5.49 Sundarakanda - Ekonapanchasha Sargah

ॐ

5.49 ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡ - ಏಕೋನಪಞ್ಚಾಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಏಕೋನಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ತತಸ್ಸ ಕರ್ಮಣಾ ತಸ್ಯ ವಿಸ್ಮಿತೋ ಭೀಮವಿಕ್ರಮಃ ।

ಹನುಮಾನ್ರೋಷತಾಮ್ರಾಕ್ಷೋ ರಕ್ಷೋಧಿಪಮವೈಕ್ಷತ ॥ 1 ॥

ಭ್ರಾಜಮಾನಂ ಮಹಾರ್ಹೇಣ ಕಾಞ್ಚನೇನ ವಿರಾಜತಾ ।

ಮುಕ್ತಾಜಾಲಾವೃತೇನಾಥ ಮಕುಟೇನ ಮಹಾದ್ಯುತಿಮ್ ॥ 2 ॥

ವಜ್ರಸಂಯೋಗಸಂಯುಕ್ತೈರ್ಮಹಾರ್ಹಮಣಿವಿಗ್ರಹೈಃ ।

ಹೈಮೈರಾಭರಣೈಶ್ಚಿತ್ರೈರ್ಮನಸೇವ ಪ್ರಕಲ್ಪಿತೈಃ ॥ 3 ॥

ಮಹಾರ್ಹಕ್ಷೌಮಸಂವೀತಂ ರಕ್ತಚನ್ದನರೂಷಿತಮ್ ।

ಸ್ವಾನುಲಿಪ್ತಂ ವಿಚಿತ್ರಾಭಿರ್ವಿವಿಧಾಭಿಶ್ಚ ಭಕ್ತಿಭಿಃ ॥ 4 ॥

ವಿಚಿತ್ರೈರ್ದರ್ಶನೀಯೈಶ್ಚ ರಕ್ತಾಕ್ಷೈರ್ಭೀಮದರ್ಶನೈಃ ।

ದೀಪ್ತತೀಕ್ಷ್ಣಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರೈಃ ಪ್ರಲಮ್ಬದಶನಚ್ಛದೈಃ ॥ 5 ॥

ಶಿರೋಭಿರ್ದಶಭಿರ್ವೀರಂ ಭ್ರಾಜಮಾನಂ ಮಹೌಜಸಮ್ ।

ನಾನಾವ್ಯಾಲಸಮಾಕೀರ್ಣೈಶ್ಶಿಖರೈರಿವ ಮನ್ದರಮ್ ॥ 6 ॥

ನೀಲಾಞ್ಜನಚಯಪ್ರಖ್ಯಂ ಹಾರೇಣೋರಸಿ ರಾಜತಾ ।

ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರಾಭವಕ್ತ್ರೇಣ ಸಬಲಾಕಮಿವಾಮ್ಬುದಮ್ ॥ 7 ॥

ಬಾಹುಭಿರ್ಬದ್ಧಕೇಯೂರೈಶ್ಚನ್ದನೋತ್ತಮರೂಷಿತೈಃ ।

ಭ್ರಾಜಮಾನಾಙ್ಗದೈಃ ಪೀನೈಃ ಪಞ್ಚಶೀರ್ಷೈರಿವೋರಗೈಃ ॥ 8 ॥

ಮಹತಿಸ್ಫಾಟಿಕೇ ಚಿತ್ರೇ ರತ್ನಸಂಯೋಗಸಂಸ್ಕೃತೇ ।

ಉತ್ತಮಾಸ್ತರಣಾಸ್ತೀರ್ಣೇ ಸೂಪವಿಷ್ಟಂ ವರಾಸನೇ ॥ 9 ॥

ಅಲಙ್ಕೃತಾಭಿರತ್ಯರ್ಥಂ ಪ್ರಮದಾಭಿಃ ಸಮನ್ತತಃ ।

ವಾಲವ್ಯಜನಹಸ್ತಾಭಿರಾರಾತ್ಸಮುಪಸೇವಿತಮ್ ॥ 10 ॥

ದುರ್ಧರೇಣ ಪ್ರಹಸ್ತೇನ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವೇನ ರಕ್ಷಸಾ ।

ಮನ್ತ್ರಿಭಿರ್ಮನ್ತ್ರತತ್ತ್ವಜ್ಞೈರ್ನಿಕುಮ್ಭೇನ ಚ ಮನ್ತ್ರಿಣಾ ॥ 11 ॥

ಸುಖೋಪವಿಷ್ಟಂ ರಕ್ಷೋಭಿಶ್ಚತುರ್ಭಿರ್ಬಲದರ್ಪಿತೈಃ ।

ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಪರಿವೃತಂ ಲೋಕಂ ಚತುರ್ಭಿರಿವ ಸಾಗರೈಃ ॥ 12 ॥

ಮನ್ತ್ರಿಭಿರ್ಮನ್ತ್ರತತ್ತ್ವಜ್ಞೈರನ್ಯೈಶ್ಚ ಶುಭಬುದ್ಧಿಭಿಃ ।

ಅನ್ವಾಸ್ಯಮಾನಂ ರಕ್ಷೋಭಿಃ ಸುರೈರಿವ ಸುರೇಶ್ವರಮ್ ॥ 13 ॥

ಅಪಶ್ಯದ್ರಾಕ್ಷಸಪತಿಂ ಹನುಮಾನತಿತೇಜಸಮ್ ।

ವಿಷ್ಠಿತಂ ಮೇರುಶಿಖರೇ ಸತೋಯಮಿವ ತೋಯದಮ್ ॥ 14 ॥

ಸ ತೈಸ್ಸಮ್ಪೀಡ್ಯಮಾನೋಽಪಿ ರಕ್ಷೋಭಿರ್ಭೀಮವಿಕ್ರಮೈಃ ।

ವಿಸ್ಮಯಂ ಪರಮಂ ಗತ್ವಾ ರಕ್ಷೋಧಿಪಮವೈಕ್ಷತ ॥ 15 ॥

ಭ್ರಾಜಮಾನಂ ತತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹನುಮಾನ್ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಮ್ ।

ಮನಸಾ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ತೇಜಸಾ ತಸ್ಯ ಮೋಹಿತಃ ॥ 16 ॥

ಅಹೋ ರೂಪಮಹೋ ಧೈರ್ಯಮಹೋ ಸತ್ತ್ವಮಹೋ ದ್ಯುತಿಃ ।

ಅಹೋ ರಾಕ್ಷಸರಾಜಸ್ಯ ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತತಾ ॥ 17 ॥

ಯದ್ಯಧರ್ಮೋ ನ ಬಲವಾನ್ ಸ್ಯಾದಯಂ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ।

ಸ್ಯಾದಯಂ ಸುರಲೋಕಸ್ಯ ಸಶಕ್ರಸ್ಯಾಪಿ ರಕ್ಷಿತಾ ॥ 18 ॥

ಅಸ್ಯ ಕ್ರೂರೈರ್ನೃಶಂಸೈಶ್ಚ ಕರ್ಮಭಿರ್ಲೋಕಕುತ್ಸಿತೈಃ ।

ಸರ್ವೇ ಬಿಭ್ಯತಿ ಖಲ್ವಸ್ಮಾಲ್ಲೋಕಾಸ್ಸಾಮರದಾನವಾಃ ॥ 19 ॥

ಅಯಂ ಹ್ಯುತ್ಸಹತೇ ಕ್ರುದ್ಧಃ ಕರ್ತುಮೇಕಾರ್ಣವಂ ಜಗತ್ ।

ಇತಿ ಚಿನ್ತಾಂ ಬಹುವಿಧಾಮಕರೋನ್ಮತಿಮಾನ್ ಹರಿಃ ॥ 20 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ಏಕೋನಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha ekonapañcāśassargaḥ |

tatassa karmaṇā tasya vismito bhīmavikramaḥ |

hanumānroṣatāmrākṣo rakṣodhipamavaikṣata || 1 ||

bhrājamānaṃ mahārheṇa kāñcanena virājatā |

muktājālāvṛtenātha makuṭena mahādyutim || 2 ||

vajrasaṃyogasaṃyuktairmahārhamaṇivigrahaiḥ |

haimairābharaṇaiścitrairmanaseva prakalpitaiḥ || 3 ||

mahārhakṣaumasaṃvītaṃ raktacandanarūṣitam |

svānuliptaṃ vicitrābhirvividhābhiśca bhaktibhiḥ || 4 ||

vicitrairdarśanīyaiśca raktākṣairbhīmadarśanaiḥ |

dīptatīkṣṇamahādaṃṣṭraiḥ pralambadaśanacchadaiḥ || 5 ||

śirobhirdaśabhirvīraṃ bhrājamānaṃ mahaujasam |

nānāvyālasamākīrṇaiśśikharairiva mandaram || 6 ||

nīlāñjanacayaprakhyaṃ hāreṇorasi rājatā |

pūrṇacandrābhavaktreṇa sabalākamivāmbudam || 7 ||

bāhubhirbaddhakeyūraiścandanottamarūṣitaiḥ |

bhrājamānāṅgadaiḥ pīnaiḥ pañcaśīrṣairivoragaiḥ || 8 ||

mahatisphāṭike citre ratnasaṃyogasaṃskṛte |

uttamāstaraṇāstīrṇe sūpaviṣṭaṃ varāsane || 9 ||

alaṅkṛtābhiratyarthaṃ pramadābhiḥ samantataḥ |

vālavyajanahastābhirārātsamupasevitam || 10 ||

durdhareṇa prahastena mahāpārśvena rakṣasā |

mantribhirmantratattvajñairnikumbhena ca mantriṇā || 11 ||

sukhopaviṣṭaṃ rakṣobhiścaturbhirbaladarpitaiḥ |

kṛtsnaṃ parivṛtaṃ lokaṃ caturbhiriva sāgaraiḥ || 12 ||

mantribhirmantratattvajñairanyaiśca śubhabuddhibhiḥ |

anvāsyamānaṃ rakṣobhiḥ surairiva sureśvaram || 13 ||

apaśyadrākṣasapatiṃ hanumānatitejasam |

viṣṭhitaṃ meruśikhare satoyamiva toyadam || 14 ||

sa taissampīḍyamāno'pi rakṣobhirbhīmavikramaiḥ |

vismayaṃ paramaṃ gatvā rakṣodhipamavaikṣata || 15 ||

bhrājamānaṃ tato dṛṣṭvā hanumānrākṣaseśvaram |

manasā cintayāmāsa tejasā tasya mohitaḥ || 16 ||

aho rūpamaho dhairyamaho sattvamaho dyutiḥ |

aho rākṣasarājasya sarvalakṣaṇayuktatā || 17 ||

yadyadharmo na balavān syādayaṃ rākṣaseśvaraḥ |

syādayaṃ suralokasya saśakrasyāpi rakṣitā || 18 ||

asya krūrairnṛśaṃsaiśca karmabhirlokakutsitaiḥ |

sarve bibhyati khalvasmāllokāssāmaradānavāḥ || 19 ||

ayaṃ hyutsahate kruddhaḥ kartumekārṇavaṃ jagat |

iti cintāṃ bahuvidhāmakaronmatimān hariḥ || 20 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||