ઈશ્વર ઉવાચ
શૃણુ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ સામ્પ્રતં તત્પુરાતનમ્ ।
સહસ્રનામ પરમં પ્રત્યઙ્ગિરાર્થ સિદ્ધયે ॥ 1 ॥
સહસ્રનામપાઠેન સર્વત્ર વિજયી ભવેત્ ।
પરાભવો ન ચાસ્યાસ્તિ સભાયાં વા વને રણે ॥ 2 ॥
તથા તુષ્ટા ભવેદ્દેવી પ્રત્યઙ્ગિરાઽસ્ય પાઠતઃ ।
યથા ભવતિ દેવેશિ સાધકઃ શિવ એવ હિ ॥ 3 ॥
અશ્વમેધસહસ્રાણિ વાજપેયસ્ય કોટયઃ ।
સકૃત્પાઠેન જાયન્તે પ્રસન્ના પ્રત્યઙ્ગિરા ભવેત્ ॥ 4 ॥
ભૈરવોઽસ્ય ઋષિશ્છન્દોઽનુષ્ટુપ્ દેવી સમીરિતા ।
પ્રત્યઙ્ગિરા વિનિયોગઃ સર્વસમ્પત્તિ હેતવે ॥ 5 ॥
સર્વકાર્યેષુ સંસિદ્ધિઃ સર્વસમ્પત્તિદા ભવેત્ ।
એવં ધ્યાત્વા પઠેદેતદ્યદીચ્છેદાત્મનો હિતમ્ ॥ 6 ॥
અસ્ય શ્રીપ્રત્યઙ્ગિરા સહસ્રનામમહામન્ત્રસ્ય ભૈરવ ઋષિઃ અનુષ્ટુપ્ છન્દઃ શ્રીમહાપ્રત્યઙ્ગિરા દેવતા હ્રીં બીજં શ્રીં શક્તિઃ સ્વાહા કીલકં પરકૃત્યાવિનાશાર્થે જપે પાઠે વિનિયોગઃ ॥
કરન્યાસઃ
ૐ હ્રાં અઙ્ગુષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
ૐ હ્રીં તર્જનીભ્યાં નમઃ ।
ૐ હ્રૂં મધ્યમાભ્યાં નમઃ ।
ૐ હ્રૈં અનામિકાભ્યાં નમઃ ।
ૐ હ્રૌં કનિષ્ઠિકાભ્યાં નમઃ ।
ૐ હ્રઃ કરતલ કરપૃષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
હૃદયાદિ ન્યાસઃ
ૐ હ્રાં હૃદયાય નમઃ ।
ૐ હ્રીં શિરસે સ્વાહા ।
ૐ હ્રૂં શિખાયૈ વષટ્ ।
ૐ હ્રૈં કવચાય હુમ્ ।
ૐ હ્રૌં નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
ૐ હ્રઃ અસ્ત્રાય ફટ્ ।
ધ્યાનમ્
આશામ્બરા મુક્તકચા ઘનચ્છવિ-
-ર્ધ્યેયા સચર્માસિકરા હિ ભૂષણા ।
દંષ્ટ્રોગ્રવક્ત્રા ગ્રસિતા હિતા ત્વયા
પ્રત્યઙ્ગિરા શઙ્કરતેજસેરિતા ॥
સ્તોત્રમ્
દેવી પ્રત્યઙ્ગિરા દિવ્યા સરસા શશિશેખરા ।
સુમના સામિધેતી ચ સમસ્તસુરશેમુષી ॥ 1 ॥
સર્વસમ્પત્તિજનની સર્વદા સિન્ધુસેવિની ।
શમ્ભુસીમન્તિની સીમા સુરારાધ્યા સુધારસા ॥ 2 ॥
રસા રસવતી વેલા વન્યા ચ વનમાલિની ।
વનજાક્ષી વનચરી વની વનવિનોદિની ॥ 3 ॥
વેગિની વેગદા વેગબલાસ્યા ચ બલાધિકા ।
કલા કલપ્રિયા કોલી કોમલા કાલકામિની ॥ 4 ॥
કમલા કમલાસ્યા ચ કમલસ્થા કલાવતી ।
કુલીના કુટિલા કાન્તા કોકિલા કલભાષિણી ॥ 5 ॥
કીરકીલી કલા કાલી કપાલિન્યપિ કાલિકા ।
કેશિની ચ કુશાવર્તા કૌશામ્બી કેશવપ્રિયા ॥ 6 ॥
કાશી કલા મહાકાશી સઙ્કાશા કેશદાયિની ।
કુણ્ડલી કુણ્ડલાસ્યા ચ કુણ્ડલાઙ્ગદમણ્ડિતા ॥ 7 ॥
કુણપાલી કુમુદિની કુમુદા પ્રીતિવર્ધિની ।
કુન્દપ્રિયા કુન્દરુચિઃ કુરઙ્ગમદનોદિની ॥ 8 ॥
કુરઙ્ગનયના કુન્દા કુરુવૃન્દાઽભિનન્દિની ।
કુસુમ્ભકુસુમા કાઞ્ચી ક્વણત્કિઙ્કિણિકા કટા ॥ 9 ॥
કઠોરા કરુણા કાષ્ઠા કૌમુદી કમ્બુકણ્ઠિની ।
કપર્દિની કપટિની કણ્ઠિની કાલકણ્ઠિકા ॥ 10 ॥
કીરહસ્તા કુમારી ચ કુરુદા કુસુમપ્રિયા ।
કુઞ્જરસ્થા કુઞ્જરતા કુમ્ભિ કુમ્ભસ્તનદ્વયા ॥ 11 ॥
કુમ્ભિગા કરિભોગા ચ કદલી દલશાલિની ।
કુપિતા કોટરસ્થા ચ કઙ્કાલી કન્દરોદરા ॥ 12 ॥
એકાન્તવાસિની કાઞ્ચી કમ્પમાનશિરોરુહા ।
કાદમ્બરી કદમ્બસ્થા કુઙ્કુમપ્રેમધારિણી ॥ 13 ॥
કુટુમ્બિનીપ્રિયાઽઽકૂતી ક્રતુઃ ક્રતુકરી પ્રિયા ।
કાત્યાયની કૃત્તિકા ચ કાર્તિકેયપ્રવર્તિની ॥ 14 ॥
કામપત્ની કામદાત્રી કામેશી કામવન્દિતા ।
કામરૂપા ક્રમાવર્તી કામાક્ષી કામમોહિતા ॥ 15 ॥
ખડ્ગિની ખેચરી ખડ્ગા ખઞ્જરીટેક્ષણા ખલા ।
ખરગા ખરનાથા ચ ખરાસ્યા ખેલનપ્રિયા ॥ 16 ॥
ખરાંશુઃ ખેટિની ખટ્વા ખગા ખટ્વાઙ્ગધારિણી ।
ખરખણ્ડિની ખ્યાતા ખણ્ડિતા ખણ્ડનીસ્થિતા ॥ 17 ॥
ખણ્ડપ્રિયા ખણ્ડખાદ્યા સેન્દુખણ્ડા ચ ખણ્ડિની ।
ગઙ્ગા ગોદાવરી ગૌરી ગોમત્યપિ ચ ગૌતમી ॥ 18 ॥
ગયા ગેયા ગગનગા ગારુડી ગરુડધ્વજા ।
ગીતા ગીતપ્રિયા ગોપા ગણ્ડપ્રીતા ગુણી ગિરા ॥ 19 ॥
ગું ગૌરી મન્દમદના ગોકુલા ગોપ્રતારિણી ।
ગોદા ગોવિન્દિની ગૂઢા નિર્ગૂઢા ગૂઢવિગ્રહા ॥ 20 ॥
ગુઞ્જિની ગજગા ગોપી ગોત્રક્ષયકરી ગદા ।
ગિરિભૂપાલદુહિતા ગોગા ગોચ્છલવર્ધિની ॥ 21 ॥
ઘનસ્તની ઘનરુચિર્ઘનેહા ઘનનિઃસ્વના ।
ઘૂત્કારિણી ઘૂઘકરી ઘુઘૂકપરિવારિતા ॥ 22 ॥
ઘણ્ટાનાદપ્રિયા ઘણ્ટા ઘનાઘોટકવાહિની ।
ઘોરરૂપા ચ ઘોરા ચ ઘૂતી પ્રતિઘના ઘની ॥ 23 ॥
ઘૃતાચી ઘનપુષ્ટિશ્ચ ઘટા ઘનઘટાઽમૃતા ।
ઘટસ્યા ઘટના ઘોઘઘાતપાતનિવારિણી ॥ 24 ॥
ચઞ્ચરીકા ચકોરી ચ ચામુણ્ડા ચીરધારિણી ।
ચાતુરી ચપલા ચક્રચલા ચેલા ચલાઽચલા ॥ 25 ॥
ચતુશ્ચિરન્તના ચાકા ચિક્યા ચામીકરચ્છવિઃ ।
ચાપિની ચપલા ચમ્પૂ ચિન્તા ચિન્તામણિશ્ચિતા ॥ 26 ॥
ચાતુર્વર્ણ્યમયી ચઞ્ચચ્ચૌરાચાર્યા ચમત્કૃતિઃ ।
ચક્રવર્તિવધૂશ્ચક્રા ચક્રાઙ્ગા ચક્રમોદિની ॥ 27 ॥
ચેતશ્ચરી ચિત્તવૃત્તિરચેતા ચેતનપ્રદા ।
ચામ્પેયી ચમ્પકપ્રીતિશ્ચણ્ડી ચણ્ડાલવાસિની ॥ 28 ॥
ચિરઞ્જીવિતટા ચિઞ્ચા તરુમૂલનિવાસિની ।
છુરિકા છત્રમધ્યસ્થા છિદ્રા છેદકરી છિદા ॥ 29 ॥
છુછુન્દરીપલપ્રીતી છુછુન્દરીનિભસ્વના ।
છલિની છલદા છત્રા છિટિકા છેકકૃત્તથા ॥ 30 ॥
છગિની છાન્દસી છાયા છાયાકૃચ્છાદિરિત્યપિ ।
જયા ચ જયદા જાતી જયસ્થા જયવર્ધિની ॥ 31 ॥
જપાપુષ્પપ્રિયા જપ્યા જૃમ્ભિણી યામલા યુતા ।
જમ્બૂપ્રિયા જયસ્થા ચ જઙ્ગમા જઙ્ગમપ્રિયા ॥ 32 ॥
જન્તુર્જન્તુપ્રધાના ચ જરત્કર્ણા જરદ્ભવા ।
જાતિપ્રિયા જીવનસ્થા જીમૂતસદૃશચ્છવિઃ ॥ 33 ॥
જન્યા જનહિતા જાયા જમ્ભભિજ્જમ્ભમાલિની ।
જવદા જવવદ્વાહા જવાની જ્વરહા જ્વરા ॥ 34 ॥
ઝઞ્ઝાનિલમયી ઝઞ્ઝા ઝણત્કારકરા તથા ।
ઝિણ્ટીશા ઝમ્પકૃત્ ઝમ્પા ઝમ્પત્રાસનિવારિણી ॥ 35 ॥
ટકારસ્થા ટઙ્કધરા ટઙ્કારા કરશાટિની ।
ઠક્કુરા ઠીત્કૃતી ઠિણ્ઠી ઠિણ્ઠીરવસમાવૃતા ॥ 36 ॥
ઠણ્ઠાનિલમયી ઠણ્ઠા ઠણત્કારકરા ઠસા ।
ડાકિની ડામરી ચૈવ ડિણ્ડિમધ્વનિનન્દિની ॥ 37 ॥
ઢક્કાસ્વનપ્રિયા ઢક્કા તપિની તાપિની તથા ।
તરુણી તુન્દિલા તુન્દા તામસી ચ તપઃપ્રિયા ॥ 38 ॥
તામ્રા તામ્રામ્બરા તાલી તાલીદલવિભૂષણા ।
તુરઙ્ગા ત્વરિતા ત્રેતા તોતુલા તોદિની તુલા ॥ 39 ॥
તાપત્રયહરા તપ્તા તાલકેશી તમાલિની ।
તમાલદલવચ્છામા તાલમ્લાનવતી તમી ॥ 40 ॥
તામસી ચ તમિસ્રા ચ તીવ્રા તીવ્રપરાક્રમા ।
તટસ્થા તિલતૈલાક્તા તરણી તપનદ્યુતિઃ ॥ 41 ॥
તિલોત્તમા તિલકકૃત્તારકાધીશશેખરા ।
તિલપુષ્પપ્રિયા તારા તારકેશી કુટુમ્બિની ॥ 42 ॥
સ્થાણુપત્ની સ્થિતિકરી સ્થલસ્થા સ્થલવર્ધિની ।
સ્થિતિઃ સ્થૈર્યા સ્થવિષ્ઠા ચ સ્થાપતિઃ સ્થલવિગ્રહા ॥ 43 ॥
દન્તિની દણ્ડિની દીના દરિદ્રા દીનવત્સલા ।
દેવી દેવવધૂર્દૈત્યદમની દન્તભૂષણા ॥ 44 ॥
દયાવતી દમવતી દમદા દાડિમસ્તની ।
દન્દશૂકનિભા દૈત્યદારિણી દેવતાનના ॥ 45 ॥
દોલાક્રીડા દલાયુશ્ચ દમ્પતી દેવતામયી ।
દશા દીપસ્થિતા દોષા દોષહા દોષકારિણી ॥ 46 ॥
દુર્ગા દુર્ગાર્તિશમની દુર્ગમા દુર્ગવાસિની ।
દુર્ગન્ધનાશિની દુઃસ્થા દુઃસ્વપ્નશમકારિણી ॥ 47 ॥
દુર્વારા દુન્દુભી ભ્રાન્તા દૂરસ્થા દૂરવાસિની ।
દરહા દરદા દાત્રી દાયાદા દુહિતા દયા ॥ 48 ॥
ધુરન્ધરા ધુરીણા ચ ધૌરી ધી ધનદાયિની ।
ધીરાઽધીરા ધરિત્રી ચ ધર્મદા ધીરમાનસા ॥ 49 ॥
ધનુર્ધરા ચ દમની ધૂર્તા ધૂર્તપરિગ્રહા ।
ધૂમવર્ણા ધૂમપાના ધૂમલા ધૂમમોહિની ॥ 50 ॥
નલિની નન્દિની નન્દા નાદિની નન્દબાલિકા ।
નવીના નર્મદા નર્મિનેમિર્નિયમનિશ્ચયા ॥ 51 ॥
નિર્મલા નિગમાચારા નિમ્નગા નગ્નકામિની ।
નીતિર્નિરન્તરા નગ્ની નિર્લેપા નિર્ગુણા નતિઃ ॥ 52 ॥
નીલગ્રીવા નિરીહા ચ નિરઞ્જનજની નવી ।
નવનીતપ્રિયા નારી નરકાર્ણવતારિણી ॥ 53 ॥
નારાયણી નિરાકારા નિપુણા નિપુણપ્રિયા ।
નિશા નિદ્રા નરેન્દ્રસ્થા નમિતાઽનમિતાપિ ચ ॥ 54 ॥
નિર્ગુણ્ડિકા ચ નિર્ગુણ્ડા નિર્માંસાઽનામિકા નિભા ।
પતાકિની પતાકા ચ પલપ્રીતિર્યશસ્વિની ॥ 55 ॥
પીના પીનસ્તના પત્ની પવનાશનશાયિની ।
પરાઽપરા કલાપાઽઽપ્પા પાકકૃત્યરતિ પ્રિયા ॥ 56 ॥
પવનસ્થા સુપવના તાપસીપ્રીતિવર્ધિની ।
પશુવૃદ્ધિકરી પુષ્ટિઃ પોષણી પુષ્પવર્ધિની ॥ 57 ॥
પુષ્પિણી પુસ્તકકરા પુન્નાગતલવાસિની ।
પુરન્દરપ્રિયા પ્રીતિઃ પુરમાર્ગનિવાસિની ॥ 58 ॥
પાશી પાશકરા પાશા બન્ધુહા પાંસુલા પશુઃ ।
પટુઃ પટાસા પરશુધારિણી પાશિની તથા ॥ 59 ॥
પાપઘ્ની પતિપત્ની ચ પતિતાઽપતિતાપિ ચ ।
પિશાચી ચ પિશાચઘ્ની પિશિતાશનતોષિતા ॥ 60 ॥
પાનદા પાનપાત્રા ચ પાનદાનકરોદ્યતા ।
પેયા પ્રસિદ્ધા પીયૂષા પૂર્ણા પૂર્ણમનોરથા ॥ 61 ॥
પતદ્ગર્ભા પતદ્ગાત્રા પાતપુણ્યપ્રિયા પુરી ।
પઙ્કિલા પઙ્કમગ્ના ચ પાનીયા પઞ્જરસ્થિતા ॥ 62 ॥
પઞ્ચમી પઞ્ચયજ્ઞા ચ પઞ્ચતા પઞ્ચમપ્રિયા ।
પઞ્ચમુદ્રા પુણ્ડરીકા પિકી પિઙ્ગલલોચના ॥ 63 ॥
પ્રિયઙ્ગુમઞ્જરી પિણ્ડી પિણ્ડિતા પાણ્ડુરપ્રભા ।
પ્રેતાસના પ્રિયાલુસ્થા પાણ્ડુઘ્ની પીતસાપહા ॥ 64 ॥
ફલિની ફલધાત્રી ચ ફલશ્રીઃ ફણિભૂષણા ।
ફૂત્કારકારિણી સ્ફારા ફુલ્લા ફુલ્લામ્બુજાસના ॥ 65 ॥
ફિરઙ્ગહા સ્ફીતમતિઃ સ્ફીતિઃ સ્ફીતકરી તથા ।
બલમાયા બલારાતિર્બલિની બલવર્ધિની ॥ 66 ॥
વેણુવાદ્યા વનચરી વિરાવજનયિત્રી ચ ।
વિદ્યા વિદ્યાપ્રદા વિદ્યાબોધિની બોધદાયિની ॥ 67 ॥
બુદ્ધમાતા ચ બુદ્ધા ચ વનમાલાવતી વરા ।
વરદા વારુણી વીણા વીણાવાદનતત્પરા ॥ 68 ॥
વિનોદિની વિનોદસ્થા વૈષ્ણવી વિષ્ણુવલ્લભા ।
વૈદ્યા વૈદ્યચિકિત્સા ચ વિવશા વિશ્વવિશ્રુતા ॥ 69 ॥
વિદ્વત્કવિકલા વેત્તા વિતન્દ્રા વિગતજ્વરા ।
વિરાવા વિવિધારાવા બિમ્બોષ્ઠી બિમ્બવત્સલા ॥ 70 ॥
વિન્ધ્યસ્થા વીરવન્દ્યા ચ વરીયસાપરાધવિત્ ।
વેદાન્તવેદ્યા વેદ્યા ચ વૈદ્યા ચ વિજયપ્રદા ॥ 71 ॥
વિરોધવર્ધિની વન્ધ્યા વન્ધ્યાબન્ધનિવારિણી ।
ભગિની ભગમાલા ચ ભવાની ભવભાવિની ॥ 72 ॥
ભીમા ભીમાનના ભૈમી ભઙ્ગુરા ભીમદર્શના ।
ભિલ્લી ભલ્લધરા ભીરુર્ભેરુણ્ડા ચૈભભયાપહા ॥ 73 ॥
ભગસર્પિણ્યપિ ભગા ભગરૂપા ભગાલયા ।
ભગાસના ભગામોદા ભેરી ભાઙ્કારરઞ્જિની ॥ 74 ॥
ભીષણાઽભીષણા સર્વા ભગવત્યપિ ભૂષણા ।
ભારદ્વાજી ભોગદાત્રી ભવઘ્ની ભૂતિભૂષણા ॥ 75 ॥
ભૂતિદા ભૂમિદાત્રી ચ ભૂપતિત્વપ્રદાયિની ।
ભ્રમરી ભ્રામરી નીલા ભૂપાલમુકુટસ્થિતા ॥ 76 ॥
મત્તા મનોહરા મના માનિની મોહની મહા ।
મહાલક્ષ્મીર્મદાક્ષીબા મદિરા મદિરાલયા ॥ 77 ॥
મદોદ્ધતા મતઙ્ગસ્થા માધવી મધુમન્થિની ।
મેધા મેધાકરી મેધ્યા મધ્યા મધ્યવયસ્થિતા ॥ 78 ॥
મદ્યપા માંસલા મત્સ્યા મોદિની મૈથુનોદ્ધતા ।
મુદ્રા મુદ્રાવતી માતા માયા મહિમમન્દિરા ॥ 79 ॥
મહામાયા મહાવિદ્યા મહામારી મહેશ્વરી ।
મહાદેવવધૂર્માન્યા મથુરા મેરુમણ્ડલા ॥ 80 ॥
મેદસ્વની મેદસુશ્રીર્મહિષાસુરમર્દિની ।
મણ્ડપસ્થા મઠસ્થાઽમા માલા માલાવિલાસિની ॥ 81 ॥
મોક્ષદા મુણ્ડમાલા ચ મન્દિરાગર્ભગર્ભિતા ।
માતઙ્ગિની ચ માતઙ્ગી મતઙ્ગતનયા મધુઃ ॥ 82 ॥
મધુસ્રવા મધુરસા મધૂકકુસુમપ્રિયા ।
યામિની યામિનીનાથભૂષા યાવકરઞ્જિતા ॥ 83 ॥
યવાઙ્કુરપ્રિયા યામા યવની યવનાધિપા ।
યમઘ્ની યમવાણી ચ યજમાનસ્વરૂપિણી ॥ 84 ॥
યજ્ઞા યજ્યા યજુર્યજ્વા યશોનિકરકારિણી ।
યજ્ઞસૂત્રપ્રદા જ્યેષ્ઠા યજ્ઞકર્મકરી યશા ॥ 85 ॥
યશસ્વિની યજ્ઞસંસ્થા યૂપસ્તમ્ભનિવાસિની ।
રઞ્જિતા રાજપત્ની ચ રમા રેખા રવી રણી ॥ 86 ॥
રજોવતી રજશ્ચિત્રા રજની રજનીપતિઃ ।
રાગિણી રાજિની રાજ્યા રાજ્યદા રાજ્યવર્ધિની ॥ 87 ॥
રાજન્વતી રાજનીતિસ્તુર્યા રાજનિવાસિની ।
રમણી રમણીયા ચ રામા રામવતી રતિઃ ॥ 88 ॥
રેતોવતી રતોત્સાહા રોગહા રોગકારિણી ।
રઙ્ગા રઙ્ગવતી રાગા રાગજ્ઞા રાગિની રણા ॥ 89 ॥
રઞ્જિકા રઞ્જકી રઞ્જા રઞ્જિની રક્તલોચના ।
રક્તચર્મધરા રન્ત્રી રક્તસ્થા રક્તવાહિની ॥ 90 ॥
રમ્ભા રમ્ભાફલપ્રીતી રમ્ભોરૂ રાઘવપ્રિયા ।
રઙ્ગભૃદ્રઙ્ગમધુરા રોદસી રોદસીગૃહા ॥ 91 ॥
રોગકર્ત્રી રોગહર્ત્રી ચ રોગભૃદ્રોગશાયિની ।
વન્દી વન્દિસ્તુતા બન્ધુર્બન્ધૂકકુસુમાધરા ॥ 92 ॥
વન્દિતા વન્દિમાતા બન્ધુરા બૈન્દવી વિભા ।
વિઙ્કી વિઙ્કપલા વિઙ્કા વિઙ્કસ્થા વિઙ્કવત્સલા ॥ 93 ॥
વેદૈર્વિલગ્ના વિગ્ના ચ વિધિર્વિધિકરી વિધા ।
શઙ્ખિની શઙ્ખનિલયા શઙ્ખમાલાવતી શમી ॥ 94 ॥
શઙ્ખપાત્રાશિની શઙ્ખાઽશઙ્ખા શઙ્ખગલા શશી ।
શિમ્બી શરાવતી શ્યામા શ્યામાઙ્ગી શ્યામલોચના ॥ 95 ॥
શ્મશાનસ્થા શ્મશાના ચ શ્મશાનસ્થલભૂષણા ।
શર્મદા શમહર્ત્રી ચ શાકિની શઙ્કુશેખરા ॥ 96 ॥
શાન્તિઃ શાન્તિપ્રદા શેષા શેષસ્થા શેષશાયિની ।
શેમુષી શોષિણી શૌરી શારિઃ શૌર્યા શરા શરી ॥ 97 ॥
શાપદા શાપહારી શ્રીઃ શમ્પા શપથચાપિની ।
શૃઙ્ગિણી શૃઙ્ગિપલભુક્ શઙ્કરી શાઙ્કરી તથા ॥ 98 ॥
શઙ્કા શઙ્કાપહા શંસ્થા શાશ્વતી શીતલા શિવા ।
શવસ્થા શવભુક્ શૈવી શાવવર્ણા શવોદરી ॥ 99 ॥
શાયિની શાવશયના શિંશિપા શિંશિપાયતા ।
શવાકુણ્ડલિની શૈવા શઙ્કરા શિશિરા શિરા ॥ 100 ॥
શવકાઞ્ચી શવશ્રીકા શવમાલા શવાકૃતિઃ ।
શમ્પિની શઙ્કુશક્તિઃ શં શન્તનુઃ શીલદાયિની ॥ 101 ॥
સિન્ધુઃ સરસ્વતી સિન્ધુસુન્દરી સુન્દરાનના ।
સાધુસિદ્ધિઃ સિદ્ધિદાત્રી સિદ્ધા સિદ્ધસરસ્વતી ॥ 102 ॥
સન્તતિઃ સમ્પદા સમ્પત્સંવિત્સમ્પત્તિદાયિની ।
સપત્ની સરસા સારા સરસ્વતિકરી સુધા ॥ 103 ॥
સરઃ સમા સમાના ચ સમારાધ્યા સમસ્તદા ।
સમિદ્ધા સમદા સમ્મા સમ્મોહા સમદર્શના ॥ 104 ॥
સમિતિઃ સમિધા સીમા સાવિત્રી સંવિદા સતી ।
સવના સવનાધારા સાવના સમરા સમી ॥ 105 ॥
સમીરા સુમના સાધ્વી સધ્રીચીન્યસહાયિની ।
હંસી હંસગતિર્હંસા હંસોજ્જ્વલનિચોલયુક્ ॥ 106 ॥
હલિની હલદા હાલા હરશ્રીર્હરવલ્લભા ।
હેલા હેલાવતી હ્રેષા હ્રેષસ્થા હ્રેષવર્ધિની ॥ 107 ॥
હન્તા હાનિર્હયાહ્વા હૃદ્ધન્તહા હન્તહારિણી ।
હુઙ્કારી હન્તકૃદ્ધઙ્કા હીહા હાહા હતાહિતા ॥ 108 ॥
હેમા પ્રભા હરવતી હારીતા હરિસમ્મતા ।
હોરી હોત્રી હોલિકા ચ હોમ્યા હોમા હવિર્હરિઃ ॥ 109 ॥
હારિણી હરિણીનેત્રા હિમાચલનિવાસિની ।
લમ્બોદરી લમ્બકર્ણા લમ્બિકા લમ્બવિગ્રહા ॥ 110 ॥
લીલા લીલાવતી લોલા લલના લાલિતાલતા ।
લલામલોચના લોચ્યા લોલાક્ષી લક્ષણા લટા ॥ 111 ॥
લમ્પતી લુમ્પતી લમ્પા લોપામુદ્રા લલન્તિ ચ ।
લતિકા લઙ્ઘિકા લઙ્ઘા લઘિમા લઘુમધ્યમા ॥ 112 ॥
લઘ્વીયસી લઘૂદર્કા લૂતા લૂતનિવારિણી ।
લોમભૃલ્લોમલોમ્ની ચ લુલુતી લુલુલુમ્પિની ॥ 113 ॥
લુલાયસ્થા ચ લહરી લઙ્કાપુરપુરન્દરી ।
લક્ષ્મીર્લક્ષ્મીપ્રદા લક્ષ્યા લક્ષ્યબલગતિપ્રદા ॥ 114 ॥
ક્ષણક્ષપા ક્ષણક્ષીણા ક્ષમા ક્ષાન્તિઃ ક્ષમાવતી ।
ક્ષામા ક્ષામોદરી ક્ષોણી ક્ષોણિભૃત્ ક્ષત્રિયાઙ્ગના ॥ 115 ॥
ક્ષપા ક્ષપાકરી ક્ષીરા ક્ષીરદા ક્ષીરસાગરા ।
ક્ષીણઙ્કરી ક્ષયકરી ક્ષયભૃત્ ક્ષયદા ક્ષતિઃ ।
ક્ષરન્તી ક્ષુદ્રિકા ક્ષુદ્રા ક્ષુત્ક્ષામા ક્ષરપાતકા ॥ 116 ॥
ફલશ્રુતિઃ –
માતુઃ સહસ્રનામેદં પ્રત્યઙ્ગિરાસિદ્ધિદાયકમ્ ॥ 1 ॥
યઃ પઠેત્પ્રયતો નિત્યં દરિદ્રો ધનદો ભવેત્ ।
અનાચાન્તઃ પઠેન્નિત્યં સ ચાપિ સ્યાન્મહેશ્વરઃ ।
મૂકઃ સ્યાદ્વાક્પતિર્દેવી રોગી નીરોગતાં ભવેત્ ॥ 2 ॥
અપુત્રઃ પુત્રમાપ્નોતિ ત્રિષુલોકેષુ વિશ્રુતમ્ ।
વન્ધ્યાપિ સૂતે તનયાન્ ગાવશ્ચ બહુદુગ્ધદાઃ ॥ 3 ॥
રાજાનઃ પાદનમ્રાઃ સ્યુસ્તસ્ય દાસા ઇવ સ્ફુટાઃ ।
અરયઃ સઙ્ક્ષયં યાન્તિ મનસા સંસ્મૃતા અપિ ॥ 4 ॥
દર્શનાદેવ જાયન્તે નરા નાર્યોઽપિ તદ્વશાઃ ।
કર્તા હર્તા સ્વયંવીરો જાયતે નાત્રસંશયઃ ॥ 5 ॥
યં યં કામયતે કામં તં તં પ્રાપ્નોતિ નિશ્ચિતમ્ ।
દુરિતં ન ચ તસ્યાસ્તિ નાસ્તિ શોકઃ કદાચન ॥ 6 ॥
ચતુષ્પથેઽર્ધરાત્રે ચ યઃ પઠેત્સાધકોત્તમઃ ।
એકાકી નિર્ભયો ધીરો દશાવર્તં નરોત્તમઃ ॥ 7 ॥
મનસા ચિન્તિતં કાર્યં તસ્ય સિદ્ધિર્ન સંશયમ્ ।
વિના સહસ્રનામ્નાં યો જપેન્મન્ત્રં કદાચન ॥ 8 ॥
ન સિદ્ધો જાયતે તસ્ય મન્ત્રઃ કલ્પશતૈરપિ ।
કુજવારે શ્મશાને ચ મધ્યાહ્ને યો જપેત્તથા ॥ 9 ॥
શતાવર્ત્યા સ જયેત કર્તા હર્તા નૃણામિહ ।
રોગાર્તો યો નિશીથાન્તે પઠેદમ્ભસિ સંસ્થિતઃ ॥ 10 ॥
સદ્યો નીરોગતામેતિ યદિ સ્યાન્નિર્ભયસ્તદા ।
અર્ધરાત્રે શ્મશાને વા શનિવારે જપેન્મનુમ્ ॥ 11 ॥
અષ્ટોત્તરસહસ્રં તુ દશવારં જપેત્તતઃ ।
સહસ્રનામમેત્તદ્ધિ તદા યાતિ સ્વયં શિવા ॥ 12 ॥
મહાપવનરૂપેણ ઘોરગોમાયુનાદિની ।
તદા યદિ ન ભીતિઃ સ્યાત્તતો દેહીતિ વાગ્ભવેત્ ॥ 13 ॥
તદા પશુબલિં દદ્યાત્ સ્વયં ગૃહ્ણાતિ ચણ્ડિકા ।
યથેષ્ટં ચ વરં દત્ત્વા યાતિ પ્રત્યઙ્ગિરા શિવા ॥ 14 ॥
રોચનાગુરુકસ્તૂરી કર્પૂરમદચન્દનૈઃ ।
કુઙ્કુમપ્રથમાભ્યાં તુ લિખિતં ભૂર્જપત્રકે ॥ 15 ॥
શુભનક્ષત્રયોગે તુ સમભ્યર્ચ્ય ઘટાન્તરે ।
કૃતસમ્પાતનાત્સિદ્ધં ધાર્યન્તદ્દક્ષિણેકરે ॥ 16 ॥
સહસ્રનામસ્વર્ણસ્થં કણ્ઠે વાપિ જિતેન્દ્રિયઃ ।
તદાયં પ્રણમેન્મન્ત્રી ક્રુદ્ધઃ સમ્રિયતે નરઃ ॥ 17 ॥
યસ્મૈ દદાતિ ચ સ્વસ્તિ સ ભવેદ્ધનદોપમઃ ।
દુષ્ટશ્વાપદજન્તૂનાં ન ભીઃ કુત્રાપિ જાયતે ॥ 18 ॥
બાલકાનામિયં રક્ષા ગર્ભિણીનામપિ ધ્રુવમ્ ।
મોહન સ્તમ્ભનાકર્ષમારણોચ્ચાટનાનિ ચ ॥ 19 ॥
યન્ત્રધારણતો નૂનં સિધ્યન્તે સાધકસ્ય ચ ।
નીલવસ્ત્રે વિલિખિતં ધ્વજાયાં યદિ તિષ્ઠતિ ॥ 20 ॥
તદા નષ્ટા ભવત્યેવ પ્રચણ્ડા પરવાહિની ।
એતજ્જપ્તં મહાભસ્મ લલાટે યદિ ધારયેત્ ॥ 21 ॥
તદ્દર્શનત એવ સ્યુઃ પ્રાણિનસ્તસ્ય કિઙ્કરાઃ ।
રાજપત્ન્યોઽપિ વશ્યાઃ સ્યુઃ કિમન્યાઃ પરયોષિતઃ ॥ 22 ॥
એતજ્જપન્નિશિતોયે માસૈકેન મહાકવિઃ ।
પણ્ડિતશ્ચ મહાવાદી જાયતે નાત્રસંશયઃ ॥ 23 ॥
શક્તિં સમ્પૂજ્ય દેવેશિ પઠેત્ સ્તોત્રં વરં શુભમ્ ।
ઇહલોકે સુખં ભુક્ત્વા પરત્ર ત્રિદિવં વ્રજેત્ ॥ 24 ॥
ઇતિ નામસહસ્રં તુ પ્રત્યઙ્ગિર મનોહરમ્ ।
ગોપ્યં ગુહ્યતમં લોકે ગોપનીયં સ્વયોનિવત્ ॥ 25 ॥
ઇતિ શ્રીરુદ્રયામલે તન્ત્રે દશવિદ્યારહસ્યે શ્રી પ્રત્યઙ્ગિરા સહસ્રનામ સ્તોત્રમ્ ।
Roman (IAST) Transliteration
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi sāmprataṃ tatpurātanam |
sahasranāma paramaṃ pratyaṅgirārtha siddhaye || 1 ||
sahasranāmapāṭhena sarvatra vijayī bhavet |
parābhavo na cāsyāsti sabhāyāṃ vā vane raṇe || 2 ||
tathā tuṣṭā bhaveddevī pratyaṅgirā'sya pāṭhataḥ |
yathā bhavati deveśi sādhakaḥ śiva eva hi || 3 ||
aśvamedhasahasrāṇi vājapeyasya koṭayaḥ |
sakṛtpāṭhena jāyante prasannā pratyaṅgirā bhavet || 4 ||
bhairavo'sya ṛṣiśchando'nuṣṭup devī samīritā |
pratyaṅgirā viniyogaḥ sarvasampatti hetave || 5 ||
sarvakāryeṣu saṃsiddhiḥ sarvasampattidā bhavet |
evaṃ dhyātvā paṭhedetadyadīcchedātmano hitam || 6 ||
asya śrīpratyaṅgirā sahasranāmamahāmantrasya bhairava ṛṣiḥ anuṣṭup chandaḥ śrīmahāpratyaṅgirā devatā hrīṃ bījaṃ śrīṃ śaktiḥ svāhā kīlakaṃ parakṛtyāvināśārthe jape pāṭhe viniyogaḥ ||
karanyāsaḥ
oṃ hrāṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
oṃ hrīṃ tarjanībhyāṃ namaḥ |
oṃ hrūṃ madhyamābhyāṃ namaḥ |
oṃ hraiṃ anāmikābhyāṃ namaḥ |
oṃ hrauṃ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |
oṃ hraḥ karatala karapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ |
hṛdayādi nyāsaḥ
oṃ hrāṃ hṛdayāya namaḥ |
oṃ hrīṃ śirase svāhā |
oṃ hrūṃ śikhāyai vaṣaṭ |
oṃ hraiṃ kavacāya hum |
oṃ hrauṃ netratrayāya vauṣaṭ |
oṃ hraḥ astrāya phaṭ |
dhyānam
āśāmbarā muktakacā ghanacchavi-
-rdhyeyā sacarmāsikarā hi bhūṣaṇā |
daṃṣṭrogravaktrā grasitā hitā tvayā
pratyaṅgirā śaṅkaratejaseritā ||
stotram
devī pratyaṅgirā divyā sarasā śaśiśekharā |
sumanā sāmidhetī ca samastasuraśemuṣī || 1 ||
sarvasampattijananī sarvadā sindhusevinī |
śambhusīmantinī sīmā surārādhyā sudhārasā || 2 ||
rasā rasavatī velā vanyā ca vanamālinī |
vanajākṣī vanacarī vanī vanavinodinī || 3 ||
veginī vegadā vegabalāsyā ca balādhikā |
kalā kalapriyā kolī komalā kālakāminī || 4 ||
kamalā kamalāsyā ca kamalasthā kalāvatī |
kulīnā kuṭilā kāntā kokilā kalabhāṣiṇī || 5 ||
kīrakīlī kalā kālī kapālinyapi kālikā |
keśinī ca kuśāvartā kauśāmbī keśavapriyā || 6 ||
kāśī kalā mahākāśī saṅkāśā keśadāyinī |
kuṇḍalī kuṇḍalāsyā ca kuṇḍalāṅgadamaṇḍitā || 7 ||
kuṇapālī kumudinī kumudā prītivardhinī |
kundapriyā kundaruciḥ kuraṅgamadanodinī || 8 ||
kuraṅganayanā kundā kuruvṛndā'bhinandinī |
kusumbhakusumā kāñcī kvaṇatkiṅkiṇikā kaṭā || 9 ||
kaṭhorā karuṇā kāṣṭhā kaumudī kambukaṇṭhinī |
kapardinī kapaṭinī kaṇṭhinī kālakaṇṭhikā || 10 ||
kīrahastā kumārī ca kurudā kusumapriyā |
kuñjarasthā kuñjaratā kumbhi kumbhastanadvayā || 11 ||
kumbhigā karibhogā ca kadalī dalaśālinī |
kupitā koṭarasthā ca kaṅkālī kandarodarā || 12 ||
ekāntavāsinī kāñcī kampamānaśiroruhā |
kādambarī kadambasthā kuṅkumapremadhāriṇī || 13 ||
kuṭumbinīpriyā''kūtī kratuḥ kratukarī priyā |
kātyāyanī kṛttikā ca kārtikeyapravartinī || 14 ||
kāmapatnī kāmadātrī kāmeśī kāmavanditā |
kāmarūpā kramāvartī kāmākṣī kāmamohitā || 15 ||
khaḍginī khecarī khaḍgā khañjarīṭekṣaṇā khalā |
kharagā kharanāthā ca kharāsyā khelanapriyā || 16 ||
kharāṃśuḥ kheṭinī khaṭvā khagā khaṭvāṅgadhāriṇī |
kharakhaṇḍinī khyātā khaṇḍitā khaṇḍanīsthitā || 17 ||
khaṇḍapriyā khaṇḍakhādyā sendukhaṇḍā ca khaṇḍinī |
gaṅgā godāvarī gaurī gomatyapi ca gautamī || 18 ||
gayā geyā gaganagā gāruḍī garuḍadhvajā |
gītā gītapriyā gopā gaṇḍaprītā guṇī girā || 19 ||
guṃ gaurī mandamadanā gokulā gopratāriṇī |
godā govindinī gūḍhā nirgūḍhā gūḍhavigrahā || 20 ||
guñjinī gajagā gopī gotrakṣayakarī gadā |
giribhūpāladuhitā gogā gocchalavardhinī || 21 ||
ghanastanī ghanarucirghanehā ghananiḥsvanā |
ghūtkāriṇī ghūghakarī ghughūkaparivāritā || 22 ||
ghaṇṭānādapriyā ghaṇṭā ghanāghoṭakavāhinī |
ghorarūpā ca ghorā ca ghūtī pratighanā ghanī || 23 ||
ghṛtācī ghanapuṣṭiśca ghaṭā ghanaghaṭā'mṛtā |
ghaṭasyā ghaṭanā ghoghaghātapātanivāriṇī || 24 ||
cañcarīkā cakorī ca cāmuṇḍā cīradhāriṇī |
cāturī capalā cakracalā celā calā'calā || 25 ||
catuścirantanā cākā cikyā cāmīkaracchaviḥ |
cāpinī capalā campū cintā cintāmaṇiścitā || 26 ||
cāturvarṇyamayī cañcaccaurācāryā camatkṛtiḥ |
cakravartivadhūścakrā cakrāṅgā cakramodinī || 27 ||
cetaścarī cittavṛttiracetā cetanapradā |
cāmpeyī campakaprītiścaṇḍī caṇḍālavāsinī || 28 ||
cirañjīvitaṭā ciñcā tarumūlanivāsinī |
churikā chatramadhyasthā chidrā chedakarī chidā || 29 ||
chuchundarīpalaprītī chuchundarīnibhasvanā |
chalinī chaladā chatrā chiṭikā chekakṛttathā || 30 ||
chaginī chāndasī chāyā chāyākṛcchādirityapi |
jayā ca jayadā jātī jayasthā jayavardhinī || 31 ||
japāpuṣpapriyā japyā jṛmbhiṇī yāmalā yutā |
jambūpriyā jayasthā ca jaṅgamā jaṅgamapriyā || 32 ||
janturjantupradhānā ca jaratkarṇā jaradbhavā |
jātipriyā jīvanasthā jīmūtasadṛśacchaviḥ || 33 ||
janyā janahitā jāyā jambhabhijjambhamālinī |
javadā javavadvāhā javānī jvarahā jvarā || 34 ||
jhañjhānilamayī jhañjhā jhaṇatkārakarā tathā |
jhiṇṭīśā jhampakṛt jhampā jhampatrāsanivāriṇī || 35 ||
ṭakārasthā ṭaṅkadharā ṭaṅkārā karaśāṭinī |
ṭhakkurā ṭhītkṛtī ṭhiṇṭhī ṭhiṇṭhīravasamāvṛtā || 36 ||
ṭhaṇṭhānilamayī ṭhaṇṭhā ṭhaṇatkārakarā ṭhasā |
ḍākinī ḍāmarī caiva ḍiṇḍimadhvaninandinī || 37 ||
ḍhakkāsvanapriyā ḍhakkā tapinī tāpinī tathā |
taruṇī tundilā tundā tāmasī ca tapaḥpriyā || 38 ||
tāmrā tāmrāmbarā tālī tālīdalavibhūṣaṇā |
turaṅgā tvaritā tretā totulā todinī tulā || 39 ||
tāpatrayaharā taptā tālakeśī tamālinī |
tamāladalavacchāmā tālamlānavatī tamī || 40 ||
tāmasī ca tamisrā ca tīvrā tīvraparākramā |
taṭasthā tilatailāktā taraṇī tapanadyutiḥ || 41 ||
tilottamā tilakakṛttārakādhīśaśekharā |
tilapuṣpapriyā tārā tārakeśī kuṭumbinī || 42 ||
sthāṇupatnī sthitikarī sthalasthā sthalavardhinī |
sthitiḥ sthairyā sthaviṣṭhā ca sthāpatiḥ sthalavigrahā || 43 ||
dantinī daṇḍinī dīnā daridrā dīnavatsalā |
devī devavadhūrdaityadamanī dantabhūṣaṇā || 44 ||
dayāvatī damavatī damadā dāḍimastanī |
dandaśūkanibhā daityadāriṇī devatānanā || 45 ||
dolākrīḍā dalāyuśca dampatī devatāmayī |
daśā dīpasthitā doṣā doṣahā doṣakāriṇī || 46 ||
durgā durgārtiśamanī durgamā durgavāsinī |
durgandhanāśinī duḥsthā duḥsvapnaśamakāriṇī || 47 ||
durvārā dundubhī bhrāntā dūrasthā dūravāsinī |
darahā daradā dātrī dāyādā duhitā dayā || 48 ||
dhurandharā dhurīṇā ca dhaurī dhī dhanadāyinī |
dhīrā'dhīrā dharitrī ca dharmadā dhīramānasā || 49 ||
dhanurdharā ca damanī dhūrtā dhūrtaparigrahā |
dhūmavarṇā dhūmapānā dhūmalā dhūmamohinī || 50 ||
nalinī nandinī nandā nādinī nandabālikā |
navīnā narmadā narminemirniyamaniścayā || 51 ||
nirmalā nigamācārā nimnagā nagnakāminī |
nītirnirantarā nagnī nirlepā nirguṇā natiḥ || 52 ||
nīlagrīvā nirīhā ca nirañjanajanī navī |
navanītapriyā nārī narakārṇavatāriṇī || 53 ||
nārāyaṇī nirākārā nipuṇā nipuṇapriyā |
niśā nidrā narendrasthā namitā'namitāpi ca || 54 ||
nirguṇḍikā ca nirguṇḍā nirmāṃsā'nāmikā nibhā |
patākinī patākā ca palaprītiryaśasvinī || 55 ||
pīnā pīnastanā patnī pavanāśanaśāyinī |
parā'parā kalāpā''ppā pākakṛtyarati priyā || 56 ||
pavanasthā supavanā tāpasīprītivardhinī |
paśuvṛddhikarī puṣṭiḥ poṣaṇī puṣpavardhinī || 57 ||
puṣpiṇī pustakakarā punnāgatalavāsinī |
purandarapriyā prītiḥ puramārganivāsinī || 58 ||
pāśī pāśakarā pāśā bandhuhā pāṃsulā paśuḥ |
paṭuḥ paṭāsā paraśudhāriṇī pāśinī tathā || 59 ||
pāpaghnī patipatnī ca patitā'patitāpi ca |
piśācī ca piśācaghnī piśitāśanatoṣitā || 60 ||
pānadā pānapātrā ca pānadānakarodyatā |
peyā prasiddhā pīyūṣā pūrṇā pūrṇamanorathā || 61 ||
patadgarbhā patadgātrā pātapuṇyapriyā purī |
paṅkilā paṅkamagnā ca pānīyā pañjarasthitā || 62 ||
pañcamī pañcayajñā ca pañcatā pañcamapriyā |
pañcamudrā puṇḍarīkā pikī piṅgalalocanā || 63 ||
priyaṅgumañjarī piṇḍī piṇḍitā pāṇḍuraprabhā |
pretāsanā priyālusthā pāṇḍughnī pītasāpahā || 64 ||
phalinī phaladhātrī ca phalaśrīḥ phaṇibhūṣaṇā |
phūtkārakāriṇī sphārā phullā phullāmbujāsanā || 65 ||
phiraṅgahā sphītamatiḥ sphītiḥ sphītakarī tathā |
balamāyā balārātirbalinī balavardhinī || 66 ||
veṇuvādyā vanacarī virāvajanayitrī ca |
vidyā vidyāpradā vidyābodhinī bodhadāyinī || 67 ||
buddhamātā ca buddhā ca vanamālāvatī varā |
varadā vāruṇī vīṇā vīṇāvādanatatparā || 68 ||
vinodinī vinodasthā vaiṣṇavī viṣṇuvallabhā |
vaidyā vaidyacikitsā ca vivaśā viśvaviśrutā || 69 ||
vidvatkavikalā vettā vitandrā vigatajvarā |
virāvā vividhārāvā bimboṣṭhī bimbavatsalā || 70 ||
vindhyasthā vīravandyā ca varīyasāparādhavit |
vedāntavedyā vedyā ca vaidyā ca vijayapradā || 71 ||
virodhavardhinī vandhyā vandhyābandhanivāriṇī |
bhaginī bhagamālā ca bhavānī bhavabhāvinī || 72 ||
bhīmā bhīmānanā bhaimī bhaṅgurā bhīmadarśanā |
bhillī bhalladharā bhīrurbheruṇḍā caibhabhayāpahā || 73 ||
bhagasarpiṇyapi bhagā bhagarūpā bhagālayā |
bhagāsanā bhagāmodā bherī bhāṅkārarañjinī || 74 ||
bhīṣaṇā'bhīṣaṇā sarvā bhagavatyapi bhūṣaṇā |
bhāradvājī bhogadātrī bhavaghnī bhūtibhūṣaṇā || 75 ||
bhūtidā bhūmidātrī ca bhūpatitvapradāyinī |
bhramarī bhrāmarī nīlā bhūpālamukuṭasthitā || 76 ||
mattā manoharā manā māninī mohanī mahā |
mahālakṣmīrmadākṣībā madirā madirālayā || 77 ||
madoddhatā mataṅgasthā mādhavī madhumanthinī |
medhā medhākarī medhyā madhyā madhyavayasthitā || 78 ||
madyapā māṃsalā matsyā modinī maithunoddhatā |
mudrā mudrāvatī mātā māyā mahimamandirā || 79 ||
mahāmāyā mahāvidyā mahāmārī maheśvarī |
mahādevavadhūrmānyā mathurā merumaṇḍalā || 80 ||
medasvanī medasuśrīrmahiṣāsuramardinī |
maṇḍapasthā maṭhasthā'mā mālā mālāvilāsinī || 81 ||
mokṣadā muṇḍamālā ca mandirāgarbhagarbhitā |
mātaṅginī ca mātaṅgī mataṅgatanayā madhuḥ || 82 ||
madhusravā madhurasā madhūkakusumapriyā |
yāminī yāminīnāthabhūṣā yāvakarañjitā || 83 ||
yavāṅkurapriyā yāmā yavanī yavanādhipā |
yamaghnī yamavāṇī ca yajamānasvarūpiṇī || 84 ||
yajñā yajyā yajuryajvā yaśonikarakāriṇī |
yajñasūtrapradā jyeṣṭhā yajñakarmakarī yaśā || 85 ||
yaśasvinī yajñasaṃsthā yūpastambhanivāsinī |
rañjitā rājapatnī ca ramā rekhā ravī raṇī || 86 ||
rajovatī rajaścitrā rajanī rajanīpatiḥ |
rāgiṇī rājinī rājyā rājyadā rājyavardhinī || 87 ||
rājanvatī rājanītisturyā rājanivāsinī |
ramaṇī ramaṇīyā ca rāmā rāmavatī ratiḥ || 88 ||
retovatī ratotsāhā rogahā rogakāriṇī |
raṅgā raṅgavatī rāgā rāgajñā rāginī raṇā || 89 ||
rañjikā rañjakī rañjā rañjinī raktalocanā |
raktacarmadharā rantrī raktasthā raktavāhinī || 90 ||
rambhā rambhāphalaprītī rambhorū rāghavapriyā |
raṅgabhṛdraṅgamadhurā rodasī rodasīgṛhā || 91 ||
rogakartrī rogahartrī ca rogabhṛdrogaśāyinī |
vandī vandistutā bandhurbandhūkakusumādharā || 92 ||
vanditā vandimātā bandhurā baindavī vibhā |
viṅkī viṅkapalā viṅkā viṅkasthā viṅkavatsalā || 93 ||
vedairvilagnā vignā ca vidhirvidhikarī vidhā |
śaṅkhinī śaṅkhanilayā śaṅkhamālāvatī śamī || 94 ||
śaṅkhapātrāśinī śaṅkhā'śaṅkhā śaṅkhagalā śaśī |
śimbī śarāvatī śyāmā śyāmāṅgī śyāmalocanā || 95 ||
śmaśānasthā śmaśānā ca śmaśānasthalabhūṣaṇā |
śarmadā śamahartrī ca śākinī śaṅkuśekharā || 96 ||
śāntiḥ śāntipradā śeṣā śeṣasthā śeṣaśāyinī |
śemuṣī śoṣiṇī śaurī śāriḥ śauryā śarā śarī || 97 ||
śāpadā śāpahārī śrīḥ śampā śapathacāpinī |
śṛṅgiṇī śṛṅgipalabhuk śaṅkarī śāṅkarī tathā || 98 ||
śaṅkā śaṅkāpahā śaṃsthā śāśvatī śītalā śivā |
śavasthā śavabhuk śaivī śāvavarṇā śavodarī || 99 ||
śāyinī śāvaśayanā śiṃśipā śiṃśipāyatā |
śavākuṇḍalinī śaivā śaṅkarā śiśirā śirā || 100 ||
śavakāñcī śavaśrīkā śavamālā śavākṛtiḥ |
śampinī śaṅkuśaktiḥ śaṃ śantanuḥ śīladāyinī || 101 ||
sindhuḥ sarasvatī sindhusundarī sundarānanā |
sādhusiddhiḥ siddhidātrī siddhā siddhasarasvatī || 102 ||
santatiḥ sampadā sampatsaṃvitsampattidāyinī |
sapatnī sarasā sārā sarasvatikarī sudhā || 103 ||
saraḥ samā samānā ca samārādhyā samastadā |
samiddhā samadā sammā sammohā samadarśanā || 104 ||
samitiḥ samidhā sīmā sāvitrī saṃvidā satī |
savanā savanādhārā sāvanā samarā samī || 105 ||
samīrā sumanā sādhvī sadhrīcīnyasahāyinī |
haṃsī haṃsagatirhaṃsā haṃsojjvalanicolayuk || 106 ||
halinī haladā hālā haraśrīrharavallabhā |
helā helāvatī hreṣā hreṣasthā hreṣavardhinī || 107 ||
hantā hānirhayāhvā hṛddhantahā hantahāriṇī |
huṅkārī hantakṛddhaṅkā hīhā hāhā hatāhitā || 108 ||
hemā prabhā haravatī hārītā harisammatā |
horī hotrī holikā ca homyā homā havirhariḥ || 109 ||
hāriṇī hariṇīnetrā himācalanivāsinī |
lambodarī lambakarṇā lambikā lambavigrahā || 110 ||
līlā līlāvatī lolā lalanā lālitālatā |
lalāmalocanā locyā lolākṣī lakṣaṇā laṭā || 111 ||
lampatī lumpatī lampā lopāmudrā lalanti ca |
latikā laṅghikā laṅghā laghimā laghumadhyamā || 112 ||
laghvīyasī laghūdarkā lūtā lūtanivāriṇī |
lomabhṛllomalomnī ca lulutī lululumpinī || 113 ||
lulāyasthā ca laharī laṅkāpurapurandarī |
lakṣmīrlakṣmīpradā lakṣyā lakṣyabalagatipradā || 114 ||
kṣaṇakṣapā kṣaṇakṣīṇā kṣamā kṣāntiḥ kṣamāvatī |
kṣāmā kṣāmodarī kṣoṇī kṣoṇibhṛt kṣatriyāṅganā || 115 ||
kṣapā kṣapākarī kṣīrā kṣīradā kṣīrasāgarā |
kṣīṇaṅkarī kṣayakarī kṣayabhṛt kṣayadā kṣatiḥ |
kṣarantī kṣudrikā kṣudrā kṣutkṣāmā kṣarapātakā || 116 ||
phalaśrutiḥ –
mātuḥ sahasranāmedaṃ pratyaṅgirāsiddhidāyakam || 1 ||
yaḥ paṭhetprayato nityaṃ daridro dhanado bhavet |
anācāntaḥ paṭhennityaṃ sa cāpi syānmaheśvaraḥ |
mūkaḥ syādvākpatirdevī rogī nīrogatāṃ bhavet || 2 ||
aputraḥ putramāpnoti triṣulokeṣu viśrutam |
vandhyāpi sūte tanayān gāvaśca bahudugdhadāḥ || 3 ||
rājānaḥ pādanamrāḥ syustasya dāsā iva sphuṭāḥ |
arayaḥ saṅkṣayaṃ yānti manasā saṃsmṛtā api || 4 ||
darśanādeva jāyante narā nāryo'pi tadvaśāḥ |
kartā hartā svayaṃvīro jāyate nātrasaṃśayaḥ || 5 ||
yaṃ yaṃ kāmayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam |
duritaṃ na ca tasyāsti nāsti śokaḥ kadācana || 6 ||
catuṣpathe'rdharātre ca yaḥ paṭhetsādhakottamaḥ |
ekākī nirbhayo dhīro daśāvartaṃ narottamaḥ || 7 ||
manasā cintitaṃ kāryaṃ tasya siddhirna saṃśayam |
vinā sahasranāmnāṃ yo japenmantraṃ kadācana || 8 ||
na siddho jāyate tasya mantraḥ kalpaśatairapi |
kujavāre śmaśāne ca madhyāhne yo japettathā || 9 ||
śatāvartyā sa jayeta kartā hartā nṛṇāmiha |
rogārto yo niśīthānte paṭhedambhasi saṃsthitaḥ || 10 ||
sadyo nīrogatāmeti yadi syānnirbhayastadā |
ardharātre śmaśāne vā śanivāre japenmanum || 11 ||
aṣṭottarasahasraṃ tu daśavāraṃ japettataḥ |
sahasranāmamettaddhi tadā yāti svayaṃ śivā || 12 ||
mahāpavanarūpeṇa ghoragomāyunādinī |
tadā yadi na bhītiḥ syāttato dehīti vāgbhavet || 13 ||
tadā paśubaliṃ dadyāt svayaṃ gṛhṇāti caṇḍikā |
yatheṣṭaṃ ca varaṃ dattvā yāti pratyaṅgirā śivā || 14 ||
rocanāgurukastūrī karpūramadacandanaiḥ |
kuṅkumaprathamābhyāṃ tu likhitaṃ bhūrjapatrake || 15 ||
śubhanakṣatrayoge tu samabhyarcya ghaṭāntare |
kṛtasampātanātsiddhaṃ dhāryantaddakṣiṇekare || 16 ||
sahasranāmasvarṇasthaṃ kaṇṭhe vāpi jitendriyaḥ |
tadāyaṃ praṇamenmantrī kruddhaḥ samriyate naraḥ || 17 ||
yasmai dadāti ca svasti sa bhaveddhanadopamaḥ |
duṣṭaśvāpadajantūnāṃ na bhīḥ kutrāpi jāyate || 18 ||
bālakānāmiyaṃ rakṣā garbhiṇīnāmapi dhruvam |
mohana stambhanākarṣamāraṇoccāṭanāni ca || 19 ||
yantradhāraṇato nūnaṃ sidhyante sādhakasya ca |
nīlavastre vilikhitaṃ dhvajāyāṃ yadi tiṣṭhati || 20 ||
tadā naṣṭā bhavatyeva pracaṇḍā paravāhinī |
etajjaptaṃ mahābhasma lalāṭe yadi dhārayet || 21 ||
taddarśanata eva syuḥ prāṇinastasya kiṅkarāḥ |
rājapatnyo'pi vaśyāḥ syuḥ kimanyāḥ parayoṣitaḥ || 22 ||
etajjapanniśitoye māsaikena mahākaviḥ |
paṇḍitaśca mahāvādī jāyate nātrasaṃśayaḥ || 23 ||
śaktiṃ sampūjya deveśi paṭhet stotraṃ varaṃ śubham |
ihaloke sukhaṃ bhuktvā paratra tridivaṃ vrajet || 24 ||
iti nāmasahasraṃ tu pratyaṅgira manoharam |
gopyaṃ guhyatamaṃ loke gopanīyaṃ svayonivat || 25 ||
iti śrīrudrayāmale tantre daśavidyārahasye śrī pratyaṅgirā sahasranāma stotram |
Sanskrit — Devanagari (original)
ईश्वर उवाच
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि साम्प्रतं तत्पुरातनम् ।
सहस्रनाम परमं प्रत्यङ्गिरार्थ सिद्धये ॥ 1 ॥
सहस्रनामपाठेन सर्वत्र विजयी भवेत् ।
पराभवो न चास्यास्ति सभायां वा वने रणे ॥ 2 ॥
तथा तुष्टा भवेद्देवी प्रत्यङ्गिराऽस्य पाठतः ।
यथा भवति देवेशि साधकः शिव एव हि ॥ 3 ॥
अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयस्य कोटयः ।
सकृत्पाठेन जायन्ते प्रसन्ना प्रत्यङ्गिरा भवेत् ॥ 4 ॥
भैरवोऽस्य ऋषिश्छन्दोऽनुष्टुप् देवी समीरिता ।
प्रत्यङ्गिरा विनियोगः सर्वसम्पत्ति हेतवे ॥ 5 ॥
सर्वकार्येषु संसिद्धिः सर्वसम्पत्तिदा भवेत् ।
एवं ध्यात्वा पठेदेतद्यदीच्छेदात्मनो हितम् ॥ 6 ॥
अस्य श्रीप्रत्यङ्गिरा सहस्रनाममहामन्त्रस्य भैरव ऋषिः अनुष्टुप् छन्दः श्रीमहाप्रत्यङ्गिरा देवता ह्रीं बीजं श्रीं शक्तिः स्वाहा कीलकं परकृत्याविनाशार्थे जपे पाठे विनियोगः ॥
करन्यासः
ॐ ह्रां अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।
ॐ ह्रीं तर्जनीभ्यां नमः ।
ॐ ह्रूं मध्यमाभ्यां नमः ।
ॐ ह्रैं अनामिकाभ्यां नमः ।
ॐ ह्रौं कनिष्ठिकाभ्यां नमः ।
ॐ ह्रः करतल करपृष्ठाभ्यां नमः ।
हृदयादि न्यासः
ॐ ह्रां हृदयाय नमः ।
ॐ ह्रीं शिरसे स्वाहा ।
ॐ ह्रूं शिखायै वषट् ।
ॐ ह्रैं कवचाय हुम् ।
ॐ ह्रौं नेत्रत्रयाय वौषट् ।
ॐ ह्रः अस्त्राय फट् ।
ध्यानम्
आशाम्बरा मुक्तकचा घनच्छवि-
-र्ध्येया सचर्मासिकरा हि भूषणा ।
दंष्ट्रोग्रवक्त्रा ग्रसिता हिता त्वया
प्रत्यङ्गिरा शङ्करतेजसेरिता ॥
स्तोत्रम्
देवी प्रत्यङ्गिरा दिव्या सरसा शशिशेखरा ।
सुमना सामिधेती च समस्तसुरशेमुषी ॥ 1 ॥
सर्वसम्पत्तिजननी सर्वदा सिन्धुसेविनी ।
शम्भुसीमन्तिनी सीमा सुराराध्या सुधारसा ॥ 2 ॥
रसा रसवती वेला वन्या च वनमालिनी ।
वनजाक्षी वनचरी वनी वनविनोदिनी ॥ 3 ॥
वेगिनी वेगदा वेगबलास्या च बलाधिका ।
कला कलप्रिया कोली कोमला कालकामिनी ॥ 4 ॥
कमला कमलास्या च कमलस्था कलावती ।
कुलीना कुटिला कान्ता कोकिला कलभाषिणी ॥ 5 ॥
कीरकीली कला काली कपालिन्यपि कालिका ।
केशिनी च कुशावर्ता कौशाम्बी केशवप्रिया ॥ 6 ॥
काशी कला महाकाशी सङ्काशा केशदायिनी ।
कुण्डली कुण्डलास्या च कुण्डलाङ्गदमण्डिता ॥ 7 ॥
कुणपाली कुमुदिनी कुमुदा प्रीतिवर्धिनी ।
कुन्दप्रिया कुन्दरुचिः कुरङ्गमदनोदिनी ॥ 8 ॥
कुरङ्गनयना कुन्दा कुरुवृन्दाऽभिनन्दिनी ।
कुसुम्भकुसुमा काञ्ची क्वणत्किङ्किणिका कटा ॥ 9 ॥
कठोरा करुणा काष्ठा कौमुदी कम्बुकण्ठिनी ।
कपर्दिनी कपटिनी कण्ठिनी कालकण्ठिका ॥ 10 ॥
कीरहस्ता कुमारी च कुरुदा कुसुमप्रिया ।
कुञ्जरस्था कुञ्जरता कुम्भि कुम्भस्तनद्वया ॥ 11 ॥
कुम्भिगा करिभोगा च कदली दलशालिनी ।
कुपिता कोटरस्था च कङ्काली कन्दरोदरा ॥ 12 ॥
एकान्तवासिनी काञ्ची कम्पमानशिरोरुहा ।
कादम्बरी कदम्बस्था कुङ्कुमप्रेमधारिणी ॥ 13 ॥
कुटुम्बिनीप्रियाऽऽकूती क्रतुः क्रतुकरी प्रिया ।
कात्यायनी कृत्तिका च कार्तिकेयप्रवर्तिनी ॥ 14 ॥
कामपत्नी कामदात्री कामेशी कामवन्दिता ।
कामरूपा क्रमावर्ती कामाक्षी काममोहिता ॥ 15 ॥
खड्गिनी खेचरी खड्गा खञ्जरीटेक्षणा खला ।
खरगा खरनाथा च खरास्या खेलनप्रिया ॥ 16 ॥
खरांशुः खेटिनी खट्वा खगा खट्वाङ्गधारिणी ।
खरखण्डिनी ख्याता खण्डिता खण्डनीस्थिता ॥ 17 ॥
खण्डप्रिया खण्डखाद्या सेन्दुखण्डा च खण्डिनी ।
गङ्गा गोदावरी गौरी गोमत्यपि च गौतमी ॥ 18 ॥
गया गेया गगनगा गारुडी गरुडध्वजा ।
गीता गीतप्रिया गोपा गण्डप्रीता गुणी गिरा ॥ 19 ॥
गुं गौरी मन्दमदना गोकुला गोप्रतारिणी ।
गोदा गोविन्दिनी गूढा निर्गूढा गूढविग्रहा ॥ 20 ॥
गुञ्जिनी गजगा गोपी गोत्रक्षयकरी गदा ।
गिरिभूपालदुहिता गोगा गोच्छलवर्धिनी ॥ 21 ॥
घनस्तनी घनरुचिर्घनेहा घननिःस्वना ।
घूत्कारिणी घूघकरी घुघूकपरिवारिता ॥ 22 ॥
घण्टानादप्रिया घण्टा घनाघोटकवाहिनी ।
घोररूपा च घोरा च घूती प्रतिघना घनी ॥ 23 ॥
घृताची घनपुष्टिश्च घटा घनघटाऽमृता ।
घटस्या घटना घोघघातपातनिवारिणी ॥ 24 ॥
चञ्चरीका चकोरी च चामुण्डा चीरधारिणी ।
चातुरी चपला चक्रचला चेला चलाऽचला ॥ 25 ॥
चतुश्चिरन्तना चाका चिक्या चामीकरच्छविः ।
चापिनी चपला चम्पू चिन्ता चिन्तामणिश्चिता ॥ 26 ॥
चातुर्वर्ण्यमयी चञ्चच्चौराचार्या चमत्कृतिः ।
चक्रवर्तिवधूश्चक्रा चक्राङ्गा चक्रमोदिनी ॥ 27 ॥
चेतश्चरी चित्तवृत्तिरचेता चेतनप्रदा ।
चाम्पेयी चम्पकप्रीतिश्चण्डी चण्डालवासिनी ॥ 28 ॥
चिरञ्जीवितटा चिञ्चा तरुमूलनिवासिनी ।
छुरिका छत्रमध्यस्था छिद्रा छेदकरी छिदा ॥ 29 ॥
छुछुन्दरीपलप्रीती छुछुन्दरीनिभस्वना ।
छलिनी छलदा छत्रा छिटिका छेककृत्तथा ॥ 30 ॥
छगिनी छान्दसी छाया छायाकृच्छादिरित्यपि ।
जया च जयदा जाती जयस्था जयवर्धिनी ॥ 31 ॥
जपापुष्पप्रिया जप्या जृम्भिणी यामला युता ।
जम्बूप्रिया जयस्था च जङ्गमा जङ्गमप्रिया ॥ 32 ॥
जन्तुर्जन्तुप्रधाना च जरत्कर्णा जरद्भवा ।
जातिप्रिया जीवनस्था जीमूतसदृशच्छविः ॥ 33 ॥
जन्या जनहिता जाया जम्भभिज्जम्भमालिनी ।
जवदा जववद्वाहा जवानी ज्वरहा ज्वरा ॥ 34 ॥
झञ्झानिलमयी झञ्झा झणत्कारकरा तथा ।
झिण्टीशा झम्पकृत् झम्पा झम्पत्रासनिवारिणी ॥ 35 ॥
टकारस्था टङ्कधरा टङ्कारा करशाटिनी ।
ठक्कुरा ठीत्कृती ठिण्ठी ठिण्ठीरवसमावृता ॥ 36 ॥
ठण्ठानिलमयी ठण्ठा ठणत्कारकरा ठसा ।
डाकिनी डामरी चैव डिण्डिमध्वनिनन्दिनी ॥ 37 ॥
ढक्कास्वनप्रिया ढक्का तपिनी तापिनी तथा ।
तरुणी तुन्दिला तुन्दा तामसी च तपःप्रिया ॥ 38 ॥
ताम्रा ताम्राम्बरा ताली तालीदलविभूषणा ।
तुरङ्गा त्वरिता त्रेता तोतुला तोदिनी तुला ॥ 39 ॥
तापत्रयहरा तप्ता तालकेशी तमालिनी ।
तमालदलवच्छामा तालम्लानवती तमी ॥ 40 ॥
तामसी च तमिस्रा च तीव्रा तीव्रपराक्रमा ।
तटस्था तिलतैलाक्ता तरणी तपनद्युतिः ॥ 41 ॥
तिलोत्तमा तिलककृत्तारकाधीशशेखरा ।
तिलपुष्पप्रिया तारा तारकेशी कुटुम्बिनी ॥ 42 ॥
स्थाणुपत्नी स्थितिकरी स्थलस्था स्थलवर्धिनी ।
स्थितिः स्थैर्या स्थविष्ठा च स्थापतिः स्थलविग्रहा ॥ 43 ॥
दन्तिनी दण्डिनी दीना दरिद्रा दीनवत्सला ।
देवी देववधूर्दैत्यदमनी दन्तभूषणा ॥ 44 ॥
दयावती दमवती दमदा दाडिमस्तनी ।
दन्दशूकनिभा दैत्यदारिणी देवतानना ॥ 45 ॥
दोलाक्रीडा दलायुश्च दम्पती देवतामयी ।
दशा दीपस्थिता दोषा दोषहा दोषकारिणी ॥ 46 ॥
दुर्गा दुर्गार्तिशमनी दुर्गमा दुर्गवासिनी ।
दुर्गन्धनाशिनी दुःस्था दुःस्वप्नशमकारिणी ॥ 47 ॥
दुर्वारा दुन्दुभी भ्रान्ता दूरस्था दूरवासिनी ।
दरहा दरदा दात्री दायादा दुहिता दया ॥ 48 ॥
धुरन्धरा धुरीणा च धौरी धी धनदायिनी ।
धीराऽधीरा धरित्री च धर्मदा धीरमानसा ॥ 49 ॥
धनुर्धरा च दमनी धूर्ता धूर्तपरिग्रहा ।
धूमवर्णा धूमपाना धूमला धूममोहिनी ॥ 50 ॥
नलिनी नन्दिनी नन्दा नादिनी नन्दबालिका ।
नवीना नर्मदा नर्मिनेमिर्नियमनिश्चया ॥ 51 ॥
निर्मला निगमाचारा निम्नगा नग्नकामिनी ।
नीतिर्निरन्तरा नग्नी निर्लेपा निर्गुणा नतिः ॥ 52 ॥
नीलग्रीवा निरीहा च निरञ्जनजनी नवी ।
नवनीतप्रिया नारी नरकार्णवतारिणी ॥ 53 ॥
नारायणी निराकारा निपुणा निपुणप्रिया ।
निशा निद्रा नरेन्द्रस्था नमिताऽनमितापि च ॥ 54 ॥
निर्गुण्डिका च निर्गुण्डा निर्मांसाऽनामिका निभा ।
पताकिनी पताका च पलप्रीतिर्यशस्विनी ॥ 55 ॥
पीना पीनस्तना पत्नी पवनाशनशायिनी ।
पराऽपरा कलापाऽऽप्पा पाककृत्यरति प्रिया ॥ 56 ॥
पवनस्था सुपवना तापसीप्रीतिवर्धिनी ।
पशुवृद्धिकरी पुष्टिः पोषणी पुष्पवर्धिनी ॥ 57 ॥
पुष्पिणी पुस्तककरा पुन्नागतलवासिनी ।
पुरन्दरप्रिया प्रीतिः पुरमार्गनिवासिनी ॥ 58 ॥
पाशी पाशकरा पाशा बन्धुहा पांसुला पशुः ।
पटुः पटासा परशुधारिणी पाशिनी तथा ॥ 59 ॥
पापघ्नी पतिपत्नी च पतिताऽपतितापि च ।
पिशाची च पिशाचघ्नी पिशिताशनतोषिता ॥ 60 ॥
पानदा पानपात्रा च पानदानकरोद्यता ।
पेया प्रसिद्धा पीयूषा पूर्णा पूर्णमनोरथा ॥ 61 ॥
पतद्गर्भा पतद्गात्रा पातपुण्यप्रिया पुरी ।
पङ्किला पङ्कमग्ना च पानीया पञ्जरस्थिता ॥ 62 ॥
पञ्चमी पञ्चयज्ञा च पञ्चता पञ्चमप्रिया ।
पञ्चमुद्रा पुण्डरीका पिकी पिङ्गललोचना ॥ 63 ॥
प्रियङ्गुमञ्जरी पिण्डी पिण्डिता पाण्डुरप्रभा ।
प्रेतासना प्रियालुस्था पाण्डुघ्नी पीतसापहा ॥ 64 ॥
फलिनी फलधात्री च फलश्रीः फणिभूषणा ।
फूत्कारकारिणी स्फारा फुल्ला फुल्लाम्बुजासना ॥ 65 ॥
फिरङ्गहा स्फीतमतिः स्फीतिः स्फीतकरी तथा ।
बलमाया बलारातिर्बलिनी बलवर्धिनी ॥ 66 ॥
वेणुवाद्या वनचरी विरावजनयित्री च ।
विद्या विद्याप्रदा विद्याबोधिनी बोधदायिनी ॥ 67 ॥
बुद्धमाता च बुद्धा च वनमालावती वरा ।
वरदा वारुणी वीणा वीणावादनतत्परा ॥ 68 ॥
विनोदिनी विनोदस्था वैष्णवी विष्णुवल्लभा ।
वैद्या वैद्यचिकित्सा च विवशा विश्वविश्रुता ॥ 69 ॥
विद्वत्कविकला वेत्ता वितन्द्रा विगतज्वरा ।
विरावा विविधारावा बिम्बोष्ठी बिम्बवत्सला ॥ 70 ॥
विन्ध्यस्था वीरवन्द्या च वरीयसापराधवित् ।
वेदान्तवेद्या वेद्या च वैद्या च विजयप्रदा ॥ 71 ॥
विरोधवर्धिनी वन्ध्या वन्ध्याबन्धनिवारिणी ।
भगिनी भगमाला च भवानी भवभाविनी ॥ 72 ॥
भीमा भीमानना भैमी भङ्गुरा भीमदर्शना ।
भिल्ली भल्लधरा भीरुर्भेरुण्डा चैभभयापहा ॥ 73 ॥
भगसर्पिण्यपि भगा भगरूपा भगालया ।
भगासना भगामोदा भेरी भाङ्काररञ्जिनी ॥ 74 ॥
भीषणाऽभीषणा सर्वा भगवत्यपि भूषणा ।
भारद्वाजी भोगदात्री भवघ्नी भूतिभूषणा ॥ 75 ॥
भूतिदा भूमिदात्री च भूपतित्वप्रदायिनी ।
भ्रमरी भ्रामरी नीला भूपालमुकुटस्थिता ॥ 76 ॥
मत्ता मनोहरा मना मानिनी मोहनी महा ।
महालक्ष्मीर्मदाक्षीबा मदिरा मदिरालया ॥ 77 ॥
मदोद्धता मतङ्गस्था माधवी मधुमन्थिनी ।
मेधा मेधाकरी मेध्या मध्या मध्यवयस्थिता ॥ 78 ॥
मद्यपा मांसला मत्स्या मोदिनी मैथुनोद्धता ।
मुद्रा मुद्रावती माता माया महिममन्दिरा ॥ 79 ॥
महामाया महाविद्या महामारी महेश्वरी ।
महादेववधूर्मान्या मथुरा मेरुमण्डला ॥ 80 ॥
मेदस्वनी मेदसुश्रीर्महिषासुरमर्दिनी ।
मण्डपस्था मठस्थाऽमा माला मालाविलासिनी ॥ 81 ॥
मोक्षदा मुण्डमाला च मन्दिरागर्भगर्भिता ।
मातङ्गिनी च मातङ्गी मतङ्गतनया मधुः ॥ 82 ॥
मधुस्रवा मधुरसा मधूककुसुमप्रिया ।
यामिनी यामिनीनाथभूषा यावकरञ्जिता ॥ 83 ॥
यवाङ्कुरप्रिया यामा यवनी यवनाधिपा ।
यमघ्नी यमवाणी च यजमानस्वरूपिणी ॥ 84 ॥
यज्ञा यज्या यजुर्यज्वा यशोनिकरकारिणी ।
यज्ञसूत्रप्रदा ज्येष्ठा यज्ञकर्मकरी यशा ॥ 85 ॥
यशस्विनी यज्ञसंस्था यूपस्तम्भनिवासिनी ।
रञ्जिता राजपत्नी च रमा रेखा रवी रणी ॥ 86 ॥
रजोवती रजश्चित्रा रजनी रजनीपतिः ।
रागिणी राजिनी राज्या राज्यदा राज्यवर्धिनी ॥ 87 ॥
राजन्वती राजनीतिस्तुर्या राजनिवासिनी ।
रमणी रमणीया च रामा रामवती रतिः ॥ 88 ॥
रेतोवती रतोत्साहा रोगहा रोगकारिणी ।
रङ्गा रङ्गवती रागा रागज्ञा रागिनी रणा ॥ 89 ॥
रञ्जिका रञ्जकी रञ्जा रञ्जिनी रक्तलोचना ।
रक्तचर्मधरा रन्त्री रक्तस्था रक्तवाहिनी ॥ 90 ॥
रम्भा रम्भाफलप्रीती रम्भोरू राघवप्रिया ।
रङ्गभृद्रङ्गमधुरा रोदसी रोदसीगृहा ॥ 91 ॥
रोगकर्त्री रोगहर्त्री च रोगभृद्रोगशायिनी ।
वन्दी वन्दिस्तुता बन्धुर्बन्धूककुसुमाधरा ॥ 92 ॥
वन्दिता वन्दिमाता बन्धुरा बैन्दवी विभा ।
विङ्की विङ्कपला विङ्का विङ्कस्था विङ्कवत्सला ॥ 93 ॥
वेदैर्विलग्ना विग्ना च विधिर्विधिकरी विधा ।
शङ्खिनी शङ्खनिलया शङ्खमालावती शमी ॥ 94 ॥
शङ्खपात्राशिनी शङ्खाऽशङ्खा शङ्खगला शशी ।
शिम्बी शरावती श्यामा श्यामाङ्गी श्यामलोचना ॥ 95 ॥
श्मशानस्था श्मशाना च श्मशानस्थलभूषणा ।
शर्मदा शमहर्त्री च शाकिनी शङ्कुशेखरा ॥ 96 ॥
शान्तिः शान्तिप्रदा शेषा शेषस्था शेषशायिनी ।
शेमुषी शोषिणी शौरी शारिः शौर्या शरा शरी ॥ 97 ॥
शापदा शापहारी श्रीः शम्पा शपथचापिनी ।
शृङ्गिणी शृङ्गिपलभुक् शङ्करी शाङ्करी तथा ॥ 98 ॥
शङ्का शङ्कापहा शंस्था शाश्वती शीतला शिवा ।
शवस्था शवभुक् शैवी शाववर्णा शवोदरी ॥ 99 ॥
शायिनी शावशयना शिंशिपा शिंशिपायता ।
शवाकुण्डलिनी शैवा शङ्करा शिशिरा शिरा ॥ 100 ॥
शवकाञ्ची शवश्रीका शवमाला शवाकृतिः ।
शम्पिनी शङ्कुशक्तिः शं शन्तनुः शीलदायिनी ॥ 101 ॥
सिन्धुः सरस्वती सिन्धुसुन्दरी सुन्दरानना ।
साधुसिद्धिः सिद्धिदात्री सिद्धा सिद्धसरस्वती ॥ 102 ॥
सन्ततिः सम्पदा सम्पत्संवित्सम्पत्तिदायिनी ।
सपत्नी सरसा सारा सरस्वतिकरी सुधा ॥ 103 ॥
सरः समा समाना च समाराध्या समस्तदा ।
समिद्धा समदा सम्मा सम्मोहा समदर्शना ॥ 104 ॥
समितिः समिधा सीमा सावित्री संविदा सती ।
सवना सवनाधारा सावना समरा समी ॥ 105 ॥
समीरा सुमना साध्वी सध्रीचीन्यसहायिनी ।
हंसी हंसगतिर्हंसा हंसोज्ज्वलनिचोलयुक् ॥ 106 ॥
हलिनी हलदा हाला हरश्रीर्हरवल्लभा ।
हेला हेलावती ह्रेषा ह्रेषस्था ह्रेषवर्धिनी ॥ 107 ॥
हन्ता हानिर्हयाह्वा हृद्धन्तहा हन्तहारिणी ।
हुङ्कारी हन्तकृद्धङ्का हीहा हाहा हताहिता ॥ 108 ॥
हेमा प्रभा हरवती हारीता हरिसम्मता ।
होरी होत्री होलिका च होम्या होमा हविर्हरिः ॥ 109 ॥
हारिणी हरिणीनेत्रा हिमाचलनिवासिनी ।
लम्बोदरी लम्बकर्णा लम्बिका लम्बविग्रहा ॥ 110 ॥
लीला लीलावती लोला ललना लालितालता ।
ललामलोचना लोच्या लोलाक्षी लक्षणा लटा ॥ 111 ॥
लम्पती लुम्पती लम्पा लोपामुद्रा ललन्ति च ।
लतिका लङ्घिका लङ्घा लघिमा लघुमध्यमा ॥ 112 ॥
लघ्वीयसी लघूदर्का लूता लूतनिवारिणी ।
लोमभृल्लोमलोम्नी च लुलुती लुलुलुम्पिनी ॥ 113 ॥
लुलायस्था च लहरी लङ्कापुरपुरन्दरी ।
लक्ष्मीर्लक्ष्मीप्रदा लक्ष्या लक्ष्यबलगतिप्रदा ॥ 114 ॥
क्षणक्षपा क्षणक्षीणा क्षमा क्षान्तिः क्षमावती ।
क्षामा क्षामोदरी क्षोणी क्षोणिभृत् क्षत्रियाङ्गना ॥ 115 ॥
क्षपा क्षपाकरी क्षीरा क्षीरदा क्षीरसागरा ।
क्षीणङ्करी क्षयकरी क्षयभृत् क्षयदा क्षतिः ।
क्षरन्ती क्षुद्रिका क्षुद्रा क्षुत्क्षामा क्षरपातका ॥ 116 ॥
फलश्रुतिः –
मातुः सहस्रनामेदं प्रत्यङ्गिरासिद्धिदायकम् ॥ 1 ॥
यः पठेत्प्रयतो नित्यं दरिद्रो धनदो भवेत् ।
अनाचान्तः पठेन्नित्यं स चापि स्यान्महेश्वरः ।
मूकः स्याद्वाक्पतिर्देवी रोगी नीरोगतां भवेत् ॥ 2 ॥
अपुत्रः पुत्रमाप्नोति त्रिषुलोकेषु विश्रुतम् ।
वन्ध्यापि सूते तनयान् गावश्च बहुदुग्धदाः ॥ 3 ॥
राजानः पादनम्राः स्युस्तस्य दासा इव स्फुटाः ।
अरयः सङ्क्षयं यान्ति मनसा संस्मृता अपि ॥ 4 ॥
दर्शनादेव जायन्ते नरा नार्योऽपि तद्वशाः ।
कर्ता हर्ता स्वयंवीरो जायते नात्रसंशयः ॥ 5 ॥
यं यं कामयते कामं तं तं प्राप्नोति निश्चितम् ।
दुरितं न च तस्यास्ति नास्ति शोकः कदाचन ॥ 6 ॥
चतुष्पथेऽर्धरात्रे च यः पठेत्साधकोत्तमः ।
एकाकी निर्भयो धीरो दशावर्तं नरोत्तमः ॥ 7 ॥
मनसा चिन्तितं कार्यं तस्य सिद्धिर्न संशयम् ।
विना सहस्रनाम्नां यो जपेन्मन्त्रं कदाचन ॥ 8 ॥
न सिद्धो जायते तस्य मन्त्रः कल्पशतैरपि ।
कुजवारे श्मशाने च मध्याह्ने यो जपेत्तथा ॥ 9 ॥
शतावर्त्या स जयेत कर्ता हर्ता नृणामिह ।
रोगार्तो यो निशीथान्ते पठेदम्भसि संस्थितः ॥ 10 ॥
सद्यो नीरोगतामेति यदि स्यान्निर्भयस्तदा ।
अर्धरात्रे श्मशाने वा शनिवारे जपेन्मनुम् ॥ 11 ॥
अष्टोत्तरसहस्रं तु दशवारं जपेत्ततः ।
सहस्रनाममेत्तद्धि तदा याति स्वयं शिवा ॥ 12 ॥
महापवनरूपेण घोरगोमायुनादिनी ।
तदा यदि न भीतिः स्यात्ततो देहीति वाग्भवेत् ॥ 13 ॥
तदा पशुबलिं दद्यात् स्वयं गृह्णाति चण्डिका ।
यथेष्टं च वरं दत्त्वा याति प्रत्यङ्गिरा शिवा ॥ 14 ॥
रोचनागुरुकस्तूरी कर्पूरमदचन्दनैः ।
कुङ्कुमप्रथमाभ्यां तु लिखितं भूर्जपत्रके ॥ 15 ॥
शुभनक्षत्रयोगे तु समभ्यर्च्य घटान्तरे ।
कृतसम्पातनात्सिद्धं धार्यन्तद्दक्षिणेकरे ॥ 16 ॥
सहस्रनामस्वर्णस्थं कण्ठे वापि जितेन्द्रियः ।
तदायं प्रणमेन्मन्त्री क्रुद्धः सम्रियते नरः ॥ 17 ॥
यस्मै ददाति च स्वस्ति स भवेद्धनदोपमः ।
दुष्टश्वापदजन्तूनां न भीः कुत्रापि जायते ॥ 18 ॥
बालकानामियं रक्षा गर्भिणीनामपि ध्रुवम् ।
मोहन स्तम्भनाकर्षमारणोच्चाटनानि च ॥ 19 ॥
यन्त्रधारणतो नूनं सिध्यन्ते साधकस्य च ।
नीलवस्त्रे विलिखितं ध्वजायां यदि तिष्ठति ॥ 20 ॥
तदा नष्टा भवत्येव प्रचण्डा परवाहिनी ।
एतज्जप्तं महाभस्म ललाटे यदि धारयेत् ॥ 21 ॥
तद्दर्शनत एव स्युः प्राणिनस्तस्य किङ्कराः ।
राजपत्न्योऽपि वश्याः स्युः किमन्याः परयोषितः ॥ 22 ॥
एतज्जपन्निशितोये मासैकेन महाकविः ।
पण्डितश्च महावादी जायते नात्रसंशयः ॥ 23 ॥
शक्तिं सम्पूज्य देवेशि पठेत् स्तोत्रं वरं शुभम् ।
इहलोके सुखं भुक्त्वा परत्र त्रिदिवं व्रजेत् ॥ 24 ॥
इति नामसहस्रं तु प्रत्यङ्गिर मनोहरम् ।
गोप्यं गुह्यतमं लोके गोपनीयं स्वयोनिवत् ॥ 25 ॥
इति श्रीरुद्रयामले तन्त्रे दशविद्यारहस्ये श्री प्रत्यङ्गिरा सहस्रनाम स्तोत्रम् ।
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi sāmprataṃ tatpurātanam |
sahasranāma paramaṃ pratyaṅgirārtha siddhaye || 1 ||
sahasranāmapāṭhena sarvatra vijayī bhavet |
parābhavo na cāsyāsti sabhāyāṃ vā vane raṇe || 2 ||
tathā tuṣṭā bhaveddevī pratyaṅgirā'sya pāṭhataḥ |
yathā bhavati deveśi sādhakaḥ śiva eva hi || 3 ||
aśvamedhasahasrāṇi vājapeyasya koṭayaḥ |
sakṛtpāṭhena jāyante prasannā pratyaṅgirā bhavet || 4 ||
bhairavo'sya ṛṣiśchando'nuṣṭup devī samīritā |
pratyaṅgirā viniyogaḥ sarvasampatti hetave || 5 ||
sarvakāryeṣu saṃsiddhiḥ sarvasampattidā bhavet |
evaṃ dhyātvā paṭhedetadyadīcchedātmano hitam || 6 ||
asya śrīpratyaṅgirā sahasranāmamahāmantrasya bhairava ṛṣiḥ anuṣṭup chandaḥ śrīmahāpratyaṅgirā devatā hrīṃ bījaṃ śrīṃ śaktiḥ svāhā kīlakaṃ parakṛtyāvināśārthe jape pāṭhe viniyogaḥ ||
karanyāsaḥ
oṃ hrāṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
oṃ hrīṃ tarjanībhyāṃ namaḥ |
oṃ hrūṃ madhyamābhyāṃ namaḥ |
oṃ hraiṃ anāmikābhyāṃ namaḥ |
oṃ hrauṃ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |
oṃ hraḥ karatala karapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ |
hṛdayādi nyāsaḥ
oṃ hrāṃ hṛdayāya namaḥ |
oṃ hrīṃ śirase svāhā |
oṃ hrūṃ śikhāyai vaṣaṭ |
oṃ hraiṃ kavacāya hum |
oṃ hrauṃ netratrayāya vauṣaṭ |
oṃ hraḥ astrāya phaṭ |
dhyānam
āśāmbarā muktakacā ghanacchavi-
-rdhyeyā sacarmāsikarā hi bhūṣaṇā |
daṃṣṭrogravaktrā grasitā hitā tvayā
pratyaṅgirā śaṅkaratejaseritā ||
stotram
devī pratyaṅgirā divyā sarasā śaśiśekharā |
sumanā sāmidhetī ca samastasuraśemuṣī || 1 ||
sarvasampattijananī sarvadā sindhusevinī |
śambhusīmantinī sīmā surārādhyā sudhārasā || 2 ||
rasā rasavatī velā vanyā ca vanamālinī |
vanajākṣī vanacarī vanī vanavinodinī || 3 ||
veginī vegadā vegabalāsyā ca balādhikā |
kalā kalapriyā kolī komalā kālakāminī || 4 ||
kamalā kamalāsyā ca kamalasthā kalāvatī |
kulīnā kuṭilā kāntā kokilā kalabhāṣiṇī || 5 ||
kīrakīlī kalā kālī kapālinyapi kālikā |
keśinī ca kuśāvartā kauśāmbī keśavapriyā || 6 ||
kāśī kalā mahākāśī saṅkāśā keśadāyinī |
kuṇḍalī kuṇḍalāsyā ca kuṇḍalāṅgadamaṇḍitā || 7 ||
kuṇapālī kumudinī kumudā prītivardhinī |
kundapriyā kundaruciḥ kuraṅgamadanodinī || 8 ||
kuraṅganayanā kundā kuruvṛndā'bhinandinī |
kusumbhakusumā kāñcī kvaṇatkiṅkiṇikā kaṭā || 9 ||
kaṭhorā karuṇā kāṣṭhā kaumudī kambukaṇṭhinī |
kapardinī kapaṭinī kaṇṭhinī kālakaṇṭhikā || 10 ||
kīrahastā kumārī ca kurudā kusumapriyā |
kuñjarasthā kuñjaratā kumbhi kumbhastanadvayā || 11 ||
kumbhigā karibhogā ca kadalī dalaśālinī |
kupitā koṭarasthā ca kaṅkālī kandarodarā || 12 ||
ekāntavāsinī kāñcī kampamānaśiroruhā |
kādambarī kadambasthā kuṅkumapremadhāriṇī || 13 ||
kuṭumbinīpriyā''kūtī kratuḥ kratukarī priyā |
kātyāyanī kṛttikā ca kārtikeyapravartinī || 14 ||
kāmapatnī kāmadātrī kāmeśī kāmavanditā |
kāmarūpā kramāvartī kāmākṣī kāmamohitā || 15 ||
khaḍginī khecarī khaḍgā khañjarīṭekṣaṇā khalā |
kharagā kharanāthā ca kharāsyā khelanapriyā || 16 ||
kharāṃśuḥ kheṭinī khaṭvā khagā khaṭvāṅgadhāriṇī |
kharakhaṇḍinī khyātā khaṇḍitā khaṇḍanīsthitā || 17 ||
khaṇḍapriyā khaṇḍakhādyā sendukhaṇḍā ca khaṇḍinī |
gaṅgā godāvarī gaurī gomatyapi ca gautamī || 18 ||
gayā geyā gaganagā gāruḍī garuḍadhvajā |
gītā gītapriyā gopā gaṇḍaprītā guṇī girā || 19 ||
guṃ gaurī mandamadanā gokulā gopratāriṇī |
godā govindinī gūḍhā nirgūḍhā gūḍhavigrahā || 20 ||
guñjinī gajagā gopī gotrakṣayakarī gadā |
giribhūpāladuhitā gogā gocchalavardhinī || 21 ||
ghanastanī ghanarucirghanehā ghananiḥsvanā |
ghūtkāriṇī ghūghakarī ghughūkaparivāritā || 22 ||
ghaṇṭānādapriyā ghaṇṭā ghanāghoṭakavāhinī |
ghorarūpā ca ghorā ca ghūtī pratighanā ghanī || 23 ||
ghṛtācī ghanapuṣṭiśca ghaṭā ghanaghaṭā'mṛtā |
ghaṭasyā ghaṭanā ghoghaghātapātanivāriṇī || 24 ||
cañcarīkā cakorī ca cāmuṇḍā cīradhāriṇī |
cāturī capalā cakracalā celā calā'calā || 25 ||
catuścirantanā cākā cikyā cāmīkaracchaviḥ |
cāpinī capalā campū cintā cintāmaṇiścitā || 26 ||
cāturvarṇyamayī cañcaccaurācāryā camatkṛtiḥ |
cakravartivadhūścakrā cakrāṅgā cakramodinī || 27 ||
cetaścarī cittavṛttiracetā cetanapradā |
cāmpeyī campakaprītiścaṇḍī caṇḍālavāsinī || 28 ||
cirañjīvitaṭā ciñcā tarumūlanivāsinī |
churikā chatramadhyasthā chidrā chedakarī chidā || 29 ||
chuchundarīpalaprītī chuchundarīnibhasvanā |
chalinī chaladā chatrā chiṭikā chekakṛttathā || 30 ||
chaginī chāndasī chāyā chāyākṛcchādirityapi |
jayā ca jayadā jātī jayasthā jayavardhinī || 31 ||
japāpuṣpapriyā japyā jṛmbhiṇī yāmalā yutā |
jambūpriyā jayasthā ca jaṅgamā jaṅgamapriyā || 32 ||
janturjantupradhānā ca jaratkarṇā jaradbhavā |
jātipriyā jīvanasthā jīmūtasadṛśacchaviḥ || 33 ||
janyā janahitā jāyā jambhabhijjambhamālinī |
javadā javavadvāhā javānī jvarahā jvarā || 34 ||
jhañjhānilamayī jhañjhā jhaṇatkārakarā tathā |
jhiṇṭīśā jhampakṛt jhampā jhampatrāsanivāriṇī || 35 ||
ṭakārasthā ṭaṅkadharā ṭaṅkārā karaśāṭinī |
ṭhakkurā ṭhītkṛtī ṭhiṇṭhī ṭhiṇṭhīravasamāvṛtā || 36 ||
ṭhaṇṭhānilamayī ṭhaṇṭhā ṭhaṇatkārakarā ṭhasā |
ḍākinī ḍāmarī caiva ḍiṇḍimadhvaninandinī || 37 ||
ḍhakkāsvanapriyā ḍhakkā tapinī tāpinī tathā |
taruṇī tundilā tundā tāmasī ca tapaḥpriyā || 38 ||
tāmrā tāmrāmbarā tālī tālīdalavibhūṣaṇā |
turaṅgā tvaritā tretā totulā todinī tulā || 39 ||
tāpatrayaharā taptā tālakeśī tamālinī |
tamāladalavacchāmā tālamlānavatī tamī || 40 ||
tāmasī ca tamisrā ca tīvrā tīvraparākramā |
taṭasthā tilatailāktā taraṇī tapanadyutiḥ || 41 ||
tilottamā tilakakṛttārakādhīśaśekharā |
tilapuṣpapriyā tārā tārakeśī kuṭumbinī || 42 ||
sthāṇupatnī sthitikarī sthalasthā sthalavardhinī |
sthitiḥ sthairyā sthaviṣṭhā ca sthāpatiḥ sthalavigrahā || 43 ||
dantinī daṇḍinī dīnā daridrā dīnavatsalā |
devī devavadhūrdaityadamanī dantabhūṣaṇā || 44 ||
dayāvatī damavatī damadā dāḍimastanī |
dandaśūkanibhā daityadāriṇī devatānanā || 45 ||
dolākrīḍā dalāyuśca dampatī devatāmayī |
daśā dīpasthitā doṣā doṣahā doṣakāriṇī || 46 ||
durgā durgārtiśamanī durgamā durgavāsinī |
durgandhanāśinī duḥsthā duḥsvapnaśamakāriṇī || 47 ||
durvārā dundubhī bhrāntā dūrasthā dūravāsinī |
darahā daradā dātrī dāyādā duhitā dayā || 48 ||
dhurandharā dhurīṇā ca dhaurī dhī dhanadāyinī |
dhīrā'dhīrā dharitrī ca dharmadā dhīramānasā || 49 ||
dhanurdharā ca damanī dhūrtā dhūrtaparigrahā |
dhūmavarṇā dhūmapānā dhūmalā dhūmamohinī || 50 ||
nalinī nandinī nandā nādinī nandabālikā |
navīnā narmadā narminemirniyamaniścayā || 51 ||
nirmalā nigamācārā nimnagā nagnakāminī |
nītirnirantarā nagnī nirlepā nirguṇā natiḥ || 52 ||
nīlagrīvā nirīhā ca nirañjanajanī navī |
navanītapriyā nārī narakārṇavatāriṇī || 53 ||
nārāyaṇī nirākārā nipuṇā nipuṇapriyā |
niśā nidrā narendrasthā namitā'namitāpi ca || 54 ||
nirguṇḍikā ca nirguṇḍā nirmāṃsā'nāmikā nibhā |
patākinī patākā ca palaprītiryaśasvinī || 55 ||
pīnā pīnastanā patnī pavanāśanaśāyinī |
parā'parā kalāpā''ppā pākakṛtyarati priyā || 56 ||
pavanasthā supavanā tāpasīprītivardhinī |
paśuvṛddhikarī puṣṭiḥ poṣaṇī puṣpavardhinī || 57 ||
puṣpiṇī pustakakarā punnāgatalavāsinī |
purandarapriyā prītiḥ puramārganivāsinī || 58 ||
pāśī pāśakarā pāśā bandhuhā pāṃsulā paśuḥ |
paṭuḥ paṭāsā paraśudhāriṇī pāśinī tathā || 59 ||
pāpaghnī patipatnī ca patitā'patitāpi ca |
piśācī ca piśācaghnī piśitāśanatoṣitā || 60 ||
pānadā pānapātrā ca pānadānakarodyatā |
peyā prasiddhā pīyūṣā pūrṇā pūrṇamanorathā || 61 ||
patadgarbhā patadgātrā pātapuṇyapriyā purī |
paṅkilā paṅkamagnā ca pānīyā pañjarasthitā || 62 ||
pañcamī pañcayajñā ca pañcatā pañcamapriyā |
pañcamudrā puṇḍarīkā pikī piṅgalalocanā || 63 ||
priyaṅgumañjarī piṇḍī piṇḍitā pāṇḍuraprabhā |
pretāsanā priyālusthā pāṇḍughnī pītasāpahā || 64 ||
phalinī phaladhātrī ca phalaśrīḥ phaṇibhūṣaṇā |
phūtkārakāriṇī sphārā phullā phullāmbujāsanā || 65 ||
phiraṅgahā sphītamatiḥ sphītiḥ sphītakarī tathā |
balamāyā balārātirbalinī balavardhinī || 66 ||
veṇuvādyā vanacarī virāvajanayitrī ca |
vidyā vidyāpradā vidyābodhinī bodhadāyinī || 67 ||
buddhamātā ca buddhā ca vanamālāvatī varā |
varadā vāruṇī vīṇā vīṇāvādanatatparā || 68 ||
vinodinī vinodasthā vaiṣṇavī viṣṇuvallabhā |
vaidyā vaidyacikitsā ca vivaśā viśvaviśrutā || 69 ||
vidvatkavikalā vettā vitandrā vigatajvarā |
virāvā vividhārāvā bimboṣṭhī bimbavatsalā || 70 ||
vindhyasthā vīravandyā ca varīyasāparādhavit |
vedāntavedyā vedyā ca vaidyā ca vijayapradā || 71 ||
virodhavardhinī vandhyā vandhyābandhanivāriṇī |
bhaginī bhagamālā ca bhavānī bhavabhāvinī || 72 ||
bhīmā bhīmānanā bhaimī bhaṅgurā bhīmadarśanā |
bhillī bhalladharā bhīrurbheruṇḍā caibhabhayāpahā || 73 ||
bhagasarpiṇyapi bhagā bhagarūpā bhagālayā |
bhagāsanā bhagāmodā bherī bhāṅkārarañjinī || 74 ||
bhīṣaṇā'bhīṣaṇā sarvā bhagavatyapi bhūṣaṇā |
bhāradvājī bhogadātrī bhavaghnī bhūtibhūṣaṇā || 75 ||
bhūtidā bhūmidātrī ca bhūpatitvapradāyinī |
bhramarī bhrāmarī nīlā bhūpālamukuṭasthitā || 76 ||
mattā manoharā manā māninī mohanī mahā |
mahālakṣmīrmadākṣībā madirā madirālayā || 77 ||
madoddhatā mataṅgasthā mādhavī madhumanthinī |
medhā medhākarī medhyā madhyā madhyavayasthitā || 78 ||
madyapā māṃsalā matsyā modinī maithunoddhatā |
mudrā mudrāvatī mātā māyā mahimamandirā || 79 ||
mahāmāyā mahāvidyā mahāmārī maheśvarī |
mahādevavadhūrmānyā mathurā merumaṇḍalā || 80 ||
medasvanī medasuśrīrmahiṣāsuramardinī |
maṇḍapasthā maṭhasthā'mā mālā mālāvilāsinī || 81 ||
mokṣadā muṇḍamālā ca mandirāgarbhagarbhitā |
mātaṅginī ca mātaṅgī mataṅgatanayā madhuḥ || 82 ||
madhusravā madhurasā madhūkakusumapriyā |
yāminī yāminīnāthabhūṣā yāvakarañjitā || 83 ||
yavāṅkurapriyā yāmā yavanī yavanādhipā |
yamaghnī yamavāṇī ca yajamānasvarūpiṇī || 84 ||
yajñā yajyā yajuryajvā yaśonikarakāriṇī |
yajñasūtrapradā jyeṣṭhā yajñakarmakarī yaśā || 85 ||
yaśasvinī yajñasaṃsthā yūpastambhanivāsinī |
rañjitā rājapatnī ca ramā rekhā ravī raṇī || 86 ||
rajovatī rajaścitrā rajanī rajanīpatiḥ |
rāgiṇī rājinī rājyā rājyadā rājyavardhinī || 87 ||
rājanvatī rājanītisturyā rājanivāsinī |
ramaṇī ramaṇīyā ca rāmā rāmavatī ratiḥ || 88 ||
retovatī ratotsāhā rogahā rogakāriṇī |
raṅgā raṅgavatī rāgā rāgajñā rāginī raṇā || 89 ||
rañjikā rañjakī rañjā rañjinī raktalocanā |
raktacarmadharā rantrī raktasthā raktavāhinī || 90 ||
rambhā rambhāphalaprītī rambhorū rāghavapriyā |
raṅgabhṛdraṅgamadhurā rodasī rodasīgṛhā || 91 ||
rogakartrī rogahartrī ca rogabhṛdrogaśāyinī |
vandī vandistutā bandhurbandhūkakusumādharā || 92 ||
vanditā vandimātā bandhurā baindavī vibhā |
viṅkī viṅkapalā viṅkā viṅkasthā viṅkavatsalā || 93 ||
vedairvilagnā vignā ca vidhirvidhikarī vidhā |
śaṅkhinī śaṅkhanilayā śaṅkhamālāvatī śamī || 94 ||
śaṅkhapātrāśinī śaṅkhā'śaṅkhā śaṅkhagalā śaśī |
śimbī śarāvatī śyāmā śyāmāṅgī śyāmalocanā || 95 ||
śmaśānasthā śmaśānā ca śmaśānasthalabhūṣaṇā |
śarmadā śamahartrī ca śākinī śaṅkuśekharā || 96 ||
śāntiḥ śāntipradā śeṣā śeṣasthā śeṣaśāyinī |
śemuṣī śoṣiṇī śaurī śāriḥ śauryā śarā śarī || 97 ||
śāpadā śāpahārī śrīḥ śampā śapathacāpinī |
śṛṅgiṇī śṛṅgipalabhuk śaṅkarī śāṅkarī tathā || 98 ||
śaṅkā śaṅkāpahā śaṃsthā śāśvatī śītalā śivā |
śavasthā śavabhuk śaivī śāvavarṇā śavodarī || 99 ||
śāyinī śāvaśayanā śiṃśipā śiṃśipāyatā |
śavākuṇḍalinī śaivā śaṅkarā śiśirā śirā || 100 ||
śavakāñcī śavaśrīkā śavamālā śavākṛtiḥ |
śampinī śaṅkuśaktiḥ śaṃ śantanuḥ śīladāyinī || 101 ||
sindhuḥ sarasvatī sindhusundarī sundarānanā |
sādhusiddhiḥ siddhidātrī siddhā siddhasarasvatī || 102 ||
santatiḥ sampadā sampatsaṃvitsampattidāyinī |
sapatnī sarasā sārā sarasvatikarī sudhā || 103 ||
saraḥ samā samānā ca samārādhyā samastadā |
samiddhā samadā sammā sammohā samadarśanā || 104 ||
samitiḥ samidhā sīmā sāvitrī saṃvidā satī |
savanā savanādhārā sāvanā samarā samī || 105 ||
samīrā sumanā sādhvī sadhrīcīnyasahāyinī |
haṃsī haṃsagatirhaṃsā haṃsojjvalanicolayuk || 106 ||
halinī haladā hālā haraśrīrharavallabhā |
helā helāvatī hreṣā hreṣasthā hreṣavardhinī || 107 ||
hantā hānirhayāhvā hṛddhantahā hantahāriṇī |
huṅkārī hantakṛddhaṅkā hīhā hāhā hatāhitā || 108 ||
hemā prabhā haravatī hārītā harisammatā |
horī hotrī holikā ca homyā homā havirhariḥ || 109 ||
hāriṇī hariṇīnetrā himācalanivāsinī |
lambodarī lambakarṇā lambikā lambavigrahā || 110 ||
līlā līlāvatī lolā lalanā lālitālatā |
lalāmalocanā locyā lolākṣī lakṣaṇā laṭā || 111 ||
lampatī lumpatī lampā lopāmudrā lalanti ca |
latikā laṅghikā laṅghā laghimā laghumadhyamā || 112 ||
laghvīyasī laghūdarkā lūtā lūtanivāriṇī |
lomabhṛllomalomnī ca lulutī lululumpinī || 113 ||
lulāyasthā ca laharī laṅkāpurapurandarī |
lakṣmīrlakṣmīpradā lakṣyā lakṣyabalagatipradā || 114 ||
kṣaṇakṣapā kṣaṇakṣīṇā kṣamā kṣāntiḥ kṣamāvatī |
kṣāmā kṣāmodarī kṣoṇī kṣoṇibhṛt kṣatriyāṅganā || 115 ||
kṣapā kṣapākarī kṣīrā kṣīradā kṣīrasāgarā |
kṣīṇaṅkarī kṣayakarī kṣayabhṛt kṣayadā kṣatiḥ |
kṣarantī kṣudrikā kṣudrā kṣutkṣāmā kṣarapātakā || 116 ||
phalaśrutiḥ –
mātuḥ sahasranāmedaṃ pratyaṅgirāsiddhidāyakam || 1 ||
yaḥ paṭhetprayato nityaṃ daridro dhanado bhavet |
anācāntaḥ paṭhennityaṃ sa cāpi syānmaheśvaraḥ |
mūkaḥ syādvākpatirdevī rogī nīrogatāṃ bhavet || 2 ||
aputraḥ putramāpnoti triṣulokeṣu viśrutam |
vandhyāpi sūte tanayān gāvaśca bahudugdhadāḥ || 3 ||
rājānaḥ pādanamrāḥ syustasya dāsā iva sphuṭāḥ |
arayaḥ saṅkṣayaṃ yānti manasā saṃsmṛtā api || 4 ||
darśanādeva jāyante narā nāryo'pi tadvaśāḥ |
kartā hartā svayaṃvīro jāyate nātrasaṃśayaḥ || 5 ||
yaṃ yaṃ kāmayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam |
duritaṃ na ca tasyāsti nāsti śokaḥ kadācana || 6 ||
catuṣpathe'rdharātre ca yaḥ paṭhetsādhakottamaḥ |
ekākī nirbhayo dhīro daśāvartaṃ narottamaḥ || 7 ||
manasā cintitaṃ kāryaṃ tasya siddhirna saṃśayam |
vinā sahasranāmnāṃ yo japenmantraṃ kadācana || 8 ||
na siddho jāyate tasya mantraḥ kalpaśatairapi |
kujavāre śmaśāne ca madhyāhne yo japettathā || 9 ||
śatāvartyā sa jayeta kartā hartā nṛṇāmiha |
rogārto yo niśīthānte paṭhedambhasi saṃsthitaḥ || 10 ||
sadyo nīrogatāmeti yadi syānnirbhayastadā |
ardharātre śmaśāne vā śanivāre japenmanum || 11 ||
aṣṭottarasahasraṃ tu daśavāraṃ japettataḥ |
sahasranāmamettaddhi tadā yāti svayaṃ śivā || 12 ||
mahāpavanarūpeṇa ghoragomāyunādinī |
tadā yadi na bhītiḥ syāttato dehīti vāgbhavet || 13 ||
tadā paśubaliṃ dadyāt svayaṃ gṛhṇāti caṇḍikā |
yatheṣṭaṃ ca varaṃ dattvā yāti pratyaṅgirā śivā || 14 ||
rocanāgurukastūrī karpūramadacandanaiḥ |
kuṅkumaprathamābhyāṃ tu likhitaṃ bhūrjapatrake || 15 ||
śubhanakṣatrayoge tu samabhyarcya ghaṭāntare |
kṛtasampātanātsiddhaṃ dhāryantaddakṣiṇekare || 16 ||
sahasranāmasvarṇasthaṃ kaṇṭhe vāpi jitendriyaḥ |
tadāyaṃ praṇamenmantrī kruddhaḥ samriyate naraḥ || 17 ||
yasmai dadāti ca svasti sa bhaveddhanadopamaḥ |
duṣṭaśvāpadajantūnāṃ na bhīḥ kutrāpi jāyate || 18 ||
bālakānāmiyaṃ rakṣā garbhiṇīnāmapi dhruvam |
mohana stambhanākarṣamāraṇoccāṭanāni ca || 19 ||
yantradhāraṇato nūnaṃ sidhyante sādhakasya ca |
nīlavastre vilikhitaṃ dhvajāyāṃ yadi tiṣṭhati || 20 ||
tadā naṣṭā bhavatyeva pracaṇḍā paravāhinī |
etajjaptaṃ mahābhasma lalāṭe yadi dhārayet || 21 ||
taddarśanata eva syuḥ prāṇinastasya kiṅkarāḥ |
rājapatnyo'pi vaśyāḥ syuḥ kimanyāḥ parayoṣitaḥ || 22 ||
etajjapanniśitoye māsaikena mahākaviḥ |
paṇḍitaśca mahāvādī jāyate nātrasaṃśayaḥ || 23 ||
śaktiṃ sampūjya deveśi paṭhet stotraṃ varaṃ śubham |
ihaloke sukhaṃ bhuktvā paratra tridivaṃ vrajet || 24 ||
iti nāmasahasraṃ tu pratyaṅgira manoharam |
gopyaṃ guhyatamaṃ loke gopanīyaṃ svayonivat || 25 ||
iti śrīrudrayāmale tantre daśavidyārahasye śrī pratyaṅgirā sahasranāma stotram |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.