ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕೇ ಷಷ್ಠಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ಪಿತೃಮೇಧಮನ್ತ್ರಾಃ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹ॒ರಿಃ॒ ಓಮ್ ॥
ಅನುವಾಕಂ 1
ಪ॒ರೇ॒ಯು॒ವಾಗ್ಂಸ॑-ಮ್ಪ್ರ॒ವತೋ॑ ಮ॒ಹೀರನು॑ ಬ॒ಹುಭ್ಯಃ॒ ಪನ್ಥಾ॑ಮನಪಸ್ಪಶಾ॒ನಮ್ । ವೈ॒ವ॒ಸ್ವ॒ತಗ್ಂ ಸ॒ಙ್ಗಮ॑ನ॒-ಞ್ಜನಾ॑ನಾಮ್ ಁಯ॒ಮಗ್ಂ ರಾಜಾ॑ನಗ್ಂ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ದುವಸ್ಯತ ॥ ಇ॒ದ-ನ್ತ್ವಾ॒ ವಸ್ತ್ರ॑-ಮ್ಪ್ರಥ॒ಮ-ನ್ನ್ವಾಗ॒ನ್ನಪೈ॒ತದೂ॑ಹ॒ ಯದಿ॒ಹಾಬಿ॑ಭಃ ಪು॒ರಾ ।
ಇ॒ಷ್ಟಾ॒ಪೂ॒ರ್ತಮನು॒ ಸಮ್ಪ॑ಶ್ಯ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ॒ಮ್ ಁಯಥಾ॑ ತೇ ದ॒ತ್ತ-ಮ್ಬ॑ಹು॒ಧಾ ವಿ ಬ॑ನ್ಧುಷು ॥
ಇ॒ಮೌ ಯು॑ನಜ್ಮಿ ತೇ ವ॒ಹ್ನೀ ಅಸು॑ನೀಥಾಯ ವೋ॒ಢವೇ᳚ ।
ಯಾಭ್ಯಾ᳚ಮ್ ಁಯ॒ಮಸ್ಯ॒ ಸಾದ॑ನಗ್ಂ ಸು॒ಕೃತಾ॒-ಞ್ಚಾಪಿ॑ ಗಚ್ಛತಾತ್ ॥ ಪೂ॒ಷಾ ತ್ವೇ॒ತಶ್ಚ್ಯಾ॑ವಯತು॒ ಪ್ರವಿ॒ದ್ವಾ-ನನ॑ಷ್ಟಪಶು॒-ರ್ಭುವ॑ನಸ್ಯ ಗೋ॒ಪಾಃ ।
ಸ ತ್ವೈ॒ತೇಭ್ಯಃ॒ ಪರಿ॑ದದಾ-ತ್ಪಿ॒ತೃಭ್ಯೋ॒-ಽಗ್ನಿರ್ದೇ॒ವೇಭ್ಯಃ॑ ಸುವಿ॒ದತ್ರೇ᳚ಭ್ಯಃ ॥ ಪೂ॒ಷೇಮಾ ಆಶಾ॒ ಅನು॑ವೇದ॒ ಸರ್ವಾ॒-ಸ್ಸೋ ಅ॒ಸ್ಮಾಗ್ಂ ಅಭ॑ಯತಮೇನ ನೇಷತ್ ।
ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ॒ದಾ ಅಘೃ॑ಣಿ॒-ಸ್ಸರ್ವ॑ವೀ॒ರೋ-ಽಪ್ರ॑ಯುಚ್ಛನ್ಪು॒ರ ಏ॑ತು॒ ಪ್ರವಿ॒ದ್ವಾನ್ ॥ 1 ॥
ಆಯು॑-ರ್ವಿ॒ಶ್ವಾಯುಃ॒ ಪರಿ॑ಪಾಸತಿ ತ್ವಾ ಪೂ॒ಷಾ ತ್ವಾ॑ ಪಾತು॒ ಪ್ರಪ॑ಥೇ ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚ತ್ । ಯತ್ರಾಸ॑ತೇ ಸು॒ಕೃತೋ॒ ಯತ್ರ॒ ತೇ ಯ॒ಯುಸ್ತತ್ರ॑ ತ್ವಾ ದೇ॒ವ-ಸ್ಸ॑ವಿ॒ತಾ ದ॑ಧಾತು ॥
ಭುವ॑ನಸ್ಯ ಪತ ಇ॒ದಗ್ಂ ಹ॒ವಿಃ ॥ ಅ॒ಗ್ನಯೇ॑ ರಯಿ॒ಮತೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ ಪುರು॑ಷಸ್ಯ ಸಯಾವ॒ರ್ಯಪೇದ॒ಘಾನಿ॑ ಮೃಜ್ಮಹೇ ।
ಯಥಾ॑ ನೋ॒ ಅತ್ರ॒ ನಾಪ॑ರಃ ಪು॒ರಾ ಜ॒ರಸ॒ ಆಯ॑ತಿ ॥
ಪುರು॑ಷಸ್ಯ ಸಯಾವರಿ॒ ವಿ ತೇ᳚ ಪ್ರಾ॒ಣಮ॑ಸಿ ಸ್ರಸಮ್ ।
ಶರೀ॑ರೇಣ ಮ॒ಹೀಮಿಹಿ॑ ಸ್ವ॒ಧಯೇಹಿ॑ ಪಿ॒ತೄನುಪ॑ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॒-ಽಸ್ಮಾನಿ॒ಹಾವ॑ಹ ॥ ಮೈವ॑-ಮ್ಮಾ॒ಗ್॒ಸ್ತಾ ಪ್ರಿ॑ಯೇ॒-ಽಹ-ನ್ದೇ॒ವೀ ಸ॒ತೀ ಪಿ॑ತೃಲೋ॒ಕಮ್ ಁಯದೈಷಿ॑ ।
ವಿ॒ಶ್ವವಾ॑ರಾ॒ ನಭ॑ಸಾ॒ ಸಂವ್ಯಁ॑ಯನ್ತ್ಯು॒ಭೌ ನೋ॑ ಲೋ॒ಕೌ
ಪಯ॑ಸಾ॒-ಽಭ್ಯಾವ॑ವೃಥ್ಸ್ವ ॥ 2 ॥
ಇ॒ಯ-ನ್ನಾರೀ॑ ಪತಿಲೋ॒ಕಮ್ ಁವೃ॑ಣಾ॒ನಾ ನಿಪ॑ದ್ಯತ॒ ಉಪ॑ ತ್ವಾ ಮರ್ತ್ಯ॒ ಪ್ರೇತ᳚ಮ್ । ವಿಶ್ವ॑-ಮ್ಪುರಾ॒ಣಮನು॑ ಪಾ॒ಲಯ॑ನ್ತೀ॒ ತಸ್ಯೈ᳚ ಪ್ರ॒ಜಾ-ನ್ದ್ರವಿ॑ಣ-ಞ್ಚೇ॒ಹ ಧೇ॑ಹಿ ॥ ಉದೀ᳚ರ್ಷ್ವ ನಾರ್ಯ॒ಭಿ ಜೀ॑ವಲೋ॒ಕಮಿ॒ತಾಸು॑ಮೇ॒ತಮುಪ॑ಶೇಷ॒ ಏಹಿ॑ ।
ಹ॒ಸ್ತ॒ಗ್ರಾ॒ಭಸ್ಯ॑ ದಿಧಿ॒ಷೋಸ್ತ್ವಮೇ॒ತ-ತ್ಪತ್ಯು॑ರ್ಜನಿ॒ತ್ವಮ॒ಭಿ ಸಮ್ಬ॑ಭೂವ ॥
ಸು॒ವರ್ಣ॒ಗ್ಂ॒ ಹಸ್ತಾ॑ದಾ॒ದದಾ॑ನಾ ಮೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಶ್ರಿ॒ಯೈ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣೇ॒ ತೇಜ॑ಸೇ॒ ಬಲಾ॑ಯ । ಅತ್ರೈ॒ವ ತ್ವಮಿ॒ಹ ವ॒ಯಗ್ಂ ಸು॒ಶೇವಾ॒ ವಿಶ್ವಾ॒-ಸ್ಸ್ಪೃಧೋ॑ ಅ॒ಭಿಮಾ॑ತೀರ್ಜಯೇಮ ॥
ಧನು॒ರ್॒ ಹಸ್ತಾ॑ದಾ॒ದದಾ॑ನಾ ಮೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಶ್ರಿ॒ಯೈ ಕ್ಷ॒ತ್ರಾಯೌಜ॑ಸೇ॒ ಬಲಾ॑ಯ । ಅತ್ರೈ॒ವ ತ್ವಮಿ॒ಹ ವ॒ಯಗ್ಂ ಸು॒ಶೇವಾ॒ ವಿಶ್ವಾ॒-ಸ್ಸ್ಪೃಧೋ॑ ಅ॒ಭಿಮಾ॑ತೀರ್ಜಯೇಮ ।
ಮಣಿ॒ಗ್ಂ॒ ಹಸ್ತಾ॑ದಾ॒ದದಾ॑ನಾ ಮೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಶ್ರಿ॒ಯೈ ವಿ॒ಶೇ ಪುಷ್ಟ್ಯೈ॒ ಬಲಾ॑ಯ । ಅತ್ರೈ॒ವ ತ್ವಮಿ॒ಹ ವ॒ಯಗ್ಂ ಸು॒ಶೇವಾ॒ ವಿಶ್ವಾ॒-ಸ್ಸ್ಪೃಧೋ॑ ಅ॒ಭಿಮಾ॑ತೀರ್ಜಯೇಮ ॥ 3 ॥
ಇ॒ಮಮ॑ಗ್ನೇ ಚಮ॒ಸ-ಮ್ಮಾ ವಿಜೀ᳚ಹ್ವರಃ ಪ್ರಿ॒ಯೋ ದೇ॒ವಾನಾ॑ಮು॒ತ ಸೋ॒ಮ್ಯಾನಾ᳚ಮ್ । ಏ॒ಷ ಯಶ್ಚ॑ಮ॒ಸೋ ದೇ॑ವ॒ಪಾನ॒ಸ್ತಸ್ಮಿ॑-ನ್ದೇ॒ವಾ ಅ॒ಮೃತಾ॑ ಮಾದಯನ್ತಾಮ್ ॥
ಅ॒ಗ್ನೇರ್ವರ್ಮ॒ ಪರಿ॒ ಗೋಭಿ॑ರ್ವ್ಯಯಸ್ವ॒ ಸಮ್ಪ್ರೋರ್ಣು॑ಷ್ವ॒ ಮೇದ॑ಸಾ॒ ಪೀವ॑ಸಾ ಚ । ನೇತ್ತ್ವಾ॑ ಧೃ॒ಷ್ಣುರ್-ಹರ॑ಸಾ॒ ಜರ್ಹೃ॑ಷಾಣೋ॒ ದಧ॑-ದ್ವಿಧ॒ಕ್ಷ್ಯನ್-ಪರ್ಯ॒ಙ್ಖಯಾ॑ತೈ ॥
ಮೈನ॑ಮಗ್ನೇ॒ ವಿದ॑ಹೋ॒ ಮಾ-ಽಭಿಶೋ॑ಚೋ॒ ಮಾ-ಽಸ್ಯ॒ ತ್ವಚ॑-ಞ್ಚಿಕ್ಷಿಪೋ॒ ಮಾ ಶರೀ॑ರಮ್ । ಯ॒ದಾ ಶೃ॒ತ-ಙ್ಕ॒ರವೋ॑ ಜಾತವೇ॒ದೋ-ಽಥೇ॑ಮೇನ॒-ಮ್ಪ್ರಹಿ॑ಣುತಾ-ತ್ಪಿ॒ತೃಭ್ಯಃ॑ ॥
ಶೃ॒ತಮ್ ಁಯ॒ದಾ ಕ॒ರಸಿ॑ ಜಾತವೇ॒ದೋ-ಽಥೇ॑ಮೇನ॒-ಮ್ಪರಿ॑ದತ್ತಾ-ತ್ಪಿ॒ತೃಭ್ಯಃ॑ । ಯ॒ದಾ ಗಚ್ಛಾ॒ತ್ಯಸು॑ನೀತಿಮೇ॒ತಾಮಥಾ॑ ದೇ॒ವಾನಾ᳚ಮ್ ಁವಶ॒ನೀರ್ಭ॑ವಾತಿ ॥ ಸೂರ್ಯ॑-ನ್ತೇ॒ ಚಕ್ಷು॑-ರ್ಗಚ್ಛತು॒ ವಾತ॑ಮಾ॒ತ್ಮಾ ದ್ಯಾ-ಞ್ಚ॒ ಗಚ್ಛ॑ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ಞ್ಚ॒ ಧರ್ಮ॑ಣಾ ।
ಅ॒ಪೋ ವಾ॑ ಗಚ್ಛ॒ ಯದಿ॒ ತತ್ರ॑ ತೇ ಹಿ॒ತಮೋಷ॑ಧೀಷು॒ ಪ್ರತಿ॑ತಿಷ್ಠಾ॒ ಶರೀ॑ರೈಃ ॥ ಅ॒ಜೋ ಭಾ॒ಗಸ್ತಪ॑ಸಾ॒ ತ-ನ್ತ॑ಪಸ್ವ॒ ತ-ನ್ತೇ॑ ಶೋ॒ಚಿಸ್ತ॑ಪತು॒ ತ-ನ್ತೇ॑ ಅ॒ರ್ಚಿಃ ।
ಯಾಸ್ತೇ॑ ಶಿ॒ವಾಸ್ತ॒ನುವೋ॑ ಜಾತವೇದ॒ಸ್ತಾಭಿ॑-ರ್ವಹೇ॒ಮಗ್ಂ ಸು॒ಕೃತಾ॒ಮ್ ಁಯತ್ರ॑ ಲೋ॒ಕಾಃ ॥ ಅ॒ಯಮ್ ಁವೈ ತ್ವಮ॒ಸ್ಮಾದಧಿ॒ ತ್ವಮೇ॒ತದ॒ಯಮ್ ಁವೈ ತದ॑ಸ್ಯ॒ ಯೋನಿ॑ರಸಿ । ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರಃ ಪು॒ತ್ರಃ ಪಿ॒ತ್ರೇ ಲೋ॑ಕ॒ಕೃ-ಜ್ಜಾ॑ತವೇದೋ॒ ವಹೇ॑ಮಗ್ಂ ಸು॒ಕೃತಾ॒ಮ್ ಁಯತ್ರ॑ ಲೋ॒ಕಾಃ ॥ 4 ॥
(ವಿ॒ದ್ವಾ-ನ॒ಭ್ಯಾವ॑ವೃಥ್ಸ್ವಾ॒ - ಭಿಮಾ॑ತೀರ್ಜಯೇಮ॒ - ಶರೀ᳚ರೈಶ್ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ ) (ಅ. 1)
ಅನುವಾಕಂ 2
ಯ ಏ॒ತಸ್ಯ॑ ಪ॒ಥೋ ಗೋ॒ಪ್ತಾರ॒ಸ್ತೇಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ॒ ಯ ಏ॒ತಸ್ಯ॑ ಪ॒ಥೋ ರ॑ಕ್ಷಿ॒ತಾರ॒ಸ್ತೇಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ॒ ಯ ಏ॒ತಸ್ಯ॑ ಪ॒ಥೋ॑-ಽಭಿರ॑ಕ್ಷಿ॒ತಾರ॒ಸ್ತೇಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ᳚-ಽಽಖ್ಯಾ॒ತ್ರೇ ಸ್ವಾಹಾ॑-ಽಪಾಖ್ಯಾ॒ತ್ರೇ ಸ್ವಾಹಾ॑-ಽಭಿ॒ಲಾಲ॑ಪತೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ॑-ಽಪ॒ಲಾಲ॑ಪತೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒-ಽಗ್ನಯೇ॑ ಕರ್ಮ॒ಕೃತೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒ ಯಮತ್ರ॒ ನಾಧೀ॒ಮಸ್ತಸ್ಮೈ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥
ಯಸ್ತ॑ ಇ॒ದ್ಧ್ಮ-ಞ್ಜ॒ಭರ॑-ಥ್ಸಿಷ್ವಿದಾ॒ನೋ ಮೂ॒ರ್ಧಾನ॑ಮ್ ಁವಾ ತ॒ತಪ॑ತೇ ತ್ವಾ॒ಯಾ । ದಿವೋ॒ ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಮಾ-ಥ್ಸೀಮಘಾಯ॒ತ ಉ॑ರುಷ್ಯಃ ॥ ಅ॒ಸ್ಮಾತ್ತ್ವಮಧಿ॑ ಜಾ॒ತೋ॑-ಽಸಿ॒ ತ್ವದ॒ಯ-ಞ್ಜಾ॑ಯತಾ॒-ಮ್ಪುನಃ॑ । ಅ॒ಗ್ನಯೇ॑ ವೈಶ್ವಾನ॒ರಾಯ॑ ಸುವ॒ರ್ಗಾಯ॑ ಲೋ॒ಕಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ 5 ॥
(ಯ ಏ॒ತಸ್ಯ॒ ತ್ವ-ತ್ಪಞ್ಚ॑ ) (ಅ. 2)
ಅನುವಾಕಂ 3
ಪ್ರ ಕೇ॒ತುನಾ॑ ಬೃಹ॒ತಾ ಭಾ᳚ತ್ಯ॒ಗ್ನಿರಾ॒ವಿ-ರ್ವಿಶ್ವಾ॑ನಿ ವೃಷ॒ಭೋ ರೋ॑ರವೀತಿ । ದಿ॒ವಶ್ಚಿ॒ದನ್ತಾ॒ದುಪ॒ ಮಾಮು॒ದಾನ॑ಡ॒ಪಾಮು॒ಪಸ್ಥೇ॑ ಮಹಿ॒ಷೋ ವ॑ವರ್ಧ ॥
ಇ॒ದನ್ತ॒ ಏಕ॑-ಮ್ಪ॒ರ ಊ॑ತ॒ ಏಕ॑-ನ್ತೃ॒ತೀಯೇ॑ನ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷಾ॒ ಸಂವಿಁ॑ಶಸ್ವ । ಸಂ॒ವೇಁಶ॑ನಸ್ತ॒ನುವೈ॒ ಚಾರು॑ರೇಧಿ ಪ್ರಿ॒ಯೋ ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ಮ್ಪರ॒ಮೇ ಸ॒ಧಸ್ಥೇ᳚ ॥
ನಾಕೇ॑ ಸುಪ॒ರ್ಣಮುಪ॒ ಯ-ತ್ಪತ॑ನ್ತಗ್ಂ ಹೃ॒ದಾ ವೇನ॑ನ್ತೋ ಅ॒ಭ್ಯಚ॑ಕ್ಷತ ತ್ವಾ । ಹಿರ॑ಣ್ಯಪಕ್ಷ॒ಮ್ ಁವರು॑ಣಸ್ಯ ದೂ॒ತಮ್ ಁಯ॒ಮಸ್ಯ॒ ಯೋನೌ॑ ಶಕು॒ನ-ಮ್ಭು॑ರ॒ಣ್ಯುಮ್ ॥
ಅತಿ॑ದ್ರವ ಸಾರಮೇ॒ಯೌ ಶ್ವಾನೌ॑ ಚತುರ॒ಕ್ಷೌ ಶ॒ಬಲೌ॑ ಸಾ॒ಧುನಾ॑ ಪ॒ಥಾ । ಅಥಾ॑ ಪಿ॒ತೄನ್-ಥ್ಸು॑ವಿ॒ದತ್ರಾ॒ಗ್ಂ॒ ಅಪೀ॑ಹಿ ಯ॒ಮೇನ॒ ಯೇ ಸ॑ಧ॒ಮಾದ॒-ಮ್ಮದ॑ನ್ತಿ ॥
ಯೌ ತೇ॒ ಶ್ವಾನೌ॑ ಯಮ ರಕ್ಷಿ॒ತಾರೌ॑ ಚತುರ॒ಕ್ಷೌ ಪ॑ಥಿ॒ರಕ್ಷೀ॑ ನೃ॒ಚಕ್ಷ॑ಸಾ ।
ತಾಭ್ಯಾಗ್ಂ॑ ರಾಜ॒-ನ್ಪರಿ॑ ದೇಹ್ಯೇನಗ್ಗ್ ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ಚಾ᳚ಸ್ಮಾ ಅನಮೀ॒ವ-ಞ್ಚ॑ ಧೇಹಿ ॥ 6 ॥
ಉ॒ರು॒ಣ॒ಸಾ-ವ॑ಸು॒ತೃಪಾ॑-ವುಲುಮ್ಬ॒ಲೌ ಯ॒ಮಸ್ಯ॑ ದೂ॒ತೌ ಚ॑ರತೋ॒ ವಶಾ॒ಗ್ಂ॒ ಅನು॑ । ತಾವ॒ಸ್ಮಭ್ಯ॑-ನ್ದೃ॒ಶಯೇ॒ ಸೂರ್ಯಾ॑ಯ॒ ಪುನ॑ರ್ದ-ತ್ತಾ॒ವಸು॑ಮ॒ದ್ಯೇಹ ಭ॒ದ್ರಮ್ ॥
ಸೋಮ॒ ಏಕೇ᳚ಭ್ಯಃ ಪವತೇ ಘೃ॒ತಮೇಕ॒ ಉಪಾ॑ಸತೇ ।
ಯೇಭ್ಯೋ॒ ಮಧು॑ ಪ್ರ॒ಧಾವ॑ತಿ॒ ತಾಗ್-ಶ್ಚಿ॑ದೇ॒ವಾಪಿ॑ಗಚ್ಛತಾತ್ ॥
ಯೇ ಯುದ್ಧ್ಯ॑ನ್ತೇ ಪ್ರ॒ಧನೇ॑ಷು॒ ಶೂರಾ॑ಸೋ॒ ಯೇ ತ॑ನು॒ತ್ಯಜಃ॑ । ಯೇ ವಾ॑ ಸ॒ಹಸ್ರ॑ದಕ್ಷಿಣಾ॒ಸ್ತಾಗ್ ಶ್ಚಿ॑ದೇ॒ವಾಪಿ॑ಗಚ್ಛತಾತ್ ॥
ತಪ॑ಸಾ॒ ಯೇ ಅ॑ನಾಧೃ॒ಷ್ಯಾ-ಸ್ತಪ॑ಸಾ॒ ಯೇ ಸುವ॑ರ್ಗ॒ತಾಃ ।
ತಪೋ॒ ಯೇ ಚ॑ಕ್ರಿ॒ರೇ ಮ॒ಹ-ತ್ತಾಗ್-ಶ್ಚಿ॑ದೇ॒ವಾಪಿ॑ಗಚ್ಛತಾತ್ ॥
ಅಶ್ಮ॑ನ್ವತೀ ರೇವತೀ॒-ಸ್ಸಗ್ಂರ॑ಭದ್ಧ್ವ॒-ಮುತ್ತಿ॑ಷ್ಠತ॒ ಪ್ರತ॑ರತಾ ಸಖಾಯಃ । ಅತ್ರಾ॑ ಜಹಾಮ॒ ಯೇ ಅಸ॒ನ್ನಶೇ॑ವಾ-ಶ್ಶಿ॒ವಾನ್. ವ॒ಯಮ॒ಭಿ ವಾಜಾ॒ನುತ್ತ॑ರೇಮ ॥ 7 ॥
ಯದ್ವೈ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಸವಿ॒ತುಃ ಪ॒ವಿತ್ರಗ್ಂ॑ ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಧಾರ॒ಮ್ ಁವಿತ॑ತಮ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷೇ । ಯೇನಾಪು॑ನಾ॒ದಿನ್ದ್ರ॒ಮನಾ᳚ರ್ತ॒-ಮಾರ್ತ್ಯೈ॒ ತೇನಾ॒ಹ-ಮ್ಮಾಗ್ಂ ಸ॒ರ್ವತ॑ನು-ಮ್ಪುನಾಮಿ ॥
ಯಾ ರಾ॒ಷ್ಟ್ರಾ-ತ್ಪ॒ನ್ನಾದಪ॒ ಯನ್ತಿ॒ ಶಾಖಾ॑ ಅ॒ಭಿಮೃ॑ತಾ ನೃ॒ಪತಿ॑ಮಿ॒ಚ್ಛಮಾ॑ನಾಃ । ಧಾ॒ತುಸ್ತಾ-ಸ್ಸರ್ವಾಃ॒ ಪವ॑ನೇನ ಪೂ॒ತಾಃ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॒-ಽಸ್ಮಾನ್-ರ॒ಯ್ಯಾ ವರ್ಚ॑ಸಾ॒ ಸಗ್ಂಸೃ॑ಜಾಥ ॥
ಉದ್ವ॒ಯ-ನ್ತಮ॑ಸ॒ಸ್ಪರಿ॒ ಪಶ್ಯ॑ನ್ತೋ॒ ಜ್ಯೋತಿ॒ರುತ್ತ॑ರಮ್ ।
ದೇ॒ವ-ನ್ದೇ॑ವ॒ತ್ರಾ ಸೂರ್ಯ॒ಮಗ॑ನ್ಮ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ರುತ್ತ॒ಮಮ್ ॥
ಧಾ॒ತಾ ಪು॑ನಾತು ಸವಿ॒ತಾ ಪು॑ನಾತು । ಅ॒ಗ್ನೇಸ್ತೇಜ॑ಸಾ॒ ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ಯ॒ ವರ್ಚ॑ಸಾ ॥ 8 ॥
(ಧೇ॒ - ಹ್ಯುತ್ತ॑ರೇ - ಮಾ॒ಷ್ಟೌ ಚ॑) (ಅ. 3)
ಅನುವಾಕಂ 4
ಯ-ನ್ತೇ॑ ಅ॒ಗ್ನಿಮಮ॑ನ್ಥಾಮ ವೃಷ॒ಭಾಯೇ॑ವ॒ ಪಕ್ತ॑ವೇ ।
ಇ॒ಮ-ನ್ತಗ್ಂ ಶ॑ಮಯಾಮಸಿ ಕ್ಷೀ॒ರೇಣ॑ ಚೋದ॒ಕೇನ॑ ಚ ॥
ಯನ್ತ್ವಮ॑ಗ್ನೇ ಸ॒ಮದ॑ಹ॒ಸ್ತ್ವಮು॒ ನಿರ್ವಾ॑ಪಯಾ॒ ಪುನಃ॑ ।
ಕ್ಯಾ॒ಮ್ಬೂರತ್ರ॑ ಜಾಯತಾ-ಮ್ಪಾಕದೂ॒ರ್ವಾ ವ್ಯ॑ಲ್ಕಶಾ ॥
ಶೀತಿ॑ಕೇ॒ ಶೀತಿ॑ಕಾವತಿ॒ ಹ್ಲಾದು॑ಕೇ॒ ಹ್ಲಾದು॑ಕಾವತಿ ।
ಮ॒ಣ್ಡೂ॒ಕ್ಯಾ॑ ಸುಸಙ್ಗ॒ಮಯೇ॒ಮಗ್ಗ್ ಸ್ವ॑ಗ್ನಿಗ್ಂ ಶ॒ಮಯ॑ ॥ ಶ-ನ್ತೇ॑ ಧನ್ವ॒ನ್ಯಾ ಆಪ॒-ಶ್ಶಮು॑ ತೇ ಸನ್ತ್ವನೂ॒ಕ್ಯಾಃ᳚ । ಶ-ನ್ತೇ॑ ಸಮು॒ದ್ರಿಯಾ॒ ಆಪ॒-ಶ್ಶಮು॑ ತೇ ಸನ್ತು॒ ವರ್ಷ್ಯಾಃ᳚ ॥
ಶ-ನ್ತೇ॒ ಸ್ರವ॑ನ್ತೀ-ಸ್ತ॒ನುವೇ॒ ಶಮು॑ ತೇ ಸನ್ತು॒ ಕೂಪ್ಯಾಃ᳚ ।
ಶ-ನ್ತೇ॑ ನೀಹಾ॒ರೋ ವ॑ರ್ಷತು॒ ಶಮು॒ ಪೃಷ್ವಾ-ಽವ॑ಶೀಯತಾಮ್ ॥ 9 ॥
ಅವ॑ ಸೃಜ॒ ಪುನ॑ರಗ್ನೇ ಪಿ॒ತೃಭ್ಯೋ॒ ಯಸ್ತ॒ ಆಹು॑ತ॒ಶ್ಚರ॑ತಿ ಸ್ವ॒ಧಾಭಿಃ॑ । ಆಯು॒ರ್ವಸಾ॑ನ॒ ಉಪ॑ ಯಾತು॒ ಶೇಷ॒ಗ್ಂ॒ ಸಙ್ಗ॑ಚ್ಛತಾ-ನ್ತ॒ನುವಾ॑ ಜಾತವೇದಃ ॥
ಸಙ್ಗ॑ಚ್ಛಸ್ವ ಪಿ॒ತೃಭಿ॒-ಸ್ಸಗ್ಗ್ ಸ್ವ॒ಧಾಭಿ॒-ಸ್ಸಮಿ॑ಷ್ಟಾಪೂ॒ರ್ತೇನ॑ ಪರ॒ಮೇ ವ್ಯೋ॑ಮನ್ನ್ ।
ಯತ್ರ॒ ಭೂಮ್ಯೈ॑ ವೃ॒ಣಸೇ॒ ತತ್ರ॑ ಗಚ್ಛ॒ ತತ್ರ॑ ತ್ವಾ ದೇ॒ವ-ಸ್ಸ॑ವಿ॒ತಾ ದ॑ಧಾತು ॥ ಯತ್ತೇ॑ ಕೃ॒ಷ್ಣ-ಶ್ಶ॑ಕು॒ನ ಆ॑ತು॒ತೋದ॑ ಪಿಪೀ॒ಲ-ಸ್ಸ॒ರ್ಪ ಉ॒ತ ವಾ॒ ಶ್ವಾಪ॑ದಃ ।
ಅ॒ಗ್ನಿಷ್ಟ-ದ್ವಿಶ್ವಾ॑ದನೃ॒ಣ-ಙ್ಕೃ॑ಣೋತು॒ ಸೋಮ॑ಶ್ಚ॒ ಯೋ ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಮಾ॑ವಿ॒ವೇಶ॑ ॥ ಉತ್ತಿ॒ಷ್ಠಾತ॑-ಸ್ತ॒ನುವ॒ಗ್ಂ॒ ಸಮ್ಭ॑ರಸ್ವ॒ ಮೇಹ ಗಾತ್ರ॒ಮವ॑ಹಾ॒ ಮಾ ಶರೀ॑ರಮ್ ।
ಯತ್ರ॒ ಭೂಮ್ಯೈ॑ ವೃ॒ಣಸೇ॒ ತತ್ರ॑ ಗಚ್ಛ॒ ತತ್ರ॑ ತ್ವಾ ದೇ॒ವ-ಸ್ಸ॑ವಿ॒ತಾ ದ॑ಧಾತು ॥ ಇ॒ದ-ನ್ತ॒ ಏಕ॑-ಮ್ಪ॒ರ ಊ॑ತ॒ ಏಕ॑-ನ್ತೃ॒ತೀಯೇ॑ನ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷಾ॒ ಸಂವಿಁ॑ಶಸ್ವ ।
ಸಂ॒ವೇಁಶ॑ನ-ಸ್ತ॒ನುವೈ॒ ಚಾರು॑ರೇಧಿ ಪ್ರಿ॒ಯೋ ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ಮ್ಪರ॒ಮೇ ಸ॒ಧಸ್ಥೇ᳚ ॥ ಉತ್ತಿ॑ಷ್ಠ॒ ಪ್ರೇಹಿ॒ ಪ್ರದ್ರ॒ವೌಕಃ॑ ಕೃಣುಷ್ವ ಪರ॒ಮೇ ವ್ಯೋ॑ಮನ್ನ್ । ಯ॒ಮೇನ॒ ತ್ವಮ್ ಁಯ॒ಮ್ಯಾ॑ ಸಂವಿಁದಾ॒ನೋತ್-ತ॒ಮ-ನ್ನಾಕ॒ಮಧಿ॑ ರೋಹೇ॒ಮಮ್ ॥
ಅಶ್ಮ॑ನ್ವತೀ ರೇವತೀ॒-ಸ್ಸಗ್ಂ ರ॑ಭದ್ಧ್ವ॒ ಮುತ್ತಿ॑ಷ್ಠತ॒ ಪ್ರತ॑ರತಾ ಸಖಾಯಃ । ಅತ್ರಾ॑ ಜಹಾಮ॒ ಯೇ ಅಸ॒ನ್ನಶೇ॑ವಾ-ಶ್ಶಿ॒ವಾನ್ ವ॒ಯಮ॒ಭಿ ವಾಜಾ॒ನುತ್ತ॑ರೇಮ ॥ ಯದ್ವೈ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಸವಿ॒ತುಃ ಪ॒ವಿತ್ರಗ್ಂ॑ ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಧಾರ॒ಮ್ ಁವಿತ॑ತಮ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷೇ । ಯೇನಾಪು॑ನಾ॒ದಿನ್ದ್ರ॒ಮನಾ॑ರ್ತ॒-ಮಾರ್ತ್ಯೈ॒ ತೇನಾ॒ಹ-ಮ್ಮಾಗ್ಂ ಸ॒ರ್ವತ॑ನು-ಮ್ಪುನಾಮಿ ॥ ಯಾ ರಾ॒ಷ್ಟ್ರಾ-ತ್ಪ॒ನ್ನಾದಪ॒ ಯನ್ತಿ॒ ಶಾಖಾ॑ ಅ॒ಭಿಮೃ॑ತಾ ನೃ॒ಪತಿ॑ಮಿ॒ಚ್ಛಮಾ॑ನಾಃ । ಧಾ॒ತುಸ್ತಾ-ಸ್ಸರ್ವಾಃ॒ ಪವ॑ನೇನ ಪೂ॒ತಾಃ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॒-ಽಸ್ಮಾನ್-ರ॒ಯ್ಯಾ ವರ್ಚ॑ಸಾ॒ ಸಗ್ಂಸೃ॑ಜಾಥ ॥ ಯಾ ರಾ॒ಷ್ಟ್ರಾ-ತ್ಪ॒ನ್ನಾದಪ॒ ಯನ್ತಿ॒ ಶಾಖಾ॑ ಅ॒ಭಿಮೃ॑ತಾ ನೃ॒ಪತಿ॑ಮಿ॒ಚ್ಛಮಾ॑ನಾಃ । ಧಾ॒ತುಸ್ತಾ-ಸ್ಸರ್ವಾಃ॒ ಪವ॑ನೇನ ಪೂ॒ತಾಃ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॒-ಽಸ್ಮಾನ್-ರ॒ಯ್ಯಾ ವರ್ಚ॑ಸಾ॒ ಸಗ್ಂಸೃ॑ಜಾಥ ॥ ಧಾ॒ತಾ ಪು॑ನಾತು ಸವಿ॒ತಾ ಪು॑ನಾತು । ಅ॒ಗ್ನೇಸ್ತೇಜ॑ಸಾ॒ ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ಯ॒ ವರ್ಚ॑ಸಾ ॥
ಅ॒ಸ್ಮಾತ್ತ್ವಮಧಿ॑ ಜಾ॒ತೋ᳚-ಽಸ್ಯ॒ಯ-ನ್ತ್ವದಧಿ॑ಜಾಯತಾಮ್ ।
ಅ॒ಗ್ನಯೇ॑ ವೈಶ್ವಾನ॒ರಾಯ॑ ಸುವ॒ರ್ಗಾಯ॑ ಲೋ॒ಕಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ 10 ॥
(ಅವ॑ಶೀಯತಾಗ್ಂ - ಸ॒ಧಸ್ಥೇ॒ ಪಞ್ಚ॑ ಚ) (ಅ. 4)
ಅನುವಾಕಂ 5
ಆಯಾ॑ತು ದೇ॒ವ-ಸ್ಸು॒ಮನಾ॑ಭಿ-ರೂ॒ತಿಭಿ॑-ರ್ಯ॒ಮೋ ಹ॑ವೇ॒ಹ ಪ್ರಯ॑ತಾಭಿರ॒ಕ್ತಾ । ಆಸೀ॑ದತಾಗ್ಂ ಸುಪ್ರ॒ಯತೇ॑ಹ ಬ॒ರ್॒ಹಿಷ್ಯೂರ್ಜಾ॑ಯ ಜಾ॒ತ್ಯೈ ಮಮ॑ ಶತ್ರು॒ಹತ್ಯೈ᳚ ॥
ಯ॒ಮೇ ಇ॑ವ॒ ಯತ॑ಮಾನೇ॒ ಯದೈತ॒-ಮ್ಪ್ರವಾ᳚ಮ್ಭರ॒-ನ್ಮಾನು॑ಷಾ ದೇವ॒ಯನ್ತಃ॑ । ಆಸೀ॑ದತ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಮು॑ ಲೋ॒ಕಮ್ ಁವಿದಾ॑ನೇ ಸ್ವಾಸ॒ಸ್ಥೇ ಭ॑ವತ॒ಮಿನ್ದ॑ವೇ ನಃ ॥
ಯ॒ಮಾಯ॒ ಸೋಮಗ್ಂ॑ ಸುನುತ ಯ॒ಮಾಯ॑ ಜುಹುತಾ ಹ॒ವಿಃ ।
ಯ॒ಮಗ್ಂ ಹ॑ ಯ॒ಜ್ಞೋ ಗ॑ಚ್ಛತ್ಯ॒ಗ್ನಿದೂ॑ತೋ॒ ಅರ॑ಙ್ಕೃತಃ ॥
ಯ॒ಮಾಯ॑ ಘೃ॒ತವ॑ದ್ಧ॒ವಿರ್ಜು॒ಹೋತ॒ ಪ್ರ ಚ॑ ತಿಷ್ಠತ ।
ಸ ನೋ॑ ದೇ॒ವೇಷ್ವಾಯ॑ಮ-ದ್ದೀ॒ರ್ಘಮಾಯುಃ॒ ಪ್ರ ಜೀ॒ವಸೇ᳚ ॥
ಯ॒ಮಾಯ॒ ಮಧು॑ಮತ್ತಮ॒ಗ್ಂ॒ ರಾಜ್ಞೇ॑ ಹ॒ವ್ಯ-ಞ್ಜು॑ಹೋತನ । ಇ॒ದ-ನ್ನಮ॒ ಋಷಿ॑ಭ್ಯಃ ಪೂರ್ವ॒ಜೇಭ್ಯಃ॒ ಪೂರ್ವೇ᳚ಭ್ಯಃ ಪಥಿ॒ಕೃದ್ಭ್ಯಃ॑ ॥ 11 ॥
ಯೋ-ಽಸ್ಯ॒ ಕೌಷ್ಠ್ಯ॒ ಜಗ॑ತಃ॒ ಪಾರ್ಥಿ॑ವ॒ಸ್ಯೈಕ॑ ಇದ್ವ॒ಶೀ ।
ಯ॒ಮ-ಮ್ಭ॑ಙ್ಗ್ಯಶ್ರ॒ವೋ ಗಾ॑ಯ॒ ಯೋ ರಾಜಾ॑-ಽನಪ॒ರೋದ್ಧ್ಯಃ॑ ॥ ಯ॒ಮ-ಙ್ಗಾಯ॑ ಭಙ್ಗ್ಯ॒ಶ್ರವೋ॒ ಯೋ ರಾಜಾ॑-ಽನಪ॒ರೋದ್ಧ್ಯಃ॑ । ಯೇನಾ॒ಪೋ ನ॒ದ್ಯೋ॑ ಧನ್ವಾ॑ನಿ॒ ಯೇನ॒ ದ್ಯೌಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ ದೃ॒ಢಾ ॥ ಹಿ॒ರ॒ಣ್ಯ॒ಕ॒ಕ್ಷ್ಯಾನ್-ಥ್ಸು॒ಧುರಾನ್॑. ಹಿರಣ್ಯಾ॒ಕ್ಷಾ-ನ॑ಯಶ್ಶ॒ಫಾನ್ । ಅಶ್ವಾ॑-ನ॒ನಶ್ಯ॑ತೋ ದಾ॒ನ॒ಮ್ ಁಯ॒ಮೋ ರಾ॑ಜಾ-ಽಭಿ॒ತಿಷ್ಠ॑ತಿ ॥ ಯ॒ಮೋ ದಾ॑ಧಾರ ಪೃಥಿ॒ವೀಂ-ಯಁ॒ಮೋ ವಿಶ್ವ॑ಮಿ॒ದ-ಞ್ಜಗ॑ತ್ । ಯ॒ಮಾಯ॒ ಸರ್ವ॒ಮಿತ್ರ॑ಸ್ಥೇ॒ ಯ-ತ್ಪ್ರಾ॒ಣ-ದ್ವಾ॒ಯುರ॑ಕ್ಷಿ॒ತಮ್ ॥ ಯಥಾ॒ ಪಞ್ಚ॒ ಯಥಾ॒ ಷಡ್ ಯ॒ಥಾ ಪಞ್ಚ॑ ದ॒ಶರ್ಷ॑ಯಃ । ಯ॒ಮಮ್ ಁಯೋ ವಿ॑ದ್ಯಾ॒ಥ್ಸ ಬ್ರೂ॑ಯಾದ್ಯ॒ಥೈಕ ಋಷಿ॑ರ್ವಿಜಾನ॒ತೇ ॥ 12 ॥
ತ್ರಿಕ॑ದ್ರುಕೇಭಿಃ॒ ಪತ॑ತಿ॒ ಷಡು॒ರ್ವೀ-ರೇಕ॒ಮಿ-ದ್ಬೃ॒ಹತ್ ।
ಗಾ॒ಯ॒ತ್ರೀ ತ್ರಿ॒ಷ್ಟುಪ್ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ಸರ್ವಾ॒ ತಾ ಯ॒ಮ ಆಹಿ॑ತಾ ॥
ಅಹ॑ರಹ॒ರ್ನಯ॑ಮಾನೋ॒ ಗಾಮಶ್ವ॒-ಮ್ಪುರು॑ಷ॒-ಞ್ಜಗ॑ತ್ ।
ವೈವ॑ಸ್ವತೋ॒ ನ ತೃ॑ಪ್ಯತಿ॒ ಪಞ್ಚ॑ಭಿ॒ರ್ಮಾನ॑ವೈರ್ಯ॒ಮಃ ॥
ವೈವ॑ಸ್ವತೇ॒ ವಿವಿ॑ಚ್ಯನ್ತೇ॒ ಯಮೇ॒ ರಾಜ॑ನಿ ತೇ ಜ॒ನಾಃ ।
ಯೇ ಚೇ॒ಹ ಸ॒ತ್ಯೇನೇಚ್ಛ॑ನ್ತೇ॒ ಯ ಉ॒ ಚಾನೃ॑ತವಾದಿ॒ನಃ ॥
ತೇ ರಾ॑ಜನ್ನಿ॒ಹ ವಿವಿ॑ಚ್ಯನ್ತೇ॒-ಽಥಾ ಯ॑ನ್ತಿ ತ್ವಾ॒ಮುಪ॑ ।
ದೇ॒ವಾಗ್ಶ್ಚ॒ ಯೇ ನ॑ಮ॒ಸ್ಯನ್ತಿ॒ ಬ್ರಾಹ್ಮ॑ಣಾಗ್ಶ್ಚಾಪ॒ಚಿತ್ಯ॑ತಿ ॥
ಯಸ್ಮಿ॑ನ್ ವೃ॒ಕ್ಷೇ ಸು॑ಪಲಾ॒ಶೇ ದೇ॒ವೈ-ಸ್ಸ॒ಪಿಮ್ಬ॑ತೇ ಯ॒ಮಃ ।
ಅತ್ರಾ॑ ನೋ ವಿ॒ಶ್ಪತಿಃ॑ ಪಿ॒ತಾ ಪು॑ರಾ॒ಣಾ ಅನು॑ವೇನತಿ ॥ 13 ॥
(ಪ॒ಥಿ॒ಕೃದ್ಭ್ಯೋ॑ - ವಿಜಾನ॒ತೇ - ಽನು॑ವೇನತಿ) (ಅ. 5)
ಅನುವಾಕಂ 6
ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರೇ ಹ॒ವಿರಿ॒ದ-ಞ್ಜು॑ಹೋಮಿ ಸಾಹ॒ಸ್ರ-ಮುಥ್ಸಗ್ಂ॑ ಶ॒ತಧಾ॑ರಮೇ॒ತಮ್ । ತಸ್ಮಿ॑ನ್ನೇ॒ಷ ಪಿ॒ತರ॑-ಮ್ಪಿತಾಮ॒ಹ-ಮ್ಪ್ರಪಿ॑ತಾಮಹ-ಮ್ಬಿಭರ॒-ತ್ಪಿನ್ವ॑ಮಾನೇ ॥
ದ್ರ॒ಫ್ಸಶ್ಚ॑ಸ್ಕನ್ದ ಪೃಥಿ॒ವೀಮನು॒ ದ್ಯಾಮಿ॒ಮಞ್ಚ॒ ಯೋನಿ॒ಮನು॒ ಯಶ್ಚ॒ ಪೂರ್ವಃ॑ ।
ತೃ॒ತೀಯ॒ಮ್ ಁಯೋನಿ॒ಮನು॑ ಸ॒ಞ್ಚರ॑ನ್ತ-ನ್ದ್ರ॒ಫ್ಸ-ಞ್ಜು॑ಹೋ॒ಮ್ಯನು॑ ಸ॒ಪ್ತ ಹೋತ್ರಾಃ᳚ ॥
ಇ॒ಮಗ್ಂ ಸ॑ಮು॒ದ್ರಗ್ಂ ಶ॒ತಧಾ॑ರ॒ಮುಥ್ಸ॑ಮ್ ಁವ್ಯ॒ಚ್ಯಮಾ॑ನ॒-ಮ್ಭುವ॑ನಸ್ಯ॒ ಮದ್ಧ್ಯೇ᳚ ।
ಘೃ॒ತ-ನ್ದುಹಾ॑ನಾ॒ಮದಿ॑ತಿ॒-ಞ್ಜನಾ॒ಯಾಗ್ನೇ॒ ಮಾ ಹಿಗ್ಂ॑ಸೀಃ ಪರ॒ಮೇ ವ್ಯೋ॑ಮನ್ನ್ ॥ ಅಪೇ॑ತ॒ ವೀತ॒ ವಿ ಚ॑ ಸರ್ಪ॒ತಾತೋ॒ ಯೇ-ಽತ್ರ॒ ಸ್ಥ ಪು॑ರಾ॒ಣಾ ಯೇ ಚ॒ ನೂತ॑ನಾಃ ।
ಅಹೋ॑ಭಿರ॒ದ್ಭಿ-ರ॒ಕ್ತುಭಿ॒-ರ್ವ್ಯ॑ಕ್ತಮ್ ಁಯ॒ಮೋ ದ॑ದಾ-ತ್ವವ॒ಸಾನ॑ಮಸ್ಮೈ ॥ ಸ॒ವಿ॒ತೈತಾನಿ॒ ಶರೀ॑ರಾಣಿ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೈ ಮಾ॒ತುರು॒ಪಸ್ಥ॒ ಆದ॑ಧೇ ।
ತೇಭಿ॑-ರ್ಯುಜ್ಯನ್ತಾ-ಮಘ್ನಿ॒ಯಾಃ ॥ 14 ॥
ಶು॒ನಮ್ ಁವಾ॒ಹಾ-ಶ್ಶು॒ನ-ನ್ನಾ॒ರಾ-ಶ್ಶು॒ನ-ಙ್ಕೃ॑ಷತು॒ ಲಾಙ್ಗ॑ಲಮ್ ।
ಶು॒ನಮ್ ಁವ॑ರ॒ತ್ರಾ ಬ॑ದ್ಧ್ಯನ್ತಾಗ್ಂ ಶು॒ನ-ಮಷ್ಟ್ರಾ॒-ಮುದಿ॑ಙ್ಗಯ॒ ಶುನಾ॑ಸೀರಾ ಶು॒ನಮ॒ಸ್ಮಾಸು॑ ಧತ್ತಮ್ ॥
ಶುನಾ॑ಸೀರಾವಿ॒ಮಾಮ್ ಁವಾಚ॒ಮ್ ಁಯ-ದ್ದಿ॒ವಿ ಚ॑ಕ್ರ॒ಥುಃ ಪಯಃ॑ । ತೇನೇ॒ಮಾ-ಮುಪ॑ಸಿಞ್ಚತಮ್ ॥
ಸೀತೇ॒ ವನ್ದಾ॑ಮಹೇ ತ್ವಾ॒-ಽರ್ವಾಚೀ॑ ಸುಭಗೇ ಭವ ।
ಯಥಾ॑ ನ-ಸ್ಸು॒ಭಗಾ ಸ॑ಸಿ॒ ಯಥಾ॑ ನ-ಸ್ಸು॒ಫಲಾ ಸ॑ಸಿ ॥
ಸ॒ವಿ॒ತೈತಾನಿ॒ ಶರೀ॑ರಾಣಿ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೈ ಮಾ॒ತುರು॒ಪಸ್ಥ॒ ಆದ॑ಧೇ । ತೇಭಿ॑ರದಿತೇ॒ ಶ-ಮ್ಭ॑ವ ॥
ವಿಮು॑ಚ್ಯದ್ಧ್ವ-ಮಘ್ನಿ॒ಯಾ ದೇ॑ವ॒ಯಾನಾ॒ ಅತಾ॑ರಿಷ್ಮ॒ ತಮ॑ಸಸ್ಪಾ॒ರಮ॒ಸ್ಯ ।
ಜ್ಯೋತಿ॑ರಾಪಾಮ॒ ಸುವ॑ರಗನ್ಮ ॥ 15 ॥
ಪ್ರ ವಾತಾ॒ ವಾನ್ತಿ॑ ಪ॒ತಯ॑ನ್ತಿ ವಿ॒ದ್ಯುತ॒ ಉದೋಷ॑ಧೀರ್ಜಿಹತೇ॒ ಪಿನ್ವ॑ತೇ॒ ಸುವಃ॑ । ಇರಾ॒ ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಮೈ॒ ಭುವ॑ನಾಯ ಜಾಯತೇ॒ ಯ-ತ್ಪ॒ರ್ಜನ್ಯಃ॑ ಪೃಥಿ॒ವೀಗ್ಂ ರೇತ॒ಸಾ-ಽವ॑ತಿ ॥
ಯಥಾ॑ ಯ॒ಮಾಯ॑ ಹಾ॒ರ್ಮ್ಯ-ಮವ॑ಪ॒-ನ್ಪಞ್ಚ॑ಮಾನ॒ವಾಃ ।
ಏ॒ವಮ್ ಁವ॑ಪಾಮಿ ಹಾ॒ರ್ಮ್ಯಮ್ ಁಯಥಾ-ಽಸಾ॑ಮ ಜೀವಲೋ॒ಕೇ ಭೂರ॑ಯಃ ॥ ಚಿತಃ॑ ಸ್ಥ ಪರಿ॒ಚಿತ॑ ಊರ್ಧ್ವ॒ಚಿತಃ॑ ಶ್ರಯದ್ಧ್ವ-ಮ್ಪಿ॒ತರೋ॑ ದೇ॒ವತಾ᳚ ।
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿರ್ವ-ಸ್ಸಾದಯತು॒ ತಯಾ॑ ದೇ॒ವತ॑ಯಾ ॥
ಆ ಪ್ಯಾ॑ಯಸ್ವ॒ ಸಮೆ॑ತು ತೇ ವಿ॒ಶ್ವತಃ॑ ಸೋಮ॒ ವೃಷ್ಣಿ॑ಯಮ್ । ಭವಾ॒ ವಾಜ॑ಸ್ಯ ಸಙ್ಗ॒ಥೇ ॥ ಸ-ನ್ತೇ॒ ಪಯಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ಸಮು॑ ಯನ್ತು॒ ವಾಜಾ॒-ಸ್ಸಂ-ವೃಁಷ್ಣಿ॑ಯಾ-ನ್ಯಭಿಮಾತಿ॒ಷಾಹಃ॑ । ಆ॒ಪ್ಯಾಯ॑ಮಾನೋ ಅ॒ಮೃತಾ॑ಯ ಸೋಮ ದಿ॒ವಿ ಶ್ರವಾಗ್॑ಸ್ಯುತ್ತ॒ಮಾನಿ॑ ಧಿಷ್ವ ॥ 16 ॥
(ಅ॒ಘ್ನಿ॒ಯಾ - ಅ॑ಗನ್ಮ - +ಸ॒ಪ್ತ ಚ॑) (ಅ. 6)
ಅನುವಾಕಂ 7
ಉತ್ತೇ॑ ತಭ್ನೋಮಿ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ನ್ತ್ವತ್ಪರೀ॒ಮಮ್ ಁಲೋ॒ಕ-ನ್ನಿ॒ದಧ॒ನ್ಮೋ ಅ॒ಹಗ್ಂ ರಿ॑ಷಮ್ । ಏ॒ತಾಗ್ ಸ್ಥೂಣಾ᳚-ಮ್ಪಿ॒ತರೋ॑ ಧಾರಯನ್ತು॒ ತೇ-ಽತ್ರಾ॑ ಯ॒ಮ-ಸ್ಸಾದ॑ನಾತ್ತೇ ಮಿನೋತು ॥
ಉಪ॑ಸರ್ಪ ಮಾ॒ತರ॒-ಮ್ಭೂಮಿ॑ಮೇ॒ತಾ-ಮು॑ರು॒ವ್ಯಚ॑ಸ-ಮ್ಪೃಥಿ॒ವೀಗ್ಂ ಸು॒ಶೇವಾ᳚ಮ್ । ಊರ್ಣ॑ಮ್ರದಾ ಯುವ॒ತಿ-ರ್ದಕ್ಷಿ॑ಣಾವತ್ಯೇ॒ಷಾ ತ್ವಾ॑ ಪಾತು॒ ನಿರ್-ಋ॑ತ್ಯಾ ಉ॒ಪಸ್ಥೇ᳚ ॥
ಉಚ್ಛ್ಮ॑ಞ್ಚಸ್ವ ಪೃಥಿವಿ॒ ಮಾ ವಿಬಾ॑ಧಿಥಾ-ಸ್ಸೂಪಾಯ॒ನಾ-ಽಸ್ಮೈ॑ ಭವ ಸೂಪವಞ್ಚ॒ನಾ । ಮಾ॒ತಾ ಪು॒ತ್ರಮ್ ಁಯಥಾ॑ ಸಿ॒ಚಾ-ಽಭ್ಯೇ॑ನ-ಮ್ಭೂಮಿ ವೃಣು ॥ ಉ॒ಚ್ಛ್ಮಞ್ಚ॑ಮಾನಾ ಪೃಥಿ॒ವೀ ಹಿ ತಿಷ್ಠ॑ಸಿ ಸ॒ಹಸ್ರ॒ಮ್ಮಿತ॒ ಉಪ॒ ಹಿ ಶ್ರಯ॑ನ್ತಾಮ್ ।
ತೇ ಗೃ॒ಹಾಸೋ॑ ಮಧು॒ಶ್ಚುತೋ॒ ವಿಶ್ವಾಹಾ᳚ಸ್ಮೈ ಶರ॒ಣಾ-ಸ್ಸ॒ನ್ತ್ವತ್ರ॑ ॥ ಏಣೀ᳚ರ್ಧಾ॒ನಾ ಹರಿ॑ಣೀ॒ರರ್ಜು॑ನೀ-ಸ್ಸನ್ತು ಧೇ॒ನವಃ॑ । ತಿಲ॑ವಥ್ಸಾ॒ ಊರ್ಜ॑ಮಸ್ಮೈ॒ ದುಹಾ॑ನಾ॒ ವಿಶ್ವಾಹಾ॑ ಸ॒ನ್ತ್ವನ॑ಪಸ್ಫುರನ್ತೀಃ ॥ 17 ॥
ಏ॒ಷಾ ತೇ॑ ಯಮ॒ಸಾದ॑ನೇ ಸ್ವ॒ಧಾ ನಿಧೀ॑ಯತೇ ಗೃ॒ಹೇ । ಅಕ್ಷಿ॑ತಿ॒ರ್ನಾಮ॑ ತೇ ಅಸೌ ॥ ಇ॒ದ-ಮ್ಪಿ॒ತೃಭ್ಯಃ॒ ಪ್ರಭ॑ರೇಮ ಬ॒ರ್॒ಹಿ-ರ್ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॒ ಜೀವ॑ನ್ತ॒ ಉತ್ತ॑ರ-ಮ್ಭರೇಮ ।
ತತ್ತ್ವ॑ಮಾರೋ॒ಹಾಸೋ॒ ಮೇಘ್ಯೋ॒ ಭವ॑ಮ್ ಁಯ॒ಮೇನ॒ ತ್ವಮ್ ಁಯ॒ಮ್ಯಾ॑ ಸಂವಿಁದಾ॒ನಃ ॥ ಮಾ ತ್ವಾ॑ ವೃ॒ಕ್ಷೌ ಸಮ್ಬಾ॑ಧಿಷ್ಟಾ॒-ಮ್ಮಾ ಮಾ॒ತಾ ಪೃ॑ಥಿವಿ॒ ತ್ವಮ್ ।
ಪಿ॒ತೄನ್. ಹಿ ಯತ್ರ॒ ಗಚ್ಛಾ॒ಸ್ಯೇಧಾ॑ಸಮ್ ಁಯಮ॒ರಾಜ್ಯೇ᳚ ॥
ಮಾ ತ್ವಾ॑ ವೃ॒ಕ್ಷೌ ಸಮ್ಬಾ॑ಧೇಥಾ॒-ಮ್ಮಾ ಮಾ॒ತಾ ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ ಮ॒ಹೀ । ವೈ॒ವ॒ಸ್ವ॒ತಗ್ಂ ಹಿ ಗಚ್ಛಾ॑ಸಿ ಯಮ॒ರಾಜ್ಯೇ॒ ವಿರಾ॑ಜಸಿ ॥
ನ॒ಲ-ಮ್ಪ್ಲ॒ವಮಾರೋ॑ಹೈ॒ತ-ನ್ನ॒ಲೇನ॑ ಪ॒ಥೋ-ಽನ್ವಿ॑ಹಿ ।
ಸ ತ್ವ॑-ನ್ನ॒ಲಪ್ಲ॑ವೋ ಭೂ॒ತ್ವಾ॒ ಸನ್ತ॑ರ॒ ಪ್ರತ॒ರೋತ್ತ॑ರ ॥ 18 ॥
ಸ॒ವಿ॒ತೈತಾನಿ॒ ಶರೀ॑ರಾಣಿ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೈ ಮಾ॒ತುರು॒ಪಸ್ಥ॒ ಆದ॑ಧೇ । ತೇಭ್ಯಃ॑ ಪೃಥಿವಿ॒ ಶ-ಮ್ಭ॑ವ ॥
ಷಡ್ಢೋ॑ತಾ॒ ಸೂರ್ಯ॑-ನ್ತೇ॒ ಚಕ್ಷು॑-ರ್ಗಚ್ಛತು॒ ವಾತ॑ಮಾ॒ತ್ಮಾ ದ್ಯಾ-ಞ್ಚ॒ ಗಚ್ಛ॑ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ಞ್ಚ॒ ಧರ್ಮ॑ಣಾ ।
ಅ॒ಪೋ ವಾ॑ ಗಚ್ಛ॒ ಯದಿ॒ ತತ್ರ॑ ತೇ ಹಿ॒ತಮೋಷ॑ಧೀಷು॒ ಪ್ರತಿ॑ತಿಷ್ಠಾ॒ ಶರೀ॑ರೈಃ ॥ ಪರ॑-ಮ್ಮೃತ್ಯೋ॒ ಅನು॒ ಪರೇ॑ಹಿ॒ ಪನ್ಥಾ॒ಮ್ ಁಯಸ್ತೇ॒ ಸ್ವ ಇತ॑ರೋ ದೇವ॒ಯಾನಾ᳚ತ್ ।
ಚಕ್ಷು॑ಷ್ಮತೇ ಶೃಣ್ವ॒ತೇ ತೇ᳚ ಬ್ರವೀಮಿ॒ ಮಾ ನಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಗ್ಂ ರೀ॑ರಿಷೋ॒ ಮೋತ ವೀ॒ರಾನ್ ॥
ಶಮ್ ಁವಾತ॒-ಶ್ಶಗ್ಂ ಹಿ ತೇ॒ ಘೃಣಿ॒-ಶ್ಶಮು॑ ತೇ ಸ॒ನ್ತ್ವೋಷ॑ಧೀಃ । ಕಲ್ಪ॑ನ್ತಾ-ಮ್ಮೇ॒ ದಿಶಃ॑ ಶ॒ಗ್ಮಾಃ ॥
ಪೃ॒ಥಿ॒ವ್ಯಾಸ್ತ್ವಾ॑ ಲೋ॒ಕೇ ಸಾ॑ದಯಾಮ್ಯ॒ಮುಷ್ಯ॒ ಶರ್ಮಾ॑ಸಿ ಪಿ॒ತರೋ॑ ದೇ॒ವಾತಾ᳚ । ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಸ್ತ್ವಾ ಸಾದಯತು॒ ತಯಾ॑ ದೇ॒ವತ॑ಯಾ ॥ ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಸ್ಯ ತ್ವಾ ದಿ॒ವಸ್ತ್ವಾ॑ ದಿ॒ಶಾ-ನ್ತ್ವಾ॒ ನಾಕ॑ಸ್ಯ ತ್ವಾ ಪೃ॒ಷ್ಠೇ ಬ್ರ॒ದ್ಧ್ನಸ್ಯ॑ ತ್ವಾ ವಿ॒ಷ್ಟಪೇ॑ ಸಾದಯಾಮ್ಯ॒ಮುಷ್ಯ॒ ಶರ್ಮಾ॑ಸಿ ಪಿ॒ತರೋ॑ ದೇ॒ವತಾ᳚ ।
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಸ್ತ್ವಾ ಸಾದಯತು॒ ತಯಾ॑ ದೇ॒ವತ॑ಯಾ ॥ 19 ॥
(ಅನ॑ಪಸ್ಫುರನ್ತೀ॒ - ರುತ್ತ॑ರ - ದೇ॒ವತ॑ಯಾ॒ ದ್ವೇ ಚ॑) (ಅ. 7)
ಅನುವಾಕಂ 8
ಅ॒ಪೂ॒ಪವಾ᳚-ನ್ಘೃ॒ತವಾಗ್॑ಶ್ಚ॒ರುರೇಹ ಸೀ॑ದತೂತ್ತಭ್ನು॒ವ-ನ್ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ-ನ್ದ್ಯಾಮು॒ತೋಪರಿ॑ । ಯೋ॒ನಿ॒ಕೃತಃ॑ ಪಥಿ॒ಕೃತಃ॑ ಸಪರ್ಯತ॒ ಯೇ ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ಙ್ಘೃ॒ತಭಾ॑ಗಾ ಇ॒ಹ ಸ್ಥ ।
ಏ॒ಷಾ ತೇ ಯಮ॒ಸಾದ॑ನೇ ಸ್ವ॒ಧಾ ನಿಧೀ॑ಯತೇ ಗೃ॒ಹೇ॑-ಽಸೌ ।
ದಶಾ᳚ಕ್ಷರಾ॒ ತಾಗ್ಂ ರ॑ಕ್ಷಸ್ವ॒ ತಾ-ಙ್ಗೋ॑ಪಾಯಸ್ವ॒ ತಾ-ನ್ತೇ॒ ಪರಿ॑ ದದಾಮಿ॒ ತಸ್ಯಾ᳚-ನ್ತ್ವಾ॒ ಮಾ ದ॑ಭ-ನ್ಪಿ॒ತರೋ॑ ದೇ॒ವತಾ᳚ ।
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಸ್ತ್ವಾ ಸಾದಯತು॒ ತಯಾ॑ ದೇ॒ವತ॑ಯಾ ॥
ಅ॒ಪೂ॒ಪವಾ᳚-ಞ್ಛೃ॒ತವಾ᳚ನ್-ಕ್ಷೀ॒ರವಾ॒ನ್-ದಧಿ॑ವಾ॒-ನ್ಮಧು॑ಮಾಗ್-ಶ್ಚ॒ರುರೇಹ ಸೀ॑ದತೂತ್ತಭ್ನು॒ವನ್-ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ-ನ್ದ್ಯಾಮು॒ತೋಪರಿ॑ । ಯೋ॒ನಿ॒ಕೃತಃ॑ ಪಥಿ॒ಕೃತಃ॑ ಸಪರ್ಯತ॒ ಯೇ ದೇ॒ವಾನಾಗ್ಂ॑ ಶೃ॒ತಭಾ॑ಗಾಃ, ಕ್ಷೀ॒ರಭಾ॑ಗಾ॒ ದಧಿ॑ಭಾಗಾ॒ ಮಧು॑ಭಾಗಾ ಇ॒ಹ ಸ್ಥ । ಏ॒ಷಾ ತೇ॑ ಯಮ॒ಸಾದ॑ನೇ ಸ್ವ॒ಧಾ ನಿಧೀ॑ಯತೇ ಗೃ॒ಹೇ॑-ಽಸೌ । ಶ॒ತಾಕ್ಷ॑ರಾ ಸ॒ಹಸ್ರಾ᳚ಕ್ಷರಾ॒-ಽಯುತಾ᳚ಕ್ಷ॒ರಾ-ಽಚ್ಯು॑ತಾಕ್ಷರಾ॒ ತಾಗ್ಂ ರ॑ಕ್ಷಸ್ವ॒ ತಾ-ಙ್ಗೋ॑ಪಾಯಸ್ವ॒ ತಾ-ನ್ತೇ॒ ಪರಿ॑ದದಾಮಿ॒ ತಸ್ಯಾ᳚-ನ್ತ್ವಾ॒ ಮಾ ದ॑ಭ-ನ್ಪಿ॒ತರೋ॑ ದೇ॒ವತಾ᳚ । ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಸ್ತ್ವಾ ಸಾದಯತು॒ ತಯಾ॑ ದೇ॒ವತ॑ಯಾ ॥ 20 ॥
(ಅ॒ಪೂ॒ಪವಾ॑ನಸೌ॒ ದಶ॑) (ಅ. 8)
ಅನುವಾಕಂ 9
ಏ॒ತಾಸ್ತೇ᳚ ಸ್ವ॒ಧಾ ಅ॒ಮೃತಾಃ᳚ ಕರೋಮಿ॒ ಯಾಸ್ತೇ॑ ಧಾ॒ನಾಃ ಪ॑ರಿ॒ಕಿರಾ॒ಮ್ಯತ್ರ॑ । ತಾಸ್ತೇ॑ ಯ॒ಮಃ ಪಿ॒ತೃಭಿಃ॑ ಸಂವಿಁದಾ॒ನೋ-ಽತ್ರ॑ ಧೇ॒ನೂಃ ಕಾ॑ಮ॒ದುಘಾಃ᳚ ಕರೋತು ॥
ತ್ವಾಮರ್ಜು॒ನೌಷ॑ಧೀನಾ॒-ಮ್ಪಯೋ᳚ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಾಣ॒ ಇದ್ವಿ॑ದುಃ ।
ತಾಸಾ᳚-ನ್ತ್ವಾ॒ ಮದ್ಧ್ಯಾ॒ದಾದ॑ದೇ ಚ॒ರುಭ್ಯೋ॒ ಅಪಿ॑ಧಾತವೇ ॥
ದೂ॒ರ್ವಾಣಾಗ್॑ ಸ್ತ॒ಮ್ಬಮಾಹ॑ರೈ॒ತಾ-ಮ್ಪ್ರಿ॒ಯತ॑ಮಾ॒-ಮ್ಮಮ॑ । ಇ॒ಮಾ-ನ್ದಿಶ॑-ಮ್ಮನು॒ಷ್ಯಾ॑ಣಾ॒-ಮ್ಭೂಯಿ॒ಷ್ಠಾ-ಽನು॒ ವಿ ರೋ॑ಹತು ॥ ಕಾಶಾ॑ನಾಗ್ ಸ್ತ॒ಮ್ಬಮಾಹ॑ರ॒ ರಕ್ಷ॑ಸಾ॒ಮಪ॑ಹತ್ಯೈ ।
ಯ ಏ॒ತಸ್ಯೈ॑ ದಿ॒ಶಃ ಪ॒ರಾಭ॑ವನ್ನಘಾ॒ಯವೋ॒ ಯಥಾ॒ ತೇ ನಾಭ॑ವಾ॒-ನ್ಪುನಃ॑ ॥ ದ॒ರ್ಭಾಣಾಗ್॑ ಸ್ತ॒ಮ್ಬಮಾಹ॑ರ ಪಿತೃ॒ಣಾಮೋಷ॑ಧೀ-ಮ್ಪ್ರಿ॒ಯಾಮ್ । ಅನ್ವಸ್ಯೈ॒ ಮೂಲ॑-ಞ್ಜೀವಾ॒ದನು॒ ಕಾಣ್ಡ॒ಮಥೋ॒ ಫಲ᳚ಮ್ ॥ 21 ॥
ಲೋ॒ಕ-ಮ್ಪೃ॑ಣ ಛಿ॒ದ್ರ-ಮ್ಪೃ॒ಣಾಥೋ॑ ಸೀದ ಶಿ॒ವಾ ತ್ವಮ್ । ಇ॒ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೀ ತ್ವಾ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑ರ॒ಸ್ಮಿನ್ ಯೋನಾ॑ವಸೀಷ॒ದನ್ನ್ ॥ ತಾ ಅ॑ಸ್ಯ॒ ಸೂದ॑ದೋಹಸ॒-ಸ್ಸೋಮಗ್ಗ್॑ ಶ್ರೀಣನ್ತಿ॒ ಪೃಶ್ನ॑ಯಃ । ಜನ್ಮ॑-ನ್ದೇ॒ವಾನಾಂ॒-ವಿಁಶ॑ಸ್ತ್ರಿ॒ಷ್ವಾ ರೋ॑ಚ॒ನೇ ದಿ॒ವಃ ॥
ಶಮ್ ಁವಾತ॒-ಶ್ಶಗ್ಂಹಿ ತೇ॒ ಘೃಣಿ॒-ಶ್ಶಮು॑ ತೇ ಸ॒ನ್ತ್ವೋಷ॑ಧೀಃ । ಕಲ್ಪ॑ನ್ತಾ-ನ್ತೇ॒ ದಿಶ॒-ಸ್ಸರ್ವಾಃ᳚ ॥ ಇ॒ದಮೇ॒ವ ಮೇತೋ-ಽಪ॑ರಾ॒ಮಾರ್ತಿ॑ಮಾರಾಮ॒ ಕಾಞ್ಚ॒ನ ।
ತಥಾ॒ ತದ॒ಶ್ವಿಭ್ಯಾ᳚-ಙ್ಕೃ॒ತ-ಮ್ಮಿ॒ತ್ರೇಣ॒ ವರು॑ಣೇನ ಚ ॥
ವ॒ರ॒ಣೋ ವಾ॑ರಯಾದಿ॒ದ-ನ್ದೇ॒ವೋ ವನ॒ಸ್ಪತಿಃ॑ ।
ಆರ್ತ್ಯೈ॒ ನಿರ್-ಋ॑ತ್ಯೈ॒ ದ್ವೇಷಾ᳚ಚ್ಚ॒ ವನ॒ಸ್ಪತಿಃ॑ ॥
ವಿಧೃ॑ತಿರಸಿ॒ ವಿಧಾ॑ರಯಾ॒ಸ್ಮದ॒ಘಾ ದ್ವೇಷಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಶ॒ಮಿ ಶ॒ಮಯಾ॒ಸ್ಮದ॒ಘಾ ದ್ವೇಷಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಯ॒ವ ಯ॒ವಯಾ॒ಸ್ಮದ॒ಘಾ ದ್ವೇಷಾಗ್ಂ॑ಸಿ ॥
ಪೃ॒ಥಿ॒ವೀ-ಙ್ಗ॑ಚ್ಛಾ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ-ಙ್ಗಚ್ಛ॒ ದಿವ॑-ಙ್ಗಚ್ಛ॒ ದಿಶೋ॑ ಗಚ್ಛ॒ ಸುವ॑ರ್ಗಚ್ಛ॒ ಸುವ॑ರ್ಗಚ್ಛ॒ ದಿಶೋ॑ ಗಚ್ಛ॒ ದಿವ॑-ಙ್ಗಚ್ಛಾ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ-ಙ್ಗಚ್ಛ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ಙ್ಗ॑ಚ್ಛಾ॒ಪೋ ವಾ॑ ಗಚ್ಛ॒ ಯದಿ॒ ತತ್ರ॑ ತೇ ಹಿ॒ತಮೋಷ॑ಧೀಷು॒ ಪ್ರತಿ॑ತಿಷ್ಠಾ॒ ಶರೀ॑ರೈಃ ॥ ಲೋ॒ಕ-ಮ್ಪೃ॑ಣ ಛಿ॒ದ್ರ-ಮ್ಪೃ॒ಣಾಥೋ॑ ಸೀದ ಶಿ॒ವಾ ತ್ವಮ್ । ಇ॒ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೀ ತ್ವಾ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑ರ॒ಸ್ಮಿನ್ ಯೋನಾ॑ವಸೀಷ॒ದನ್ನ್ ॥ ತಾ ಅ॑ಸ್ಯ॒ ಸೂದ॑ದೋಹಸ॒-ಸ್ಸೋಮಗ್ಗ್॑ ಶ್ರೀಣನ್ತಿ॒ ಪೃಶ್ನ॑ಯಃ । ಜನ್ಮ॑-ನ್ದೇ॒ವಾನಾಂ॒-ವಿಁಶ॑ಸ್ತ್ರಿ॒ಷ್ವಾ ರೋ॑ಚ॒ನೇ ದಿ॒ವಃ ॥
ಅಶ್ಮ॑ನ್ವತೀ ರೇವತೀ॒-ಸ್ಸಗ್ಂ ರ॑ಭದ್ಧ್ವ॒ ಮುತ್ತಿ॑ಷ್ಠತ॒ ಪ್ರತ॑ರತಾ ಸಖಾಯಃ । ಅತ್ರಾ॑ ಜಹಾಮ॒ ಯೇ ಅಸ॒ನ್ನಶೇ॑ವಾ-ಶ್ಶಿ॒ವಾನ್ ವ॒ಯಮ॒ಭಿ ವಾಜಾ॒ನುತ್ತ॑ರೇಮ ॥ ಯದ್ವೈ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಸವಿ॒ತುಃ ಪ॒ವಿತ್ರಗ್ಂ॑ ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಧಾರ॒ಮ್ ಁವಿತ॑ತಮ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷೇ । ಯೇನಾಪು॑ನಾ॒ದಿನ್ದ್ರ॒ಮನಾ॑ರ್ತ॒-ಮಾರ್ತ್ಯೈ॒ ತೇನಾ॒ಹ-ಮ್ಮಾಗ್ಂ ಸ॒ರ್ವತ॑ನು-ಮ್ಪುನಾಮಿ ॥
ಧಾ॒ತಾ ಯಾ ರಾ॒ಷ್ಟ್ರಾ-ತ್ಪ॒ನ್ನಾದಪ॒ ಯನ್ತಿ॒ ಶಾಖಾ॑ ಅ॒ಭಿಮೃ॑ತಾ ನೃ॒ಪತಿ॑ಮಿ॒ಚ್ಛಮಾ॑ನಾಃ । ಧಾ॒ತುಸ್ತಾ-ಸ್ಸರ್ವಾಃ॒ ಪವ॑ನೇನ ಪೂ॒ತಾಃ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॒-ಽಸ್ಮಾನ್-ರ॒ಯ್ಯಾ ವರ್ಚ॑ಸಾ॒ ಸಗ್ಂಸೃ॑ಜಾಥ ॥( ) ॥ 22 ॥
(ಅಥೋ॒ ಫಲ॑ಮ್ - ಧಾ॒ತಾ ಪು॑ನಾತು) (ಅ. 9)
ಅನುವಾಕಂ 10
ಆರೋ॑ಹ॒ತಾಯು॑-ರ್ಜ॒ರಸ॑-ಙ್ಗೃಣಾ॒ನಾ ಅ॑ನುಪೂ॒ರ್ವಮ್ ಁಯತ॑ಮಾನಾ॒ ಯತಿ॒ಷ್ಟ । ಇ॒ಹ ತ್ವಷ್ಟಾ॑ ಸು॒ಜನಿ॑ಮಾ ಸು॒ರತ್ನೋ॑ ದೀ॒ರ್ಘಮಾಯುಃ॑ ಕರತು ಜೀ॒ವಸೇ॑ ವಃ ॥
ಯಥಾ-ಽಹಾ᳚ನ್ಯನುಪೂ॒ರ್ವ-ಮ್ಭವ॑ನ್ತಿ॒ ಯಥ॒ರ್ತವ॑ ಋ॒ತುಭಿ॒-ರ್ಯನ್ತಿ॑ ಕ್ಲೃ॒ಪ್ತಾಃ । ಯಥಾ॒ ನ ಪೂರ್ವ॒ಮಪ॑ರೋ॒ ಜಹಾ᳚ತ್ಯೇ॒ವಾ ಧಾ॑ತ॒ರಾಯೂಗ್ಂ॑ಷಿ ಕಲ್ಪಯೈಷಾಮ್ ॥
ನ ಹಿ॑ ತೇ ಅಗ್ನೇ ತ॒ನುವೈ᳚ ಕ್ರೂ॒ರ-ಞ್ಚ॒ಕಾರ॒ ಮರ್ತ್ಯಃ॑ ।
ಕ॒ಪಿ-ರ್ಬ॑ಭಸ್ತಿ॒ ತೇಜ॑ನ॒-ಮ್ಪುನ॑ರ್ಜ॒ರಾಯು॒ ಗೌರಿ॑ವ ।
ಅಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘಮಗ್ನೇ॑ ಶುಶು॒ದ್ಧ್ಯಾ ರ॒ಯಿಮ್ ।
ಅಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘ-ಮ್ಮೃ॒ತ್ಯವೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥
ಅ॒ನ॒ಡ್ವಾಹ॑-ಮ॒ನ್ವಾರ॑ಭಾಮಹೇ ಸ್ವ॒ಸ್ತಯೇ᳚ ।
ಸ ನ॒ ಇನ್ದ್ರ॑ ಇವ ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॒ ವಹ್ನಿಃ॑ ಸ॒ಪಾಂರ॑ಣೋ ಭವ ॥ 23 ॥
ಇ॒ಮೇ ಜೀ॒ವಾ ವಿ॑ಮೃ॒ತೈರಾವ॑ವ-ರ್ತಿ॒ನ್ನಭೂ᳚-ದ್ಭ॒ದ್ರಾ ದೇ॒ವಹೂ॑ತಿ-ನ್ನೋ ಅ॒ದ್ಯ । ಪ್ರಾಞ್ಜೋ॑-ಽಗಾಮಾ ನೃ॒ತಯೇ॒ ಹಸಾ॑ಯ॒ ದ್ರಾಘೀ॑ಯ॒ ಆಯುಃ॑ ಪ್ರತ॒ರಾ-ನ್ದಧಾ॑ನಾಃ ॥
ಮೃ॒ತ್ಯೋಃ ಪ॒ದಮ್ ಁಯೋಪಯ॑ನ್ತೋ॒ ಯದೈಮ॒ ದ್ರಾಘೀ॑ಯ॒ ಆಯುಃ॑ ಪ್ರತ॒ರಾ-ನ್ದಧಾ॑ನಾಃ । ಆ॒ಪ್ಯಾಯ॑ಮಾನಾಃ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॒ ಧನೇ॑ನ ಶು॒ದ್ಧಾಃ ಪೂ॒ತಾ ಭ॑ವಥ ಯಜ್ಞಿಯಾಸಃ ॥
ಇ॒ಮ-ಞ್ಜೀ॒ವೇಭ್ಯಃ॑ ಪರಿ॒ಧಿ-ನ್ದ॑ಧಾಮಿ॒ ಮಾ ನೋ ನು॑ ಗಾ॒ದಪ॑ರೋ॒ ಅರ್ಧ॑ಮೇ॒ತಮ್ ।
ಶ॒ತ-ಞ್ಜೀ॑ವನ್ತು ಶ॒ರದಃ॑ ಪುರೂ॒ಚೀಸ್ತಿ॒ರೋ ಮೃ॒ತ್ಯು-ನ್ದ॑ದ್ಮಹೇ॒ ಪರ್ವ॑ತೇನ ॥ ಇ॒ಮಾ ನಾರೀ॑ರವಿಧ॒ವಾ-ಸ್ಸು॒ಪತ್ನೀ॒ರಾಞ್ಜ॑ನೇನ ಸ॒ರ್ಪಿಷಾ॒ ಸಮ್ಮೃ॑ಶನ್ತಾಮ್ ।
ಅ॒ನ॒ಶ್ರವೋ॑ ಅನಮೀ॒ವಾ-ಸ್ಸು॒ಶೇವಾ॒ ಆರೋ॑ಹನ್ತು॒ ಜನ॑ಯೋ॒ ಯೋನಿ॒ಮಗ್ರೇ᳚ ॥ ಯದಾಞ್ಜ॑ನ-ನ್ತ್ರೈಕಕು॒ದ-ಞ್ಜಾ॒ತಗ್ಂ ಹಿ॒ಮವ॑ತ॒ಸ್ಪರಿ॑ ।
ತೇನಾ॒ಮೃತ॑ಸ್ಯ॒ ಮೂಲೇ॒ನಾರಾ॑ತೀ-ರ್ಜಮ್ಭಯಾಮಸಿ ॥
ಯಥಾ॒ ತ್ವ-ಮು॑ದ್ಭಿ॒ನ-ಥ್ಸ್ಯೋ॑ಷಧೇ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ ಅಧಿ॑ ।
ಏ॒ವಮಿ॒ಮ ಉದ್ಭಿ॑ನ್ದನ್ತು ಕೀ॒ರ್ತ್ಯಾ ಯಶ॑ಸಾ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸೇನ॑ ॥ ಅ॒ಜೋ᳚-ಽಸ್ಯಜಾ॒ಸ್ಮದ॒ಘಾ ದ್ವೇಷಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಯ॒ವೋ॑-ಽಸಿ ಯ॒ವಯಾ॒ಸ್ಮದ॒ಘಾ ದ್ವೇಷಾಗ್ಂ॑ಸಿ ॥ 24 ॥
(ಭ॒ವ॒ - ಜ॒ಮ್ಭ॒ಯಾ॒ಮ॒ಸಿ॒ ತ್ರೀಣಿ॑ ಚ) (ಅ. 10)
ಅನುವಾಕಂ 11
ಅಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘಮಗ್ನೇ॑ ಶುಶು॒ದ್ಧ್ಯಾ ರ॒ಯಿಮ್ । ಅಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘಮ್ ॥ ಸು॒ಕ್ಷೇ॒ತ್ರಿ॒ಯಾ ಸು॑ಗಾತು॒ಯಾ ವ॑ಸೂ॒ಯಾ ಚ॑ ಯಜಾಮಹೇ । ಅಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘಮ್ ॥
ಪ್ರ ಯ-ದ್ಭನ್ದಿ॑ಷ್ಠ ಏಷಾ॒-ಮ್ಪ್ರಾಸ್ಮಾಕಾ॑ಸಶ್ಚ ಸೂ॒ರಯಃ॑ । ಅಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘಮ್ ॥ ಪ್ರಯದ॒ಗ್ನೇ-ಸ್ಸಹ॑ಸ್ವತೋ ವಿ॒ಶ್ವತೋ॒ ಯನ್ತಿ॑ ಸೂ॒ರಯಃ॑ । ಅಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘಮ್ ॥
ಪ್ರಯತ್ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ ಸೂ॒ರಯೋ॒ ಜಾಯೇ॑ಮಹಿ॒ ಪ್ರ ತೇ॑ ವ॒ಯಮ್ ।
ಅಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘಮ್ ॥ 25 ॥
ತ್ವಗ್ಂ ಹಿ ವಿ॑ಶ್ವತೋಮುಖ ವಿ॒ಶ್ವತಃ॑ ಪರಿ॒ಭೂರಸಿ॑ । ಅಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘಮ್ ॥ ದ್ವಿಷೋ॑ ನೋ ವಿಶ್ವತೋಮು॒ಖಾತಿ॑ ನಾ॒ವೇವ॑ ಪಾರಯ । ಅಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘಮ್ ॥ ಸ ನ॒-ಸ್ಸಿನ್ಧು॑ಮಿವ ನಾ॒ವಯಾ-ಽತಿ॑ ಪರ್ಷಾ ಸ್ವ॒ಸ್ತಯೇ᳚ । ಅಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘಮ್ ॥ ಆಪಃ॑ ಪ್ರವ॒ಣಾದಿ॑ವ ಯ॒ತೀ-ರಪಾ॒ಸ್ಮ-ಥ್ಸ್ಯ॑ನ್ದತಾಮ॒ಘಮ್ । ಅಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘಮ್ ॥ ಉ॒ದ್ವ॒ನಾ-ದು॑ದ॒ಕಾನೀ॒ವಾಪಾ॒ಸ್ಮ-ಥ್ಸ್ಯ॑ನ್ದತಾಮ॒ಘಮ್ ।
ಅಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘಮ್ ॥ ಆ॒ನ॒ನ್ದಾಯ॑ ಪ್ರಮೋ॒ದಾಯ॒ ಪುನ॒ರಾಗಾ॒ಗ್॒ ಸ್ವಾನ್ಗೃ॒ಹಾನ್ । ಅಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘಮ್ ॥ ನ ವೈ ತತ್ರ॒ ಪ್ರಮೀ॑ಯತೇ॒ ಗೌರಶ್ವಃ॒ ಪುರು॑ಷಃ ಪ॒ಶುಃ ।
ಯತ್ರೇ॒ದ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಕ್ರಿ॒ಯತೇ॑ ಪರಿ॒ಧಿರ್ಜೀವ॑ನಾಯ॒ ಕಮಪ॑ ನ॒-ಶ್ಶೋಶು॑ಚದ॒ಘಮ್ ॥ 26 ॥
(ಅ॒ಘ - ಮ॒ಘ-ಞ್ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ) (ಅ. 11)
ಅನುವಾಕಂ 12
ಅಪ॑ಶ್ಯಾಮ ಯುವ॒ತಿ-ಮಾ॒ಚರ॑ನ್ತೀ-ಮ್ಮೃ॒ತಾಯ॑ ಜೀ॒ವಾ-ಮ್ಪ॑ರಿಣೀ॒ಯಮಾ॑ನಾಮ್ । ಅ॒ನ್ಧೇನ॒ ಯಾ ತಮ॑ಸಾ॒ ಪ್ರಾವೃ॑ತಾ-ಽಸಿ॒ ಪ್ರಾಚೀ॒ಮವಾ॑ಚೀ॒-ಮವ॒ಯ-ನ್ನರಿ॑ಷ್ಟ್ಯೈ ॥
ಮಯೈ॒ತಾ-ಮ್ಮಾ॒ಗ್॒ಸ್ತಾ-ಮ್ಭ್ರಿ॒ಯಮಾ॑ಣಾ ದೇ॒ವೀ ಸ॒ತೀ ಪಿ॑ತೃಲೋ॒ಕಮ್ ಁಯದೈಷಿ॑ । ವಿ॒ಶ್ವವಾ॑ರಾ॒ ನಭ॑ಸಾ॒ ಸಂವ್ಯಁ॑ಯನ್ತ್ಯು॒ಭೌ ನೋ॑ ಲೋ॒ಕೌ ಪಯ॒ಸಾ-ಽಽವೃ॑ಣೀಹಿ ॥
ರಯಿ॑ಷ್ಠಾಮ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಮಧು॑ಮನ್ತಮೂ॒ರ್ಮಿಣ॒ಮೂರ್ಜಃ॑ ಸನ್ತ-ನ್ತ್ವಾ॒ ಪಯ॒ಸೋಪ॒ ಸಗ್ಂಸ॑ದೇಮ ।
ಸಗ್ಂ ರ॒ಯ್ಯಾ ಸಮು॒ ವರ್ಚ॑ಸಾ॒ ಸಚ॑ಸ್ವಾ ನ-ಸ್ಸ್ವ॒ಸ್ತಯೇ᳚ ॥
ಯೇ ಜೀ॒ವಾ ಯೇ ಚ॑ ಮೃ॒ತಾ ಯೇ ಜಾ॒ತಾ ಯೇ ಚ॒ ಜನ್ತ್ಯಾಃ᳚ ।
ತೇಭ್ಯೋ॑ ಘೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಧಾರಯಿತು॒-ಮ್ಮಧು॑ಧಾರಾ ವ್ಯುನ್ದ॒ತೀ ॥
ಮಾ॒ತಾ ರು॒ದ್ರಾಣಾ᳚-ನ್ದುಹಿ॒ತಾ ವಸೂ॑ನಾ॒ಗ್॒ ಸ್ವಸಾ॑-ಽಽದಿ॒ತ್ಯಾನಾ॑ಮ॒-ಮೃತ॑ಸ್ಯ॒ ನಾಭಿಃ॑ ।
ಪ್ರಣು॒ವೋಚ॑-ಞ್ಚಿಕಿ॒ತುಷೇ॒ ಜನಾ॑ಯ॒ ಮಾ ಗಾಮನಾ॑ಗಾ॒ಮದಿ॑ತಿಮ್ ಁವಧಿಷ್ಟ ॥
ಪಿಬ॑ತೂದ॒ಕ-ನ್ತೃಣಾ᳚ನ್ಯತ್ತು । ಓಮು-ಥ್ಸೃ॒ಜತ ॥ 27 ॥
(ವ॒ಧಿ॒ಷ್ಟ॒ ದ್ವೇ ಚ॑) (ಅ. 12)
(ಪ॒ರೇ॒ಯು॒ವಾಗ್ಂಸ॒-ಮ್ಪ್ರ ವಿ॒ದ್ವಾ-ನ್ಭುವ॑ನಸ್ಯಾ॒ಭ್ಯಾವ॑ ವೃಥ್ಸ್ವಾ॒ ಜೋ ಭಾ॒ಗೋ॑-ಽಯಮ್ ಁವೈ ಚತುಶ್ಚತ್ವಾರಿಗ್ಂಶತ್ ।
ಯ ಏ॒ತಸ್ಯ॒ ತ್ವ-ತ್ಪಞ್ಚ॑ । ಪ್ರಕೇ॒ತುನೇ॒ದನ್ತೇ॒ ನಾಕೇ॑ ಸುಪ॒ರ್ಣಮ್ ಁಯೌ ತೇ॒ ಯೇ ಯುದ್ಧ್ಯ॑ನ್ತೇ॒ ತಪ॒ಸಾ-ಽಶ್ಮ॑ನ್ವತೀ ರೇವತೀ॒-ಸ್ಸಗ್ಂರ॑ಭದ್ಧ್ವಮ॒ಷ್ಟಾವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಃ । ಯ-ನ್ತೇ॒ ಯತ್ತ॒ ಉತ್ತಿಷ್ಠಾ॒ತ॑ ಇ॒ದನ್ತ॒ ಉತ್ತಿ॑ಷ್ಠ॒
ಪ್ರೇಹ್ಯಶ್ಮ॒ನ್॒. ಯದ್ವಾ ಉದ್ವ॒ಯಮ॒ಯ-ಮ್ಪಞ್ಚ॑ವಿಗ್ಂಶತಿಃ । ಆಯಾ॑ತು ತ್ರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶತ್ । ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರೇ ತಸ್ಮಿ॑-ನ್ದ್ರ॒ಫ್ಸ ಇ॒ಮಮಪೇ॒ತಾಹೋ॑ಭಿ-ರ್ಯುಜ್ಯನ್ತಾಮಘ್ನಿ॒ಯಾ ಅ॑ದಿತೇ ಪಾ॒ರಮ್ ಁವ॒ ಆ ಪ್ಯಾ॑ಯಸ್ವ ಸ॒ಪ್ತವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಃ । ಉತ್ತೇ॑ ಗೃಹೇ-ಽಖಾಷಿ॑ತಿ॒ಸ್ತೇಭ್ಯಃ॑ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾ ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಸ್ಯ॒ ದ್ವಾತ್ರಿಗ್ಂ॑ಶತ್ । ಅ॒ಪೂ॒ಪವಾ॑ನಸೌ॒ ದಶ॑ ಶ॒ತ ದ॑ಶ । ಏ॒ತಾಸ್ತೇ॑ ತೇ॒ ದಿಶ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ॑ ಇ॒ದಮಶ್ಮ॑ನ್ ವಿಗ್ಂಶ॒ತಿಃ । ಓ॑ರೋಹತ ತ॒ನುವೈ᳚ ಕ್ರೂ॒ರ-ಞ್ಚ॒ಕಾರ॒ ಪುನ॑ರ್ಮೃ॒ತ್ಯವೇ॒ ಮಾ ನೋ ನು॑ ಗಾ-ದ್ದದ್ಮಹ ಇ॒ಮಾ ನಾರೀಃ॒ ಪರಿ॒ ತ್ರಯೋ॑ವಿಗ್ಂಶತಿಃ ।
ಅಪ॑ ನ-ಸ್ಸುಕ್ಷೇತ್ರಿ॒ಯಾ ಪ್ರ ಯದ್ಭ-ನ್ದಿ॑ಷ್ಠಃ॒ ಪ್ರ ಯದ॒ಗ್ನೇಃ ಪ್ರ ಯತ್ತೇ॑ ಅಗ್ನೇ॒ ತ್ವಗ್ಂ ಹಿ ದ್ವಿಷ॒-ಸ್ಸ ನ॒-ಸ್ಸಿನ್ಧು॒ಮಾಪಃ॑ ಪ್ರವ॒ಣಾದು॑-ದ್ವ॒ನಾದಾ॑ನ॒ನ್ದಾಯ॒ ನ ವೈ ತತ್ರ॒ ಯತ್ರೇ॒ದ-ಞ್ಚತು॑ರ್ವಿಗ್ಂಶತಿಃ॒ । ಅಪ॑ಶ್ಯಾ॒ಮಾವೃ॑ಣೀಹಿ॒ ದ್ವಾದ॑ಶ ದ್ವಾದಶ ।)
(ಪ॒ರೇ॒ಯು॒ವಾಗ್ಂಸ॒ - ಮಾಯಾ᳚ - ತ್ವೇ॒ತಾಸ್ತೇ॑ ಸ॒ಪ್ತವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಃ )
(ಪ॒ರೇ॒ಯು॒ವಾಗ್ಂಸ॒ - ಮೋಮುಥ್ಸೃ॒ಜತ )
॥ ಹರಿಃ॑ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕೇ ಷಷ್ಠಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - pitṛmedhamantrāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1
pa॒re॒yu॒vāgṃsa̭-mpra॒vato̭ ma॒hīranṷ ba॒hubhyaḥ॒ panthā̭manapaspaśā॒nam | vai॒va॒sva॒tagṃ sa॒ṅgama̭na॒-ñjanā̭nām ~ya॒magṃ rājā̭nagṃ ha॒viṣā̭ duvasyata || i॒da-ntvā॒ vastra̭-mpratha॒ma-nnvāga॒nnapai॒tadṷ̄ha॒ yadi॒hābi̭bhaḥ pu॒rā |
i॒ṣṭā॒pū॒rtamanu॒ sampa̭śya॒ dakṣi̭ṇā॒m ~yathā̭ te da॒tta-mba̭hu॒dhā vi ba̭ndhuṣu ||
i॒mau yṷnajmi te va॒hnī asṷnīthāya vo॒ḍhave᳚ |
yābhyā᳚m ~ya॒masya॒ sāda̭nagṃ su॒kṛtā॒-ñcāpi̭ gacchatāt || pū॒ṣā tve॒taścyā̭vayatu॒ pravi॒dvā-nana̭ṣṭapaśu॒-rbhuva̭nasya go॒pāḥ |
sa tvai॒tebhyaḥ॒ pari̭dadā-tpi॒tṛbhyo॒-'gnirde॒vebhyaḥ̭ suvi॒datre᳚bhyaḥ || pū॒ṣemā āśā॒ anṷveda॒ sarvā॒-sso a॒smāgṃ abha̭yatamena neṣat |
sva॒sti॒dā aghṛ̭ṇi॒-ssarva̭vī॒ro-'pra̭yucchanpu॒ra ḙtu॒ pravi॒dvān || 1 ||
āyṷ-rvi॒śvāyuḥ॒ pari̭pāsati tvā pū॒ṣā tvā̭ pātu॒ prapa̭the pu॒rastā᳚t | yatrāsa̭te su॒kṛto॒ yatra॒ te ya॒yustatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu ||
bhuva̭nasya pata i॒dagṃ ha॒viḥ || a॒gnayḙ rayi॒mate॒ svāhā᳚ || purṷṣasya sayāva॒ryapeda॒ghāni̭ mṛjmahe |
yathā̭ no॒ atra॒ nāpa̭raḥ pu॒rā ja॒rasa॒ āya̭ti ||
purṷṣasya sayāvari॒ vi te᳚ prā॒ṇama̭si srasam |
śarī̭reṇa ma॒hīmihi̭ sva॒dhayehi̭ pi॒tṝnupa̭ pra॒jayā॒-'smāni॒hāva̭ha || maiva̭-mmā॒g॒stā pri̭ye॒-'ha-nde॒vī sa॒tī pi̭tṛlo॒kam ~yadaiṣi̭ |
vi॒śvavā̭rā॒ nabha̭sā॒ saṃvya~̭yantyu॒bhau no̭ lo॒kau
paya̭sā॒-'bhyāva̭vṛthsva || 2 ||
i॒ya-nnārī̭ patilo॒kam ~vṛ̭ṇā॒nā nipa̭dyata॒ upa̭ tvā martya॒ preta᳚m | viśva̭-mpurā॒ṇamanṷ pā॒laya̭ntī॒ tasyai᳚ pra॒jā-ndravi̭ṇa-ñce॒ha dhḙhi || udī᳚rṣva nārya॒bhi jī̭valo॒kami॒tāsṷme॒tamupa̭śeṣa॒ ehi̭ |
ha॒sta॒grā॒bhasya̭ didhi॒ṣostvame॒ta-tpatyṷrjani॒tvama॒bhi samba̭bhūva ||
su॒varṇa॒gṃ॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai brahma̭ṇe॒ teja̭se॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema ||
dhanu॒r॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai kṣa॒trāyauja̭se॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema |
maṇi॒gṃ॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai vi॒śe puṣṭyai॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema || 3 ||
i॒mama̭gne cama॒sa-mmā vijī᳚hvaraḥ pri॒yo de॒vānā̭mu॒ta so॒myānā᳚m | e॒ṣa yaśca̭ma॒so dḙva॒pāna॒stasmi̭-nde॒vā a॒mṛtā̭ mādayantām ||
a॒gnervarma॒ pari॒ gobhi̭rvyayasva॒ samprorṇṷṣva॒ meda̭sā॒ pīva̭sā ca | nettvā̭ dhṛ॒ṣṇur-hara̭sā॒ jarhṛ̭ṣāṇo॒ dadha̭-dvidha॒kṣyan-parya॒ṅkhayā̭tai ||
maina̭magne॒ vida̭ho॒ mā-'bhiśo̭co॒ mā-'sya॒ tvaca̭-ñcikṣipo॒ mā śarī̭ram | ya॒dā śṛ॒ta-ṅka॒ravo̭ jātave॒do-'thḙmena॒-mprahi̭ṇutā-tpi॒tṛbhyaḥ̭ ||
śṛ॒tam ~ya॒dā ka॒rasi̭ jātave॒do-'thḙmena॒-mpari̭dattā-tpi॒tṛbhyaḥ̭ | ya॒dā gacchā॒tyasṷnītime॒tāmathā̭ de॒vānā᳚m ~vaśa॒nīrbha̭vāti || sūrya̭-nte॒ cakṣṷ-rgacchatu॒ vāta̭mā॒tmā dyā-ñca॒ gaccha̭ pṛthi॒vī-ñca॒ dharma̭ṇā |
a॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || a॒jo bhā॒gastapa̭sā॒ ta-nta̭pasva॒ ta-ntḙ śo॒cista̭patu॒ ta-ntḙ a॒rciḥ |
yāstḙ śi॒vāsta॒nuvo̭ jātaveda॒stābhi̭-rvahe॒magṃ su॒kṛtā॒m ~yatra̭ lo॒kāḥ || a॒yam ~vai tvama॒smādadhi॒ tvame॒tada॒yam ~vai tada̭sya॒ yoni̭rasi | vai॒śvā॒na॒raḥ pu॒traḥ pi॒tre lo̭ka॒kṛ-jjā̭tavedo॒ vahḙmagṃ su॒kṛtā॒m ~yatra̭ lo॒kāḥ || 4 ||
(vi॒dvā-na॒bhyāva̭vṛthsvā॒ - bhimā̭tīrjayema॒ - śarī᳚raiśca॒tvāri̭ ca ) (a. 1)
anuvākaṃ 2
ya e॒tasya̭ pa॒tho go॒ptāra॒stebhya॒-ssvāhā॒ ya e॒tasya̭ pa॒tho ra̭kṣi॒tāra॒stebhya॒-ssvāhā॒ ya e॒tasya̭ pa॒tho̭-'bhira̭kṣi॒tāra॒stebhya॒-ssvāhā᳚-''khyā॒tre svāhā̭-'pākhyā॒tre svāhā̭-'bhi॒lāla̭pate॒ svāhā̭-'pa॒lāla̭pate॒ svāhā॒-'gnayḙ karma॒kṛte॒ svāhā॒ yamatra॒ nādhī॒mastasmai॒ svāhā᳚ ||
yasta̭ i॒ddhma-ñja॒bhara̭-thsiṣvidā॒no mū॒rdhāna̭m ~vā ta॒tapa̭te tvā॒yā | divo॒ viśva̭smā-thsīmaghāya॒ta ṷruṣyaḥ || a॒smāttvamadhi̭ jā॒to̭-'si॒ tvada॒ya-ñjā̭yatā॒-mpunaḥ̭ | a॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya̭ suva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā᳚ || 5 ||
(ya e॒tasya॒ tva-tpañca̭ ) (a. 2)
anuvākaṃ 3
pra ke॒tunā̭ bṛha॒tā bhā᳚tya॒gnirā॒vi-rviśvā̭ni vṛṣa॒bho ro̭ravīti | di॒vaści॒dantā॒dupa॒ māmu॒dāna̭ḍa॒pāmu॒pasthḙ mahi॒ṣo va̭vardha ||
i॒danta॒ eka̭-mpa॒ra ṷ̄ta॒ eka̭-ntṛ॒tīyḙna॒ jyoti̭ṣā॒ saṃvi~̭śasva | saṃ॒ve~śa̭nasta॒nuvai॒ cārṷredhi pri॒yo de॒vānā᳚-mpara॒me sa॒dhasthe᳚ ||
nākḙ supa॒rṇamupa॒ ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣata tvā | hira̭ṇyapakṣa॒m ~varṷṇasya dū॒tam ~ya॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum ||
ati̭drava sārame॒yau śvānaṷ catura॒kṣau śa॒balaṷ sā॒dhunā̭ pa॒thā | athā̭ pi॒tṝn-thsṷvi॒datrā॒gṃ॒ apī̭hi ya॒mena॒ ye sa̭dha॒māda॒-mmada̭nti ||
yau te॒ śvānaṷ yama rakṣi॒tāraṷ catura॒kṣau pa̭thi॒rakṣī̭ nṛ॒cakṣa̭sā |
tābhyāgṃ̭ rāja॒-npari̭ dehyenagg sva॒sti cā᳚smā anamī॒va-ñca̭ dhehi || 6 ||
u॒ru॒ṇa॒sā-va̭su॒tṛpā̭-vulumba॒lau ya॒masya̭ dū॒tau ca̭rato॒ vaśā॒gṃ॒ anṷ | tāva॒smabhya̭-ndṛ॒śaye॒ sūryā̭ya॒ puna̭rda-ttā॒vasṷma॒dyeha bha॒dram ||
soma॒ eke᳚bhyaḥ pavate ghṛ॒tameka॒ upā̭sate |
yebhyo॒ madhṷ pra॒dhāva̭ti॒ tāg-ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||
ye yuddhya̭nte pra॒dhanḙṣu॒ śūrā̭so॒ ye ta̭nu॒tyajaḥ̭ | ye vā̭ sa॒hasra̭dakṣiṇā॒stāg ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||
tapa̭sā॒ ye a̭nādhṛ॒ṣyā-stapa̭sā॒ ye suva̭rga॒tāḥ |
tapo॒ ye ca̭kri॒re ma॒ha-ttāg-ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||
aśma̭nvatī revatī॒-ssagṃra̭bhaddhva॒-mutti̭ṣṭhata॒ prata̭ratā sakhāyaḥ | atrā̭ jahāma॒ ye asa॒nnaśḙvā-śśi॒vān. va॒yama॒bhi vājā॒nutta̭rema || 7 ||
yadvai de॒vasya̭ savi॒tuḥ pa॒vitragṃ̭ sa॒hasra̭dhāra॒m ~vita̭tama॒ntari̭kṣe | yenāpṷnā॒dindra॒manā᳚rta॒-mārtyai॒ tenā॒ha-mmāgṃ sa॒rvata̭nu-mpunāmi ||
yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha ||
udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram |
de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam ||
dhā॒tā pṷnātu savi॒tā pṷnātu | a॒gnesteja̭sā॒ sūrya̭sya॒ varca̭sā || 8 ||
(dhe॒ - hyutta̭re - mā॒ṣṭau ca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4
ya-ntḙ a॒gnimama̭nthāma vṛṣa॒bhāyḙva॒ pakta̭ve |
i॒ma-ntagṃ śa̭mayāmasi kṣī॒reṇa̭ coda॒kena̭ ca ||
yantvama̭gne sa॒mada̭ha॒stvamu॒ nirvā̭payā॒ punaḥ̭ |
kyā॒mbūratra̭ jāyatā-mpākadū॒rvā vya̭lkaśā ||
śīti̭ke॒ śīti̭kāvati॒ hlādṷke॒ hlādṷkāvati |
ma॒ṇḍū॒kyā̭ susaṅga॒maye॒magg sva̭gnigṃ śa॒maya̭ || śa-ntḙ dhanva॒nyā āpa॒-śśamṷ te santvanū॒kyāḥ᳚ | śa-ntḙ samu॒driyā॒ āpa॒-śśamṷ te santu॒ varṣyāḥ᳚ ||
śa-nte॒ srava̭ntī-sta॒nuve॒ śamṷ te santu॒ kūpyāḥ᳚ |
śa-ntḙ nīhā॒ro va̭rṣatu॒ śamu॒ pṛṣvā-'va̭śīyatām || 9 ||
ava̭ sṛja॒ puna̭ragne pi॒tṛbhyo॒ yasta॒ āhṷta॒ścara̭ti sva॒dhābhiḥ̭ | āyu॒rvasā̭na॒ upa̭ yātu॒ śeṣa॒gṃ॒ saṅga̭cchatā-nta॒nuvā̭ jātavedaḥ ||
saṅga̭cchasva pi॒tṛbhi॒-ssagg sva॒dhābhi॒-ssami̭ṣṭāpū॒rtena̭ para॒me vyo̭mann |
yatra॒ bhūmyai̭ vṛ॒ṇase॒ tatra̭ gaccha॒ tatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu || yattḙ kṛ॒ṣṇa-śśa̭ku॒na ā̭tu॒toda̭ pipī॒la-ssa॒rpa u॒ta vā॒ śvāpa̭daḥ |
a॒gniṣṭa-dviśvā̭danṛ॒ṇa-ṅkṛ̭ṇotu॒ soma̭śca॒ yo brā᳚hma॒ṇamā̭vi॒veśa̭ || utti॒ṣṭhāta̭-sta॒nuva॒gṃ॒ sambha̭rasva॒ meha gātra॒mava̭hā॒ mā śarī̭ram |
yatra॒ bhūmyai̭ vṛ॒ṇase॒ tatra̭ gaccha॒ tatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu || i॒da-nta॒ eka̭-mpa॒ra ṷ̄ta॒ eka̭-ntṛ॒tīyḙna॒ jyoti̭ṣā॒ saṃvi~̭śasva |
saṃ॒ve~śa̭na-sta॒nuvai॒ cārṷredhi pri॒yo de॒vānā᳚-mpara॒me sa॒dhasthe᳚ || utti̭ṣṭha॒ prehi॒ pradra॒vaukaḥ̭ kṛṇuṣva para॒me vyo̭mann | ya॒mena॒ tvam ~ya॒myā̭ saṃvi~dā॒not-ta॒ma-nnāka॒madhi̭ rohe॒mam ||
aśma̭nvatī revatī॒-ssagṃ ra̭bhaddhva॒ mutti̭ṣṭhata॒ prata̭ratā sakhāyaḥ | atrā̭ jahāma॒ ye asa॒nnaśḙvā-śśi॒vān va॒yama॒bhi vājā॒nutta̭rema || yadvai de॒vasya̭ savi॒tuḥ pa॒vitragṃ̭ sa॒hasra̭dhāra॒m ~vita̭tama॒ntari̭kṣe | yenāpṷnā॒dindra॒manā̭rta॒-mārtyai॒ tenā॒ha-mmāgṃ sa॒rvata̭nu-mpunāmi || yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha || yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha || dhā॒tā pṷnātu savi॒tā pṷnātu | a॒gnesteja̭sā॒ sūrya̭sya॒ varca̭sā ||
a॒smāttvamadhi̭ jā॒to᳚-'sya॒ya-ntvadadhi̭jāyatām |
a॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya̭ suva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā᳚ || 10 ||
(ava̭śīyatāgṃ - sa॒dhasthe॒ pañca̭ ca) (a. 4)
anuvākaṃ 5
āyā̭tu de॒va-ssu॒manā̭bhi-rū॒tibhi̭-rya॒mo ha̭ve॒ha praya̭tābhira॒ktā | āsī̭datāgṃ supra॒yatḙha ba॒r॒hiṣyūrjā̭ya jā॒tyai mama̭ śatru॒hatyai᳚ ||
ya॒me i̭va॒ yata̭māne॒ yadaita॒-mpravā᳚mbhara॒-nmānṷṣā deva॒yantaḥ̭ | āsī̭data॒gg॒ svamṷ lo॒kam ~vidā̭ne svāsa॒sthe bha̭vata॒minda̭ve naḥ ||
ya॒māya॒ somagṃ̭ sunuta ya॒māya̭ juhutā ha॒viḥ |
ya॒magṃ ha̭ ya॒jño ga̭cchatya॒gnidṷ̄to॒ ara̭ṅkṛtaḥ ||
ya॒māya̭ ghṛ॒tava̭ddha॒virju॒hota॒ pra ca̭ tiṣṭhata |
sa no̭ de॒veṣvāya̭ma-ddī॒rghamāyuḥ॒ pra jī॒vase᳚ ||
ya॒māya॒ madhṷmattama॒gṃ॒ rājñḙ ha॒vya-ñjṷhotana | i॒da-nnama॒ ṛṣi̭bhyaḥ pūrva॒jebhyaḥ॒ pūrve᳚bhyaḥ pathi॒kṛdbhyaḥ̭ || 11 ||
yo-'sya॒ kauṣṭhya॒ jaga̭taḥ॒ pārthi̭va॒syaika̭ idva॒śī |
ya॒ma-mbha̭ṅgyaśra॒vo gā̭ya॒ yo rājā̭-'napa॒roddhyaḥ̭ || ya॒ma-ṅgāya̭ bhaṅgya॒śravo॒ yo rājā̭-'napa॒roddhyaḥ̭ | yenā॒po na॒dyo̭ dhanvā̭ni॒ yena॒ dyauḥ pṛ̭thi॒vī dṛ॒ḍhā || hi॒ra॒ṇya॒ka॒kṣyān-thsu॒dhurāṋ. hiraṇyā॒kṣā-na̭yaśśa॒phān | aśvā̭-na॒naśya̭to dā॒na॒m ~ya॒mo rā̭jā-'bhi॒tiṣṭha̭ti || ya॒mo dā̭dhāra pṛthi॒vīṃ-ya~॒mo viśva̭mi॒da-ñjaga̭t | ya॒māya॒ sarva॒mitra̭sthe॒ ya-tprā॒ṇa-dvā॒yura̭kṣi॒tam || yathā॒ pañca॒ yathā॒ ṣaḍ ya॒thā pañca̭ da॒śarṣa̭yaḥ | ya॒mam ~yo vi̭dyā॒thsa brṷ̄yādya॒thaika ṛṣi̭rvijāna॒te || 12 ||
trika̭drukebhiḥ॒ pata̭ti॒ ṣaḍu॒rvī-reka॒mi-dbṛ॒hat |
gā॒ya॒trī tri॒ṣṭupchandāgṃ̭si॒ sarvā॒ tā ya॒ma āhi̭tā ||
aha̭raha॒rnaya̭māno॒ gāmaśva॒-mpurṷṣa॒-ñjaga̭t |
vaiva̭svato॒ na tṛ̭pyati॒ pañca̭bhi॒rmāna̭vairya॒maḥ ||
vaiva̭svate॒ vivi̭cyante॒ yame॒ rāja̭ni te ja॒nāḥ |
ye ce॒ha sa॒tyeneccha̭nte॒ ya u॒ cānṛ̭tavādi॒naḥ ||
te rā̭janni॒ha vivi̭cyante॒-'thā ya̭nti tvā॒mupa̭ |
de॒vāgśca॒ ye na̭ma॒syanti॒ brāhma̭ṇāgścāpa॒citya̭ti ||
yasmi̭n vṛ॒kṣe sṷpalā॒śe de॒vai-ssa॒pimba̭te ya॒maḥ |
atrā̭ no vi॒śpatiḥ̭ pi॒tā pṷrā॒ṇā anṷvenati || 13 ||
(pa॒thi॒kṛdbhyo̭ - vijāna॒te - 'nṷvenati) (a. 5)
anuvākaṃ 6
vai॒śvā॒na॒re ha॒viri॒da-ñjṷhomi sāha॒sra-muthsagṃ̭ śa॒tadhā̭rame॒tam | tasmi̭nne॒ṣa pi॒tara̭-mpitāma॒ha-mprapi̭tāmaha-mbibhara॒-tpinva̭māne ||
dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒ dyāmi॒mañca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ |
tṛ॒tīya॒m ~yoni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta hotrāḥ᳚ ||
i॒magṃ sa̭mu॒dragṃ śa॒tadhā̭ra॒muthsa̭m ~vya॒cyamā̭na॒-mbhuva̭nasya॒ maddhye᳚ |
ghṛ॒ta-nduhā̭nā॒madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann || apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tāto॒ ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ |
aho̭bhira॒dbhi-ra॒ktubhi॒-rvya̭ktam ~ya॒mo da̭dā-tvava॒sāna̭masmai || sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe |
tebhi̭-ryujyantā-maghni॒yāḥ || 14 ||
śu॒nam ~vā॒hā-śśu॒na-nnā॒rā-śśu॒na-ṅkṛ̭ṣatu॒ lāṅga̭lam |
śu॒nam ~va̭ra॒trā ba̭ddhyantāgṃ śu॒na-maṣṭrā॒-mudi̭ṅgaya॒ śunā̭sīrā śu॒nama॒smāsṷ dhattam ||
śunā̭sīrāvi॒mām ~vāca॒m ~ya-ddi॒vi ca̭kra॒thuḥ payaḥ̭ | tene॒mā-mupa̭siñcatam ||
sīte॒ vandā̭mahe tvā॒-'rvācī̭ subhage bhava |
yathā̭ na-ssu॒bhagā sa̭si॒ yathā̭ na-ssu॒phalā sa̭si ||
sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe | tebhi̭radite॒ śa-mbha̭va ||
vimṷcyaddhva-maghni॒yā dḙva॒yānā॒ atā̭riṣma॒ tama̭saspā॒rama॒sya |
jyoti̭rāpāma॒ suva̭raganma || 15 ||
pra vātā॒ vānti̭ pa॒taya̭nti vi॒dyuta॒ udoṣa̭dhīrjihate॒ pinva̭te॒ suvaḥ̭ | irā॒ viśva̭smai॒ bhuva̭nāya jāyate॒ ya-tpa॒rjanyaḥ̭ pṛthi॒vīgṃ reta॒sā-'va̭ti ||
yathā̭ ya॒māya̭ hā॒rmya-mava̭pa॒-npañca̭māna॒vāḥ |
e॒vam ~va̭pāmi hā॒rmyam ~yathā-'sā̭ma jīvalo॒ke bhūra̭yaḥ || citaḥ̭ stha pari॒cita̭ ūrdhva॒citaḥ̭ śrayaddhva-mpi॒taro̭ de॒vatā᳚ |
pra॒jāpa̭tirva-ssādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā ||
ā pyā̭yasva॒ samḙ̀tu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || 16 ||
(a॒ghni॒yā - a̭ganma - +sa॒pta ca̭) (a. 6)
anuvākaṃ 7
uttḙ tabhnomi pṛthi॒vī-ntvatparī॒mam ~lo॒ka-nni॒dadha॒nmo a॒hagṃ ri̭ṣam | e॒tāg sthūṇā᳚-mpi॒taro̭ dhārayantu॒ te-'trā̭ ya॒ma-ssāda̭nātte minotu ||
upa̭sarpa mā॒tara॒-mbhūmi̭me॒tā-mṷru॒vyaca̭sa-mpṛthi॒vīgṃ su॒śevā᳚m | ūrṇa̭mradā yuva॒ti-rdakṣi̭ṇāvatye॒ṣā tvā̭ pātu॒ nir-ṛ̭tyā u॒pasthe᳚ ||
ucchma̭ñcasva pṛthivi॒ mā vibā̭dhithā-ssūpāya॒nā-'smai̭ bhava sūpavañca॒nā | mā॒tā pu॒tram ~yathā̭ si॒cā-'bhyḙna-mbhūmi vṛṇu || u॒cchmañca̭mānā pṛthi॒vī hi tiṣṭha̭si sa॒hasra॒mmita॒ upa॒ hi śraya̭ntām |
te gṛ॒hāso̭ madhu॒ścuto॒ viśvāhā᳚smai śara॒ṇā-ssa॒ntvatra̭ || eṇī᳚rdhā॒nā hari̭ṇī॒rarjṷnī-ssantu dhe॒navaḥ̭ | tila̭vathsā॒ ūrja̭masmai॒ duhā̭nā॒ viśvāhā̭ sa॒ntvana̭pasphurantīḥ || 17 ||
e॒ṣā tḙ yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒he | akṣi̭ti॒rnāma̭ te asau || i॒da-mpi॒tṛbhyaḥ॒ prabha̭rema ba॒r॒hi-rde॒vebhyo॒ jīva̭nta॒ utta̭ra-mbharema |
tattva̭māro॒hāso॒ meghyo॒ bhava̭m ~ya॒mena॒ tvam ~ya॒myā̭ saṃvi~dā॒naḥ || mā tvā̭ vṛ॒kṣau sambā̭dhiṣṭā॒-mmā mā॒tā pṛ̭thivi॒ tvam |
pi॒tṝn. hi yatra॒ gacchā॒syedhā̭sam ~yama॒rājye᳚ ||
mā tvā̭ vṛ॒kṣau sambā̭dhethā॒-mmā mā॒tā pṛ̭thi॒vī ma॒hī | vai॒va॒sva॒tagṃ hi gacchā̭si yama॒rājye॒ virā̭jasi ||
na॒la-mpla॒vamāro̭hai॒ta-nna॒lena̭ pa॒tho-'nvi̭hi |
sa tva̭-nna॒lapla̭vo bhū॒tvā॒ santa̭ra॒ prata॒rotta̭ra || 18 ||
sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe | tebhyaḥ̭ pṛthivi॒ śa-mbha̭va ||
ṣaḍḍho̭tā॒ sūrya̭-nte॒ cakṣṷ-rgacchatu॒ vāta̭mā॒tmā dyā-ñca॒ gaccha̭ pṛthi॒vī-ñca॒ dharma̭ṇā |
a॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || para̭-mmṛtyo॒ anu॒ parḙhi॒ panthā॒m ~yaste॒ sva ita̭ro deva॒yānā᳚t |
cakṣṷṣmate śṛṇva॒te te᳚ bravīmi॒ mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣo॒ mota vī॒rān ||
śam ~vāta॒-śśagṃ hi te॒ ghṛṇi॒-śśamṷ te sa॒ntvoṣa̭dhīḥ | kalpa̭ntā-mme॒ diśaḥ̭ śa॒gmāḥ ||
pṛ॒thi॒vyāstvā̭ lo॒ke sā̭dayāmya॒muṣya॒ śarmā̭si pi॒taro̭ de॒vātā᳚ | pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || a॒ntari̭kṣasya tvā di॒vastvā̭ di॒śā-ntvā॒ nāka̭sya tvā pṛ॒ṣṭhe bra॒ddhnasya̭ tvā vi॒ṣṭapḙ sādayāmya॒muṣya॒ śarmā̭si pi॒taro̭ de॒vatā᳚ |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || 19 ||
(ana̭pasphurantī॒ - rutta̭ra - de॒vata̭yā॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8
a॒pū॒pavā᳚-nghṛ॒tavāg̭śca॒rureha sī̭datūttabhnu॒va-npṛ̭thi॒vī-ndyāmu॒topari̭ | yo॒ni॒kṛtaḥ̭ pathi॒kṛtaḥ̭ saparyata॒ ye de॒vānā᳚-ṅghṛ॒tabhā̭gā i॒ha stha |
e॒ṣā te yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒hḙ-'sau |
daśā᳚kṣarā॒ tāgṃ ra̭kṣasva॒ tā-ṅgo̭pāyasva॒ tā-nte॒ pari̭ dadāmi॒ tasyā᳚-ntvā॒ mā da̭bha-npi॒taro̭ de॒vatā᳚ |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā ||
a॒pū॒pavā᳚-ñchṛ॒tavā᳚n-kṣī॒ravā॒n-dadhi̭vā॒-nmadhṷmāg-śca॒rureha sī̭datūttabhnu॒van-pṛ̭thi॒vī-ndyāmu॒topari̭ | yo॒ni॒kṛtaḥ̭ pathi॒kṛtaḥ̭ saparyata॒ ye de॒vānāgṃ̭ śṛ॒tabhā̭gāḥ, kṣī॒rabhā̭gā॒ dadhi̭bhāgā॒ madhṷbhāgā i॒ha stha | e॒ṣā tḙ yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒hḙ-'sau | śa॒tākṣa̭rā sa॒hasrā᳚kṣarā॒-'yutā᳚kṣa॒rā-'cyṷtākṣarā॒ tāgṃ ra̭kṣasva॒ tā-ṅgo̭pāyasva॒ tā-nte॒ pari̭dadāmi॒ tasyā᳚-ntvā॒ mā da̭bha-npi॒taro̭ de॒vatā᳚ | pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || 20 ||
(a॒pū॒pavā̭nasau॒ daśa̭) (a. 8)
anuvākaṃ 9
e॒tāste᳚ sva॒dhā a॒mṛtāḥ᳚ karomi॒ yāstḙ dhā॒nāḥ pa̭ri॒kirā॒myatra̭ | tāstḙ ya॒maḥ pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒no-'tra̭ dhe॒nūḥ kā̭ma॒dughāḥ᳚ karotu ||
tvāmarju॒nauṣa̭dhīnā॒-mpayo᳚ bra॒hmāṇa॒ idvi̭duḥ |
tāsā᳚-ntvā॒ maddhyā॒dāda̭de ca॒rubhyo॒ api̭dhātave ||
dū॒rvāṇāg̭ sta॒mbamāha̭rai॒tā-mpri॒yata̭mā॒-mmama̭ | i॒mā-ndiśa̭-mmanu॒ṣyā̭ṇā॒-mbhūyi॒ṣṭhā-'nu॒ vi ro̭hatu || kāśā̭nāg sta॒mbamāha̭ra॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai |
ya e॒tasyai̭ di॒śaḥ pa॒rābha̭vannaghā॒yavo॒ yathā॒ te nābha̭vā॒-npunaḥ̭ || da॒rbhāṇāg̭ sta॒mbamāha̭ra pitṛ॒ṇāmoṣa̭dhī-mpri॒yām | anvasyai॒ mūla̭-ñjīvā॒danu॒ kāṇḍa॒matho॒ phala᳚m || 21 ||
lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin yonā̭vasīṣa॒dann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśna̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ ||
śam ~vāta॒-śśagṃhi te॒ ghṛṇi॒-śśamṷ te sa॒ntvoṣa̭dhīḥ | kalpa̭ntā-nte॒ diśa॒-ssarvāḥ᳚ || i॒dame॒va meto-'pa̭rā॒mārti̭mārāma॒ kāñca॒na |
tathā॒ tada॒śvibhyā᳚-ṅkṛ॒ta-mmi॒treṇa॒ varṷṇena ca ||
va॒ra॒ṇo vā̭rayādi॒da-nde॒vo vana॒spatiḥ̭ |
ārtyai॒ nir-ṛ̭tyai॒ dveṣā᳚cca॒ vana॒spatiḥ̭ ||
vidhṛ̭tirasi॒ vidhā̭rayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si śa॒mi śa॒mayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ya॒va ya॒vayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ||
pṛ॒thi॒vī-ṅga̭cchā॒ntari̭kṣa-ṅgaccha॒ diva̭-ṅgaccha॒ diśo̭ gaccha॒ suva̭rgaccha॒ suva̭rgaccha॒ diśo̭ gaccha॒ diva̭-ṅgacchā॒ntari̭kṣa-ṅgaccha pṛthi॒vī-ṅga̭cchā॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin yonā̭vasīṣa॒dann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśna̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ ||
aśma̭nvatī revatī॒-ssagṃ ra̭bhaddhva॒ mutti̭ṣṭhata॒ prata̭ratā sakhāyaḥ | atrā̭ jahāma॒ ye asa॒nnaśḙvā-śśi॒vān va॒yama॒bhi vājā॒nutta̭rema || yadvai de॒vasya̭ savi॒tuḥ pa॒vitragṃ̭ sa॒hasra̭dhāra॒m ~vita̭tama॒ntari̭kṣe | yenāpṷnā॒dindra॒manā̭rta॒-mārtyai॒ tenā॒ha-mmāgṃ sa॒rvata̭nu-mpunāmi ||
dhā॒tā yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha ||( ) || 22 ||
(atho॒ phala̭m - dhā॒tā pṷnātu) (a. 9)
anuvākaṃ 10
āro̭ha॒tāyṷ-rja॒rasa̭-ṅgṛṇā॒nā a̭nupū॒rvam ~yata̭mānā॒ yati॒ṣṭa | i॒ha tvaṣṭā̭ su॒jani̭mā su॒ratno̭ dī॒rghamāyuḥ̭ karatu jī॒vasḙ vaḥ ||
yathā-'hā᳚nyanupū॒rva-mbhava̭nti॒ yatha॒rtava̭ ṛ॒tubhi॒-ryanti̭ klṛ॒ptāḥ | yathā॒ na pūrva॒mapa̭ro॒ jahā᳚tye॒vā dhā̭ta॒rāyūgṃ̭ṣi kalpayaiṣām ||
na hi̭ te agne ta॒nuvai᳚ krū॒ra-ñca॒kāra॒ martyaḥ̭ |
ka॒pi-rba̭bhasti॒ teja̭na॒-mpuna̭rja॒rāyu॒ gauri̭va |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒ghamagnḙ śuśu॒ddhyā ra॒yim |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒gha-mmṛ॒tyave॒ svāhā᳚ ||
a॒na॒ḍvāha̭-ma॒nvāra̭bhāmahe sva॒staye᳚ |
sa na॒ indra̭ iva de॒vebhyo॒ vahniḥ̭ sa॒pāṃra̭ṇo bhava || 23 ||
i॒me jī॒vā vi̭mṛ॒tairāva̭va-rti॒nnabhū᳚-dbha॒drā de॒vahṷ̄ti-nno a॒dya | prāñjo̭-'gāmā nṛ॒taye॒ hasā̭ya॒ drāghī̭ya॒ āyuḥ̭ prata॒rā-ndadhā̭nāḥ ||
mṛ॒tyoḥ pa॒dam ~yopaya̭nto॒ yadaima॒ drāghī̭ya॒ āyuḥ̭ prata॒rā-ndadhā̭nāḥ | ā॒pyāya̭mānāḥ pra॒jayā॒ dhanḙna śu॒ddhāḥ pū॒tā bha̭vatha yajñiyāsaḥ ||
i॒ma-ñjī॒vebhyaḥ̭ pari॒dhi-nda̭dhāmi॒ mā no nṷ gā॒dapa̭ro॒ ardha̭me॒tam |
śa॒ta-ñjī̭vantu śa॒radaḥ̭ purū॒cīsti॒ro mṛ॒tyu-nda̭dmahe॒ parva̭tena || i॒mā nārī̭ravidha॒vā-ssu॒patnī॒rāñja̭nena sa॒rpiṣā॒ sammṛ̭śantām |
a॒na॒śravo̭ anamī॒vā-ssu॒śevā॒ āro̭hantu॒ jana̭yo॒ yoni॒magre᳚ || yadāñja̭na-ntraikaku॒da-ñjā॒tagṃ hi॒mava̭ta॒spari̭ |
tenā॒mṛta̭sya॒ mūle॒nārā̭tī-rjambhayāmasi ||
yathā॒ tva-mṷdbhi॒na-thsyo̭ṣadhe pṛthi॒vyā adhi̭ |
e॒vami॒ma udbhi̭ndantu kī॒rtyā yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ || a॒jo᳚-'syajā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ya॒vo̭-'si ya॒vayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si || 24 ||
(bha॒va॒ - ja॒mbha॒yā॒ma॒si॒ trīṇi̭ ca) (a. 10)
anuvākaṃ 11
apa̭ na॒-śśośṷcada॒ghamagnḙ śuśu॒ddhyā ra॒yim | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || su॒kṣe॒tri॒yā sṷgātu॒yā va̭sū॒yā ca̭ yajāmahe | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham ||
pra ya-dbhandi̭ṣṭha eṣā॒-mprāsmākā̭saśca sū॒rayaḥ̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || prayada॒gne-ssaha̭svato vi॒śvato॒ yanti̭ sū॒rayaḥ̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham ||
prayattḙ agne sū॒rayo॒ jāyḙmahi॒ pra tḙ va॒yam |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || 25 ||
tvagṃ hi vi̭śvatomukha vi॒śvataḥ̭ pari॒bhūrasi̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || dviṣo̭ no viśvatomu॒khāti̭ nā॒veva̭ pāraya | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || sa na॒-ssindhṷmiva nā॒vayā-'ti̭ parṣā sva॒staye᳚ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || āpaḥ̭ prava॒ṇādi̭va ya॒tī-rapā॒sma-thsya̭ndatāma॒gham | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || u॒dva॒nā-dṷda॒kānī॒vāpā॒sma-thsya̭ndatāma॒gham |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || ā॒na॒ndāya̭ pramo॒dāya॒ puna॒rāgā॒g॒ svāngṛ॒hān | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || na vai tatra॒ pramī̭yate॒ gauraśvaḥ॒ purṷṣaḥ pa॒śuḥ |
yatre॒da-mbrahma̭ kri॒yatḙ pari॒dhirjīva̭nāya॒ kamapa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || 26 ||
(a॒gha - ma॒gha-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 11)
anuvākaṃ 12
apa̭śyāma yuva॒ti-mā॒cara̭ntī-mmṛ॒tāya̭ jī॒vā-mpa̭riṇī॒yamā̭nām | a॒ndhena॒ yā tama̭sā॒ prāvṛ̭tā-'si॒ prācī॒mavā̭cī॒-mava॒ya-nnari̭ṣṭyai ||
mayai॒tā-mmā॒g॒stā-mbhri॒yamā̭ṇā de॒vī sa॒tī pi̭tṛlo॒kam ~yadaiṣi̭ | vi॒śvavā̭rā॒ nabha̭sā॒ saṃvya~̭yantyu॒bhau no̭ lo॒kau paya॒sā-''vṛ̭ṇīhi ||
rayi̭ṣṭhāma॒gni-mmadhṷmantamū॒rmiṇa॒mūrjaḥ̭ santa-ntvā॒ paya॒sopa॒ sagṃsa̭dema |
sagṃ ra॒yyā samu॒ varca̭sā॒ saca̭svā na-ssva॒staye᳚ ||
ye jī॒vā ye ca̭ mṛ॒tā ye jā॒tā ye ca॒ jantyāḥ᳚ |
tebhyo̭ ghṛ॒tasya̭ dhārayitu॒-mmadhṷdhārā vyunda॒tī ||
mā॒tā ru॒drāṇā᳚-nduhi॒tā vasṷ̄nā॒g॒ svasā̭-''di॒tyānā̭ma॒-mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
praṇu॒voca̭-ñciki॒tuṣe॒ janā̭ya॒ mā gāmanā̭gā॒madi̭tim ~vadhiṣṭa ||
piba̭tūda॒ka-ntṛṇā᳚nyattu | omu-thsṛ॒jata || 27 ||
(va॒dhi॒ṣṭa॒ dve ca̭) (a. 12)
(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒-mpra vi॒dvā-nbhuva̭nasyā॒bhyāva̭ vṛthsvā॒ jo bhā॒go̭-'yam ~vai catuścatvārigṃśat |
ya e॒tasya॒ tva-tpañca̭ | prake॒tune॒dante॒ nākḙ supa॒rṇam ~yau te॒ ye yuddhya̭nte॒ tapa॒sā-'śma̭nvatī revatī॒-ssagṃra̭bhaddhvama॒ṣṭāvigṃ̭śatiḥ | ya-nte॒ yatta॒ uttiṣṭhā॒ta̭ i॒danta॒ utti̭ṣṭha॒
prehyaśma॒n॒. yadvā udva॒yama॒ya-mpañca̭vigṃśatiḥ | āyā̭tu tri॒gṃ॒śat | vai॒śvā॒na॒re tasmi̭-ndra॒phsa i॒mamape॒tāho̭bhi-ryujyantāmaghni॒yā a̭dite pā॒ram ~va॒ ā pyā̭yasva sa॒ptavigṃ̭śatiḥ | uttḙ gṛhe-'khāṣi̭ti॒stebhyaḥ̭ pṛ̭thi॒vyā a॒ntari̭kṣasya॒ dvātrigṃ̭śat | a॒pū॒pavā̭nasau॒ daśa̭ śa॒ta da̭śa | e॒tāstḙ te॒ diśa॒-ssarvā̭ i॒damaśma̭n vigṃśa॒tiḥ | o̭rohata ta॒nuvai᳚ krū॒ra-ñca॒kāra॒ puna̭rmṛ॒tyave॒ mā no nṷ gā-ddadmaha i॒mā nārīḥ॒ pari॒ trayo̭vigṃśatiḥ |
apa̭ na-ssukṣetri॒yā pra yadbha-ndi̭ṣṭhaḥ॒ pra yada॒gneḥ pra yattḙ agne॒ tvagṃ hi dviṣa॒-ssa na॒-ssindhu॒māpaḥ̭ prava॒ṇādṷ-dva॒nādā̭na॒ndāya॒ na vai tatra॒ yatre॒da-ñcatṷrvigṃśatiḥ॒ | apa̭śyā॒māvṛ̭ṇīhi॒ dvāda̭śa dvādaśa |)
(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒ - māyā᳚ - tve॒tāstḙ sa॒ptavigṃ̭śatiḥ )
(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒ - momuthsṛ॒jata )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके षष्ठः प्रपाठकः - पितृमेधमन्त्राः
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
अनुवाकं 1
प॒रे॒यु॒वाग्ंस॑-म्प्र॒वतो॑ म॒हीरनु॑ ब॒हुभ्यः॒ पन्था॑मनपस्पशा॒नम् । वै॒व॒स्व॒तग्ं स॒ङ्गम॑न॒-ञ्जना॑नाम् ँय॒मग्ं राजा॑नग्ं ह॒विषा॑ दुवस्यत ॥ इ॒द-न्त्वा॒ वस्त्र॑-म्प्रथ॒म-न्न्वाग॒न्नपै॒तदू॑ह॒ यदि॒हाबि॑भः पु॒रा ।
इ॒ष्टा॒पू॒र्तमनु॒ सम्प॑श्य॒ दक्षि॑णा॒म् ँयथा॑ ते द॒त्त-म्ब॑हु॒धा वि ब॑न्धुषु ॥
इ॒मौ यु॑नज्मि ते व॒ह्नी असु॑नीथाय वो॒ढवे᳚ ।
याभ्या᳚म् ँय॒मस्य॒ साद॑नग्ं सु॒कृता॒-ञ्चापि॑ गच्छतात् ॥ पू॒षा त्वे॒तश्च्या॑वयतु॒ प्रवि॒द्वा-नन॑ष्टपशु॒-र्भुव॑नस्य गो॒पाः ।
स त्वै॒तेभ्यः॒ परि॑ददा-त्पि॒तृभ्यो॒-ऽग्निर्दे॒वेभ्यः॑ सुवि॒दत्रे᳚भ्यः ॥ पू॒षेमा आशा॒ अनु॑वेद॒ सर्वा॒-स्सो अ॒स्माग्ं अभ॑यतमेन नेषत् ।
स्व॒स्ति॒दा अघृ॑णि॒-स्सर्व॑वी॒रो-ऽप्र॑युच्छन्पु॒र ए॑तु॒ प्रवि॒द्वान् ॥ 1 ॥
आयु॑-र्वि॒श्वायुः॒ परि॑पासति त्वा पू॒षा त्वा॑ पातु॒ प्रप॑थे पु॒रस्ता᳚त् । यत्रास॑ते सु॒कृतो॒ यत्र॒ ते य॒युस्तत्र॑ त्वा दे॒व-स्स॑वि॒ता द॑धातु ॥
भुव॑नस्य पत इ॒दग्ं ह॒विः ॥ अ॒ग्नये॑ रयि॒मते॒ स्वाहा᳚ ॥ पुरु॑षस्य सयाव॒र्यपेद॒घानि॑ मृज्महे ।
यथा॑ नो॒ अत्र॒ नाप॑रः पु॒रा ज॒रस॒ आय॑ति ॥
पुरु॑षस्य सयावरि॒ वि ते᳚ प्रा॒णम॑सि स्रसम् ।
शरी॑रेण म॒हीमिहि॑ स्व॒धयेहि॑ पि॒तॄनुप॑ प्र॒जया॒-ऽस्मानि॒हाव॑ह ॥ मैव॑-म्मा॒ग्॒स्ता प्रि॑ये॒-ऽह-न्दे॒वी स॒ती पि॑तृलो॒कम् ँयदैषि॑ ।
वि॒श्ववा॑रा॒ नभ॑सा॒ संव्यँ॑यन्त्यु॒भौ नो॑ लो॒कौ
पय॑सा॒-ऽभ्याव॑वृथ्स्व ॥ 2 ॥
इ॒य-न्नारी॑ पतिलो॒कम् ँवृ॑णा॒ना निप॑द्यत॒ उप॑ त्वा मर्त्य॒ प्रेत᳚म् । विश्व॑-म्पुरा॒णमनु॑ पा॒लय॑न्ती॒ तस्यै᳚ प्र॒जा-न्द्रवि॑ण-ञ्चे॒ह धे॑हि ॥ उदी᳚र्ष्व नार्य॒भि जी॑वलो॒कमि॒तासु॑मे॒तमुप॑शेष॒ एहि॑ ।
ह॒स्त॒ग्रा॒भस्य॑ दिधि॒षोस्त्वमे॒त-त्पत्यु॑र्जनि॒त्वम॒भि सम्ब॑भूव ॥
सु॒वर्ण॒ग्ं॒ हस्ता॑दा॒ददा॑ना मृ॒तस्य॑ श्रि॒यै ब्रह्म॑णे॒ तेज॑से॒ बला॑य । अत्रै॒व त्वमि॒ह व॒यग्ं सु॒शेवा॒ विश्वा॒-स्स्पृधो॑ अ॒भिमा॑तीर्जयेम ॥
धनु॒र्॒ हस्ता॑दा॒ददा॑ना मृ॒तस्य॑ श्रि॒यै क्ष॒त्रायौज॑से॒ बला॑य । अत्रै॒व त्वमि॒ह व॒यग्ं सु॒शेवा॒ विश्वा॒-स्स्पृधो॑ अ॒भिमा॑तीर्जयेम ।
मणि॒ग्ं॒ हस्ता॑दा॒ददा॑ना मृ॒तस्य॑ श्रि॒यै वि॒शे पुष्ट्यै॒ बला॑य । अत्रै॒व त्वमि॒ह व॒यग्ं सु॒शेवा॒ विश्वा॒-स्स्पृधो॑ अ॒भिमा॑तीर्जयेम ॥ 3 ॥
इ॒मम॑ग्ने चम॒स-म्मा विजी᳚ह्वरः प्रि॒यो दे॒वाना॑मु॒त सो॒म्याना᳚म् । ए॒ष यश्च॑म॒सो दे॑व॒पान॒स्तस्मि॑-न्दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ताम् ॥
अ॒ग्नेर्वर्म॒ परि॒ गोभि॑र्व्ययस्व॒ सम्प्रोर्णु॑ष्व॒ मेद॑सा॒ पीव॑सा च । नेत्त्वा॑ धृ॒ष्णुर्-हर॑सा॒ जर्हृ॑षाणो॒ दध॑-द्विध॒क्ष्यन्-पर्य॒ङ्खया॑तै ॥
मैन॑मग्ने॒ विद॑हो॒ मा-ऽभिशो॑चो॒ मा-ऽस्य॒ त्वच॑-ञ्चिक्षिपो॒ मा शरी॑रम् । य॒दा शृ॒त-ङ्क॒रवो॑ जातवे॒दो-ऽथे॑मेन॒-म्प्रहि॑णुता-त्पि॒तृभ्यः॑ ॥
शृ॒तम् ँय॒दा क॒रसि॑ जातवे॒दो-ऽथे॑मेन॒-म्परि॑दत्ता-त्पि॒तृभ्यः॑ । य॒दा गच्छा॒त्यसु॑नीतिमे॒तामथा॑ दे॒वाना᳚म् ँवश॒नीर्भ॑वाति ॥ सूर्य॑-न्ते॒ चक्षु॑-र्गच्छतु॒ वात॑मा॒त्मा द्या-ञ्च॒ गच्छ॑ पृथि॒वी-ञ्च॒ धर्म॑णा ।
अ॒पो वा॑ गच्छ॒ यदि॒ तत्र॑ ते हि॒तमोष॑धीषु॒ प्रति॑तिष्ठा॒ शरी॑रैः ॥ अ॒जो भा॒गस्तप॑सा॒ त-न्त॑पस्व॒ त-न्ते॑ शो॒चिस्त॑पतु॒ त-न्ते॑ अ॒र्चिः ।
यास्ते॑ शि॒वास्त॒नुवो॑ जातवेद॒स्ताभि॑-र्वहे॒मग्ं सु॒कृता॒म् ँयत्र॑ लो॒काः ॥ अ॒यम् ँवै त्वम॒स्मादधि॒ त्वमे॒तद॒यम् ँवै तद॑स्य॒ योनि॑रसि । वै॒श्वा॒न॒रः पु॒त्रः पि॒त्रे लो॑क॒कृ-ज्जा॑तवेदो॒ वहे॑मग्ं सु॒कृता॒म् ँयत्र॑ लो॒काः ॥ 4 ॥
(वि॒द्वा-न॒भ्याव॑वृथ्स्वा॒ - भिमा॑तीर्जयेम॒ - शरी᳚रैश्च॒त्वारि॑ च ) (अ. 1)
अनुवाकं 2
य ए॒तस्य॑ प॒थो गो॒प्तार॒स्तेभ्य॒-स्स्वाहा॒ य ए॒तस्य॑ प॒थो र॑क्षि॒तार॒स्तेभ्य॒-स्स्वाहा॒ य ए॒तस्य॑ प॒थो॑-ऽभिर॑क्षि॒तार॒स्तेभ्य॒-स्स्वाहा᳚-ऽऽख्या॒त्रे स्वाहा॑-ऽपाख्या॒त्रे स्वाहा॑-ऽभि॒लाल॑पते॒ स्वाहा॑-ऽप॒लाल॑पते॒ स्वाहा॒-ऽग्नये॑ कर्म॒कृते॒ स्वाहा॒ यमत्र॒ नाधी॒मस्तस्मै॒ स्वाहा᳚ ॥
यस्त॑ इ॒द्ध्म-ञ्ज॒भर॑-थ्सिष्विदा॒नो मू॒र्धान॑म् ँवा त॒तप॑ते त्वा॒या । दिवो॒ विश्व॑स्मा-थ्सीमघाय॒त उ॑रुष्यः ॥ अ॒स्मात्त्वमधि॑ जा॒तो॑-ऽसि॒ त्वद॒य-ञ्जा॑यता॒-म्पुनः॑ । अ॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ सुव॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा᳚ ॥ 5 ॥
(य ए॒तस्य॒ त्व-त्पञ्च॑ ) (अ. 2)
अनुवाकं 3
प्र के॒तुना॑ बृह॒ता भा᳚त्य॒ग्निरा॒वि-र्विश्वा॑नि वृष॒भो रो॑रवीति । दि॒वश्चि॒दन्ता॒दुप॒ मामु॒दान॑ड॒पामु॒पस्थे॑ महि॒षो व॑वर्ध ॥
इ॒दन्त॒ एक॑-म्प॒र ऊ॑त॒ एक॑-न्तृ॒तीये॑न॒ ज्योति॑षा॒ संविँ॑शस्व । सं॒वेँश॑नस्त॒नुवै॒ चारु॑रेधि प्रि॒यो दे॒वाना᳚-म्पर॒मे स॒धस्थे᳚ ॥
नाके॑ सुप॒र्णमुप॒ य-त्पत॑न्तग्ं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्षत त्वा । हिर॑ण्यपक्ष॒म् ँवरु॑णस्य दू॒तम् ँय॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒न-म्भु॑र॒ण्युम् ॥
अति॑द्रव सारमे॒यौ श्वानौ॑ चतुर॒क्षौ श॒बलौ॑ सा॒धुना॑ प॒था । अथा॑ पि॒तॄन्-थ्सु॑वि॒दत्रा॒ग्ं॒ अपी॑हि य॒मेन॒ ये स॑ध॒माद॒-म्मद॑न्ति ॥
यौ ते॒ श्वानौ॑ यम रक्षि॒तारौ॑ चतुर॒क्षौ प॑थि॒रक्षी॑ नृ॒चक्ष॑सा ।
ताभ्याग्ं॑ राज॒-न्परि॑ देह्येनग्ग् स्व॒स्ति चा᳚स्मा अनमी॒व-ञ्च॑ धेहि ॥ 6 ॥
उ॒रु॒ण॒सा-व॑सु॒तृपा॑-वुलुम्ब॒लौ य॒मस्य॑ दू॒तौ च॑रतो॒ वशा॒ग्ं॒ अनु॑ । ताव॒स्मभ्य॑-न्दृ॒शये॒ सूर्या॑य॒ पुन॑र्द-त्ता॒वसु॑म॒द्येह भ॒द्रम् ॥
सोम॒ एके᳚भ्यः पवते घृ॒तमेक॒ उपा॑सते ।
येभ्यो॒ मधु॑ प्र॒धाव॑ति॒ ताग्-श्चि॑दे॒वापि॑गच्छतात् ॥
ये युद्ध्य॑न्ते प्र॒धने॑षु॒ शूरा॑सो॒ ये त॑नु॒त्यजः॑ । ये वा॑ स॒हस्र॑दक्षिणा॒स्ताग् श्चि॑दे॒वापि॑गच्छतात् ॥
तप॑सा॒ ये अ॑नाधृ॒ष्या-स्तप॑सा॒ ये सुव॑र्ग॒ताः ।
तपो॒ ये च॑क्रि॒रे म॒ह-त्ताग्-श्चि॑दे॒वापि॑गच्छतात् ॥
अश्म॑न्वती रेवती॒-स्सग्ंर॑भद्ध्व॒-मुत्ति॑ष्ठत॒ प्रत॑रता सखायः । अत्रा॑ जहाम॒ ये अस॒न्नशे॑वा-श्शि॒वान्. व॒यम॒भि वाजा॒नुत्त॑रेम ॥ 7 ॥
यद्वै दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प॒वित्रग्ं॑ स॒हस्र॑धार॒म् ँवित॑तम॒न्तरि॑क्षे । येनापु॑ना॒दिन्द्र॒मना᳚र्त॒-मार्त्यै॒ तेना॒ह-म्माग्ं स॒र्वत॑नु-म्पुनामि ॥
या रा॒ष्ट्रा-त्प॒न्नादप॒ यन्ति॒ शाखा॑ अ॒भिमृ॑ता नृ॒पति॑मि॒च्छमा॑नाः । धा॒तुस्ता-स्सर्वाः॒ पव॑नेन पू॒ताः प्र॒जया॒-ऽस्मान्-र॒य्या वर्च॑सा॒ सग्ंसृ॑जाथ ॥
उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒ पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् ।
दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥
धा॒ता पु॑नातु सवि॒ता पु॑नातु । अ॒ग्नेस्तेज॑सा॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा ॥ 8 ॥
(धे॒ - ह्युत्त॑रे - मा॒ष्टौ च॑) (अ. 3)
अनुवाकं 4
य-न्ते॑ अ॒ग्निमम॑न्थाम वृष॒भाये॑व॒ पक्त॑वे ।
इ॒म-न्तग्ं श॑मयामसि क्षी॒रेण॑ चोद॒केन॑ च ॥
यन्त्वम॑ग्ने स॒मद॑ह॒स्त्वमु॒ निर्वा॑पया॒ पुनः॑ ।
क्या॒म्बूरत्र॑ जायता-म्पाकदू॒र्वा व्य॑ल्कशा ॥
शीति॑के॒ शीति॑कावति॒ ह्लादु॑के॒ ह्लादु॑कावति ।
म॒ण्डू॒क्या॑ सुसङ्ग॒मये॒मग्ग् स्व॑ग्निग्ं श॒मय॑ ॥ श-न्ते॑ धन्व॒न्या आप॒-श्शमु॑ ते सन्त्वनू॒क्याः᳚ । श-न्ते॑ समु॒द्रिया॒ आप॒-श्शमु॑ ते सन्तु॒ वर्ष्याः᳚ ॥
श-न्ते॒ स्रव॑न्ती-स्त॒नुवे॒ शमु॑ ते सन्तु॒ कूप्याः᳚ ।
श-न्ते॑ नीहा॒रो व॑र्षतु॒ शमु॒ पृष्वा-ऽव॑शीयताम् ॥ 9 ॥
अव॑ सृज॒ पुन॑रग्ने पि॒तृभ्यो॒ यस्त॒ आहु॑त॒श्चर॑ति स्व॒धाभिः॑ । आयु॒र्वसा॑न॒ उप॑ यातु॒ शेष॒ग्ं॒ सङ्ग॑च्छता-न्त॒नुवा॑ जातवेदः ॥
सङ्ग॑च्छस्व पि॒तृभि॒-स्सग्ग् स्व॒धाभि॒-स्समि॑ष्टापू॒र्तेन॑ पर॒मे व्यो॑मन्न् ।
यत्र॒ भूम्यै॑ वृ॒णसे॒ तत्र॑ गच्छ॒ तत्र॑ त्वा दे॒व-स्स॑वि॒ता द॑धातु ॥ यत्ते॑ कृ॒ष्ण-श्श॑कु॒न आ॑तु॒तोद॑ पिपी॒ल-स्स॒र्प उ॒त वा॒ श्वाप॑दः ।
अ॒ग्निष्ट-द्विश्वा॑दनृ॒ण-ङ्कृ॑णोतु॒ सोम॑श्च॒ यो ब्रा᳚ह्म॒णमा॑वि॒वेश॑ ॥ उत्ति॒ष्ठात॑-स्त॒नुव॒ग्ं॒ सम्भ॑रस्व॒ मेह गात्र॒मव॑हा॒ मा शरी॑रम् ।
यत्र॒ भूम्यै॑ वृ॒णसे॒ तत्र॑ गच्छ॒ तत्र॑ त्वा दे॒व-स्स॑वि॒ता द॑धातु ॥ इ॒द-न्त॒ एक॑-म्प॒र ऊ॑त॒ एक॑-न्तृ॒तीये॑न॒ ज्योति॑षा॒ संविँ॑शस्व ।
सं॒वेँश॑न-स्त॒नुवै॒ चारु॑रेधि प्रि॒यो दे॒वाना᳚-म्पर॒मे स॒धस्थे᳚ ॥ उत्ति॑ष्ठ॒ प्रेहि॒ प्रद्र॒वौकः॑ कृणुष्व पर॒मे व्यो॑मन्न् । य॒मेन॒ त्वम् ँय॒म्या॑ संविँदा॒नोत्-त॒म-न्नाक॒मधि॑ रोहे॒मम् ॥
अश्म॑न्वती रेवती॒-स्सग्ं र॑भद्ध्व॒ मुत्ति॑ष्ठत॒ प्रत॑रता सखायः । अत्रा॑ जहाम॒ ये अस॒न्नशे॑वा-श्शि॒वान् व॒यम॒भि वाजा॒नुत्त॑रेम ॥ यद्वै दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प॒वित्रग्ं॑ स॒हस्र॑धार॒म् ँवित॑तम॒न्तरि॑क्षे । येनापु॑ना॒दिन्द्र॒मना॑र्त॒-मार्त्यै॒ तेना॒ह-म्माग्ं स॒र्वत॑नु-म्पुनामि ॥ या रा॒ष्ट्रा-त्प॒न्नादप॒ यन्ति॒ शाखा॑ अ॒भिमृ॑ता नृ॒पति॑मि॒च्छमा॑नाः । धा॒तुस्ता-स्सर्वाः॒ पव॑नेन पू॒ताः प्र॒जया॒-ऽस्मान्-र॒य्या वर्च॑सा॒ सग्ंसृ॑जाथ ॥ या रा॒ष्ट्रा-त्प॒न्नादप॒ यन्ति॒ शाखा॑ अ॒भिमृ॑ता नृ॒पति॑मि॒च्छमा॑नाः । धा॒तुस्ता-स्सर्वाः॒ पव॑नेन पू॒ताः प्र॒जया॒-ऽस्मान्-र॒य्या वर्च॑सा॒ सग्ंसृ॑जाथ ॥ धा॒ता पु॑नातु सवि॒ता पु॑नातु । अ॒ग्नेस्तेज॑सा॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा ॥
अ॒स्मात्त्वमधि॑ जा॒तो᳚-ऽस्य॒य-न्त्वदधि॑जायताम् ।
अ॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ सुव॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा᳚ ॥ 10 ॥
(अव॑शीयताग्ं - स॒धस्थे॒ पञ्च॑ च) (अ. 4)
अनुवाकं 5
आया॑तु दे॒व-स्सु॒मना॑भि-रू॒तिभि॑-र्य॒मो ह॑वे॒ह प्रय॑ताभिर॒क्ता । आसी॑दताग्ं सुप्र॒यते॑ह ब॒र्॒हिष्यूर्जा॑य जा॒त्यै मम॑ शत्रु॒हत्यै᳚ ॥
य॒मे इ॑व॒ यत॑माने॒ यदैत॒-म्प्रवा᳚म्भर॒-न्मानु॑षा देव॒यन्तः॑ । आसी॑दत॒ग्ग्॒ स्वमु॑ लो॒कम् ँविदा॑ने स्वास॒स्थे भ॑वत॒मिन्द॑वे नः ॥
य॒माय॒ सोमग्ं॑ सुनुत य॒माय॑ जुहुता ह॒विः ।
य॒मग्ं ह॑ य॒ज्ञो ग॑च्छत्य॒ग्निदू॑तो॒ अर॑ङ्कृतः ॥
य॒माय॑ घृ॒तव॑द्ध॒विर्जु॒होत॒ प्र च॑ तिष्ठत ।
स नो॑ दे॒वेष्वाय॑म-द्दी॒र्घमायुः॒ प्र जी॒वसे᳚ ॥
य॒माय॒ मधु॑मत्तम॒ग्ं॒ राज्ञे॑ ह॒व्य-ञ्जु॑होतन । इ॒द-न्नम॒ ऋषि॑भ्यः पूर्व॒जेभ्यः॒ पूर्वे᳚भ्यः पथि॒कृद्भ्यः॑ ॥ 11 ॥
यो-ऽस्य॒ कौष्ठ्य॒ जग॑तः॒ पार्थि॑व॒स्यैक॑ इद्व॒शी ।
य॒म-म्भ॑ङ्ग्यश्र॒वो गा॑य॒ यो राजा॑-ऽनप॒रोद्ध्यः॑ ॥ य॒म-ङ्गाय॑ भङ्ग्य॒श्रवो॒ यो राजा॑-ऽनप॒रोद्ध्यः॑ । येना॒पो न॒द्यो॑ धन्वा॑नि॒ येन॒ द्यौः पृ॑थि॒वी दृ॒ढा ॥ हि॒र॒ण्य॒क॒क्ष्यान्-थ्सु॒धुरान्॑. हिरण्या॒क्षा-न॑यश्श॒फान् । अश्वा॑-न॒नश्य॑तो दा॒न॒म् ँय॒मो रा॑जा-ऽभि॒तिष्ठ॑ति ॥ य॒मो दा॑धार पृथि॒वीं-यँ॒मो विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् । य॒माय॒ सर्व॒मित्र॑स्थे॒ य-त्प्रा॒ण-द्वा॒युर॑क्षि॒तम् ॥ यथा॒ पञ्च॒ यथा॒ षड् य॒था पञ्च॑ द॒शर्ष॑यः । य॒मम् ँयो वि॑द्या॒थ्स ब्रू॑याद्य॒थैक ऋषि॑र्विजान॒ते ॥ 12 ॥
त्रिक॑द्रुकेभिः॒ पत॑ति॒ षडु॒र्वी-रेक॒मि-द्बृ॒हत् ।
गा॒य॒त्री त्रि॒ष्टुप्छन्दाग्ं॑सि॒ सर्वा॒ ता य॒म आहि॑ता ॥
अह॑रह॒र्नय॑मानो॒ गामश्व॒-म्पुरु॑ष॒-ञ्जग॑त् ।
वैव॑स्वतो॒ न तृ॑प्यति॒ पञ्च॑भि॒र्मान॑वैर्य॒मः ॥
वैव॑स्वते॒ विवि॑च्यन्ते॒ यमे॒ राज॑नि ते ज॒नाः ।
ये चे॒ह स॒त्येनेच्छ॑न्ते॒ य उ॒ चानृ॑तवादि॒नः ॥
ते रा॑जन्नि॒ह विवि॑च्यन्ते॒-ऽथा य॑न्ति त्वा॒मुप॑ ।
दे॒वाग्श्च॒ ये न॑म॒स्यन्ति॒ ब्राह्म॑णाग्श्चाप॒चित्य॑ति ॥
यस्मि॑न् वृ॒क्षे सु॑पला॒शे दे॒वै-स्स॒पिम्ब॑ते य॒मः ।
अत्रा॑ नो वि॒श्पतिः॑ पि॒ता पु॑रा॒णा अनु॑वेनति ॥ 13 ॥
(प॒थि॒कृद्भ्यो॑ - विजान॒ते - ऽनु॑वेनति) (अ. 5)
अनुवाकं 6
वै॒श्वा॒न॒रे ह॒विरि॒द-ञ्जु॑होमि साह॒स्र-मुथ्सग्ं॑ श॒तधा॑रमे॒तम् । तस्मि॑न्ने॒ष पि॒तर॑-म्पिताम॒ह-म्प्रपि॑तामह-म्बिभर॒-त्पिन्व॑माने ॥
द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒ द्यामि॒मञ्च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ ।
तृ॒तीय॒म् ँयोनि॒मनु॑ स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्राः᳚ ॥
इ॒मग्ं स॑मु॒द्रग्ं श॒तधा॑र॒मुथ्स॑म् ँव्य॒च्यमा॑न॒-म्भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये᳚ ।
घृ॒त-न्दुहा॑ना॒मदि॑ति॒-ञ्जना॒याग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ अपे॑त॒ वीत॒ वि च॑ सर्प॒तातो॒ ये-ऽत्र॒ स्थ पु॑रा॒णा ये च॒ नूत॑नाः ।
अहो॑भिर॒द्भि-र॒क्तुभि॒-र्व्य॑क्तम् ँय॒मो द॑दा-त्वव॒सान॑मस्मै ॥ स॒वि॒तैतानि॒ शरी॑राणि पृथि॒व्यै मा॒तुरु॒पस्थ॒ आद॑धे ।
तेभि॑-र्युज्यन्ता-मघ्नि॒याः ॥ 14 ॥
शु॒नम् ँवा॒हा-श्शु॒न-न्ना॒रा-श्शु॒न-ङ्कृ॑षतु॒ लाङ्ग॑लम् ।
शु॒नम् ँव॑र॒त्रा ब॑द्ध्यन्ताग्ं शु॒न-मष्ट्रा॒-मुदि॑ङ्गय॒ शुना॑सीरा शु॒नम॒स्मासु॑ धत्तम् ॥
शुना॑सीरावि॒माम् ँवाच॒म् ँय-द्दि॒वि च॑क्र॒थुः पयः॑ । तेने॒मा-मुप॑सिञ्चतम् ॥
सीते॒ वन्दा॑महे त्वा॒-ऽर्वाची॑ सुभगे भव ।
यथा॑ न-स्सु॒भगा स॑सि॒ यथा॑ न-स्सु॒फला स॑सि ॥
स॒वि॒तैतानि॒ शरी॑राणि पृथि॒व्यै मा॒तुरु॒पस्थ॒ आद॑धे । तेभि॑रदिते॒ श-म्भ॑व ॥
विमु॑च्यद्ध्व-मघ्नि॒या दे॑व॒याना॒ अता॑रिष्म॒ तम॑सस्पा॒रम॒स्य ।
ज्योति॑रापाम॒ सुव॑रगन्म ॥ 15 ॥
प्र वाता॒ वान्ति॑ प॒तय॑न्ति वि॒द्युत॒ उदोष॑धीर्जिहते॒ पिन्व॑ते॒ सुवः॑ । इरा॒ विश्व॑स्मै॒ भुव॑नाय जायते॒ य-त्प॒र्जन्यः॑ पृथि॒वीग्ं रेत॒सा-ऽव॑ति ॥
यथा॑ य॒माय॑ हा॒र्म्य-मव॑प॒-न्पञ्च॑मान॒वाः ।
ए॒वम् ँव॑पामि हा॒र्म्यम् ँयथा-ऽसा॑म जीवलो॒के भूर॑यः ॥ चितः॑ स्थ परि॒चित॑ ऊर्ध्व॒चितः॑ श्रयद्ध्व-म्पि॒तरो॑ दे॒वता᳚ ।
प्र॒जाप॑तिर्व-स्सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥
आ प्या॑यस्व॒ समॆ॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ॥ स-न्ते॒ पयाग्ं॑सि॒ समु॑ यन्तु॒ वाजा॒-स्सं-वृँष्णि॑या-न्यभिमाति॒षाहः॑ । आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑य सोम दि॒वि श्रवाग्॑स्युत्त॒मानि॑ धिष्व ॥ 16 ॥
(अ॒घ्नि॒या - अ॑गन्म - +स॒प्त च॑) (अ. 6)
अनुवाकं 7
उत्ते॑ तभ्नोमि पृथि॒वी-न्त्वत्परी॒मम् ँलो॒क-न्नि॒दध॒न्मो अ॒हग्ं रि॑षम् । ए॒ताग् स्थूणा᳚-म्पि॒तरो॑ धारयन्तु॒ ते-ऽत्रा॑ य॒म-स्साद॑नात्ते मिनोतु ॥
उप॑सर्प मा॒तर॒-म्भूमि॑मे॒ता-मु॑रु॒व्यच॑स-म्पृथि॒वीग्ं सु॒शेवा᳚म् । ऊर्ण॑म्रदा युव॒ति-र्दक्षि॑णावत्ये॒षा त्वा॑ पातु॒ निर्-ऋ॑त्या उ॒पस्थे᳚ ॥
उच्छ्म॑ञ्चस्व पृथिवि॒ मा विबा॑धिथा-स्सूपाय॒ना-ऽस्मै॑ भव सूपवञ्च॒ना । मा॒ता पु॒त्रम् ँयथा॑ सि॒चा-ऽभ्ये॑न-म्भूमि वृणु ॥ उ॒च्छ्मञ्च॑माना पृथि॒वी हि तिष्ठ॑सि स॒हस्र॒म्मित॒ उप॒ हि श्रय॑न्ताम् ।
ते गृ॒हासो॑ मधु॒श्चुतो॒ विश्वाहा᳚स्मै शर॒णा-स्स॒न्त्वत्र॑ ॥ एणी᳚र्धा॒ना हरि॑णी॒रर्जु॑नी-स्सन्तु धे॒नवः॑ । तिल॑वथ्सा॒ ऊर्ज॑मस्मै॒ दुहा॑ना॒ विश्वाहा॑ स॒न्त्वन॑पस्फुरन्तीः ॥ 17 ॥
ए॒षा ते॑ यम॒साद॑ने स्व॒धा निधी॑यते गृ॒हे । अक्षि॑ति॒र्नाम॑ ते असौ ॥ इ॒द-म्पि॒तृभ्यः॒ प्रभ॑रेम ब॒र्॒हि-र्दे॒वेभ्यो॒ जीव॑न्त॒ उत्त॑र-म्भरेम ।
तत्त्व॑मारो॒हासो॒ मेघ्यो॒ भव॑म् ँय॒मेन॒ त्वम् ँय॒म्या॑ संविँदा॒नः ॥ मा त्वा॑ वृ॒क्षौ सम्बा॑धिष्टा॒-म्मा मा॒ता पृ॑थिवि॒ त्वम् ।
पि॒तॄन्. हि यत्र॒ गच्छा॒स्येधा॑सम् ँयम॒राज्ये᳚ ॥
मा त्वा॑ वृ॒क्षौ सम्बा॑धेथा॒-म्मा मा॒ता पृ॑थि॒वी म॒ही । वै॒व॒स्व॒तग्ं हि गच्छा॑सि यम॒राज्ये॒ विरा॑जसि ॥
न॒ल-म्प्ल॒वमारो॑है॒त-न्न॒लेन॑ प॒थो-ऽन्वि॑हि ।
स त्व॑-न्न॒लप्ल॑वो भू॒त्वा॒ सन्त॑र॒ प्रत॒रोत्त॑र ॥ 18 ॥
स॒वि॒तैतानि॒ शरी॑राणि पृथि॒व्यै मा॒तुरु॒पस्थ॒ आद॑धे । तेभ्यः॑ पृथिवि॒ श-म्भ॑व ॥
षड्ढो॑ता॒ सूर्य॑-न्ते॒ चक्षु॑-र्गच्छतु॒ वात॑मा॒त्मा द्या-ञ्च॒ गच्छ॑ पृथि॒वी-ञ्च॒ धर्म॑णा ।
अ॒पो वा॑ गच्छ॒ यदि॒ तत्र॑ ते हि॒तमोष॑धीषु॒ प्रति॑तिष्ठा॒ शरी॑रैः ॥ पर॑-म्मृत्यो॒ अनु॒ परे॑हि॒ पन्था॒म् ँयस्ते॒ स्व इत॑रो देव॒याना᳚त् ।
चक्षु॑ष्मते शृण्व॒ते ते᳚ ब्रवीमि॒ मा नः॑ प्र॒जाग्ं री॑रिषो॒ मोत वी॒रान् ॥
शम् ँवात॒-श्शग्ं हि ते॒ घृणि॒-श्शमु॑ ते स॒न्त्वोष॑धीः । कल्प॑न्ता-म्मे॒ दिशः॑ श॒ग्माः ॥
पृ॒थि॒व्यास्त्वा॑ लो॒के सा॑दयाम्य॒मुष्य॒ शर्मा॑सि पि॒तरो॑ दे॒वाता᳚ । प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥ अ॒न्तरि॑क्षस्य त्वा दि॒वस्त्वा॑ दि॒शा-न्त्वा॒ नाक॑स्य त्वा पृ॒ष्ठे ब्र॒द्ध्नस्य॑ त्वा वि॒ष्टपे॑ सादयाम्य॒मुष्य॒ शर्मा॑सि पि॒तरो॑ दे॒वता᳚ ।
प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥ 19 ॥
(अन॑पस्फुरन्ती॒ - रुत्त॑र - दे॒वत॑या॒ द्वे च॑) (अ. 7)
अनुवाकं 8
अ॒पू॒पवा᳚-न्घृ॒तवाग्॑श्च॒रुरेह सी॑दतूत्तभ्नु॒व-न्पृ॑थि॒वी-न्द्यामु॒तोपरि॑ । यो॒नि॒कृतः॑ पथि॒कृतः॑ सपर्यत॒ ये दे॒वाना᳚-ङ्घृ॒तभा॑गा इ॒ह स्थ ।
ए॒षा ते यम॒साद॑ने स्व॒धा निधी॑यते गृ॒हे॑-ऽसौ ।
दशा᳚क्षरा॒ ताग्ं र॑क्षस्व॒ ता-ङ्गो॑पायस्व॒ ता-न्ते॒ परि॑ ददामि॒ तस्या᳚-न्त्वा॒ मा द॑भ-न्पि॒तरो॑ दे॒वता᳚ ।
प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥
अ॒पू॒पवा᳚-ञ्छृ॒तवा᳚न्-क्षी॒रवा॒न्-दधि॑वा॒-न्मधु॑माग्-श्च॒रुरेह सी॑दतूत्तभ्नु॒वन्-पृ॑थि॒वी-न्द्यामु॒तोपरि॑ । यो॒नि॒कृतः॑ पथि॒कृतः॑ सपर्यत॒ ये दे॒वानाग्ं॑ शृ॒तभा॑गाः, क्षी॒रभा॑गा॒ दधि॑भागा॒ मधु॑भागा इ॒ह स्थ । ए॒षा ते॑ यम॒साद॑ने स्व॒धा निधी॑यते गृ॒हे॑-ऽसौ । श॒ताक्ष॑रा स॒हस्रा᳚क्षरा॒-ऽयुता᳚क्ष॒रा-ऽच्यु॑ताक्षरा॒ ताग्ं र॑क्षस्व॒ ता-ङ्गो॑पायस्व॒ ता-न्ते॒ परि॑ददामि॒ तस्या᳚-न्त्वा॒ मा द॑भ-न्पि॒तरो॑ दे॒वता᳚ । प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥ 20 ॥
(अ॒पू॒पवा॑नसौ॒ दश॑) (अ. 8)
अनुवाकं 9
ए॒तास्ते᳚ स्व॒धा अ॒मृताः᳚ करोमि॒ यास्ते॑ धा॒नाः प॑रि॒किरा॒म्यत्र॑ । तास्ते॑ य॒मः पि॒तृभिः॑ संविँदा॒नो-ऽत्र॑ धे॒नूः का॑म॒दुघाः᳚ करोतु ॥
त्वामर्जु॒नौष॑धीना॒-म्पयो᳚ ब्र॒ह्माण॒ इद्वि॑दुः ।
तासा᳚-न्त्वा॒ मद्ध्या॒दाद॑दे च॒रुभ्यो॒ अपि॑धातवे ॥
दू॒र्वाणाग्॑ स्त॒म्बमाह॑रै॒ता-म्प्रि॒यत॑मा॒-म्मम॑ । इ॒मा-न्दिश॑-म्मनु॒ष्या॑णा॒-म्भूयि॒ष्ठा-ऽनु॒ वि रो॑हतु ॥ काशा॑नाग् स्त॒म्बमाह॑र॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै ।
य ए॒तस्यै॑ दि॒शः प॒राभ॑वन्नघा॒यवो॒ यथा॒ ते नाभ॑वा॒-न्पुनः॑ ॥ द॒र्भाणाग्॑ स्त॒म्बमाह॑र पितृ॒णामोष॑धी-म्प्रि॒याम् । अन्वस्यै॒ मूल॑-ञ्जीवा॒दनु॒ काण्ड॒मथो॒ फल᳚म् ॥ 21 ॥
लो॒क-म्पृ॑ण छि॒द्र-म्पृ॒णाथो॑ सीद शि॒वा त्वम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन् योना॑वसीष॒दन्न् ॥ ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒-स्सोमग्ग्॑ श्रीणन्ति॒ पृश्न॑यः । जन्म॑-न्दे॒वानां॒-विँश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः ॥
शम् ँवात॒-श्शग्ंहि ते॒ घृणि॒-श्शमु॑ ते स॒न्त्वोष॑धीः । कल्प॑न्ता-न्ते॒ दिश॒-स्सर्वाः᳚ ॥ इ॒दमे॒व मेतो-ऽप॑रा॒मार्ति॑माराम॒ काञ्च॒न ।
तथा॒ तद॒श्विभ्या᳚-ङ्कृ॒त-म्मि॒त्रेण॒ वरु॑णेन च ॥
व॒र॒णो वा॑रयादि॒द-न्दे॒वो वन॒स्पतिः॑ ।
आर्त्यै॒ निर्-ऋ॑त्यै॒ द्वेषा᳚च्च॒ वन॒स्पतिः॑ ॥
विधृ॑तिरसि॒ विधा॑रया॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि श॒मि श॒मया॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि य॒व य॒वया॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि ॥
पृ॒थि॒वी-ङ्ग॑च्छा॒न्तरि॑क्ष-ङ्गच्छ॒ दिव॑-ङ्गच्छ॒ दिशो॑ गच्छ॒ सुव॑र्गच्छ॒ सुव॑र्गच्छ॒ दिशो॑ गच्छ॒ दिव॑-ङ्गच्छा॒न्तरि॑क्ष-ङ्गच्छ पृथि॒वी-ङ्ग॑च्छा॒पो वा॑ गच्छ॒ यदि॒ तत्र॑ ते हि॒तमोष॑धीषु॒ प्रति॑तिष्ठा॒ शरी॑रैः ॥ लो॒क-म्पृ॑ण छि॒द्र-म्पृ॒णाथो॑ सीद शि॒वा त्वम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन् योना॑वसीष॒दन्न् ॥ ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒-स्सोमग्ग्॑ श्रीणन्ति॒ पृश्न॑यः । जन्म॑-न्दे॒वानां॒-विँश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः ॥
अश्म॑न्वती रेवती॒-स्सग्ं र॑भद्ध्व॒ मुत्ति॑ष्ठत॒ प्रत॑रता सखायः । अत्रा॑ जहाम॒ ये अस॒न्नशे॑वा-श्शि॒वान् व॒यम॒भि वाजा॒नुत्त॑रेम ॥ यद्वै दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प॒वित्रग्ं॑ स॒हस्र॑धार॒म् ँवित॑तम॒न्तरि॑क्षे । येनापु॑ना॒दिन्द्र॒मना॑र्त॒-मार्त्यै॒ तेना॒ह-म्माग्ं स॒र्वत॑नु-म्पुनामि ॥
धा॒ता या रा॒ष्ट्रा-त्प॒न्नादप॒ यन्ति॒ शाखा॑ अ॒भिमृ॑ता नृ॒पति॑मि॒च्छमा॑नाः । धा॒तुस्ता-स्सर्वाः॒ पव॑नेन पू॒ताः प्र॒जया॒-ऽस्मान्-र॒य्या वर्च॑सा॒ सग्ंसृ॑जाथ ॥( ) ॥ 22 ॥
(अथो॒ फल॑म् - धा॒ता पु॑नातु) (अ. 9)
अनुवाकं 10
आरो॑ह॒तायु॑-र्ज॒रस॑-ङ्गृणा॒ना अ॑नुपू॒र्वम् ँयत॑माना॒ यति॒ष्ट । इ॒ह त्वष्टा॑ सु॒जनि॑मा सु॒रत्नो॑ दी॒र्घमायुः॑ करतु जी॒वसे॑ वः ॥
यथा-ऽहा᳚न्यनुपू॒र्व-म्भव॑न्ति॒ यथ॒र्तव॑ ऋ॒तुभि॒-र्यन्ति॑ क्लृ॒प्ताः । यथा॒ न पूर्व॒मप॑रो॒ जहा᳚त्ये॒वा धा॑त॒रायूग्ं॑षि कल्पयैषाम् ॥
न हि॑ ते अग्ने त॒नुवै᳚ क्रू॒र-ञ्च॒कार॒ मर्त्यः॑ ।
क॒पि-र्ब॑भस्ति॒ तेज॑न॒-म्पुन॑र्ज॒रायु॒ गौरि॑व ।
अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घमग्ने॑ शुशु॒द्ध्या र॒यिम् ।
अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घ-म्मृ॒त्यवे॒ स्वाहा᳚ ॥
अ॒न॒ड्वाह॑-म॒न्वार॑भामहे स्व॒स्तये᳚ ।
स न॒ इन्द्र॑ इव दे॒वेभ्यो॒ वह्निः॑ स॒पांर॑णो भव ॥ 23 ॥
इ॒मे जी॒वा वि॑मृ॒तैराव॑व-र्ति॒न्नभू᳚-द्भ॒द्रा दे॒वहू॑ति-न्नो अ॒द्य । प्राञ्जो॑-ऽगामा नृ॒तये॒ हसा॑य॒ द्राघी॑य॒ आयुः॑ प्रत॒रा-न्दधा॑नाः ॥
मृ॒त्योः प॒दम् ँयोपय॑न्तो॒ यदैम॒ द्राघी॑य॒ आयुः॑ प्रत॒रा-न्दधा॑नाः । आ॒प्याय॑मानाः प्र॒जया॒ धने॑न शु॒द्धाः पू॒ता भ॑वथ यज्ञियासः ॥
इ॒म-ञ्जी॒वेभ्यः॑ परि॒धि-न्द॑धामि॒ मा नो नु॑ गा॒दप॑रो॒ अर्ध॑मे॒तम् ।
श॒त-ञ्जी॑वन्तु श॒रदः॑ पुरू॒चीस्ति॒रो मृ॒त्यु-न्द॑द्महे॒ पर्व॑तेन ॥ इ॒मा नारी॑रविध॒वा-स्सु॒पत्नी॒राञ्ज॑नेन स॒र्पिषा॒ सम्मृ॑शन्ताम् ।
अ॒न॒श्रवो॑ अनमी॒वा-स्सु॒शेवा॒ आरो॑हन्तु॒ जन॑यो॒ योनि॒मग्रे᳚ ॥ यदाञ्ज॑न-न्त्रैककु॒द-ञ्जा॒तग्ं हि॒मव॑त॒स्परि॑ ।
तेना॒मृत॑स्य॒ मूले॒नारा॑ती-र्जम्भयामसि ॥
यथा॒ त्व-मु॑द्भि॒न-थ्स्यो॑षधे पृथि॒व्या अधि॑ ।
ए॒वमि॒म उद्भि॑न्दन्तु की॒र्त्या यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ॥ अ॒जो᳚-ऽस्यजा॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि य॒वो॑-ऽसि य॒वया॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि ॥ 24 ॥
(भ॒व॒ - ज॒म्भ॒या॒म॒सि॒ त्रीणि॑ च) (अ. 10)
अनुवाकं 11
अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घमग्ने॑ शुशु॒द्ध्या र॒यिम् । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ सु॒क्षे॒त्रि॒या सु॑गातु॒या व॑सू॒या च॑ यजामहे । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥
प्र य-द्भन्दि॑ष्ठ एषा॒-म्प्रास्माका॑सश्च सू॒रयः॑ । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ प्रयद॒ग्ने-स्सह॑स्वतो वि॒श्वतो॒ यन्ति॑ सू॒रयः॑ । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥
प्रयत्ते॑ अग्ने सू॒रयो॒ जाये॑महि॒ प्र ते॑ व॒यम् ।
अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ 25 ॥
त्वग्ं हि वि॑श्वतोमुख वि॒श्वतः॑ परि॒भूरसि॑ । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ द्विषो॑ नो विश्वतोमु॒खाति॑ ना॒वेव॑ पारय । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ स न॒-स्सिन्धु॑मिव ना॒वया-ऽति॑ पर्षा स्व॒स्तये᳚ । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ आपः॑ प्रव॒णादि॑व य॒ती-रपा॒स्म-थ्स्य॑न्दताम॒घम् । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ उ॒द्व॒ना-दु॑द॒कानी॒वापा॒स्म-थ्स्य॑न्दताम॒घम् ।
अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ आ॒न॒न्दाय॑ प्रमो॒दाय॒ पुन॒रागा॒ग्॒ स्वान्गृ॒हान् । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ न वै तत्र॒ प्रमी॑यते॒ गौरश्वः॒ पुरु॑षः प॒शुः ।
यत्रे॒द-म्ब्रह्म॑ क्रि॒यते॑ परि॒धिर्जीव॑नाय॒ कमप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ 26 ॥
(अ॒घ - म॒घ-ञ्च॒त्वारि॑ च) (अ. 11)
अनुवाकं 12
अप॑श्याम युव॒ति-मा॒चर॑न्ती-म्मृ॒ताय॑ जी॒वा-म्प॑रिणी॒यमा॑नाम् । अ॒न्धेन॒ या तम॑सा॒ प्रावृ॑ता-ऽसि॒ प्राची॒मवा॑ची॒-मव॒य-न्नरि॑ष्ट्यै ॥
मयै॒ता-म्मा॒ग्॒स्ता-म्भ्रि॒यमा॑णा दे॒वी स॒ती पि॑तृलो॒कम् ँयदैषि॑ । वि॒श्ववा॑रा॒ नभ॑सा॒ संव्यँ॑यन्त्यु॒भौ नो॑ लो॒कौ पय॒सा-ऽऽवृ॑णीहि ॥
रयि॑ष्ठाम॒ग्नि-म्मधु॑मन्तमू॒र्मिण॒मूर्जः॑ सन्त-न्त्वा॒ पय॒सोप॒ सग्ंस॑देम ।
सग्ं र॒य्या समु॒ वर्च॑सा॒ सच॑स्वा न-स्स्व॒स्तये᳚ ॥
ये जी॒वा ये च॑ मृ॒ता ये जा॒ता ये च॒ जन्त्याः᳚ ।
तेभ्यो॑ घृ॒तस्य॑ धारयितु॒-म्मधु॑धारा व्युन्द॒ती ॥
मा॒ता रु॒द्राणा᳚-न्दुहि॒ता वसू॑ना॒ग्॒ स्वसा॑-ऽऽदि॒त्याना॑म॒-मृत॑स्य॒ नाभिः॑ ।
प्रणु॒वोच॑-ञ्चिकि॒तुषे॒ जना॑य॒ मा गामना॑गा॒मदि॑तिम् ँवधिष्ट ॥
पिब॑तूद॒क-न्तृणा᳚न्यत्तु । ओमु-थ्सृ॒जत ॥ 27 ॥
(व॒धि॒ष्ट॒ द्वे च॑) (अ. 12)
(प॒रे॒यु॒वाग्ंस॒-म्प्र वि॒द्वा-न्भुव॑नस्या॒भ्याव॑ वृथ्स्वा॒ जो भा॒गो॑-ऽयम् ँवै चतुश्चत्वारिग्ंशत् ।
य ए॒तस्य॒ त्व-त्पञ्च॑ । प्रके॒तुने॒दन्ते॒ नाके॑ सुप॒र्णम् ँयौ ते॒ ये युद्ध्य॑न्ते॒ तप॒सा-ऽश्म॑न्वती रेवती॒-स्सग्ंर॑भद्ध्वम॒ष्टाविग्ं॑शतिः । य-न्ते॒ यत्त॒ उत्तिष्ठा॒त॑ इ॒दन्त॒ उत्ति॑ष्ठ॒
प्रेह्यश्म॒न्॒. यद्वा उद्व॒यम॒य-म्पञ्च॑विग्ंशतिः । आया॑तु त्रि॒ग्ं॒शत् । वै॒श्वा॒न॒रे तस्मि॑-न्द्र॒फ्स इ॒ममपे॒ताहो॑भि-र्युज्यन्तामघ्नि॒या अ॑दिते पा॒रम् ँव॒ आ प्या॑यस्व स॒प्तविग्ं॑शतिः । उत्ते॑ गृहे-ऽखाषि॑ति॒स्तेभ्यः॑ पृ॑थि॒व्या अ॒न्तरि॑क्षस्य॒ द्वात्रिग्ं॑शत् । अ॒पू॒पवा॑नसौ॒ दश॑ श॒त द॑श । ए॒तास्ते॑ ते॒ दिश॒-स्सर्वा॑ इ॒दमश्म॑न् विग्ंश॒तिः । ओ॑रोहत त॒नुवै᳚ क्रू॒र-ञ्च॒कार॒ पुन॑र्मृ॒त्यवे॒ मा नो नु॑ गा-द्दद्मह इ॒मा नारीः॒ परि॒ त्रयो॑विग्ंशतिः ।
अप॑ न-स्सुक्षेत्रि॒या प्र यद्भ-न्दि॑ष्ठः॒ प्र यद॒ग्नेः प्र यत्ते॑ अग्ने॒ त्वग्ं हि द्विष॒-स्स न॒-स्सिन्धु॒मापः॑ प्रव॒णादु॑-द्व॒नादा॑न॒न्दाय॒ न वै तत्र॒ यत्रे॒द-ञ्चतु॑र्विग्ंशतिः॒ । अप॑श्या॒मावृ॑णीहि॒ द्वाद॑श द्वादश ।)
(प॒रे॒यु॒वाग्ंस॒ - माया᳚ - त्वे॒तास्ते॑ स॒प्तविग्ं॑शतिः )
(प॒रे॒यु॒वाग्ंस॒ - मोमुथ्सृ॒जत )
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके षष्ठः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - pitṛmedhamantrāḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1
pa॒re॒yu॒vāgṃsa̭-mpra॒vato̭ ma॒hīranṷ ba॒hubhyaḥ॒ panthā̭manapaspaśā॒nam | vai॒va॒sva॒tagṃ sa॒ṅgama̭na॒-ñjanā̭nām ~ya॒magṃ rājā̭nagṃ ha॒viṣā̭ duvasyata || i॒da-ntvā॒ vastra̭-mpratha॒ma-nnvāga॒nnapai॒tadṷ̄ha॒ yadi॒hābi̭bhaḥ pu॒rā |
i॒ṣṭā॒pū॒rtamanu॒ sampa̭śya॒ dakṣi̭ṇā॒m ~yathā̭ te da॒tta-mba̭hu॒dhā vi ba̭ndhuṣu ||
i॒mau yṷnajmi te va॒hnī asṷnīthāya vo॒ḍhave᳚ |
yābhyā᳚m ~ya॒masya॒ sāda̭nagṃ su॒kṛtā॒-ñcāpi̭ gacchatāt || pū॒ṣā tve॒taścyā̭vayatu॒ pravi॒dvā-nana̭ṣṭapaśu॒-rbhuva̭nasya go॒pāḥ |
sa tvai॒tebhyaḥ॒ pari̭dadā-tpi॒tṛbhyo॒-'gnirde॒vebhyaḥ̭ suvi॒datre᳚bhyaḥ || pū॒ṣemā āśā॒ anṷveda॒ sarvā॒-sso a॒smāgṃ abha̭yatamena neṣat |
sva॒sti॒dā aghṛ̭ṇi॒-ssarva̭vī॒ro-'pra̭yucchanpu॒ra ḙtu॒ pravi॒dvān || 1 ||
āyṷ-rvi॒śvāyuḥ॒ pari̭pāsati tvā pū॒ṣā tvā̭ pātu॒ prapa̭the pu॒rastā᳚t | yatrāsa̭te su॒kṛto॒ yatra॒ te ya॒yustatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu ||
bhuva̭nasya pata i॒dagṃ ha॒viḥ || a॒gnayḙ rayi॒mate॒ svāhā᳚ || purṷṣasya sayāva॒ryapeda॒ghāni̭ mṛjmahe |
yathā̭ no॒ atra॒ nāpa̭raḥ pu॒rā ja॒rasa॒ āya̭ti ||
purṷṣasya sayāvari॒ vi te᳚ prā॒ṇama̭si srasam |
śarī̭reṇa ma॒hīmihi̭ sva॒dhayehi̭ pi॒tṝnupa̭ pra॒jayā॒-'smāni॒hāva̭ha || maiva̭-mmā॒g॒stā pri̭ye॒-'ha-nde॒vī sa॒tī pi̭tṛlo॒kam ~yadaiṣi̭ |
vi॒śvavā̭rā॒ nabha̭sā॒ saṃvya~̭yantyu॒bhau no̭ lo॒kau
paya̭sā॒-'bhyāva̭vṛthsva || 2 ||
i॒ya-nnārī̭ patilo॒kam ~vṛ̭ṇā॒nā nipa̭dyata॒ upa̭ tvā martya॒ preta᳚m | viśva̭-mpurā॒ṇamanṷ pā॒laya̭ntī॒ tasyai᳚ pra॒jā-ndravi̭ṇa-ñce॒ha dhḙhi || udī᳚rṣva nārya॒bhi jī̭valo॒kami॒tāsṷme॒tamupa̭śeṣa॒ ehi̭ |
ha॒sta॒grā॒bhasya̭ didhi॒ṣostvame॒ta-tpatyṷrjani॒tvama॒bhi samba̭bhūva ||
su॒varṇa॒gṃ॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai brahma̭ṇe॒ teja̭se॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema ||
dhanu॒r॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai kṣa॒trāyauja̭se॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema |
maṇi॒gṃ॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai vi॒śe puṣṭyai॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema || 3 ||
i॒mama̭gne cama॒sa-mmā vijī᳚hvaraḥ pri॒yo de॒vānā̭mu॒ta so॒myānā᳚m | e॒ṣa yaśca̭ma॒so dḙva॒pāna॒stasmi̭-nde॒vā a॒mṛtā̭ mādayantām ||
a॒gnervarma॒ pari॒ gobhi̭rvyayasva॒ samprorṇṷṣva॒ meda̭sā॒ pīva̭sā ca | nettvā̭ dhṛ॒ṣṇur-hara̭sā॒ jarhṛ̭ṣāṇo॒ dadha̭-dvidha॒kṣyan-parya॒ṅkhayā̭tai ||
maina̭magne॒ vida̭ho॒ mā-'bhiśo̭co॒ mā-'sya॒ tvaca̭-ñcikṣipo॒ mā śarī̭ram | ya॒dā śṛ॒ta-ṅka॒ravo̭ jātave॒do-'thḙmena॒-mprahi̭ṇutā-tpi॒tṛbhyaḥ̭ ||
śṛ॒tam ~ya॒dā ka॒rasi̭ jātave॒do-'thḙmena॒-mpari̭dattā-tpi॒tṛbhyaḥ̭ | ya॒dā gacchā॒tyasṷnītime॒tāmathā̭ de॒vānā᳚m ~vaśa॒nīrbha̭vāti || sūrya̭-nte॒ cakṣṷ-rgacchatu॒ vāta̭mā॒tmā dyā-ñca॒ gaccha̭ pṛthi॒vī-ñca॒ dharma̭ṇā |
a॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || a॒jo bhā॒gastapa̭sā॒ ta-nta̭pasva॒ ta-ntḙ śo॒cista̭patu॒ ta-ntḙ a॒rciḥ |
yāstḙ śi॒vāsta॒nuvo̭ jātaveda॒stābhi̭-rvahe॒magṃ su॒kṛtā॒m ~yatra̭ lo॒kāḥ || a॒yam ~vai tvama॒smādadhi॒ tvame॒tada॒yam ~vai tada̭sya॒ yoni̭rasi | vai॒śvā॒na॒raḥ pu॒traḥ pi॒tre lo̭ka॒kṛ-jjā̭tavedo॒ vahḙmagṃ su॒kṛtā॒m ~yatra̭ lo॒kāḥ || 4 ||
(vi॒dvā-na॒bhyāva̭vṛthsvā॒ - bhimā̭tīrjayema॒ - śarī᳚raiśca॒tvāri̭ ca ) (a. 1)
anuvākaṃ 2
ya e॒tasya̭ pa॒tho go॒ptāra॒stebhya॒-ssvāhā॒ ya e॒tasya̭ pa॒tho ra̭kṣi॒tāra॒stebhya॒-ssvāhā॒ ya e॒tasya̭ pa॒tho̭-'bhira̭kṣi॒tāra॒stebhya॒-ssvāhā᳚-''khyā॒tre svāhā̭-'pākhyā॒tre svāhā̭-'bhi॒lāla̭pate॒ svāhā̭-'pa॒lāla̭pate॒ svāhā॒-'gnayḙ karma॒kṛte॒ svāhā॒ yamatra॒ nādhī॒mastasmai॒ svāhā᳚ ||
yasta̭ i॒ddhma-ñja॒bhara̭-thsiṣvidā॒no mū॒rdhāna̭m ~vā ta॒tapa̭te tvā॒yā | divo॒ viśva̭smā-thsīmaghāya॒ta ṷruṣyaḥ || a॒smāttvamadhi̭ jā॒to̭-'si॒ tvada॒ya-ñjā̭yatā॒-mpunaḥ̭ | a॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya̭ suva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā᳚ || 5 ||
(ya e॒tasya॒ tva-tpañca̭ ) (a. 2)
anuvākaṃ 3
pra ke॒tunā̭ bṛha॒tā bhā᳚tya॒gnirā॒vi-rviśvā̭ni vṛṣa॒bho ro̭ravīti | di॒vaści॒dantā॒dupa॒ māmu॒dāna̭ḍa॒pāmu॒pasthḙ mahi॒ṣo va̭vardha ||
i॒danta॒ eka̭-mpa॒ra ṷ̄ta॒ eka̭-ntṛ॒tīyḙna॒ jyoti̭ṣā॒ saṃvi~̭śasva | saṃ॒ve~śa̭nasta॒nuvai॒ cārṷredhi pri॒yo de॒vānā᳚-mpara॒me sa॒dhasthe᳚ ||
nākḙ supa॒rṇamupa॒ ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣata tvā | hira̭ṇyapakṣa॒m ~varṷṇasya dū॒tam ~ya॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum ||
ati̭drava sārame॒yau śvānaṷ catura॒kṣau śa॒balaṷ sā॒dhunā̭ pa॒thā | athā̭ pi॒tṝn-thsṷvi॒datrā॒gṃ॒ apī̭hi ya॒mena॒ ye sa̭dha॒māda॒-mmada̭nti ||
yau te॒ śvānaṷ yama rakṣi॒tāraṷ catura॒kṣau pa̭thi॒rakṣī̭ nṛ॒cakṣa̭sā |
tābhyāgṃ̭ rāja॒-npari̭ dehyenagg sva॒sti cā᳚smā anamī॒va-ñca̭ dhehi || 6 ||
u॒ru॒ṇa॒sā-va̭su॒tṛpā̭-vulumba॒lau ya॒masya̭ dū॒tau ca̭rato॒ vaśā॒gṃ॒ anṷ | tāva॒smabhya̭-ndṛ॒śaye॒ sūryā̭ya॒ puna̭rda-ttā॒vasṷma॒dyeha bha॒dram ||
soma॒ eke᳚bhyaḥ pavate ghṛ॒tameka॒ upā̭sate |
yebhyo॒ madhṷ pra॒dhāva̭ti॒ tāg-ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||
ye yuddhya̭nte pra॒dhanḙṣu॒ śūrā̭so॒ ye ta̭nu॒tyajaḥ̭ | ye vā̭ sa॒hasra̭dakṣiṇā॒stāg ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||
tapa̭sā॒ ye a̭nādhṛ॒ṣyā-stapa̭sā॒ ye suva̭rga॒tāḥ |
tapo॒ ye ca̭kri॒re ma॒ha-ttāg-ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||
aśma̭nvatī revatī॒-ssagṃra̭bhaddhva॒-mutti̭ṣṭhata॒ prata̭ratā sakhāyaḥ | atrā̭ jahāma॒ ye asa॒nnaśḙvā-śśi॒vān. va॒yama॒bhi vājā॒nutta̭rema || 7 ||
yadvai de॒vasya̭ savi॒tuḥ pa॒vitragṃ̭ sa॒hasra̭dhāra॒m ~vita̭tama॒ntari̭kṣe | yenāpṷnā॒dindra॒manā᳚rta॒-mārtyai॒ tenā॒ha-mmāgṃ sa॒rvata̭nu-mpunāmi ||
yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha ||
udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram |
de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam ||
dhā॒tā pṷnātu savi॒tā pṷnātu | a॒gnesteja̭sā॒ sūrya̭sya॒ varca̭sā || 8 ||
(dhe॒ - hyutta̭re - mā॒ṣṭau ca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4
ya-ntḙ a॒gnimama̭nthāma vṛṣa॒bhāyḙva॒ pakta̭ve |
i॒ma-ntagṃ śa̭mayāmasi kṣī॒reṇa̭ coda॒kena̭ ca ||
yantvama̭gne sa॒mada̭ha॒stvamu॒ nirvā̭payā॒ punaḥ̭ |
kyā॒mbūratra̭ jāyatā-mpākadū॒rvā vya̭lkaśā ||
śīti̭ke॒ śīti̭kāvati॒ hlādṷke॒ hlādṷkāvati |
ma॒ṇḍū॒kyā̭ susaṅga॒maye॒magg sva̭gnigṃ śa॒maya̭ || śa-ntḙ dhanva॒nyā āpa॒-śśamṷ te santvanū॒kyāḥ᳚ | śa-ntḙ samu॒driyā॒ āpa॒-śśamṷ te santu॒ varṣyāḥ᳚ ||
śa-nte॒ srava̭ntī-sta॒nuve॒ śamṷ te santu॒ kūpyāḥ᳚ |
śa-ntḙ nīhā॒ro va̭rṣatu॒ śamu॒ pṛṣvā-'va̭śīyatām || 9 ||
ava̭ sṛja॒ puna̭ragne pi॒tṛbhyo॒ yasta॒ āhṷta॒ścara̭ti sva॒dhābhiḥ̭ | āyu॒rvasā̭na॒ upa̭ yātu॒ śeṣa॒gṃ॒ saṅga̭cchatā-nta॒nuvā̭ jātavedaḥ ||
saṅga̭cchasva pi॒tṛbhi॒-ssagg sva॒dhābhi॒-ssami̭ṣṭāpū॒rtena̭ para॒me vyo̭mann |
yatra॒ bhūmyai̭ vṛ॒ṇase॒ tatra̭ gaccha॒ tatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu || yattḙ kṛ॒ṣṇa-śśa̭ku॒na ā̭tu॒toda̭ pipī॒la-ssa॒rpa u॒ta vā॒ śvāpa̭daḥ |
a॒gniṣṭa-dviśvā̭danṛ॒ṇa-ṅkṛ̭ṇotu॒ soma̭śca॒ yo brā᳚hma॒ṇamā̭vi॒veśa̭ || utti॒ṣṭhāta̭-sta॒nuva॒gṃ॒ sambha̭rasva॒ meha gātra॒mava̭hā॒ mā śarī̭ram |
yatra॒ bhūmyai̭ vṛ॒ṇase॒ tatra̭ gaccha॒ tatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu || i॒da-nta॒ eka̭-mpa॒ra ṷ̄ta॒ eka̭-ntṛ॒tīyḙna॒ jyoti̭ṣā॒ saṃvi~̭śasva |
saṃ॒ve~śa̭na-sta॒nuvai॒ cārṷredhi pri॒yo de॒vānā᳚-mpara॒me sa॒dhasthe᳚ || utti̭ṣṭha॒ prehi॒ pradra॒vaukaḥ̭ kṛṇuṣva para॒me vyo̭mann | ya॒mena॒ tvam ~ya॒myā̭ saṃvi~dā॒not-ta॒ma-nnāka॒madhi̭ rohe॒mam ||
aśma̭nvatī revatī॒-ssagṃ ra̭bhaddhva॒ mutti̭ṣṭhata॒ prata̭ratā sakhāyaḥ | atrā̭ jahāma॒ ye asa॒nnaśḙvā-śśi॒vān va॒yama॒bhi vājā॒nutta̭rema || yadvai de॒vasya̭ savi॒tuḥ pa॒vitragṃ̭ sa॒hasra̭dhāra॒m ~vita̭tama॒ntari̭kṣe | yenāpṷnā॒dindra॒manā̭rta॒-mārtyai॒ tenā॒ha-mmāgṃ sa॒rvata̭nu-mpunāmi || yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha || yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha || dhā॒tā pṷnātu savi॒tā pṷnātu | a॒gnesteja̭sā॒ sūrya̭sya॒ varca̭sā ||
a॒smāttvamadhi̭ jā॒to᳚-'sya॒ya-ntvadadhi̭jāyatām |
a॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya̭ suva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā᳚ || 10 ||
(ava̭śīyatāgṃ - sa॒dhasthe॒ pañca̭ ca) (a. 4)
anuvākaṃ 5
āyā̭tu de॒va-ssu॒manā̭bhi-rū॒tibhi̭-rya॒mo ha̭ve॒ha praya̭tābhira॒ktā | āsī̭datāgṃ supra॒yatḙha ba॒r॒hiṣyūrjā̭ya jā॒tyai mama̭ śatru॒hatyai᳚ ||
ya॒me i̭va॒ yata̭māne॒ yadaita॒-mpravā᳚mbhara॒-nmānṷṣā deva॒yantaḥ̭ | āsī̭data॒gg॒ svamṷ lo॒kam ~vidā̭ne svāsa॒sthe bha̭vata॒minda̭ve naḥ ||
ya॒māya॒ somagṃ̭ sunuta ya॒māya̭ juhutā ha॒viḥ |
ya॒magṃ ha̭ ya॒jño ga̭cchatya॒gnidṷ̄to॒ ara̭ṅkṛtaḥ ||
ya॒māya̭ ghṛ॒tava̭ddha॒virju॒hota॒ pra ca̭ tiṣṭhata |
sa no̭ de॒veṣvāya̭ma-ddī॒rghamāyuḥ॒ pra jī॒vase᳚ ||
ya॒māya॒ madhṷmattama॒gṃ॒ rājñḙ ha॒vya-ñjṷhotana | i॒da-nnama॒ ṛṣi̭bhyaḥ pūrva॒jebhyaḥ॒ pūrve᳚bhyaḥ pathi॒kṛdbhyaḥ̭ || 11 ||
yo-'sya॒ kauṣṭhya॒ jaga̭taḥ॒ pārthi̭va॒syaika̭ idva॒śī |
ya॒ma-mbha̭ṅgyaśra॒vo gā̭ya॒ yo rājā̭-'napa॒roddhyaḥ̭ || ya॒ma-ṅgāya̭ bhaṅgya॒śravo॒ yo rājā̭-'napa॒roddhyaḥ̭ | yenā॒po na॒dyo̭ dhanvā̭ni॒ yena॒ dyauḥ pṛ̭thi॒vī dṛ॒ḍhā || hi॒ra॒ṇya॒ka॒kṣyān-thsu॒dhurāṋ. hiraṇyā॒kṣā-na̭yaśśa॒phān | aśvā̭-na॒naśya̭to dā॒na॒m ~ya॒mo rā̭jā-'bhi॒tiṣṭha̭ti || ya॒mo dā̭dhāra pṛthi॒vīṃ-ya~॒mo viśva̭mi॒da-ñjaga̭t | ya॒māya॒ sarva॒mitra̭sthe॒ ya-tprā॒ṇa-dvā॒yura̭kṣi॒tam || yathā॒ pañca॒ yathā॒ ṣaḍ ya॒thā pañca̭ da॒śarṣa̭yaḥ | ya॒mam ~yo vi̭dyā॒thsa brṷ̄yādya॒thaika ṛṣi̭rvijāna॒te || 12 ||
trika̭drukebhiḥ॒ pata̭ti॒ ṣaḍu॒rvī-reka॒mi-dbṛ॒hat |
gā॒ya॒trī tri॒ṣṭupchandāgṃ̭si॒ sarvā॒ tā ya॒ma āhi̭tā ||
aha̭raha॒rnaya̭māno॒ gāmaśva॒-mpurṷṣa॒-ñjaga̭t |
vaiva̭svato॒ na tṛ̭pyati॒ pañca̭bhi॒rmāna̭vairya॒maḥ ||
vaiva̭svate॒ vivi̭cyante॒ yame॒ rāja̭ni te ja॒nāḥ |
ye ce॒ha sa॒tyeneccha̭nte॒ ya u॒ cānṛ̭tavādi॒naḥ ||
te rā̭janni॒ha vivi̭cyante॒-'thā ya̭nti tvā॒mupa̭ |
de॒vāgśca॒ ye na̭ma॒syanti॒ brāhma̭ṇāgścāpa॒citya̭ti ||
yasmi̭n vṛ॒kṣe sṷpalā॒śe de॒vai-ssa॒pimba̭te ya॒maḥ |
atrā̭ no vi॒śpatiḥ̭ pi॒tā pṷrā॒ṇā anṷvenati || 13 ||
(pa॒thi॒kṛdbhyo̭ - vijāna॒te - 'nṷvenati) (a. 5)
anuvākaṃ 6
vai॒śvā॒na॒re ha॒viri॒da-ñjṷhomi sāha॒sra-muthsagṃ̭ śa॒tadhā̭rame॒tam | tasmi̭nne॒ṣa pi॒tara̭-mpitāma॒ha-mprapi̭tāmaha-mbibhara॒-tpinva̭māne ||
dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒ dyāmi॒mañca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ |
tṛ॒tīya॒m ~yoni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta hotrāḥ᳚ ||
i॒magṃ sa̭mu॒dragṃ śa॒tadhā̭ra॒muthsa̭m ~vya॒cyamā̭na॒-mbhuva̭nasya॒ maddhye᳚ |
ghṛ॒ta-nduhā̭nā॒madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann || apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tāto॒ ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ |
aho̭bhira॒dbhi-ra॒ktubhi॒-rvya̭ktam ~ya॒mo da̭dā-tvava॒sāna̭masmai || sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe |
tebhi̭-ryujyantā-maghni॒yāḥ || 14 ||
śu॒nam ~vā॒hā-śśu॒na-nnā॒rā-śśu॒na-ṅkṛ̭ṣatu॒ lāṅga̭lam |
śu॒nam ~va̭ra॒trā ba̭ddhyantāgṃ śu॒na-maṣṭrā॒-mudi̭ṅgaya॒ śunā̭sīrā śu॒nama॒smāsṷ dhattam ||
śunā̭sīrāvi॒mām ~vāca॒m ~ya-ddi॒vi ca̭kra॒thuḥ payaḥ̭ | tene॒mā-mupa̭siñcatam ||
sīte॒ vandā̭mahe tvā॒-'rvācī̭ subhage bhava |
yathā̭ na-ssu॒bhagā sa̭si॒ yathā̭ na-ssu॒phalā sa̭si ||
sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe | tebhi̭radite॒ śa-mbha̭va ||
vimṷcyaddhva-maghni॒yā dḙva॒yānā॒ atā̭riṣma॒ tama̭saspā॒rama॒sya |
jyoti̭rāpāma॒ suva̭raganma || 15 ||
pra vātā॒ vānti̭ pa॒taya̭nti vi॒dyuta॒ udoṣa̭dhīrjihate॒ pinva̭te॒ suvaḥ̭ | irā॒ viśva̭smai॒ bhuva̭nāya jāyate॒ ya-tpa॒rjanyaḥ̭ pṛthi॒vīgṃ reta॒sā-'va̭ti ||
yathā̭ ya॒māya̭ hā॒rmya-mava̭pa॒-npañca̭māna॒vāḥ |
e॒vam ~va̭pāmi hā॒rmyam ~yathā-'sā̭ma jīvalo॒ke bhūra̭yaḥ || citaḥ̭ stha pari॒cita̭ ūrdhva॒citaḥ̭ śrayaddhva-mpi॒taro̭ de॒vatā᳚ |
pra॒jāpa̭tirva-ssādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā ||
ā pyā̭yasva॒ samḙ̀tu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || 16 ||
(a॒ghni॒yā - a̭ganma - +sa॒pta ca̭) (a. 6)
anuvākaṃ 7
uttḙ tabhnomi pṛthi॒vī-ntvatparī॒mam ~lo॒ka-nni॒dadha॒nmo a॒hagṃ ri̭ṣam | e॒tāg sthūṇā᳚-mpi॒taro̭ dhārayantu॒ te-'trā̭ ya॒ma-ssāda̭nātte minotu ||
upa̭sarpa mā॒tara॒-mbhūmi̭me॒tā-mṷru॒vyaca̭sa-mpṛthi॒vīgṃ su॒śevā᳚m | ūrṇa̭mradā yuva॒ti-rdakṣi̭ṇāvatye॒ṣā tvā̭ pātu॒ nir-ṛ̭tyā u॒pasthe᳚ ||
ucchma̭ñcasva pṛthivi॒ mā vibā̭dhithā-ssūpāya॒nā-'smai̭ bhava sūpavañca॒nā | mā॒tā pu॒tram ~yathā̭ si॒cā-'bhyḙna-mbhūmi vṛṇu || u॒cchmañca̭mānā pṛthi॒vī hi tiṣṭha̭si sa॒hasra॒mmita॒ upa॒ hi śraya̭ntām |
te gṛ॒hāso̭ madhu॒ścuto॒ viśvāhā᳚smai śara॒ṇā-ssa॒ntvatra̭ || eṇī᳚rdhā॒nā hari̭ṇī॒rarjṷnī-ssantu dhe॒navaḥ̭ | tila̭vathsā॒ ūrja̭masmai॒ duhā̭nā॒ viśvāhā̭ sa॒ntvana̭pasphurantīḥ || 17 ||
e॒ṣā tḙ yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒he | akṣi̭ti॒rnāma̭ te asau || i॒da-mpi॒tṛbhyaḥ॒ prabha̭rema ba॒r॒hi-rde॒vebhyo॒ jīva̭nta॒ utta̭ra-mbharema |
tattva̭māro॒hāso॒ meghyo॒ bhava̭m ~ya॒mena॒ tvam ~ya॒myā̭ saṃvi~dā॒naḥ || mā tvā̭ vṛ॒kṣau sambā̭dhiṣṭā॒-mmā mā॒tā pṛ̭thivi॒ tvam |
pi॒tṝn. hi yatra॒ gacchā॒syedhā̭sam ~yama॒rājye᳚ ||
mā tvā̭ vṛ॒kṣau sambā̭dhethā॒-mmā mā॒tā pṛ̭thi॒vī ma॒hī | vai॒va॒sva॒tagṃ hi gacchā̭si yama॒rājye॒ virā̭jasi ||
na॒la-mpla॒vamāro̭hai॒ta-nna॒lena̭ pa॒tho-'nvi̭hi |
sa tva̭-nna॒lapla̭vo bhū॒tvā॒ santa̭ra॒ prata॒rotta̭ra || 18 ||
sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe | tebhyaḥ̭ pṛthivi॒ śa-mbha̭va ||
ṣaḍḍho̭tā॒ sūrya̭-nte॒ cakṣṷ-rgacchatu॒ vāta̭mā॒tmā dyā-ñca॒ gaccha̭ pṛthi॒vī-ñca॒ dharma̭ṇā |
a॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || para̭-mmṛtyo॒ anu॒ parḙhi॒ panthā॒m ~yaste॒ sva ita̭ro deva॒yānā᳚t |
cakṣṷṣmate śṛṇva॒te te᳚ bravīmi॒ mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣo॒ mota vī॒rān ||
śam ~vāta॒-śśagṃ hi te॒ ghṛṇi॒-śśamṷ te sa॒ntvoṣa̭dhīḥ | kalpa̭ntā-mme॒ diśaḥ̭ śa॒gmāḥ ||
pṛ॒thi॒vyāstvā̭ lo॒ke sā̭dayāmya॒muṣya॒ śarmā̭si pi॒taro̭ de॒vātā᳚ | pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || a॒ntari̭kṣasya tvā di॒vastvā̭ di॒śā-ntvā॒ nāka̭sya tvā pṛ॒ṣṭhe bra॒ddhnasya̭ tvā vi॒ṣṭapḙ sādayāmya॒muṣya॒ śarmā̭si pi॒taro̭ de॒vatā᳚ |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || 19 ||
(ana̭pasphurantī॒ - rutta̭ra - de॒vata̭yā॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8
a॒pū॒pavā᳚-nghṛ॒tavāg̭śca॒rureha sī̭datūttabhnu॒va-npṛ̭thi॒vī-ndyāmu॒topari̭ | yo॒ni॒kṛtaḥ̭ pathi॒kṛtaḥ̭ saparyata॒ ye de॒vānā᳚-ṅghṛ॒tabhā̭gā i॒ha stha |
e॒ṣā te yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒hḙ-'sau |
daśā᳚kṣarā॒ tāgṃ ra̭kṣasva॒ tā-ṅgo̭pāyasva॒ tā-nte॒ pari̭ dadāmi॒ tasyā᳚-ntvā॒ mā da̭bha-npi॒taro̭ de॒vatā᳚ |
pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā ||
a॒pū॒pavā᳚-ñchṛ॒tavā᳚n-kṣī॒ravā॒n-dadhi̭vā॒-nmadhṷmāg-śca॒rureha sī̭datūttabhnu॒van-pṛ̭thi॒vī-ndyāmu॒topari̭ | yo॒ni॒kṛtaḥ̭ pathi॒kṛtaḥ̭ saparyata॒ ye de॒vānāgṃ̭ śṛ॒tabhā̭gāḥ, kṣī॒rabhā̭gā॒ dadhi̭bhāgā॒ madhṷbhāgā i॒ha stha | e॒ṣā tḙ yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒hḙ-'sau | śa॒tākṣa̭rā sa॒hasrā᳚kṣarā॒-'yutā᳚kṣa॒rā-'cyṷtākṣarā॒ tāgṃ ra̭kṣasva॒ tā-ṅgo̭pāyasva॒ tā-nte॒ pari̭dadāmi॒ tasyā᳚-ntvā॒ mā da̭bha-npi॒taro̭ de॒vatā᳚ | pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || 20 ||
(a॒pū॒pavā̭nasau॒ daśa̭) (a. 8)
anuvākaṃ 9
e॒tāste᳚ sva॒dhā a॒mṛtāḥ᳚ karomi॒ yāstḙ dhā॒nāḥ pa̭ri॒kirā॒myatra̭ | tāstḙ ya॒maḥ pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒no-'tra̭ dhe॒nūḥ kā̭ma॒dughāḥ᳚ karotu ||
tvāmarju॒nauṣa̭dhīnā॒-mpayo᳚ bra॒hmāṇa॒ idvi̭duḥ |
tāsā᳚-ntvā॒ maddhyā॒dāda̭de ca॒rubhyo॒ api̭dhātave ||
dū॒rvāṇāg̭ sta॒mbamāha̭rai॒tā-mpri॒yata̭mā॒-mmama̭ | i॒mā-ndiśa̭-mmanu॒ṣyā̭ṇā॒-mbhūyi॒ṣṭhā-'nu॒ vi ro̭hatu || kāśā̭nāg sta॒mbamāha̭ra॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai |
ya e॒tasyai̭ di॒śaḥ pa॒rābha̭vannaghā॒yavo॒ yathā॒ te nābha̭vā॒-npunaḥ̭ || da॒rbhāṇāg̭ sta॒mbamāha̭ra pitṛ॒ṇāmoṣa̭dhī-mpri॒yām | anvasyai॒ mūla̭-ñjīvā॒danu॒ kāṇḍa॒matho॒ phala᳚m || 21 ||
lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin yonā̭vasīṣa॒dann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśna̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ ||
śam ~vāta॒-śśagṃhi te॒ ghṛṇi॒-śśamṷ te sa॒ntvoṣa̭dhīḥ | kalpa̭ntā-nte॒ diśa॒-ssarvāḥ᳚ || i॒dame॒va meto-'pa̭rā॒mārti̭mārāma॒ kāñca॒na |
tathā॒ tada॒śvibhyā᳚-ṅkṛ॒ta-mmi॒treṇa॒ varṷṇena ca ||
va॒ra॒ṇo vā̭rayādi॒da-nde॒vo vana॒spatiḥ̭ |
ārtyai॒ nir-ṛ̭tyai॒ dveṣā᳚cca॒ vana॒spatiḥ̭ ||
vidhṛ̭tirasi॒ vidhā̭rayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si śa॒mi śa॒mayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ya॒va ya॒vayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ||
pṛ॒thi॒vī-ṅga̭cchā॒ntari̭kṣa-ṅgaccha॒ diva̭-ṅgaccha॒ diśo̭ gaccha॒ suva̭rgaccha॒ suva̭rgaccha॒ diśo̭ gaccha॒ diva̭-ṅgacchā॒ntari̭kṣa-ṅgaccha pṛthi॒vī-ṅga̭cchā॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin yonā̭vasīṣa॒dann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśna̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ ||
aśma̭nvatī revatī॒-ssagṃ ra̭bhaddhva॒ mutti̭ṣṭhata॒ prata̭ratā sakhāyaḥ | atrā̭ jahāma॒ ye asa॒nnaśḙvā-śśi॒vān va॒yama॒bhi vājā॒nutta̭rema || yadvai de॒vasya̭ savi॒tuḥ pa॒vitragṃ̭ sa॒hasra̭dhāra॒m ~vita̭tama॒ntari̭kṣe | yenāpṷnā॒dindra॒manā̭rta॒-mārtyai॒ tenā॒ha-mmāgṃ sa॒rvata̭nu-mpunāmi ||
dhā॒tā yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha ||( ) || 22 ||
(atho॒ phala̭m - dhā॒tā pṷnātu) (a. 9)
anuvākaṃ 10
āro̭ha॒tāyṷ-rja॒rasa̭-ṅgṛṇā॒nā a̭nupū॒rvam ~yata̭mānā॒ yati॒ṣṭa | i॒ha tvaṣṭā̭ su॒jani̭mā su॒ratno̭ dī॒rghamāyuḥ̭ karatu jī॒vasḙ vaḥ ||
yathā-'hā᳚nyanupū॒rva-mbhava̭nti॒ yatha॒rtava̭ ṛ॒tubhi॒-ryanti̭ klṛ॒ptāḥ | yathā॒ na pūrva॒mapa̭ro॒ jahā᳚tye॒vā dhā̭ta॒rāyūgṃ̭ṣi kalpayaiṣām ||
na hi̭ te agne ta॒nuvai᳚ krū॒ra-ñca॒kāra॒ martyaḥ̭ |
ka॒pi-rba̭bhasti॒ teja̭na॒-mpuna̭rja॒rāyu॒ gauri̭va |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒ghamagnḙ śuśu॒ddhyā ra॒yim |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒gha-mmṛ॒tyave॒ svāhā᳚ ||
a॒na॒ḍvāha̭-ma॒nvāra̭bhāmahe sva॒staye᳚ |
sa na॒ indra̭ iva de॒vebhyo॒ vahniḥ̭ sa॒pāṃra̭ṇo bhava || 23 ||
i॒me jī॒vā vi̭mṛ॒tairāva̭va-rti॒nnabhū᳚-dbha॒drā de॒vahṷ̄ti-nno a॒dya | prāñjo̭-'gāmā nṛ॒taye॒ hasā̭ya॒ drāghī̭ya॒ āyuḥ̭ prata॒rā-ndadhā̭nāḥ ||
mṛ॒tyoḥ pa॒dam ~yopaya̭nto॒ yadaima॒ drāghī̭ya॒ āyuḥ̭ prata॒rā-ndadhā̭nāḥ | ā॒pyāya̭mānāḥ pra॒jayā॒ dhanḙna śu॒ddhāḥ pū॒tā bha̭vatha yajñiyāsaḥ ||
i॒ma-ñjī॒vebhyaḥ̭ pari॒dhi-nda̭dhāmi॒ mā no nṷ gā॒dapa̭ro॒ ardha̭me॒tam |
śa॒ta-ñjī̭vantu śa॒radaḥ̭ purū॒cīsti॒ro mṛ॒tyu-nda̭dmahe॒ parva̭tena || i॒mā nārī̭ravidha॒vā-ssu॒patnī॒rāñja̭nena sa॒rpiṣā॒ sammṛ̭śantām |
a॒na॒śravo̭ anamī॒vā-ssu॒śevā॒ āro̭hantu॒ jana̭yo॒ yoni॒magre᳚ || yadāñja̭na-ntraikaku॒da-ñjā॒tagṃ hi॒mava̭ta॒spari̭ |
tenā॒mṛta̭sya॒ mūle॒nārā̭tī-rjambhayāmasi ||
yathā॒ tva-mṷdbhi॒na-thsyo̭ṣadhe pṛthi॒vyā adhi̭ |
e॒vami॒ma udbhi̭ndantu kī॒rtyā yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ || a॒jo᳚-'syajā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ya॒vo̭-'si ya॒vayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si || 24 ||
(bha॒va॒ - ja॒mbha॒yā॒ma॒si॒ trīṇi̭ ca) (a. 10)
anuvākaṃ 11
apa̭ na॒-śśośṷcada॒ghamagnḙ śuśu॒ddhyā ra॒yim | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || su॒kṣe॒tri॒yā sṷgātu॒yā va̭sū॒yā ca̭ yajāmahe | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham ||
pra ya-dbhandi̭ṣṭha eṣā॒-mprāsmākā̭saśca sū॒rayaḥ̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || prayada॒gne-ssaha̭svato vi॒śvato॒ yanti̭ sū॒rayaḥ̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham ||
prayattḙ agne sū॒rayo॒ jāyḙmahi॒ pra tḙ va॒yam |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || 25 ||
tvagṃ hi vi̭śvatomukha vi॒śvataḥ̭ pari॒bhūrasi̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || dviṣo̭ no viśvatomu॒khāti̭ nā॒veva̭ pāraya | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || sa na॒-ssindhṷmiva nā॒vayā-'ti̭ parṣā sva॒staye᳚ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || āpaḥ̭ prava॒ṇādi̭va ya॒tī-rapā॒sma-thsya̭ndatāma॒gham | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || u॒dva॒nā-dṷda॒kānī॒vāpā॒sma-thsya̭ndatāma॒gham |
apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || ā॒na॒ndāya̭ pramo॒dāya॒ puna॒rāgā॒g॒ svāngṛ॒hān | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || na vai tatra॒ pramī̭yate॒ gauraśvaḥ॒ purṷṣaḥ pa॒śuḥ |
yatre॒da-mbrahma̭ kri॒yatḙ pari॒dhirjīva̭nāya॒ kamapa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || 26 ||
(a॒gha - ma॒gha-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 11)
anuvākaṃ 12
apa̭śyāma yuva॒ti-mā॒cara̭ntī-mmṛ॒tāya̭ jī॒vā-mpa̭riṇī॒yamā̭nām | a॒ndhena॒ yā tama̭sā॒ prāvṛ̭tā-'si॒ prācī॒mavā̭cī॒-mava॒ya-nnari̭ṣṭyai ||
mayai॒tā-mmā॒g॒stā-mbhri॒yamā̭ṇā de॒vī sa॒tī pi̭tṛlo॒kam ~yadaiṣi̭ | vi॒śvavā̭rā॒ nabha̭sā॒ saṃvya~̭yantyu॒bhau no̭ lo॒kau paya॒sā-''vṛ̭ṇīhi ||
rayi̭ṣṭhāma॒gni-mmadhṷmantamū॒rmiṇa॒mūrjaḥ̭ santa-ntvā॒ paya॒sopa॒ sagṃsa̭dema |
sagṃ ra॒yyā samu॒ varca̭sā॒ saca̭svā na-ssva॒staye᳚ ||
ye jī॒vā ye ca̭ mṛ॒tā ye jā॒tā ye ca॒ jantyāḥ᳚ |
tebhyo̭ ghṛ॒tasya̭ dhārayitu॒-mmadhṷdhārā vyunda॒tī ||
mā॒tā ru॒drāṇā᳚-nduhi॒tā vasṷ̄nā॒g॒ svasā̭-''di॒tyānā̭ma॒-mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
praṇu॒voca̭-ñciki॒tuṣe॒ janā̭ya॒ mā gāmanā̭gā॒madi̭tim ~vadhiṣṭa ||
piba̭tūda॒ka-ntṛṇā᳚nyattu | omu-thsṛ॒jata || 27 ||
(va॒dhi॒ṣṭa॒ dve ca̭) (a. 12)
(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒-mpra vi॒dvā-nbhuva̭nasyā॒bhyāva̭ vṛthsvā॒ jo bhā॒go̭-'yam ~vai catuścatvārigṃśat |
ya e॒tasya॒ tva-tpañca̭ | prake॒tune॒dante॒ nākḙ supa॒rṇam ~yau te॒ ye yuddhya̭nte॒ tapa॒sā-'śma̭nvatī revatī॒-ssagṃra̭bhaddhvama॒ṣṭāvigṃ̭śatiḥ | ya-nte॒ yatta॒ uttiṣṭhā॒ta̭ i॒danta॒ utti̭ṣṭha॒
prehyaśma॒n॒. yadvā udva॒yama॒ya-mpañca̭vigṃśatiḥ | āyā̭tu tri॒gṃ॒śat | vai॒śvā॒na॒re tasmi̭-ndra॒phsa i॒mamape॒tāho̭bhi-ryujyantāmaghni॒yā a̭dite pā॒ram ~va॒ ā pyā̭yasva sa॒ptavigṃ̭śatiḥ | uttḙ gṛhe-'khāṣi̭ti॒stebhyaḥ̭ pṛ̭thi॒vyā a॒ntari̭kṣasya॒ dvātrigṃ̭śat | a॒pū॒pavā̭nasau॒ daśa̭ śa॒ta da̭śa | e॒tāstḙ te॒ diśa॒-ssarvā̭ i॒damaśma̭n vigṃśa॒tiḥ | o̭rohata ta॒nuvai᳚ krū॒ra-ñca॒kāra॒ puna̭rmṛ॒tyave॒ mā no nṷ gā-ddadmaha i॒mā nārīḥ॒ pari॒ trayo̭vigṃśatiḥ |
apa̭ na-ssukṣetri॒yā pra yadbha-ndi̭ṣṭhaḥ॒ pra yada॒gneḥ pra yattḙ agne॒ tvagṃ hi dviṣa॒-ssa na॒-ssindhu॒māpaḥ̭ prava॒ṇādṷ-dva॒nādā̭na॒ndāya॒ na vai tatra॒ yatre॒da-ñcatṷrvigṃśatiḥ॒ | apa̭śyā॒māvṛ̭ṇīhi॒ dvāda̭śa dvādaśa |)
(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒ - māyā᳚ - tve॒tāstḙ sa॒ptavigṃ̭śatiḥ )
(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒ - momuthsṛ॒jata )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.