ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಏಕೋನಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತತಸ್ಸ ಕರ್ಮಣಾ ತಸ್ಯ ವಿಸ್ಮಿತೋ ಭೀಮವಿಕ್ರಮಃ ।
ಹನುಮಾನ್ರೋಷತಾಮ್ರಾಕ್ಷೋ ರಕ್ಷೋಧಿಪಮವೈಕ್ಷತ ॥ 1 ॥
ಭ್ರಾಜಮಾನಂ ಮಹಾರ್ಹೇಣ ಕಾಞ್ಚನೇನ ವಿರಾಜತಾ ।
ಮುಕ್ತಾಜಾಲಾವೃತೇನಾಥ ಮಕುಟೇನ ಮಹಾದ್ಯುತಿಮ್ ॥ 2 ॥
ವಜ್ರಸಂಯೋಗಸಂಯುಕ್ತೈರ್ಮಹಾರ್ಹಮಣಿವಿಗ್ರಹೈಃ ।
ಹೈಮೈರಾಭರಣೈಶ್ಚಿತ್ರೈರ್ಮನಸೇವ ಪ್ರಕಲ್ಪಿತೈಃ ॥ 3 ॥
ಮಹಾರ್ಹಕ್ಷೌಮಸಂವೀತಂ ರಕ್ತಚನ್ದನರೂಷಿತಮ್ ।
ಸ್ವಾನುಲಿಪ್ತಂ ವಿಚಿತ್ರಾಭಿರ್ವಿವಿಧಾಭಿಶ್ಚ ಭಕ್ತಿಭಿಃ ॥ 4 ॥
ವಿಚಿತ್ರೈರ್ದರ್ಶನೀಯೈಶ್ಚ ರಕ್ತಾಕ್ಷೈರ್ಭೀಮದರ್ಶನೈಃ ।
ದೀಪ್ತತೀಕ್ಷ್ಣಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರೈಃ ಪ್ರಲಮ್ಬದಶನಚ್ಛದೈಃ ॥ 5 ॥
ಶಿರೋಭಿರ್ದಶಭಿರ್ವೀರಂ ಭ್ರಾಜಮಾನಂ ಮಹೌಜಸಮ್ ।
ನಾನಾವ್ಯಾಲಸಮಾಕೀರ್ಣೈಶ್ಶಿಖರೈರಿವ ಮನ್ದರಮ್ ॥ 6 ॥
ನೀಲಾಞ್ಜನಚಯಪ್ರಖ್ಯಂ ಹಾರೇಣೋರಸಿ ರಾಜತಾ ।
ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರಾಭವಕ್ತ್ರೇಣ ಸಬಲಾಕಮಿವಾಮ್ಬುದಮ್ ॥ 7 ॥
ಬಾಹುಭಿರ್ಬದ್ಧಕೇಯೂರೈಶ್ಚನ್ದನೋತ್ತಮರೂಷಿತೈಃ ।
ಭ್ರಾಜಮಾನಾಙ್ಗದೈಃ ಪೀನೈಃ ಪಞ್ಚಶೀರ್ಷೈರಿವೋರಗೈಃ ॥ 8 ॥
ಮಹತಿಸ್ಫಾಟಿಕೇ ಚಿತ್ರೇ ರತ್ನಸಂಯೋಗಸಂಸ್ಕೃತೇ ।
ಉತ್ತಮಾಸ್ತರಣಾಸ್ತೀರ್ಣೇ ಸೂಪವಿಷ್ಟಂ ವರಾಸನೇ ॥ 9 ॥
ಅಲಙ್ಕೃತಾಭಿರತ್ಯರ್ಥಂ ಪ್ರಮದಾಭಿಃ ಸಮನ್ತತಃ ।
ವಾಲವ್ಯಜನಹಸ್ತಾಭಿರಾರಾತ್ಸಮುಪಸೇವಿತಮ್ ॥ 10 ॥
ದುರ್ಧರೇಣ ಪ್ರಹಸ್ತೇನ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವೇನ ರಕ್ಷಸಾ ।
ಮನ್ತ್ರಿಭಿರ್ಮನ್ತ್ರತತ್ತ್ವಜ್ಞೈರ್ನಿಕುಮ್ಭೇನ ಚ ಮನ್ತ್ರಿಣಾ ॥ 11 ॥
ಸುಖೋಪವಿಷ್ಟಂ ರಕ್ಷೋಭಿಶ್ಚತುರ್ಭಿರ್ಬಲದರ್ಪಿತೈಃ ।
ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಪರಿವೃತಂ ಲೋಕಂ ಚತುರ್ಭಿರಿವ ಸಾಗರೈಃ ॥ 12 ॥
ಮನ್ತ್ರಿಭಿರ್ಮನ್ತ್ರತತ್ತ್ವಜ್ಞೈರನ್ಯೈಶ್ಚ ಶುಭಬುದ್ಧಿಭಿಃ ।
ಅನ್ವಾಸ್ಯಮಾನಂ ರಕ್ಷೋಭಿಃ ಸುರೈರಿವ ಸುರೇಶ್ವರಮ್ ॥ 13 ॥
ಅಪಶ್ಯದ್ರಾಕ್ಷಸಪತಿಂ ಹನುಮಾನತಿತೇಜಸಮ್ ।
ವಿಷ್ಠಿತಂ ಮೇರುಶಿಖರೇ ಸತೋಯಮಿವ ತೋಯದಮ್ ॥ 14 ॥
ಸ ತೈಸ್ಸಮ್ಪೀಡ್ಯಮಾನೋಽಪಿ ರಕ್ಷೋಭಿರ್ಭೀಮವಿಕ್ರಮೈಃ ।
ವಿಸ್ಮಯಂ ಪರಮಂ ಗತ್ವಾ ರಕ್ಷೋಧಿಪಮವೈಕ್ಷತ ॥ 15 ॥
ಭ್ರಾಜಮಾನಂ ತತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹನುಮಾನ್ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಮ್ ।
ಮನಸಾ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ತೇಜಸಾ ತಸ್ಯ ಮೋಹಿತಃ ॥ 16 ॥
ಅಹೋ ರೂಪಮಹೋ ಧೈರ್ಯಮಹೋ ಸತ್ತ್ವಮಹೋ ದ್ಯುತಿಃ ।
ಅಹೋ ರಾಕ್ಷಸರಾಜಸ್ಯ ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತತಾ ॥ 17 ॥
ಯದ್ಯಧರ್ಮೋ ನ ಬಲವಾನ್ ಸ್ಯಾದಯಂ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ।
ಸ್ಯಾದಯಂ ಸುರಲೋಕಸ್ಯ ಸಶಕ್ರಸ್ಯಾಪಿ ರಕ್ಷಿತಾ ॥ 18 ॥
ಅಸ್ಯ ಕ್ರೂರೈರ್ನೃಶಂಸೈಶ್ಚ ಕರ್ಮಭಿರ್ಲೋಕಕುತ್ಸಿತೈಃ ।
ಸರ್ವೇ ಬಿಭ್ಯತಿ ಖಲ್ವಸ್ಮಾಲ್ಲೋಕಾಸ್ಸಾಮರದಾನವಾಃ ॥ 19 ॥
ಅಯಂ ಹ್ಯುತ್ಸಹತೇ ಕ್ರುದ್ಧಃ ಕರ್ತುಮೇಕಾರ್ಣವಂ ಜಗತ್ ।
ಇತಿ ಚಿನ್ತಾಂ ಬಹುವಿಧಾಮಕರೋನ್ಮತಿಮಾನ್ ಹರಿಃ ॥ 20 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ಏಕೋನಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekonapañcāśassargaḥ |
tatassa karmaṇā tasya vismito bhīmavikramaḥ |
hanumānroṣatāmrākṣo rakṣodhipamavaikṣata || 1 ||
bhrājamānaṃ mahārheṇa kāñcanena virājatā |
muktājālāvṛtenātha makuṭena mahādyutim || 2 ||
vajrasaṃyogasaṃyuktairmahārhamaṇivigrahaiḥ |
haimairābharaṇaiścitrairmanaseva prakalpitaiḥ || 3 ||
mahārhakṣaumasaṃvītaṃ raktacandanarūṣitam |
svānuliptaṃ vicitrābhirvividhābhiśca bhaktibhiḥ || 4 ||
vicitrairdarśanīyaiśca raktākṣairbhīmadarśanaiḥ |
dīptatīkṣṇamahādaṃṣṭraiḥ pralambadaśanacchadaiḥ || 5 ||
śirobhirdaśabhirvīraṃ bhrājamānaṃ mahaujasam |
nānāvyālasamākīrṇaiśśikharairiva mandaram || 6 ||
nīlāñjanacayaprakhyaṃ hāreṇorasi rājatā |
pūrṇacandrābhavaktreṇa sabalākamivāmbudam || 7 ||
bāhubhirbaddhakeyūraiścandanottamarūṣitaiḥ |
bhrājamānāṅgadaiḥ pīnaiḥ pañcaśīrṣairivoragaiḥ || 8 ||
mahatisphāṭike citre ratnasaṃyogasaṃskṛte |
uttamāstaraṇāstīrṇe sūpaviṣṭaṃ varāsane || 9 ||
alaṅkṛtābhiratyarthaṃ pramadābhiḥ samantataḥ |
vālavyajanahastābhirārātsamupasevitam || 10 ||
durdhareṇa prahastena mahāpārśvena rakṣasā |
mantribhirmantratattvajñairnikumbhena ca mantriṇā || 11 ||
sukhopaviṣṭaṃ rakṣobhiścaturbhirbaladarpitaiḥ |
kṛtsnaṃ parivṛtaṃ lokaṃ caturbhiriva sāgaraiḥ || 12 ||
mantribhirmantratattvajñairanyaiśca śubhabuddhibhiḥ |
anvāsyamānaṃ rakṣobhiḥ surairiva sureśvaram || 13 ||
apaśyadrākṣasapatiṃ hanumānatitejasam |
viṣṭhitaṃ meruśikhare satoyamiva toyadam || 14 ||
sa taissampīḍyamāno'pi rakṣobhirbhīmavikramaiḥ |
vismayaṃ paramaṃ gatvā rakṣodhipamavaikṣata || 15 ||
bhrājamānaṃ tato dṛṣṭvā hanumānrākṣaseśvaram |
manasā cintayāmāsa tejasā tasya mohitaḥ || 16 ||
aho rūpamaho dhairyamaho sattvamaho dyutiḥ |
aho rākṣasarājasya sarvalakṣaṇayuktatā || 17 ||
yadyadharmo na balavān syādayaṃ rākṣaseśvaraḥ |
syādayaṃ suralokasya saśakrasyāpi rakṣitā || 18 ||
asya krūrairnṛśaṃsaiśca karmabhirlokakutsitaiḥ |
sarve bibhyati khalvasmāllokāssāmaradānavāḥ || 19 ||
ayaṃ hyutsahate kruddhaḥ kartumekārṇavaṃ jagat |
iti cintāṃ bahuvidhāmakaronmatimān hariḥ || 20 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ एकोनपञ्चाशस्सर्गः ।
ततस्स कर्मणा तस्य विस्मितो भीमविक्रमः ।
हनुमान्रोषताम्राक्षो रक्षोधिपमवैक्षत ॥ 1 ॥
भ्राजमानं महार्हेण काञ्चनेन विराजता ।
मुक्ताजालावृतेनाथ मकुटेन महाद्युतिम् ॥ 2 ॥
वज्रसंयोगसंयुक्तैर्महार्हमणिविग्रहैः ।
हैमैराभरणैश्चित्रैर्मनसेव प्रकल्पितैः ॥ 3 ॥
महार्हक्षौमसंवीतं रक्तचन्दनरूषितम् ।
स्वानुलिप्तं विचित्राभिर्विविधाभिश्च भक्तिभिः ॥ 4 ॥
विचित्रैर्दर्शनीयैश्च रक्ताक्षैर्भीमदर्शनैः ।
दीप्ततीक्ष्णमहादंष्ट्रैः प्रलम्बदशनच्छदैः ॥ 5 ॥
शिरोभिर्दशभिर्वीरं भ्राजमानं महौजसम् ।
नानाव्यालसमाकीर्णैश्शिखरैरिव मन्दरम् ॥ 6 ॥
नीलाञ्जनचयप्रख्यं हारेणोरसि राजता ।
पूर्णचन्द्राभवक्त्रेण सबलाकमिवाम्बुदम् ॥ 7 ॥
बाहुभिर्बद्धकेयूरैश्चन्दनोत्तमरूषितैः ।
भ्राजमानाङ्गदैः पीनैः पञ्चशीर्षैरिवोरगैः ॥ 8 ॥
महतिस्फाटिके चित्रे रत्नसंयोगसंस्कृते ।
उत्तमास्तरणास्तीर्णे सूपविष्टं वरासने ॥ 9 ॥
अलङ्कृताभिरत्यर्थं प्रमदाभिः समन्ततः ।
वालव्यजनहस्ताभिरारात्समुपसेवितम् ॥ 10 ॥
दुर्धरेण प्रहस्तेन महापार्श्वेन रक्षसा ।
मन्त्रिभिर्मन्त्रतत्त्वज्ञैर्निकुम्भेन च मन्त्रिणा ॥ 11 ॥
सुखोपविष्टं रक्षोभिश्चतुर्भिर्बलदर्पितैः ।
कृत्स्नं परिवृतं लोकं चतुर्भिरिव सागरैः ॥ 12 ॥
मन्त्रिभिर्मन्त्रतत्त्वज्ञैरन्यैश्च शुभबुद्धिभिः ।
अन्वास्यमानं रक्षोभिः सुरैरिव सुरेश्वरम् ॥ 13 ॥
अपश्यद्राक्षसपतिं हनुमानतितेजसम् ।
विष्ठितं मेरुशिखरे सतोयमिव तोयदम् ॥ 14 ॥
स तैस्सम्पीड्यमानोऽपि रक्षोभिर्भीमविक्रमैः ।
विस्मयं परमं गत्वा रक्षोधिपमवैक्षत ॥ 15 ॥
भ्राजमानं ततो दृष्ट्वा हनुमान्राक्षसेश्वरम् ।
मनसा चिन्तयामास तेजसा तस्य मोहितः ॥ 16 ॥
अहो रूपमहो धैर्यमहो सत्त्वमहो द्युतिः ।
अहो राक्षसराजस्य सर्वलक्षणयुक्तता ॥ 17 ॥
यद्यधर्मो न बलवान् स्यादयं राक्षसेश्वरः ।
स्यादयं सुरलोकस्य सशक्रस्यापि रक्षिता ॥ 18 ॥
अस्य क्रूरैर्नृशंसैश्च कर्मभिर्लोककुत्सितैः ।
सर्वे बिभ्यति खल्वस्माल्लोकास्सामरदानवाः ॥ 19 ॥
अयं ह्युत्सहते क्रुद्धः कर्तुमेकार्णवं जगत् ।
इति चिन्तां बहुविधामकरोन्मतिमान् हरिः ॥ 20 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे एकोनपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekonapañcāśassargaḥ |
tatassa karmaṇā tasya vismito bhīmavikramaḥ |
hanumānroṣatāmrākṣo rakṣodhipamavaikṣata || 1 ||
bhrājamānaṃ mahārheṇa kāñcanena virājatā |
muktājālāvṛtenātha makuṭena mahādyutim || 2 ||
vajrasaṃyogasaṃyuktairmahārhamaṇivigrahaiḥ |
haimairābharaṇaiścitrairmanaseva prakalpitaiḥ || 3 ||
mahārhakṣaumasaṃvītaṃ raktacandanarūṣitam |
svānuliptaṃ vicitrābhirvividhābhiśca bhaktibhiḥ || 4 ||
vicitrairdarśanīyaiśca raktākṣairbhīmadarśanaiḥ |
dīptatīkṣṇamahādaṃṣṭraiḥ pralambadaśanacchadaiḥ || 5 ||
śirobhirdaśabhirvīraṃ bhrājamānaṃ mahaujasam |
nānāvyālasamākīrṇaiśśikharairiva mandaram || 6 ||
nīlāñjanacayaprakhyaṃ hāreṇorasi rājatā |
pūrṇacandrābhavaktreṇa sabalākamivāmbudam || 7 ||
bāhubhirbaddhakeyūraiścandanottamarūṣitaiḥ |
bhrājamānāṅgadaiḥ pīnaiḥ pañcaśīrṣairivoragaiḥ || 8 ||
mahatisphāṭike citre ratnasaṃyogasaṃskṛte |
uttamāstaraṇāstīrṇe sūpaviṣṭaṃ varāsane || 9 ||
alaṅkṛtābhiratyarthaṃ pramadābhiḥ samantataḥ |
vālavyajanahastābhirārātsamupasevitam || 10 ||
durdhareṇa prahastena mahāpārśvena rakṣasā |
mantribhirmantratattvajñairnikumbhena ca mantriṇā || 11 ||
sukhopaviṣṭaṃ rakṣobhiścaturbhirbaladarpitaiḥ |
kṛtsnaṃ parivṛtaṃ lokaṃ caturbhiriva sāgaraiḥ || 12 ||
mantribhirmantratattvajñairanyaiśca śubhabuddhibhiḥ |
anvāsyamānaṃ rakṣobhiḥ surairiva sureśvaram || 13 ||
apaśyadrākṣasapatiṃ hanumānatitejasam |
viṣṭhitaṃ meruśikhare satoyamiva toyadam || 14 ||
sa taissampīḍyamāno'pi rakṣobhirbhīmavikramaiḥ |
vismayaṃ paramaṃ gatvā rakṣodhipamavaikṣata || 15 ||
bhrājamānaṃ tato dṛṣṭvā hanumānrākṣaseśvaram |
manasā cintayāmāsa tejasā tasya mohitaḥ || 16 ||
aho rūpamaho dhairyamaho sattvamaho dyutiḥ |
aho rākṣasarājasya sarvalakṣaṇayuktatā || 17 ||
yadyadharmo na balavān syādayaṃ rākṣaseśvaraḥ |
syādayaṃ suralokasya saśakrasyāpi rakṣitā || 18 ||
asya krūrairnṛśaṃsaiśca karmabhirlokakutsitaiḥ |
sarve bibhyati khalvasmāllokāssāmaradānavāḥ || 19 ||
ayaṃ hyutsahate kruddhaḥ kartumekārṇavaṃ jagat |
iti cintāṃ bahuvidhāmakaronmatimān hariḥ || 20 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.