
paṇḍitaśca mahāvādī jāyate nātrasaṃśayaḥ || 23 ||
śaktiṃ sampūjya deveśi paṭhet stotraṃ varaṃ śubham |
ihaloke sukhaṃ bhuktvā paratra tridivaṃ vrajet || 24 ||
iti nāmasahasraṃ tu pratyaṅgira manoharam |
gopyaṃ guhyatamaṃ loke gopanīyaṃ svayonivat || 25 ||
iti śrīrudrayāmale tantre daśavidyārahasye śrī pratyaṅgirā sahasranāma stotram |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.