6 - Pitrimedhamantrah - Krishna Yajurveda Taittiriya Aranyaka Pathah - Pareyuvamsam Pravatah — Gujarati Script

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય આરણ્યકે ષષ્ઠઃ પ્રપાઠકઃ - પિતૃમેધમન્ત્રાઃ

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,

શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

અનુવાકં 1

પ॒રે॒યુ॒વાગ્ંસ॑-મ્પ્ર॒વતો॑ મ॒હીરનુ॑ બ॒હુભ્યઃ॒ પન્થા॑મનપસ્પશા॒નમ્ । વૈ॒વ॒સ્વ॒તગ્ં સ॒ઙ્ગમ॑ન॒-ઞ્જના॑નામ્ ઁય॒મગ્ં રાજા॑નગ્ં હ॒વિષા॑ દુવસ્યત ॥ ઇ॒દ-ન્ત્વા॒ વસ્ત્ર॑-મ્પ્રથ॒મ-ન્ન્વાગ॒ન્નપૈ॒તદૂ॑હ॒ યદિ॒હાબિ॑ભઃ પુ॒રા ।

ઇ॒ષ્ટા॒પૂ॒ર્તમનુ॒ સમ્પ॑શ્ય॒ દક્ષિ॑ણા॒મ્ ઁયથા॑ તે દ॒ત્ત-મ્બ॑હુ॒ધા વિ બ॑ન્ધુષુ ॥

ઇ॒મૌ યુ॑નજ્મિ તે વ॒હ્ની અસુ॑નીથાય વો॒ઢવે᳚ ।

યાભ્યા᳚મ્ ઁય॒મસ્ય॒ સાદ॑નગ્ં સુ॒કૃતા॒-ઞ્ચાપિ॑ ગચ્છતાત્ ॥ પૂ॒ષા ત્વે॒તશ્ચ્યા॑વયતુ॒ પ્રવિ॒દ્વા-નન॑ષ્ટપશુ॒-ર્ભુવ॑નસ્ય ગો॒પાઃ ।

સ ત્વૈ॒તેભ્યઃ॒ પરિ॑દદા-ત્પિ॒તૃભ્યો॒-ઽગ્નિર્દે॒વેભ્યઃ॑ સુવિ॒દત્રે᳚ભ્યઃ ॥ પૂ॒ષેમા આશા॒ અનુ॑વેદ॒ સર્વા॒-સ્સો અ॒સ્માગ્ં અભ॑યતમેન નેષત્ ।

સ્વ॒સ્તિ॒દા અઘૃ॑ણિ॒-સ્સર્વ॑વી॒રો-ઽપ્ર॑યુચ્છન્પુ॒ર એ॑તુ॒ પ્રવિ॒દ્વાન્ ॥ 1 ॥

આયુ॑-ર્વિ॒શ્વાયુઃ॒ પરિ॑પાસતિ ત્વા પૂ॒ષા ત્વા॑ પાતુ॒ પ્રપ॑થે પુ॒રસ્તા᳚ત્ । યત્રાસ॑તે સુ॒કૃતો॒ યત્ર॒ તે ય॒યુસ્તત્ર॑ ત્વા દે॒વ-સ્સ॑વિ॒તા દ॑ધાતુ ॥

ભુવ॑નસ્ય પત ઇ॒દગ્ં હ॒વિઃ ॥ અ॒ગ્નયે॑ રયિ॒મતે॒ સ્વાહા᳚ ॥ પુરુ॑ષસ્ય સયાવ॒ર્યપેદ॒ઘાનિ॑ મૃજ્મહે ।

યથા॑ નો॒ અત્ર॒ નાપ॑રઃ પુ॒રા જ॒રસ॒ આય॑તિ ॥

પુરુ॑ષસ્ય સયાવરિ॒ વિ તે᳚ પ્રા॒ણમ॑સિ સ્રસમ્ ।

શરી॑રેણ મ॒હીમિહિ॑ સ્વ॒ધયેહિ॑ પિ॒તૄનુપ॑ પ્ર॒જયા॒-ઽસ્માનિ॒હાવ॑હ ॥ મૈવ॑-મ્મા॒ગ્॒સ્તા પ્રિ॑યે॒-ઽહ-ન્દે॒વી સ॒તી પિ॑તૃલો॒કમ્ ઁયદૈષિ॑ ।

વિ॒શ્વવા॑રા॒ નભ॑સા॒ સંવ્યઁ॑યન્ત્યુ॒ભૌ નો॑ લો॒કૌ

પય॑સા॒-ઽભ્યાવ॑વૃથ્સ્વ ॥ 2 ॥

ઇ॒ય-ન્નારી॑ પતિલો॒કમ્ ઁવૃ॑ણા॒ના નિપ॑દ્યત॒ ઉપ॑ ત્વા મર્ત્ય॒ પ્રેત᳚મ્ । વિશ્વ॑-મ્પુરા॒ણમનુ॑ પા॒લય॑ન્તી॒ તસ્યૈ᳚ પ્ર॒જા-ન્દ્રવિ॑ણ-ઞ્ચે॒હ ધે॑હિ ॥ ઉદી᳚ર્ષ્વ નાર્ય॒ભિ જી॑વલો॒કમિ॒તાસુ॑મે॒તમુપ॑શેષ॒ એહિ॑ ।

હ॒સ્ત॒ગ્રા॒ભસ્ય॑ દિધિ॒ષોસ્ત્વમે॒ત-ત્પત્યુ॑ર્જનિ॒ત્વમ॒ભિ સમ્બ॑ભૂવ ॥

સુ॒વર્ણ॒ગ્ં॒ હસ્તા॑દા॒દદા॑ના મૃ॒તસ્ય॑ શ્રિ॒યૈ બ્રહ્મ॑ણે॒ તેજ॑સે॒ બલા॑ય । અત્રૈ॒વ ત્વમિ॒હ વ॒યગ્ં સુ॒શેવા॒ વિશ્વા॒-સ્સ્પૃધો॑ અ॒ભિમા॑તીર્જયેમ ॥

ધનુ॒ર્॒ હસ્તા॑દા॒દદા॑ના મૃ॒તસ્ય॑ શ્રિ॒યૈ ક્ષ॒ત્રાયૌજ॑સે॒ બલા॑ય । અત્રૈ॒વ ત્વમિ॒હ વ॒યગ્ં સુ॒શેવા॒ વિશ્વા॒-સ્સ્પૃધો॑ અ॒ભિમા॑તીર્જયેમ ।

મણિ॒ગ્ં॒ હસ્તા॑દા॒દદા॑ના મૃ॒તસ્ય॑ શ્રિ॒યૈ વિ॒શે પુષ્ટ્યૈ॒ બલા॑ય । અત્રૈ॒વ ત્વમિ॒હ વ॒યગ્ં સુ॒શેવા॒ વિશ્વા॒-સ્સ્પૃધો॑ અ॒ભિમા॑તીર્જયેમ ॥ 3 ॥

ઇ॒મમ॑ગ્ને ચમ॒સ-મ્મા વિજી᳚હ્વરઃ પ્રિ॒યો દે॒વાના॑મુ॒ત સો॒મ્યાના᳚મ્ । એ॒ષ યશ્ચ॑મ॒સો દે॑વ॒પાન॒સ્તસ્મિ॑-ન્દે॒વા અ॒મૃતા॑ માદયન્તામ્ ॥

અ॒ગ્નેર્વર્મ॒ પરિ॒ ગોભિ॑ર્વ્યયસ્વ॒ સમ્પ્રોર્ણુ॑ષ્વ॒ મેદ॑સા॒ પીવ॑સા ચ । નેત્ત્વા॑ ધૃ॒ષ્ણુર્-હર॑સા॒ જર્હૃ॑ષાણો॒ દધ॑-દ્વિધ॒ક્ષ્યન્-પર્ય॒ઙ્ખયા॑તૈ ॥

મૈન॑મગ્ને॒ વિદ॑હો॒ મા-ઽભિશો॑ચો॒ મા-ઽસ્ય॒ ત્વચ॑-ઞ્ચિક્ષિપો॒ મા શરી॑રમ્ । ય॒દા શૃ॒ત-ઙ્ક॒રવો॑ જાતવે॒દો-ઽથે॑મેન॒-મ્પ્રહિ॑ણુતા-ત્પિ॒તૃભ્યઃ॑ ॥

શૃ॒તમ્ ઁય॒દા ક॒રસિ॑ જાતવે॒દો-ઽથે॑મેન॒-મ્પરિ॑દત્તા-ત્પિ॒તૃભ્યઃ॑ । ય॒દા ગચ્છા॒ત્યસુ॑નીતિમે॒તામથા॑ દે॒વાના᳚મ્ ઁવશ॒નીર્ભ॑વાતિ ॥ સૂર્ય॑-ન્તે॒ ચક્ષુ॑-ર્ગચ્છતુ॒ વાત॑મા॒ત્મા દ્યા-ઞ્ચ॒ ગચ્છ॑ પૃથિ॒વી-ઞ્ચ॒ ધર્મ॑ણા ।

અ॒પો વા॑ ગચ્છ॒ યદિ॒ તત્ર॑ તે હિ॒તમોષ॑ધીષુ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠા॒ શરી॑રૈઃ ॥ અ॒જો ભા॒ગસ્તપ॑સા॒ ત-ન્ત॑પસ્વ॒ ત-ન્તે॑ શો॒ચિસ્ત॑પતુ॒ ત-ન્તે॑ અ॒ર્ચિઃ ।

યાસ્તે॑ શિ॒વાસ્ત॒નુવો॑ જાતવેદ॒સ્તાભિ॑-ર્વહે॒મગ્ં સુ॒કૃતા॒મ્ ઁયત્ર॑ લો॒કાઃ ॥ અ॒યમ્ ઁવૈ ત્વમ॒સ્માદધિ॒ ત્વમે॒તદ॒યમ્ ઁવૈ તદ॑સ્ય॒ યોનિ॑રસિ । વૈ॒શ્વા॒ન॒રઃ પુ॒ત્રઃ પિ॒ત્રે લો॑ક॒કૃ-જ્જા॑તવેદો॒ વહે॑મગ્ં સુ॒કૃતા॒મ્ ઁયત્ર॑ લો॒કાઃ ॥ 4 ॥

(વિ॒દ્વા-ન॒ભ્યાવ॑વૃથ્સ્વા॒ - ભિમા॑તીર્જયેમ॒ - શરી᳚રૈશ્ચ॒ત્વારિ॑ ચ ) (અ. 1)

અનુવાકં 2

ય એ॒તસ્ય॑ પ॒થો ગો॒પ્તાર॒સ્તેભ્ય॒-સ્સ્વાહા॒ ય એ॒તસ્ય॑ પ॒થો ર॑ક્ષિ॒તાર॒સ્તેભ્ય॒-સ્સ્વાહા॒ ય એ॒તસ્ય॑ પ॒થો॑-ઽભિર॑ક્ષિ॒તાર॒સ્તેભ્ય॒-સ્સ્વાહા᳚-ઽઽખ્યા॒ત્રે સ્વાહા॑-ઽપાખ્યા॒ત્રે સ્વાહા॑-ઽભિ॒લાલ॑પતે॒ સ્વાહા॑-ઽપ॒લાલ॑પતે॒ સ્વાહા॒-ઽગ્નયે॑ કર્મ॒કૃતે॒ સ્વાહા॒ યમત્ર॒ નાધી॒મસ્તસ્મૈ॒ સ્વાહા᳚ ॥

યસ્ત॑ ઇ॒દ્ધ્મ-ઞ્જ॒ભર॑-થ્સિષ્વિદા॒નો મૂ॒ર્ધાન॑મ્ ઁવા ત॒તપ॑તે ત્વા॒યા । દિવો॒ વિશ્વ॑સ્મા-થ્સીમઘાય॒ત ઉ॑રુષ્યઃ ॥ અ॒સ્માત્ત્વમધિ॑ જા॒તો॑-ઽસિ॒ ત્વદ॒ય-ઞ્જા॑યતા॒-મ્પુનઃ॑ । અ॒ગ્નયે॑ વૈશ્વાન॒રાય॑ સુવ॒ર્ગાય॑ લો॒કાય॒ સ્વાહા᳚ ॥ 5 ॥

(ય એ॒તસ્ય॒ ત્વ-ત્પઞ્ચ॑ ) (અ. 2)

અનુવાકં 3

પ્ર કે॒તુના॑ બૃહ॒તા ભા᳚ત્ય॒ગ્નિરા॒વિ-ર્વિશ્વા॑નિ વૃષ॒ભો રો॑રવીતિ । દિ॒વશ્ચિ॒દન્તા॒દુપ॒ મામુ॒દાન॑ડ॒પામુ॒પસ્થે॑ મહિ॒ષો વ॑વર્ધ ॥

ઇ॒દન્ત॒ એક॑-મ્પ॒ર ઊ॑ત॒ એક॑-ન્તૃ॒તીયે॑ન॒ જ્યોતિ॑ષા॒ સંવિઁ॑શસ્વ । સં॒વેઁશ॑નસ્ત॒નુવૈ॒ ચારુ॑રેધિ પ્રિ॒યો દે॒વાના᳚-મ્પર॒મે સ॒ધસ્થે᳚ ॥

નાકે॑ સુપ॒ર્ણમુપ॒ ય-ત્પત॑ન્તગ્ં હૃ॒દા વેન॑ન્તો અ॒ભ્યચ॑ક્ષત ત્વા । હિર॑ણ્યપક્ષ॒મ્ ઁવરુ॑ણસ્ય દૂ॒તમ્ ઁય॒મસ્ય॒ યોનૌ॑ શકુ॒ન-મ્ભુ॑ર॒ણ્યુમ્ ॥

અતિ॑દ્રવ સારમે॒યૌ શ્વાનૌ॑ ચતુર॒ક્ષૌ શ॒બલૌ॑ સા॒ધુના॑ પ॒થા । અથા॑ પિ॒તૄન્-થ્સુ॑વિ॒દત્રા॒ગ્ં॒ અપી॑હિ ય॒મેન॒ યે સ॑ધ॒માદ॒-મ્મદ॑ન્તિ ॥

યૌ તે॒ શ્વાનૌ॑ યમ રક્ષિ॒તારૌ॑ ચતુર॒ક્ષૌ પ॑થિ॒રક્ષી॑ નૃ॒ચક્ષ॑સા ।

તાભ્યાગ્ં॑ રાજ॒-ન્પરિ॑ દેહ્યેનગ્ગ્ સ્વ॒સ્તિ ચા᳚સ્મા અનમી॒વ-ઞ્ચ॑ ધેહિ ॥ 6 ॥

ઉ॒રુ॒ણ॒સા-વ॑સુ॒તૃપા॑-વુલુમ્બ॒લૌ ય॒મસ્ય॑ દૂ॒તૌ ચ॑રતો॒ વશા॒ગ્ં॒ અનુ॑ । તાવ॒સ્મભ્ય॑-ન્દૃ॒શયે॒ સૂર્યા॑ય॒ પુન॑ર્દ-ત્તા॒વસુ॑મ॒દ્યેહ ભ॒દ્રમ્ ॥

સોમ॒ એકે᳚ભ્યઃ પવતે ઘૃ॒તમેક॒ ઉપા॑સતે ।

યેભ્યો॒ મધુ॑ પ્ર॒ધાવ॑તિ॒ તાગ્-શ્ચિ॑દે॒વાપિ॑ગચ્છતાત્ ॥

યે યુદ્ધ્ય॑ન્તે પ્ર॒ધને॑ષુ॒ શૂરા॑સો॒ યે ત॑નુ॒ત્યજઃ॑ । યે વા॑ સ॒હસ્ર॑દક્ષિણા॒સ્તાગ્ શ્ચિ॑દે॒વાપિ॑ગચ્છતાત્ ॥

તપ॑સા॒ યે અ॑નાધૃ॒ષ્યા-સ્તપ॑સા॒ યે સુવ॑ર્ગ॒તાઃ ।

તપો॒ યે ચ॑ક્રિ॒રે મ॒હ-ત્તાગ્-શ્ચિ॑દે॒વાપિ॑ગચ્છતાત્ ॥

અશ્મ॑ન્વતી રેવતી॒-સ્સગ્ંર॑ભદ્ધ્વ॒-મુત્તિ॑ષ્ઠત॒ પ્રત॑રતા સખાયઃ । અત્રા॑ જહામ॒ યે અસ॒ન્નશે॑વા-શ્શિ॒વાન્. વ॒યમ॒ભિ વાજા॒નુત્ત॑રેમ ॥ 7 ॥

યદ્વૈ દે॒વસ્ય॑ સવિ॒તુઃ પ॒વિત્રગ્ં॑ સ॒હસ્ર॑ધાર॒મ્ ઁવિત॑તમ॒ન્તરિ॑ક્ષે । યેનાપુ॑ના॒દિન્દ્ર॒મના᳚ર્ત॒-માર્ત્યૈ॒ તેના॒હ-મ્માગ્ં સ॒ર્વત॑નુ-મ્પુનામિ ॥

યા રા॒ષ્ટ્રા-ત્પ॒ન્નાદપ॒ યન્તિ॒ શાખા॑ અ॒ભિમૃ॑તા નૃ॒પતિ॑મિ॒ચ્છમા॑નાઃ । ધા॒તુસ્તા-સ્સર્વાઃ॒ પવ॑નેન પૂ॒તાઃ પ્ર॒જયા॒-ઽસ્માન્-ર॒ય્યા વર્ચ॑સા॒ સગ્ંસૃ॑જાથ ॥

ઉદ્વ॒ય-ન્તમ॑સ॒સ્પરિ॒ પશ્ય॑ન્તો॒ જ્યોતિ॒રુત્ત॑રમ્ ।

દે॒વ-ન્દે॑વ॒ત્રા સૂર્ય॒મગ॑ન્મ॒ જ્યોતિ॑રુત્ત॒મમ્ ॥

ધા॒તા પુ॑નાતુ સવિ॒તા પુ॑નાતુ । અ॒ગ્નેસ્તેજ॑સા॒ સૂર્ય॑સ્ય॒ વર્ચ॑સા ॥ 8 ॥

(ધે॒ - હ્યુત્ત॑રે - મા॒ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 3)

અનુવાકં 4

ય-ન્તે॑ અ॒ગ્નિમમ॑ન્થામ વૃષ॒ભાયે॑વ॒ પક્ત॑વે ।

ઇ॒મ-ન્તગ્ં શ॑મયામસિ ક્ષી॒રેણ॑ ચોદ॒કેન॑ ચ ॥

યન્ત્વમ॑ગ્ને સ॒મદ॑હ॒સ્ત્વમુ॒ નિર્વા॑પયા॒ પુનઃ॑ ।

ક્યા॒મ્બૂરત્ર॑ જાયતા-મ્પાકદૂ॒ર્વા વ્ય॑લ્કશા ॥

શીતિ॑કે॒ શીતિ॑કાવતિ॒ હ્લાદુ॑કે॒ હ્લાદુ॑કાવતિ ।

મ॒ણ્ડૂ॒ક્યા॑ સુસઙ્ગ॒મયે॒મગ્ગ્ સ્વ॑ગ્નિગ્ં શ॒મય॑ ॥ શ-ન્તે॑ ધન્વ॒ન્યા આપ॒-શ્શમુ॑ તે સન્ત્વનૂ॒ક્યાઃ᳚ । શ-ન્તે॑ સમુ॒દ્રિયા॒ આપ॒-શ્શમુ॑ તે સન્તુ॒ વર્ષ્યાઃ᳚ ॥

શ-ન્તે॒ સ્રવ॑ન્તી-સ્ત॒નુવે॒ શમુ॑ તે સન્તુ॒ કૂપ્યાઃ᳚ ।

શ-ન્તે॑ નીહા॒રો વ॑ર્ષતુ॒ શમુ॒ પૃષ્વા-ઽવ॑શીયતામ્ ॥ 9 ॥

અવ॑ સૃજ॒ પુન॑રગ્ને પિ॒તૃભ્યો॒ યસ્ત॒ આહુ॑ત॒શ્ચર॑તિ સ્વ॒ધાભિઃ॑ । આયુ॒ર્વસા॑ન॒ ઉપ॑ યાતુ॒ શેષ॒ગ્ં॒ સઙ્ગ॑ચ્છતા-ન્ત॒નુવા॑ જાતવેદઃ ॥

સઙ્ગ॑ચ્છસ્વ પિ॒તૃભિ॒-સ્સગ્ગ્ સ્વ॒ધાભિ॒-સ્સમિ॑ષ્ટાપૂ॒ર્તેન॑ પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ ।

યત્ર॒ ભૂમ્યૈ॑ વૃ॒ણસે॒ તત્ર॑ ગચ્છ॒ તત્ર॑ ત્વા દે॒વ-સ્સ॑વિ॒તા દ॑ધાતુ ॥ યત્તે॑ કૃ॒ષ્ણ-શ્શ॑કુ॒ન આ॑તુ॒તોદ॑ પિપી॒લ-સ્સ॒ર્પ ઉ॒ત વા॒ શ્વાપ॑દઃ ।

અ॒ગ્નિષ્ટ-દ્વિશ્વા॑દનૃ॒ણ-ઙ્કૃ॑ણોતુ॒ સોમ॑શ્ચ॒ યો બ્રા᳚હ્મ॒ણમા॑વિ॒વેશ॑ ॥ ઉત્તિ॒ષ્ઠાત॑-સ્ત॒નુવ॒ગ્ં॒ સમ્ભ॑રસ્વ॒ મેહ ગાત્ર॒મવ॑હા॒ મા શરી॑રમ્ ।

યત્ર॒ ભૂમ્યૈ॑ વૃ॒ણસે॒ તત્ર॑ ગચ્છ॒ તત્ર॑ ત્વા દે॒વ-સ્સ॑વિ॒તા દ॑ધાતુ ॥ ઇ॒દ-ન્ત॒ એક॑-મ્પ॒ર ઊ॑ત॒ એક॑-ન્તૃ॒તીયે॑ન॒ જ્યોતિ॑ષા॒ સંવિઁ॑શસ્વ ।

સં॒વેઁશ॑ન-સ્ત॒નુવૈ॒ ચારુ॑રેધિ પ્રિ॒યો દે॒વાના᳚-મ્પર॒મે સ॒ધસ્થે᳚ ॥ ઉત્તિ॑ષ્ઠ॒ પ્રેહિ॒ પ્રદ્ર॒વૌકઃ॑ કૃણુષ્વ પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ । ય॒મેન॒ ત્વમ્ ઁય॒મ્યા॑ સંવિઁદા॒નોત્-ત॒મ-ન્નાક॒મધિ॑ રોહે॒મમ્ ॥

અશ્મ॑ન્વતી રેવતી॒-સ્સગ્ં ર॑ભદ્ધ્વ॒ મુત્તિ॑ષ્ઠત॒ પ્રત॑રતા સખાયઃ । અત્રા॑ જહામ॒ યે અસ॒ન્નશે॑વા-શ્શિ॒વાન્ વ॒યમ॒ભિ વાજા॒નુત્ત॑રેમ ॥ યદ્વૈ દે॒વસ્ય॑ સવિ॒તુઃ પ॒વિત્રગ્ં॑ સ॒હસ્ર॑ધાર॒મ્ ઁવિત॑તમ॒ન્તરિ॑ક્ષે । યેનાપુ॑ના॒દિન્દ્ર॒મના॑ર્ત॒-માર્ત્યૈ॒ તેના॒હ-મ્માગ્ં સ॒ર્વત॑નુ-મ્પુનામિ ॥ યા રા॒ષ્ટ્રા-ત્પ॒ન્નાદપ॒ યન્તિ॒ શાખા॑ અ॒ભિમૃ॑તા નૃ॒પતિ॑મિ॒ચ્છમા॑નાઃ । ધા॒તુસ્તા-સ્સર્વાઃ॒ પવ॑નેન પૂ॒તાઃ પ્ર॒જયા॒-ઽસ્માન્-ર॒ય્યા વર્ચ॑સા॒ સગ્ંસૃ॑જાથ ॥ યા રા॒ષ્ટ્રા-ત્પ॒ન્નાદપ॒ યન્તિ॒ શાખા॑ અ॒ભિમૃ॑તા નૃ॒પતિ॑મિ॒ચ્છમા॑નાઃ । ધા॒તુસ્તા-સ્સર્વાઃ॒ પવ॑નેન પૂ॒તાઃ પ્ર॒જયા॒-ઽસ્માન્-ર॒ય્યા વર્ચ॑સા॒ સગ્ંસૃ॑જાથ ॥ ધા॒તા પુ॑નાતુ સવિ॒તા પુ॑નાતુ । અ॒ગ્નેસ્તેજ॑સા॒ સૂર્ય॑સ્ય॒ વર્ચ॑સા ॥

અ॒સ્માત્ત્વમધિ॑ જા॒તો᳚-ઽસ્ય॒ય-ન્ત્વદધિ॑જાયતામ્ ।

અ॒ગ્નયે॑ વૈશ્વાન॒રાય॑ સુવ॒ર્ગાય॑ લો॒કાય॒ સ્વાહા᳚ ॥ 10 ॥

(અવ॑શીયતાગ્ં - સ॒ધસ્થે॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 4)

અનુવાકં 5

આયા॑તુ દે॒વ-સ્સુ॒મના॑ભિ-રૂ॒તિભિ॑-ર્ય॒મો હ॑વે॒હ પ્રય॑તાભિર॒ક્તા । આસી॑દતાગ્ં સુપ્ર॒યતે॑હ બ॒ર્॒હિષ્યૂર્જા॑ય જા॒ત્યૈ મમ॑ શત્રુ॒હત્યૈ᳚ ॥

ય॒મે ઇ॑વ॒ યત॑માને॒ યદૈત॒-મ્પ્રવા᳚મ્ભર॒-ન્માનુ॑ષા દેવ॒યન્તઃ॑ । આસી॑દત॒ગ્ગ્॒ સ્વમુ॑ લો॒કમ્ ઁવિદા॑ને સ્વાસ॒સ્થે ભ॑વત॒મિન્દ॑વે નઃ ॥

ય॒માય॒ સોમગ્ં॑ સુનુત ય॒માય॑ જુહુતા હ॒વિઃ ।

ય॒મગ્ં હ॑ ય॒જ્ઞો ગ॑ચ્છત્ય॒ગ્નિદૂ॑તો॒ અર॑ઙ્કૃતઃ ॥

ય॒માય॑ ઘૃ॒તવ॑દ્ધ॒વિર્જુ॒હોત॒ પ્ર ચ॑ તિષ્ઠત ।

સ નો॑ દે॒વેષ્વાય॑મ-દ્દી॒ર્ઘમાયુઃ॒ પ્ર જી॒વસે᳚ ॥

ય॒માય॒ મધુ॑મત્તમ॒ગ્ં॒ રાજ્ઞે॑ હ॒વ્ય-ઞ્જુ॑હોતન । ઇ॒દ-ન્નમ॒ ઋષિ॑ભ્યઃ પૂર્વ॒જેભ્યઃ॒ પૂર્વે᳚ભ્યઃ પથિ॒કૃદ્ભ્યઃ॑ ॥ 11 ॥

યો-ઽસ્ય॒ કૌષ્ઠ્ય॒ જગ॑તઃ॒ પાર્થિ॑વ॒સ્યૈક॑ ઇદ્વ॒શી ।

ય॒મ-મ્ભ॑ઙ્ગ્યશ્ર॒વો ગા॑ય॒ યો રાજા॑-ઽનપ॒રોદ્ધ્યઃ॑ ॥ ય॒મ-ઙ્ગાય॑ ભઙ્ગ્ય॒શ્રવો॒ યો રાજા॑-ઽનપ॒રોદ્ધ્યઃ॑ । યેના॒પો ન॒દ્યો॑ ધન્વા॑નિ॒ યેન॒ દ્યૌઃ પૃ॑થિ॒વી દૃ॒ઢા ॥ હિ॒ર॒ણ્ય॒ક॒ક્ષ્યાન્-થ્સુ॒ધુરાન્॑. હિરણ્યા॒ક્ષા-ન॑યશ્શ॒ફાન્ । અશ્વા॑-ન॒નશ્ય॑તો દા॒ન॒મ્ ઁય॒મો રા॑જા-ઽભિ॒તિષ્ઠ॑તિ ॥ ય॒મો દા॑ધાર પૃથિ॒વીં-યઁ॒મો વિશ્વ॑મિ॒દ-ઞ્જગ॑ત્ । ય॒માય॒ સર્વ॒મિત્ર॑સ્થે॒ ય-ત્પ્રા॒ણ-દ્વા॒યુર॑ક્ષિ॒તમ્ ॥ યથા॒ પઞ્ચ॒ યથા॒ ષડ્ ય॒થા પઞ્ચ॑ દ॒શર્ષ॑યઃ । ય॒મમ્ ઁયો વિ॑દ્યા॒થ્સ બ્રૂ॑યાદ્ય॒થૈક ઋષિ॑ર્વિજાન॒તે ॥ 12 ॥

ત્રિક॑દ્રુકેભિઃ॒ પત॑તિ॒ ષડુ॒ર્વી-રેક॒મિ-દ્બૃ॒હત્ ।

ગા॒ય॒ત્રી ત્રિ॒ષ્ટુપ્છન્દાગ્ં॑સિ॒ સર્વા॒ તા ય॒મ આહિ॑તા ॥

અહ॑રહ॒ર્નય॑માનો॒ ગામશ્વ॒-મ્પુરુ॑ષ॒-ઞ્જગ॑ત્ ।

વૈવ॑સ્વતો॒ ન તૃ॑પ્યતિ॒ પઞ્ચ॑ભિ॒ર્માન॑વૈર્ય॒મઃ ॥

વૈવ॑સ્વતે॒ વિવિ॑ચ્યન્તે॒ યમે॒ રાજ॑નિ તે જ॒નાઃ ।

યે ચે॒હ સ॒ત્યેનેચ્છ॑ન્તે॒ ય ઉ॒ ચાનૃ॑તવાદિ॒નઃ ॥

તે રા॑જન્નિ॒હ વિવિ॑ચ્યન્તે॒-ઽથા ય॑ન્તિ ત્વા॒મુપ॑ ।

દે॒વાગ્શ્ચ॒ યે ન॑મ॒સ્યન્તિ॒ બ્રાહ્મ॑ણાગ્શ્ચાપ॒ચિત્ય॑તિ ॥

યસ્મિ॑ન્ વૃ॒ક્ષે સુ॑પલા॒શે દે॒વૈ-સ્સ॒પિમ્બ॑તે ય॒મઃ ।

અત્રા॑ નો વિ॒શ્પતિઃ॑ પિ॒તા પુ॑રા॒ણા અનુ॑વેનતિ ॥ 13 ॥

(પ॒થિ॒કૃદ્ભ્યો॑ - વિજાન॒તે - ઽનુ॑વેનતિ) (અ. 5)

અનુવાકં 6

વૈ॒શ્વા॒ન॒રે હ॒વિરિ॒દ-ઞ્જુ॑હોમિ સાહ॒સ્ર-મુથ્સગ્ં॑ શ॒તધા॑રમે॒તમ્ । તસ્મિ॑ન્ને॒ષ પિ॒તર॑-મ્પિતામ॒હ-મ્પ્રપિ॑તામહ-મ્બિભર॒-ત્પિન્વ॑માને ॥

દ્ર॒ફ્સશ્ચ॑સ્કન્દ પૃથિ॒વીમનુ॒ દ્યામિ॒મઞ્ચ॒ યોનિ॒મનુ॒ યશ્ચ॒ પૂર્વઃ॑ ।

તૃ॒તીય॒મ્ ઁયોનિ॒મનુ॑ સ॒ઞ્ચર॑ન્ત-ન્દ્ર॒ફ્સ-ઞ્જુ॑હો॒મ્યનુ॑ સ॒પ્ત હોત્રાઃ᳚ ॥

ઇ॒મગ્ં સ॑મુ॒દ્રગ્ં શ॒તધા॑ર॒મુથ્સ॑મ્ ઁવ્ય॒ચ્યમા॑ન॒-મ્ભુવ॑નસ્ય॒ મદ્ધ્યે᳚ ।

ઘૃ॒ત-ન્દુહા॑ના॒મદિ॑તિ॒-ઞ્જના॒યાગ્ને॒ મા હિગ્ં॑સીઃ પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ ॥ અપે॑ત॒ વીત॒ વિ ચ॑ સર્પ॒તાતો॒ યે-ઽત્ર॒ સ્થ પુ॑રા॒ણા યે ચ॒ નૂત॑નાઃ ।

અહો॑ભિર॒દ્ભિ-ર॒ક્તુભિ॒-ર્વ્ય॑ક્તમ્ ઁય॒મો દ॑દા-ત્વવ॒સાન॑મસ્મૈ ॥ સ॒વિ॒તૈતાનિ॒ શરી॑રાણિ પૃથિ॒વ્યૈ મા॒તુરુ॒પસ્થ॒ આદ॑ધે ।

તેભિ॑-ર્યુજ્યન્તા-મઘ્નિ॒યાઃ ॥ 14 ॥

શુ॒નમ્ ઁવા॒હા-શ્શુ॒ન-ન્ના॒રા-શ્શુ॒ન-ઙ્કૃ॑ષતુ॒ લાઙ્ગ॑લમ્ ।

શુ॒નમ્ ઁવ॑ર॒ત્રા બ॑દ્ધ્યન્તાગ્ં શુ॒ન-મષ્ટ્રા॒-મુદિ॑ઙ્ગય॒ શુના॑સીરા શુ॒નમ॒સ્માસુ॑ ધત્તમ્ ॥

શુના॑સીરાવિ॒મામ્ ઁવાચ॒મ્ ઁય-દ્દિ॒વિ ચ॑ક્ર॒થુઃ પયઃ॑ । તેને॒મા-મુપ॑સિઞ્ચતમ્ ॥

સીતે॒ વન્દા॑મહે ત્વા॒-ઽર્વાચી॑ સુભગે ભવ ।

યથા॑ ન-સ્સુ॒ભગા સ॑સિ॒ યથા॑ ન-સ્સુ॒ફલા સ॑સિ ॥

સ॒વિ॒તૈતાનિ॒ શરી॑રાણિ પૃથિ॒વ્યૈ મા॒તુરુ॒પસ્થ॒ આદ॑ધે । તેભિ॑રદિતે॒ શ-મ્ભ॑વ ॥

વિમુ॑ચ્યદ્ધ્વ-મઘ્નિ॒યા દે॑વ॒યાના॒ અતા॑રિષ્મ॒ તમ॑સસ્પા॒રમ॒સ્ય ।

જ્યોતિ॑રાપામ॒ સુવ॑રગન્મ ॥ 15 ॥

પ્ર વાતા॒ વાન્તિ॑ પ॒તય॑ન્તિ વિ॒દ્યુત॒ ઉદોષ॑ધીર્જિહતે॒ પિન્વ॑તે॒ સુવઃ॑ । ઇરા॒ વિશ્વ॑સ્મૈ॒ ભુવ॑નાય જાયતે॒ ય-ત્પ॒ર્જન્યઃ॑ પૃથિ॒વીગ્ં રેત॒સા-ઽવ॑તિ ॥

યથા॑ ય॒માય॑ હા॒ર્મ્ય-મવ॑પ॒-ન્પઞ્ચ॑માન॒વાઃ ।

એ॒વમ્ ઁવ॑પામિ હા॒ર્મ્યમ્ ઁયથા-ઽસા॑મ જીવલો॒કે ભૂર॑યઃ ॥ ચિતઃ॑ સ્થ પરિ॒ચિત॑ ઊર્ધ્વ॒ચિતઃ॑ શ્રયદ્ધ્વ-મ્પિ॒તરો॑ દે॒વતા᳚ ।

પ્ર॒જાપ॑તિર્વ-સ્સાદયતુ॒ તયા॑ દે॒વત॑યા ॥

આ પ્યા॑યસ્વ॒ સમॆ॑તુ તે વિ॒શ્વતઃ॑ સોમ॒ વૃષ્ણિ॑યમ્ । ભવા॒ વાજ॑સ્ય સઙ્ગ॒થે ॥ સ-ન્તે॒ પયાગ્ં॑સિ॒ સમુ॑ યન્તુ॒ વાજા॒-સ્સં-વૃઁષ્ણિ॑યા-ન્યભિમાતિ॒ષાહઃ॑ । આ॒પ્યાય॑માનો અ॒મૃતા॑ય સોમ દિ॒વિ શ્રવાગ્॑સ્યુત્ત॒માનિ॑ ધિષ્વ ॥ 16 ॥

(અ॒ઘ્નિ॒યા - અ॑ગન્મ - +સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 6)

અનુવાકં 7

ઉત્તે॑ તભ્નોમિ પૃથિ॒વી-ન્ત્વત્પરી॒મમ્ ઁલો॒ક-ન્નિ॒દધ॒ન્મો અ॒હગ્ં રિ॑ષમ્ । એ॒તાગ્ સ્થૂણા᳚-મ્પિ॒તરો॑ ધારયન્તુ॒ તે-ઽત્રા॑ ય॒મ-સ્સાદ॑નાત્તે મિનોતુ ॥

ઉપ॑સર્પ મા॒તર॒-મ્ભૂમિ॑મે॒તા-મુ॑રુ॒વ્યચ॑સ-મ્પૃથિ॒વીગ્ં સુ॒શેવા᳚મ્ । ઊર્ણ॑મ્રદા યુવ॒તિ-ર્દક્ષિ॑ણાવત્યે॒ષા ત્વા॑ પાતુ॒ નિર્-ઋ॑ત્યા ઉ॒પસ્થે᳚ ॥

ઉચ્છ્મ॑ઞ્ચસ્વ પૃથિવિ॒ મા વિબા॑ધિથા-સ્સૂપાય॒ના-ઽસ્મૈ॑ ભવ સૂપવઞ્ચ॒ના । મા॒તા પુ॒ત્રમ્ ઁયથા॑ સિ॒ચા-ઽભ્યે॑ન-મ્ભૂમિ વૃણુ ॥ ઉ॒ચ્છ્મઞ્ચ॑માના પૃથિ॒વી હિ તિષ્ઠ॑સિ સ॒હસ્ર॒મ્મિત॒ ઉપ॒ હિ શ્રય॑ન્તામ્ ।

તે ગૃ॒હાસો॑ મધુ॒શ્ચુતો॒ વિશ્વાહા᳚સ્મૈ શર॒ણા-સ્સ॒ન્ત્વત્ર॑ ॥ એણી᳚ર્ધા॒ના હરિ॑ણી॒રર્જુ॑ની-સ્સન્તુ ધે॒નવઃ॑ । તિલ॑વથ્સા॒ ઊર્જ॑મસ્મૈ॒ દુહા॑ના॒ વિશ્વાહા॑ સ॒ન્ત્વન॑પસ્ફુરન્તીઃ ॥ 17 ॥

એ॒ષા તે॑ યમ॒સાદ॑ને સ્વ॒ધા નિધી॑યતે ગૃ॒હે । અક્ષિ॑તિ॒ર્નામ॑ તે અસૌ ॥ ઇ॒દ-મ્પિ॒તૃભ્યઃ॒ પ્રભ॑રેમ બ॒ર્॒હિ-ર્દે॒વેભ્યો॒ જીવ॑ન્ત॒ ઉત્ત॑ર-મ્ભરેમ ।

તત્ત્વ॑મારો॒હાસો॒ મેઘ્યો॒ ભવ॑મ્ ઁય॒મેન॒ ત્વમ્ ઁય॒મ્યા॑ સંવિઁદા॒નઃ ॥ મા ત્વા॑ વૃ॒ક્ષૌ સમ્બા॑ધિષ્ટા॒-મ્મા મા॒તા પૃ॑થિવિ॒ ત્વમ્ ।

પિ॒તૄન્. હિ યત્ર॒ ગચ્છા॒સ્યેધા॑સમ્ ઁયમ॒રાજ્યે᳚ ॥

મા ત્વા॑ વૃ॒ક્ષૌ સમ્બા॑ધેથા॒-મ્મા મા॒તા પૃ॑થિ॒વી મ॒હી । વૈ॒વ॒સ્વ॒તગ્ં હિ ગચ્છા॑સિ યમ॒રાજ્યે॒ વિરા॑જસિ ॥

ન॒લ-મ્પ્લ॒વમારો॑હૈ॒ત-ન્ન॒લેન॑ પ॒થો-ઽન્વિ॑હિ ।

સ ત્વ॑-ન્ન॒લપ્લ॑વો ભૂ॒ત્વા॒ સન્ત॑ર॒ પ્રત॒રોત્ત॑ર ॥ 18 ॥

સ॒વિ॒તૈતાનિ॒ શરી॑રાણિ પૃથિ॒વ્યૈ મા॒તુરુ॒પસ્થ॒ આદ॑ધે । તેભ્યઃ॑ પૃથિવિ॒ શ-મ્ભ॑વ ॥

ષડ્ઢો॑તા॒ સૂર્ય॑-ન્તે॒ ચક્ષુ॑-ર્ગચ્છતુ॒ વાત॑મા॒ત્મા દ્યા-ઞ્ચ॒ ગચ્છ॑ પૃથિ॒વી-ઞ્ચ॒ ધર્મ॑ણા ।

અ॒પો વા॑ ગચ્છ॒ યદિ॒ તત્ર॑ તે હિ॒તમોષ॑ધીષુ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠા॒ શરી॑રૈઃ ॥ પર॑-મ્મૃત્યો॒ અનુ॒ પરે॑હિ॒ પન્થા॒મ્ ઁયસ્તે॒ સ્વ ઇત॑રો દેવ॒યાના᳚ત્ ।

ચક્ષુ॑ષ્મતે શૃણ્વ॒તે તે᳚ બ્રવીમિ॒ મા નઃ॑ પ્ર॒જાગ્ં રી॑રિષો॒ મોત વી॒રાન્ ॥

શમ્ ઁવાત॒-શ્શગ્ં હિ તે॒ ઘૃણિ॒-શ્શમુ॑ તે સ॒ન્ત્વોષ॑ધીઃ । કલ્પ॑ન્તા-મ્મે॒ દિશઃ॑ શ॒ગ્માઃ ॥

પૃ॒થિ॒વ્યાસ્ત્વા॑ લો॒કે સા॑દયામ્ય॒મુષ્ય॒ શર્મા॑સિ પિ॒તરો॑ દે॒વાતા᳚ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ॒ તયા॑ દે॒વત॑યા ॥ અ॒ન્તરિ॑ક્ષસ્ય ત્વા દિ॒વસ્ત્વા॑ દિ॒શા-ન્ત્વા॒ નાક॑સ્ય ત્વા પૃ॒ષ્ઠે બ્ર॒દ્ધ્નસ્ય॑ ત્વા વિ॒ષ્ટપે॑ સાદયામ્ય॒મુષ્ય॒ શર્મા॑સિ પિ॒તરો॑ દે॒વતા᳚ ।

પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ॒ તયા॑ દે॒વત॑યા ॥ 19 ॥

(અન॑પસ્ફુરન્તી॒ - રુત્ત॑ર - દે॒વત॑યા॒ દ્વે ચ॑) (અ. 7)

અનુવાકં 8

અ॒પૂ॒પવા᳚-ન્ઘૃ॒તવાગ્॑શ્ચ॒રુરેહ સી॑દતૂત્તભ્નુ॒વ-ન્પૃ॑થિ॒વી-ન્દ્યામુ॒તોપરિ॑ । યો॒નિ॒કૃતઃ॑ પથિ॒કૃતઃ॑ સપર્યત॒ યે દે॒વાના᳚-ઙ્ઘૃ॒તભા॑ગા ઇ॒હ સ્થ ।

એ॒ષા તે યમ॒સાદ॑ને સ્વ॒ધા નિધી॑યતે ગૃ॒હે॑-ઽસૌ ।

દશા᳚ક્ષરા॒ તાગ્ં ર॑ક્ષસ્વ॒ તા-ઙ્ગો॑પાયસ્વ॒ તા-ન્તે॒ પરિ॑ દદામિ॒ તસ્યા᳚-ન્ત્વા॒ મા દ॑ભ-ન્પિ॒તરો॑ દે॒વતા᳚ ।

પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ॒ તયા॑ દે॒વત॑યા ॥

અ॒પૂ॒પવા᳚-ઞ્છૃ॒તવા᳚ન્-ક્ષી॒રવા॒ન્-દધિ॑વા॒-ન્મધુ॑માગ્-શ્ચ॒રુરેહ સી॑દતૂત્તભ્નુ॒વન્-પૃ॑થિ॒વી-ન્દ્યામુ॒તોપરિ॑ । યો॒નિ॒કૃતઃ॑ પથિ॒કૃતઃ॑ સપર્યત॒ યે દે॒વાનાગ્ં॑ શૃ॒તભા॑ગાઃ, ક્ષી॒રભા॑ગા॒ દધિ॑ભાગા॒ મધુ॑ભાગા ઇ॒હ સ્થ । એ॒ષા તે॑ યમ॒સાદ॑ને સ્વ॒ધા નિધી॑યતે ગૃ॒હે॑-ઽસૌ । શ॒તાક્ષ॑રા સ॒હસ્રા᳚ક્ષરા॒-ઽયુતા᳚ક્ષ॒રા-ઽચ્યુ॑તાક્ષરા॒ તાગ્ં ર॑ક્ષસ્વ॒ તા-ઙ્ગો॑પાયસ્વ॒ તા-ન્તે॒ પરિ॑દદામિ॒ તસ્યા᳚-ન્ત્વા॒ મા દ॑ભ-ન્પિ॒તરો॑ દે॒વતા᳚ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ॒ તયા॑ દે॒વત॑યા ॥ 20 ॥

(અ॒પૂ॒પવા॑નસૌ॒ દશ॑) (અ. 8)

અનુવાકં 9

એ॒તાસ્તે᳚ સ્વ॒ધા અ॒મૃતાઃ᳚ કરોમિ॒ યાસ્તે॑ ધા॒નાઃ પ॑રિ॒કિરા॒મ્યત્ર॑ । તાસ્તે॑ ય॒મઃ પિ॒તૃભિઃ॑ સંવિઁદા॒નો-ઽત્ર॑ ધે॒નૂઃ કા॑મ॒દુઘાઃ᳚ કરોતુ ॥

ત્વામર્જુ॒નૌષ॑ધીના॒-મ્પયો᳚ બ્ર॒હ્માણ॒ ઇદ્વિ॑દુઃ ।

તાસા᳚-ન્ત્વા॒ મદ્ધ્યા॒દાદ॑દે ચ॒રુભ્યો॒ અપિ॑ધાતવે ॥

દૂ॒ર્વાણાગ્॑ સ્ત॒મ્બમાહ॑રૈ॒તા-મ્પ્રિ॒યત॑મા॒-મ્મમ॑ । ઇ॒મા-ન્દિશ॑-મ્મનુ॒ષ્યા॑ણા॒-મ્ભૂયિ॒ષ્ઠા-ઽનુ॒ વિ રો॑હતુ ॥ કાશા॑નાગ્ સ્ત॒મ્બમાહ॑ર॒ રક્ષ॑સા॒મપ॑હત્યૈ ।

ય એ॒તસ્યૈ॑ દિ॒શઃ પ॒રાભ॑વન્નઘા॒યવો॒ યથા॒ તે નાભ॑વા॒-ન્પુનઃ॑ ॥ દ॒ર્ભાણાગ્॑ સ્ત॒મ્બમાહ॑ર પિતૃ॒ણામોષ॑ધી-મ્પ્રિ॒યામ્ । અન્વસ્યૈ॒ મૂલ॑-ઞ્જીવા॒દનુ॒ કાણ્ડ॒મથો॒ ફલ᳚મ્ ॥ 21 ॥

લો॒ક-મ્પૃ॑ણ છિ॒દ્ર-મ્પૃ॒ણાથો॑ સીદ શિ॒વા ત્વમ્ । ઇ॒ન્દ્રા॒ગ્ની ત્વા॒ બૃહ॒સ્પતિ॑ર॒સ્મિન્ યોના॑વસીષ॒દન્ન્ ॥ તા અ॑સ્ય॒ સૂદ॑દોહસ॒-સ્સોમગ્ગ્॑ શ્રીણન્તિ॒ પૃશ્ન॑યઃ । જન્મ॑-ન્દે॒વાનાં॒-વિઁશ॑સ્ત્રિ॒ષ્વા રો॑ચ॒ને દિ॒વઃ ॥

શમ્ ઁવાત॒-શ્શગ્ંહિ તે॒ ઘૃણિ॒-શ્શમુ॑ તે સ॒ન્ત્વોષ॑ધીઃ । કલ્પ॑ન્તા-ન્તે॒ દિશ॒-સ્સર્વાઃ᳚ ॥ ઇ॒દમે॒વ મેતો-ઽપ॑રા॒માર્તિ॑મારામ॒ કાઞ્ચ॒ન ।

તથા॒ તદ॒શ્વિભ્યા᳚-ઙ્કૃ॒ત-મ્મિ॒ત્રેણ॒ વરુ॑ણેન ચ ॥

વ॒ર॒ણો વા॑રયાદિ॒દ-ન્દે॒વો વન॒સ્પતિઃ॑ ।

આર્ત્યૈ॒ નિર્-ઋ॑ત્યૈ॒ દ્વેષા᳚ચ્ચ॒ વન॒સ્પતિઃ॑ ॥

વિધૃ॑તિરસિ॒ વિધા॑રયા॒સ્મદ॒ઘા દ્વેષાગ્ં॑સિ શ॒મિ શ॒મયા॒સ્મદ॒ઘા દ્વેષાગ્ં॑સિ ય॒વ ય॒વયા॒સ્મદ॒ઘા દ્વેષાગ્ં॑સિ ॥

પૃ॒થિ॒વી-ઙ્ગ॑ચ્છા॒ન્તરિ॑ક્ષ-ઙ્ગચ્છ॒ દિવ॑-ઙ્ગચ્છ॒ દિશો॑ ગચ્છ॒ સુવ॑ર્ગચ્છ॒ સુવ॑ર્ગચ્છ॒ દિશો॑ ગચ્છ॒ દિવ॑-ઙ્ગચ્છા॒ન્તરિ॑ક્ષ-ઙ્ગચ્છ પૃથિ॒વી-ઙ્ગ॑ચ્છા॒પો વા॑ ગચ્છ॒ યદિ॒ તત્ર॑ તે હિ॒તમોષ॑ધીષુ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠા॒ શરી॑રૈઃ ॥ લો॒ક-મ્પૃ॑ણ છિ॒દ્ર-મ્પૃ॒ણાથો॑ સીદ શિ॒વા ત્વમ્ । ઇ॒ન્દ્રા॒ગ્ની ત્વા॒ બૃહ॒સ્પતિ॑ર॒સ્મિન્ યોના॑વસીષ॒દન્ન્ ॥ તા અ॑સ્ય॒ સૂદ॑દોહસ॒-સ્સોમગ્ગ્॑ શ્રીણન્તિ॒ પૃશ્ન॑યઃ । જન્મ॑-ન્દે॒વાનાં॒-વિઁશ॑સ્ત્રિ॒ષ્વા રો॑ચ॒ને દિ॒વઃ ॥

ધા॒તા યા રા॒ષ્ટ્રા-ત્પ॒ન્નાદપ॒ યન્તિ॒ શાખા॑ અ॒ભિમૃ॑તા નૃ॒પતિ॑મિ॒ચ્છમા॑નાઃ । ધા॒તુસ્તા-સ્સર્વાઃ॒ પવ॑નેન પૂ॒તાઃ પ્ર॒જયા॒-ઽસ્માન્-ર॒ય્યા વર્ચ॑સા॒ સગ્ંસૃ॑જાથ ॥( ) ॥ 22 ॥

(અથો॒ ફલ॑મ્ - ધા॒તા પુ॑નાતુ) (અ. 9)

અનુવાકં 10

આરો॑હ॒તાયુ॑-ર્જ॒રસ॑-ઙ્ગૃણા॒ના અ॑નુપૂ॒ર્વમ્ ઁયત॑માના॒ યતિ॒ષ્ટ । ઇ॒હ ત્વષ્ટા॑ સુ॒જનિ॑મા સુ॒રત્નો॑ દી॒ર્ઘમાયુઃ॑ કરતુ જી॒વસે॑ વઃ ॥

યથા-ઽહા᳚ન્યનુપૂ॒ર્વ-મ્ભવ॑ન્તિ॒ યથ॒ર્તવ॑ ઋ॒તુભિ॒-ર્યન્તિ॑ ક્લૃ॒પ્તાઃ । યથા॒ ન પૂર્વ॒મપ॑રો॒ જહા᳚ત્યે॒વા ધા॑ત॒રાયૂગ્ં॑ષિ કલ્પયૈષામ્ ॥

ન હિ॑ તે અગ્ને ત॒નુવૈ᳚ ક્રૂ॒ર-ઞ્ચ॒કાર॒ મર્ત્યઃ॑ ।

ક॒પિ-ર્બ॑ભસ્તિ॒ તેજ॑ન॒-મ્પુન॑ર્જ॒રાયુ॒ ગૌરિ॑વ ।

અપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘમગ્ને॑ શુશુ॒દ્ધ્યા ર॒યિમ્ ।

અપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘ-મ્મૃ॒ત્યવે॒ સ્વાહા᳚ ॥

અ॒ન॒ડ્વાહ॑-મ॒ન્વાર॑ભામહે સ્વ॒સ્તયે᳚ ।

સ ન॒ ઇન્દ્ર॑ ઇવ દે॒વેભ્યો॒ વહ્નિઃ॑ સ॒પાંર॑ણો ભવ ॥ 23 ॥

ઇ॒મે જી॒વા વિ॑મૃ॒તૈરાવ॑વ-ર્તિ॒ન્નભૂ᳚-દ્ભ॒દ્રા દે॒વહૂ॑તિ-ન્નો અ॒દ્ય । પ્રાઞ્જો॑-ઽગામા નૃ॒તયે॒ હસા॑ય॒ દ્રાઘી॑ય॒ આયુઃ॑ પ્રત॒રા-ન્દધા॑નાઃ ॥

મૃ॒ત્યોઃ પ॒દમ્ ઁયોપય॑ન્તો॒ યદૈમ॒ દ્રાઘી॑ય॒ આયુઃ॑ પ્રત॒રા-ન્દધા॑નાઃ । આ॒પ્યાય॑માનાઃ પ્ર॒જયા॒ ધને॑ન શુ॒દ્ધાઃ પૂ॒તા ભ॑વથ યજ્ઞિયાસઃ ॥

ઇ॒મ-ઞ્જી॒વેભ્યઃ॑ પરિ॒ધિ-ન્દ॑ધામિ॒ મા નો નુ॑ ગા॒દપ॑રો॒ અર્ધ॑મે॒તમ્ ।

શ॒ત-ઞ્જી॑વન્તુ શ॒રદઃ॑ પુરૂ॒ચીસ્તિ॒રો મૃ॒ત્યુ-ન્દ॑દ્મહે॒ પર્વ॑તેન ॥ ઇ॒મા નારી॑રવિધ॒વા-સ્સુ॒પત્ની॒રાઞ્જ॑નેન સ॒ર્પિષા॒ સમ્મૃ॑શન્તામ્ ।

અ॒ન॒શ્રવો॑ અનમી॒વા-સ્સુ॒શેવા॒ આરો॑હન્તુ॒ જન॑યો॒ યોનિ॒મગ્રે᳚ ॥ યદાઞ્જ॑ન-ન્ત્રૈકકુ॒દ-ઞ્જા॒તગ્ં હિ॒મવ॑ત॒સ્પરિ॑ ।

તેના॒મૃત॑સ્ય॒ મૂલે॒નારા॑તી-ર્જમ્ભયામસિ ॥

યથા॒ ત્વ-મુ॑દ્ભિ॒ન-થ્સ્યો॑ષધે પૃથિ॒વ્યા અધિ॑ ।

એ॒વમિ॒મ ઉદ્ભિ॑ન્દન્તુ કી॒ર્ત્યા યશ॑સા બ્રહ્મવર્ચ॒સેન॑ ॥ અ॒જો᳚-ઽસ્યજા॒સ્મદ॒ઘા દ્વેષાગ્ં॑સિ ય॒વો॑-ઽસિ ય॒વયા॒સ્મદ॒ઘા દ્વેષાગ્ં॑સિ ॥ 24 ॥

(ભ॒વ॒ - જ॒મ્ભ॒યા॒મ॒સિ॒ ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 10)

અનુવાકં 11

અપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘમગ્ને॑ શુશુ॒દ્ધ્યા ર॒યિમ્ । અપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ॥ સુ॒ક્ષે॒ત્રિ॒યા સુ॑ગાતુ॒યા વ॑સૂ॒યા ચ॑ યજામહે । અપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ॥

પ્ર ય-દ્ભન્દિ॑ષ્ઠ એષા॒-મ્પ્રાસ્માકા॑સશ્ચ સૂ॒રયઃ॑ । અપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ॥ પ્રયદ॒ગ્ને-સ્સહ॑સ્વતો વિ॒શ્વતો॒ યન્તિ॑ સૂ॒રયઃ॑ । અપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ॥

પ્રયત્તે॑ અગ્ને સૂ॒રયો॒ જાયે॑મહિ॒ પ્ર તે॑ વ॒યમ્ ।

અપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ॥ 25 ॥

ત્વગ્ં હિ વિ॑શ્વતોમુખ વિ॒શ્વતઃ॑ પરિ॒ભૂરસિ॑ । અપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ॥ દ્વિષો॑ નો વિશ્વતોમુ॒ખાતિ॑ ના॒વેવ॑ પારય । અપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ॥ સ ન॒-સ્સિન્ધુ॑મિવ ના॒વયા-ઽતિ॑ પર્ષા સ્વ॒સ્તયે᳚ । અપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ॥ આપઃ॑ પ્રવ॒ણાદિ॑વ ય॒તી-રપા॒સ્મ-થ્સ્ય॑ન્દતામ॒ઘમ્ । અપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ॥ ઉ॒દ્વ॒ના-દુ॑દ॒કાની॒વાપા॒સ્મ-થ્સ્ય॑ન્દતામ॒ઘમ્ ।

અપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ॥ આ॒ન॒ન્દાય॑ પ્રમો॒દાય॒ પુન॒રાગા॒ગ્॒ સ્વાન્ગૃ॒હાન્ । અપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ॥ ન વૈ તત્ર॒ પ્રમી॑યતે॒ ગૌરશ્વઃ॒ પુરુ॑ષઃ પ॒શુઃ ।

યત્રે॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ ક્રિ॒યતે॑ પરિ॒ધિર્જીવ॑નાય॒ કમપ॑ ન॒-શ્શોશુ॑ચદ॒ઘમ્ ॥ 26 ॥

(અ॒ઘ - મ॒ઘ-ઞ્ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 11)

અનુવાકં 12

અપ॑શ્યામ યુવ॒તિ-મા॒ચર॑ન્તી-મ્મૃ॒તાય॑ જી॒વા-મ્પ॑રિણી॒યમા॑નામ્ । અ॒ન્ધેન॒ યા તમ॑સા॒ પ્રાવૃ॑તા-ઽસિ॒ પ્રાચી॒મવા॑ચી॒-મવ॒ય-ન્નરિ॑ષ્ટ્યૈ ॥

મયૈ॒તા-મ્મા॒ગ્॒સ્તા-મ્ભ્રિ॒યમા॑ણા દે॒વી સ॒તી પિ॑તૃલો॒કમ્ ઁયદૈષિ॑ । વિ॒શ્વવા॑રા॒ નભ॑સા॒ સંવ્યઁ॑યન્ત્યુ॒ભૌ નો॑ લો॒કૌ પય॒સા-ઽઽવૃ॑ણીહિ ॥

રયિ॑ષ્ઠામ॒ગ્નિ-મ્મધુ॑મન્તમૂ॒ર્મિણ॒મૂર્જઃ॑ સન્ત-ન્ત્વા॒ પય॒સોપ॒ સગ્ંસ॑દેમ ।

સગ્ં ર॒ય્યા સમુ॒ વર્ચ॑સા॒ સચ॑સ્વા ન-સ્સ્વ॒સ્તયે᳚ ॥

યે જી॒વા યે ચ॑ મૃ॒તા યે જા॒તા યે ચ॒ જન્ત્યાઃ᳚ ।

તેભ્યો॑ ઘૃ॒તસ્ય॑ ધારયિતુ॒-મ્મધુ॑ધારા વ્યુન્દ॒તી ॥

મા॒તા રુ॒દ્રાણા᳚-ન્દુહિ॒તા વસૂ॑ના॒ગ્॒ સ્વસા॑-ઽઽદિ॒ત્યાના॑મ॒-મૃત॑સ્ય॒ નાભિઃ॑ ।

પ્રણુ॒વોચ॑-ઞ્ચિકિ॒તુષે॒ જના॑ય॒ મા ગામના॑ગા॒મદિ॑તિમ્ ઁવધિષ્ટ ॥

પિબ॑તૂદ॒ક-ન્તૃણા᳚ન્યત્તુ । ઓમુ-થ્સૃ॒જત ॥ 27 ॥

(વ॒ધિ॒ષ્ટ॒ દ્વે ચ॑) (અ. 12)

(પ॒રે॒યુ॒વાગ્ંસ॒-મ્પ્ર વિ॒દ્વા-ન્ભુવ॑નસ્યા॒ભ્યાવ॑ વૃથ્સ્વા॒ જો ભા॒ગો॑-ઽયમ્ ઁવૈ ચતુશ્ચત્વારિગ્ંશત્ ।

ય એ॒તસ્ય॒ ત્વ-ત્પઞ્ચ॑ । પ્રકે॒તુને॒દન્તે॒ નાકે॑ સુપ॒ર્ણમ્ ઁયૌ તે॒ યે યુદ્ધ્ય॑ન્તે॒ તપ॒સા-ઽશ્મ॑ન્વતી રેવતી॒-સ્સગ્ંર॑ભદ્ધ્વમ॒ષ્ટાવિગ્ં॑શતિઃ । ય-ન્તે॒ યત્ત॒ ઉત્તિષ્ઠા॒ત॑ ઇ॒દન્ત॒ ઉત્તિ॑ષ્ઠ॒

પ્રેહ્યશ્મ॒ન્॒. યદ્વા ઉદ્વ॒યમ॒ય-મ્પઞ્ચ॑વિગ્ંશતિઃ । આયા॑તુ ત્રિ॒ગ્ં॒શત્ । વૈ॒શ્વા॒ન॒રે તસ્મિ॑-ન્દ્ર॒ફ્સ ઇ॒મમપે॒તાહો॑ભિ-ર્યુજ્યન્તામઘ્નિ॒યા અ॑દિતે પા॒રમ્ ઁવ॒ આ પ્યા॑યસ્વ સ॒પ્તવિગ્ં॑શતિઃ । ઉત્તે॑ ગૃહે-ઽખાષિ॑તિ॒સ્તેભ્યઃ॑ પૃ॑થિ॒વ્યા અ॒ન્તરિ॑ક્ષસ્ય॒ દ્વાત્રિગ્ં॑શત્ । અ॒પૂ॒પવા॑નસૌ॒ દશ॑ શ॒ત દ॑શ । એ॒તાસ્તે॑ તે॒ દિશ॒-સ્સર્વા॑ ઇ॒દમશ્મ॑ન્ વિગ્ંશ॒તિઃ । ઓ॑રોહત ત॒નુવૈ᳚ ક્રૂ॒ર-ઞ્ચ॒કાર॒ પુન॑ર્મૃ॒ત્યવે॒ મા નો નુ॑ ગા-દ્દદ્મહ ઇ॒મા નારીઃ॒ પરિ॒ ત્રયો॑વિગ્ંશતિઃ ।

અપ॑ ન-સ્સુક્ષેત્રિ॒યા પ્ર યદ્ભ-ન્દિ॑ષ્ઠઃ॒ પ્ર યદ॒ગ્નેઃ પ્ર યત્તે॑ અગ્ને॒ ત્વગ્ં હિ દ્વિષ॒-સ્સ ન॒-સ્સિન્ધુ॒માપઃ॑ પ્રવ॒ણાદુ॑-દ્વ॒નાદા॑ન॒ન્દાય॒ ન વૈ તત્ર॒ યત્રે॒દ-ઞ્ચતુ॑ર્વિગ્ંશતિઃ॒ । અપ॑શ્યા॒માવૃ॑ણીહિ॒ દ્વાદ॑શ દ્વાદશ ।)

(પ॒રે॒યુ॒વાગ્ંસ॒ - માયા᳚ - ત્વે॒તાસ્તે॑ સ॒પ્તવિગ્ં॑શતિઃ )

(પ॒રે॒યુ॒વાગ્ંસ॒ - મોમુથ્સૃ॒જત )

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય આરણ્યકે ષષ્ઠઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - pitṛmedhamantrāḥ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1

pa॒re॒yu॒vāgṃsa̭-mpra॒vato̭ ma॒hīranṷ ba॒hubhyaḥ॒ panthā̭manapaspaśā॒nam | vai॒va॒sva॒tagṃ sa॒ṅgama̭na॒-ñjanā̭nām ~ya॒magṃ rājā̭nagṃ ha॒viṣā̭ duvasyata || i॒da-ntvā॒ vastra̭-mpratha॒ma-nnvāga॒nnapai॒tadṷ̄ha॒ yadi॒hābi̭bhaḥ pu॒rā |

i॒ṣṭā॒pū॒rtamanu॒ sampa̭śya॒ dakṣi̭ṇā॒m ~yathā̭ te da॒tta-mba̭hu॒dhā vi ba̭ndhuṣu ||

i॒mau yṷnajmi te va॒hnī asṷnīthāya vo॒ḍhave᳚ |

yābhyā᳚m ~ya॒masya॒ sāda̭nagṃ su॒kṛtā॒-ñcāpi̭ gacchatāt || pū॒ṣā tve॒taścyā̭vayatu॒ pravi॒dvā-nana̭ṣṭapaśu॒-rbhuva̭nasya go॒pāḥ |

sa tvai॒tebhyaḥ॒ pari̭dadā-tpi॒tṛbhyo॒-'gnirde॒vebhyaḥ̭ suvi॒datre᳚bhyaḥ || pū॒ṣemā āśā॒ anṷveda॒ sarvā॒-sso a॒smāgṃ abha̭yatamena neṣat |

sva॒sti॒dā aghṛ̭ṇi॒-ssarva̭vī॒ro-'pra̭yucchanpu॒ra ḙtu॒ pravi॒dvān || 1 ||

āyṷ-rvi॒śvāyuḥ॒ pari̭pāsati tvā pū॒ṣā tvā̭ pātu॒ prapa̭the pu॒rastā᳚t | yatrāsa̭te su॒kṛto॒ yatra॒ te ya॒yustatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu ||

bhuva̭nasya pata i॒dagṃ ha॒viḥ || a॒gnayḙ rayi॒mate॒ svāhā᳚ || purṷṣasya sayāva॒ryapeda॒ghāni̭ mṛjmahe |

yathā̭ no॒ atra॒ nāpa̭raḥ pu॒rā ja॒rasa॒ āya̭ti ||

purṷṣasya sayāvari॒ vi te᳚ prā॒ṇama̭si srasam |

śarī̭reṇa ma॒hīmihi̭ sva॒dhayehi̭ pi॒tṝnupa̭ pra॒jayā॒-'smāni॒hāva̭ha || maiva̭-mmā॒g॒stā pri̭ye॒-'ha-nde॒vī sa॒tī pi̭tṛlo॒kam ~yadaiṣi̭ |

vi॒śvavā̭rā॒ nabha̭sā॒ saṃvya~̭yantyu॒bhau no̭ lo॒kau

paya̭sā॒-'bhyāva̭vṛthsva || 2 ||

i॒ya-nnārī̭ patilo॒kam ~vṛ̭ṇā॒nā nipa̭dyata॒ upa̭ tvā martya॒ preta᳚m | viśva̭-mpurā॒ṇamanṷ pā॒laya̭ntī॒ tasyai᳚ pra॒jā-ndravi̭ṇa-ñce॒ha dhḙhi || udī᳚rṣva nārya॒bhi jī̭valo॒kami॒tāsṷme॒tamupa̭śeṣa॒ ehi̭ |

ha॒sta॒grā॒bhasya̭ didhi॒ṣostvame॒ta-tpatyṷrjani॒tvama॒bhi samba̭bhūva ||

su॒varṇa॒gṃ॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai brahma̭ṇe॒ teja̭se॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema ||

dhanu॒r॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai kṣa॒trāyauja̭se॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema |

maṇi॒gṃ॒ hastā̭dā॒dadā̭nā mṛ॒tasya̭ śri॒yai vi॒śe puṣṭyai॒ balā̭ya | atrai॒va tvami॒ha va॒yagṃ su॒śevā॒ viśvā॒-sspṛdho̭ a॒bhimā̭tīrjayema || 3 ||

i॒mama̭gne cama॒sa-mmā vijī᳚hvaraḥ pri॒yo de॒vānā̭mu॒ta so॒myānā᳚m | e॒ṣa yaśca̭ma॒so dḙva॒pāna॒stasmi̭-nde॒vā a॒mṛtā̭ mādayantām ||

a॒gnervarma॒ pari॒ gobhi̭rvyayasva॒ samprorṇṷṣva॒ meda̭sā॒ pīva̭sā ca | nettvā̭ dhṛ॒ṣṇur-hara̭sā॒ jarhṛ̭ṣāṇo॒ dadha̭-dvidha॒kṣyan-parya॒ṅkhayā̭tai ||

maina̭magne॒ vida̭ho॒ mā-'bhiśo̭co॒ mā-'sya॒ tvaca̭-ñcikṣipo॒ mā śarī̭ram | ya॒dā śṛ॒ta-ṅka॒ravo̭ jātave॒do-'thḙmena॒-mprahi̭ṇutā-tpi॒tṛbhyaḥ̭ ||

śṛ॒tam ~ya॒dā ka॒rasi̭ jātave॒do-'thḙmena॒-mpari̭dattā-tpi॒tṛbhyaḥ̭ | ya॒dā gacchā॒tyasṷnītime॒tāmathā̭ de॒vānā᳚m ~vaśa॒nīrbha̭vāti || sūrya̭-nte॒ cakṣṷ-rgacchatu॒ vāta̭mā॒tmā dyā-ñca॒ gaccha̭ pṛthi॒vī-ñca॒ dharma̭ṇā |

a॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || a॒jo bhā॒gastapa̭sā॒ ta-nta̭pasva॒ ta-ntḙ śo॒cista̭patu॒ ta-ntḙ a॒rciḥ |

yāstḙ śi॒vāsta॒nuvo̭ jātaveda॒stābhi̭-rvahe॒magṃ su॒kṛtā॒m ~yatra̭ lo॒kāḥ || a॒yam ~vai tvama॒smādadhi॒ tvame॒tada॒yam ~vai tada̭sya॒ yoni̭rasi | vai॒śvā॒na॒raḥ pu॒traḥ pi॒tre lo̭ka॒kṛ-jjā̭tavedo॒ vahḙmagṃ su॒kṛtā॒m ~yatra̭ lo॒kāḥ || 4 ||

(vi॒dvā-na॒bhyāva̭vṛthsvā॒ - bhimā̭tīrjayema॒ - śarī᳚raiśca॒tvāri̭ ca ) (a. 1)

anuvākaṃ 2

ya e॒tasya̭ pa॒tho go॒ptāra॒stebhya॒-ssvāhā॒ ya e॒tasya̭ pa॒tho ra̭kṣi॒tāra॒stebhya॒-ssvāhā॒ ya e॒tasya̭ pa॒tho̭-'bhira̭kṣi॒tāra॒stebhya॒-ssvāhā᳚-''khyā॒tre svāhā̭-'pākhyā॒tre svāhā̭-'bhi॒lāla̭pate॒ svāhā̭-'pa॒lāla̭pate॒ svāhā॒-'gnayḙ karma॒kṛte॒ svāhā॒ yamatra॒ nādhī॒mastasmai॒ svāhā᳚ ||

yasta̭ i॒ddhma-ñja॒bhara̭-thsiṣvidā॒no mū॒rdhāna̭m ~vā ta॒tapa̭te tvā॒yā | divo॒ viśva̭smā-thsīmaghāya॒ta ṷruṣyaḥ || a॒smāttvamadhi̭ jā॒to̭-'si॒ tvada॒ya-ñjā̭yatā॒-mpunaḥ̭ | a॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya̭ suva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā᳚ || 5 ||

(ya e॒tasya॒ tva-tpañca̭ ) (a. 2)

anuvākaṃ 3

pra ke॒tunā̭ bṛha॒tā bhā᳚tya॒gnirā॒vi-rviśvā̭ni vṛṣa॒bho ro̭ravīti | di॒vaści॒dantā॒dupa॒ māmu॒dāna̭ḍa॒pāmu॒pasthḙ mahi॒ṣo va̭vardha ||

i॒danta॒ eka̭-mpa॒ra ṷ̄ta॒ eka̭-ntṛ॒tīyḙna॒ jyoti̭ṣā॒ saṃvi~̭śasva | saṃ॒ve~śa̭nasta॒nuvai॒ cārṷredhi pri॒yo de॒vānā᳚-mpara॒me sa॒dhasthe᳚ ||

nākḙ supa॒rṇamupa॒ ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣata tvā | hira̭ṇyapakṣa॒m ~varṷṇasya dū॒tam ~ya॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum ||

ati̭drava sārame॒yau śvānaṷ catura॒kṣau śa॒balaṷ sā॒dhunā̭ pa॒thā | athā̭ pi॒tṝn-thsṷvi॒datrā॒gṃ॒ apī̭hi ya॒mena॒ ye sa̭dha॒māda॒-mmada̭nti ||

yau te॒ śvānaṷ yama rakṣi॒tāraṷ catura॒kṣau pa̭thi॒rakṣī̭ nṛ॒cakṣa̭sā |

tābhyāgṃ̭ rāja॒-npari̭ dehyenagg sva॒sti cā᳚smā anamī॒va-ñca̭ dhehi || 6 ||

u॒ru॒ṇa॒sā-va̭su॒tṛpā̭-vulumba॒lau ya॒masya̭ dū॒tau ca̭rato॒ vaśā॒gṃ॒ anṷ | tāva॒smabhya̭-ndṛ॒śaye॒ sūryā̭ya॒ puna̭rda-ttā॒vasṷma॒dyeha bha॒dram ||

soma॒ eke᳚bhyaḥ pavate ghṛ॒tameka॒ upā̭sate |

yebhyo॒ madhṷ pra॒dhāva̭ti॒ tāg-ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||

ye yuddhya̭nte pra॒dhanḙṣu॒ śūrā̭so॒ ye ta̭nu॒tyajaḥ̭ | ye vā̭ sa॒hasra̭dakṣiṇā॒stāg ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||

tapa̭sā॒ ye a̭nādhṛ॒ṣyā-stapa̭sā॒ ye suva̭rga॒tāḥ |

tapo॒ ye ca̭kri॒re ma॒ha-ttāg-ści̭de॒vāpi̭gacchatāt ||

aśma̭nvatī revatī॒-ssagṃra̭bhaddhva॒-mutti̭ṣṭhata॒ prata̭ratā sakhāyaḥ | atrā̭ jahāma॒ ye asa॒nnaśḙvā-śśi॒vān. va॒yama॒bhi vājā॒nutta̭rema || 7 ||

yadvai de॒vasya̭ savi॒tuḥ pa॒vitragṃ̭ sa॒hasra̭dhāra॒m ~vita̭tama॒ntari̭kṣe | yenāpṷnā॒dindra॒manā᳚rta॒-mārtyai॒ tenā॒ha-mmāgṃ sa॒rvata̭nu-mpunāmi ||

yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha ||

udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram |

de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam ||

dhā॒tā pṷnātu savi॒tā pṷnātu | a॒gnesteja̭sā॒ sūrya̭sya॒ varca̭sā || 8 ||

(dhe॒ - hyutta̭re - mā॒ṣṭau ca̭) (a. 3)

anuvākaṃ 4

ya-ntḙ a॒gnimama̭nthāma vṛṣa॒bhāyḙva॒ pakta̭ve |

i॒ma-ntagṃ śa̭mayāmasi kṣī॒reṇa̭ coda॒kena̭ ca ||

yantvama̭gne sa॒mada̭ha॒stvamu॒ nirvā̭payā॒ punaḥ̭ |

kyā॒mbūratra̭ jāyatā-mpākadū॒rvā vya̭lkaśā ||

śīti̭ke॒ śīti̭kāvati॒ hlādṷke॒ hlādṷkāvati |

ma॒ṇḍū॒kyā̭ susaṅga॒maye॒magg sva̭gnigṃ śa॒maya̭ || śa-ntḙ dhanva॒nyā āpa॒-śśamṷ te santvanū॒kyāḥ᳚ | śa-ntḙ samu॒driyā॒ āpa॒-śśamṷ te santu॒ varṣyāḥ᳚ ||

śa-nte॒ srava̭ntī-sta॒nuve॒ śamṷ te santu॒ kūpyāḥ᳚ |

śa-ntḙ nīhā॒ro va̭rṣatu॒ śamu॒ pṛṣvā-'va̭śīyatām || 9 ||

ava̭ sṛja॒ puna̭ragne pi॒tṛbhyo॒ yasta॒ āhṷta॒ścara̭ti sva॒dhābhiḥ̭ | āyu॒rvasā̭na॒ upa̭ yātu॒ śeṣa॒gṃ॒ saṅga̭cchatā-nta॒nuvā̭ jātavedaḥ ||

saṅga̭cchasva pi॒tṛbhi॒-ssagg sva॒dhābhi॒-ssami̭ṣṭāpū॒rtena̭ para॒me vyo̭mann |

yatra॒ bhūmyai̭ vṛ॒ṇase॒ tatra̭ gaccha॒ tatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu || yattḙ kṛ॒ṣṇa-śśa̭ku॒na ā̭tu॒toda̭ pipī॒la-ssa॒rpa u॒ta vā॒ śvāpa̭daḥ |

a॒gniṣṭa-dviśvā̭danṛ॒ṇa-ṅkṛ̭ṇotu॒ soma̭śca॒ yo brā᳚hma॒ṇamā̭vi॒veśa̭ || utti॒ṣṭhāta̭-sta॒nuva॒gṃ॒ sambha̭rasva॒ meha gātra॒mava̭hā॒ mā śarī̭ram |

yatra॒ bhūmyai̭ vṛ॒ṇase॒ tatra̭ gaccha॒ tatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu || i॒da-nta॒ eka̭-mpa॒ra ṷ̄ta॒ eka̭-ntṛ॒tīyḙna॒ jyoti̭ṣā॒ saṃvi~̭śasva |

saṃ॒ve~śa̭na-sta॒nuvai॒ cārṷredhi pri॒yo de॒vānā᳚-mpara॒me sa॒dhasthe᳚ || utti̭ṣṭha॒ prehi॒ pradra॒vaukaḥ̭ kṛṇuṣva para॒me vyo̭mann | ya॒mena॒ tvam ~ya॒myā̭ saṃvi~dā॒not-ta॒ma-nnāka॒madhi̭ rohe॒mam ||

aśma̭nvatī revatī॒-ssagṃ ra̭bhaddhva॒ mutti̭ṣṭhata॒ prata̭ratā sakhāyaḥ | atrā̭ jahāma॒ ye asa॒nnaśḙvā-śśi॒vān va॒yama॒bhi vājā॒nutta̭rema || yadvai de॒vasya̭ savi॒tuḥ pa॒vitragṃ̭ sa॒hasra̭dhāra॒m ~vita̭tama॒ntari̭kṣe | yenāpṷnā॒dindra॒manā̭rta॒-mārtyai॒ tenā॒ha-mmāgṃ sa॒rvata̭nu-mpunāmi || yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha || yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha || dhā॒tā pṷnātu savi॒tā pṷnātu | a॒gnesteja̭sā॒ sūrya̭sya॒ varca̭sā ||

a॒smāttvamadhi̭ jā॒to᳚-'sya॒ya-ntvadadhi̭jāyatām |

a॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya̭ suva॒rgāya̭ lo॒kāya॒ svāhā᳚ || 10 ||

(ava̭śīyatāgṃ - sa॒dhasthe॒ pañca̭ ca) (a. 4)

anuvākaṃ 5

āyā̭tu de॒va-ssu॒manā̭bhi-rū॒tibhi̭-rya॒mo ha̭ve॒ha praya̭tābhira॒ktā | āsī̭datāgṃ supra॒yatḙha ba॒r॒hiṣyūrjā̭ya jā॒tyai mama̭ śatru॒hatyai᳚ ||

ya॒me i̭va॒ yata̭māne॒ yadaita॒-mpravā᳚mbhara॒-nmānṷṣā deva॒yantaḥ̭ | āsī̭data॒gg॒ svamṷ lo॒kam ~vidā̭ne svāsa॒sthe bha̭vata॒minda̭ve naḥ ||

ya॒māya॒ somagṃ̭ sunuta ya॒māya̭ juhutā ha॒viḥ |

ya॒magṃ ha̭ ya॒jño ga̭cchatya॒gnidṷ̄to॒ ara̭ṅkṛtaḥ ||

ya॒māya̭ ghṛ॒tava̭ddha॒virju॒hota॒ pra ca̭ tiṣṭhata |

sa no̭ de॒veṣvāya̭ma-ddī॒rghamāyuḥ॒ pra jī॒vase᳚ ||

ya॒māya॒ madhṷmattama॒gṃ॒ rājñḙ ha॒vya-ñjṷhotana | i॒da-nnama॒ ṛṣi̭bhyaḥ pūrva॒jebhyaḥ॒ pūrve᳚bhyaḥ pathi॒kṛdbhyaḥ̭ || 11 ||

yo-'sya॒ kauṣṭhya॒ jaga̭taḥ॒ pārthi̭va॒syaika̭ idva॒śī |

ya॒ma-mbha̭ṅgyaśra॒vo gā̭ya॒ yo rājā̭-'napa॒roddhyaḥ̭ || ya॒ma-ṅgāya̭ bhaṅgya॒śravo॒ yo rājā̭-'napa॒roddhyaḥ̭ | yenā॒po na॒dyo̭ dhanvā̭ni॒ yena॒ dyauḥ pṛ̭thi॒vī dṛ॒ḍhā || hi॒ra॒ṇya॒ka॒kṣyān-thsu॒dhurāṋ. hiraṇyā॒kṣā-na̭yaśśa॒phān | aśvā̭-na॒naśya̭to dā॒na॒m ~ya॒mo rā̭jā-'bhi॒tiṣṭha̭ti || ya॒mo dā̭dhāra pṛthi॒vīṃ-ya~॒mo viśva̭mi॒da-ñjaga̭t | ya॒māya॒ sarva॒mitra̭sthe॒ ya-tprā॒ṇa-dvā॒yura̭kṣi॒tam || yathā॒ pañca॒ yathā॒ ṣaḍ ya॒thā pañca̭ da॒śarṣa̭yaḥ | ya॒mam ~yo vi̭dyā॒thsa brṷ̄yādya॒thaika ṛṣi̭rvijāna॒te || 12 ||

trika̭drukebhiḥ॒ pata̭ti॒ ṣaḍu॒rvī-reka॒mi-dbṛ॒hat |

gā॒ya॒trī tri॒ṣṭupchandāgṃ̭si॒ sarvā॒ tā ya॒ma āhi̭tā ||

aha̭raha॒rnaya̭māno॒ gāmaśva॒-mpurṷṣa॒-ñjaga̭t |

vaiva̭svato॒ na tṛ̭pyati॒ pañca̭bhi॒rmāna̭vairya॒maḥ ||

vaiva̭svate॒ vivi̭cyante॒ yame॒ rāja̭ni te ja॒nāḥ |

ye ce॒ha sa॒tyeneccha̭nte॒ ya u॒ cānṛ̭tavādi॒naḥ ||

te rā̭janni॒ha vivi̭cyante॒-'thā ya̭nti tvā॒mupa̭ |

de॒vāgśca॒ ye na̭ma॒syanti॒ brāhma̭ṇāgścāpa॒citya̭ti ||

yasmi̭n vṛ॒kṣe sṷpalā॒śe de॒vai-ssa॒pimba̭te ya॒maḥ |

atrā̭ no vi॒śpatiḥ̭ pi॒tā pṷrā॒ṇā anṷvenati || 13 ||

(pa॒thi॒kṛdbhyo̭ - vijāna॒te - 'nṷvenati) (a. 5)

anuvākaṃ 6

vai॒śvā॒na॒re ha॒viri॒da-ñjṷhomi sāha॒sra-muthsagṃ̭ śa॒tadhā̭rame॒tam | tasmi̭nne॒ṣa pi॒tara̭-mpitāma॒ha-mprapi̭tāmaha-mbibhara॒-tpinva̭māne ||

dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒ dyāmi॒mañca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ |

tṛ॒tīya॒m ~yoni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta hotrāḥ᳚ ||

i॒magṃ sa̭mu॒dragṃ śa॒tadhā̭ra॒muthsa̭m ~vya॒cyamā̭na॒-mbhuva̭nasya॒ maddhye᳚ |

ghṛ॒ta-nduhā̭nā॒madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann || apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tāto॒ ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ |

aho̭bhira॒dbhi-ra॒ktubhi॒-rvya̭ktam ~ya॒mo da̭dā-tvava॒sāna̭masmai || sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe |

tebhi̭-ryujyantā-maghni॒yāḥ || 14 ||

śu॒nam ~vā॒hā-śśu॒na-nnā॒rā-śśu॒na-ṅkṛ̭ṣatu॒ lāṅga̭lam |

śu॒nam ~va̭ra॒trā ba̭ddhyantāgṃ śu॒na-maṣṭrā॒-mudi̭ṅgaya॒ śunā̭sīrā śu॒nama॒smāsṷ dhattam ||

śunā̭sīrāvi॒mām ~vāca॒m ~ya-ddi॒vi ca̭kra॒thuḥ payaḥ̭ | tene॒mā-mupa̭siñcatam ||

sīte॒ vandā̭mahe tvā॒-'rvācī̭ subhage bhava |

yathā̭ na-ssu॒bhagā sa̭si॒ yathā̭ na-ssu॒phalā sa̭si ||

sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe | tebhi̭radite॒ śa-mbha̭va ||

vimṷcyaddhva-maghni॒yā dḙva॒yānā॒ atā̭riṣma॒ tama̭saspā॒rama॒sya |

jyoti̭rāpāma॒ suva̭raganma || 15 ||

pra vātā॒ vānti̭ pa॒taya̭nti vi॒dyuta॒ udoṣa̭dhīrjihate॒ pinva̭te॒ suvaḥ̭ | irā॒ viśva̭smai॒ bhuva̭nāya jāyate॒ ya-tpa॒rjanyaḥ̭ pṛthi॒vīgṃ reta॒sā-'va̭ti ||

yathā̭ ya॒māya̭ hā॒rmya-mava̭pa॒-npañca̭māna॒vāḥ |

e॒vam ~va̭pāmi hā॒rmyam ~yathā-'sā̭ma jīvalo॒ke bhūra̭yaḥ || citaḥ̭ stha pari॒cita̭ ūrdhva॒citaḥ̭ śrayaddhva-mpi॒taro̭ de॒vatā᳚ |

pra॒jāpa̭tirva-ssādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā ||

ā pyā̭yasva॒ samḙ̀tu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || 16 ||

(a॒ghni॒yā - a̭ganma - +sa॒pta ca̭) (a. 6)

anuvākaṃ 7

uttḙ tabhnomi pṛthi॒vī-ntvatparī॒mam ~lo॒ka-nni॒dadha॒nmo a॒hagṃ ri̭ṣam | e॒tāg sthūṇā᳚-mpi॒taro̭ dhārayantu॒ te-'trā̭ ya॒ma-ssāda̭nātte minotu ||

upa̭sarpa mā॒tara॒-mbhūmi̭me॒tā-mṷru॒vyaca̭sa-mpṛthi॒vīgṃ su॒śevā᳚m | ūrṇa̭mradā yuva॒ti-rdakṣi̭ṇāvatye॒ṣā tvā̭ pātu॒ nir-ṛ̭tyā u॒pasthe᳚ ||

ucchma̭ñcasva pṛthivi॒ mā vibā̭dhithā-ssūpāya॒nā-'smai̭ bhava sūpavañca॒nā | mā॒tā pu॒tram ~yathā̭ si॒cā-'bhyḙna-mbhūmi vṛṇu || u॒cchmañca̭mānā pṛthi॒vī hi tiṣṭha̭si sa॒hasra॒mmita॒ upa॒ hi śraya̭ntām |

te gṛ॒hāso̭ madhu॒ścuto॒ viśvāhā᳚smai śara॒ṇā-ssa॒ntvatra̭ || eṇī᳚rdhā॒nā hari̭ṇī॒rarjṷnī-ssantu dhe॒navaḥ̭ | tila̭vathsā॒ ūrja̭masmai॒ duhā̭nā॒ viśvāhā̭ sa॒ntvana̭pasphurantīḥ || 17 ||

e॒ṣā tḙ yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒he | akṣi̭ti॒rnāma̭ te asau || i॒da-mpi॒tṛbhyaḥ॒ prabha̭rema ba॒r॒hi-rde॒vebhyo॒ jīva̭nta॒ utta̭ra-mbharema |

tattva̭māro॒hāso॒ meghyo॒ bhava̭m ~ya॒mena॒ tvam ~ya॒myā̭ saṃvi~dā॒naḥ || mā tvā̭ vṛ॒kṣau sambā̭dhiṣṭā॒-mmā mā॒tā pṛ̭thivi॒ tvam |

pi॒tṝn. hi yatra॒ gacchā॒syedhā̭sam ~yama॒rājye᳚ ||

mā tvā̭ vṛ॒kṣau sambā̭dhethā॒-mmā mā॒tā pṛ̭thi॒vī ma॒hī | vai॒va॒sva॒tagṃ hi gacchā̭si yama॒rājye॒ virā̭jasi ||

na॒la-mpla॒vamāro̭hai॒ta-nna॒lena̭ pa॒tho-'nvi̭hi |

sa tva̭-nna॒lapla̭vo bhū॒tvā॒ santa̭ra॒ prata॒rotta̭ra || 18 ||

sa॒vi॒taitāni॒ śarī̭rāṇi pṛthi॒vyai mā॒turu॒pastha॒ āda̭dhe | tebhyaḥ̭ pṛthivi॒ śa-mbha̭va ||

ṣaḍḍho̭tā॒ sūrya̭-nte॒ cakṣṷ-rgacchatu॒ vāta̭mā॒tmā dyā-ñca॒ gaccha̭ pṛthi॒vī-ñca॒ dharma̭ṇā |

a॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || para̭-mmṛtyo॒ anu॒ parḙhi॒ panthā॒m ~yaste॒ sva ita̭ro deva॒yānā᳚t |

cakṣṷṣmate śṛṇva॒te te᳚ bravīmi॒ mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣo॒ mota vī॒rān ||

śam ~vāta॒-śśagṃ hi te॒ ghṛṇi॒-śśamṷ te sa॒ntvoṣa̭dhīḥ | kalpa̭ntā-mme॒ diśaḥ̭ śa॒gmāḥ ||

pṛ॒thi॒vyāstvā̭ lo॒ke sā̭dayāmya॒muṣya॒ śarmā̭si pi॒taro̭ de॒vātā᳚ | pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || a॒ntari̭kṣasya tvā di॒vastvā̭ di॒śā-ntvā॒ nāka̭sya tvā pṛ॒ṣṭhe bra॒ddhnasya̭ tvā vi॒ṣṭapḙ sādayāmya॒muṣya॒ śarmā̭si pi॒taro̭ de॒vatā᳚ |

pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || 19 ||

(ana̭pasphurantī॒ - rutta̭ra - de॒vata̭yā॒ dve ca̭) (a. 7)

anuvākaṃ 8

a॒pū॒pavā᳚-nghṛ॒tavāg̭śca॒rureha sī̭datūttabhnu॒va-npṛ̭thi॒vī-ndyāmu॒topari̭ | yo॒ni॒kṛtaḥ̭ pathi॒kṛtaḥ̭ saparyata॒ ye de॒vānā᳚-ṅghṛ॒tabhā̭gā i॒ha stha |

e॒ṣā te yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒hḙ-'sau |

daśā᳚kṣarā॒ tāgṃ ra̭kṣasva॒ tā-ṅgo̭pāyasva॒ tā-nte॒ pari̭ dadāmi॒ tasyā᳚-ntvā॒ mā da̭bha-npi॒taro̭ de॒vatā᳚ |

pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā ||

a॒pū॒pavā᳚-ñchṛ॒tavā᳚n-kṣī॒ravā॒n-dadhi̭vā॒-nmadhṷmāg-śca॒rureha sī̭datūttabhnu॒van-pṛ̭thi॒vī-ndyāmu॒topari̭ | yo॒ni॒kṛtaḥ̭ pathi॒kṛtaḥ̭ saparyata॒ ye de॒vānāgṃ̭ śṛ॒tabhā̭gāḥ, kṣī॒rabhā̭gā॒ dadhi̭bhāgā॒ madhṷbhāgā i॒ha stha | e॒ṣā tḙ yama॒sāda̭ne sva॒dhā nidhī̭yate gṛ॒hḙ-'sau | śa॒tākṣa̭rā sa॒hasrā᳚kṣarā॒-'yutā᳚kṣa॒rā-'cyṷtākṣarā॒ tāgṃ ra̭kṣasva॒ tā-ṅgo̭pāyasva॒ tā-nte॒ pari̭dadāmi॒ tasyā᳚-ntvā॒ mā da̭bha-npi॒taro̭ de॒vatā᳚ | pra॒jāpa̭tistvā sādayatu॒ tayā̭ de॒vata̭yā || 20 ||

(a॒pū॒pavā̭nasau॒ daśa̭) (a. 8)

anuvākaṃ 9

e॒tāste᳚ sva॒dhā a॒mṛtāḥ᳚ karomi॒ yāstḙ dhā॒nāḥ pa̭ri॒kirā॒myatra̭ | tāstḙ ya॒maḥ pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒no-'tra̭ dhe॒nūḥ kā̭ma॒dughāḥ᳚ karotu ||

tvāmarju॒nauṣa̭dhīnā॒-mpayo᳚ bra॒hmāṇa॒ idvi̭duḥ |

tāsā᳚-ntvā॒ maddhyā॒dāda̭de ca॒rubhyo॒ api̭dhātave ||

dū॒rvāṇāg̭ sta॒mbamāha̭rai॒tā-mpri॒yata̭mā॒-mmama̭ | i॒mā-ndiśa̭-mmanu॒ṣyā̭ṇā॒-mbhūyi॒ṣṭhā-'nu॒ vi ro̭hatu || kāśā̭nāg sta॒mbamāha̭ra॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai |

ya e॒tasyai̭ di॒śaḥ pa॒rābha̭vannaghā॒yavo॒ yathā॒ te nābha̭vā॒-npunaḥ̭ || da॒rbhāṇāg̭ sta॒mbamāha̭ra pitṛ॒ṇāmoṣa̭dhī-mpri॒yām | anvasyai॒ mūla̭-ñjīvā॒danu॒ kāṇḍa॒matho॒ phala᳚m || 21 ||

lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin yonā̭vasīṣa॒dann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśna̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ ||

śam ~vāta॒-śśagṃhi te॒ ghṛṇi॒-śśamṷ te sa॒ntvoṣa̭dhīḥ | kalpa̭ntā-nte॒ diśa॒-ssarvāḥ᳚ || i॒dame॒va meto-'pa̭rā॒mārti̭mārāma॒ kāñca॒na |

tathā॒ tada॒śvibhyā᳚-ṅkṛ॒ta-mmi॒treṇa॒ varṷṇena ca ||

va॒ra॒ṇo vā̭rayādi॒da-nde॒vo vana॒spatiḥ̭ |

ārtyai॒ nir-ṛ̭tyai॒ dveṣā᳚cca॒ vana॒spatiḥ̭ ||

vidhṛ̭tirasi॒ vidhā̭rayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si śa॒mi śa॒mayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ya॒va ya॒vayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ||

pṛ॒thi॒vī-ṅga̭cchā॒ntari̭kṣa-ṅgaccha॒ diva̭-ṅgaccha॒ diśo̭ gaccha॒ suva̭rgaccha॒ suva̭rgaccha॒ diśo̭ gaccha॒ diva̭-ṅgacchā॒ntari̭kṣa-ṅgaccha pṛthi॒vī-ṅga̭cchā॒po vā̭ gaccha॒ yadi॒ tatra̭ te hi॒tamoṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin yonā̭vasīṣa॒dann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśna̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ ||

dhā॒tā yā rā॒ṣṭrā-tpa॒nnādapa॒ yanti॒ śākhā̭ a॒bhimṛ̭tā nṛ॒pati̭mi॒cchamā̭nāḥ | dhā॒tustā-ssarvāḥ॒ pava̭nena pū॒tāḥ pra॒jayā॒-'smān-ra॒yyā varca̭sā॒ sagṃsṛ̭jātha ||( ) || 22 ||

(atho॒ phala̭m - dhā॒tā pṷnātu) (a. 9)

anuvākaṃ 10

āro̭ha॒tāyṷ-rja॒rasa̭-ṅgṛṇā॒nā a̭nupū॒rvam ~yata̭mānā॒ yati॒ṣṭa | i॒ha tvaṣṭā̭ su॒jani̭mā su॒ratno̭ dī॒rghamāyuḥ̭ karatu jī॒vasḙ vaḥ ||

yathā-'hā᳚nyanupū॒rva-mbhava̭nti॒ yatha॒rtava̭ ṛ॒tubhi॒-ryanti̭ klṛ॒ptāḥ | yathā॒ na pūrva॒mapa̭ro॒ jahā᳚tye॒vā dhā̭ta॒rāyūgṃ̭ṣi kalpayaiṣām ||

na hi̭ te agne ta॒nuvai᳚ krū॒ra-ñca॒kāra॒ martyaḥ̭ |

ka॒pi-rba̭bhasti॒ teja̭na॒-mpuna̭rja॒rāyu॒ gauri̭va |

apa̭ na॒-śśośṷcada॒ghamagnḙ śuśu॒ddhyā ra॒yim |

apa̭ na॒-śśośṷcada॒gha-mmṛ॒tyave॒ svāhā᳚ ||

a॒na॒ḍvāha̭-ma॒nvāra̭bhāmahe sva॒staye᳚ |

sa na॒ indra̭ iva de॒vebhyo॒ vahniḥ̭ sa॒pāṃra̭ṇo bhava || 23 ||

i॒me jī॒vā vi̭mṛ॒tairāva̭va-rti॒nnabhū᳚-dbha॒drā de॒vahṷ̄ti-nno a॒dya | prāñjo̭-'gāmā nṛ॒taye॒ hasā̭ya॒ drāghī̭ya॒ āyuḥ̭ prata॒rā-ndadhā̭nāḥ ||

mṛ॒tyoḥ pa॒dam ~yopaya̭nto॒ yadaima॒ drāghī̭ya॒ āyuḥ̭ prata॒rā-ndadhā̭nāḥ | ā॒pyāya̭mānāḥ pra॒jayā॒ dhanḙna śu॒ddhāḥ pū॒tā bha̭vatha yajñiyāsaḥ ||

i॒ma-ñjī॒vebhyaḥ̭ pari॒dhi-nda̭dhāmi॒ mā no nṷ gā॒dapa̭ro॒ ardha̭me॒tam |

śa॒ta-ñjī̭vantu śa॒radaḥ̭ purū॒cīsti॒ro mṛ॒tyu-nda̭dmahe॒ parva̭tena || i॒mā nārī̭ravidha॒vā-ssu॒patnī॒rāñja̭nena sa॒rpiṣā॒ sammṛ̭śantām |

a॒na॒śravo̭ anamī॒vā-ssu॒śevā॒ āro̭hantu॒ jana̭yo॒ yoni॒magre᳚ || yadāñja̭na-ntraikaku॒da-ñjā॒tagṃ hi॒mava̭ta॒spari̭ |

tenā॒mṛta̭sya॒ mūle॒nārā̭tī-rjambhayāmasi ||

yathā॒ tva-mṷdbhi॒na-thsyo̭ṣadhe pṛthi॒vyā adhi̭ |

e॒vami॒ma udbhi̭ndantu kī॒rtyā yaśa̭sā brahmavarca॒sena̭ || a॒jo᳚-'syajā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si ya॒vo̭-'si ya॒vayā॒smada॒ghā dveṣāgṃ̭si || 24 ||

(bha॒va॒ - ja॒mbha॒yā॒ma॒si॒ trīṇi̭ ca) (a. 10)

anuvākaṃ 11

apa̭ na॒-śśośṷcada॒ghamagnḙ śuśu॒ddhyā ra॒yim | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || su॒kṣe॒tri॒yā sṷgātu॒yā va̭sū॒yā ca̭ yajāmahe | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham ||

pra ya-dbhandi̭ṣṭha eṣā॒-mprāsmākā̭saśca sū॒rayaḥ̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || prayada॒gne-ssaha̭svato vi॒śvato॒ yanti̭ sū॒rayaḥ̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham ||

prayattḙ agne sū॒rayo॒ jāyḙmahi॒ pra tḙ va॒yam |

apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || 25 ||

tvagṃ hi vi̭śvatomukha vi॒śvataḥ̭ pari॒bhūrasi̭ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || dviṣo̭ no viśvatomu॒khāti̭ nā॒veva̭ pāraya | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || sa na॒-ssindhṷmiva nā॒vayā-'ti̭ parṣā sva॒staye᳚ | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || āpaḥ̭ prava॒ṇādi̭va ya॒tī-rapā॒sma-thsya̭ndatāma॒gham | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || u॒dva॒nā-dṷda॒kānī॒vāpā॒sma-thsya̭ndatāma॒gham |

apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || ā॒na॒ndāya̭ pramo॒dāya॒ puna॒rāgā॒g॒ svāngṛ॒hān | apa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || na vai tatra॒ pramī̭yate॒ gauraśvaḥ॒ purṷṣaḥ pa॒śuḥ |

yatre॒da-mbrahma̭ kri॒yatḙ pari॒dhirjīva̭nāya॒ kamapa̭ na॒-śśośṷcada॒gham || 26 ||

(a॒gha - ma॒gha-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 11)

anuvākaṃ 12

apa̭śyāma yuva॒ti-mā॒cara̭ntī-mmṛ॒tāya̭ jī॒vā-mpa̭riṇī॒yamā̭nām | a॒ndhena॒ yā tama̭sā॒ prāvṛ̭tā-'si॒ prācī॒mavā̭cī॒-mava॒ya-nnari̭ṣṭyai ||

mayai॒tā-mmā॒g॒stā-mbhri॒yamā̭ṇā de॒vī sa॒tī pi̭tṛlo॒kam ~yadaiṣi̭ | vi॒śvavā̭rā॒ nabha̭sā॒ saṃvya~̭yantyu॒bhau no̭ lo॒kau paya॒sā-''vṛ̭ṇīhi ||

rayi̭ṣṭhāma॒gni-mmadhṷmantamū॒rmiṇa॒mūrjaḥ̭ santa-ntvā॒ paya॒sopa॒ sagṃsa̭dema |

sagṃ ra॒yyā samu॒ varca̭sā॒ saca̭svā na-ssva॒staye᳚ ||

ye jī॒vā ye ca̭ mṛ॒tā ye jā॒tā ye ca॒ jantyāḥ᳚ |

tebhyo̭ ghṛ॒tasya̭ dhārayitu॒-mmadhṷdhārā vyunda॒tī ||

mā॒tā ru॒drāṇā᳚-nduhi॒tā vasṷ̄nā॒g॒ svasā̭-''di॒tyānā̭ma॒-mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |

praṇu॒voca̭-ñciki॒tuṣe॒ janā̭ya॒ mā gāmanā̭gā॒madi̭tim ~vadhiṣṭa ||

piba̭tūda॒ka-ntṛṇā᳚nyattu | omu-thsṛ॒jata || 27 ||

(va॒dhi॒ṣṭa॒ dve ca̭) (a. 12)

(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒-mpra vi॒dvā-nbhuva̭nasyā॒bhyāva̭ vṛthsvā॒ jo bhā॒go̭-'yam ~vai catuścatvārigṃśat |

ya e॒tasya॒ tva-tpañca̭ | prake॒tune॒dante॒ nākḙ supa॒rṇam ~yau te॒ ye yuddhya̭nte॒ tapa॒sā-'śma̭nvatī revatī॒-ssagṃra̭bhaddhvama॒ṣṭāvigṃ̭śatiḥ | ya-nte॒ yatta॒ uttiṣṭhā॒ta̭ i॒danta॒ utti̭ṣṭha॒

prehyaśma॒n॒. yadvā udva॒yama॒ya-mpañca̭vigṃśatiḥ | āyā̭tu tri॒gṃ॒śat | vai॒śvā॒na॒re tasmi̭-ndra॒phsa i॒mamape॒tāho̭bhi-ryujyantāmaghni॒yā a̭dite pā॒ram ~va॒ ā pyā̭yasva sa॒ptavigṃ̭śatiḥ | uttḙ gṛhe-'khāṣi̭ti॒stebhyaḥ̭ pṛ̭thi॒vyā a॒ntari̭kṣasya॒ dvātrigṃ̭śat | a॒pū॒pavā̭nasau॒ daśa̭ śa॒ta da̭śa | e॒tāstḙ te॒ diśa॒-ssarvā̭ i॒damaśma̭n vigṃśa॒tiḥ | o̭rohata ta॒nuvai᳚ krū॒ra-ñca॒kāra॒ puna̭rmṛ॒tyave॒ mā no nṷ gā-ddadmaha i॒mā nārīḥ॒ pari॒ trayo̭vigṃśatiḥ |

apa̭ na-ssukṣetri॒yā pra yadbha-ndi̭ṣṭhaḥ॒ pra yada॒gneḥ pra yattḙ agne॒ tvagṃ hi dviṣa॒-ssa na॒-ssindhu॒māpaḥ̭ prava॒ṇādṷ-dva॒nādā̭na॒ndāya॒ na vai tatra॒ yatre॒da-ñcatṷrvigṃśatiḥ॒ | apa̭śyā॒māvṛ̭ṇīhi॒ dvāda̭śa dvādaśa |)

(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒ - māyā᳚ - tve॒tāstḙ sa॒ptavigṃ̭śatiḥ )

(pa॒re॒yu॒vāgṃsa॒ - momuthsṛ॒jata )

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके षष्ठः प्रपाठकः - पितृमेधमन्त्राः

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

अनुवाकं 1

प॒रे॒यु॒वाग्ंस॑-म्प्र॒वतो॑ म॒हीरनु॑ ब॒हुभ्यः॒ पन्था॑मनपस्पशा॒नम् । वै॒व॒स्व॒तग्ं स॒ङ्गम॑न॒-ञ्जना॑नाम् ँय॒मग्ं राजा॑नग्ं ह॒विषा॑ दुवस्यत ॥ इ॒द-न्त्वा॒ वस्त्र॑-म्प्रथ॒म-न्न्वाग॒न्नपै॒तदू॑ह॒ यदि॒हाबि॑भः पु॒रा ।

इ॒ष्टा॒पू॒र्तमनु॒ सम्प॑श्य॒ दक्षि॑णा॒म् ँयथा॑ ते द॒त्त-म्ब॑हु॒धा वि ब॑न्धुषु ॥

इ॒मौ यु॑नज्मि ते व॒ह्नी असु॑नीथाय वो॒ढवे᳚ ।

याभ्या᳚म् ँय॒मस्य॒ साद॑नग्ं सु॒कृता॒-ञ्चापि॑ गच्छतात् ॥ पू॒षा त्वे॒तश्च्या॑वयतु॒ प्रवि॒द्वा-नन॑ष्टपशु॒-र्भुव॑नस्य गो॒पाः ।

स त्वै॒तेभ्यः॒ परि॑ददा-त्पि॒तृभ्यो॒-ऽग्निर्दे॒वेभ्यः॑ सुवि॒दत्रे᳚भ्यः ॥ पू॒षेमा आशा॒ अनु॑वेद॒ सर्वा॒-स्सो अ॒स्माग्ं अभ॑यतमेन नेषत् ।

स्व॒स्ति॒दा अघृ॑णि॒-स्सर्व॑वी॒रो-ऽप्र॑युच्छन्पु॒र ए॑तु॒ प्रवि॒द्वान् ॥ 1 ॥

आयु॑-र्वि॒श्वायुः॒ परि॑पासति त्वा पू॒षा त्वा॑ पातु॒ प्रप॑थे पु॒रस्ता᳚त् । यत्रास॑ते सु॒कृतो॒ यत्र॒ ते य॒युस्तत्र॑ त्वा दे॒व-स्स॑वि॒ता द॑धातु ॥

भुव॑नस्य पत इ॒दग्ं ह॒विः ॥ अ॒ग्नये॑ रयि॒मते॒ स्वाहा᳚ ॥ पुरु॑षस्य सयाव॒र्यपेद॒घानि॑ मृज्महे ।

यथा॑ नो॒ अत्र॒ नाप॑रः पु॒रा ज॒रस॒ आय॑ति ॥

पुरु॑षस्य सयावरि॒ वि ते᳚ प्रा॒णम॑सि स्रसम् ।

शरी॑रेण म॒हीमिहि॑ स्व॒धयेहि॑ पि॒तॄनुप॑ प्र॒जया॒-ऽस्मानि॒हाव॑ह ॥ मैव॑-म्मा॒ग्॒स्ता प्रि॑ये॒-ऽह-न्दे॒वी स॒ती पि॑तृलो॒कम् ँयदैषि॑ ।

वि॒श्ववा॑रा॒ नभ॑सा॒ संव्यँ॑यन्त्यु॒भौ नो॑ लो॒कौ

पय॑सा॒-ऽभ्याव॑वृथ्स्व ॥ 2 ॥

इ॒य-न्नारी॑ पतिलो॒कम् ँवृ॑णा॒ना निप॑द्यत॒ उप॑ त्वा मर्त्य॒ प्रेत᳚म् । विश्व॑-म्पुरा॒णमनु॑ पा॒लय॑न्ती॒ तस्यै᳚ प्र॒जा-न्द्रवि॑ण-ञ्चे॒ह धे॑हि ॥ उदी᳚र्ष्व नार्य॒भि जी॑वलो॒कमि॒तासु॑मे॒तमुप॑शेष॒ एहि॑ ।

ह॒स्त॒ग्रा॒भस्य॑ दिधि॒षोस्त्वमे॒त-त्पत्यु॑र्जनि॒त्वम॒भि सम्ब॑भूव ॥

सु॒वर्ण॒ग्ं॒ हस्ता॑दा॒ददा॑ना मृ॒तस्य॑ श्रि॒यै ब्रह्म॑णे॒ तेज॑से॒ बला॑य । अत्रै॒व त्वमि॒ह व॒यग्ं सु॒शेवा॒ विश्वा॒-स्स्पृधो॑ अ॒भिमा॑तीर्जयेम ॥

धनु॒र्॒ हस्ता॑दा॒ददा॑ना मृ॒तस्य॑ श्रि॒यै क्ष॒त्रायौज॑से॒ बला॑य । अत्रै॒व त्वमि॒ह व॒यग्ं सु॒शेवा॒ विश्वा॒-स्स्पृधो॑ अ॒भिमा॑तीर्जयेम ।

मणि॒ग्ं॒ हस्ता॑दा॒ददा॑ना मृ॒तस्य॑ श्रि॒यै वि॒शे पुष्ट्यै॒ बला॑य । अत्रै॒व त्वमि॒ह व॒यग्ं सु॒शेवा॒ विश्वा॒-स्स्पृधो॑ अ॒भिमा॑तीर्जयेम ॥ 3 ॥

इ॒मम॑ग्ने चम॒स-म्मा विजी᳚ह्वरः प्रि॒यो दे॒वाना॑मु॒त सो॒म्याना᳚म् । ए॒ष यश्च॑म॒सो दे॑व॒पान॒स्तस्मि॑-न्दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ताम् ॥

अ॒ग्नेर्वर्म॒ परि॒ गोभि॑र्व्ययस्व॒ सम्प्रोर्णु॑ष्व॒ मेद॑सा॒ पीव॑सा च । नेत्त्वा॑ धृ॒ष्णुर्-हर॑सा॒ जर्हृ॑षाणो॒ दध॑-द्विध॒क्ष्यन्-पर्य॒ङ्खया॑तै ॥

मैन॑मग्ने॒ विद॑हो॒ मा-ऽभिशो॑चो॒ मा-ऽस्य॒ त्वच॑-ञ्चिक्षिपो॒ मा शरी॑रम् । य॒दा शृ॒त-ङ्क॒रवो॑ जातवे॒दो-ऽथे॑मेन॒-म्प्रहि॑णुता-त्पि॒तृभ्यः॑ ॥

शृ॒तम् ँय॒दा क॒रसि॑ जातवे॒दो-ऽथे॑मेन॒-म्परि॑दत्ता-त्पि॒तृभ्यः॑ । य॒दा गच्छा॒त्यसु॑नीतिमे॒तामथा॑ दे॒वाना᳚म् ँवश॒नीर्भ॑वाति ॥ सूर्य॑-न्ते॒ चक्षु॑-र्गच्छतु॒ वात॑मा॒त्मा द्या-ञ्च॒ गच्छ॑ पृथि॒वी-ञ्च॒ धर्म॑णा ।

अ॒पो वा॑ गच्छ॒ यदि॒ तत्र॑ ते हि॒तमोष॑धीषु॒ प्रति॑तिष्ठा॒ शरी॑रैः ॥ अ॒जो भा॒गस्तप॑सा॒ त-न्त॑पस्व॒ त-न्ते॑ शो॒चिस्त॑पतु॒ त-न्ते॑ अ॒र्चिः ।

यास्ते॑ शि॒वास्त॒नुवो॑ जातवेद॒स्ताभि॑-र्वहे॒मग्ं सु॒कृता॒म् ँयत्र॑ लो॒काः ॥ अ॒यम् ँवै त्वम॒स्मादधि॒ त्वमे॒तद॒यम् ँवै तद॑स्य॒ योनि॑रसि । वै॒श्वा॒न॒रः पु॒त्रः पि॒त्रे लो॑क॒कृ-ज्जा॑तवेदो॒ वहे॑मग्ं सु॒कृता॒म् ँयत्र॑ लो॒काः ॥ 4 ॥

(वि॒द्वा-न॒भ्याव॑वृथ्स्वा॒ - भिमा॑तीर्जयेम॒ - शरी᳚रैश्च॒त्वारि॑ च ) (अ. 1)

अनुवाकं 2

य ए॒तस्य॑ प॒थो गो॒प्तार॒स्तेभ्य॒-स्स्वाहा॒ य ए॒तस्य॑ प॒थो र॑क्षि॒तार॒स्तेभ्य॒-स्स्वाहा॒ य ए॒तस्य॑ प॒थो॑-ऽभिर॑क्षि॒तार॒स्तेभ्य॒-स्स्वाहा᳚-ऽऽख्या॒त्रे स्वाहा॑-ऽपाख्या॒त्रे स्वाहा॑-ऽभि॒लाल॑पते॒ स्वाहा॑-ऽप॒लाल॑पते॒ स्वाहा॒-ऽग्नये॑ कर्म॒कृते॒ स्वाहा॒ यमत्र॒ नाधी॒मस्तस्मै॒ स्वाहा᳚ ॥

यस्त॑ इ॒द्ध्म-ञ्ज॒भर॑-थ्सिष्विदा॒नो मू॒र्धान॑म् ँवा त॒तप॑ते त्वा॒या । दिवो॒ विश्व॑स्मा-थ्सीमघाय॒त उ॑रुष्यः ॥ अ॒स्मात्त्वमधि॑ जा॒तो॑-ऽसि॒ त्वद॒य-ञ्जा॑यता॒-म्पुनः॑ । अ॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ सुव॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा᳚ ॥ 5 ॥

(य ए॒तस्य॒ त्व-त्पञ्च॑ ) (अ. 2)

अनुवाकं 3

प्र के॒तुना॑ बृह॒ता भा᳚त्य॒ग्निरा॒वि-र्विश्वा॑नि वृष॒भो रो॑रवीति । दि॒वश्चि॒दन्ता॒दुप॒ मामु॒दान॑ड॒पामु॒पस्थे॑ महि॒षो व॑वर्ध ॥

इ॒दन्त॒ एक॑-म्प॒र ऊ॑त॒ एक॑-न्तृ॒तीये॑न॒ ज्योति॑षा॒ संविँ॑शस्व । सं॒वेँश॑नस्त॒नुवै॒ चारु॑रेधि प्रि॒यो दे॒वाना᳚-म्पर॒मे स॒धस्थे᳚ ॥

नाके॑ सुप॒र्णमुप॒ य-त्पत॑न्तग्ं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्षत त्वा । हिर॑ण्यपक्ष॒म् ँवरु॑णस्य दू॒तम् ँय॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒न-म्भु॑र॒ण्युम् ॥

अति॑द्रव सारमे॒यौ श्वानौ॑ चतुर॒क्षौ श॒बलौ॑ सा॒धुना॑ प॒था । अथा॑ पि॒तॄन्-थ्सु॑वि॒दत्रा॒ग्ं॒ अपी॑हि य॒मेन॒ ये स॑ध॒माद॒-म्मद॑न्ति ॥

यौ ते॒ श्वानौ॑ यम रक्षि॒तारौ॑ चतुर॒क्षौ प॑थि॒रक्षी॑ नृ॒चक्ष॑सा ।

ताभ्याग्ं॑ राज॒-न्परि॑ देह्येनग्ग् स्व॒स्ति चा᳚स्मा अनमी॒व-ञ्च॑ धेहि ॥ 6 ॥

उ॒रु॒ण॒सा-व॑सु॒तृपा॑-वुलुम्ब॒लौ य॒मस्य॑ दू॒तौ च॑रतो॒ वशा॒ग्ं॒ अनु॑ । ताव॒स्मभ्य॑-न्दृ॒शये॒ सूर्या॑य॒ पुन॑र्द-त्ता॒वसु॑म॒द्येह भ॒द्रम् ॥

सोम॒ एके᳚भ्यः पवते घृ॒तमेक॒ उपा॑सते ।

येभ्यो॒ मधु॑ प्र॒धाव॑ति॒ ताग्-श्चि॑दे॒वापि॑गच्छतात् ॥

ये युद्ध्य॑न्ते प्र॒धने॑षु॒ शूरा॑सो॒ ये त॑नु॒त्यजः॑ । ये वा॑ स॒हस्र॑दक्षिणा॒स्ताग् श्चि॑दे॒वापि॑गच्छतात् ॥

तप॑सा॒ ये अ॑नाधृ॒ष्या-स्तप॑सा॒ ये सुव॑र्ग॒ताः ।

तपो॒ ये च॑क्रि॒रे म॒ह-त्ताग्-श्चि॑दे॒वापि॑गच्छतात् ॥

अश्म॑न्वती रेवती॒-स्सग्ंर॑भद्ध्व॒-मुत्ति॑ष्ठत॒ प्रत॑रता सखायः । अत्रा॑ जहाम॒ ये अस॒न्नशे॑वा-श्शि॒वान्. व॒यम॒भि वाजा॒नुत्त॑रेम ॥ 7 ॥

यद्वै दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प॒वित्रग्ं॑ स॒हस्र॑धार॒म् ँवित॑तम॒न्तरि॑क्षे । येनापु॑ना॒दिन्द्र॒मना᳚र्त॒-मार्त्यै॒ तेना॒ह-म्माग्ं स॒र्वत॑नु-म्पुनामि ॥

या रा॒ष्ट्रा-त्प॒न्नादप॒ यन्ति॒ शाखा॑ अ॒भिमृ॑ता नृ॒पति॑मि॒च्छमा॑नाः । धा॒तुस्ता-स्सर्वाः॒ पव॑नेन पू॒ताः प्र॒जया॒-ऽस्मान्-र॒य्या वर्च॑सा॒ सग्ंसृ॑जाथ ॥

उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒ पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् ।

दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥

धा॒ता पु॑नातु सवि॒ता पु॑नातु । अ॒ग्नेस्तेज॑सा॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा ॥ 8 ॥

(धे॒ - ह्युत्त॑रे - मा॒ष्टौ च॑) (अ. 3)

अनुवाकं 4

य-न्ते॑ अ॒ग्निमम॑न्थाम वृष॒भाये॑व॒ पक्त॑वे ।

इ॒म-न्तग्ं श॑मयामसि क्षी॒रेण॑ चोद॒केन॑ च ॥

यन्त्वम॑ग्ने स॒मद॑ह॒स्त्वमु॒ निर्वा॑पया॒ पुनः॑ ।

क्या॒म्बूरत्र॑ जायता-म्पाकदू॒र्वा व्य॑ल्कशा ॥

शीति॑के॒ शीति॑कावति॒ ह्लादु॑के॒ ह्लादु॑कावति ।

म॒ण्डू॒क्या॑ सुसङ्ग॒मये॒मग्ग् स्व॑ग्निग्ं श॒मय॑ ॥ श-न्ते॑ धन्व॒न्या आप॒-श्शमु॑ ते सन्त्वनू॒क्याः᳚ । श-न्ते॑ समु॒द्रिया॒ आप॒-श्शमु॑ ते सन्तु॒ वर्ष्याः᳚ ॥

श-न्ते॒ स्रव॑न्ती-स्त॒नुवे॒ शमु॑ ते सन्तु॒ कूप्याः᳚ ।

श-न्ते॑ नीहा॒रो व॑र्षतु॒ शमु॒ पृष्वा-ऽव॑शीयताम् ॥ 9 ॥

अव॑ सृज॒ पुन॑रग्ने पि॒तृभ्यो॒ यस्त॒ आहु॑त॒श्चर॑ति स्व॒धाभिः॑ । आयु॒र्वसा॑न॒ उप॑ यातु॒ शेष॒ग्ं॒ सङ्ग॑च्छता-न्त॒नुवा॑ जातवेदः ॥

सङ्ग॑च्छस्व पि॒तृभि॒-स्सग्ग् स्व॒धाभि॒-स्समि॑ष्टापू॒र्तेन॑ पर॒मे व्यो॑मन्न् ।

यत्र॒ भूम्यै॑ वृ॒णसे॒ तत्र॑ गच्छ॒ तत्र॑ त्वा दे॒व-स्स॑वि॒ता द॑धातु ॥ यत्ते॑ कृ॒ष्ण-श्श॑कु॒न आ॑तु॒तोद॑ पिपी॒ल-स्स॒र्प उ॒त वा॒ श्वाप॑दः ।

अ॒ग्निष्ट-द्विश्वा॑दनृ॒ण-ङ्कृ॑णोतु॒ सोम॑श्च॒ यो ब्रा᳚ह्म॒णमा॑वि॒वेश॑ ॥ उत्ति॒ष्ठात॑-स्त॒नुव॒ग्ं॒ सम्भ॑रस्व॒ मेह गात्र॒मव॑हा॒ मा शरी॑रम् ।

यत्र॒ भूम्यै॑ वृ॒णसे॒ तत्र॑ गच्छ॒ तत्र॑ त्वा दे॒व-स्स॑वि॒ता द॑धातु ॥ इ॒द-न्त॒ एक॑-म्प॒र ऊ॑त॒ एक॑-न्तृ॒तीये॑न॒ ज्योति॑षा॒ संविँ॑शस्व ।

सं॒वेँश॑न-स्त॒नुवै॒ चारु॑रेधि प्रि॒यो दे॒वाना᳚-म्पर॒मे स॒धस्थे᳚ ॥ उत्ति॑ष्ठ॒ प्रेहि॒ प्रद्र॒वौकः॑ कृणुष्व पर॒मे व्यो॑मन्न् । य॒मेन॒ त्वम् ँय॒म्या॑ संविँदा॒नोत्-त॒म-न्नाक॒मधि॑ रोहे॒मम् ॥

अश्म॑न्वती रेवती॒-स्सग्ं र॑भद्ध्व॒ मुत्ति॑ष्ठत॒ प्रत॑रता सखायः । अत्रा॑ जहाम॒ ये अस॒न्नशे॑वा-श्शि॒वान् व॒यम॒भि वाजा॒नुत्त॑रेम ॥ यद्वै दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प॒वित्रग्ं॑ स॒हस्र॑धार॒म् ँवित॑तम॒न्तरि॑क्षे । येनापु॑ना॒दिन्द्र॒मना॑र्त॒-मार्त्यै॒ तेना॒ह-म्माग्ं स॒र्वत॑नु-म्पुनामि ॥ या रा॒ष्ट्रा-त्प॒न्नादप॒ यन्ति॒ शाखा॑ अ॒भिमृ॑ता नृ॒पति॑मि॒च्छमा॑नाः । धा॒तुस्ता-स्सर्वाः॒ पव॑नेन पू॒ताः प्र॒जया॒-ऽस्मान्-र॒य्या वर्च॑सा॒ सग्ंसृ॑जाथ ॥ या रा॒ष्ट्रा-त्प॒न्नादप॒ यन्ति॒ शाखा॑ अ॒भिमृ॑ता नृ॒पति॑मि॒च्छमा॑नाः । धा॒तुस्ता-स्सर्वाः॒ पव॑नेन पू॒ताः प्र॒जया॒-ऽस्मान्-र॒य्या वर्च॑सा॒ सग्ंसृ॑जाथ ॥ धा॒ता पु॑नातु सवि॒ता पु॑नातु । अ॒ग्नेस्तेज॑सा॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा ॥

अ॒स्मात्त्वमधि॑ जा॒तो᳚-ऽस्य॒य-न्त्वदधि॑जायताम् ।

अ॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ सुव॒र्गाय॑ लो॒काय॒ स्वाहा᳚ ॥ 10 ॥

(अव॑शीयताग्ं - स॒धस्थे॒ पञ्च॑ च) (अ. 4)

अनुवाकं 5

आया॑तु दे॒व-स्सु॒मना॑भि-रू॒तिभि॑-र्य॒मो ह॑वे॒ह प्रय॑ताभिर॒क्ता । आसी॑दताग्ं सुप्र॒यते॑ह ब॒र्॒हिष्यूर्जा॑य जा॒त्यै मम॑ शत्रु॒हत्यै᳚ ॥

य॒मे इ॑व॒ यत॑माने॒ यदैत॒-म्प्रवा᳚म्भर॒-न्मानु॑षा देव॒यन्तः॑ । आसी॑दत॒ग्ग्॒ स्वमु॑ लो॒कम् ँविदा॑ने स्वास॒स्थे भ॑वत॒मिन्द॑वे नः ॥

य॒माय॒ सोमग्ं॑ सुनुत य॒माय॑ जुहुता ह॒विः ।

य॒मग्ं ह॑ य॒ज्ञो ग॑च्छत्य॒ग्निदू॑तो॒ अर॑ङ्कृतः ॥

य॒माय॑ घृ॒तव॑द्ध॒विर्जु॒होत॒ प्र च॑ तिष्ठत ।

स नो॑ दे॒वेष्वाय॑म-द्दी॒र्घमायुः॒ प्र जी॒वसे᳚ ॥

य॒माय॒ मधु॑मत्तम॒ग्ं॒ राज्ञे॑ ह॒व्य-ञ्जु॑होतन । इ॒द-न्नम॒ ऋषि॑भ्यः पूर्व॒जेभ्यः॒ पूर्वे᳚भ्यः पथि॒कृद्भ्यः॑ ॥ 11 ॥

यो-ऽस्य॒ कौष्ठ्य॒ जग॑तः॒ पार्थि॑व॒स्यैक॑ इद्व॒शी ।

य॒म-म्भ॑ङ्ग्यश्र॒वो गा॑य॒ यो राजा॑-ऽनप॒रोद्ध्यः॑ ॥ य॒म-ङ्गाय॑ भङ्ग्य॒श्रवो॒ यो राजा॑-ऽनप॒रोद्ध्यः॑ । येना॒पो न॒द्यो॑ धन्वा॑नि॒ येन॒ द्यौः पृ॑थि॒वी दृ॒ढा ॥ हि॒र॒ण्य॒क॒क्ष्यान्-थ्सु॒धुरान्॑. हिरण्या॒क्षा-न॑यश्श॒फान् । अश्वा॑-न॒नश्य॑तो दा॒न॒म् ँय॒मो रा॑जा-ऽभि॒तिष्ठ॑ति ॥ य॒मो दा॑धार पृथि॒वीं-यँ॒मो विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् । य॒माय॒ सर्व॒मित्र॑स्थे॒ य-त्प्रा॒ण-द्वा॒युर॑क्षि॒तम् ॥ यथा॒ पञ्च॒ यथा॒ षड् य॒था पञ्च॑ द॒शर्ष॑यः । य॒मम् ँयो वि॑द्या॒थ्स ब्रू॑याद्य॒थैक ऋषि॑र्विजान॒ते ॥ 12 ॥

त्रिक॑द्रुकेभिः॒ पत॑ति॒ षडु॒र्वी-रेक॒मि-द्बृ॒हत् ।

गा॒य॒त्री त्रि॒ष्टुप्छन्दाग्ं॑सि॒ सर्वा॒ ता य॒म आहि॑ता ॥

अह॑रह॒र्नय॑मानो॒ गामश्व॒-म्पुरु॑ष॒-ञ्जग॑त् ।

वैव॑स्वतो॒ न तृ॑प्यति॒ पञ्च॑भि॒र्मान॑वैर्य॒मः ॥

वैव॑स्वते॒ विवि॑च्यन्ते॒ यमे॒ राज॑नि ते ज॒नाः ।

ये चे॒ह स॒त्येनेच्छ॑न्ते॒ य उ॒ चानृ॑तवादि॒नः ॥

ते रा॑जन्नि॒ह विवि॑च्यन्ते॒-ऽथा य॑न्ति त्वा॒मुप॑ ।

दे॒वाग्श्च॒ ये न॑म॒स्यन्ति॒ ब्राह्म॑णाग्श्चाप॒चित्य॑ति ॥

यस्मि॑न् वृ॒क्षे सु॑पला॒शे दे॒वै-स्स॒पिम्ब॑ते य॒मः ।

अत्रा॑ नो वि॒श्पतिः॑ पि॒ता पु॑रा॒णा अनु॑वेनति ॥ 13 ॥

(प॒थि॒कृद्भ्यो॑ - विजान॒ते - ऽनु॑वेनति) (अ. 5)

अनुवाकं 6

वै॒श्वा॒न॒रे ह॒विरि॒द-ञ्जु॑होमि साह॒स्र-मुथ्सग्ं॑ श॒तधा॑रमे॒तम् । तस्मि॑न्ने॒ष पि॒तर॑-म्पिताम॒ह-म्प्रपि॑तामह-म्बिभर॒-त्पिन्व॑माने ॥

द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒ द्यामि॒मञ्च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ ।

तृ॒तीय॒म् ँयोनि॒मनु॑ स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्राः᳚ ॥

इ॒मग्ं स॑मु॒द्रग्ं श॒तधा॑र॒मुथ्स॑म् ँव्य॒च्यमा॑न॒-म्भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये᳚ ।

घृ॒त-न्दुहा॑ना॒मदि॑ति॒-ञ्जना॒याग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ अपे॑त॒ वीत॒ वि च॑ सर्प॒तातो॒ ये-ऽत्र॒ स्थ पु॑रा॒णा ये च॒ नूत॑नाः ।

अहो॑भिर॒द्भि-र॒क्तुभि॒-र्व्य॑क्तम् ँय॒मो द॑दा-त्वव॒सान॑मस्मै ॥ स॒वि॒तैतानि॒ शरी॑राणि पृथि॒व्यै मा॒तुरु॒पस्थ॒ आद॑धे ।

तेभि॑-र्युज्यन्ता-मघ्नि॒याः ॥ 14 ॥

शु॒नम् ँवा॒हा-श्शु॒न-न्ना॒रा-श्शु॒न-ङ्कृ॑षतु॒ लाङ्ग॑लम् ।

शु॒नम् ँव॑र॒त्रा ब॑द्ध्यन्ताग्ं शु॒न-मष्ट्रा॒-मुदि॑ङ्गय॒ शुना॑सीरा शु॒नम॒स्मासु॑ धत्तम् ॥

शुना॑सीरावि॒माम् ँवाच॒म् ँय-द्दि॒वि च॑क्र॒थुः पयः॑ । तेने॒मा-मुप॑सिञ्चतम् ॥

सीते॒ वन्दा॑महे त्वा॒-ऽर्वाची॑ सुभगे भव ।

यथा॑ न-स्सु॒भगा स॑सि॒ यथा॑ न-स्सु॒फला स॑सि ॥

स॒वि॒तैतानि॒ शरी॑राणि पृथि॒व्यै मा॒तुरु॒पस्थ॒ आद॑धे । तेभि॑रदिते॒ श-म्भ॑व ॥

विमु॑च्यद्ध्व-मघ्नि॒या दे॑व॒याना॒ अता॑रिष्म॒ तम॑सस्पा॒रम॒स्य ।

ज्योति॑रापाम॒ सुव॑रगन्म ॥ 15 ॥

प्र वाता॒ वान्ति॑ प॒तय॑न्ति वि॒द्युत॒ उदोष॑धीर्जिहते॒ पिन्व॑ते॒ सुवः॑ । इरा॒ विश्व॑स्मै॒ भुव॑नाय जायते॒ य-त्प॒र्जन्यः॑ पृथि॒वीग्ं रेत॒सा-ऽव॑ति ॥

यथा॑ य॒माय॑ हा॒र्म्य-मव॑प॒-न्पञ्च॑मान॒वाः ।

ए॒वम् ँव॑पामि हा॒र्म्यम् ँयथा-ऽसा॑म जीवलो॒के भूर॑यः ॥ चितः॑ स्थ परि॒चित॑ ऊर्ध्व॒चितः॑ श्रयद्ध्व-म्पि॒तरो॑ दे॒वता᳚ ।

प्र॒जाप॑तिर्व-स्सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥

आ प्या॑यस्व॒ समॆ॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ॥ स-न्ते॒ पयाग्ं॑सि॒ समु॑ यन्तु॒ वाजा॒-स्सं-वृँष्णि॑या-न्यभिमाति॒षाहः॑ । आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑य सोम दि॒वि श्रवाग्॑स्युत्त॒मानि॑ धिष्व ॥ 16 ॥

(अ॒घ्नि॒या - अ॑गन्म - +स॒प्त च॑) (अ. 6)

अनुवाकं 7

उत्ते॑ तभ्नोमि पृथि॒वी-न्त्वत्परी॒मम् ँलो॒क-न्नि॒दध॒न्मो अ॒हग्ं रि॑षम् । ए॒ताग् स्थूणा᳚-म्पि॒तरो॑ धारयन्तु॒ ते-ऽत्रा॑ य॒म-स्साद॑नात्ते मिनोतु ॥

उप॑सर्प मा॒तर॒-म्भूमि॑मे॒ता-मु॑रु॒व्यच॑स-म्पृथि॒वीग्ं सु॒शेवा᳚म् । ऊर्ण॑म्रदा युव॒ति-र्दक्षि॑णावत्ये॒षा त्वा॑ पातु॒ निर्-ऋ॑त्या उ॒पस्थे᳚ ॥

उच्छ्म॑ञ्चस्व पृथिवि॒ मा विबा॑धिथा-स्सूपाय॒ना-ऽस्मै॑ भव सूपवञ्च॒ना । मा॒ता पु॒त्रम् ँयथा॑ सि॒चा-ऽभ्ये॑न-म्भूमि वृणु ॥ उ॒च्छ्मञ्च॑माना पृथि॒वी हि तिष्ठ॑सि स॒हस्र॒म्मित॒ उप॒ हि श्रय॑न्ताम् ।

ते गृ॒हासो॑ मधु॒श्चुतो॒ विश्वाहा᳚स्मै शर॒णा-स्स॒न्त्वत्र॑ ॥ एणी᳚र्धा॒ना हरि॑णी॒रर्जु॑नी-स्सन्तु धे॒नवः॑ । तिल॑वथ्सा॒ ऊर्ज॑मस्मै॒ दुहा॑ना॒ विश्वाहा॑ स॒न्त्वन॑पस्फुरन्तीः ॥ 17 ॥

ए॒षा ते॑ यम॒साद॑ने स्व॒धा निधी॑यते गृ॒हे । अक्षि॑ति॒र्नाम॑ ते असौ ॥ इ॒द-म्पि॒तृभ्यः॒ प्रभ॑रेम ब॒र्॒हि-र्दे॒वेभ्यो॒ जीव॑न्त॒ उत्त॑र-म्भरेम ।

तत्त्व॑मारो॒हासो॒ मेघ्यो॒ भव॑म् ँय॒मेन॒ त्वम् ँय॒म्या॑ संविँदा॒नः ॥ मा त्वा॑ वृ॒क्षौ सम्बा॑धिष्टा॒-म्मा मा॒ता पृ॑थिवि॒ त्वम् ।

पि॒तॄन्. हि यत्र॒ गच्छा॒स्येधा॑सम् ँयम॒राज्ये᳚ ॥

मा त्वा॑ वृ॒क्षौ सम्बा॑धेथा॒-म्मा मा॒ता पृ॑थि॒वी म॒ही । वै॒व॒स्व॒तग्ं हि गच्छा॑सि यम॒राज्ये॒ विरा॑जसि ॥

न॒ल-म्प्ल॒वमारो॑है॒त-न्न॒लेन॑ प॒थो-ऽन्वि॑हि ।

स त्व॑-न्न॒लप्ल॑वो भू॒त्वा॒ सन्त॑र॒ प्रत॒रोत्त॑र ॥ 18 ॥

स॒वि॒तैतानि॒ शरी॑राणि पृथि॒व्यै मा॒तुरु॒पस्थ॒ आद॑धे । तेभ्यः॑ पृथिवि॒ श-म्भ॑व ॥

षड्ढो॑ता॒ सूर्य॑-न्ते॒ चक्षु॑-र्गच्छतु॒ वात॑मा॒त्मा द्या-ञ्च॒ गच्छ॑ पृथि॒वी-ञ्च॒ धर्म॑णा ।

अ॒पो वा॑ गच्छ॒ यदि॒ तत्र॑ ते हि॒तमोष॑धीषु॒ प्रति॑तिष्ठा॒ शरी॑रैः ॥ पर॑-म्मृत्यो॒ अनु॒ परे॑हि॒ पन्था॒म् ँयस्ते॒ स्व इत॑रो देव॒याना᳚त् ।

चक्षु॑ष्मते शृण्व॒ते ते᳚ ब्रवीमि॒ मा नः॑ प्र॒जाग्ं री॑रिषो॒ मोत वी॒रान् ॥

शम् ँवात॒-श्शग्ं हि ते॒ घृणि॒-श्शमु॑ ते स॒न्त्वोष॑धीः । कल्प॑न्ता-म्मे॒ दिशः॑ श॒ग्माः ॥

पृ॒थि॒व्यास्त्वा॑ लो॒के सा॑दयाम्य॒मुष्य॒ शर्मा॑सि पि॒तरो॑ दे॒वाता᳚ । प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥ अ॒न्तरि॑क्षस्य त्वा दि॒वस्त्वा॑ दि॒शा-न्त्वा॒ नाक॑स्य त्वा पृ॒ष्ठे ब्र॒द्ध्नस्य॑ त्वा वि॒ष्टपे॑ सादयाम्य॒मुष्य॒ शर्मा॑सि पि॒तरो॑ दे॒वता᳚ ।

प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥ 19 ॥

(अन॑पस्फुरन्ती॒ - रुत्त॑र - दे॒वत॑या॒ द्वे च॑) (अ. 7)

अनुवाकं 8

अ॒पू॒पवा᳚-न्घृ॒तवाग्॑श्च॒रुरेह सी॑दतूत्तभ्नु॒व-न्पृ॑थि॒वी-न्द्यामु॒तोपरि॑ । यो॒नि॒कृतः॑ पथि॒कृतः॑ सपर्यत॒ ये दे॒वाना᳚-ङ्घृ॒तभा॑गा इ॒ह स्थ ।

ए॒षा ते यम॒साद॑ने स्व॒धा निधी॑यते गृ॒हे॑-ऽसौ ।

दशा᳚क्षरा॒ ताग्ं र॑क्षस्व॒ ता-ङ्गो॑पायस्व॒ ता-न्ते॒ परि॑ ददामि॒ तस्या᳚-न्त्वा॒ मा द॑भ-न्पि॒तरो॑ दे॒वता᳚ ।

प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥

अ॒पू॒पवा᳚-ञ्छृ॒तवा᳚न्-क्षी॒रवा॒न्-दधि॑वा॒-न्मधु॑माग्-श्च॒रुरेह सी॑दतूत्तभ्नु॒वन्-पृ॑थि॒वी-न्द्यामु॒तोपरि॑ । यो॒नि॒कृतः॑ पथि॒कृतः॑ सपर्यत॒ ये दे॒वानाग्ं॑ शृ॒तभा॑गाः, क्षी॒रभा॑गा॒ दधि॑भागा॒ मधु॑भागा इ॒ह स्थ । ए॒षा ते॑ यम॒साद॑ने स्व॒धा निधी॑यते गृ॒हे॑-ऽसौ । श॒ताक्ष॑रा स॒हस्रा᳚क्षरा॒-ऽयुता᳚क्ष॒रा-ऽच्यु॑ताक्षरा॒ ताग्ं र॑क्षस्व॒ ता-ङ्गो॑पायस्व॒ ता-न्ते॒ परि॑ददामि॒ तस्या᳚-न्त्वा॒ मा द॑भ-न्पि॒तरो॑ दे॒वता᳚ । प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु॒ तया॑ दे॒वत॑या ॥ 20 ॥

(अ॒पू॒पवा॑नसौ॒ दश॑) (अ. 8)

अनुवाकं 9

ए॒तास्ते᳚ स्व॒धा अ॒मृताः᳚ करोमि॒ यास्ते॑ धा॒नाः प॑रि॒किरा॒म्यत्र॑ । तास्ते॑ य॒मः पि॒तृभिः॑ संविँदा॒नो-ऽत्र॑ धे॒नूः का॑म॒दुघाः᳚ करोतु ॥

त्वामर्जु॒नौष॑धीना॒-म्पयो᳚ ब्र॒ह्माण॒ इद्वि॑दुः ।

तासा᳚-न्त्वा॒ मद्ध्या॒दाद॑दे च॒रुभ्यो॒ अपि॑धातवे ॥

दू॒र्वाणाग्॑ स्त॒म्बमाह॑रै॒ता-म्प्रि॒यत॑मा॒-म्मम॑ । इ॒मा-न्दिश॑-म्मनु॒ष्या॑णा॒-म्भूयि॒ष्ठा-ऽनु॒ वि रो॑हतु ॥ काशा॑नाग् स्त॒म्बमाह॑र॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै ।

य ए॒तस्यै॑ दि॒शः प॒राभ॑वन्नघा॒यवो॒ यथा॒ ते नाभ॑वा॒-न्पुनः॑ ॥ द॒र्भाणाग्॑ स्त॒म्बमाह॑र पितृ॒णामोष॑धी-म्प्रि॒याम् । अन्वस्यै॒ मूल॑-ञ्जीवा॒दनु॒ काण्ड॒मथो॒ फल᳚म् ॥ 21 ॥

लो॒क-म्पृ॑ण छि॒द्र-म्पृ॒णाथो॑ सीद शि॒वा त्वम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन् योना॑वसीष॒दन्न् ॥ ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒-स्सोमग्ग्॑ श्रीणन्ति॒ पृश्न॑यः । जन्म॑-न्दे॒वानां॒-विँश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः ॥

शम् ँवात॒-श्शग्ंहि ते॒ घृणि॒-श्शमु॑ ते स॒न्त्वोष॑धीः । कल्प॑न्ता-न्ते॒ दिश॒-स्सर्वाः᳚ ॥ इ॒दमे॒व मेतो-ऽप॑रा॒मार्ति॑माराम॒ काञ्च॒न ।

तथा॒ तद॒श्विभ्या᳚-ङ्कृ॒त-म्मि॒त्रेण॒ वरु॑णेन च ॥

व॒र॒णो वा॑रयादि॒द-न्दे॒वो वन॒स्पतिः॑ ।

आर्त्यै॒ निर्-ऋ॑त्यै॒ द्वेषा᳚च्च॒ वन॒स्पतिः॑ ॥

विधृ॑तिरसि॒ विधा॑रया॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि श॒मि श॒मया॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि य॒व य॒वया॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि ॥

पृ॒थि॒वी-ङ्ग॑च्छा॒न्तरि॑क्ष-ङ्गच्छ॒ दिव॑-ङ्गच्छ॒ दिशो॑ गच्छ॒ सुव॑र्गच्छ॒ सुव॑र्गच्छ॒ दिशो॑ गच्छ॒ दिव॑-ङ्गच्छा॒न्तरि॑क्ष-ङ्गच्छ पृथि॒वी-ङ्ग॑च्छा॒पो वा॑ गच्छ॒ यदि॒ तत्र॑ ते हि॒तमोष॑धीषु॒ प्रति॑तिष्ठा॒ शरी॑रैः ॥ लो॒क-म्पृ॑ण छि॒द्र-म्पृ॒णाथो॑ सीद शि॒वा त्वम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन् योना॑वसीष॒दन्न् ॥ ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒-स्सोमग्ग्॑ श्रीणन्ति॒ पृश्न॑यः । जन्म॑-न्दे॒वानां॒-विँश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः ॥

धा॒ता या रा॒ष्ट्रा-त्प॒न्नादप॒ यन्ति॒ शाखा॑ अ॒भिमृ॑ता नृ॒पति॑मि॒च्छमा॑नाः । धा॒तुस्ता-स्सर्वाः॒ पव॑नेन पू॒ताः प्र॒जया॒-ऽस्मान्-र॒य्या वर्च॑सा॒ सग्ंसृ॑जाथ ॥( ) ॥ 22 ॥

(अथो॒ फल॑म् - धा॒ता पु॑नातु) (अ. 9)

अनुवाकं 10

आरो॑ह॒तायु॑-र्ज॒रस॑-ङ्गृणा॒ना अ॑नुपू॒र्वम् ँयत॑माना॒ यति॒ष्ट । इ॒ह त्वष्टा॑ सु॒जनि॑मा सु॒रत्नो॑ दी॒र्घमायुः॑ करतु जी॒वसे॑ वः ॥

यथा-ऽहा᳚न्यनुपू॒र्व-म्भव॑न्ति॒ यथ॒र्तव॑ ऋ॒तुभि॒-र्यन्ति॑ क्लृ॒प्ताः । यथा॒ न पूर्व॒मप॑रो॒ जहा᳚त्ये॒वा धा॑त॒रायूग्ं॑षि कल्पयैषाम् ॥

न हि॑ ते अग्ने त॒नुवै᳚ क्रू॒र-ञ्च॒कार॒ मर्त्यः॑ ।

क॒पि-र्ब॑भस्ति॒ तेज॑न॒-म्पुन॑र्ज॒रायु॒ गौरि॑व ।

अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घमग्ने॑ शुशु॒द्ध्या र॒यिम् ।

अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घ-म्मृ॒त्यवे॒ स्वाहा᳚ ॥

अ॒न॒ड्वाह॑-म॒न्वार॑भामहे स्व॒स्तये᳚ ।

स न॒ इन्द्र॑ इव दे॒वेभ्यो॒ वह्निः॑ स॒पांर॑णो भव ॥ 23 ॥

इ॒मे जी॒वा वि॑मृ॒तैराव॑व-र्ति॒न्नभू᳚-द्भ॒द्रा दे॒वहू॑ति-न्नो अ॒द्य । प्राञ्जो॑-ऽगामा नृ॒तये॒ हसा॑य॒ द्राघी॑य॒ आयुः॑ प्रत॒रा-न्दधा॑नाः ॥

मृ॒त्योः प॒दम् ँयोपय॑न्तो॒ यदैम॒ द्राघी॑य॒ आयुः॑ प्रत॒रा-न्दधा॑नाः । आ॒प्याय॑मानाः प्र॒जया॒ धने॑न शु॒द्धाः पू॒ता भ॑वथ यज्ञियासः ॥

इ॒म-ञ्जी॒वेभ्यः॑ परि॒धि-न्द॑धामि॒ मा नो नु॑ गा॒दप॑रो॒ अर्ध॑मे॒तम् ।

श॒त-ञ्जी॑वन्तु श॒रदः॑ पुरू॒चीस्ति॒रो मृ॒त्यु-न्द॑द्महे॒ पर्व॑तेन ॥ इ॒मा नारी॑रविध॒वा-स्सु॒पत्नी॒राञ्ज॑नेन स॒र्पिषा॒ सम्मृ॑शन्ताम् ।

अ॒न॒श्रवो॑ अनमी॒वा-स्सु॒शेवा॒ आरो॑हन्तु॒ जन॑यो॒ योनि॒मग्रे᳚ ॥ यदाञ्ज॑न-न्त्रैककु॒द-ञ्जा॒तग्ं हि॒मव॑त॒स्परि॑ ।

तेना॒मृत॑स्य॒ मूले॒नारा॑ती-र्जम्भयामसि ॥

यथा॒ त्व-मु॑द्भि॒न-थ्स्यो॑षधे पृथि॒व्या अधि॑ ।

ए॒वमि॒म उद्भि॑न्दन्तु की॒र्त्या यश॑सा ब्रह्मवर्च॒सेन॑ ॥ अ॒जो᳚-ऽस्यजा॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि य॒वो॑-ऽसि य॒वया॒स्मद॒घा द्वेषाग्ं॑सि ॥ 24 ॥

(भ॒व॒ - ज॒म्भ॒या॒म॒सि॒ त्रीणि॑ च) (अ. 10)

अनुवाकं 11

अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घमग्ने॑ शुशु॒द्ध्या र॒यिम् । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ सु॒क्षे॒त्रि॒या सु॑गातु॒या व॑सू॒या च॑ यजामहे । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥

प्र य-द्भन्दि॑ष्ठ एषा॒-म्प्रास्माका॑सश्च सू॒रयः॑ । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ प्रयद॒ग्ने-स्सह॑स्वतो वि॒श्वतो॒ यन्ति॑ सू॒रयः॑ । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥

प्रयत्ते॑ अग्ने सू॒रयो॒ जाये॑महि॒ प्र ते॑ व॒यम् ।

अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ 25 ॥

त्वग्ं हि वि॑श्वतोमुख वि॒श्वतः॑ परि॒भूरसि॑ । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ द्विषो॑ नो विश्वतोमु॒खाति॑ ना॒वेव॑ पारय । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ स न॒-स्सिन्धु॑मिव ना॒वया-ऽति॑ पर्षा स्व॒स्तये᳚ । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ आपः॑ प्रव॒णादि॑व य॒ती-रपा॒स्म-थ्स्य॑न्दताम॒घम् । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ उ॒द्व॒ना-दु॑द॒कानी॒वापा॒स्म-थ्स्य॑न्दताम॒घम् ।

अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ आ॒न॒न्दाय॑ प्रमो॒दाय॒ पुन॒रागा॒ग्॒ स्वान्गृ॒हान् । अप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ न वै तत्र॒ प्रमी॑यते॒ गौरश्वः॒ पुरु॑षः प॒शुः ।

यत्रे॒द-म्ब्रह्म॑ क्रि॒यते॑ परि॒धिर्जीव॑नाय॒ कमप॑ न॒-श्शोशु॑चद॒घम् ॥ 26 ॥

(अ॒घ - म॒घ-ञ्च॒त्वारि॑ च) (अ. 11)

अनुवाकं 12

अप॑श्याम युव॒ति-मा॒चर॑न्ती-म्मृ॒ताय॑ जी॒वा-म्प॑रिणी॒यमा॑नाम् । अ॒न्धेन॒ या तम॑सा॒ प्रावृ॑ता-ऽसि॒ प्राची॒मवा॑ची॒-मव॒य-न्नरि॑ष्ट्यै ॥

मयै॒ता-म्मा॒ग्॒स्ता-म्भ्रि॒यमा॑णा दे॒वी स॒ती पि॑तृलो॒कम् ँयदैषि॑ । वि॒श्ववा॑रा॒ नभ॑सा॒ संव्यँ॑यन्त्यु॒भौ नो॑ लो॒कौ पय॒सा-ऽऽवृ॑णीहि ॥

रयि॑ष्ठाम॒ग्नि-म्मधु॑मन्तमू॒र्मिण॒मूर्जः॑ सन्त-न्त्वा॒ पय॒सोप॒ सग्ंस॑देम ।

सग्ं र॒य्या समु॒ वर्च॑सा॒ सच॑स्वा न-स्स्व॒स्तये᳚ ॥

ये जी॒वा ये च॑ मृ॒ता ये जा॒ता ये च॒ जन्त्याः᳚ ।

तेभ्यो॑ घृ॒तस्य॑ धारयितु॒-म्मधु॑धारा व्युन्द॒ती ॥

मा॒ता रु॒द्राणा᳚-न्दुहि॒ता वसू॑ना॒ग्॒ स्वसा॑-ऽऽदि॒त्याना॑म॒-मृत॑स्य॒ नाभिः॑ ।

प्रणु॒वोच॑-ञ्चिकि॒तुषे॒ जना॑य॒ मा गामना॑गा॒मदि॑तिम् ँवधिष्ट ॥

पिब॑तूद॒क-न्तृणा᳚न्यत्तु । ओमु-थ्सृ॒जत ॥ 27 ॥

(व॒धि॒ष्ट॒ द्वे च॑) (अ. 12)

(प॒रे॒यु॒वाग्ंस॒-म्प्र वि॒द्वा-न्भुव॑नस्या॒भ्याव॑ वृथ्स्वा॒ जो भा॒गो॑-ऽयम् ँवै चतुश्चत्वारिग्ंशत् ।

य ए॒तस्य॒ त्व-त्पञ्च॑ । प्रके॒तुने॒दन्ते॒ नाके॑ सुप॒र्णम् ँयौ ते॒ ये युद्ध्य॑न्ते॒ तप॒सा-ऽश्म॑न्वती रेवती॒-स्सग्ंर॑भद्ध्वम॒ष्टाविग्ं॑शतिः । य-न्ते॒ यत्त॒ उत्तिष्ठा॒त॑ इ॒दन्त॒ उत्ति॑ष्ठ॒

प्रेह्यश्म॒न्॒. यद्वा उद्व॒यम॒य-म्पञ्च॑विग्ंशतिः । आया॑तु त्रि॒ग्ं॒शत् । वै॒श्वा॒न॒रे तस्मि॑-न्द्र॒फ्स इ॒ममपे॒ताहो॑भि-र्युज्यन्तामघ्नि॒या अ॑दिते पा॒रम् ँव॒ आ प्या॑यस्व स॒प्तविग्ं॑शतिः । उत्ते॑ गृहे-ऽखाषि॑ति॒स्तेभ्यः॑ पृ॑थि॒व्या अ॒न्तरि॑क्षस्य॒ द्वात्रिग्ं॑शत् । अ॒पू॒पवा॑नसौ॒ दश॑ श॒त द॑श । ए॒तास्ते॑ ते॒ दिश॒-स्सर्वा॑ इ॒दमश्म॑न् विग्ंश॒तिः । ओ॑रोहत त॒नुवै᳚ क्रू॒र-ञ्च॒कार॒ पुन॑र्मृ॒त्यवे॒ मा नो नु॑ गा-द्दद्मह इ॒मा नारीः॒ परि॒ त्रयो॑विग्ंशतिः ।

अप॑ न-स्सुक्षेत्रि॒या प्र यद्भ-न्दि॑ष्ठः॒ प्र यद॒ग्नेः प्र यत्ते॑ अग्ने॒ त्वग्ं हि द्विष॒-स्स न॒-स्सिन्धु॒मापः॑ प्रव॒णादु॑-द्व॒नादा॑न॒न्दाय॒ न वै तत्र॒ यत्रे॒द-ञ्चतु॑र्विग्ंशतिः॒ । अप॑श्या॒मावृ॑णीहि॒ द्वाद॑श द्वादश ।)

(प॒रे॒यु॒वाग्ंस॒ - माया᳚ - त्वे॒तास्ते॑ स॒प्तविग्ं॑शतिः )

(प॒रे॒यु॒वाग्ंस॒ - मोमुथ्सृ॒जत )

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके षष्ठः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥