6.3 - Chatvala Ddhishniya Nupavapati - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Malayalam Script

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാം ഷഷ്ഠകാണ്ഡേ തൃതീയഃ പ്രശ്നഃ - സോമമന്ത്രബ്രാഹ്മണനിരൂപണം

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

ചാത്വാ॑ലാ॒-ദ്ധിഷ്ണി॑യാ॒നുപ॑ വപതി॒ യോനി॒ര്വൈ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ ചാത്വാ॑ലം-യഁ॒ജ്ഞസ്യ॑ സയോനി॒ത്വായ॑ ദേ॒വാ വൈ യ॒ജ്ഞ-മ്പരാ॑-ഽജയന്ത॒ തമാഗ്നീ᳚ദ്ധ്രാ॒-ത്പുന॒രപാ॑ജയന്നേ॒തദ്വൈ യ॒ജ്ഞസ്യാ-പ॑രാജിതം॒-യഁദാഗ്നീ᳚ദ്ധ്രം॒-യഁദാഗ്നീ᳚ദ്ധ്രാ॒ദ്ധിഷ്ണി॑യാന്. വി॒ഹര॑തി॒ യദേ॒വ യ॒ജ്ഞസ്യാ-പ॑രാജിത॒-ന്തത॑ ഏ॒വൈന॒-മ്പുന॑സ്തനുതേ പരാ॒ജിത്യേ॑വ॒ ഖലു॒ വാ ഏ॒തേ യ॑ന്തി॒ യേ ബ॑ഹിഷ്പവമാ॒നഗ്ം സര്പ॑ന്തി ബഹിഷ്പവമാ॒നേ സ്തു॒ത [സ്തു॒തേ, ആ॒ഹാഗ്നീ॑ദ॒ഗ്നീന്. വി] 1

ആ॒ഹാഗ്നീ॑ദ॒ഗ്നീന്. വി ഹ॑ര ബ॒ര്॒ഹി-സ്സ്തൃ॑ണാഹി പുരോ॒ഡാശാ॒ഗ്ം॒ അല॑-ങ്കു॒ര്വിതി॑ യ॒ജ്ഞമേ॒വാപ॒ജിത്യ॒ പുന॑സ്തന്വാ॒നാ യ॒ന്ത്യങ്ഗാ॑രൈ॒ര്ദ്വേ സവ॑നേ॒ വി ഹ॑രതി ശ॒ലാകാ॑ഭി-സ്തൃ॒തീയഗ്ം॑ സശുക്ര॒ത്വായാഥോ॒ സ-മ്ഭ॑രത്യേ॒വൈന॒ദ്ധിഷ്ണി॑യാ॒ വാ അ॒മുഷ്മി॑ന് ഁലോ॒കേ സോമ॑മരക്ഷ॒-ന്തേഭ്യോ-ഽധി॒ സോമ॒മാ-ഽഹ॑ര॒-ന്ത മ॑ന്വ॒വായ॒ന്ത-മ്പര്യ॑വിശ॒ന്॒. യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ വി॒ന്ദതേ॑ [യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ വി॒ന്ദതേ᳚, പ॒രി॒വേ॒ഷ്ടാര॒-ന്തേ] 2

പരിവേ॒ഷ്ടാര॒-ന്തേ സോ॑മപീ॒ഥേന॒ വ്യാ᳚ര്ധ്യന്ത॒ തേ ദേ॒വേഷു॑ സോമപീ॒ഥമൈ᳚ച്ഛന്ത॒ താ-ന്ദേ॒വാ അ॑ബ്രുവ॒-ന്ദ്വേദ്വേ॒ നാമ॑നീ കുരുദ്ധ്വ॒മഥ॒ പ്ര വാ॒-ഽഽഫ്സ്യഥ॒ ന വേത്യ॒ഗ്നയോ॒ വാ അഥ॒ ധിഷ്ണി॑യാ॒സ്തസ്മാ᳚-ദ്ദ്വി॒നാമാ᳚ ബ്രാഹ്മ॒ണോ-ഽര്ധു॑ക॒സ്തേഷാം॒-യേഁ നേദി॑ഷ്ഠ-മ്പ॒ര്യവി॑ശ॒-ന്തേ സോ॑മപീ॒ഥ-മ്പ്രാ-ഽപ്നു॑വന്നാഹവ॒നീയ॑ ആഗ്നീ॒ദ്ധ്രീയോ॑ ഹോ॒ത്രീയോ॑ മാര്ജാ॒ലീയ॒സ്തസ്മാ॒-ത്തേഷു॑ ജുഹ്വത്യതി॒ഹായ॒ വഷ॑-ട്കരോതി॒ വി ഹ്യേ॑ [വി ഹി, ഏ॒തേ സോ॑മപീ॒ഥേനാ-ഽഽര്ധ്യ॑ന്ത] 3

-തേ സോ॑മപീ॒ഥേനാ-ഽഽര്ധ്യ॑ന്ത ദേ॒വാ വൈ യാഃ പ്രാചീ॒-രാഹു॑തീ॒-രജു॑ഹവു॒ര്യേ പു॒രസ്താ॒ദസു॑രാ॒ ആസ॒-ന്താഗ് സ്താഭിഃ॒ പ്രാണു॑ദന്ത॒ യാഃ പ്ര॒തീചീ॒ര്യേ പ॒ശ്ചാദസു॑രാ॒ ആസ॒-ന്താഗ്സ്താഭി॒-രപാ॑നുദന്ത॒ പ്രാചീ॑ര॒ന്യാ ആഹു॑തയോ ഹൂ॒യന്തേ᳚ പ്ര॒ത്യങ്ങാസീ॑നോ॒ ധിഷ്ണി॑യാ॒ന്. വ്യാഘാ॑രയതി പ॒ശ്ചാച്ചൈ॒വ പുരസ്താ᳚ച്ച॒ യജ॑മാനോ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാ॒-ന്പ്ര ണു॑ദതേ॒ തസ്മാ॒-ത്പരാ॑ചീഃ പ്ര॒ജാഃ പ്ര വീ॑യന്തേ പ്ര॒തീചീ᳚- [പ്ര॒തീചീഃ᳚, ജാ॒യ॒ന്തേ॒ പ്രാ॒ണാ വാ ഏ॒തേ] 4

-ര്ജായന്തേ പ്രാ॒ണാ വാ ഏ॒തേ യദ്ധിഷ്ണി॑യാ॒ യദ॑ദ്ധ്വ॒ര്യുഃ പ്ര॒ത്യ-ന്ധിഷ്ണി॑യാ-നതി॒സര്പേ᳚-ത്പ്രാ॒ണാന്-ഥ്സങ്ക॑ര്ഷേ-ത്പ്ര॒മായു॑ക-സ്സ്യാ॒ന്നാഭി॒ര്വാ ഏ॒ഷാ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ യദ്ധോതോ॒ര്ധ്വഃ ഖലു॒ വൈ നാഭ്യൈ᳚ പ്രാ॒ണോ-ഽവാം॑അപാ॒നോ യദ॑ധ്വ॒ര്യുഃ പ്ര॒ത്യം ഹോതാ॑രമതി॒സര്പേ॑ദപാ॒നേ പ്രാ॒ണ-ന്ദ॑ധ്യാ-ത്പ്ര॒മായു॑ക-സ്സ്യാ॒ന്നാദ്ധ്വ॒ര്യുരുപ॑ ഗായേ॒-ദ്വാഗ്വീ᳚ര്യോ॒ വാ അ॑ദ്ധ്വ॒ര്യു-ര്യദ॑ദ്ധ്വ॒ര്യുരു॑പ॒-ഗായേ॑ദു-ദ്ഗാ॒ത്രേ [ ] 5

വാച॒ഗ്ം॒ സ-മ്പ്ര യ॑ച്ഛേ-ദുപ॒ദാസു॑കാ-ഽസ്യ॒ വാ-ഖ്സ്യാ᳚ദ്ബ്രഹ്മവാ॒ദിനോ॑ വദന്തി॒ നാസഗ്ഗ്॑സ്ഥിതേ॒ സോമേ᳚-ഽദ്ധ്വ॒ര്യുഃ പ്ര॒ത്യങ്-ഖ്സദോ-ഽതീ॑യാ॒ദഥ॑ ക॒ഥാ ദാ᳚ക്ഷി॒ണാനി॒ ഹോതു॑മേതി॒ യാമോ॒ ഹി സ തേഷാ॒-ങ്കസ്മാ॒ അഹ॑ ദേ॒വാ യാമം॒-വാഁ-ഽയാ॑മം॒-വാഁ-ഽനു॑ ജ്ഞാസ്യ॒ന്തീത്യു-ത്ത॑രേ॒ണാ-ഽഽഗ്നീ᳚ദ്ധ്ര-മ്പ॒രീത്യ॑ ജുഹോതി ദാക്ഷി॒ണാനി॒ ന പ്രാ॒ണാന്ഥ്സ-ങ്ക॑ര്ഷതി॒ ന്യ॑ന്യേ ധിഷ്ണി॑യാ ഉ॒പ്യന്തേ॒ നാന്യേ യാ-ന്നി॒വപ॑തി॒ തേന॒ താ-ന്പ്രീ॑ണാതി॒ യാ-ന്നനി॒വപ॑തി॒ യദ॑നുദി॒ശതി॒ തേന॒ താന് ॥ 6 ॥

(സ്തു॒തേ - വി॒ന്ദതേ॒ - ഹി - വീ॑യന്തേ പ്ര॒തീചീ॑ - രുദ്ഗ്രാ॒ത്ര - ഉ॒പ്യന്തേ॒ - ചതു॑ര്ദശ ച) (അ. 1)

സു॒വ॒ര്ഗായ॒ വാ ഏ॒താനി॑ ലോ॒കായ॑ ഹൂയന്തേ॒ യ-ദ്വൈ॑സര്ജ॒നാനി॒ ദ്വാഭ്യാ॒-ങ്ഗാര്ഹ॑പത്യേ ജുഹോതി ദ്വി॒പാ-ദ്യജ॑മാനഃ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യാ॒ ആഗ്നീ᳚ദ്ധ്രേ ജുഹോത്യ॒ന്തരി॑ക്ഷ ഏ॒വാ-ഽഽക്ര॑മത ആഹവ॒നീയേ॑ ജുഹോതി സുവ॒ര്ഗമേ॒വൈനം॑-ലോഁ॒ക-ങ്ഗ॑മയതി ദേ॒വാന്. വൈ സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കം-യഁ॒തോ രക്ഷാഗ്॑സ്യ ജിഘാഗ്ംസ॒ന്തേ സോമേ॑ന॒ രാജ്ഞാ॒ രക്ഷാഗ്॑-സ്യപ॒ഹത്യാ॒പ്തു-മാ॒ത്മാന॑-ങ്കൃ॒ത്വാ സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ॑യ॒-ന്രക്ഷ॑സാ॒-മനു॑പലാഭാ॒യാ ഽഽത്ത॒-സ്സോമോ॑ ഭവ॒ത്യഥ॑ [ഭവ॒ത്യഥ॑, വൈ॒സ॒ര്ജ॒നാനി॑ ജുഹോതി॒] 7

വൈസര്ജ॒നാനി॑ ജുഹോതി॒ രക്ഷ॑സാ॒മപ॑ഹത്യൈ॒ ത്വഗ്ം സോ॑മ തനൂ॒കൃദ്ഭ്യ॒ ഇത്യാ॑ഹ തനൂ॒കൃദ്ധ്യ॑ഷ ദ്വേഷോ᳚ഭ്യോ॒-ഽന്യകൃ॑തേഭ്യ॒ ഇത്യാ॑ഹാ॒ന്യകൃ॑താനി॒ ഹി രക്ഷാഗ്॑സ്യു॒രു യ॒ന്താ-ഽസി॒ വരൂ॑ഥ॒മിത്യാ॑ഹോ॒രു ണ॑സ്കൃ॒ധീതി॒ വാവൈതദാ॑ഹ ജുഷാ॒ണോ അ॒പ്തുരാജ്യ॑സ്യ വേ॒ത്വിത്യാ॑ഹാ॒പ്തുമേ॒വ യജ॑മാന-ങ്കൃ॒ത്വാ സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ങ്ഗ॑മയതി॒ രക്ഷ॑സാ॒-മനു॑പലാഭാ॒യാ-ഽഽ സോമ॑-ന്ദദത॒ [സോമ॑-ന്ദദതേ, ആ ഗ്രാവ്ണ്ണ॒ ആ] 8

ആ ഗ്രാവ്ണ്ണ॒ ആ വാ॑യ॒വ്യാ᳚ന്യാ ദ്രോ॑ണകല॒ശമു-ത്പത്നീ॒മാ ന॑യ॒ന്ത്യന്വനാഗ്ം॑സി॒ പ്ര വ॑ര്തയന്തി॒ യാവ॑ദേ॒വാസ്യാസ്തി॒ തേന॑ സ॒ഹ സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമേ॑തി॒ നയ॑വത്യ॒ര്ചാ-ഽഽഗ്നീ᳚ദ്ധ്രേ ജുഹോതി സുവ॒ര്ഗസ്യ॑ ലോ॒കസ്യാ॒ഭിനീ᳚ത്യൈ॒ ഗ്രാവ്ണ്ണോ॑ വായ॒വ്യാ॑നി ദ്രോണകല॒ശമാഗ്നീ᳚ദ്ധ്ര॒ ഉപ॑ വാസയതി॒ വി ഹ്യേ॑ന॒-ന്തൈര്ഗൃ॒ഹ്ണതേ॒ യ-ഥ്സ॒ഹോപ॑വാ॒സയേ॑-ദപുവാ॒യേത॑ സൌ॒മ്യര്ചാ പ്ര പാ॑ദയതി॒ സ്വയൈ॒- [പ്ര പാ॑ദയതി॒ സ്വയ᳚, ഏ॒വൈന॑-ന്ദേ॒വത॑യാ॒] 9

-വൈന॑-ന്ദേ॒വത॑യാ॒ പ്ര പാ॑ദയ॒ത്യദി॑ത്യാ॒-സ്സദോ॒-ഽസ്യദി॑ത്യാ॒-സ്സദ॒ ആ സീ॒ദേത്യാ॑ഹ യഥായ॒ജുരേ॒വൈത-ദ്യജ॑മാനോ॒ വാ ഏ॒തസ്യ॑ പു॒രാ ഗോ॒പ്താ ഭ॑വത്യേ॒ഷ വോ॑ ദേവ സവിത॒-സ്സോമ॒ ഇത്യാ॑ഹ സവി॒തൃപ്ര॑സൂത ഏ॒വൈന॑-ന്ദേ॒വതാ᳚ഭ്യ॒-സ്സ-മ്പ്രയ॑ച്ഛത്യേ॒ത-ത്ത്വഗ്ം സോ॑മ ദേ॒വോ ദേ॒വാനുപാ॑ഗാ॒ ഇത്യാ॑ഹ ദേ॒വോ ഹ്യേ॑ഷ സ- [ദേ॒വോ ഹ്യേ॑ഷ സന്ന്, ദേ॒വാനു॒പൈതീ॒ദമ॒ഹ-] 10

-ന്ദേ॒വാനു॒പൈതീ॒ദമ॒ഹ-മ്മ॑നു॒ഷ്യോ॑ മനു॒ഷ്യാ॑നിത്യാ॑ഹ മനു॒ഷ്യോ᳚(1॒) ഹ്യേ॑ഷ സ-ന്മ॑നു॒ഷ്യാ॑നു॒പൈതി॒ യദേ॒ത-ദ്യജു॒ര്ന ബ്രൂ॒യാദപ്ര॑ജാ അപ॒ശുര്യജ॑മാന-സ്സ്യാ-ഥ്സ॒ഹ പ്ര॒ജയാ॑ സഹ രാ॒യസ്പോഷേ॒ണേത്യാ॑ഹ പ്ര॒ജയൈ॒വ പ॒ശുഭിഃ॑ സ॒ഹേമം-ലോഁ॒കമു॒പാവ॑ര്തതേ॒ നമോ॑ ദേ॒വേഭ്യ॒ ഇത്യാ॑ഹ നമസ്കാ॒രോ ഹി ദേ॒വാനാഗ്॑ സ്വ॒ധാ പി॒തൃഭ്യ॒ ഇത്യാ॑ഹ സ്വധാകാ॒രോ ഹി [സ്വധാകാ॒രോ ഹി, പി॒തൃ॒ണാമി॒ദമ॒ഹ-] 11

പി॑തൃ॒ണാമി॒ദമ॒ഹ-ന്നിര്വരു॑ണസ്യ॒ പാശാ॒ദിത്യാ॑ഹ വരുണപാ॒ശാദേ॒വ നിര്മു॑ച്യ॒തേ ഽഗ്നേ᳚ വ്രതപത ആ॒ത്മനഃ॒ പൂര്വാ॑ ത॒നൂരാ॒ദേയേത്യാ॑ഹുഃ॒ കോ ഹി തദ്വേദ॒ യ-ദ്വസീ॑യാ॒ന്-ഥ്സ്വേ വശേ॑ ഭൂ॒തേ പുന॑ര്വാ॒ ദദാ॑തി॒ ന വേതി॒ ഗ്രാവാ॑ണോ॒ വൈ സോമ॑സ്യ॒ രാജ്ഞോ॑ മലിമ്ലുസേ॒നാ യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാ-ന്ഗ്രാവ്ണ്ണ॒ ആഗ്നീ᳚ദ്ധ്ര ഉപവാ॒സയ॑തി॒ നൈന॑-മ്മലിമ്ലുസേ॒നാ വി॑ന്ദതി ॥ 12 ॥

(അഥ॑-ദദതേ॒ - സ്വയാ॒ - സന്ഥ് - സ്വ॑ധാകാ॒രോ ഹി - വി॑ന്ദതി) (അ. 2)

വൈ॒ഷ്ണ॒വ്യര്ചാ ഹു॒ത്വാ യൂപ॒മച്ഛൈ॑തി വൈഷ്ണ॒വോ വൈ ദേ॒വത॑യാ॒ യൂപ॒-സ്സ്വയൈ॒വൈന॑-ന്ദേ॒വത॒യാ ഽച്ഛൈ॒ത്യത്യ॒ന്യാനഗാ॒-ന്നാന്യാ-നുപാ॑ഗാ॒മിത്യാ॒ഹാതി॒ ഹ്യ॑ന്യാനേതി॒ നാന്യാ-നു॒പൈത്യ॒ര്വാക്ത്വാ॒ പരൈ॑രവിദ-മ്പ॒രോ-ഽവ॑രൈ॒രിത്യാ॑ഹാ॒ര്വാഘ്യേ॑ന॒-മ്പരൈ᳚ര്വി॒ന്ദതി॑ പ॒രോ-ഽവ॑രൈ॒സ്ത-ന്ത്വാ॑ ജുഷേ [ജുഷേ, വൈ॒ഷ്ണ॒വ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യായാ॒] 13

വൈഷ്ണ॒വ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യായാ॒ ഇത്യാ॑ഹ ദേവയ॒ജ്യായൈ॒ ഹ്യേ॑ന-ഞ്ജു॒ഷതേ॑ ദേ॒വസ്ത്വാ॑ സവി॒താ മദ്ധ്വാ॑-ഽന॒ക്ത്വിത്യാ॑ഹ॒ തേജ॑സൈ॒വൈന॑-മന॒ക്ത്യോഷ॑ധേ॒ ത്രായ॑സ്വൈന॒ഗ്ഗ്॒ സ്വധി॑തേ॒ മൈനഗ്ം॑ ഹിഗ്ംസീ॒രിത്യാ॑ഹ॒ വജ്രോ॒ വൈ സ്വധി॑തി॒-ശ്ശാന്ത്യൈ॒ സ്വധി॑തേര്വൃ॒ക്ഷസ്യ॒ ബിഭ്യ॑തഃ പ്രഥ॒മേന॒ ശക॑ലേന സ॒ഹ തേജഃ॒ പരാ॑ പതതി॒ യഃ പ്ര॑ഥ॒മ-ശ്ശക॑ലഃ പരാ॒പതേ॒-ത്തമപ്യാ ഹ॑രേ॒-ഥ്സതേ॑ജസ- [ഹ॑രേ॒-ഥ്സതേ॑ജസമ്, ഏ॒വൈന॒മാ] 14

-മേ॒വൈന॒മാ ഹ॑രതീ॒മേ വൈ ലോ॒കാ യൂപാ᳚-ത്പ്രയ॒തോ ബി॑ഭ്യതി॒ ദിവ॒മഗ്രേ॑ണ॒ മാ ലേ॑ഖീര॒ന്തരി॑ക്ഷ॒-മ്മദ്ധ്യേ॑ന॒ മാ ഹിഗ്ം॑സീ॒രിത്യാ॑ഹൈ॒ഭ്യ ഏ॒വൈനം॑-ലോഁ॒കേഭ്യഃ॑ ശമയതി॒ വന॑സ്പതേ ശ॒തവ॑ല്ശോ॒ വി രോ॒ഹേത്യാ॒വ്രശ്ച॑നേ ജുഹോതി॒ തസ്മാ॑-ദാ॒വ്രശ്ച॑നാ-ദ്വൃ॒ക്ഷാണാ॒-മ്ഭൂയാഗ്ം॑സ॒ ഉത്തി॑ഷ്ഠന്തി സ॒ഹസ്ര॑വല്ശാ॒ വി വ॒യഗ്ം രു॑ഹേ॒മേത്യാ॑ഹാ॒- ഽഽശിഷ॑മേ॒വൈതാമാ ശാ॒സ്തേ ഽന॑ക്ഷസങ്ഗ- [ശാ॒സ്തേ ഽന॑ക്ഷസങ്ഗമ്, വൃ॒ശ്ചേ॒-ദ്യദ॑ക്ഷസ॒ങ്ഗം-] 15

-ഁവൃശ്ചേ॒-ദ്യദ॑ക്ഷസ॒ങ്ഗം-വൃഁ॒ശ്ചേദ॑ധഈ॒ഷം-യഁജ॑മാനസ്യ പ്ര॒മായു॑കഗ്ഗ് സ്യാ॒ദ്യ-ങ്കാ॒മയേ॒താപ്ര॑തിഷ്ഠിത-സ്സ്യാ॒ദിത്യാ॑രോ॒ഹ-ന്തസ്മ॑ വൃശ്ചേദേ॒ഷ വൈ വന॒സ്പതീ॑നാ॒-മപ്ര॑തിഷ്ഠി॒തോ-ഽപ്ര॑തിഷ്ഠിത ഏ॒വ ഭ॑വതി॒ യ-ങ്കാ॒മയേ॑താപ॒ശു-സ്സ്യാ॒ദിത്യ॑പ॒ര്ണ-ന്തസ്മൈ॒ ശുഷ്കാ᳚ഗ്രം-വൃഁശ്ചേദേ॒ഷ വൈ വന॒സ്പതീ॑നാ-മപശ॒വ്യോ॑-ഽപ॒ശുരേ॒വ ഭ॑വതി॒ യ-ങ്കാ॒മയേ॑ത പശു॒മാന്-ഥ്സ്യാ॒ദിതി॑ ബഹുപ॒ര്ണ-ന്തസ്മൈ॑ ബഹുശാ॒ഖം-വൃഁ॑ശ്ചേദേ॒ഷ വൈ [ ] 16

വന॒സ്പതീ॑നാ-മ്പശ॒വ്യഃ॑ പശു॒മാനേ॒വ ഭ॑വതി॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതം-വൃഁശ്ചേ-ത്പ്രതി॒ഷ്ഠാകാ॑മസ്യൈ॒ഷ വൈ വന॒സ്പതീ॑നാ॒-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിതോ॒ യ-സ്സ॒മേ ഭൂമ്യൈ॒ സ്വാദ്യോനേ॑ രൂ॒ഢഃ പ്രത്യേ॒വ തി॑ഷ്ഠതി॒ യഃ പ്ര॒ത്യങ്ങുപ॑നത॒സ്തം-വൃഁ॑ശ്ചേ॒-ഥ്സ ഹി മേധ॑മ॒ഭ്യുപ॑നതഃ॒ പഞ്ചാ॑രത്നി॒-ന്തസ്മൈ॑ വൃശ്ചേ॒ദ്യ-ങ്കാ॒മയേ॒തോപൈ॑ന॒മുത്ത॑രോ യ॒ജ്ഞോ ന॑മേ॒ദിതി॒ പഞ്ചാ᳚ക്ഷരാ പ॒ങ്ക്തിഃ പാങ്ക്തോ॑ യ॒ജ്ഞ ഉപൈ॑ന॒മുത്ത॑രോ യ॒ജ്ഞോ [യ॒ജ്ഞഃ, ന॒മ॒തി॒ ഷഡ॑രത്നി] 17

ന॑മതി॒ ഷഡ॑രത്നി-മ്പ്രതി॒ഷ്ഠാകാ॑മസ്യ॒ ഷഡ്വാ ഋ॒തവ॑ ഋ॒തുഷ്വേ॒വ പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി സ॒പ്താര॑ത്നി-മ്പ॒ശുകാ॑മസ്യ സ॒പ്തപ॑ദാ॒ ശക്വ॑രീ പ॒ശവ॒-ശ്ശക്വ॑രീ പ॒ശൂനേ॒വാവ॑ രുന്ധേ॒ നവാ॑രത്നി॒-ന്തേജ॑സ്കാമസ്യ ത്രി॒വൃതാ॒ സ്തോമേ॑ന॒ സമ്മി॑ത॒-ന്തേജ॑സ്ത്രി॒വൃ-ത്തേ॑ജ॒സ്വ്യേ॑വ ഭ॑വ॒-ത്യേകാ॑ദശാരത്നി-മിന്ദ്രി॒യകാ॑മ॒-സ്യൈകാ॑ദശാക്ഷരാ ത്രി॒ഷ്ടുഗി॑ന്ദ്രി॒യ-ന്ത്രി॒ഷ്ടുഗി॑ന്ദ്രിയാ॒വ്യേ॑വ ഭ॑വതി॒ പഞ്ച॑ദശാരത്നി॒-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യവതഃ പഞ്ചദ॒ശോ വജ്രോ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാഭിഭൂത്യൈ സ॒പ്തദ॑ശാരത്നി-മ്പ്ര॒ജാകാ॑മസ്യ സപ്തദ॒ശഃ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്ര॒ജാപ॑തേ॒രാപ്ത്യാ॒ ഏക॑വിഗ്ംശത്യരത്നി-മ്പ്രതി॒ഷ്ഠാകാ॑മ-സ്യൈകവി॒ഗ്ം॒ശ-സ്സ്തോമാ॑നാ-മ്പ്രതി॒ഷ്ഠാ പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യാ അ॒ഷ്ടാശ്രി॑ര്ഭവ-ത്യ॒ഷ്ടാക്ഷ॑രാ ഗായ॒ത്രീ തേജോ॑ ഗായ॒ത്രീ ഗാ॑യ॒ത്രീ യ॑ജ്ഞമു॒ഖ-ന്തേജ॑സൈ॒വ ഗാ॑യത്രി॒യാ യ॑ജ്ഞമു॒ഖേന॒ സമ്മി॑തഃ ॥ 18 ॥

(ജു॒ഷേ॒ - സതേ॑ജസ॒ - മന॑ക്ഷസങ്ഗം - ബഹുശാ॒ഖം-വൃഁ॑ശ്ചേദേ॒ഷ വൈ - യ॒ജ്ഞ ഉപൈ॑ന॒മുത്ത॑രോ യ॒ജ്ഞ - ആപ്ത്യാ॒ - ഏകാ॒ന്നവിഗ്ം॑ശ॒തിശ്ച॑) (അ. 3)

പൃ॒ഥി॒വ്യൈ ത്വാ॒-ഽന്തരി॑ക്ഷായ ത്വാ ദി॒വേ ത്വേത്യാ॑ഹൈ॒ഭ്യ ഏ॒വൈനം॑-ലോഁ॒കേഭ്യഃ॒ പ്രോക്ഷ॑തി॒ പരാ᳚ഞ്ച॒-മ്പ്രോക്ഷ॑തി॒ പരാ॑ങിവ॒ ഹി സു॑വ॒ര്ഗോ ലോ॒കഃ ക്രൂ॒രമി॑വ॒ വാ ഏ॒ത-ത്ക॑രോതി॒ യ-ത്ഖന॑ത്യ॒പോ-ഽവ॑ നയതി॒ ശാന്ത്യൈ॒ യവ॑മതീ॒രവ॑ നയ॒ത്യൂര്ഗ്വൈ യവോ॒ യജ॑മാനേന॒ യൂപ॒-സ്സമ്മി॑തോ॒ യാവാ॑നേ॒വ യജ॑മാന॒-സ്താവ॑തീ-മേ॒വാസ്മി॒-ന്നൂര്ജ॑-ന്ദധാതി [മേ॒വാസ്മി॒-ന്നൂര്ജ॑-ന്ദധാതി, പി॒തൃ॒ണാഗ്ം സദ॑നമ॒സീതി॑] 19

പിതൃ॒ണാഗ്ം സദ॑നമ॒സീതി॑ ബ॒ര്॒ഹിരവ॑ സ്തൃണാതി പിതൃദേവ॒ത്യാ᳚(1॒)ഗ്ഗ്॒ ഹ്യേ॑ത-ദ്യന്നിഖാ॑തം॒-യഁ-ദ്ബ॒ര്॒ഹിരന॑വസ്തീര്യ മിനു॒യാ-ത്പി॑തൃദേവ॒ത്യോ॑ നിഖാ॑ത-സ്സ്യാ-ദ്ബ॒ര്॒ഹിര॑വ॒സ്തീര്യ॑ മിനോത്യ॒സ്യാമേ॒വൈന॑-മ്മിനോതി യൂപശക॒ലമവാ᳚സ്യതി॒ സതേ॑ജസമേ॒വൈന॑-മ്മിനോതി ദേ॒വസ്ത്വാ॑ സവി॒താ മദ്ധ്വാ॑-ഽന॒ക്ത്വിത്യാ॑ഹ॒ തേജ॑സൈ॒വൈന॑മനക്തി സുപിപ്പ॒ലാഭ്യ॒-സ്ത്വൌഷ॑ധീഭ്യ॒ ഇതി॑ ച॒ഷാല॒-മ്പ്രതി॑- [ച॒ഷാല॒-മ്പ്രതി॑, മു॒ഞ്ച॒തി॒ തസ്മാ᳚ച്ഛീര്ഷ॒ത] 20

-മുഞ്ചതി॒ തസ്മാ᳚ച്ഛീര്ഷ॒ത ഓഷ॑ധയഃ॒ ഫല॑-ങ്ഗൃഹ്ണന്ത്യ॒നക്തി॒ തേജോ॒ വാ ആജ്യം॒-യഁജ॑മാനേനാഗ്നി॒ഷ്ഠാ-ഽശ്രി॒-സ്സമ്മി॑താ॒ യദ॑ഗ്നി॒ഷ്ഠാ-മശ്രി॑മ॒നക്തി॒ യജ॑മാനമേ॒വ തേജ॑സാ ഽനക്ത്യാ॒ന്ത-മ॑നക്ത്യാ॒ന്തമേ॒വ യജ॑മാന॒-ന്തേജ॑സാനക്തി സ॒ര്വതഃ॒ പരി॑ മൃശ॒ത്യപ॑രിവര്ഗ-മേ॒വാസ്മി॒-ന്തേജോ॑ ദധാ॒ത്യു-ദ്ദിവഗ്ഗ്॑ സ്തഭാ॒നാ-ഽന്തരി॑ക്ഷ-മ്പൃ॒ണേത്യാ॑ഹൈ॒ഷാം-ലോഁ॒കാനാം॒-വിഁധൃ॑ത്യൈ വൈഷ്ണ॒വ്യര്ചാ [വൈഷ്ണ॒വ്യര്ചാ, ക॒ല്പ॒യ॒തി॒ വൈ॒ഷ്ണ॒വോ വൈ] 21

ക॑ല്പയതി വൈഷ്ണ॒വോ വൈ ദേ॒വത॑യാ॒ യൂപ॒-സ്സ്വയൈ॒വൈന॑-ന്ദേ॒വത॑യാ കല്പയതി॒ ദ്വാഭ്യാ᳚-ങ്കല്പയതി ദ്വി॒പാ-ദ്യജ॑മാനഃ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യൈ॒ യ-ങ്കാ॒മയേ॑ത॒ തേജ॑സൈന-ന്ദേ॒വതാ॑ഭിരിന്ദ്രി॒യേണ॒ വ്യ॑ര്ധയേയ॒-മിത്യ॑ഗ്നി॒ഷ്ഠാ-ന്തസ്യാശ്രി॑-മാഹവ॒നീയാ॑ദി॒ത്ഥം-വേഁ॒ത്ഥം-വാഁ-ഽതി॑ നാവയേ॒-ത്തേജ॑സൈ॒വൈന॑-ന്ദേ॒വതാ॑ഭിരിന്ദ്രി॒യേണ॒ വ്യ॑ര്ധയതി॒ യ-ങ്കാ॒മയേ॑ത॒ തേജ॑സൈന-ന്ദേ॒വതാ॑ഭിരിന്ദ്രി॒യേണ॒ സമ॑ര്ധയേയ॒മി- [സമ॑ര്ധയേയ॒മിതി॑, അ॒ഗ്നി॒ഷ്ഠാ-] 22

-ത്യ॑ഗ്നി॒ഷ്ഠാ-ന്തസ്യാശ്രി॑മാഹവ॒നീയേ॑ന॒ സ-മ്മി॑നുയാ॒-ത്തേജ॑സൈ॒വൈന॑-ന്ദേ॒വതാ॑ഭിരിന്ദ്രി॒യേണ॒ സമ॑ര്ധയതി ബ്രഹ്മ॒വനി॑-ന്ത്വാ ക്ഷത്ര॒വനി॒മിത്യാ॑ഹ യഥായ॒ജുരേ॒വൈത-ത്പരി॑ വ്യയ॒ത്യൂര്ഗ്വൈ ര॑ശ॒നാ യജ॑മാനേന॒ യൂപ॒-സ്സമ്മി॑തോ॒ യജ॑മാനമേ॒വോര്ജാ സമ॑ര്ധയതി നാഭിദ॒ഘ്നേ പരി॑ വ്യയതി നാഭിദ॒ഘ്ന ഏ॒വാസ്മാ॒ ഊര്ജ॑-ന്ദധാതി॒ തസ്മാ᳚ന്നാഭിദ॒ഘ്ന ഊ॒ര്ജാ ഭു॑ഞ്ജതേ॒ യ-ങ്കാ॒മയേ॑തോ॒ര്ജൈനം॒- [യ-ങ്കാ॒മയേ॑തോ॒ര്ജൈന᳚മ്, വ്യ॑ര്ധയേയ॒-] 23

ഁവ്യ॑ര്ധയേയ॒-മിത്യൂ॒ര്ധ്വാം-വാഁ॒ തസ്യാവാ॑ചീം॒-വാഁ-ഽവോ॑ഹേദൂ॒ര്ജൈവൈനം॒-വ്യഁ॑ര്ധയതി॒ യദി॑ കാ॒മയേ॑ത॒ വര്ഷു॑കഃ പ॒ര്ജന്യഃ॑ സ്യാ॒ദിത്യ-വാ॑ചീ॒മവോ॑ഹേ॒-ദ്വൃഷ്ടി॑മേ॒വ നി യ॑ച്ഛതി॒ യദി॑ കാ॒മയേ॒താവ॑ര്ഷുക-സ്സ്യാ॒ദിത്യൂ॒ര്ധ്വാമുദൂ॑ഹേ॒-ദ്വൃഷ്ടി॑മേ॒വോ-ദ്യ॑ച്ഛതി പിതൃ॒ണാ-ന്നിഖാ॑ത-മ്മനു॒ഷ്യാ॑ണാമൂ॒ര്ധ്വ-ന്നിഖാ॑താ॒ദാ ര॑ശ॒നായാ॒ ഓഷ॑ധീനാഗ്ം രശ॒നാ വിശ്വേ॑ഷാ- [വിശ്വേ॑ഷാമ്, ദേ॒വാനാ॑-] 24

-ന്ദേ॒വാനാ॑-മൂ॒ര്ധ്വഗ്ം ര॑ശ॒നായാ॒ ആ ച॒ഷാലാ॒ദിന്ദ്ര॑സ്യ ച॒ഷാലഗ്ം॑ സാ॒ദ്ധ്യാനാ॒മതി॑രിക്ത॒ഗ്ം॒ സ വാ ഏ॒ഷ സ॑ര്വദേവ॒ത്യോ॑ യദ്യൂപോ॒ യദ്യൂപ॑-മ്മി॒നോതി॒ സര്വാ॑ ഏ॒വ ദേ॒വതാഃ᳚ പ്രീണാതി യ॒ജ്ഞേന॒ വൈ ദേ॒വാ-സ്സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ॑യ॒-ന്തേ॑-ഽമന്യന്ത മനു॒ഷ്യാ॑ നോ॒-ഽന്വാഭ॑വിഷ്യ॒ന്തീതി॒ തേ യൂപേ॑ന യോപയി॒ത്വാ സു॑വ॒ര്ഗം ഁലോ॒കമാ॑യ॒-ന്തമൃഷ॑യോ॒ യൂപേ॑നൈ॒വാനു॒ പ്രാജാ॑ന॒-ന്ത-ദ്യൂപ॑സ്യ യൂപ॒ത്വം- [യൂപ॒ത്വമ്, യ-ദ്യൂപ॑-] 25

ഁയ-ദ്യൂപ॑-മ്മി॒നോതി॑ സുവ॒ര്ഗസ്യ॑ ലോ॒കസ്യ॒ പ്രജ്ഞാ᳚ത്യൈ പു॒രസ്താ᳚-ന്മിനോതി പു॒രസ്താ॒ദ്ധി യ॒ജ്ഞസ്യ॑ പ്രജ്ഞാ॒യതേ പ്ര॑ജ്ഞാത॒ഗ്ം॒ ഹി ത-ദ്യദതി॑പന്ന ആ॒ഹുരി॒ദ-ങ്കാ॒ര്യ॑മാസീ॒ദിതി॑ സാ॒ദ്ധ്യാ വൈ ദേ॒വാ യ॒ജ്ഞമത്യ॑മന്യന്ത॒ താന്. യ॒ജ്ഞോ നാസ്പൃ॑ശ॒-ത്താന്. യ-ദ്യ॒ജ്ഞസ്യാതി॑രിക്ത॒മാസീ॒-ത്തദ॑സ്പൃശ॒ദതി॑രിക്തം॒-വാഁ ഏ॒ത-ദ്യ॒ജ്ഞസ്യ॒ യദ॒ഗ്നാവ॒ഗ്നി-മ്മ॑ഥി॒ത്വാ പ്ര॒ഹര॒ത്യതി॑രിക്തമേ॒ത- [പ്ര॒ഹര॒ത്യതി॑രിക്തമേ॒തത്, യൂപ॑സ്യ॒] 26

-ദ്യൂപ॑സ്യ॒ യദൂ॒ര്ധ്വ-ഞ്ച॒ഷാലാ॒-ത്തേഷാ॒-ന്ത-ദ്ഭാ॑ഗ॒ധേയ॒-ന്താനേ॒വ തേന॑ പ്രീണാതി ദേ॒വാ വൈ സഗ്ഗ്സ്ഥി॑തേ॒ സോമേ॒ പ്ര സ്രുചോ-ഽഹ॑ര॒-ന്പ്ര യൂപ॒-ന്തേ॑-ഽമന്യന്ത യജ്ഞവേശ॒സം-വാഁ ഇ॒ദ-ങ്കു॑ര്മ॒ ഇതി॒ തേ പ്ര॑സ്ത॒രഗ്ഗ് സ്രു॒ചാ-ന്നി॒ഷ്ക്രയ॑ണ-മപശ്യ॒ന്-ഥ്സ്വരും॒-യൂഁപ॑സ്യ॒ സഗ്ഗ്സ്ഥി॑തേ॒ സോമേ॒ പ്ര പ്ര॑സ്ത॒രഗ്ം ഹര॑തി ജു॒ഹോതി॒ സ്വരു॒മയ॑ജ്ഞവേശസായ ॥ 27 ॥

(ദ॒ധാ॒തി॒ - പ്രത്യൃ॒ - ചാ - സമ॑ര്ധയേയ॒മിത്യൂ॒ - ര്ജൈനം॒ - ഁവിശ്വേ॑ഷാം - ഁയൂപ॒ത്വ - മതി॑രിക്തമേ॒ത-ദ്- ദ്വിച॑ത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 4)

സാ॒ദ്ധ്യാ വൈ ദേ॒വാ അ॒സ്മിഁല്ലോ॒ക ആ॑സ॒-ന്നാന്യ-ത്കി॑-ഞ്ച॒ന മി॒ഷ-ത്തേ᳚-ഽഗ്നിമേ॒വാഗ്നയേ॒ മേധാ॒യാ ഽല॑ഭന്ത॒ ന ഹ്യ॑ന്യദാ॑ല॒ഭ്യം॑-മവി॑ന്ദ॒-ന്തതോ॒ വാ ഇ॒മാഃ പ്ര॒ജാഃ പ്രാജാ॑യന്ത॒ യദ॒ഗ്നാവ॒ഗ്നി-മ്മ॑ഥി॒ത്വാ പ്ര॒ഹര॑തി പ്ര॒ജാനാ᳚-മ്പ്ര॒ജന॑നായ രു॒ദ്രോ വാ ഏ॒ഷ യദ॒ഗ്നിര്യജ॑മാനഃ പ॒ശുര്യ-ത്പ॒ശുമാ॒ലഭ്യാ॒ഗ്നി-മ്മന്ഥേ᳚-ദ്രു॒ദ്രായ॒ യജ॑മാന॒- [യജ॑മാനമ്, അപി॑ ദദ്ധ്യാ-] 28

-മപി॑ ദദ്ധ്യാ-ത്പ്ര॒മായു॑ക-സ്സ്യാ॒ദഥോ॒ ഖല്വാ॑ഹുര॒ഗ്നി-സ്സര്വാ॑ ദേ॒വതാ॑ ഹ॒വിരേ॒തദ്യ-ത്പ॒ശുരിതി॒ യ-ത്പ॒ശുമാ॒ലഭ്യാ॒ഗ്നി-മ്മന്ഥ॑തി ഹ॒വ്യായൈ॒വാ-ഽഽസ॑ന്നായ॒ സര്വാ॑ ദേ॒വതാ॑ ജനയ-ത്യുപാ॒കൃത്യൈ॒വ മന്ഥ്യ॒-സ്തന്നേവാ-ഽഽല॑ബ്ധ॒-ന്നേവാനാ॑ലബ്ധ-മ॒ഗ്നേ-ര്ജ॒നിത്ര॑-മ॒സീത്യാ॑ഹാ॒ഗ്നേര്ഹ്യേ॑ത-ജ്ജ॒നിത്രം॒-വൃഁഷ॑ണൌ സ്ഥ॒ ഇത്യാ॑ഹ॒ വൃഷ॑ണൌ॒ [വൃഷ॑ണൌ, ഹ്യേ॑താ-] 29

ഹ്യേ॑താ-വു॒ര്വശ്യ॑സ്യാ॒യു-ര॒സീത്യാ॑ഹ മിഥുന॒ത്വായ॑ ഘൃ॒തേനാ॒ക്തേ വൃഷ॑ണ-ന്ദധാഥാ॒മിത്യാ॑ഹ॒ വൃഷ॑ണ॒ഗ്ഗ്॒ ഹ്യേ॑തേ ദധാ॑തേ॒ യേ അ॒ഗ്നി-ങ്ഗാ॑യ॒ത്ര-ഞ്ഛന്ദോ-ഽനു॒ പ്ര ജാ॑യ॒സ്വേത്യാ॑ഹ॒ ഛന്ദോ॑ഭിരേ॒വൈന॒-മ്പ്ര ജ॑നയത്യ॒ഗ്നയേ॑ മ॒ഥ്യമാ॑നാ॒യാനു॑ ബ്രൂ॒ഹീത്യാ॑ഹ സാവി॒ത്രീമൃച॒മന്വാ॑ഹ സവി॒തൃപ്ര॑സൂത ഏ॒വൈന॑-മ്മന്ഥതി ജാ॒തായാനു॑ ബ്രൂഹി [ബ്രൂഹി, പ്ര॒ഹ്രി॒യമാ॑ണാ॒യാ-ഽനു॑] 30

പ്രഹ്രി॒യമാ॑ണാ॒യാ-ഽനു॑ ബ്രൂ॒ഹീത്യാ॑ഹ॒ കാണ്ഡേ॑കാണ്ഡ ഏ॒വൈന॑-ങ്ക്രി॒യമാ॑ണേ॒ സമ॑ര്ധയതി ഗായ॒ത്രീ-സ്സര്വാ॒ അന്വാ॑ഹ ഗായ॒ത്രഛ॑ന്ദാ॒ വാ അ॒ഗ്നി-സ്സ്വേനൈ॒വൈന॒-ഞ്ഛന്ദ॑സാ॒ സമ॑ര്ധയത്യ॒ഗ്നിഃ പു॒രാ ഭവ॑ത്യ॒ഗ്നി-മ്മ॑ഥി॒ത്വാ പ്ര ഹ॑രതി॒ തൌ സ॒ഭംവഁ॑ന്തൌ॒ യജ॑മാനമ॒ഭി സ-മ്ഭ॑വതോ॒ ഭവ॑ത-ന്ന॒-സ്സമ॑നസാ॒വിത്യാ॑ഹ॒ ശാന്ത്യൈ᳚ പ്ര॒ഹൃത്യ॑ ജുഹോതി ജാ॒തായൈ॒വാസ്മാ॒ അന്ന॒മപി॑ ദധാ॒ത്യാജ്യേ॑ന ജുഹോത്യേ॒തദ്വാ അ॒ഗ്നേഃ പ്രി॒യ-ന്ധാമ॒ യദാജ്യ॑-മ്പ്രി॒യേണൈ॒വൈന॒-ന്ധാമ്നാ॒ സമ॑ര്ധയ॒ത്യഥോ॒ തേജ॑സാ ॥ 31 ॥

(യജ॑മാന-മാഹ॒ വൃഷ॑ണൌ-ജാ॒തായാനു॑ ബ്രൂ॒ഹ്യാ-പ്യ॒ -ഷ്ടാദ॑ശ ച) (അ. 5)

ഇ॒ഷേ ത്വേതി॑ ബ॒ര്॒ഹിരാ ദ॑ത്ത ഇ॒ച്ഛത॑ ഇവ॒ ഹ്യേ॑ഷ യോ യജ॑ത ഉപ॒വീര॒സീത്യാ॒ഹോപ॒ ഹ്യേ॑നാനാക॒രോത്യുപോ॑ ദേ॒വാ-ന്ദൈവീ॒ര്വിശഃ॒ പ്രാഗു॒രിത്യാ॑ഹ॒ ദൈവീ॒ര്ഹ്യേ॑താ വിശഃ॑ സ॒തീര്ദേ॒വാനു॑പ॒യന്തി॒ വഹ്നീ॑രു॒ശിജ॒ ഇത്യാ॑ഹ॒ര്ത്വിജോ॒ വൈ വഹ്ന॑യ ഉ॒ശിജ॒-സ്തസ്മാ॑ദേ॒വമാ॑ഹ॒ ബൃഹ॑സ്പതേ ധാ॒രയാ॒ വസൂ॒നീ- [വസൂ॒നീതി॑, ആ॒ഹ॒ ബ്രഹ്മ॒ വൈ] 32

-ത്യാ॑ഹ॒ ബ്രഹ്മ॒ വൈ ദേ॒വാനാ॒-മ്ബൃഹ॒സ്പതി॒ ര്ബ്രഹ്മ॑ണൈ॒വാസ്മൈ॑ പ॒ശൂനവ॑ രുന്ധേ ഹ॒വ്യാ തേ᳚ സ്വദന്താ॒മിത്യാ॑ഹ സ്വ॒ദയ॑ത്യേ॒വൈനാ॒-ന്ദേവ॑ ത്വഷ്ട॒ര്വസു॑ ര॒ണ്വേത്യാ॑ഹ॒ ത്വഷ്ടാ॒ വൈ പ॑ശൂ॒നാ-മ്മി॑ഥു॒നാനാഗ്ം॑ രൂപ॒കൃ-ദ്രൂ॒പമേ॒വ പ॒ശുഷു॑ ദധാതി॒ രേവ॑തീ॒ രമ॑ദ്ധ്വ॒മിത്യാ॑ഹ പ॒ശവോ॒ വൈ രേ॒വതീഃ᳚ പ॒ശൂനേ॒വാസ്മൈ॑ രമയതി ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വ ഇതി॑ [ഇതി॑, ര॒ശ॒നാമാ ദ॑ത്തേ॒] 33

രശ॒നാമാ ദ॑ത്തേ॒ പ്രസൂ᳚ത്യാ അ॒ശ്വിനോ᳚ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ॒-മിത്യാ॑ഹാ॒ശ്വിനൌ॒ ഹി ദേ॒വാനാ॑മദ്ധ്വ॒ര്യൂ ആസ്താ᳚-മ്പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ᳚ഭ്യാ॒മിത്യാ॑ഹ॒ യത്യാ॑ ഋ॒തസ്യ॑ ത്വാ ദേവഹവിഃ॒ പാശേ॒നാ-ഽഽ ര॑ഭ॒ ഇത്യാ॑ഹ സ॒ത്യം-വാഁ ഋ॒തഗ്ം സ॒ത്യേനൈ॒വൈന॑മൃ॒തേനാ ഽഽര॑ഭതേ ഽക്ഷ്ണ॒യാ പരി॑ ഹരതി॒ വദ്ധ്യ॒ഗ്ം॒ ഹി പ്ര॒ത്യഞ്ച॑-മ്പ്രതി മു॒ഞ്ചന്തി॒ വ്യാവൃ॑ത്ത്യൈ॒ ധര്ഷാ॒ മാനു॑ഷാ॒നിതി॒ നി യു॑നക്തി॒ ധൃത്യാ॑ അ॒ദ്ഭ്യ- [അ॒ദ്ഭ്യഃ, ത്വൌഷ॑ധീഭ്യഃ॒] 34

-സ്ത്വൌഷ॑ധീഭ്യഃ॒ പ്രോക്ഷാ॒മീത്യാ॑ഹാ॒ദ്ഭ്യോ ഹ്യേ॑ഷ ഓഷ॑ധീഭ്യ-സ്സ॒ഭംവഁ॑തി॒ യ-ത്പ॒ശുര॒പാ-മ്പേ॒രുര॒സീത്യാ॑ഹൈ॒ഷ ഹ്യ॑പാ-മ്പാ॒താ യോ മേധാ॑യാ-ഽഽ ര॒ഭ്യതേ᳚ സ്വാ॒ത്ത-ഞ്ചി॒-ഥ്സദേ॑വഗ്ം ഹ॒വ്യമാപോ॑ ദേവീ॒-സ്സ്വദ॑തൈന॒മിത്യാ॑ഹ സ്വ॒ദയ॑ത്യേ॒വൈന॑-മു॒പരി॑ഷ്ടാ॒-ത്പ്രോക്ഷ॑ത്യു॒പരി॑ഷ്ടാദേ॒വൈന॒-മ്മേദ്ധ്യ॑-ങ്കരോതി പാ॒യയ॑ത്യന്തര॒ത ഏ॒വൈന॒-മ്മേദ്ധ്യ॑-ങ്കരോത്യ॒ധസ്താ॒ദുപോ᳚ക്ഷതി സ॒ര്വത॑ ഏ॒വൈന॒-മ്മേദ്ധ്യ॑-ങ്കരോതി ॥ 35 ॥

(വസൂ॒നീതി॑-പ്രസ॒വ ഇത്യ॒-ദ്ഭ്യോ᳚-ഽന്തര॒ത ഏ॒വൈനം॒ - ദശ॑ ച) (അ. 6)

അ॒ഗ്നിനാ॒ വൈ ഹോത്രാ॑ ദേ॒വാ അസു॑രാ-ന॒ഭ്യ॑ഭവ-ന്ന॒ഗ്നയേ॑ സമി॒ദ്ധ്യമാ॑നാ॒യാനു॑ ബ്രൂ॒ഹീത്യാ॑ഹ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാഭിഭൂത്യൈ സ॒പ്തദ॑ശ സാമിധേ॒നീരന്വാ॑ഹ സപ്തദ॒ശഃ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്ര॒ജാപ॑തേ॒രാപ്ത്യൈ॑ സ॒പ്തദ॒ശാന്വാ॑ഹ॒ ദ്വാദ॑ശ॒ മാസാഃ॒ പഞ്ച॒ര്തവ॒-സ്സ സം॑വഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒ര-മ്പ്ര॒ജാ അനു॒ പ്രജാ॑യന്തേ പ്ര॒ജാനാ᳚-മ്പ്ര॒ജന॑നായ ദേ॒വാ വൈ സാ॑മിധേ॒നീര॒നൂച്യ॑ യ॒ജ്ഞ-ന്നാന്വ॑പശ്യ॒ന്-ഥ്സ പ്ര॒ജാപ॑തി-സ്തൂ॒ഷ്ണീ-മാ॑ഘാ॒ര- [-മാ॑ഘാ॒രമ്, ആ ഽഘാ॑രയ॒-ത്തതോ॒ വൈ] 36

-മാ ഽഘാ॑രയ॒-ത്തതോ॒ വൈ ദേ॒വാ യ॒ജ്ഞമന്വ॑പശ്യ॒ന്॒. യ-ത്തൂ॒ഷ്ണീ-മാ॑ഘാ॒ര-മാ॑ഘാ॒രയ॑തി യ॒ജ്ഞസ്യാനു॑ഖ്യാത്യാ॒ അസു॑രേഷു॒ വൈ യ॒ജ്ഞ ആ॑സീ॒-ത്ത-ന്ദേ॒വാസ്തൂ᳚ഷ്ണീഗ്ം ഹോ॒മേനാ॑വൃഞ്ജത॒ യ-ത്തൂ॒ഷ്ണീ-മാ॑ഘാ॒ര-മാ॑ഘാ॒രയ॑തി॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യസ്യൈ॒ വ ത-ദ്യ॒ജ്ഞം-വൃഁ॑ങ്ക്തേ പരി॒ധീ॑ന്-ഥ്സ-മ്മാ᳚ര്ഷ്ടി പു॒നാത്യേ॒വൈനാ॒-ന്ത്രിസ്ത്രി॒-സ്സ-മ്മാ᳚ര്ഷ്ടി॒ ത്ര്യാ॑വൃ॒ദ്ധി യ॒ജ്ഞോ-ഽഥോ॒ രക്ഷ॑സാ॒മപ॑ഹത്യൈ॒ ദ്വാദ॑ശ॒ സ-മ്പ॑ദ്യന്തേ॒ ദ്വാദ॑ശ॒ [ദ്വാദ॑ശ, മാസാ᳚-സ്സംവഁഥ്സ॒ര-] 37

മാസാ᳚-സ്സംവഁഥ്സ॒ര-സ്സം॑വഁഥ്സ॒രമേ॒വ പ്രീ॑ണാ॒ത്യഥോ॑ സംവഁഥ്സ॒രമേ॒വാസ്മാ॒ ഉപ॑ ദധാതി സുവ॒ര്ഗസ്യ॑ ലോ॒കസ്യ॒ സമ॑ഷ്ട്യൈ॒ ശിരോ॒ വാ ഏ॒ത-ദ്യ॒ജ്ഞസ്യ॒ യദാ॑ഘാ॒രോ᳚-ഽഗ്നി-സ്സര്വാ॑ ദേ॒വതാ॒ യദാ॑ഘാ॒ര-മാ॑ഘാ॒രയ॑തി ശീര്ഷ॒ത ഏ॒വ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ യജ॑മാന॒-സ്സര്വാ॑ ദേ॒വതാ॒ അവ॑ രുന്ധേ॒ ശിരോ॒ വാ ഏ॒ത-ദ്യ॒ജ്ഞസ്യ॒ യദാ॑ഘാ॒ര ആ॒ത്മാ പ॒ശുരാ॑ഘാ॒രമാ॒ഘാര്യ॑ പ॒ശുഗ്ം സമ॑നക്ത്യാ॒ത്മന്നേ॒വ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ [യ॒ജ്ഞസ്യ॑, ശിരഃ॒ പ്രതി॑ ദധാതി॒] 38

ശിരഃ॒ പ്രതി॑ ദധാതി॒ സ-ന്തേ᳚ പ്രാ॒ണോ വാ॒യുനാ॑ ഗച്ഛതാ॒മിത്യാ॑ഹ വായുദേവ॒ത്യോ॑ വൈ പ്രാ॒ണോ വാ॒യാവേ॒വാസ്യ॑ പ്രാ॒ണ-ഞ്ജു॑ഹോതി॒ സം-യഁജ॑ത്രൈ॒രങ്ഗാ॑നി॒ സം-യഁ॒ജ്ഞപ॑തിരാ॒ശിഷേത്യാ॑ഹ യ॒ജ്ഞപ॑തിമേ॒വാസ്യാ॒-ഽഽശിഷ॑-ങ്ഗമയതി വി॒ശ്വരൂ॑പോ॒ വൈ ത്വാ॒ഷ്ട്ര ഉ॒പരി॑ഷ്ടാ-ത്പ॒ശുമ॒ഭ്യ॑വമീ॒-ത്തസ്മാ॑-ദു॒പരി॑ഷ്ടാ-ത്പ॒ശോര്നാവ॑ ദ്യന്തി॒ യദു॒പരി॑ഷ്ടാ-ത്പ॒ശുഗ്ം സ॑മ॒നക്തി॒ മേദ്ധ്യ॑മേ॒വൈ- [മേദ്ധ്യ॑മേ॒വ, ഏ॒ന॒-ങ്ക॒രോ॒ത്യൃ॒ത്വിജോ॑] 39

-ന॑-ങ്കരോത്യൃ॒ത്വിജോ॑ വൃണീതേ॒ ഛന്ദാഗ്॑സ്യേ॒വ വൃ॑ണീതേ സ॒പ്ത വൃ॑ണീതേ സ॒പ്ത ഗ്രാ॒മ്യാഃ പ॒ശവഃ॑ സ॒പ്താ-ഽഽര॒ണ്യാ-സ്സ॒പ്ത ഛന്ദാഗ്॑സ്യു॒ഭയ॒സ്യാ വ॑രുദ്ധ്യാ॒ ഏകാ॑ദശ പ്രയാ॒ജാന്. യ॑ജതി॒ ദശ॒ വൈ പ॒ശോഃ പ്രാ॒ണാ ആ॒ത്മൈകാ॑ദ॒ശോ യാവാ॑നേ॒വ പ॒ശുസ്ത-മ്പ്ര യ॑ജതി വ॒പാമേകഃ॒ പരി॑ ശയ ആ॒ത്മൈവാ-ഽഽത്മാന॒-മ്പരി॑ ശയേ॒ വജ്രോ॒ വൈ സ്വധി॑തി॒ര്വജ്രോ॑ യൂപശക॒ലോ ഘൃ॒ത-ങ്ഖലു॒ വൈ ദേ॒വാ വജ്ര॑-ങ്കൃ॒ത്വാ സോമ॑മഘ്ന-ന്ഘൃ॒തേനാ॒ക്തൌ പ॒ശു-ന്ത്രാ॑യേഥാ॒മിത്യാ॑ഹ॒ വജ്രേ॑ണൈ॒വൈനം॒-വഁശേ॑ കൃ॒ത്വാ-ഽഽല॑ഭതേ ॥ 40 ॥

(ആ॒ഘാ॒രം - പ॑ദ്യന്തേ॒ ദ്വാദ॑ശാ॒ - ഽഽത്മന്നേ॒വ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ - മേധ്യ॑മേ॒വ - ഖലു॒ വാ - അ॒ഷ്ടാദ॑ശ ച) (അ. 7)

പര്യ॑ഗ്നി കരോതി സര്വ॒ഹുത॑മേ॒വൈന॑-ങ്കരോ॒ത്യ-സ്ക॑ന്ദാ॒യാ-സ്ക॑ന്ന॒ഗ്ം॒ ഹി ത-ദ്യ-ദ്ധു॒തസ്യ॒ സ്കന്ദ॑തി॒ ത്രിഃ പര്യ॑ഗ്നി കരോതി॒ ത്ര്യാ॑വൃ॒ദ്ധി യ॒ജ്ഞോ-ഽഥോ॒ രക്ഷ॑സാ॒മപ॑ഹത്യൈ ബ്രഹ്മവാ॒ദിനോ॑ വദന്ത്യന്വാ॒രഭ്യഃ॑ പ॒ശൂ(3)-ര്നാന്വാ॒രഭ്യാ(3) ഇതി॑ മൃ॒ത്യവേ॒ വാ ഏ॒ഷ നീ॑യതേ॒ യ-ത്പ॒ശുസ്തം-യഁദ॑ന്വാ॒രഭേ॑ത പ്ര॒മായു॑കോ॒ യജ॑മാന-സ്സ്യാ॒ദഥോ॒ ഖല്വാ॑ഹു-സ്സുവ॒ര്ഗായ॒ വാ ഏ॒ഷ ലോ॒കായ॑ നീയതേ॒ യ- [യത്, പ॒ശുരിതി॒] 41

-ത്പ॒ശുരിതി॒ യന്നാന്വാ॒രഭേ॑ത സുവ॒ര്ഗാല്ലോ॒കാ-ദ്യജ॑മാനോ ഹീയേത വപാ॒ശ്രപ॑ണീഭ്യാ-മ॒ന്വാര॑ഭതേ॒ തന്നേവാ॒ന്വാര॑ബ്ധ॒-ന്നേവാന॑ന്വാരബ്ധ॒മുപ॒ പ്രേഷ്യ॑ ഹോതര്ഹ॒വ്യാ ദേ॒വേഭ്യ॒ ഇത്യാ॑ഹേഷി॒തഗ്ം ഹി കര്മ॑ ക്രി॒യതേ॒ രേവ॑തീര്യ॒ജ്ഞപ॑തി-മ്പ്രിയ॒ധാ ഽഽവി॑ശ॒തേത്യാ॑ഹ യഥായ॒ജുരേ॒വൈതദ॒ഗ്നിനാ॑ പു॒രസ്താ॑ദേതി॒ രക്ഷ॑സാ॒മപ॑ഹത്യൈ പൃഥി॒വ്യാ-സ്സ॒പൃഞ്ചഃ॑ പാ॒ഹീതി॑ ബ॒ര്॒ഹി- [ബ॒ര്॒ഹിഃ, ഉപാ᳚-ഽസ്യ॒ത്യ-സ്ക॑ന്ദാ॒യാ-] 42

-രുപാ᳚-ഽസ്യ॒ത്യ-സ്ക॑ന്ദാ॒യാ-സ്ക॑ന്ന॒ഗ്ം॒ ഹി ത-ദ്യ-ദ്ബ॒ര്॒ഹിഷി॒ സ്കന്ദ॒ത്യഥോ॑ ബര്ഹി॒ഷദ॑മേ॒വൈന॑-ങ്കരോതി॒ പരാം॒ആ വ॑ര്തതേ-ഽദ്ധ്വ॒ര്യുഃ പ॒ശോ-സ്സ᳚ജ്ഞ॒മ്പ്യമാ॑നാ-ത്പ॒ശുഭ്യ॑ ഏ॒വ തന്നി ഹ്നു॑ത ആ॒ത്മനോ-ഽനാ᳚വ്രസ്കായ॒ ഗച്ഛ॑തി॒ ശ്രിയ॒-മ്പ്ര പ॒ശൂനാ᳚പ്നോതി॒ യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ പ॒ശ്ചാല്ലോ॑കാ॒ വാ ഏ॒ഷാ പ്രാച്യു॒ദാനീ॑യതേ॒ യ-ത്പത്നീ॒ നമ॑സ്ത ആതാ॒നേത്യാ॑ഹാ-ഽഽദി॒ത്യസ്യ॒ വൈ ര॒ശ്മയ॑ [ര॒ശ്മയഃ॑, ആ॒താ॒നാസ്തേഭ്യ॑] 43

ആതാ॒നാസ്തേഭ്യ॑ ഏ॒വ നമ॑സ്കരോത്യന॒ര്വാ പ്രേഹീത്യാ॑ഹ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യോ॒ വാ അര്വാ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാപനുത്ത്യൈ ഘൃ॒തസ്യ॑ കു॒ല്യാമനു॑ സ॒ഹ പ്ര॒ജയാ॑ സ॒ഹ രാ॒യസ്പോഷേ॒ണേ-ത്യാ॑ഹാ॒ ഽഽശിഷ॑മേ॒വൈതാമാ ശാ᳚സ്ത॒ ആപോ॑ ദേവീ-ശ്ശുദ്ധായുവ॒ ഇത്യാ॑ഹ യഥായ॒ജുരേ॒വൈതത് ॥ 44 ॥

(ലോ॒കായ॑ നീയതേ॒ യ-ദ്- ബ॒ര॒ഃഈ - ര॒ശ്മയഃ॑ - സ॒പ്തത്രിഗ്ം॑ശച്ച) (അ. 8)

പ॒ശോര്വാ ആല॑ബ്ധസ്യ പ്രാ॒ണാഞ്ഛുഗൃ॑ച്ഛതി॒ വാക്ത॒ ആ പ്യാ॑യതാ-മ്പ്രാ॒ണസ്ത॒ ആ പ്യാ॑യതാ॒മിത്യാ॑ഹ പ്രാ॒ണേഭ്യ॑ ഏ॒വാസ്യ॒ ശുചഗ്ം॑ ശമയതി॒ സാ പ്രാ॒ണേഭ്യോ-ഽധി॑ പൃഥി॒വീഗ്ം ശു-ക്പ്ര വി॑ശതി॒ ശമഹോ᳚ഭ്യാ॒മിതി॒ നി ന॑യത്യഹോരാ॒ത്രാഭ്യാ॑മേ॒വ പൃ॑ഥി॒വ്യൈ ശുചഗ്ം॑ ശമയ॒ത്യോഷ॑ധേ॒ ത്രാ॑യസ്വൈന॒ഗ്ഗ്॒ സ്വധി॑തേ॒ മൈനഗ്ം॑ ഹിഗ്ംസീ॒രിത്യാ॑ഹ॒ വജ്രോ॒ വൈ സ്വധി॑തി॒- [സ്വധി॑തിഃ, ശാന്ത്യൈ॑ പാര്ശ്വ॒ത] 45

-ശ്ശാന്ത്യൈ॑ പാര്ശ്വ॒ത ആ ച്ഛ്യ॑തി മദ്ധ്യ॒തോ ഹി മ॑നു॒ഷ്യാ॑ ആ॒ ച്ഛ്യന്തി॑ തിര॒ശ്ചീന॒മാ ച്ഛ്യ॑ത്യനൂ॒ചീന॒ഗ്ം॒ ഹി മ॑നു॒ഷ്യാ॑ ആ॒ച്ഛ്യന്തി॒ വ്യാവൃ॑ത്ത്യൈ॒ രക്ഷ॑സാ-മ്ഭാ॒ഗോ॑-ഽസീതി॑ സ്ഥവിമ॒തോ ബ॒ര്॒ഹിര॒ക്ത്വാ-ഽപാ᳚സ്യത്യ॒സ്നൈവ രക്ഷാഗ്ം॑സി നി॒രവ॑ദയത ഇ॒ദമ॒ഹഗ്ം രക്ഷോ॑-ഽധ॒മ-ന്തമോ॑ നയാമി॒ യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॒ യ-ഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മ ഇത്യാ॑ഹ॒ ദ്വൌ വാവ പുരു॑ഷൌ॒ യ-ഞ്ചൈ॒വ [ ] 46

ദ്വേഷ്ടി॒ യശ്ചൈ॑ന॒-ന്ദ്വേഷ്ടി॒ താവു॒ഭാവ॑ധ॒മ-ന്തമോ॑ നയതീ॒ഷേ ത്വേതി॑ വ॒പാമുത്ഖി॑ദതീ॒ച്ഛത॑ ഇവ॒ ഹ്യേ॑ഷ യോ യജ॑തേ॒ യദു॑പതൃ॒ന്ദ്യാ-ദ്രു॒ദ്രോ᳚-ഽസ്യ പ॒ശൂ-ന്ഘാതു॑ക-സ്സ്യാ॒-ദ്യന്നോപ॑തൃ॒ന്ദ്യാ-ദയ॑താ സ്യാ-ദ॒ന്യയോ॑പതൃ॒ണത്ത്യ॒ന്യയാ॒ ന ധൃത്യൈ॑ ഘൃ॒തേന॑ ദ്യാവാപൃഥിവീ॒ പ്രോര്ണ്വാ॑ഥാ॒മിത്യാ॑ഹ॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ ഏ॒വ രസേ॑നാന॒ക്ത്യച്ഛി॑ന്നോ॒ [രസേ॑നാന॒ക്ത്യച്ഛി॑ന്നഃ, രായഃ॑ സു॒വീര॒] 47

രായഃ॑ സു॒വീര॒ ഇത്യാ॑ഹ യഥായ॒ജുരേ॒വൈത-ത്ക്രൂ॒രമി॑വ॒ വാ ഏ॒ത-ത്ക॑രോതി॒ യ-ദ്വ॒പാ-മു॑ത്ഖി॒ദ-ത്യു॒ര്വ॑ന്തരി॑ക്ഷ॒-മന്വി॒ഹീത്യാ॑ഹ॒ ശാന്ത്യൈ॒ പ്ര വാ ഏ॒ഷോ᳚-ഽസ്മാല്ലോ॒കാച്ച്യ॑വതേ॒ യഃ പ॒ശു-മ്മൃ॒ത്യവേ॑ നീ॒യമാ॑നമന്വാ॒രഭ॑തേ വപാ॒ശ്രപ॑ണീ॒ പുന॑ര॒ന്വാര॑ഭതേ॒-ഽസ്മിന്നേ॒വ ലോ॒കേ പ്രതി॑ തിഷ്ഠത്യ॒ഗ്നിനാ॑ പു॒രസ്താ॑ദേതി॒ രക്ഷ॑സാ॒മപ॑ഹത്യാ॒ അഥോ॑ ദേ॒വതാ॑ ഏ॒വ ഹ॒വ്യേനാ- [ഏ॒വ ഹ॒വ്യേന॑, അന്വേ॑തി॒] 48

-ന്വേ॑തി॒ നാന്ത॒മമങ്ഗാ॑ര॒മതി॑ ഹരേ॒-ദ്യദ॑ന്ത॒മമങ്ഗാ॑രമതി॒ ഹരേ᳚-ദ്ദേ॒വതാ॒ അതി॑ മന്യേത॒ വായോ॒ വീഹി॑ സ്തോ॒കാനാ॒മിത്യാ॑ഹ॒ തസ്മാ॒-ദ്വിഭ॑ക്താ-സ്സ്തോ॒കാ അവ॑ പദ്യ॒ന്തേ-ഽഗ്രം॒-വാഁ ഏ॒ത-ത്പ॑ശൂ॒നാം-യഁ-ദ്വ॒പാ-ഽഗ്ര॒മോഷ॑ധീനാ-മ്ബ॒ര്॒ഹിരഗ്രേ॑ണൈ॒വാഗ്ര॒ഗ്ം॒ സമ॑ര്ധയ॒ത്യഥോ॒ ഓഷ॑ധീഷ്വേ॒വ പ॒ശൂ-ന്പ്രതി॑ഷ്ഠാപയതി॒ സ്വാഹാ॑കൃതീഭ്യഃ॒ പ്രേഷ്യേത്യാ॑ഹ [ ] 49

യ॒ജ്ഞസ്യ॒ സമി॑ഷ്ട്യൈ പ്രാണാപാ॒നൌ വാ ഏ॒തൌ പ॑ശൂ॒നാം-യഁ-ത്പൃ॑ഷദാ॒ജ്യമാ॒ത്മാ വ॒പാ പൃ॑ഷദാ॒ജ്യമ॑ഭി॒ഘാര്യ॑ വ॒പാമ॒ഭി ഘാ॑രയത്യാ॒ത്മന്നേ॒വ പ॑ശൂ॒നാ-മ്പ്രാ॑ണാപാ॒നൌ ദ॑ധാതി॒ സ്വാഹോ॒ര്ധ്വന॑ഭസ-മ്മാരു॒ത-ങ്ഗ॑ച്ഛത॒മിത്യാ॑ഹോ॒ര്ധ്വന॑ഭാ ഹ സ്മ॒ വൈ മാ॑രു॒തോ ദേ॒വാനാം᳚-വഁപാ॒ശ്രപ॑ണീ॒ പ്ര ഹ॑രതി॒ തേനൈ॒വൈനേ॒ പ്ര ഹ॑രതി॒ വിഷൂ॑ചീ॒ പ്ര ഹ॑രതി॒ തസ്മാ॒-ദ്വിഷ്വ॑ഞ്ചൌ പ്രാണാപാ॒നൌ ॥ 50 ॥

(സ്വധി॑തി - ശ്ചൈ॒വാ - ച്ഛി॑ന്നോ - ഹ॒വ്യേനേ॒ - ഷ്യേത്യാ॑ഹ॒ - ഷട്ച॑ത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 9)

പ॒ശുമാ॒ലഭ്യ॑ പുരോ॒ഡാശ॒-ന്നിര്വ॑പതി॒ സമേ॑ധമേ॒വൈന॒മാ ല॑ഭതേ വ॒പയാ᳚ പ്ര॒ചര്യ॑ പുരോ॒ഡാശേ॑ന॒ പ്ര ച॑ര॒ത്യൂര്ഗ്വൈ പു॑രോ॒ഡാശ॒ ഊര്ജ॑മേ॒വ പ॑ശൂ॒നാ-മ്മ॑ദ്ധ്യ॒തോ ദ॑ധാ॒ത്യഥോ॑ പ॒ശോരേ॒വ ഛി॒ദ്രമപി॑ ദധാതി പൃഷദാ॒ജ്യസ്യോ॑പ॒ഹത്യ॒ ത്രിഃ പൃ॑ച്ഛതി ശൃ॒തഗ്ം ഹ॒വീ(3)-ശ്ശ॑മിത॒രിതി॒ ത്രിഷ॑ത്യാ॒ ഹി ദേ॒വാ യോ-ഽശൃ॑തഗ്ം ശൃ॒തമാഹ॒ സ ഏന॑സാ പ്രാണാപാ॒നൌ വാ ഏ॒തൌ പ॑ശൂ॒നാം- [ഏ॒തൌ പ॑ശൂ॒നാമ്, യ-ത്പൃ॑ഷദാ॒ജ്യ-മ്പ॒ശോഃ] 51

-ഁയ-ത്പൃ॑ഷദാ॒ജ്യ-മ്പ॒ശോഃ ഖലു॒ വാ ആല॑ബ്ധസ്യ॒ ഹൃദ॑യമാ॒ത്മാ-ഽഭി സമേ॑തി॒ യ-ത്പൃ॑ഷദാ॒ജ്യേന॒ ഹൃദ॑യ-മഭിഘാ॒രയ॑ത്യാ॒ത്മന്നേ॒വ പ॑ശൂ॒നാ-മ്പ്രാ॑ണാപാ॒നൌ ദ॑ധാതി പ॒ശുനാ॒ വൈ ദേ॒വാ-സ്സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ॑യ॒-ന്തേ॑-ഽമന്യന്ത മനു॒ഷ്യാ॑ നോ॒-ഽന്വാഭ॑വിഷ്യ॒ന്തീതി॒ തസ്യ॒ ശിരഃ॑ ഛി॒ത്ത്വാ മേധ॒-മ്പ്രാക്ഷാ॑രയ॒ന്ഥ്സ പ്ര॒ക്ഷോ॑-ഽഭവ॒-ത്ത-ത്പ്ര॒ക്ഷസ്യ॑ പ്രക്ഷ॒ത്വം-യഁ-ത്പ്ല॑ക്ഷശാ॒ഖോ-ത്ത॑രബ॒ര്॒ഹി-ര്ഭവ॑തി॒ സമേ॑ധസ്യൈ॒വ [ ] 52

പ॒ശോരവ॑ ദ്യതി പ॒ശും-വൈഁ ഹ്രി॒യമാ॑ണ॒ഗ്ം॒ രക്ഷാ॒ഗ്॒സ്യനു॑ സചന്തേ-ഽന്ത॒രാ യൂപ॑-ഞ്ചാ-ഽഽഹവ॒നീയ॑-ഞ്ച ഹരതി॒ രക്ഷ॑സാ॒മപ॑ഹത്യൈ പ॒ശോര്വാ ആല॑ബ്ധസ്യ॒ മനോ-ഽപ॑ ക്രാമതി മ॒നോതാ॑യൈ ഹ॒വിഷോ॑-ഽവദീ॒യമാ॑ന॒സ്യാനു॑ ബ്രൂ॒ഹീത്യാ॑ഹ॒ മന॑ ഏ॒വാസ്യാവ॑ രുന്ധ॒ ഏകാ॑ദശാവ॒ദാനാ॒ന്യവ॑ ദ്യതി॒ ദശ॒ വൈ പ॒ശോഃ പ്രാ॒ണാ ആ॒ത്മൈകാ॑ദ॒ശോ യാവാ॑നേ॒വ പ॒ശുസ്തസ്യാ-ഽവ॑- [പ॒ശുസ്തസ്യാ-ഽവ॑, ദ്യ॒തി॒ ഹൃദ॑യ॒സ്യാ-] 53

-ദ്യതി॒ ഹൃദ॑യ॒സ്യാ-ഗ്രേ-ഽവ॑ ദ്യ॒ത്യഥ॑ ജി॒ഹ്വായാ॒ അഥ॒ വക്ഷ॑സോ॒ യദ്വൈ ഹൃദ॑യേനാഭി॒ഗച്ഛ॑തി॒ തജ്ജി॒ഹ്വയാ॑ വദതി॒ യജ്ജി॒ഹ്വയാ॒ വദ॑തി॒ തദുര॒സോ-ഽധി॒ നിര്വ॑ദത്യേ॒തദ്വൈ പ॒ശോര്യ॑ഥാപൂ॒ര്വം-യഁസ്യൈ॒വമ॑വ॒ദായ॑ യഥാ॒കാമ॒-മുത്ത॑രേഷാമവ॒ദ്യതി॑ യഥാ പൂ॒ര്വമേ॒വാസ്യ॑ പ॒ശോരവ॑ത്ത-മ്ഭവതി മദ്ധ്യ॒തോ ഗു॒ദസ്യാവ॑ ദ്യതി മദ്ധ്യ॒തോ ഹി പ്രാ॒ണ ഉ॑ത്ത॒മസ്യാവ॑ ദ്യ- [ഉ॑ത്ത॒മസ്യാവ॑ ദ്യതി, ഉ॒ത്ത॒മോ ഹി പ്രാ॒ണോ] 54

-ത്യുത്ത॒മോ ഹി പ്രാ॒ണോ യദീത॑രം॒-യഁദീത॑ര-മു॒ഭയ॑മേ॒വാജാ॑മി॒ ജായ॑മാനോ॒ വൈ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണ-സ്ത്രി॒ഭിര്-ഋ॑ണ॒വാ ജാ॑യതേ ബ്രഹ്മ॒ചര്യേ॒ണര്ഷി॑ഭ്യോ യ॒ജ്ഞേന॑ ദേ॒വേഭ്യഃ॑ പ്ര॒ജയാ॑ പി॒തൃഭ്യ॑ ഏ॒ഷ വാ അ॑നൃ॒ണോ യഃ പു॒ത്രീ യജ്വാ᳚ ബ്രഹ്മചാരിവാ॒സീ തദ॑വ॒ദാനൈ॑-രേ॒വാ-ഽവ॑ ദയതേ॒ തദ॑വ॒ദാനാ॑നാ-മവദാന॒ത്വ-ന്ദേ॑വാസു॒രാ-സ്സംയഁ॑ത്താ ആസ॒-ന്തേ ദേ॒വാ അ॒ഗ്നിമ॑ബ്രുവ॒-ന്ത്വയാ॑ വീ॒രേണാസു॑രാന॒ഭി ഭ॑വാ॒മേതി॒ [ഭ॑വാ॒മേതി॑, സോ᳚-ഽബ്രവീ॒-ദ്വരം॑-വൃഁണൈ] 55

സോ᳚-ഽബ്രവീ॒-ദ്വരം॑-വൃഁണൈ പ॒ശോരു॑ദ്ധാ॒രമുദ്ധ॑രാ॒ ഇതി॒ സ ഏ॒തമു॑ദ്ധാ॒രമുദ॑ഹരത॒ ദോഃ പൂ᳚ര്വാ॒ര്ധസ്യ॑ ഗു॒ദ-മ്മ॑ദ്ധ്യ॒ത-ശ്ശ്രോണി॑-ഞ്ജഘനാ॒ര്ധസ്യ॒ തതോ॑ ദേ॒വാ അഭ॑വ॒-ന്പരാ-ഽസു॑രാ॒ യ-ത്ത്ര്യ॒ങ്ഗാണാഗ്ം॑ സമവ॒ദ്യതി॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാഭിഭൂത്യൈ॒ ഭവ॑ത്യാ॒ത്മനാ॒ പരാ᳚-ഽസ്യ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യോ ഭവത്യക്ഷ്ണ॒യാ-ഽവ॑ ദ്യതി॒ തസ്മാ॑ദക്ഷ്ണ॒യാ പ॒ശവോ-ഽങ്ഗാ॑നി॒ പ്ര ഹ॑രന്തി॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യൈ ॥ 56 ॥

(ഏ॒തൌ പ॑ശൂ॒നാഗ്ം - സമേ॑ധസ്യൈ॒വ - തസ്യാ-ഽവോ᳚ - ത്ത॒മസ്യാവ॑ ദ്യ॒തീ - തി॒ - പഞ്ച॑ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 10)

മേദ॑സാ॒ സ്രുചൌ॒ പ്രോര്ണോ॑തി॒ മേദോ॑രൂപാ॒ വൈ പ॒ശവോ॑ രൂ॒പമേ॒വ പ॒ശുഷു॑ ദധാതി യൂ॒ഷന്ന॑വ॒ധായ॒ പ്രോര്ണോ॑തി॒ രസോ॒ വാ ഏ॒ഷ പ॑ശൂ॒നാം-യഁദ്യൂ രസ॑മേ॒വ പ॒ശുഷു॑ ദധാതി പാ॒ര്ശ്വേന॑ വസാഹോ॒മ-മ്പ്രയൌ॑തി॒ മദ്ധ്യം॒-വാഁ ഏ॒ത-ത്പ॑ശൂ॒നാം-യഁ-ത്പാ॒ര്ശ്വഗ്ം രസ॑ ഏ॒ഷ പ॑ശൂ॒നാം-യഁദ്വസാ॒ യ-ത്പാ॒ര്ശ്വേന॑ വസാഹോ॒മ-മ്പ്ര॒യൌതി॑ മദ്ധ്യ॒ത ഏ॒വ പ॑ശൂ॒നാഗ്ം രസ॑-ന്ദധാതി॒ ഘ്നന്തി॒ [ഘ്നന്തി॑, വാ ഏ॒ത-ത്പ॒ശു-] 57

വാ ഏ॒ത-ത്പ॒ശും-യഁ-ഥ്സ᳚ജ്ഞ॒മ്പയ॑ന്ത്യൈ॒ന്ദ്രഃ ഖലു॒ വൈ ദേ॒വത॑യാ പ്രാ॒ണ ഐ॒ന്ദ്രോ॑-ഽപാ॒ന ഐ॒ന്ദ്രഃ പ്രാ॒ണോ അങ്ഗേ॑അങ്ഗേ॒ നി ദേ᳚ദ്ധ്യ॒ദിത്യാ॑ഹ പ്രാണാപാ॒നാവേ॒വ പ॒ശുഷു॑ ദധാതി॒ ദേവ॑ ത്വഷ്ട॒ര്ഭൂരി॑ തേ॒ സഗ്ം സ॑മേ॒ത്വിത്യാ॑ഹ ത്വാ॒ഷ്ട്രാ ഹി ദേ॒വത॑യാ പ॒ശവോ॒ വിഷു॑രൂപാ॒ യ-ഥ്സല॑ക്ഷ്മാണോ॒ ഭവ॒ഥേത്യാ॑ഹ॒ വിഷു॑രൂപാ॒ ഹ്യേ॑തേ സന്ത॒-സ്സല॑ക്ഷ്മാണ ഏ॒തര്ഹി॒ ഭവ॑ന്തി ദേവ॒ത്രാ യന്ത॒- [ദേവ॒ത്രാ യന്ത᳚മ്, അവ॑സേ॒] 58

-മവ॑സേ॒ സഖാ॒യോ-ഽനു॑ ത്വാ മാ॒താ പി॒തരോ॑ മദ॒ന്ത്വിത്യാ॒ഹാ-നു॑മതമേ॒വൈന॑-മ്മാ॒ത്രാ പി॒ത്രാ സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ങ്ഗ॑മയത്യര്ധ॒ര്ചേ വ॑സാഹോ॒മ-ഞ്ജു॑ഹോത്യ॒സൌ വാ അ॑ര്ധ॒ര്ച ഇ॒യമ॑ര്ധ॒ര്ച ഇ॒മേ ഏ॒വ രസേ॑നാനക്തി॒ ദിശോ॑ ജുഹോതി॒ ദിശ॑ ഏ॒വ രസേ॑നാന॒ക്ത്യഥോ॑ ദി॒ഗ്ഭ്യ ഏ॒വോര്ജ॒ഗ്ം॒ രസ॒മവ॑ രുന്ധേ പ്രാണാപാ॒നൌ വാ ഏ॒തൌ പ॑ശൂ॒നാം-യഁ-ത്പൃ॑ഷദാ॒ജ്യം-വാഁ॑നസ്പ॒ത്യാഃ ഖലു॒ [ഖലു॑, വൈ ദേ॒വത॑യാ പ॒ശവോ॒] 59

വൈ ദേ॒വത॑യാ പ॒ശവോ॒ യ-ത്പൃ॑ഷദാ॒ജ്യസ്യോ॑-പ॒ഹത്യാ-ഽഽഹ॒ വന॒സ്പത॒യേ-ഽനു॑ ബ്രൂഹി॒ വന॒സ്പത॑യേ॒ പ്രേഷ്യേതി॑ പ്രാണാപാ॒നാവേ॒വ പ॒ശുഷു॑ ദധാത്യ॒ന്യസ്യാ᳚ന്യസ്യ സമവ॒ത്തഗ്ം സ॒മവ॑ദ്യതി॒ തസ്മാ॒ന്നാനാ॑രൂപാഃ പ॒ശവോ॑ യൂ॒ഷ്ണോപ॑ സിഞ്ചതി॒ രസോ॒ വാ ഏ॒ഷ പ॑ശൂ॒നാം-യഁദ്യൂ രസ॑മേ॒വ പ॒ശുഷു॑ ദധാ॒തീഡാ॒മുപ॑ ഹ്വയതേ പ॒ശവോ॒ വാ ഇഡാ॑ പ॒ശൂനേ॒വോപ॑ ഹ്വയതേ ച॒തുരുപ॑ ഹ്വയതേ॒ [ച॒തുരുപ॑ ഹ്വയതേ, ചതു॑ഷ്പാദോ॒ ഹി] 60

ചതു॑ഷ്പാദോ॒ ഹി പ॒ശവോ॒ യ-ങ്കാ॒മയേ॑താ പ॒ശു-സ്സ്യാ॒ദിത്യ॑മേ॒ദസ്ക॒-ന്തസ്മാ॒ ആ ദ॑ദ്ധ്യാ॒ന്മേദോ॑രൂപാ॒ വൈ പ॒ശവോ॑ രൂ॒പേണൈ॒വൈന॑-മ്പ॒ശുഭ്യോ॒ നിര്ഭ॑ജത്യപ॒ശുരേ॒വ ഭ॑വതി॒ യ-ങ്കാ॒മയേ॑ത പശു॒മാന്-ഥ്സ്യാ॒ദിതി॒ മേദ॑സ്വ॒-ത്തസ്മാ॒ ആ ദ॑ദ്ധ്യാ॒ന്മേദോ॑രൂപാ॒ വൈ പ॒ശവോ॑ രൂ॒പേണൈ॒വാസ്മൈ॑ പ॒ശൂനവ॑ രുന്ധേ പശു॒മാനേ॒വ ഭ॑വതി പ്ര॒ജാപ॑തിര്യ॒ജ്ഞമ॑സൃജത॒ സ ആജ്യ॑- [സ ആജ്യ᳚മ്, പു॒രസ്താ॑ദസൃജത] 61

-മ്പു॒രസ്താ॑ദസൃജത പ॒ശു-മ്മ॑ദ്ധ്യ॒തഃ പൃ॑ഷദാ॒ജ്യ-മ്പ॒ശ്ചാ-ത്തസ്മാ॒ദാജ്യേ॑ന പ്രയാ॒ജാ ഇ॑ജ്യന്തേ പ॒ശുനാ॑ മദ്ധ്യ॒തഃ പൃ॑ഷദാ॒ജ്യേനാ॑-നൂയാ॒ജാ-സ്തസ്മാ॑ദേ॒തന്മി॒ശ്രമി॑വ പശ്ചാ-ഥ്സൃ॒ഷ്ടഗ്ഗ് ഹ്യേകാ॑ദശാനൂയാ॒ജാന്. യ॑ജതി॒ ദശ॒ വൈ പ॒ശോഃ പ്രാ॒ണാ ആ॒ത്മൈകാ॑ദ॒ശോ യാവാ॑നേ॒വ പ॒ശുസ്തമനു॑ യജതി॒ ഘ്നന്തി॒ വാ ഏ॒ത-ത്പ॒ശും-യഁ-ഥ്സം᳚(2)ജ്ഞ॒പയ॑ന്തി പ്രാണാപാ॒നൌ ഖലു॒ വാ ഏ॒തൌ പ॑ശൂ॒നാം-യഁ-ത്പൃ॑ഷദാ॒ജ്യം-യഁ-ത്പൃ॑ഷദാ॒ജ്യേനാ॑ നൂയാ॒ജാന്. യജ॑തി പ്രാണാപാ॒നാവേ॒വ പ॒ശുഷു॑ ദധാതി ॥ 62 ॥

(ഘ്നന്തി॒ - യന്തം॒ - ഖലു॑ - ച॒തുരുപ॑ ഹ്വയത॒ - ആജ്യം॒ - ഁയ-ത്പൃ॑ഷദാ॒ജ്യേന॒ - ഷട് ച॑) (അ. 11)

(ചാത്വാ॑ലാഥ് - സുവ॒ര്ഗായ॒ യ-ദ്വൈ॑സര്ജ॒നാനി॑ - വൈഷ്ണ॒വ്യര്ചാ - പൃ॑ഥി॒വ്യൈ - സാ॒ധ്യാ - ഇ॒ഷേ ത്വേ - ത്യ॒ഗ്നിനാ॒ - പര്യ॑ഗ്നി - പ॒ശോഃ - പ॒ശുമാ॒ലഭ്യ॒ - മേദ॑സാ॒ സ്രുചാ॒ - വേകാ॑ദശ)

(ചാത്വാ॑ലാ-ദ്- ദേ॒വാനു॒പൈതി॑ - മുഞ്ചതി - പ്രഹ്രി॒യമാ॑ണായ॒ - പര്യ॑ഗ്നി - പ॒ശുമാ॒ലഭ്യ॒ - ചതു॑ഷ്പാദോ॒ - ദ്വിഷ॑ഷ്ടിഃ)

(ചാത്വാ॑ലാ, ത്പ॒ശുഷു॑ ദധാതി)

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാം ഷഷ്ഠകാണ്ഡേ തൃതീയഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

cātvā̭lā॒-ddhiṣṇi̭yā॒nupa̭ vapati॒ yoni॒rvai ya॒jñasya॒ cātvā̭laṃ-ya~॒jñasya̭ sayoni॒tvāya̭ de॒vā vai ya॒jña-mparā̭-'jayanta॒ tamāgnī᳚ddhrā॒-tpuna॒rapā̭jayanne॒tadvai ya॒jñasyā-pa̭rājitaṃ॒-ya~dāgnī᳚ddhraṃ॒-ya~dāgnī᳚ddhrā॒ddhiṣṇi̭yān. vi॒hara̭ti॒ yade॒va ya॒jñasyā-pa̭rājita॒-ntata̭ e॒vaina॒-mpuna̭stanute parā॒jityḙva॒ khalu॒ vā e॒te ya̭nti॒ ye ba̭hiṣpavamā॒nagṃ sarpa̭nti bahiṣpavamā॒ne stu॒ta [stu॒te, ā॒hāgnī̭da॒gnīn. vi] 1

ā॒hāgnī̭da॒gnīn. vi ha̭ra ba॒r॒hi-sstṛ̭ṇāhi puro॒ḍāśā॒gṃ॒ ala̭-ṅku॒rviti̭ ya॒jñame॒vāpa॒jitya॒ puna̭stanvā॒nā ya॒ntyaṅgā̭rai॒rdve sava̭ne॒ vi ha̭rati śa॒lākā̭bhi-stṛ॒tīyagṃ̭ saśukra॒tvāyātho॒ sa-mbha̭ratye॒vaina॒ddhiṣṇi̭yā॒ vā a॒muṣmi̭n ~lo॒ke soma̭marakṣa॒-ntebhyo-'dhi॒ soma॒mā-'ha̭ra॒-nta ma̭nva॒vāya॒nta-mparya̭viśa॒n॒. ya e॒vaṃ-ve~da̭ vi॒ndatḙ [ya e॒vaṃ-ve~da̭ vi॒ndate᳚, pa॒ri॒ve॒ṣṭāra॒-nte] 2

parive॒ṣṭāra॒-nte so̭mapī॒thena॒ vyā᳚rdhyanta॒ te de॒veṣṷ somapī॒thamai᳚cchanta॒ tā-nde॒vā a̭bruva॒-ndvedve॒ nāma̭nī kuruddhva॒matha॒ pra vā॒-''phsyatha॒ na vetya॒gnayo॒ vā atha॒ dhiṣṇi̭yā॒stasmā᳚-ddvi॒nāmā᳚ brāhma॒ṇo-'rdhṷka॒steṣāṃ॒-ye~ nedi̭ṣṭha-mpa॒ryavi̭śa॒-nte so̭mapī॒tha-mprā-'pnṷvannāhava॒nīya̭ āgnī॒ddhrīyo̭ ho॒trīyo̭ mārjā॒līya॒stasmā॒-tteṣṷ juhvatyati॒hāya॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ vi hyḙ [vi hi, e॒te so̭mapī॒thenā-''rdhya̭nta] 3

-te so̭mapī॒thenā-''rdhya̭nta de॒vā vai yāḥ prācī॒-rāhṷtī॒-rajṷhavu॒rye pu॒rastā॒dasṷrā॒ āsa॒-ntāg stābhiḥ॒ prāṇṷdanta॒ yāḥ pra॒tīcī॒rye pa॒ścādasṷrā॒ āsa॒-ntāgstābhi॒-rapā̭nudanta॒ prācī̭ra॒nyā āhṷtayo hū॒yante᳚ pra॒tyaṅṅāsī̭no॒ dhiṣṇi̭yā॒n. vyāghā̭rayati pa॒ścāccai॒va purastā᳚cca॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒-npra ṇṷdate॒ tasmā॒-tparā̭cīḥ pra॒jāḥ pra vī̭yante pra॒tīcī᳚- [pra॒tīcīḥ᳚, jā॒ya॒nte॒ prā॒ṇā vā e॒te] 4

-rjāyante prā॒ṇā vā e॒te yaddhiṣṇi̭yā॒ yada̭ddhva॒ryuḥ pra॒tya-ndhiṣṇi̭yā-nati॒sarpe᳚-tprā॒ṇān-thsaṅka̭rṣe-tpra॒māyṷka-ssyā॒nnābhi॒rvā e॒ṣā ya॒jñasya॒ yaddhoto॒rdhvaḥ khalu॒ vai nābhyai᳚ prā॒ṇo-'vāṃ̭apā॒no yada̭dhva॒ryuḥ pra॒tyaṃ hotā̭ramati॒sarpḙdapā॒ne prā॒ṇa-nda̭dhyā-tpra॒māyṷka-ssyā॒nnāddhva॒ryurupa̭ gāye॒-dvāgvī᳚ryo॒ vā a̭ddhva॒ryu-ryada̭ddhva॒ryurṷpa॒-gāyḙdu-dgā॒tre [ ] 5

vāca॒gṃ॒ sa-mpra ya̭cche-dupa॒dāsṷkā-'sya॒ vā-khsyā᳚dbrahmavā॒dino̭ vadanti॒ nāsagg̭sthite॒ some᳚-'ddhva॒ryuḥ pra॒tyaṅ-khsado-'tī̭yā॒datha̭ ka॒thā dā᳚kṣi॒ṇāni॒ hotṷmeti॒ yāmo॒ hi sa teṣā॒-ṅkasmā॒ aha̭ de॒vā yāmaṃ॒-vā~-'yā̭maṃ॒-vā~-'nṷ jñāsya॒ntītyu-tta̭re॒ṇā-''gnī᳚ddhra-mpa॒rītya̭ juhoti dākṣi॒ṇāni॒ na prā॒ṇānthsa-ṅka̭rṣati॒ nya̭nye dhiṣṇi̭yā u॒pyante॒ nānye yā-nni॒vapa̭ti॒ tena॒ tā-nprī̭ṇāti॒ yā-nnani॒vapa̭ti॒ yada̭nudi॒śati॒ tena॒ tān || 6 ||

(stu॒te - vi॒ndate॒ - hi - vī̭yante pra॒tīcī̭ - rudgrā॒tra - u॒pyante॒ - catṷrdaśa ca) (a. 1)

su॒va॒rgāya॒ vā e॒tāni̭ lo॒kāya̭ hūyante॒ ya-dvai̭sarja॒nāni॒ dvābhyā॒-ṅgārha̭patye juhoti dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityā॒ āgnī᳚ddhre juhotya॒ntari̭kṣa e॒vā-''kra̭mata āhava॒nīyḙ juhoti suva॒rgame॒vainaṃ̭-lo~॒ka-ṅga̭mayati de॒vān. vai sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~॒to rakṣāg̭sya jighāgṃsa॒nte somḙna॒ rājñā॒ rakṣāg̭-syapa॒hatyā॒ptu-mā॒tmāna̭-ṅkṛ॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-nrakṣa̭sā॒-manṷpalābhā॒yā ''tta॒-ssomo̭ bhava॒tyatha̭ [bhava॒tyatha̭, vai॒sa॒rja॒nāni̭ juhoti॒] 7

vaisarja॒nāni̭ juhoti॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ tvagṃ so̭ma tanū॒kṛdbhya॒ ityā̭ha tanū॒kṛddhya̭ṣa dveṣo᳚bhyo॒-'nyakṛ̭tebhya॒ ityā̭hā॒nyakṛ̭tāni॒ hi rakṣāg̭syu॒ru ya॒ntā-'si॒ varṷ̄tha॒mityā̭ho॒ru ṇa̭skṛ॒dhīti॒ vāvaitadā̭ha juṣā॒ṇo a॒pturājya̭sya ve॒tvityā̭hā॒ptume॒va yaja̭māna-ṅkṛ॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ rakṣa̭sā॒-manṷpalābhā॒yā-'' soma̭-ndadata॒ [soma̭-ndadate, ā grāvṇṇa॒ ā] 8

ā grāvṇṇa॒ ā vā̭ya॒vyā᳚nyā dro̭ṇakala॒śamu-tpatnī॒mā na̭ya॒ntyanvanāgṃ̭si॒ pra va̭rtayanti॒ yāva̭de॒vāsyāsti॒ tena̭ sa॒ha sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti॒ naya̭vatya॒rcā-''gnī᳚ddhre juhoti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhinī᳚tyai॒ grāvṇṇo̭ vāya॒vyā̭ni droṇakala॒śamāgnī᳚ddhra॒ upa̭ vāsayati॒ vi hyḙna॒-ntairgṛ॒hṇate॒ ya-thsa॒hopa̭vā॒sayḙ-dapuvā॒yeta̭ sau॒myarcā pra pā̭dayati॒ svayai॒- [pra pā̭dayati॒ svaya᳚, e॒vaina̭-nde॒vata̭yā॒] 9

-vaina̭-nde॒vata̭yā॒ pra pā̭daya॒tyadi̭tyā॒-ssado॒-'syadi̭tyā॒-ssada॒ ā sī॒detyā̭ha yathāya॒jure॒vaita-dyaja̭māno॒ vā e॒tasya̭ pu॒rā go॒ptā bha̭vatye॒ṣa vo̭ deva savita॒-ssoma॒ ityā̭ha savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-nde॒vatā᳚bhya॒-ssa-mpraya̭cchatye॒ta-ttvagṃ so̭ma de॒vo de॒vānupā̭gā॒ ityā̭ha de॒vo hyḙṣa sa- [de॒vo hyḙṣa sann, de॒vānu॒paitī॒dama॒ha-] 10

-nde॒vānu॒paitī॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyā̭nityā̭ha manu॒ṣyo᳚(1॒) hyḙṣa sa-nma̭nu॒ṣyā̭nu॒paiti॒ yade॒ta-dyaju॒rna brū॒yādapra̭jā apa॒śuryaja̭māna-ssyā-thsa॒ha pra॒jayā̭ saha rā॒yaspoṣe॒ṇetyā̭ha pra॒jayai॒va pa॒śubhiḥ̭ sa॒hemaṃ-lo~॒kamu॒pāva̭rtate॒ namo̭ de॒vebhya॒ ityā̭ha namaskā॒ro hi de॒vānāg̭ sva॒dhā pi॒tṛbhya॒ ityā̭ha svadhākā॒ro hi [svadhākā॒ro hi, pi॒tṛ॒ṇāmi॒dama॒ha-] 11

pi̭tṛ॒ṇāmi॒dama॒ha-nnirvarṷṇasya॒ pāśā॒dityā̭ha varuṇapā॒śāde॒va nirmṷcya॒te 'gne᳚ vratapata ā॒tmanaḥ॒ pūrvā̭ ta॒nūrā॒deyetyā̭huḥ॒ ko hi tadveda॒ ya-dvasī̭yā॒n-thsve vaśḙ bhū॒te puna̭rvā॒ dadā̭ti॒ na veti॒ grāvā̭ṇo॒ vai soma̭sya॒ rājño̭ malimluse॒nā ya e॒vaṃ-vi~॒dvā-ngrāvṇṇa॒ āgnī᳚ddhra upavā॒saya̭ti॒ naina̭-mmalimluse॒nā vi̭ndati || 12 ||

(atha̭-dadate॒ - svayā॒ - santh - sva̭dhākā॒ro hi - vi̭ndati) (a. 2)

vai॒ṣṇa॒vyarcā hu॒tvā yūpa॒macchai̭ti vaiṣṇa॒vo vai de॒vata̭yā॒ yūpa॒-ssvayai॒vaina̭-nde॒vata॒yā 'cchai॒tyatya॒nyānagā॒-nnānyā-nupā̭gā॒mityā॒hāti॒ hya̭nyāneti॒ nānyā-nu॒paitya॒rvāktvā॒ parai̭ravida-mpa॒ro-'va̭rai॒rityā̭hā॒rvāghyḙna॒-mparai᳚rvi॒ndati̭ pa॒ro-'va̭rai॒sta-ntvā̭ juṣe [juṣe, vai॒ṣṇa॒va-ndḙvaya॒jyāyā॒] 13

vaiṣṇa॒va-ndḙvaya॒jyāyā॒ ityā̭ha devaya॒jyāyai॒ hyḙna-ñju॒ṣatḙ de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'na॒ktvityā̭ha॒ teja̭sai॒vaina̭-mana॒ktyoṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒rityā̭ha॒ vajro॒ vai svadhi̭ti॒-śśāntyai॒ svadhi̭tervṛ॒kṣasya॒ bibhya̭taḥ pratha॒mena॒ śaka̭lena sa॒ha tejaḥ॒ parā̭ patati॒ yaḥ pra̭tha॒ma-śśaka̭laḥ parā॒pate॒-ttamapyā ha̭re॒-thsatḙjasa- [ha̭re॒-thsatḙjasam, e॒vaina॒mā] 14

-me॒vaina॒mā ha̭ratī॒me vai lo॒kā yūpā᳚-tpraya॒to bi̭bhyati॒ diva॒magrḙṇa॒ mā lḙkhīra॒ntari̭kṣa॒-mmaddhyḙna॒ mā higṃ̭sī॒rityā̭hai॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyaḥ̭ śamayati॒ vana̭spate śa॒tava̭lśo॒ vi ro॒hetyā॒vraśca̭ne juhoti॒ tasmā̭-dā॒vraśca̭nā-dvṛ॒kṣāṇā॒-mbhūyāgṃ̭sa॒ utti̭ṣṭhanti sa॒hasra̭valśā॒ vi va॒yagṃ rṷhe॒metyā̭hā॒- ''śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste 'na̭kṣasaṅga- [śā॒ste 'na̭kṣasaṅgam, vṛ॒śce॒-dyada̭kṣasa॒ṅgaṃ-] 15

-~vṛśce॒-dyada̭kṣasa॒ṅgaṃ-vṛ~॒śceda̭dhaī॒ṣaṃ-ya~ja̭mānasya pra॒māyṷkagg syā॒dya-ṅkā॒maye॒tāpra̭tiṣṭhita-ssyā॒dityā̭ro॒ha-ntasma̭ vṛścede॒ṣa vai vana॒spatī̭nā॒-mapra̭tiṣṭhi॒to-'pra̭tiṣṭhita e॒va bha̭vati॒ ya-ṅkā॒mayḙtāpa॒śu-ssyā॒ditya̭pa॒rṇa-ntasmai॒ śuṣkā᳚graṃ-vṛ~ścede॒ṣa vai vana॒spatī̭nā-mapaśa॒vyo̭-'pa॒śure॒va bha̭vati॒ ya-ṅkā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒diti̭ bahupa॒rṇa-ntasmai̭ bahuśā॒khaṃ-vṛ~̭ścede॒ṣa vai [ ] 16

vana॒spatī̭nā-mpaśa॒vyaḥ̭ paśu॒māne॒va bha̭vati॒ prati̭ṣṭhitaṃ-vṛ~śce-tprati॒ṣṭhākā̭masyai॒ṣa vai vana॒spatī̭nā॒-mprati̭ṣṭhito॒ ya-ssa॒me bhūmyai॒ svādyonḙ rū॒ḍhaḥ pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yaḥ pra॒tyaṅṅupa̭nata॒staṃ-vṛ~̭śce॒-thsa hi medha̭ma॒bhyupa̭nataḥ॒ pañcā̭ratni॒-ntasmai̭ vṛśce॒dya-ṅkā॒maye॒topai̭na॒mutta̭ro ya॒jño na̭me॒diti॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jña upai̭na॒mutta̭ro ya॒jño [ya॒jñaḥ, na॒ma॒ti॒ ṣaḍa̭ratni] 17

na̭mati॒ ṣaḍa̭ratni-mprati॒ṣṭhākā̭masya॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tuṣve॒va prati̭ tiṣṭhati sa॒ptāra̭tni-mpa॒śukā̭masya sa॒ptapa̭dā॒ śakva̭rī pa॒śava॒-śśakva̭rī pa॒śūne॒vāva̭ rundhe॒ navā̭ratni॒-nteja̭skāmasya tri॒vṛtā॒ stomḙna॒ sammi̭ta॒-nteja̭stri॒vṛ-ttḙja॒svyḙva bha̭va॒-tyekā̭daśāratni-mindri॒yakā̭ma॒-syaikā̭daśākṣarā tri॒ṣṭugi̭ndri॒ya-ntri॒ṣṭugi̭ndriyā॒vyḙva bha̭vati॒ pañca̭daśāratni॒-mbhrātṛ̭vyavataḥ pañcada॒śo vajro॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai sa॒ptada̭śāratni-mpra॒jākā̭masya saptada॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyā॒ eka̭vigṃśatyaratni-mprati॒ṣṭhākā̭ma-syaikavi॒gṃ॒śa-sstomā̭nā-mprati॒ṣṭhā prati̭ṣṭhityā a॒ṣṭāśri̭rbhava-tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī tejo̭ gāya॒trī gā̭ya॒trī ya̭jñamu॒kha-nteja̭sai॒va gā̭yatri॒yā ya̭jñamu॒khena॒ sammi̭taḥ || 18 ||

(ju॒ṣe॒ - satḙjasa॒ - mana̭kṣasaṅgaṃ - bahuśā॒khaṃ-vṛ~̭ścede॒ṣa vai - ya॒jña upai̭na॒mutta̭ro ya॒jña - āptyā॒ - ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 3)

pṛ॒thi॒vyai tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā di॒ve tvetyā̭hai॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyaḥ॒ prokṣa̭ti॒ parā᳚ñca॒-mprokṣa̭ti॒ parā̭ṅiva॒ hi sṷva॒rgo lo॒kaḥ krū॒rami̭va॒ vā e॒ta-tka̭roti॒ ya-tkhana̭tya॒po-'va̭ nayati॒ śāntyai॒ yava̭matī॒rava̭ naya॒tyūrgvai yavo॒ yaja̭mānena॒ yūpa॒-ssammi̭to॒ yāvā̭ne॒va yaja̭māna॒-stāva̭tī-me॒vāsmi॒-nnūrja̭-ndadhāti [me॒vāsmi॒-nnūrja̭-ndadhāti, pi॒tṛ॒ṇāgṃ sada̭nama॒sīti̭] 19

pitṛ॒ṇāgṃ sada̭nama॒sīti̭ ba॒r॒hirava̭ stṛṇāti pitṛdeva॒tyā᳚(1॒)gg॒ hyḙta-dyannikhā̭taṃ॒-ya~-dba॒r॒hirana̭vastīrya minu॒yā-tpi̭tṛdeva॒tyo̭ nikhā̭ta-ssyā-dba॒r॒hira̭va॒stīrya̭ minotya॒syāme॒vaina̭-mminoti yūpaśaka॒lamavā᳚syati॒ satḙjasame॒vaina̭-mminoti de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'na॒ktvityā̭ha॒ teja̭sai॒vaina̭manakti supippa॒lābhya॒-stvauṣa̭dhībhya॒ iti̭ ca॒ṣāla॒-mprati̭- [ca॒ṣāla॒-mprati̭, mu॒ñca॒ti॒ tasmā᳚cchīrṣa॒ta] 20

-muñcati॒ tasmā᳚cchīrṣa॒ta oṣa̭dhayaḥ॒ phala̭-ṅgṛhṇantya॒nakti॒ tejo॒ vā ājyaṃ॒-ya~ja̭mānenāgni॒ṣṭhā-'śri॒-ssammi̭tā॒ yada̭gni॒ṣṭhā-maśri̭ma॒nakti॒ yaja̭māname॒va teja̭sā 'naktyā॒nta-ma̭naktyā॒ntame॒va yaja̭māna॒-nteja̭sānakti sa॒rvataḥ॒ pari̭ mṛśa॒tyapa̭rivarga-me॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhā॒tyu-ddivagg̭ stabhā॒nā-'ntari̭kṣa-mpṛ॒ṇetyā̭hai॒ṣāṃ-lo~॒kānāṃ॒-vi~dhṛ̭tyai vaiṣṇa॒vyarcā [vaiṣṇa॒vyarcā, ka॒lpa॒ya॒ti॒ vai॒ṣṇa॒vo vai] 21

ka̭lpayati vaiṣṇa॒vo vai de॒vata̭yā॒ yūpa॒-ssvayai॒vaina̭-nde॒vata̭yā kalpayati॒ dvābhyā᳚-ṅkalpayati dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ teja̭saina-nde॒vatā̭bhirindri॒yeṇa॒ vya̭rdhayeya॒-mitya̭gni॒ṣṭhā-ntasyāśri̭-māhava॒nīyā̭di॒tthaṃ-ve~॒tthaṃ-vā~-'ti̭ nāvaye॒-tteja̭sai॒vaina̭-nde॒vatā̭bhirindri॒yeṇa॒ vya̭rdhayati॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ teja̭saina-nde॒vatā̭bhirindri॒yeṇa॒ sama̭rdhayeya॒mi- [sama̭rdhayeya॒miti̭, a॒gni॒ṣṭhā-] 22

-tya̭gni॒ṣṭhā-ntasyāśri̭māhava॒nīyḙna॒ sa-mmi̭nuyā॒-tteja̭sai॒vaina̭-nde॒vatā̭bhirindri॒yeṇa॒ sama̭rdhayati brahma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vani॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpari̭ vyaya॒tyūrgvai ra̭śa॒nā yaja̭mānena॒ yūpa॒-ssammi̭to॒ yaja̭māname॒vorjā sama̭rdhayati nābhida॒ghne pari̭ vyayati nābhida॒ghna e॒vāsmā॒ ūrja̭-ndadhāti॒ tasmā᳚nnābhida॒ghna ū॒rjā bhṷñjate॒ ya-ṅkā॒mayḙto॒rjainaṃ॒- [ya-ṅkā॒mayḙto॒rjaina᳚m, vya̭rdhayeya॒-] 23

~vya̭rdhayeya॒-mityū॒rdhvāṃ-vā~॒ tasyāvā̭cīṃ॒-vā~-'vo̭hedū॒rjaivainaṃ॒-vya~̭rdhayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta॒ varṣṷkaḥ pa॒rjanyaḥ̭ syā॒ditya-vā̭cī॒mavo̭he॒-dvṛṣṭi̭me॒va ni ya̭cchati॒ yadi̭ kā॒maye॒tāva̭rṣuka-ssyā॒dityū॒rdhvāmudṷ̄he॒-dvṛṣṭi̭me॒vo-dya̭cchati pitṛ॒ṇā-nnikhā̭ta-mmanu॒ṣyā̭ṇāmū॒rdhva-nnikhā̭tā॒dā ra̭śa॒nāyā॒ oṣa̭dhīnāgṃ raśa॒nā viśvḙṣā- [viśvḙṣām, de॒vānā̭-] 24

-nde॒vānā̭-mū॒rdhvagṃ ra̭śa॒nāyā॒ ā ca॒ṣālā॒dindra̭sya ca॒ṣālagṃ̭ sā॒ddhyānā॒mati̭rikta॒gṃ॒ sa vā e॒ṣa sa̭rvadeva॒tyo̭ yadyūpo॒ yadyūpa̭-mmi॒noti॒ sarvā̭ e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti ya॒jñena॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntḙ-'manyanta manu॒ṣyā̭ no॒-'nvābha̭viṣya॒ntīti॒ te yūpḙna yopayi॒tvā sṷva॒rgaṃ ~lo॒kamā̭ya॒-ntamṛṣa̭yo॒ yūpḙnai॒vānu॒ prājā̭na॒-nta-dyūpa̭sya yūpa॒tvaṃ- [yūpa॒tvam, ya-dyūpa̭-] 25

~ya-dyūpa̭-mmi॒noti̭ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai pu॒rastā᳚-nminoti pu॒rastā॒ddhi ya॒jñasya̭ prajñā॒yate pra̭jñāta॒gṃ॒ hi ta-dyadati̭panna ā॒huri॒da-ṅkā॒rya̭māsī॒diti̭ sā॒ddhyā vai de॒vā ya॒jñamatya̭manyanta॒ tān. ya॒jño nāspṛ̭śa॒-ttān. ya-dya॒jñasyāti̭rikta॒māsī॒-ttada̭spṛśa॒dati̭riktaṃ॒-vā~ e॒ta-dya॒jñasya॒ yada॒gnāva॒gni-mma̭thi॒tvā pra॒hara॒tyati̭riktame॒ta- [pra॒hara॒tyati̭riktame॒tat, yūpa̭sya॒] 26

-dyūpa̭sya॒ yadū॒rdhva-ñca॒ṣālā॒-tteṣā॒-nta-dbhā̭ga॒dheya॒-ntāne॒va tena̭ prīṇāti de॒vā vai saggsthi̭te॒ some॒ pra sruco-'ha̭ra॒-npra yūpa॒-ntḙ-'manyanta yajñaveśa॒saṃ-vā~ i॒da-ṅkṷrma॒ iti॒ te pra̭sta॒ragg sru॒cā-nni॒ṣkraya̭ṇa-mapaśya॒n-thsvaruṃ॒-yū~pa̭sya॒ saggsthi̭te॒ some॒ pra pra̭sta॒ragṃ hara̭ti ju॒hoti॒ svaru॒maya̭jñaveśasāya || 27 ||

(da॒dhā॒ti॒ - pratyṛ॒ - cā - sama̭rdhayeya॒mityū॒ - rjainaṃ॒ - ~viśvḙṣāṃ - ~yūpa॒tva - mati̭riktame॒ta-d- dvica̭tvārigṃśacca) (a. 4)

sā॒ddhyā vai de॒vā a॒smi~llo॒ka ā̭sa॒-nnānya-tki̭-ñca॒na mi॒ṣa-tte᳚-'gnime॒vāgnaye॒ medhā॒yā 'la̭bhanta॒ na hya̭nyadā̭la॒bhyaṃ̭-mavi̭nda॒-ntato॒ vā i॒māḥ pra॒jāḥ prājā̭yanta॒ yada॒gnāva॒gni-mma̭thi॒tvā pra॒hara̭ti pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya ru॒dro vā e॒ṣa yada॒gniryaja̭mānaḥ pa॒śurya-tpa॒śumā॒labhyā॒gni-mmanthe᳚-dru॒drāya॒ yaja̭māna॒- [yaja̭mānam, api̭ daddhyā-] 28

-mapi̭ daddhyā-tpra॒māyṷka-ssyā॒datho॒ khalvā̭hura॒gni-ssarvā̭ de॒vatā̭ ha॒vire॒tadya-tpa॒śuriti॒ ya-tpa॒śumā॒labhyā॒gni-mmantha̭ti ha॒vyāyai॒vā-''sa̭nnāya॒ sarvā̭ de॒vatā̭ janaya-tyupā॒kṛtyai॒va manthya॒-stannevā-''la̭bdha॒-nnevānā̭labdha-ma॒gne-rja॒nitra̭-ma॒sītyā̭hā॒gnerhyḙta-jja॒nitraṃ॒-vṛ~ṣa̭ṇau stha॒ ityā̭ha॒ vṛṣa̭ṇau॒ [vṛṣa̭ṇau, hyḙtā-] 29

hyḙtā-vu॒rvaśya̭syā॒yu-ra॒sītyā̭ha mithuna॒tvāya̭ ghṛ॒tenā॒kte vṛṣa̭ṇa-ndadhāthā॒mityā̭ha॒ vṛṣa̭ṇa॒gg॒ hyḙte dadhā̭te॒ ye a॒gni-ṅgā̭ya॒tra-ñchando-'nu॒ pra jā̭ya॒svetyā̭ha॒ chando̭bhire॒vaina॒-mpra ja̭nayatya॒gnayḙ ma॒thyamā̭nā॒yānṷ brū॒hītyā̭ha sāvi॒trīmṛca॒manvā̭ha savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-mmanthati jā॒tāyānṷ brūhi [brūhi, pra॒hri॒yamā̭ṇā॒yā-'nṷ] 30

prahri॒yamā̭ṇā॒yā-'nṷ brū॒hītyā̭ha॒ kāṇḍḙkāṇḍa e॒vaina̭-ṅkri॒yamā̭ṇe॒ sama̭rdhayati gāya॒trī-ssarvā॒ anvā̭ha gāya॒tracha̭ndā॒ vā a॒gni-ssvenai॒vaina॒-ñchanda̭sā॒ sama̭rdhayatya॒gniḥ pu॒rā bhava̭tya॒gni-mma̭thi॒tvā pra ha̭rati॒ tau sa॒bhaṃva~̭ntau॒ yaja̭mānama॒bhi sa-mbha̭vato॒ bhava̭ta-nna॒-ssama̭nasā॒vityā̭ha॒ śāntyai᳚ pra॒hṛtya̭ juhoti jā॒tāyai॒vāsmā॒ anna॒mapi̭ dadhā॒tyājyḙna juhotye॒tadvā a॒gneḥ pri॒ya-ndhāma॒ yadājya̭-mpri॒yeṇai॒vaina॒-ndhāmnā॒ sama̭rdhaya॒tyatho॒ teja̭sā || 31 ||

(yaja̭māna-māha॒ vṛṣa̭ṇau-jā॒tāyānṷ brū॒hyā-pya॒ -ṣṭāda̭śa ca) (a. 5)

i॒ṣe tveti̭ ba॒r॒hirā da̭tta i॒cchata̭ iva॒ hyḙṣa yo yaja̭ta upa॒vīra॒sītyā॒hopa॒ hyḙnānāka॒rotyupo̭ de॒vā-ndaivī॒rviśaḥ॒ prāgu॒rityā̭ha॒ daivī॒rhyḙtā viśaḥ̭ sa॒tīrde॒vānṷpa॒yanti॒ vahnī̭ru॒śija॒ ityā̭ha॒rtvijo॒ vai vahna̭ya u॒śija॒-stasmā̭de॒vamā̭ha॒ bṛha̭spate dhā॒rayā॒ vasū॒nī- [vasū॒nīti̭, ā॒ha॒ brahma॒ vai] 32

-tyā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒ rbrahma̭ṇai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe ha॒vyā te᳚ svadantā॒mityā̭ha sva॒daya̭tye॒vainā॒-ndeva̭ tvaṣṭa॒rvasṷ ra॒ṇvetyā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛ-drū॒pame॒va pa॒śuṣṷ dadhāti॒ reva̭tī॒ rama̭ddhva॒mityā̭ha pa॒śavo॒ vai re॒vatīḥ᳚ pa॒śūne॒vāsmai̭ ramayati de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va iti̭ [iti̭, ra॒śa॒nāmā da̭tte॒] 33

raśa॒nāmā da̭tte॒ prasū᳚tyā a॒śvino᳚rbā॒hubhyā॒-mityā̭hā॒śvinau॒ hi de॒vānā̭maddhva॒ryū āstā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mityā̭ha॒ yatyā̭ ṛ॒tasya̭ tvā devahaviḥ॒ pāśe॒nā-'' ra̭bha॒ ityā̭ha sa॒tyaṃ-vā~ ṛ॒tagṃ sa॒tyenai॒vaina̭mṛ॒tenā ''ra̭bhate 'kṣṇa॒yā pari̭ harati॒ vaddhya॒gṃ॒ hi pra॒tyañca̭-mprati mu॒ñcanti॒ vyāvṛ̭ttyai॒ dharṣā॒ mānṷṣā॒niti॒ ni yṷnakti॒ dhṛtyā̭ a॒dbhya- [a॒dbhyaḥ, tvauṣa̭dhībhyaḥ॒] 34

-stvauṣa̭dhībhyaḥ॒ prokṣā॒mītyā̭hā॒dbhyo hyḙṣa oṣa̭dhībhya-ssa॒bhaṃva~̭ti॒ ya-tpa॒śura॒pā-mpe॒rura॒sītyā̭hai॒ṣa hya̭pā-mpā॒tā yo medhā̭yā-'' ra॒bhyate᳚ svā॒tta-ñci॒-thsadḙvagṃ ha॒vyamāpo̭ devī॒-ssvada̭taina॒mityā̭ha sva॒daya̭tye॒vaina̭-mu॒pari̭ṣṭā॒-tprokṣa̭tyu॒pari̭ṣṭāde॒vaina॒-mmeddhya̭-ṅkaroti pā॒yaya̭tyantara॒ta e॒vaina॒-mmeddhya̭-ṅkarotya॒dhastā॒dupo᳚kṣati sa॒rvata̭ e॒vaina॒-mmeddhya̭-ṅkaroti || 35 ||

(vasū॒nīti̭-prasa॒va itya॒-dbhyo᳚-'ntara॒ta e॒vainaṃ॒ - daśa̭ ca) (a. 6)

a॒gninā॒ vai hotrā̭ de॒vā asṷrā-na॒bhya̭bhava-nna॒gnayḙ sami॒ddhyamā̭nā॒yānṷ brū॒hītyā̭ha॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai sa॒ptada̭śa sāmidhe॒nīranvā̭ha saptada॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyai̭ sa॒ptada॒śānvā̭ha॒ dvāda̭śa॒ māsāḥ॒ pañca॒rtava॒-ssa saṃ̭va~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒ra-mpra॒jā anu॒ prajā̭yante pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya de॒vā vai sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ ya॒jña-nnānva̭paśya॒n-thsa pra॒jāpa̭ti-stū॒ṣṇī-mā̭ghā॒ra- [-mā̭ghā॒ram, ā 'ghā̭raya॒-ttato॒ vai] 36

-mā 'ghā̭raya॒-ttato॒ vai de॒vā ya॒jñamanva̭paśya॒n॒. ya-ttū॒ṣṇī-mā̭ghā॒ra-mā̭ghā॒raya̭ti ya॒jñasyānṷkhyātyā॒ asṷreṣu॒ vai ya॒jña ā̭sī॒-tta-nde॒vāstū᳚ṣṇīgṃ ho॒menā̭vṛñjata॒ ya-ttū॒ṣṇī-mā̭ghā॒ra-mā̭ghā॒raya̭ti॒ bhrātṛ̭vyasyai॒ va ta-dya॒jñaṃ-vṛ~̭ṅkte pari॒dhī̭n-thsa-mmā᳚rṣṭi pu॒nātye॒vainā॒-ntristri॒-ssa-mmā᳚rṣṭi॒ tryā̭vṛ॒ddhi ya॒jño-'tho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ dvāda̭śa॒ sa-mpa̭dyante॒ dvāda̭śa॒ [dvāda̭śa, māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-] 37

māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rame॒va prī̭ṇā॒tyatho̭ saṃva~thsa॒rame॒vāsmā॒ upa̭ dadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadā̭ghā॒ro᳚-'gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ yadā̭ghā॒ra-mā̭ghā॒raya̭ti śīrṣa॒ta e॒va ya॒jñasya॒ yaja̭māna॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ ava̭ rundhe॒ śiro॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadā̭ghā॒ra ā॒tmā pa॒śurā̭ghā॒ramā॒ghārya̭ pa॒śugṃ sama̭naktyā॒tmanne॒va ya॒jñasya॒ [ya॒jñasya̭, śiraḥ॒ prati̭ dadhāti॒] 38

śiraḥ॒ prati̭ dadhāti॒ sa-nte᳚ prā॒ṇo vā॒yunā̭ gacchatā॒mityā̭ha vāyudeva॒tyo̭ vai prā॒ṇo vā॒yāve॒vāsya̭ prā॒ṇa-ñjṷhoti॒ saṃ-ya~ja̭trai॒raṅgā̭ni॒ saṃ-ya~॒jñapa̭tirā॒śiṣetyā̭ha ya॒jñapa̭time॒vāsyā॒-''śiṣa̭-ṅgamayati vi॒śvarṷ̄po॒ vai tvā॒ṣṭra u॒pari̭ṣṭā-tpa॒śuma॒bhya̭vamī॒-ttasmā̭-du॒pari̭ṣṭā-tpa॒śornāva̭ dyanti॒ yadu॒pari̭ṣṭā-tpa॒śugṃ sa̭ma॒nakti॒ meddhya̭me॒vai- [meddhya̭me॒va, e॒na॒-ṅka॒ro॒tyṛ॒tvijo̭] 39

-na̭-ṅkarotyṛ॒tvijo̭ vṛṇīte॒ chandāg̭sye॒va vṛ̭ṇīte sa॒pta vṛ̭ṇīte sa॒pta grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ sa॒ptā-''ra॒ṇyā-ssa॒pta chandāg̭syu॒bhaya॒syā va̭ruddhyā॒ ekā̭daśa prayā॒jān. ya̭jati॒ daśa॒ vai pa॒śoḥ prā॒ṇā ā॒tmaikā̭da॒śo yāvā̭ne॒va pa॒śusta-mpra ya̭jati va॒pāmekaḥ॒ pari̭ śaya ā॒tmaivā-''tmāna॒-mpari̭ śaye॒ vajro॒ vai svadhi̭ti॒rvajro̭ yūpaśaka॒lo ghṛ॒ta-ṅkhalu॒ vai de॒vā vajra̭-ṅkṛ॒tvā soma̭maghna-nghṛ॒tenā॒ktau pa॒śu-ntrā̭yethā॒mityā̭ha॒ vajrḙṇai॒vainaṃ॒-va~śḙ kṛ॒tvā-''la̭bhate || 40 ||

(ā॒ghā॒raṃ - pa̭dyante॒ dvāda̭śā॒ - ''tmanne॒va ya॒jñasya॒ - medhya̭me॒va - khalu॒ vā - a॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 7)

parya̭gni karoti sarva॒huta̭me॒vaina̭-ṅkaro॒tya-ska̭ndā॒yā-ska̭nna॒gṃ॒ hi ta-dya-ddhu॒tasya॒ skanda̭ti॒ triḥ parya̭gni karoti॒ tryā̭vṛ॒ddhi ya॒jño-'tho॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai brahmavā॒dino̭ vadantyanvā॒rabhyaḥ̭ pa॒śū(3)-rnānvā॒rabhyā(3) iti̭ mṛ॒tyave॒ vā e॒ṣa nī̭yate॒ ya-tpa॒śustaṃ-ya~da̭nvā॒rabhḙta pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyā॒datho॒ khalvā̭hu-ssuva॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāya̭ nīyate॒ ya- [yat, pa॒śuriti॒] 41

-tpa॒śuriti॒ yannānvā॒rabhḙta suva॒rgāllo॒kā-dyaja̭māno hīyeta vapā॒śrapa̭ṇībhyā-ma॒nvāra̭bhate॒ tannevā॒nvāra̭bdha॒-nnevāna̭nvārabdha॒mupa॒ preṣya̭ hotarha॒vyā de॒vebhya॒ ityā̭heṣi॒tagṃ hi karma̭ kri॒yate॒ reva̭tīrya॒jñapa̭ti-mpriya॒dhā ''vi̭śa॒tetyā̭ha yathāya॒jure॒vaitada॒gninā̭ pu॒rastā̭deti॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai pṛthi॒vyā-ssa॒pṛñcaḥ̭ pā॒hīti̭ ba॒r॒hi- [ba॒r॒hiḥ, upā᳚-'sya॒tya-ska̭ndā॒yā-] 42

-rupā᳚-'sya॒tya-ska̭ndā॒yā-ska̭nna॒gṃ॒ hi ta-dya-dba॒r॒hiṣi॒ skanda॒tyatho̭ barhi॒ṣada̭me॒vaina̭-ṅkaroti॒ parāṃ॒ā va̭rtate-'ddhva॒ryuḥ pa॒śo-ssa᳚jña॒mpyamā̭nā-tpa॒śubhya̭ e॒va tanni hnṷta ā॒tmano-'nā᳚vraskāya॒ gaccha̭ti॒ śriya॒-mpra pa॒śūnā᳚pnoti॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ pa॒ścāllo̭kā॒ vā e॒ṣā prācyu॒dānī̭yate॒ ya-tpatnī॒ nama̭sta ātā॒netyā̭hā-''di॒tyasya॒ vai ra॒śmaya̭ [ra॒śmayaḥ̭, ā॒tā॒nāstebhya̭] 43

ātā॒nāstebhya̭ e॒va nama̭skarotyana॒rvā prehītyā̭ha॒ bhrātṛ̭vyo॒ vā arvā॒ bhrātṛ̭vyāpanuttyai ghṛ॒tasya̭ ku॒lyāmanṷ sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣe॒ṇe-tyā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚sta॒ āpo̭ devī-śśuddhāyuva॒ ityā̭ha yathāya॒jure॒vaitat || 44 ||

(lo॒kāya̭ nīyate॒ ya-d- ba॒ra॒ḥī - ra॒śmayaḥ̭ - sa॒ptatrigṃ̭śacca) (a. 8)

pa॒śorvā āla̭bdhasya prā॒ṇāñchugṛ̭cchati॒ vākta॒ ā pyā̭yatā-mprā॒ṇasta॒ ā pyā̭yatā॒mityā̭ha prā॒ṇebhya̭ e॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati॒ sā prā॒ṇebhyo-'dhi̭ pṛthi॒vīgṃ śu-kpra vi̭śati॒ śamaho᳚bhyā॒miti॒ ni na̭yatyahorā॒trābhyā̭me॒va pṛ̭thi॒vyai śucagṃ̭ śamaya॒tyoṣa̭dhe॒ trā̭yasvaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒rityā̭ha॒ vajro॒ vai svadhi̭ti॒- [svadhi̭tiḥ, śāntyai̭ pārśva॒ta] 45

-śśāntyai̭ pārśva॒ta ā cchya̭ti maddhya॒to hi ma̭nu॒ṣyā̭ ā॒ cchyanti̭ tira॒ścīna॒mā cchya̭tyanū॒cīna॒gṃ॒ hi ma̭nu॒ṣyā̭ ā॒cchyanti॒ vyāvṛ̭ttyai॒ rakṣa̭sā-mbhā॒go̭-'sīti̭ sthavima॒to ba॒r॒hira॒ktvā-'pā᳚syatya॒snaiva rakṣāgṃ̭si ni॒rava̭dayata i॒dama॒hagṃ rakṣo̭-'dha॒ma-ntamo̭ nayāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma ityā̭ha॒ dvau vāva purṷṣau॒ ya-ñcai॒va [ ] 46

dveṣṭi॒ yaścai̭na॒-ndveṣṭi॒ tāvu॒bhāva̭dha॒ma-ntamo̭ nayatī॒ṣe tveti̭ va॒pāmutkhi̭datī॒cchata̭ iva॒ hyḙṣa yo yaja̭te॒ yadṷpatṛ॒ndyā-dru॒dro᳚-'sya pa॒śū-nghātṷka-ssyā॒-dyannopa̭tṛ॒ndyā-daya̭tā syā-da॒nyayo̭patṛ॒ṇattya॒nyayā॒ na dhṛtyai̭ ghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ prorṇvā̭thā॒mityā̭ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒va rasḙnāna॒ktyacchi̭nno॒ [rasḙnāna॒ktyacchi̭nnaḥ, rāyaḥ̭ su॒vīra॒] 47

rāyaḥ̭ su॒vīra॒ ityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tkrū॒rami̭va॒ vā e॒ta-tka̭roti॒ ya-dva॒pā-mṷtkhi॒da-tyu॒rva̭ntari̭kṣa॒-manvi॒hītyā̭ha॒ śāntyai॒ pra vā e॒ṣo᳚-'smāllo॒kāccya̭vate॒ yaḥ pa॒śu-mmṛ॒tyavḙ nī॒yamā̭namanvā॒rabha̭te vapā॒śrapa̭ṇī॒ puna̭ra॒nvāra̭bhate॒-'sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatya॒gninā̭ pu॒rastā̭deti॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyā॒ atho̭ de॒vatā̭ e॒va ha॒vyenā- [e॒va ha॒vyena̭, anvḙti॒] 48

-nvḙti॒ nānta॒mamaṅgā̭ra॒mati̭ hare॒-dyada̭nta॒mamaṅgā̭ramati॒ hare᳚-dde॒vatā॒ ati̭ manyeta॒ vāyo॒ vīhi̭ sto॒kānā॒mityā̭ha॒ tasmā॒-dvibha̭ktā-ssto॒kā ava̭ padya॒nte-'graṃ॒-vā~ e॒ta-tpa̭śū॒nāṃ-ya~-dva॒pā-'gra॒moṣa̭dhīnā-mba॒r॒hiragrḙṇai॒vāgra॒gṃ॒ sama̭rdhaya॒tyatho॒ oṣa̭dhīṣve॒va pa॒śū-nprati̭ṣṭhāpayati॒ svāhā̭kṛtībhyaḥ॒ preṣyetyā̭ha [ ] 49

ya॒jñasya॒ sami̭ṣṭyai prāṇāpā॒nau vā e॒tau pa̭śū॒nāṃ-ya~-tpṛ̭ṣadā॒jyamā॒tmā va॒pā pṛ̭ṣadā॒jyama̭bhi॒ghārya̭ va॒pāma॒bhi ghā̭rayatyā॒tmanne॒va pa̭śū॒nā-mprā̭ṇāpā॒nau da̭dhāti॒ svāho॒rdhvana̭bhasa-mmāru॒ta-ṅga̭cchata॒mityā̭ho॒rdhvana̭bhā ha sma॒ vai mā̭ru॒to de॒vānāṃ᳚-va~pā॒śrapa̭ṇī॒ pra ha̭rati॒ tenai॒vaine॒ pra ha̭rati॒ viṣṷ̄cī॒ pra ha̭rati॒ tasmā॒-dviṣva̭ñcau prāṇāpā॒nau || 50 ||

(svadhi̭ti - ścai॒vā - cchi̭nno - ha॒vyene॒ - ṣyetyā̭ha॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 9)

pa॒śumā॒labhya̭ puro॒ḍāśa॒-nnirva̭pati॒ samḙdhame॒vaina॒mā la̭bhate va॒payā᳚ pra॒carya̭ puro॒ḍāśḙna॒ pra ca̭ra॒tyūrgvai pṷro॒ḍāśa॒ ūrja̭me॒va pa̭śū॒nā-mma̭ddhya॒to da̭dhā॒tyatho̭ pa॒śore॒va chi॒dramapi̭ dadhāti pṛṣadā॒jyasyo̭pa॒hatya॒ triḥ pṛ̭cchati śṛ॒tagṃ ha॒vī(3)-śśa̭mita॒riti॒ triṣa̭tyā॒ hi de॒vā yo-'śṛ̭tagṃ śṛ॒tamāha॒ sa ena̭sā prāṇāpā॒nau vā e॒tau pa̭śū॒nāṃ- [e॒tau pa̭śū॒nām, ya-tpṛ̭ṣadā॒jya-mpa॒śoḥ] 51

-~ya-tpṛ̭ṣadā॒jya-mpa॒śoḥ khalu॒ vā āla̭bdhasya॒ hṛda̭yamā॒tmā-'bhi samḙti॒ ya-tpṛ̭ṣadā॒jyena॒ hṛda̭ya-mabhighā॒raya̭tyā॒tmanne॒va pa̭śū॒nā-mprā̭ṇāpā॒nau da̭dhāti pa॒śunā॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntḙ-'manyanta manu॒ṣyā̭ no॒-'nvābha̭viṣya॒ntīti॒ tasya॒ śiraḥ̭ chi॒ttvā medha॒-mprākṣā̭raya॒nthsa pra॒kṣo̭-'bhava॒-tta-tpra॒kṣasya̭ prakṣa॒tvaṃ-ya~-tpla̭kṣaśā॒kho-tta̭raba॒r॒hi-rbhava̭ti॒ samḙdhasyai॒va [ ] 52

pa॒śorava̭ dyati pa॒śuṃ-vai~ hri॒yamā̭ṇa॒gṃ॒ rakṣā॒g॒syanṷ sacante-'nta॒rā yūpa̭-ñcā-''hava॒nīya̭-ñca harati॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai pa॒śorvā āla̭bdhasya॒ mano-'pa̭ krāmati ma॒notā̭yai ha॒viṣo̭-'vadī॒yamā̭na॒syānṷ brū॒hītyā̭ha॒ mana̭ e॒vāsyāva̭ rundha॒ ekā̭daśāva॒dānā॒nyava̭ dyati॒ daśa॒ vai pa॒śoḥ prā॒ṇā ā॒tmaikā̭da॒śo yāvā̭ne॒va pa॒śustasyā-'va̭- [pa॒śustasyā-'va̭, dya॒ti॒ hṛda̭ya॒syā-] 53

-dyati॒ hṛda̭ya॒syā-gre-'va̭ dya॒tyatha̭ ji॒hvāyā॒ atha॒ vakṣa̭so॒ yadvai hṛda̭yenābhi॒gaccha̭ti॒ tajji॒hvayā̭ vadati॒ yajji॒hvayā॒ vada̭ti॒ tadura॒so-'dhi॒ nirva̭datye॒tadvai pa॒śorya̭thāpū॒rvaṃ-ya~syai॒vama̭va॒dāya̭ yathā॒kāma॒-mutta̭reṣāmava॒dyati̭ yathā pū॒rvame॒vāsya̭ pa॒śorava̭tta-mbhavati maddhya॒to gu॒dasyāva̭ dyati maddhya॒to hi prā॒ṇa ṷtta॒masyāva̭ dya- [ṷtta॒masyāva̭ dyati, u॒tta॒mo hi prā॒ṇo] 54

-tyutta॒mo hi prā॒ṇo yadīta̭raṃ॒-ya~dīta̭ra-mu॒bhaya̭me॒vājā̭mi॒ jāya̭māno॒ vai brā᳚hma॒ṇa-stri॒bhir-ṛ̭ṇa॒vā jā̭yate brahma॒carye॒ṇarṣi̭bhyo ya॒jñena̭ de॒vebhyaḥ̭ pra॒jayā̭ pi॒tṛbhya̭ e॒ṣa vā a̭nṛ॒ṇo yaḥ pu॒trī yajvā᳚ brahmacārivā॒sī tada̭va॒dānai̭-re॒vā-'va̭ dayate॒ tada̭va॒dānā̭nā-mavadāna॒tva-ndḙvāsu॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒-nte de॒vā a॒gnima̭bruva॒-ntvayā̭ vī॒reṇāsṷrāna॒bhi bha̭vā॒meti॒ [bha̭vā॒meti̭, so᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai] 55

so᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇai pa॒śorṷddhā॒ramuddha̭rā॒ iti॒ sa e॒tamṷddhā॒ramuda̭harata॒ doḥ pū᳚rvā॒rdhasya̭ gu॒da-mma̭ddhya॒ta-śśroṇi̭-ñjaghanā॒rdhasya॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ ya-ttrya॒ṅgāṇāgṃ̭ samava॒dyati॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatyakṣṇa॒yā-'va̭ dyati॒ tasmā̭dakṣṇa॒yā pa॒śavo-'ṅgā̭ni॒ pra ha̭ranti॒ prati̭ṣṭhityai || 56 ||

(e॒tau pa̭śū॒nāgṃ - samḙdhasyai॒va - tasyā-'vo᳚ - tta॒masyāva̭ dya॒tī - ti॒ - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 10)

meda̭sā॒ srucau॒ prorṇo̭ti॒ medo̭rūpā॒ vai pa॒śavo̭ rū॒pame॒va pa॒śuṣṷ dadhāti yū॒ṣanna̭va॒dhāya॒ prorṇo̭ti॒ raso॒ vā e॒ṣa pa̭śū॒nāṃ-ya~dyū rasa̭me॒va pa॒śuṣṷ dadhāti pā॒rśvena̭ vasāho॒ma-mprayaṷti॒ maddhyaṃ॒-vā~ e॒ta-tpa̭śū॒nāṃ-ya~-tpā॒rśvagṃ rasa̭ e॒ṣa pa̭śū॒nāṃ-ya~dvasā॒ ya-tpā॒rśvena̭ vasāho॒ma-mpra॒yauti̭ maddhya॒ta e॒va pa̭śū॒nāgṃ rasa̭-ndadhāti॒ ghnanti॒ [ghnanti̭, vā e॒ta-tpa॒śu-] 57

vā e॒ta-tpa॒śuṃ-ya~-thsa᳚jña॒mpaya̭ntyai॒ndraḥ khalu॒ vai de॒vata̭yā prā॒ṇa ai॒ndro̭-'pā॒na ai॒ndraḥ prā॒ṇo aṅgḙaṅge॒ ni de᳚ddhya॒dityā̭ha prāṇāpā॒nāve॒va pa॒śuṣṷ dadhāti॒ deva̭ tvaṣṭa॒rbhūri̭ te॒ sagṃ sa̭me॒tvityā̭ha tvā॒ṣṭrā hi de॒vata̭yā pa॒śavo॒ viṣṷrūpā॒ ya-thsala̭kṣmāṇo॒ bhava॒thetyā̭ha॒ viṣṷrūpā॒ hyḙte santa॒-ssala̭kṣmāṇa e॒tarhi॒ bhava̭nti deva॒trā yanta॒- [deva॒trā yanta᳚m, ava̭se॒] 58

-mava̭se॒ sakhā॒yo-'nṷ tvā mā॒tā pi॒taro̭ mada॒ntvityā॒hā-nṷmatame॒vaina̭-mmā॒trā pi॒trā sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatyardha॒rce va̭sāho॒ma-ñjṷhotya॒sau vā a̭rdha॒rca i॒yama̭rdha॒rca i॒me e॒va rasḙnānakti॒ diśo̭ juhoti॒ diśa̭ e॒va rasḙnāna॒ktyatho̭ di॒gbhya e॒vorja॒gṃ॒ rasa॒mava̭ rundhe prāṇāpā॒nau vā e॒tau pa̭śū॒nāṃ-ya~-tpṛ̭ṣadā॒jyaṃ-vā~̭naspa॒tyāḥ khalu॒ [khalṷ, vai de॒vata̭yā pa॒śavo॒] 59

vai de॒vata̭yā pa॒śavo॒ ya-tpṛ̭ṣadā॒jyasyo̭-pa॒hatyā-''ha॒ vana॒spata॒ye-'nṷ brūhi॒ vana॒spata̭ye॒ preṣyeti̭ prāṇāpā॒nāve॒va pa॒śuṣṷ dadhātya॒nyasyā᳚nyasya samava॒ttagṃ sa॒mava̭dyati॒ tasmā॒nnānā̭rūpāḥ pa॒śavo̭ yū॒ṣṇopa̭ siñcati॒ raso॒ vā e॒ṣa pa̭śū॒nāṃ-ya~dyū rasa̭me॒va pa॒śuṣṷ dadhā॒tīḍā॒mupa̭ hvayate pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ca॒turupa̭ hvayate॒ [ca॒turupa̭ hvayate, catṷṣpādo॒ hi] 60

catṷṣpādo॒ hi pa॒śavo॒ ya-ṅkā॒mayḙtā pa॒śu-ssyā॒ditya̭me॒daska॒-ntasmā॒ ā da̭ddhyā॒nmedo̭rūpā॒ vai pa॒śavo̭ rū॒peṇai॒vaina̭-mpa॒śubhyo॒ nirbha̭jatyapa॒śure॒va bha̭vati॒ ya-ṅkā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒diti॒ meda̭sva॒-ttasmā॒ ā da̭ddhyā॒nmedo̭rūpā॒ vai pa॒śavo̭ rū॒peṇai॒vāsmai̭ pa॒śūnava̭ rundhe paśu॒māne॒va bha̭vati pra॒jāpa̭tirya॒jñama̭sṛjata॒ sa ājya̭- [sa ājya᳚m, pu॒rastā̭dasṛjata] 61

-mpu॒rastā̭dasṛjata pa॒śu-mma̭ddhya॒taḥ pṛ̭ṣadā॒jya-mpa॒ścā-ttasmā॒dājyḙna prayā॒jā i̭jyante pa॒śunā̭ maddhya॒taḥ pṛ̭ṣadā॒jyenā̭-nūyā॒jā-stasmā̭de॒tanmi॒śrami̭va paścā-thsṛ॒ṣṭagg hyekā̭daśānūyā॒jān. ya̭jati॒ daśa॒ vai pa॒śoḥ prā॒ṇā ā॒tmaikā̭da॒śo yāvā̭ne॒va pa॒śustamanṷ yajati॒ ghnanti॒ vā e॒ta-tpa॒śuṃ-ya~-thsaṃ᳚(2)jña॒paya̭nti prāṇāpā॒nau khalu॒ vā e॒tau pa̭śū॒nāṃ-ya~-tpṛ̭ṣadā॒jyaṃ-ya~-tpṛ̭ṣadā॒jyenā̭ nūyā॒jān. yaja̭ti prāṇāpā॒nāve॒va pa॒śuṣṷ dadhāti || 62 ||

(ghnanti॒ - yantaṃ॒ - khalṷ - ca॒turupa̭ hvayata॒ - ājyaṃ॒ - ~ya-tpṛ̭ṣadā॒jyena॒ - ṣaṭ ca̭) (a. 11)

(cātvā̭lāth - suva॒rgāya॒ ya-dvai̭sarja॒nāni̭ - vaiṣṇa॒vyarcā - pṛ̭thi॒vyai - sā॒dhyā - i॒ṣe tve - tya॒gninā॒ - parya̭gni - pa॒śoḥ - pa॒śumā॒labhya॒ - meda̭sā॒ srucā॒ - vekā̭daśa)

(cātvā̭lā-d- de॒vānu॒paiti̭ - muñcati - prahri॒yamā̭ṇāya॒ - parya̭gni - pa॒śumā॒labhya॒ - catṷṣpādo॒ - dviṣa̭ṣṭiḥ)

(cātvā̭lā, tpa॒śuṣṷ dadhāti)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे तृतीयः प्रश्नः - सोममन्त्रब्राह्मणनिरूपणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

चात्वा॑ला॒-द्धिष्णि॑या॒नुप॑ वपति॒ योनि॒र्वै य॒ज्ञस्य॒ चात्वा॑लं-यँ॒ज्ञस्य॑ सयोनि॒त्वाय॑ दे॒वा वै य॒ज्ञ-म्परा॑-ऽजयन्त॒ तमाग्नी᳚द्ध्रा॒-त्पुन॒रपा॑जयन्ने॒तद्वै य॒ज्ञस्या-प॑राजितं॒-यँदाग्नी᳚द्ध्रं॒-यँदाग्नी᳚द्ध्रा॒द्धिष्णि॑यान्. वि॒हर॑ति॒ यदे॒व य॒ज्ञस्या-प॑राजित॒-न्तत॑ ए॒वैन॒-म्पुन॑स्तनुते परा॒जित्ये॑व॒ खलु॒ वा ए॒ते य॑न्ति॒ ये ब॑हिष्पवमा॒नग्ं सर्प॑न्ति बहिष्पवमा॒ने स्तु॒त [स्तु॒ते, आ॒हाग्नी॑द॒ग्नीन्. वि] 1

आ॒हाग्नी॑द॒ग्नीन्. वि ह॑र ब॒र्॒हि-स्स्तृ॑णाहि पुरो॒डाशा॒ग्ं॒ अल॑-ङ्कु॒र्विति॑ य॒ज्ञमे॒वाप॒जित्य॒ पुन॑स्तन्वा॒ना य॒न्त्यङ्गा॑रै॒र्द्वे सव॑ने॒ वि ह॑रति श॒लाका॑भि-स्तृ॒तीयग्ं॑ सशुक्र॒त्वायाथो॒ स-म्भ॑रत्ये॒वैन॒द्धिष्णि॑या॒ वा अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के सोम॑मरक्ष॒-न्तेभ्यो-ऽधि॒ सोम॒मा-ऽह॑र॒-न्त म॑न्व॒वाय॒न्त-म्पर्य॑विश॒न्॒. य ए॒वं-वेँद॑ वि॒न्दते॑ [य ए॒वं-वेँद॑ वि॒न्दते᳚, प॒रि॒वे॒ष्टार॒-न्ते] 2

परिवे॒ष्टार॒-न्ते सो॑मपी॒थेन॒ व्या᳚र्ध्यन्त॒ ते दे॒वेषु॑ सोमपी॒थमै᳚च्छन्त॒ ता-न्दे॒वा अ॑ब्रुव॒-न्द्वेद्वे॒ नाम॑नी कुरुद्ध्व॒मथ॒ प्र वा॒-ऽऽफ्स्यथ॒ न वेत्य॒ग्नयो॒ वा अथ॒ धिष्णि॑या॒स्तस्मा᳚-द्द्वि॒नामा᳚ ब्राह्म॒णो-ऽर्धु॑क॒स्तेषां॒-येँ नेदि॑ष्ठ-म्प॒र्यवि॑श॒-न्ते सो॑मपी॒थ-म्प्रा-ऽप्नु॑वन्नाहव॒नीय॑ आग्नी॒द्ध्रीयो॑ हो॒त्रीयो॑ मार्जा॒लीय॒स्तस्मा॒-त्तेषु॑ जुह्वत्यति॒हाय॒ वष॑-ट्करोति॒ वि ह्ये॑ [वि हि, ए॒ते सो॑मपी॒थेना-ऽऽर्ध्य॑न्त] 3

-ते सो॑मपी॒थेना-ऽऽर्ध्य॑न्त दे॒वा वै याः प्राची॒-राहु॑ती॒-रजु॑हवु॒र्ये पु॒रस्ता॒दसु॑रा॒ आस॒-न्ताग् स्ताभिः॒ प्राणु॑दन्त॒ याः प्र॒तीची॒र्ये प॒श्चादसु॑रा॒ आस॒-न्ताग्स्ताभि॒-रपा॑नुदन्त॒ प्राची॑र॒न्या आहु॑तयो हू॒यन्ते᳚ प्र॒त्यङ्ङासी॑नो॒ धिष्णि॑या॒न्. व्याघा॑रयति प॒श्चाच्चै॒व पुरस्ता᳚च्च॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्या॒-न्प्र णु॑दते॒ तस्मा॒-त्परा॑चीः प्र॒जाः प्र वी॑यन्ते प्र॒तीची᳚- [प्र॒तीचीः᳚, जा॒य॒न्ते॒ प्रा॒णा वा ए॒ते] 4

-र्जायन्ते प्रा॒णा वा ए॒ते यद्धिष्णि॑या॒ यद॑द्ध्व॒र्युः प्र॒त्य-न्धिष्णि॑या-नति॒सर्पे᳚-त्प्रा॒णान्-थ्सङ्क॑र्षे-त्प्र॒मायु॑क-स्स्या॒न्नाभि॒र्वा ए॒षा य॒ज्ञस्य॒ यद्धोतो॒र्ध्वः खलु॒ वै नाभ्यै᳚ प्रा॒णो-ऽवां॑अपा॒नो यद॑ध्व॒र्युः प्र॒त्यं होता॑रमति॒सर्पे॑दपा॒ने प्रा॒ण-न्द॑ध्या-त्प्र॒मायु॑क-स्स्या॒न्नाद्ध्व॒र्युरुप॑ गाये॒-द्वाग्वी᳚र्यो॒ वा अ॑द्ध्व॒र्यु-र्यद॑द्ध्व॒र्युरु॑प॒-गाये॑दु-द्गा॒त्रे [ ] 5

वाच॒ग्ं॒ स-म्प्र य॑च्छे-दुप॒दासु॑का-ऽस्य॒ वा-ख्स्या᳚द्ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ नासग्ग्॑स्थिते॒ सोमे᳚-ऽद्ध्व॒र्युः प्र॒त्यङ्-ख्सदो-ऽती॑या॒दथ॑ क॒था दा᳚क्षि॒णानि॒ होतु॑मेति॒ यामो॒ हि स तेषा॒-ङ्कस्मा॒ अह॑ दे॒वा यामं॒-वाँ-ऽया॑मं॒-वाँ-ऽनु॑ ज्ञास्य॒न्तीत्यु-त्त॑रे॒णा-ऽऽग्नी᳚द्ध्र-म्प॒रीत्य॑ जुहोति दाक्षि॒णानि॒ न प्रा॒णान्थ्स-ङ्क॑र्षति॒ न्य॑न्ये धिष्णि॑या उ॒प्यन्ते॒ नान्ये या-न्नि॒वप॑ति॒ तेन॒ ता-न्प्री॑णाति॒ या-न्ननि॒वप॑ति॒ यद॑नुदि॒शति॒ तेन॒ तान् ॥ 6 ॥

(स्तु॒ते - वि॒न्दते॒ - हि - वी॑यन्ते प्र॒तीची॑ - रुद्ग्रा॒त्र - उ॒प्यन्ते॒ - चतु॑र्दश च) (अ. 1)

सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒तानि॑ लो॒काय॑ हूयन्ते॒ य-द्वै॑सर्ज॒नानि॒ द्वाभ्या॒-ङ्गार्ह॑पत्ये जुहोति द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ आग्नी᳚द्ध्रे जुहोत्य॒न्तरि॑क्ष ए॒वा-ऽऽक्र॑मत आहव॒नीये॑ जुहोति सुव॒र्गमे॒वैनं॑-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति दे॒वान्. वै सु॑व॒र्गं-लोँ॒कं-यँ॒तो रक्षाग्॑स्य जिघाग्ंस॒न्ते सोमे॑न॒ राज्ञा॒ रक्षाग्॑-स्यप॒हत्या॒प्तु-मा॒त्मान॑-ङ्कृ॒त्वा सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्रक्ष॑सा॒-मनु॑पलाभा॒या ऽऽत्त॒-स्सोमो॑ भव॒त्यथ॑ [भव॒त्यथ॑, वै॒स॒र्ज॒नानि॑ जुहोति॒] 7

वैसर्ज॒नानि॑ जुहोति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ त्वग्ं सो॑म तनू॒कृद्भ्य॒ इत्या॑ह तनू॒कृद्ध्य॑ष द्वेषो᳚भ्यो॒-ऽन्यकृ॑तेभ्य॒ इत्या॑हा॒न्यकृ॑तानि॒ हि रक्षाग्॑स्यु॒रु य॒न्ता-ऽसि॒ वरू॑थ॒मित्या॑हो॒रु ण॑स्कृ॒धीति॒ वावैतदा॑ह जुषा॒णो अ॒प्तुराज्य॑स्य वे॒त्वित्या॑हा॒प्तुमे॒व यज॑मान-ङ्कृ॒त्वा सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ रक्ष॑सा॒-मनु॑पलाभा॒या-ऽऽ सोम॑-न्ददत॒ [सोम॑-न्ददते, आ ग्राव्ण्ण॒ आ] 8

आ ग्राव्ण्ण॒ आ वा॑य॒व्या᳚न्या द्रो॑णकल॒शमु-त्पत्नी॒मा न॑य॒न्त्यन्वनाग्ं॑सि॒ प्र व॑र्तयन्ति॒ याव॑दे॒वास्यास्ति॒ तेन॑ स॒ह सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति॒ नय॑वत्य॒र्चा-ऽऽग्नी᳚द्ध्रे जुहोति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒भिनी᳚त्यै॒ ग्राव्ण्णो॑ वाय॒व्या॑नि द्रोणकल॒शमाग्नी᳚द्ध्र॒ उप॑ वासयति॒ वि ह्ये॑न॒-न्तैर्गृ॒ह्णते॒ य-थ्स॒होप॑वा॒सये॑-दपुवा॒येत॑ सौ॒म्यर्चा प्र पा॑दयति॒ स्वयै॒- [प्र पा॑दयति॒ स्वय᳚, ए॒वैन॑-न्दे॒वत॑या॒] 9

-वैन॑-न्दे॒वत॑या॒ प्र पा॑दय॒त्यदि॑त्या॒-स्सदो॒-ऽस्यदि॑त्या॒-स्सद॒ आ सी॒देत्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-द्यज॑मानो॒ वा ए॒तस्य॑ पु॒रा गो॒प्ता भ॑वत्ये॒ष वो॑ देव सवित॒-स्सोम॒ इत्या॑ह सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैन॑-न्दे॒वता᳚भ्य॒-स्स-म्प्रय॑च्छत्ये॒त-त्त्वग्ं सो॑म दे॒वो दे॒वानुपा॑गा॒ इत्या॑ह दे॒वो ह्ये॑ष स- [दे॒वो ह्ये॑ष सन्न्, दे॒वानु॒पैती॒दम॒ह-] 10

-न्दे॒वानु॒पैती॒दम॒ह-म्म॑नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्या॑नित्या॑ह मनु॒ष्यो᳚(1॒) ह्ये॑ष स-न्म॑नु॒ष्या॑नु॒पैति॒ यदे॒त-द्यजु॒र्न ब्रू॒यादप्र॑जा अप॒शुर्यज॑मान-स्स्या-थ्स॒ह प्र॒जया॑ सह रा॒यस्पोषे॒णेत्या॑ह प्र॒जयै॒व प॒शुभिः॑ स॒हेमं-लोँ॒कमु॒पाव॑र्तते॒ नमो॑ दे॒वेभ्य॒ इत्या॑ह नमस्का॒रो हि दे॒वानाग्॑ स्व॒धा पि॒तृभ्य॒ इत्या॑ह स्वधाका॒रो हि [स्वधाका॒रो हि, पि॒तृ॒णामि॒दम॒ह-] 11

पि॑तृ॒णामि॒दम॒ह-न्निर्वरु॑णस्य॒ पाशा॒दित्या॑ह वरुणपा॒शादे॒व निर्मु॑च्य॒ते ऽग्ने᳚ व्रतपत आ॒त्मनः॒ पूर्वा॑ त॒नूरा॒देयेत्या॑हुः॒ को हि तद्वेद॒ य-द्वसी॑या॒न्-थ्स्वे वशे॑ भू॒ते पुन॑र्वा॒ ददा॑ति॒ न वेति॒ ग्रावा॑णो॒ वै सोम॑स्य॒ राज्ञो॑ मलिम्लुसे॒ना य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्ग्राव्ण्ण॒ आग्नी᳚द्ध्र उपवा॒सय॑ति॒ नैन॑-म्मलिम्लुसे॒ना वि॑न्दति ॥ 12 ॥

(अथ॑-ददते॒ - स्वया॒ - सन्थ् - स्व॑धाका॒रो हि - वि॑न्दति) (अ. 2)

वै॒ष्ण॒व्यर्चा हु॒त्वा यूप॒मच्छै॑ति वैष्ण॒वो वै दे॒वत॑या॒ यूप॒-स्स्वयै॒वैन॑-न्दे॒वत॒या ऽच्छै॒त्यत्य॒न्यानगा॒-न्नान्या-नुपा॑गा॒मित्या॒हाति॒ ह्य॑न्यानेति॒ नान्या-नु॒पैत्य॒र्वाक्त्वा॒ परै॑रविद-म्प॒रो-ऽव॑रै॒रित्या॑हा॒र्वाघ्ये॑न॒-म्परै᳚र्वि॒न्दति॑ प॒रो-ऽव॑रै॒स्त-न्त्वा॑ जुषे [जुषे, वै॒ष्ण॒व-न्दे॑वय॒ज्याया॒] 13

वैष्ण॒व-न्दे॑वय॒ज्याया॒ इत्या॑ह देवय॒ज्यायै॒ ह्ये॑न-ञ्जु॒षते॑ दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मद्ध्वा॑-ऽन॒क्त्वित्या॑ह॒ तेज॑सै॒वैन॑-मन॒क्त्योष॑धे॒ त्राय॑स्वैन॒ग्ग्॒ स्वधि॑ते॒ मैनग्ं॑ हिग्ंसी॒रित्या॑ह॒ वज्रो॒ वै स्वधि॑ति॒-श्शान्त्यै॒ स्वधि॑तेर्वृ॒क्षस्य॒ बिभ्य॑तः प्रथ॒मेन॒ शक॑लेन स॒ह तेजः॒ परा॑ पतति॒ यः प्र॑थ॒म-श्शक॑लः परा॒पते॒-त्तमप्या ह॑रे॒-थ्सते॑जस- [ह॑रे॒-थ्सते॑जसम्, ए॒वैन॒मा] 14

-मे॒वैन॒मा ह॑रती॒मे वै लो॒का यूपा᳚-त्प्रय॒तो बि॑भ्यति॒ दिव॒मग्रे॑ण॒ मा ले॑खीर॒न्तरि॑क्ष॒-म्मद्ध्ये॑न॒ मा हिग्ं॑सी॒रित्या॑है॒भ्य ए॒वैनं॑-लोँ॒केभ्यः॑ शमयति॒ वन॑स्पते श॒तव॑ल्शो॒ वि रो॒हेत्या॒व्रश्च॑ने जुहोति॒ तस्मा॑-दा॒व्रश्च॑ना-द्वृ॒क्षाणा॒-म्भूयाग्ं॑स॒ उत्ति॑ष्ठन्ति स॒हस्र॑वल्शा॒ वि व॒यग्ं रु॑हे॒मेत्या॑हा॒- ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा॒स्ते ऽन॑क्षसङ्ग- [शा॒स्ते ऽन॑क्षसङ्गम्, वृ॒श्चे॒-द्यद॑क्षस॒ङ्गं-] 15

-ँवृश्चे॒-द्यद॑क्षस॒ङ्गं-वृँ॒श्चेद॑धई॒षं-यँज॑मानस्य प्र॒मायु॑कग्ग् स्या॒द्य-ङ्का॒मये॒ताप्र॑तिष्ठित-स्स्या॒दित्या॑रो॒ह-न्तस्म॑ वृश्चेदे॒ष वै वन॒स्पती॑ना॒-मप्र॑तिष्ठि॒तो-ऽप्र॑तिष्ठित ए॒व भ॑वति॒ य-ङ्का॒मये॑ताप॒शु-स्स्या॒दित्य॑प॒र्ण-न्तस्मै॒ शुष्का᳚ग्रं-वृँश्चेदे॒ष वै वन॒स्पती॑ना-मपश॒व्यो॑-ऽप॒शुरे॒व भ॑वति॒ य-ङ्का॒मये॑त पशु॒मान्-थ्स्या॒दिति॑ बहुप॒र्ण-न्तस्मै॑ बहुशा॒खं-वृँ॑श्चेदे॒ष वै [ ] 16

वन॒स्पती॑ना-म्पश॒व्यः॑ पशु॒माने॒व भ॑वति॒ प्रति॑ष्ठितं-वृँश्चे-त्प्रति॒ष्ठाका॑मस्यै॒ष वै वन॒स्पती॑ना॒-म्प्रति॑ष्ठितो॒ य-स्स॒मे भूम्यै॒ स्वाद्योने॑ रू॒ढः प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति॒ यः प्र॒त्यङ्ङुप॑नत॒स्तं-वृँ॑श्चे॒-थ्स हि मेध॑म॒भ्युप॑नतः॒ पञ्चा॑रत्नि॒-न्तस्मै॑ वृश्चे॒द्य-ङ्का॒मये॒तोपै॑न॒मुत्त॑रो य॒ज्ञो न॑मे॒दिति॒ पञ्चा᳚क्षरा प॒ङ्क्तिः पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञ उपै॑न॒मुत्त॑रो य॒ज्ञो [य॒ज्ञः, न॒म॒ति॒ षड॑रत्नि] 17

न॑मति॒ षड॑रत्नि-म्प्रति॒ष्ठाका॑मस्य॒ षड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुष्वे॒व प्रति॑ तिष्ठति स॒प्तार॑त्नि-म्प॒शुका॑मस्य स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री प॒शव॒-श्शक्व॑री प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे॒ नवा॑रत्नि॒-न्तेज॑स्कामस्य त्रि॒वृता॒ स्तोमे॑न॒ सम्मि॑त॒-न्तेज॑स्त्रि॒वृ-त्ते॑ज॒स्व्ये॑व भ॑व॒-त्येका॑दशारत्नि-मिन्द्रि॒यका॑म॒-स्यैका॑दशाक्षरा त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒य-न्त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रिया॒व्ये॑व भ॑वति॒ पञ्च॑दशारत्नि॒-म्भ्रातृ॑व्यवतः पञ्चद॒शो वज्रो॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै स॒प्तद॑शारत्नि-म्प्र॒जाका॑मस्य सप्तद॒शः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒राप्त्या॒ एक॑विग्ंशत्यरत्नि-म्प्रति॒ष्ठाका॑म-स्यैकवि॒ग्ं॒श-स्स्तोमा॑ना-म्प्रति॒ष्ठा प्रति॑ष्ठित्या अ॒ष्टाश्रि॑र्भव-त्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री तेजो॑ गाय॒त्री गा॑य॒त्री य॑ज्ञमु॒ख-न्तेज॑सै॒व गा॑यत्रि॒या य॑ज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑तः ॥ 18 ॥

(जु॒षे॒ - सते॑जस॒ - मन॑क्षसङ्गं - बहुशा॒खं-वृँ॑श्चेदे॒ष वै - य॒ज्ञ उपै॑न॒मुत्त॑रो य॒ज्ञ - आप्त्या॒ - एका॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 3)

पृ॒थि॒व्यै त्वा॒-ऽन्तरि॑क्षाय त्वा दि॒वे त्वेत्या॑है॒भ्य ए॒वैनं॑-लोँ॒केभ्यः॒ प्रोक्ष॑ति॒ परा᳚ञ्च॒-म्प्रोक्ष॑ति॒ परा॑ङिव॒ हि सु॑व॒र्गो लो॒कः क्रू॒रमि॑व॒ वा ए॒त-त्क॑रोति॒ य-त्खन॑त्य॒पो-ऽव॑ नयति॒ शान्त्यै॒ यव॑मती॒रव॑ नय॒त्यूर्ग्वै यवो॒ यज॑मानेन॒ यूप॒-स्सम्मि॑तो॒ यावा॑ने॒व यज॑मान॒-स्ताव॑ती-मे॒वास्मि॒-न्नूर्ज॑-न्दधाति [मे॒वास्मि॒-न्नूर्ज॑-न्दधाति, पि॒तृ॒णाग्ं सद॑नम॒सीति॑] 19

पितृ॒णाग्ं सद॑नम॒सीति॑ ब॒र्॒हिरव॑ स्तृणाति पितृदेव॒त्या᳚(1॒)ग्ग्॒ ह्ये॑त-द्यन्निखा॑तं॒-यँ-द्ब॒र्॒हिरन॑वस्तीर्य मिनु॒या-त्पि॑तृदेव॒त्यो॑ निखा॑त-स्स्या-द्ब॒र्॒हिर॑व॒स्तीर्य॑ मिनोत्य॒स्यामे॒वैन॑-म्मिनोति यूपशक॒लमवा᳚स्यति॒ सते॑जसमे॒वैन॑-म्मिनोति दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मद्ध्वा॑-ऽन॒क्त्वित्या॑ह॒ तेज॑सै॒वैन॑मनक्ति सुपिप्प॒लाभ्य॒-स्त्वौष॑धीभ्य॒ इति॑ च॒षाल॒-म्प्रति॑- [च॒षाल॒-म्प्रति॑, मु॒ञ्च॒ति॒ तस्मा᳚च्छीर्ष॒त] 20

-मुञ्चति॒ तस्मा᳚च्छीर्ष॒त ओष॑धयः॒ फल॑-ङ्गृह्णन्त्य॒नक्ति॒ तेजो॒ वा आज्यं॒-यँज॑मानेनाग्नि॒ष्ठा-ऽश्रि॒-स्सम्मि॑ता॒ यद॑ग्नि॒ष्ठा-मश्रि॑म॒नक्ति॒ यज॑मानमे॒व तेज॑सा ऽनक्त्या॒न्त-म॑नक्त्या॒न्तमे॒व यज॑मान॒-न्तेज॑सानक्ति स॒र्वतः॒ परि॑ मृश॒त्यप॑रिवर्ग-मे॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधा॒त्यु-द्दिवग्ग्॑ स्तभा॒ना-ऽन्तरि॑क्ष-म्पृ॒णेत्या॑है॒षां-लोँ॒कानां॒-विँधृ॑त्यै वैष्ण॒व्यर्चा [वैष्ण॒व्यर्चा, क॒ल्प॒य॒ति॒ वै॒ष्ण॒वो वै] 21

क॑ल्पयति वैष्ण॒वो वै दे॒वत॑या॒ यूप॒-स्स्वयै॒वैन॑-न्दे॒वत॑या कल्पयति॒ द्वाभ्या᳚-ङ्कल्पयति द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ तेज॑सैन-न्दे॒वता॑भिरिन्द्रि॒येण॒ व्य॑र्धयेय॒-मित्य॑ग्नि॒ष्ठा-न्तस्याश्रि॑-माहव॒नीया॑दि॒त्थं-वेँ॒त्थं-वाँ-ऽति॑ नावये॒-त्तेज॑सै॒वैन॑-न्दे॒वता॑भिरिन्द्रि॒येण॒ व्य॑र्धयति॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ तेज॑सैन-न्दे॒वता॑भिरिन्द्रि॒येण॒ सम॑र्धयेय॒मि- [सम॑र्धयेय॒मिति॑, अ॒ग्नि॒ष्ठा-] 22

-त्य॑ग्नि॒ष्ठा-न्तस्याश्रि॑माहव॒नीये॑न॒ स-म्मि॑नुया॒-त्तेज॑सै॒वैन॑-न्दे॒वता॑भिरिन्द्रि॒येण॒ सम॑र्धयति ब्रह्म॒वनि॑-न्त्वा क्षत्र॒वनि॒मित्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-त्परि॑ व्यय॒त्यूर्ग्वै र॑श॒ना यज॑मानेन॒ यूप॒-स्सम्मि॑तो॒ यज॑मानमे॒वोर्जा सम॑र्धयति नाभिद॒घ्ने परि॑ व्ययति नाभिद॒घ्न ए॒वास्मा॒ ऊर्ज॑-न्दधाति॒ तस्मा᳚न्नाभिद॒घ्न ऊ॒र्जा भु॑ञ्जते॒ य-ङ्का॒मये॑तो॒र्जैनं॒- [य-ङ्का॒मये॑तो॒र्जैन᳚म्, व्य॑र्धयेय॒-] 23

ँव्य॑र्धयेय॒-मित्यू॒र्ध्वां-वाँ॒ तस्यावा॑चीं॒-वाँ-ऽवो॑हेदू॒र्जैवैनं॒-व्यँ॑र्धयति॒ यदि॑ का॒मये॑त॒ वर्षु॑कः प॒र्जन्यः॑ स्या॒दित्य-वा॑ची॒मवो॑हे॒-द्वृष्टि॑मे॒व नि य॑च्छति॒ यदि॑ का॒मये॒ताव॑र्षुक-स्स्या॒दित्यू॒र्ध्वामुदू॑हे॒-द्वृष्टि॑मे॒वो-द्य॑च्छति पितृ॒णा-न्निखा॑त-म्मनु॒ष्या॑णामू॒र्ध्व-न्निखा॑ता॒दा र॑श॒नाया॒ ओष॑धीनाग्ं रश॒ना विश्वे॑षा- [विश्वे॑षाम्, दे॒वाना॑-] 24

-न्दे॒वाना॑-मू॒र्ध्वग्ं र॑श॒नाया॒ आ च॒षाला॒दिन्द्र॑स्य च॒षालग्ं॑ सा॒द्ध्याना॒मति॑रिक्त॒ग्ं॒ स वा ए॒ष स॑र्वदेव॒त्यो॑ यद्यूपो॒ यद्यूप॑-म्मि॒नोति॒ सर्वा॑ ए॒व दे॒वताः᳚ प्रीणाति य॒ज्ञेन॒ वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्ते॑-ऽमन्यन्त मनु॒ष्या॑ नो॒-ऽन्वाभ॑विष्य॒न्तीति॒ ते यूपे॑न योपयि॒त्वा सु॑व॒र्गं ँलो॒कमा॑य॒-न्तमृष॑यो॒ यूपे॑नै॒वानु॒ प्राजा॑न॒-न्त-द्यूप॑स्य यूप॒त्वं- [यूप॒त्वम्, य-द्यूप॑-] 25

ँय-द्यूप॑-म्मि॒नोति॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै पु॒रस्ता᳚-न्मिनोति पु॒रस्ता॒द्धि य॒ज्ञस्य॑ प्रज्ञा॒यते प्र॑ज्ञात॒ग्ं॒ हि त-द्यदति॑पन्न आ॒हुरि॒द-ङ्का॒र्य॑मासी॒दिति॑ सा॒द्ध्या वै दे॒वा य॒ज्ञमत्य॑मन्यन्त॒ तान्. य॒ज्ञो नास्पृ॑श॒-त्तान्. य-द्य॒ज्ञस्याति॑रिक्त॒मासी॒-त्तद॑स्पृश॒दति॑रिक्तं॒-वाँ ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यद॒ग्नाव॒ग्नि-म्म॑थि॒त्वा प्र॒हर॒त्यति॑रिक्तमे॒त- [प्र॒हर॒त्यति॑रिक्तमे॒तत्, यूप॑स्य॒] 26

-द्यूप॑स्य॒ यदू॒र्ध्व-ञ्च॒षाला॒-त्तेषा॒-न्त-द्भा॑ग॒धेय॒-न्ताने॒व तेन॑ प्रीणाति दे॒वा वै सग्ग्स्थि॑ते॒ सोमे॒ प्र स्रुचो-ऽह॑र॒-न्प्र यूप॒-न्ते॑-ऽमन्यन्त यज्ञवेश॒सं-वाँ इ॒द-ङ्कु॑र्म॒ इति॒ ते प्र॑स्त॒रग्ग् स्रु॒चा-न्नि॒ष्क्रय॑ण-मपश्य॒न्-थ्स्वरुं॒-यूँप॑स्य॒ सग्ग्स्थि॑ते॒ सोमे॒ प्र प्र॑स्त॒रग्ं हर॑ति जु॒होति॒ स्वरु॒मय॑ज्ञवेशसाय ॥ 27 ॥

(द॒धा॒ति॒ - प्रत्यृ॒ - चा - सम॑र्धयेय॒मित्यू॒ - र्जैनं॒ - ँविश्वे॑षां - ँयूप॒त्व - मति॑रिक्तमे॒त-द्- द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)

सा॒द्ध्या वै दे॒वा अ॒स्मिँल्लो॒क आ॑स॒-न्नान्य-त्कि॑-ञ्च॒न मि॒ष-त्ते᳚-ऽग्निमे॒वाग्नये॒ मेधा॒या ऽल॑भन्त॒ न ह्य॑न्यदा॑ल॒भ्यं॑-मवि॑न्द॒-न्ततो॒ वा इ॒माः प्र॒जाः प्राजा॑यन्त॒ यद॒ग्नाव॒ग्नि-म्म॑थि॒त्वा प्र॒हर॑ति प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय रु॒द्रो वा ए॒ष यद॒ग्निर्यज॑मानः प॒शुर्य-त्प॒शुमा॒लभ्या॒ग्नि-म्मन्थे᳚-द्रु॒द्राय॒ यज॑मान॒- [यज॑मानम्, अपि॑ दद्ध्या-] 28

-मपि॑ दद्ध्या-त्प्र॒मायु॑क-स्स्या॒दथो॒ खल्वा॑हुर॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॑ ह॒विरे॒तद्य-त्प॒शुरिति॒ य-त्प॒शुमा॒लभ्या॒ग्नि-म्मन्थ॑ति ह॒व्यायै॒वा-ऽऽस॑न्नाय॒ सर्वा॑ दे॒वता॑ जनय-त्युपा॒कृत्यै॒व मन्थ्य॒-स्तन्नेवा-ऽऽल॑ब्ध॒-न्नेवाना॑लब्ध-म॒ग्ने-र्ज॒नित्र॑-म॒सीत्या॑हा॒ग्नेर्ह्ये॑त-ज्ज॒नित्रं॒-वृँष॑णौ स्थ॒ इत्या॑ह॒ वृष॑णौ॒ [वृष॑णौ, ह्ये॑ता-] 29

ह्ये॑ता-वु॒र्वश्य॑स्या॒यु-र॒सीत्या॑ह मिथुन॒त्वाय॑ घृ॒तेना॒क्ते वृष॑ण-न्दधाथा॒मित्या॑ह॒ वृष॑ण॒ग्ग्॒ ह्ये॑ते दधा॑ते॒ ये अ॒ग्नि-ङ्गा॑य॒त्र-ञ्छन्दो-ऽनु॒ प्र जा॑य॒स्वेत्या॑ह॒ छन्दो॑भिरे॒वैन॒-म्प्र ज॑नयत्य॒ग्नये॑ म॒थ्यमा॑ना॒यानु॑ ब्रू॒हीत्या॑ह सावि॒त्रीमृच॒मन्वा॑ह सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैन॑-म्मन्थति जा॒तायानु॑ ब्रूहि [ब्रूहि, प्र॒ह्रि॒यमा॑णा॒या-ऽनु॑] 30

प्रह्रि॒यमा॑णा॒या-ऽनु॑ ब्रू॒हीत्या॑ह॒ काण्डे॑काण्ड ए॒वैन॑-ङ्क्रि॒यमा॑णे॒ सम॑र्धयति गाय॒त्री-स्सर्वा॒ अन्वा॑ह गाय॒त्रछ॑न्दा॒ वा अ॒ग्नि-स्स्वेनै॒वैन॒-ञ्छन्द॑सा॒ सम॑र्धयत्य॒ग्निः पु॒रा भव॑त्य॒ग्नि-म्म॑थि॒त्वा प्र ह॑रति॒ तौ स॒भंवँ॑न्तौ॒ यज॑मानम॒भि स-म्भ॑वतो॒ भव॑त-न्न॒-स्सम॑नसा॒वित्या॑ह॒ शान्त्यै᳚ प्र॒हृत्य॑ जुहोति जा॒तायै॒वास्मा॒ अन्न॒मपि॑ दधा॒त्याज्ये॑न जुहोत्ये॒तद्वा अ॒ग्नेः प्रि॒य-न्धाम॒ यदाज्य॑-म्प्रि॒येणै॒वैन॒-न्धाम्ना॒ सम॑र्धय॒त्यथो॒ तेज॑सा ॥ 31 ॥

(यज॑मान-माह॒ वृष॑णौ-जा॒तायानु॑ ब्रू॒ह्या-प्य॒ -ष्टाद॑श च) (अ. 5)

इ॒षे त्वेति॑ ब॒र्॒हिरा द॑त्त इ॒च्छत॑ इव॒ ह्ये॑ष यो यज॑त उप॒वीर॒सीत्या॒होप॒ ह्ये॑नानाक॒रोत्युपो॑ दे॒वा-न्दैवी॒र्विशः॒ प्रागु॒रित्या॑ह॒ दैवी॒र्ह्ये॑ता विशः॑ स॒तीर्दे॒वानु॑प॒यन्ति॒ वह्नी॑रु॒शिज॒ इत्या॑ह॒र्त्विजो॒ वै वह्न॑य उ॒शिज॒-स्तस्मा॑दे॒वमा॑ह॒ बृह॑स्पते धा॒रया॒ वसू॒नी- [वसू॒नीति॑, आ॒ह॒ ब्रह्म॒ वै] 32

-त्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒ र्ब्रह्म॑णै॒वास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे ह॒व्या ते᳚ स्वदन्ता॒मित्या॑ह स्व॒दय॑त्ये॒वैना॒-न्देव॑ त्वष्ट॒र्वसु॑ र॒ण्वेत्या॑ह॒ त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानाग्ं॑ रूप॒कृ-द्रू॒पमे॒व प॒शुषु॑ दधाति॒ रेव॑ती॒ रम॑द्ध्व॒मित्या॑ह प॒शवो॒ वै रे॒वतीः᳚ प॒शूने॒वास्मै॑ रमयति दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒व इति॑ [इति॑, र॒श॒नामा द॑त्ते॒] 33

रश॒नामा द॑त्ते॒ प्रसू᳚त्या अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या॒-मित्या॑हा॒श्विनौ॒ हि दे॒वाना॑मद्ध्व॒र्यू आस्ता᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒मित्या॑ह॒ यत्या॑ ऋ॒तस्य॑ त्वा देवहविः॒ पाशे॒ना-ऽऽ र॑भ॒ इत्या॑ह स॒त्यं-वाँ ऋ॒तग्ं स॒त्येनै॒वैन॑मृ॒तेना ऽऽर॑भते ऽक्ष्ण॒या परि॑ हरति॒ वद्ध्य॒ग्ं॒ हि प्र॒त्यञ्च॑-म्प्रति मु॒ञ्चन्ति॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ धर्षा॒ मानु॑षा॒निति॒ नि यु॑नक्ति॒ धृत्या॑ अ॒द्भ्य- [अ॒द्भ्यः, त्वौष॑धीभ्यः॒] 34

-स्त्वौष॑धीभ्यः॒ प्रोक्षा॒मीत्या॑हा॒द्भ्यो ह्ये॑ष ओष॑धीभ्य-स्स॒भंवँ॑ति॒ य-त्प॒शुर॒पा-म्पे॒रुर॒सीत्या॑है॒ष ह्य॑पा-म्पा॒ता यो मेधा॑या-ऽऽ र॒भ्यते᳚ स्वा॒त्त-ञ्चि॒-थ्सदे॑वग्ं ह॒व्यमापो॑ देवी॒-स्स्वद॑तैन॒मित्या॑ह स्व॒दय॑त्ये॒वैन॑-मु॒परि॑ष्टा॒-त्प्रोक्ष॑त्यु॒परि॑ष्टादे॒वैन॒-म्मेद्ध्य॑-ङ्करोति पा॒यय॑त्यन्तर॒त ए॒वैन॒-म्मेद्ध्य॑-ङ्करोत्य॒धस्ता॒दुपो᳚क्षति स॒र्वत॑ ए॒वैन॒-म्मेद्ध्य॑-ङ्करोति ॥ 35 ॥

(वसू॒नीति॑-प्रस॒व इत्य॒-द्भ्यो᳚-ऽन्तर॒त ए॒वैनं॒ - दश॑ च) (अ. 6)

अ॒ग्निना॒ वै होत्रा॑ दे॒वा असु॑रा-न॒भ्य॑भव-न्न॒ग्नये॑ समि॒द्ध्यमा॑ना॒यानु॑ ब्रू॒हीत्या॑ह॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै स॒प्तद॑श सामिधे॒नीरन्वा॑ह सप्तद॒शः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै॑ स॒प्तद॒शान्वा॑ह॒ द्वाद॑श॒ मासाः॒ पञ्च॒र्तव॒-स्स सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-म्प्र॒जा अनु॒ प्रजा॑यन्ते प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय दे॒वा वै सा॑मिधे॒नीर॒नूच्य॑ य॒ज्ञ-न्नान्व॑पश्य॒न्-थ्स प्र॒जाप॑ति-स्तू॒ष्णी-मा॑घा॒र- [-मा॑घा॒रम्, आ ऽघा॑रय॒-त्ततो॒ वै] 36

-मा ऽघा॑रय॒-त्ततो॒ वै दे॒वा य॒ज्ञमन्व॑पश्य॒न्॒. य-त्तू॒ष्णी-मा॑घा॒र-मा॑घा॒रय॑ति य॒ज्ञस्यानु॑ख्यात्या॒ असु॑रेषु॒ वै य॒ज्ञ आ॑सी॒-त्त-न्दे॒वास्तू᳚ष्णीग्ं हो॒मेना॑वृञ्जत॒ य-त्तू॒ष्णी-मा॑घा॒र-मा॑घा॒रय॑ति॒ भ्रातृ॑व्यस्यै॒ व त-द्य॒ज्ञं-वृँ॑ङ्क्ते परि॒धी॑न्-थ्स-म्मा᳚र्ष्टि पु॒नात्ये॒वैना॒-न्त्रिस्त्रि॒-स्स-म्मा᳚र्ष्टि॒ त्र्या॑वृ॒द्धि य॒ज्ञो-ऽथो॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ द्वाद॑श॒ स-म्प॑द्यन्ते॒ द्वाद॑श॒ [द्वाद॑श, मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-] 37

मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रमे॒व प्री॑णा॒त्यथो॑ संवँथ्स॒रमे॒वास्मा॒ उप॑ दधाति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै॒ शिरो॒ वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदा॑घा॒रो᳚-ऽग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ यदा॑घा॒र-मा॑घा॒रय॑ति शीर्ष॒त ए॒व य॒ज्ञस्य॒ यज॑मान॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ अव॑ रुन्धे॒ शिरो॒ वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदा॑घा॒र आ॒त्मा प॒शुरा॑घा॒रमा॒घार्य॑ प॒शुग्ं सम॑नक्त्या॒त्मन्ने॒व य॒ज्ञस्य॒ [य॒ज्ञस्य॑, शिरः॒ प्रति॑ दधाति॒] 38

शिरः॒ प्रति॑ दधाति॒ स-न्ते᳚ प्रा॒णो वा॒युना॑ गच्छता॒मित्या॑ह वायुदेव॒त्यो॑ वै प्रा॒णो वा॒यावे॒वास्य॑ प्रा॒ण-ञ्जु॑होति॒ सं-यँज॑त्रै॒रङ्गा॑नि॒ सं-यँ॒ज्ञप॑तिरा॒शिषेत्या॑ह य॒ज्ञप॑तिमे॒वास्या॒-ऽऽशिष॑-ङ्गमयति वि॒श्वरू॑पो॒ वै त्वा॒ष्ट्र उ॒परि॑ष्टा-त्प॒शुम॒भ्य॑वमी॒-त्तस्मा॑-दु॒परि॑ष्टा-त्प॒शोर्नाव॑ द्यन्ति॒ यदु॒परि॑ष्टा-त्प॒शुग्ं स॑म॒नक्ति॒ मेद्ध्य॑मे॒वै- [मेद्ध्य॑मे॒व, ए॒न॒-ङ्क॒रो॒त्यृ॒त्विजो॑] 39

-न॑-ङ्करोत्यृ॒त्विजो॑ वृणीते॒ छन्दाग्॑स्ये॒व वृ॑णीते स॒प्त वृ॑णीते स॒प्त ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ स॒प्ता-ऽऽर॒ण्या-स्स॒प्त छन्दाग्॑स्यु॒भय॒स्या व॑रुद्ध्या॒ एका॑दश प्रया॒जान्. य॑जति॒ दश॒ वै प॒शोः प्रा॒णा आ॒त्मैका॑द॒शो यावा॑ने॒व प॒शुस्त-म्प्र य॑जति व॒पामेकः॒ परि॑ शय आ॒त्मैवा-ऽऽत्मान॒-म्परि॑ शये॒ वज्रो॒ वै स्वधि॑ति॒र्वज्रो॑ यूपशक॒लो घृ॒त-ङ्खलु॒ वै दे॒वा वज्र॑-ङ्कृ॒त्वा सोम॑मघ्न-न्घृ॒तेना॒क्तौ प॒शु-न्त्रा॑येथा॒मित्या॑ह॒ वज्रे॑णै॒वैनं॒-वँशे॑ कृ॒त्वा-ऽऽल॑भते ॥ 40 ॥

(आ॒घा॒रं - प॑द्यन्ते॒ द्वाद॑शा॒ - ऽऽत्मन्ने॒व य॒ज्ञस्य॒ - मेध्य॑मे॒व - खलु॒ वा - अ॒ष्टाद॑श च) (अ. 7)

पर्य॑ग्नि करोति सर्व॒हुत॑मे॒वैन॑-ङ्करो॒त्य-स्क॑न्दा॒या-स्क॑न्न॒ग्ं॒ हि त-द्य-द्धु॒तस्य॒ स्कन्द॑ति॒ त्रिः पर्य॑ग्नि करोति॒ त्र्या॑वृ॒द्धि य॒ज्ञो-ऽथो॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्त्यन्वा॒रभ्यः॑ प॒शू(3)-र्नान्वा॒रभ्या(3) इति॑ मृ॒त्यवे॒ वा ए॒ष नी॑यते॒ य-त्प॒शुस्तं-यँद॑न्वा॒रभे॑त प्र॒मायु॑को॒ यज॑मान-स्स्या॒दथो॒ खल्वा॑हु-स्सुव॒र्गाय॒ वा ए॒ष लो॒काय॑ नीयते॒ य- [यत्, प॒शुरिति॒] 41

-त्प॒शुरिति॒ यन्नान्वा॒रभे॑त सुव॒र्गाल्लो॒का-द्यज॑मानो हीयेत वपा॒श्रप॑णीभ्या-म॒न्वार॑भते॒ तन्नेवा॒न्वार॑ब्ध॒-न्नेवान॑न्वारब्ध॒मुप॒ प्रेष्य॑ होतर्ह॒व्या दे॒वेभ्य॒ इत्या॑हेषि॒तग्ं हि कर्म॑ क्रि॒यते॒ रेव॑तीर्य॒ज्ञप॑ति-म्प्रिय॒धा ऽऽवि॑श॒तेत्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैतद॒ग्निना॑ पु॒रस्ता॑देति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै पृथि॒व्या-स्स॒पृञ्चः॑ पा॒हीति॑ ब॒र्॒हि- [ब॒र्॒हिः, उपा᳚-ऽस्य॒त्य-स्क॑न्दा॒या-] 42

-रुपा᳚-ऽस्य॒त्य-स्क॑न्दा॒या-स्क॑न्न॒ग्ं॒ हि त-द्य-द्ब॒र्॒हिषि॒ स्कन्द॒त्यथो॑ बर्हि॒षद॑मे॒वैन॑-ङ्करोति॒ परां॒आ व॑र्तते-ऽद्ध्व॒र्युः प॒शो-स्स᳚ज्ञ॒म्प्यमा॑ना-त्प॒शुभ्य॑ ए॒व तन्नि ह्नु॑त आ॒त्मनो-ऽना᳚व्रस्काय॒ गच्छ॑ति॒ श्रिय॒-म्प्र प॒शूना᳚प्नोति॒ य ए॒वं-वेँद॑ प॒श्चाल्लो॑का॒ वा ए॒षा प्राच्यु॒दानी॑यते॒ य-त्पत्नी॒ नम॑स्त आता॒नेत्या॑हा-ऽऽदि॒त्यस्य॒ वै र॒श्मय॑ [र॒श्मयः॑, आ॒ता॒नास्तेभ्य॑] 43

आता॒नास्तेभ्य॑ ए॒व नम॑स्करोत्यन॒र्वा प्रेहीत्या॑ह॒ भ्रातृ॑व्यो॒ वा अर्वा॒ भ्रातृ॑व्यापनुत्त्यै घृ॒तस्य॑ कु॒ल्यामनु॑ स॒ह प्र॒जया॑ स॒ह रा॒यस्पोषे॒णे-त्या॑हा॒ ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्त॒ आपो॑ देवी-श्शुद्धायुव॒ इत्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैतत् ॥ 44 ॥

(लो॒काय॑ नीयते॒ य-द्- ब॒र॒ःई - र॒श्मयः॑ - स॒प्तत्रिग्ं॑शच्च) (अ. 8)

प॒शोर्वा आल॑ब्धस्य प्रा॒णाञ्छुगृ॑च्छति॒ वाक्त॒ आ प्या॑यता-म्प्रा॒णस्त॒ आ प्या॑यता॒मित्या॑ह प्रा॒णेभ्य॑ ए॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति॒ सा प्रा॒णेभ्यो-ऽधि॑ पृथि॒वीग्ं शु-क्प्र वि॑शति॒ शमहो᳚भ्या॒मिति॒ नि न॑यत्यहोरा॒त्राभ्या॑मे॒व पृ॑थि॒व्यै शुचग्ं॑ शमय॒त्योष॑धे॒ त्रा॑यस्वैन॒ग्ग्॒ स्वधि॑ते॒ मैनग्ं॑ हिग्ंसी॒रित्या॑ह॒ वज्रो॒ वै स्वधि॑ति॒- [स्वधि॑तिः, शान्त्यै॑ पार्श्व॒त] 45

-श्शान्त्यै॑ पार्श्व॒त आ च्छ्य॑ति मद्ध्य॒तो हि म॑नु॒ष्या॑ आ॒ च्छ्यन्ति॑ तिर॒श्चीन॒मा च्छ्य॑त्यनू॒चीन॒ग्ं॒ हि म॑नु॒ष्या॑ आ॒च्छ्यन्ति॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ रक्ष॑सा-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ स्थविम॒तो ब॒र्॒हिर॒क्त्वा-ऽपा᳚स्यत्य॒स्नैव रक्षाग्ं॑सि नि॒रव॑दयत इ॒दम॒हग्ं रक्षो॑-ऽध॒म-न्तमो॑ नयामि॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्म इत्या॑ह॒ द्वौ वाव पुरु॑षौ॒ य-ञ्चै॒व [ ] 46

द्वेष्टि॒ यश्चै॑न॒-न्द्वेष्टि॒ तावु॒भाव॑ध॒म-न्तमो॑ नयती॒षे त्वेति॑ व॒पामुत्खि॑दती॒च्छत॑ इव॒ ह्ये॑ष यो यज॑ते॒ यदु॑पतृ॒न्द्या-द्रु॒द्रो᳚-ऽस्य प॒शू-न्घातु॑क-स्स्या॒-द्यन्नोप॑तृ॒न्द्या-दय॑ता स्या-द॒न्ययो॑पतृ॒णत्त्य॒न्यया॒ न धृत्यै॑ घृ॒तेन॑ द्यावापृथिवी॒ प्रोर्ण्वा॑था॒मित्या॑ह॒ द्यावा॑पृथि॒वी ए॒व रसे॑नान॒क्त्यच्छि॑न्नो॒ [रसे॑नान॒क्त्यच्छि॑न्नः, रायः॑ सु॒वीर॒] 47

रायः॑ सु॒वीर॒ इत्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-त्क्रू॒रमि॑व॒ वा ए॒त-त्क॑रोति॒ य-द्व॒पा-मु॑त्खि॒द-त्यु॒र्व॑न्तरि॑क्ष॒-मन्वि॒हीत्या॑ह॒ शान्त्यै॒ प्र वा ए॒षो᳚-ऽस्माल्लो॒काच्च्य॑वते॒ यः प॒शु-म्मृ॒त्यवे॑ नी॒यमा॑नमन्वा॒रभ॑ते वपा॒श्रप॑णी॒ पुन॑र॒न्वार॑भते॒-ऽस्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑ तिष्ठत्य॒ग्निना॑ पु॒रस्ता॑देति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्या॒ अथो॑ दे॒वता॑ ए॒व ह॒व्येना- [ए॒व ह॒व्येन॑, अन्वे॑ति॒] 48

-न्वे॑ति॒ नान्त॒ममङ्गा॑र॒मति॑ हरे॒-द्यद॑न्त॒ममङ्गा॑रमति॒ हरे᳚-द्दे॒वता॒ अति॑ मन्येत॒ वायो॒ वीहि॑ स्तो॒काना॒मित्या॑ह॒ तस्मा॒-द्विभ॑क्ता-स्स्तो॒का अव॑ पद्य॒न्ते-ऽग्रं॒-वाँ ए॒त-त्प॑शू॒नां-यँ-द्व॒पा-ऽग्र॒मोष॑धीना-म्ब॒र्॒हिरग्रे॑णै॒वाग्र॒ग्ं॒ सम॑र्धय॒त्यथो॒ ओष॑धीष्वे॒व प॒शू-न्प्रति॑ष्ठापयति॒ स्वाहा॑कृतीभ्यः॒ प्रेष्येत्या॑ह [ ] 49

य॒ज्ञस्य॒ समि॑ष्ट्यै प्राणापा॒नौ वा ए॒तौ प॑शू॒नां-यँ-त्पृ॑षदा॒ज्यमा॒त्मा व॒पा पृ॑षदा॒ज्यम॑भि॒घार्य॑ व॒पाम॒भि घा॑रयत्या॒त्मन्ने॒व प॑शू॒ना-म्प्रा॑णापा॒नौ द॑धाति॒ स्वाहो॒र्ध्वन॑भस-म्मारु॒त-ङ्ग॑च्छत॒मित्या॑हो॒र्ध्वन॑भा ह स्म॒ वै मा॑रु॒तो दे॒वानां᳚-वँपा॒श्रप॑णी॒ प्र ह॑रति॒ तेनै॒वैने॒ प्र ह॑रति॒ विषू॑ची॒ प्र ह॑रति॒ तस्मा॒-द्विष्व॑ञ्चौ प्राणापा॒नौ ॥ 50 ॥

(स्वधि॑ति - श्चै॒वा - च्छि॑न्नो - ह॒व्येने॒ - ष्येत्या॑ह॒ - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 9)

प॒शुमा॒लभ्य॑ पुरो॒डाश॒-न्निर्व॑पति॒ समे॑धमे॒वैन॒मा ल॑भते व॒पया᳚ प्र॒चर्य॑ पुरो॒डाशे॑न॒ प्र च॑र॒त्यूर्ग्वै पु॑रो॒डाश॒ ऊर्ज॑मे॒व प॑शू॒ना-म्म॑द्ध्य॒तो द॑धा॒त्यथो॑ प॒शोरे॒व छि॒द्रमपि॑ दधाति पृषदा॒ज्यस्यो॑प॒हत्य॒ त्रिः पृ॑च्छति शृ॒तग्ं ह॒वी(3)-श्श॑मित॒रिति॒ त्रिष॑त्या॒ हि दे॒वा यो-ऽशृ॑तग्ं शृ॒तमाह॒ स एन॑सा प्राणापा॒नौ वा ए॒तौ प॑शू॒नां- [ए॒तौ प॑शू॒नाम्, य-त्पृ॑षदा॒ज्य-म्प॒शोः] 51

-ँय-त्पृ॑षदा॒ज्य-म्प॒शोः खलु॒ वा आल॑ब्धस्य॒ हृद॑यमा॒त्मा-ऽभि समे॑ति॒ य-त्पृ॑षदा॒ज्येन॒ हृद॑य-मभिघा॒रय॑त्या॒त्मन्ने॒व प॑शू॒ना-म्प्रा॑णापा॒नौ द॑धाति प॒शुना॒ वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्ते॑-ऽमन्यन्त मनु॒ष्या॑ नो॒-ऽन्वाभ॑विष्य॒न्तीति॒ तस्य॒ शिरः॑ छि॒त्त्वा मेध॒-म्प्राक्षा॑रय॒न्थ्स प्र॒क्षो॑-ऽभव॒-त्त-त्प्र॒क्षस्य॑ प्रक्ष॒त्वं-यँ-त्प्ल॑क्षशा॒खो-त्त॑रब॒र्॒हि-र्भव॑ति॒ समे॑धस्यै॒व [ ] 52

प॒शोरव॑ द्यति प॒शुं-वैँ ह्रि॒यमा॑ण॒ग्ं॒ रक्षा॒ग्॒स्यनु॑ सचन्ते-ऽन्त॒रा यूप॑-ञ्चा-ऽऽहव॒नीय॑-ञ्च हरति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै प॒शोर्वा आल॑ब्धस्य॒ मनो-ऽप॑ क्रामति म॒नोता॑यै ह॒विषो॑-ऽवदी॒यमा॑न॒स्यानु॑ ब्रू॒हीत्या॑ह॒ मन॑ ए॒वास्याव॑ रुन्ध॒ एका॑दशाव॒दाना॒न्यव॑ द्यति॒ दश॒ वै प॒शोः प्रा॒णा आ॒त्मैका॑द॒शो यावा॑ने॒व प॒शुस्तस्या-ऽव॑- [प॒शुस्तस्या-ऽव॑, द्य॒ति॒ हृद॑य॒स्या-] 53

-द्यति॒ हृद॑य॒स्या-ग्रे-ऽव॑ द्य॒त्यथ॑ जि॒ह्वाया॒ अथ॒ वक्ष॑सो॒ यद्वै हृद॑येनाभि॒गच्छ॑ति॒ तज्जि॒ह्वया॑ वदति॒ यज्जि॒ह्वया॒ वद॑ति॒ तदुर॒सो-ऽधि॒ निर्व॑दत्ये॒तद्वै प॒शोर्य॑थापू॒र्वं-यँस्यै॒वम॑व॒दाय॑ यथा॒काम॒-मुत्त॑रेषामव॒द्यति॑ यथा पू॒र्वमे॒वास्य॑ प॒शोरव॑त्त-म्भवति मद्ध्य॒तो गु॒दस्याव॑ द्यति मद्ध्य॒तो हि प्रा॒ण उ॑त्त॒मस्याव॑ द्य- [उ॑त्त॒मस्याव॑ द्यति, उ॒त्त॒मो हि प्रा॒णो] 54

-त्युत्त॒मो हि प्रा॒णो यदीत॑रं॒-यँदीत॑र-मु॒भय॑मे॒वाजा॑मि॒ जाय॑मानो॒ वै ब्रा᳚ह्म॒ण-स्त्रि॒भिर्-ऋ॑ण॒वा जा॑यते ब्रह्म॒चर्ये॒णर्षि॑भ्यो य॒ज्ञेन॑ दे॒वेभ्यः॑ प्र॒जया॑ पि॒तृभ्य॑ ए॒ष वा अ॑नृ॒णो यः पु॒त्री यज्वा᳚ ब्रह्मचारिवा॒सी तद॑व॒दानै॑-रे॒वा-ऽव॑ दयते॒ तद॑व॒दाना॑ना-मवदान॒त्व-न्दे॑वासु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒-न्ते दे॒वा अ॒ग्निम॑ब्रुव॒-न्त्वया॑ वी॒रेणासु॑रान॒भि भ॑वा॒मेति॒ [भ॑वा॒मेति॑, सो᳚-ऽब्रवी॒-द्वरं॑-वृँणै] 55

सो᳚-ऽब्रवी॒-द्वरं॑-वृँणै प॒शोरु॑द्धा॒रमुद्ध॑रा॒ इति॒ स ए॒तमु॑द्धा॒रमुद॑हरत॒ दोः पू᳚र्वा॒र्धस्य॑ गु॒द-म्म॑द्ध्य॒त-श्श्रोणि॑-ञ्जघना॒र्धस्य॒ ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ य-त्त्र्य॒ङ्गाणाग्ं॑ समव॒द्यति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवत्यक्ष्ण॒या-ऽव॑ द्यति॒ तस्मा॑दक्ष्ण॒या प॒शवो-ऽङ्गा॑नि॒ प्र ह॑रन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 56 ॥

(ए॒तौ प॑शू॒नाग्ं - समे॑धस्यै॒व - तस्या-ऽवो᳚ - त्त॒मस्याव॑ द्य॒ती - ति॒ - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 10)

मेद॑सा॒ स्रुचौ॒ प्रोर्णो॑ति॒ मेदो॑रूपा॒ वै प॒शवो॑ रू॒पमे॒व प॒शुषु॑ दधाति यू॒षन्न॑व॒धाय॒ प्रोर्णो॑ति॒ रसो॒ वा ए॒ष प॑शू॒नां-यँद्यू रस॑मे॒व प॒शुषु॑ दधाति पा॒र्श्वेन॑ वसाहो॒म-म्प्रयौ॑ति॒ मद्ध्यं॒-वाँ ए॒त-त्प॑शू॒नां-यँ-त्पा॒र्श्वग्ं रस॑ ए॒ष प॑शू॒नां-यँद्वसा॒ य-त्पा॒र्श्वेन॑ वसाहो॒म-म्प्र॒यौति॑ मद्ध्य॒त ए॒व प॑शू॒नाग्ं रस॑-न्दधाति॒ घ्नन्ति॒ [घ्नन्ति॑, वा ए॒त-त्प॒शु-] 57

वा ए॒त-त्प॒शुं-यँ-थ्स᳚ज्ञ॒म्पय॑न्त्यै॒न्द्रः खलु॒ वै दे॒वत॑या प्रा॒ण ऐ॒न्द्रो॑-ऽपा॒न ऐ॒न्द्रः प्रा॒णो अङ्गे॑अङ्गे॒ नि दे᳚द्ध्य॒दित्या॑ह प्राणापा॒नावे॒व प॒शुषु॑ दधाति॒ देव॑ त्वष्ट॒र्भूरि॑ ते॒ सग्ं स॑मे॒त्वित्या॑ह त्वा॒ष्ट्रा हि दे॒वत॑या प॒शवो॒ विषु॑रूपा॒ य-थ्सल॑क्ष्माणो॒ भव॒थेत्या॑ह॒ विषु॑रूपा॒ ह्ये॑ते सन्त॒-स्सल॑क्ष्माण ए॒तर्हि॒ भव॑न्ति देव॒त्रा यन्त॒- [देव॒त्रा यन्त᳚म्, अव॑से॒] 58

-मव॑से॒ सखा॒यो-ऽनु॑ त्वा मा॒ता पि॒तरो॑ मद॒न्त्वित्या॒हा-नु॑मतमे॒वैन॑-म्मा॒त्रा पि॒त्रा सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयत्यर्ध॒र्चे व॑साहो॒म-ञ्जु॑होत्य॒सौ वा अ॑र्ध॒र्च इ॒यम॑र्ध॒र्च इ॒मे ए॒व रसे॑नानक्ति॒ दिशो॑ जुहोति॒ दिश॑ ए॒व रसे॑नान॒क्त्यथो॑ दि॒ग्भ्य ए॒वोर्ज॒ग्ं॒ रस॒मव॑ रुन्धे प्राणापा॒नौ वा ए॒तौ प॑शू॒नां-यँ-त्पृ॑षदा॒ज्यं-वाँ॑नस्प॒त्याः खलु॒ [खलु॑, वै दे॒वत॑या प॒शवो॒] 59

वै दे॒वत॑या प॒शवो॒ य-त्पृ॑षदा॒ज्यस्यो॑-प॒हत्या-ऽऽह॒ वन॒स्पत॒ये-ऽनु॑ ब्रूहि॒ वन॒स्पत॑ये॒ प्रेष्येति॑ प्राणापा॒नावे॒व प॒शुषु॑ दधात्य॒न्यस्या᳚न्यस्य समव॒त्तग्ं स॒मव॑द्यति॒ तस्मा॒न्नाना॑रूपाः प॒शवो॑ यू॒ष्णोप॑ सिञ्चति॒ रसो॒ वा ए॒ष प॑शू॒नां-यँद्यू रस॑मे॒व प॒शुषु॑ दधा॒तीडा॒मुप॑ ह्वयते प॒शवो॒ वा इडा॑ प॒शूने॒वोप॑ ह्वयते च॒तुरुप॑ ह्वयते॒ [च॒तुरुप॑ ह्वयते, चतु॑ष्पादो॒ हि] 60

चतु॑ष्पादो॒ हि प॒शवो॒ य-ङ्का॒मये॑ता प॒शु-स्स्या॒दित्य॑मे॒दस्क॒-न्तस्मा॒ आ द॑द्ध्या॒न्मेदो॑रूपा॒ वै प॒शवो॑ रू॒पेणै॒वैन॑-म्प॒शुभ्यो॒ निर्भ॑जत्यप॒शुरे॒व भ॑वति॒ य-ङ्का॒मये॑त पशु॒मान्-थ्स्या॒दिति॒ मेद॑स्व॒-त्तस्मा॒ आ द॑द्ध्या॒न्मेदो॑रूपा॒ वै प॒शवो॑ रू॒पेणै॒वास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे पशु॒माने॒व भ॑वति प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञम॑सृजत॒ स आज्य॑- [स आज्य᳚म्, पु॒रस्ता॑दसृजत] 61

-म्पु॒रस्ता॑दसृजत प॒शु-म्म॑द्ध्य॒तः पृ॑षदा॒ज्य-म्प॒श्चा-त्तस्मा॒दाज्ये॑न प्रया॒जा इ॑ज्यन्ते प॒शुना॑ मद्ध्य॒तः पृ॑षदा॒ज्येना॑-नूया॒जा-स्तस्मा॑दे॒तन्मि॒श्रमि॑व पश्चा-थ्सृ॒ष्टग्ग् ह्येका॑दशानूया॒जान्. य॑जति॒ दश॒ वै प॒शोः प्रा॒णा आ॒त्मैका॑द॒शो यावा॑ने॒व प॒शुस्तमनु॑ यजति॒ घ्नन्ति॒ वा ए॒त-त्प॒शुं-यँ-थ्सं᳚(2)ज्ञ॒पय॑न्ति प्राणापा॒नौ खलु॒ वा ए॒तौ प॑शू॒नां-यँ-त्पृ॑षदा॒ज्यं-यँ-त्पृ॑षदा॒ज्येना॑ नूया॒जान्. यज॑ति प्राणापा॒नावे॒व प॒शुषु॑ दधाति ॥ 62 ॥

(घ्नन्ति॒ - यन्तं॒ - खलु॑ - च॒तुरुप॑ ह्वयत॒ - आज्यं॒ - ँय-त्पृ॑षदा॒ज्येन॒ - षट् च॑) (अ. 11)

(चात्वा॑लाथ् - सुव॒र्गाय॒ य-द्वै॑सर्ज॒नानि॑ - वैष्ण॒व्यर्चा - पृ॑थि॒व्यै - सा॒ध्या - इ॒षे त्वे - त्य॒ग्निना॒ - पर्य॑ग्नि - प॒शोः - प॒शुमा॒लभ्य॒ - मेद॑सा॒ स्रुचा॒ - वेका॑दश)

(चात्वा॑ला-द्- दे॒वानु॒पैति॑ - मुञ्चति - प्रह्रि॒यमा॑णाय॒ - पर्य॑ग्नि - प॒शुमा॒लभ्य॒ - चतु॑ष्पादो॒ - द्विष॑ष्टिः)

(चात्वा॑ला, त्प॒शुषु॑ दधाति)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे तृतीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥