(તૈ. આ. 8-1-1)
ૐ સ॒હ ના॑વવતુ । સ॒હ નૌ॑ ભુનક્તુ । સ॒હ વી॒ર્ય॑-ઙ્કરવાવહૈ । તે॒જ॒સ્વિના॒વધી॑તમસ્તુ॒ મા વિ॑દ્વિષા॒વહૈ᳚ । ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥
બ્ર॒હ્મ॒વિદા᳚પ્નોતિ॒ પરમ્᳚ । તદે॒ષા-ઽભ્યુ॑ક્તા । સ॒ત્ય-ઞ્જ્ઞા॒નમ॑ન॒ન્ત-મ્બ્રહ્મ॑ । યો વેદ॒ નિહિ॑ત॒-ઙ્ગુહા॑યા-મ્પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ । સો᳚-ઽશ્નુ॒તે સર્વા॒ન્કામા᳚ન્થ્સ॒હ । બ્રહ્મ॑ણા વિપ॒શ્ચિતેતિ॑ ॥ તસ્મા॒દ્વા એ॒તસ્મા॑દા॒ત્મન॑ આકા॒શસ્સમ્ભૂ॑તઃ । આ॒કા॒શાદ્વા॒યુઃ । વા॒યોર॒ગ્નિઃ । અ॒ગ્નેરાપઃ॑ । અ॒દ્ભ્યઃ પૃ॑થિ॒વી । પૃ॒થિ॒વ્યા ઓષ॑ધયઃ । ઓષ॑ધી॒ભ્યો-ઽન્નમ્᳚ । અન્ના॒ત્પુરુ॑ષઃ । સ વા એષ પુરુષો-ઽન્ન॑રસ॒મયઃ । તસ્યેદ॑મેવ॒ શિરઃ । અય-ન્દક્ષિ॑ણઃ પ॒ક્ષઃ । અયમુત્ત॑રઃ પ॒ક્ષઃ । અયમાત્મા᳚ । ઇદ-મ્પુચ્છ॑-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા । તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 1 ॥
ઇતિ પ્રથમો-ઽનુવાકઃ ॥
અન્ના॒દ્વૈ પ્ર॒જાઃ પ્ર॒જાય॑ન્તે । યાઃ કાશ્ચ॑ પૃથિ॒વીગ્ શ્રિ॒તાઃ । અથો॒ અન્ને॑નૈ॒વ જી॑વન્તિ । અથૈ॑ન॒દપિ॑ યન્ત્યન્ત॒તઃ । અન્ન॒ગ્ં॒ હિ ભૂ॒તાના॒-ઞ્જ્યેષ્ઠમ્᳚ । તસ્મા᳚થ્સર્વૌષ॒ધમુ॑ચ્યતે । સર્વં॒-વૈઁ તે-ઽન્ન॑માપ્નુવન્તિ । યે-ઽન્ન॒-મ્બ્રહ્મો॒પાસ॑તે । અન્ન॒ગ્ં॒ હિ ભૂ॒તાના॒-ઞ્જ્યેષ્ઠમ્᳚ । તસ્મા᳚થ્સર્વૌષ॒ધમુ॑ચ્યતે । અન્ના᳚દ્ભૂ॒તાનિ॒ જાય॑ન્તે । જાતા॒ન્યન્ને॑ન વર્ધન્તે । અદ્યતે-ઽત્તિ ચ॑ ભૂતા॒નિ । તસ્માદન્ન-ન્તદુચ્ય॑ત ઇ॒તિ । તસ્માદ્વા એતસ્માદન્ન॑રસ॒મયાત્ । અન્યો-ઽન્તર આત્મા᳚ પ્રાણ॒મયઃ । તેનૈ॑ષ પૂ॒ર્ણઃ । સ વા એષ પુરુષવિ॑ધ એ॒વ । તસ્ય પુરુ॑ષવિ॒ધતામ્ । અન્વય॑-મ્પુરુષ॒વિધઃ । તસ્ય પ્રાણ॑ એવ॒ શિરઃ । વ્યાનો દક્ષિ॑ણઃ પ॒ક્ષઃ । અપાન ઉત્ત॑રઃ પ॒ક્ષઃ । આકા॑શ આ॒ત્મા । પૃથિવી પુચ્છ॑-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા । તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 1 ॥
ઇતિ દ્વિતીયો-ઽનુવાકઃ ॥
પ્રા॒ણ-ન્દે॒વા અનુ॒પ્રાણ॑ન્તિ । મ॒નુ॒ષ્યાઃ᳚ પ॒શવ॑શ્ચ॒ યે । પ્રા॒ણો હિ ભૂ॒તાના॒માયુઃ॑ । તસ્મા᳚થ્સર્વાયુ॒ષમુ॑ચ્યતે । સર્વ॑મે॒વ ત॒ આયુ॑ર્યન્તિ । યે પ્રા॒ણ-મ્બ્રહ્મો॒પાસ॑તે । પ્રાણો હિ ભૂતા॑નામા॒યુઃ । તસ્માથ્સર્વાયુષમુચ્ય॑ત ઇ॒તિ । તસ્યૈષ એવ શારી॑ર આ॒ત્મા । યઃ॑ પૂર્વ॒સ્ય । તસ્માદ્વા એતસ્મા᳚ત્પ્રાણ॒મયાત્ । અન્યો-ઽન્તર આત્મા॑ મનો॒મયઃ । તેનૈ॑ષ પૂ॒ર્ણઃ । સ વા એષ પુરુષવિ॑ધ એ॒વ । તસ્ય પુરુ॑ષવિ॒ધતામ્ । અન્વય॑-મ્પુરુષ॒વિધઃ । તસ્ય યજુ॑રેવ॒ શિરઃ । ઋગ્દક્ષિ॑ણઃ પ॒ક્ષઃ । સામોત્ત॑રઃ પ॒ક્ષઃ । આદે॑શ આ॒ત્મા । અથર્વાઙ્ગિરસઃ પુચ્છ॑-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા । તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 1 ॥
ઇતિ તૃતીયો-ઽનુવાકઃ ॥
યતો॒ વાચો॒ નિવ॑ર્તન્તે । અપ્રા᳚પ્ય॒ મન॑સા સ॒હ । આનન્દ-મ્બ્રહ્મ॑ણો વિ॒દ્વાન્ । ન બિભેતિ કદા॑ચને॒તિ । તસ્યૈષ એવ શારી॑ર આ॒ત્મા । યઃ॑ પૂર્વ॒સ્ય । તસ્માદ્વા એતસ્મા᳚ન્મનો॒મયાત્ । અન્યો-ઽન્તર આત્મા વિ॑જ્ઞાન॒મયઃ । તેનૈ॑ષ પૂ॒ર્ણઃ । સ વા એષ પુરુષવિ॑ધ એ॒વ । તસ્ય પુરુ॑ષવિ॒ધતામ્ । અન્વય॑-મ્પુરુષ॒વિધઃ । તસ્ય શ્ર॑દ્ધૈવ॒ શિરઃ । ઋત-ન્દક્ષિ॑ણઃ પ॒ક્ષઃ । સત્યમુત્ત॑રઃ પ॒ક્ષઃ । યો॑ગ આ॒ત્મા । મહઃ પુચ્છ॑-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા । તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 1 ॥
ઇતિ ચતુર્થો-ઽનુવાકઃ ॥
વિ॒જ્ઞાનં॑-યઁ॒જ્ઞ-ન્ત॑નુતે । કર્મા॑ણિ તનુ॒તે-ઽપિ॑ ચ । વિ॒જ્ઞાન॑-ન્દે॒વાસ્સર્વે᳚ । બ્રહ્મ॒ જ્યેષ્ઠ॒મુપા॑સતે । વિ॒જ્ઞાન॒-મ્બ્રહ્મ॒ ચેદ્વેદ॑ । તસ્મા॒ચ્ચેન્ન પ્ર॒માદ્ય॑તિ । શ॒રીરે॑ પાપ્મ॑નો હિ॒ત્વા । સર્વાન્કામાન્થ્સમશ્નુ॑ત ઇ॒તિ । તસ્યૈષ એવ શારી॑ર આ॒ત્મા । યઃ॑ પૂર્વ॒સ્ય । તસ્માદ્વા એતસ્માદ્વિ॑જ્ઞાન॒મયાત્ । અન્યો-ઽન્તર આત્મા॑-ઽઽનન્દ॒મયઃ । તેનૈ॑ષ પૂ॒ર્ણઃ । સ વા એષ પુરુષવિ॑ધ એ॒વ । તસ્ય પુરુ॑ષવિ॒ધતામ્ । અન્વય॑-મ્પુરુષ॒વિધઃ । તસ્ય પ્રિય॑મેવ॒ શિરઃ । મોદો દક્ષિ॑ણઃ પ॒ક્ષઃ । પ્રમોદ ઉત્ત॑રઃ પ॒ક્ષઃ । આન॑ન્દ આ॒ત્મા । બ્રહ્મ પુચ્છ॑-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા । તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 1 ॥
ઇતિ પઞ્ચમો-ઽનુવાકઃ ॥
અસ॑ન્ને॒વ સ॑ ભવતિ । અસ॒દ્બ્રહ્મેતિ॒ વેદ॒ ચેત્ । અસ્તિ બ્રહ્મેતિ॑ ચેદ્વે॒દ । સન્તમેન-ન્તતો વિ॑દુરિ॒તિ । તસ્યૈષ એવ શારી॑ર આ॒ત્મા । યઃ॑ પૂર્વ॒સ્ય । અથાતો॑-ઽનુપ્ર॒શ્નાઃ । ઉ॒તાવિ॒દ્વાન॒મું-લોઁ॒ક-મ્પ્રેત્ય॑ । કશ્ચ॒ન ગ॑ચ્છ॒તી(3) । આહો॑ વિ॒દ્વાન॒મું-લોઁ॒ક-મ્પ્રેત્ય॑ । કશ્ચિ॒થ્સમ॑શ્નુ॒તા(3) ઉ॒ । સો॑-ઽકામયત । બ॒હુસ્યા॒-મ્પ્રજા॑યે॒યેતિ॑ । સ તપો॑-ઽતપ્યત । સ તપ॑સ્ત॒પ્ત્વા । ઇ॒દગ્ં સર્વ॑મસૃજત । યદિ॒દ-ઙ્કિઞ્ચ॑ । તથ્સૃ॒ષ્ટ્વા । તદે॒વાનુ॒પ્રાવિ॑શત્ । તદ॑નુ પ્ર॒વિશ્ય॑ । સચ્ચ॒ ત્યચ્ચા॑ભવત્ । નિ॒રુક્ત॒-ઞ્ચાનિ॑રુક્ત-ઞ્ચ । નિ॒લય॑ન॒-ઞ્ચાનિ॑લયન-ઞ્ચ । વિ॒જ્ઞાન॒-ઞ્ચાવિ॑જ્ઞાન-ઞ્ચ । સત્ય-ઞ્ચાનૃત-ઞ્ચ સ॑ત્યમ॒ભવત્ । યદિ॑દ-ઙ્કિ॒ઞ્ચ । તત્સત્યમિ॑ત્યાચ॒ક્ષતે । તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 1 ॥
ઇતિ ષષ્ઠો-ઽનુવાકઃ ॥
અસ॒દ્વા ઇ॒દમગ્ર॑ આસીત્ । તતો॒ વૈ સદ॑જાયત । તદાત્માનગ્ગ્ સ્વય॑મકુ॒રુત । તસ્માત્તથ્સુકૃતમુચ્ય॑ત ઇ॒તિ । યદ્વૈ॑ તથ્સુ॒કૃતમ્ । ર॑સો વૈ॒ સઃ । રસગ્ગ્ હ્યેવાયં-લઁબ્ધ્વા-ઽઽન॑ન્દી ભ॒વતિ । કો હ્યેવાન્યા᳚ત્કઃ પ્રા॒ણ્યાત્ । યદેષ આકાશ આન॑ન્દો ન॒ સ્યાત્ । એષ હ્યેવા-ઽઽન॑ન્દયા॒તિ । ય॒દા હ્યે॑વૈષ॒ એતસ્મિન્નદૃશ્યે-ઽનાત્મ્યે-ઽનિરુક્તે-ઽનિલયને-ઽભયં
પ્રતિ॑ષ્ઠાં-વિઁ॒ન્દતે । અથ સો-ઽભય-ઙ્ગ॑તો ભ॒વતિ । ય॒દા હ્યે॑વૈષ॒ એતસ્મિન્નુદરમન્ત॑ર-ઙ્કુ॒રુતે । અથ તસ્ય ભ॑ય-મ્ભ॒વતિ । તત્ત્વેવ ભયં-વિઁદુષો-ઽમ॑ન્વાન॒સ્ય । તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 1 ॥
ઇતિ સપ્તમો-ઽનુવાકઃ ॥
ભી॒ષા-ઽસ્મા॒દ્વાતઃ॑ પવતે । ભી॒ષોદે॑તિ॒ સૂર્યઃ॑ । ભીષા-ઽસ્માદગ્નિ॑શ્ચેન્દ્ર॒શ્ચ । મૃત્યુર્ધાવતિ પઞ્ચ॑મ ઇ॒તિ । સૈષા-ઽઽનન્દસ્ય મીમાગ્ં॑સા ભ॒વતિ । યુવા સ્યાથ્સાધુયુ॑વા-ઽધ્યા॒યકઃ । આશિષ્ઠો દૃઢિષ્ઠો॑ બલિ॒ષ્ઠઃ । તસ્યેય-મ્પૃથિવી સર્વા વિત્તસ્ય॑ પૂર્ણા॒ સ્યાત્ । સ એકો માનુષ॑ આન॒ન્દઃ । તે યે શત-મ્માનુષા॑ આન॒ન્દાઃ ॥ 1 ॥
સ એકો મનુષ્યગન્ધર્વાણા॑માન॒ન્દઃ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય । તે યે શત-મ્મનુષ્યગન્ધર્વાણા॑માન॒ન્દાઃ । સ એકો દેવગન્ધર્વાણા॑માન॒ન્દઃ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય । તે યે શત-ન્દેવગન્ધર્વાણા॑માન॒ન્દાઃ । સ એકઃ પિતૃણા-ઞ્ચિરલોકલોકાના॑માન॒ન્દઃ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય । તે યે શત-મ્પિતૃણા-ઞ્ચિરલોકલોકાના॑માન॒ન્દાઃ । સ એક આજાનજાના-ન્દેવાના॑માન॒ન્દઃ ॥ 2 ॥
શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય । તે યે શતમાજાનજાના-ન્દેવાના॑માન॒ન્દાઃ । સ એકઃ કર્મદેવાના-ન્દેવાના॑માન॒ન્દઃ । યે કર્મણા દેવાન॑પિય॒ન્તિ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય । તે યે શત-ઙ્કર્મદેવાના-ન્દેવાના॑માન॒ન્દાઃ । સ એકો દેવાના॑માન॒ન્દઃ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય । તે યે શત-ન્દેવાના॑માન॒ન્દાઃ । સ એક ઇન્દ્ર॑સ્યા-ઽઽન॒ન્દઃ ॥ 3 ॥
શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય । તે યે શતમિન્દ્ર॑સ્યા-ઽઽન॒ન્દાઃ । સ એકો બૃહસ્પતે॑રાન॒ન્દઃ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય । તે યે શત-મ્બૃહસ્પતે॑રાન॒ન્દાઃ । સ એકઃ પ્રજાપતે॑રાન॒ન્દઃ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય । તે યે શત-મ્પ્રજાપતે॑રાન॒ન્દાઃ । સ એકો બ્રહ્મણ॑ આન॒ન્દઃ । શ્રોત્રિયસ્ય ચાકામ॑હત॒સ્ય ॥ 4 ॥
સ યશ્ચા॑ય-મ્પુ॒રુષે । યશ્ચાસા॑વાદિ॒ત્યે । સ એકઃ॑ । સ ય॑ એવં॒વિઁત્ । અસ્માલ્લો॑કાત્પ્રે॒ત્ય । એતમન્નમયમાત્માનમુપ॑સઙ્ક્રા॒મતિ । એત-મ્પ્રાણમયમાત્માનમુપ॑સઙ્ક્રા॒મતિ । એત-મ્મનોમયમાત્માનમુપ॑સઙ્ક્રા॒મતિ । એતં-વિઁજ્ઞાનમયમાત્માનમુપ॑સઙ્ક્રા॒મતિ । એતમાનન્દમયમાત્માનમુપ॑સઙ્ક્રા॒મતિ । તદપ્યેષ શ્લો॑કો ભ॒વતિ ॥ 5 ॥
ઇત્યષ્ટમો-ઽનુવાકઃ ॥
યતો॒ વાચો॒ નિવ॑ર્તન્તે । અપ્રા᳚પ્ય॒ મન॑સા સ॒હ । આનન્દ-મ્બ્રહ્મ॑ણો વિ॒દ્વાન્ । ન બિભેતિ કુત॑શ્ચને॒તિ । એતગ્ં હ વાવ॑ ન ત॒પતિ । કિમહગ્ં સાધુ॑ નાક॒રવમ્ । કિમહ-મ્પાપમકર॑વમિ॒તિ । સ ય એવં-વિઁદ્વાનેતે આત્મા॑નગ્ગ્ સ્પૃ॒ણુતે । ઉ॒ભે હ્યે॑વૈષ॒ એતે આત્મા॑નગ્ગ્ સ્પૃ॒ણુતે । ય એ॒વં-વેઁદ॑ । ઇત્યુ॑પ॒નિષ॑ત્ ॥ 1 ॥
ઇતિ નવમો-ઽનુવાકઃ ॥
ૐ સ॒હ ના॑વવતુ । સ॒હ નૌ॑ ભુનક્તુ । સ॒હ વી॒ર્ય॑-ઙ્કરવાવહૈ । તે॒જ॒સ્વિના॒વધી॑તમસ્તુ॒ મા વિ॑દ્વિષા॒વહૈ᳚ । ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥
॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥
॥ શ્રી કૃષ્ણાર્પણમસ્તુ ॥
Roman (IAST) Transliteration
(tai. ā. 8-1-1)
oṃ sa॒ha nā̭vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
bra॒hma॒vidā᳚pnoti॒ param᳚ | tade॒ṣā-'bhyṷktā | sa॒tya-ñjñā॒nama̭na॒nta-mbrahma̭ | yo veda॒ nihi̭ta॒-ṅguhā̭yā-mpara॒me vyo̭mann | so᳚-'śnu॒te sarvā॒nkāmā᳚nthsa॒ha | brahma̭ṇā vipa॒ściteti̭ || tasmā॒dvā e॒tasmā̭dā॒tmana̭ ākā॒śassambhṷ̄taḥ | ā॒kā॒śādvā॒yuḥ | vā॒yora॒gniḥ | a॒gnerāpaḥ̭ | a॒dbhyaḥ pṛ̭thi॒vī | pṛ॒thi॒vyā oṣa̭dhayaḥ | oṣa̭dhī॒bhyo-'nnam᳚ | annā॒tpurṷṣaḥ | sa vā eṣa puruṣo-'nna̭rasa॒mayaḥ | tasyeda̭meva॒ śiraḥ | aya-ndakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | ayamutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ayamātmā᳚ | ida-mpuccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti prathamo-'nuvākaḥ ||
annā॒dvai pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte | yāḥ kāśca̭ pṛthi॒vīg śri॒tāḥ | atho॒ annḙnai॒va jī̭vanti | athai̭na॒dapi̭ yantyanta॒taḥ | anna॒gṃ॒ hi bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭham᳚ | tasmā᳚thsarvauṣa॒dhamṷcyate | sarvaṃ॒-vai~ te-'nna̭māpnuvanti | ye-'nna॒-mbrahmo॒pāsa̭te | anna॒gṃ॒ hi bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭham᳚ | tasmā᳚thsarvauṣa॒dhamṷcyate | annā᳚dbhū॒tāni॒ jāya̭nte | jātā॒nyannḙna vardhante | adyate-'tti ca̭ bhūtā॒ni | tasmādanna-ntaducya̭ta i॒ti | tasmādvā etasmādanna̭rasa॒mayāt | anyo-'ntara ātmā᳚ prāṇa॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya prāṇa̭ eva॒ śiraḥ | vyāno dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | apāna utta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ākā̭śa ā॒tmā | pṛthivī puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti dvitīyo-'nuvākaḥ ||
prā॒ṇa-nde॒vā anu॒prāṇa̭nti | ma॒nu॒ṣyāḥ᳚ pa॒śava̭śca॒ ye | prā॒ṇo hi bhū॒tānā॒māyuḥ̭ | tasmā᳚thsarvāyu॒ṣamṷcyate | sarva̭me॒va ta॒ āyṷryanti | ye prā॒ṇa-mbrahmo॒pāsa̭te | prāṇo hi bhūtā̭nāmā॒yuḥ | tasmāthsarvāyuṣamucya̭ta i॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | tasmādvā etasmā᳚tprāṇa॒mayāt | anyo-'ntara ātmā̭ mano॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya yajṷreva॒ śiraḥ | ṛgdakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | sāmotta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ādḙśa ā॒tmā | atharvāṅgirasaḥ puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti tṛtīyo-'nuvākaḥ ||
yato॒ vāco॒ niva̭rtante | aprā᳚pya॒ mana̭sā sa॒ha | ānanda-mbrahma̭ṇo vi॒dvān | na bibheti kadā̭cane॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | tasmādvā etasmā᳚nmano॒mayāt | anyo-'ntara ātmā vi̭jñāna॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya śra̭ddhaiva॒ śiraḥ | ṛta-ndakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | satyamutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | yo̭ga ā॒tmā | mahaḥ puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti caturtho-'nuvākaḥ ||
vi॒jñānaṃ̭-ya~॒jña-nta̭nute | karmā̭ṇi tanu॒te-'pi̭ ca | vi॒jñāna̭-nde॒vāssarve᳚ | brahma॒ jyeṣṭha॒mupā̭sate | vi॒jñāna॒-mbrahma॒ cedveda̭ | tasmā॒ccenna pra॒mādya̭ti | śa॒rīrḙ pāpma̭no hi॒tvā | sarvānkāmānthsamaśnṷta i॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | tasmādvā etasmādvi̭jñāna॒mayāt | anyo-'ntara ātmā̭-''nanda॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya priya̭meva॒ śiraḥ | modo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | pramoda utta̭raḥ pa॒kṣaḥ | āna̭nda ā॒tmā | brahma puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti pañcamo-'nuvākaḥ ||
asa̭nne॒va sa̭ bhavati | asa॒dbrahmeti॒ veda॒ cet | asti brahmeti̭ cedve॒da | santamena-ntato vi̭duri॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | athāto̭-'nupra॒śnāḥ | u॒tāvi॒dvāna॒muṃ-lo~॒ka-mpretya̭ | kaśca॒na ga̭ccha॒tī(3) | āho̭ vi॒dvāna॒muṃ-lo~॒ka-mpretya̭ | kaści॒thsama̭śnu॒tā(3) u॒ | so̭-'kāmayata | ba॒husyā॒-mprajā̭ye॒yeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭sta॒ptvā | i॒dagṃ sarva̭masṛjata | yadi॒da-ṅkiñca̭ | tathsṛ॒ṣṭvā | tade॒vānu॒prāvi̭śat | tada̭nu pra॒viśya̭ | sacca॒ tyaccā̭bhavat | ni॒rukta॒-ñcāni̭rukta-ñca | ni॒laya̭na॒-ñcāni̭layana-ñca | vi॒jñāna॒-ñcāvi̭jñāna-ñca | satya-ñcānṛta-ñca sa̭tyama॒bhavat | yadi̭da-ṅki॒ñca | tatsatyami̭tyāca॒kṣate | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti ṣaṣṭho-'nuvākaḥ ||
asa॒dvā i॒damagra̭ āsīt | tato॒ vai sada̭jāyata | tadātmānagg svaya̭maku॒ruta | tasmāttathsukṛtamucya̭ta i॒ti | yadvai̭ tathsu॒kṛtam | ra̭so vai॒ saḥ | rasagg hyevāyaṃ-la~bdhvā-''na̭ndī bha॒vati | ko hyevānyā᳚tkaḥ prā॒ṇyāt | yadeṣa ākāśa āna̭ndo na॒ syāt | eṣa hyevā-''na̭ndayā॒ti | ya॒dā hyḙvaiṣa॒ etasminnadṛśye-'nātmye-'nirukte-'nilayane-'bhayaṃ
prati̭ṣṭhāṃ-vi~॒ndate | atha so-'bhaya-ṅga̭to bha॒vati | ya॒dā hyḙvaiṣa॒ etasminnudaramanta̭ra-ṅku॒rute | atha tasya bha̭ya-mbha॒vati | tattveva bhayaṃ-vi~duṣo-'ma̭nvāna॒sya | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti saptamo-'nuvākaḥ ||
bhī॒ṣā-'smā॒dvātaḥ̭ pavate | bhī॒ṣodḙti॒ sūryaḥ̭ | bhīṣā-'smādagni̭ścendra॒śca | mṛtyurdhāvati pañca̭ma i॒ti | saiṣā-''nandasya mīmāgṃ̭sā bha॒vati | yuvā syāthsādhuyṷvā-'dhyā॒yakaḥ | āśiṣṭho dṛḍhiṣṭho̭ bali॒ṣṭhaḥ | tasyeya-mpṛthivī sarvā vittasya̭ pūrṇā॒ syāt | sa eko mānuṣa̭ āna॒ndaḥ | te ye śata-mmānuṣā̭ āna॒ndāḥ || 1 ||
sa eko manuṣyagandharvāṇā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mmanuṣyagandharvāṇā̭māna॒ndāḥ | sa eko devagandharvāṇā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-ndevagandharvāṇā̭māna॒ndāḥ | sa ekaḥ pitṛṇā-ñciralokalokānā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mpitṛṇā-ñciralokalokānā̭māna॒ndāḥ | sa eka ājānajānā-ndevānā̭māna॒ndaḥ || 2 ||
śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śatamājānajānā-ndevānā̭māna॒ndāḥ | sa ekaḥ karmadevānā-ndevānā̭māna॒ndaḥ | ye karmaṇā devāna̭piya॒nti | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-ṅkarmadevānā-ndevānā̭māna॒ndāḥ | sa eko devānā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-ndevānā̭māna॒ndāḥ | sa eka indra̭syā-''na॒ndaḥ || 3 ||
śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śatamindra̭syā-''na॒ndāḥ | sa eko bṛhaspatḙrāna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mbṛhaspatḙrāna॒ndāḥ | sa ekaḥ prajāpatḙrāna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mprajāpatḙrāna॒ndāḥ | sa eko brahmaṇa̭ āna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || 4 ||
sa yaścā̭ya-mpu॒ruṣe | yaścāsā̭vādi॒tye | sa ekaḥ̭ | sa ya̭ evaṃ॒vi~t | asmāllo̭kātpre॒tya | etamannamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | eta-mprāṇamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | eta-mmanomayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | etaṃ-vi~jñānamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | etamānandamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 5 ||
ityaṣṭamo-'nuvākaḥ ||
yato॒ vāco॒ niva̭rtante | aprā᳚pya॒ mana̭sā sa॒ha | ānanda-mbrahma̭ṇo vi॒dvān | na bibheti kuta̭ścane॒ti | etagṃ ha vāva̭ na ta॒pati | kimahagṃ sādhṷ nāka॒ravam | kimaha-mpāpamakara̭vami॒ti | sa ya evaṃ-vi~dvānete ātmā̭nagg spṛ॒ṇute | u॒bhe hyḙvaiṣa॒ ete ātmā̭nagg spṛ॒ṇute | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | ityṷpa॒niṣa̭t || 1 ||
iti navamo-'nuvākaḥ ||
oṃ sa॒ha nā̭vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| hariḥ̭ om ||
|| śrī kṛṣṇārpaṇamastu ||
Sanskrit — Devanagari (original)
(तै. आ. 8-1-1)
ॐ स॒ह ना॑ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै । ते॒ज॒स्विना॒वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ । ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
ब्र॒ह्म॒विदा᳚प्नोति॒ परम्᳚ । तदे॒षा-ऽभ्यु॑क्ता । स॒त्य-ञ्ज्ञा॒नम॑न॒न्त-म्ब्रह्म॑ । यो वेद॒ निहि॑त॒-ङ्गुहा॑या-म्पर॒मे व्यो॑मन्न् । सो᳚-ऽश्नु॒ते सर्वा॒न्कामा᳚न्थ्स॒ह । ब्रह्म॑णा विप॒श्चितेति॑ ॥ तस्मा॒द्वा ए॒तस्मा॑दा॒त्मन॑ आका॒शस्सम्भू॑तः । आ॒का॒शाद्वा॒युः । वा॒योर॒ग्निः । अ॒ग्नेरापः॑ । अ॒द्भ्यः पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒व्या ओष॑धयः । ओष॑धी॒भ्यो-ऽन्नम्᳚ । अन्ना॒त्पुरु॑षः । स वा एष पुरुषो-ऽन्न॑रस॒मयः । तस्येद॑मेव॒ शिरः । अय-न्दक्षि॑णः प॒क्षः । अयमुत्त॑रः प॒क्षः । अयमात्मा᳚ । इद-म्पुच्छ॑-म्प्रति॒ष्ठा । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 1 ॥
इति प्रथमो-ऽनुवाकः ॥
अन्ना॒द्वै प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते । याः काश्च॑ पृथि॒वीग् श्रि॒ताः । अथो॒ अन्ने॑नै॒व जी॑वन्ति । अथै॑न॒दपि॑ यन्त्यन्त॒तः । अन्न॒ग्ं॒ हि भू॒ताना॒-ञ्ज्येष्ठम्᳚ । तस्मा᳚थ्सर्वौष॒धमु॑च्यते । सर्वं॒-वैँ ते-ऽन्न॑माप्नुवन्ति । ये-ऽन्न॒-म्ब्रह्मो॒पास॑ते । अन्न॒ग्ं॒ हि भू॒ताना॒-ञ्ज्येष्ठम्᳚ । तस्मा᳚थ्सर्वौष॒धमु॑च्यते । अन्ना᳚द्भू॒तानि॒ जाय॑न्ते । जाता॒न्यन्ने॑न वर्धन्ते । अद्यते-ऽत्ति च॑ भूता॒नि । तस्मादन्न-न्तदुच्य॑त इ॒ति । तस्माद्वा एतस्मादन्न॑रस॒मयात् । अन्यो-ऽन्तर आत्मा᳚ प्राण॒मयः । तेनै॑ष पू॒र्णः । स वा एष पुरुषवि॑ध ए॒व । तस्य पुरु॑षवि॒धताम् । अन्वय॑-म्पुरुष॒विधः । तस्य प्राण॑ एव॒ शिरः । व्यानो दक्षि॑णः प॒क्षः । अपान उत्त॑रः प॒क्षः । आका॑श आ॒त्मा । पृथिवी पुच्छ॑-म्प्रति॒ष्ठा । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 1 ॥
इति द्वितीयो-ऽनुवाकः ॥
प्रा॒ण-न्दे॒वा अनु॒प्राण॑न्ति । म॒नु॒ष्याः᳚ प॒शव॑श्च॒ ये । प्रा॒णो हि भू॒ताना॒मायुः॑ । तस्मा᳚थ्सर्वायु॒षमु॑च्यते । सर्व॑मे॒व त॒ आयु॑र्यन्ति । ये प्रा॒ण-म्ब्रह्मो॒पास॑ते । प्राणो हि भूता॑नामा॒युः । तस्माथ्सर्वायुषमुच्य॑त इ॒ति । तस्यैष एव शारी॑र आ॒त्मा । यः॑ पूर्व॒स्य । तस्माद्वा एतस्मा᳚त्प्राण॒मयात् । अन्यो-ऽन्तर आत्मा॑ मनो॒मयः । तेनै॑ष पू॒र्णः । स वा एष पुरुषवि॑ध ए॒व । तस्य पुरु॑षवि॒धताम् । अन्वय॑-म्पुरुष॒विधः । तस्य यजु॑रेव॒ शिरः । ऋग्दक्षि॑णः प॒क्षः । सामोत्त॑रः प॒क्षः । आदे॑श आ॒त्मा । अथर्वाङ्गिरसः पुच्छ॑-म्प्रति॒ष्ठा । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 1 ॥
इति तृतीयो-ऽनुवाकः ॥
यतो॒ वाचो॒ निव॑र्तन्ते । अप्रा᳚प्य॒ मन॑सा स॒ह । आनन्द-म्ब्रह्म॑णो वि॒द्वान् । न बिभेति कदा॑चने॒ति । तस्यैष एव शारी॑र आ॒त्मा । यः॑ पूर्व॒स्य । तस्माद्वा एतस्मा᳚न्मनो॒मयात् । अन्यो-ऽन्तर आत्मा वि॑ज्ञान॒मयः । तेनै॑ष पू॒र्णः । स वा एष पुरुषवि॑ध ए॒व । तस्य पुरु॑षवि॒धताम् । अन्वय॑-म्पुरुष॒विधः । तस्य श्र॑द्धैव॒ शिरः । ऋत-न्दक्षि॑णः प॒क्षः । सत्यमुत्त॑रः प॒क्षः । यो॑ग आ॒त्मा । महः पुच्छ॑-म्प्रति॒ष्ठा । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 1 ॥
इति चतुर्थो-ऽनुवाकः ॥
वि॒ज्ञानं॑-यँ॒ज्ञ-न्त॑नुते । कर्मा॑णि तनु॒ते-ऽपि॑ च । वि॒ज्ञान॑-न्दे॒वास्सर्वे᳚ । ब्रह्म॒ ज्येष्ठ॒मुपा॑सते । वि॒ज्ञान॒-म्ब्रह्म॒ चेद्वेद॑ । तस्मा॒च्चेन्न प्र॒माद्य॑ति । श॒रीरे॑ पाप्म॑नो हि॒त्वा । सर्वान्कामान्थ्समश्नु॑त इ॒ति । तस्यैष एव शारी॑र आ॒त्मा । यः॑ पूर्व॒स्य । तस्माद्वा एतस्माद्वि॑ज्ञान॒मयात् । अन्यो-ऽन्तर आत्मा॑-ऽऽनन्द॒मयः । तेनै॑ष पू॒र्णः । स वा एष पुरुषवि॑ध ए॒व । तस्य पुरु॑षवि॒धताम् । अन्वय॑-म्पुरुष॒विधः । तस्य प्रिय॑मेव॒ शिरः । मोदो दक्षि॑णः प॒क्षः । प्रमोद उत्त॑रः प॒क्षः । आन॑न्द आ॒त्मा । ब्रह्म पुच्छ॑-म्प्रति॒ष्ठा । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 1 ॥
इति पञ्चमो-ऽनुवाकः ॥
अस॑न्ने॒व स॑ भवति । अस॒द्ब्रह्मेति॒ वेद॒ चेत् । अस्ति ब्रह्मेति॑ चेद्वे॒द । सन्तमेन-न्ततो वि॑दुरि॒ति । तस्यैष एव शारी॑र आ॒त्मा । यः॑ पूर्व॒स्य । अथातो॑-ऽनुप्र॒श्नाः । उ॒तावि॒द्वान॒मुं-लोँ॒क-म्प्रेत्य॑ । कश्च॒न ग॑च्छ॒ती(3) । आहो॑ वि॒द्वान॒मुं-लोँ॒क-म्प्रेत्य॑ । कश्चि॒थ्सम॑श्नु॒ता(3) उ॒ । सो॑-ऽकामयत । ब॒हुस्या॒-म्प्रजा॑ये॒येति॑ । स तपो॑-ऽतप्यत । स तप॑स्त॒प्त्वा । इ॒दग्ं सर्व॑मसृजत । यदि॒द-ङ्किञ्च॑ । तथ्सृ॒ष्ट्वा । तदे॒वानु॒प्रावि॑शत् । तद॑नु प्र॒विश्य॑ । सच्च॒ त्यच्चा॑भवत् । नि॒रुक्त॒-ञ्चानि॑रुक्त-ञ्च । नि॒लय॑न॒-ञ्चानि॑लयन-ञ्च । वि॒ज्ञान॒-ञ्चावि॑ज्ञान-ञ्च । सत्य-ञ्चानृत-ञ्च स॑त्यम॒भवत् । यदि॑द-ङ्कि॒ञ्च । तत्सत्यमि॑त्याच॒क्षते । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 1 ॥
इति षष्ठो-ऽनुवाकः ॥
अस॒द्वा इ॒दमग्र॑ आसीत् । ततो॒ वै सद॑जायत । तदात्मानग्ग् स्वय॑मकु॒रुत । तस्मात्तथ्सुकृतमुच्य॑त इ॒ति । यद्वै॑ तथ्सु॒कृतम् । र॑सो वै॒ सः । रसग्ग् ह्येवायं-लँब्ध्वा-ऽऽन॑न्दी भ॒वति । को ह्येवान्या᳚त्कः प्रा॒ण्यात् । यदेष आकाश आन॑न्दो न॒ स्यात् । एष ह्येवा-ऽऽन॑न्दया॒ति । य॒दा ह्ये॑वैष॒ एतस्मिन्नदृश्ये-ऽनात्म्ये-ऽनिरुक्ते-ऽनिलयने-ऽभयं
प्रति॑ष्ठां-विँ॒न्दते । अथ सो-ऽभय-ङ्ग॑तो भ॒वति । य॒दा ह्ये॑वैष॒ एतस्मिन्नुदरमन्त॑र-ङ्कु॒रुते । अथ तस्य भ॑य-म्भ॒वति । तत्त्वेव भयं-विँदुषो-ऽम॑न्वान॒स्य । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 1 ॥
इति सप्तमो-ऽनुवाकः ॥
भी॒षा-ऽस्मा॒द्वातः॑ पवते । भी॒षोदे॑ति॒ सूर्यः॑ । भीषा-ऽस्मादग्नि॑श्चेन्द्र॒श्च । मृत्युर्धावति पञ्च॑म इ॒ति । सैषा-ऽऽनन्दस्य मीमाग्ं॑सा भ॒वति । युवा स्याथ्साधुयु॑वा-ऽध्या॒यकः । आशिष्ठो दृढिष्ठो॑ बलि॒ष्ठः । तस्येय-म्पृथिवी सर्वा वित्तस्य॑ पूर्णा॒ स्यात् । स एको मानुष॑ आन॒न्दः । ते ये शत-म्मानुषा॑ आन॒न्दाः ॥ 1 ॥
स एको मनुष्यगन्धर्वाणा॑मान॒न्दः । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शत-म्मनुष्यगन्धर्वाणा॑मान॒न्दाः । स एको देवगन्धर्वाणा॑मान॒न्दः । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शत-न्देवगन्धर्वाणा॑मान॒न्दाः । स एकः पितृणा-ञ्चिरलोकलोकाना॑मान॒न्दः । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शत-म्पितृणा-ञ्चिरलोकलोकाना॑मान॒न्दाः । स एक आजानजाना-न्देवाना॑मान॒न्दः ॥ 2 ॥
श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शतमाजानजाना-न्देवाना॑मान॒न्दाः । स एकः कर्मदेवाना-न्देवाना॑मान॒न्दः । ये कर्मणा देवान॑पिय॒न्ति । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शत-ङ्कर्मदेवाना-न्देवाना॑मान॒न्दाः । स एको देवाना॑मान॒न्दः । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शत-न्देवाना॑मान॒न्दाः । स एक इन्द्र॑स्या-ऽऽन॒न्दः ॥ 3 ॥
श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शतमिन्द्र॑स्या-ऽऽन॒न्दाः । स एको बृहस्पते॑रान॒न्दः । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शत-म्बृहस्पते॑रान॒न्दाः । स एकः प्रजापते॑रान॒न्दः । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शत-म्प्रजापते॑रान॒न्दाः । स एको ब्रह्मण॑ आन॒न्दः । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य ॥ 4 ॥
स यश्चा॑य-म्पु॒रुषे । यश्चासा॑वादि॒त्ये । स एकः॑ । स य॑ एवं॒विँत् । अस्माल्लो॑कात्प्रे॒त्य । एतमन्नमयमात्मानमुप॑सङ्क्रा॒मति । एत-म्प्राणमयमात्मानमुप॑सङ्क्रा॒मति । एत-म्मनोमयमात्मानमुप॑सङ्क्रा॒मति । एतं-विँज्ञानमयमात्मानमुप॑सङ्क्रा॒मति । एतमानन्दमयमात्मानमुप॑सङ्क्रा॒मति । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 5 ॥
इत्यष्टमो-ऽनुवाकः ॥
यतो॒ वाचो॒ निव॑र्तन्ते । अप्रा᳚प्य॒ मन॑सा स॒ह । आनन्द-म्ब्रह्म॑णो वि॒द्वान् । न बिभेति कुत॑श्चने॒ति । एतग्ं ह वाव॑ न त॒पति । किमहग्ं साधु॑ नाक॒रवम् । किमह-म्पापमकर॑वमि॒ति । स य एवं-विँद्वानेते आत्मा॑नग्ग् स्पृ॒णुते । उ॒भे ह्ये॑वैष॒ एते आत्मा॑नग्ग् स्पृ॒णुते । य ए॒वं-वेँद॑ । इत्यु॑प॒निष॑त् ॥ 1 ॥
इति नवमो-ऽनुवाकः ॥
ॐ स॒ह ना॑ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै । ते॒ज॒स्विना॒वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ । ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ श्री कृष्णार्पणमस्तु ॥
(tai. ā. 8-1-1)
oṃ sa॒ha nā̭vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
bra॒hma॒vidā᳚pnoti॒ param᳚ | tade॒ṣā-'bhyṷktā | sa॒tya-ñjñā॒nama̭na॒nta-mbrahma̭ | yo veda॒ nihi̭ta॒-ṅguhā̭yā-mpara॒me vyo̭mann | so᳚-'śnu॒te sarvā॒nkāmā᳚nthsa॒ha | brahma̭ṇā vipa॒ściteti̭ || tasmā॒dvā e॒tasmā̭dā॒tmana̭ ākā॒śassambhṷ̄taḥ | ā॒kā॒śādvā॒yuḥ | vā॒yora॒gniḥ | a॒gnerāpaḥ̭ | a॒dbhyaḥ pṛ̭thi॒vī | pṛ॒thi॒vyā oṣa̭dhayaḥ | oṣa̭dhī॒bhyo-'nnam᳚ | annā॒tpurṷṣaḥ | sa vā eṣa puruṣo-'nna̭rasa॒mayaḥ | tasyeda̭meva॒ śiraḥ | aya-ndakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | ayamutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ayamātmā᳚ | ida-mpuccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti prathamo-'nuvākaḥ ||
annā॒dvai pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte | yāḥ kāśca̭ pṛthi॒vīg śri॒tāḥ | atho॒ annḙnai॒va jī̭vanti | athai̭na॒dapi̭ yantyanta॒taḥ | anna॒gṃ॒ hi bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭham᳚ | tasmā᳚thsarvauṣa॒dhamṷcyate | sarvaṃ॒-vai~ te-'nna̭māpnuvanti | ye-'nna॒-mbrahmo॒pāsa̭te | anna॒gṃ॒ hi bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭham᳚ | tasmā᳚thsarvauṣa॒dhamṷcyate | annā᳚dbhū॒tāni॒ jāya̭nte | jātā॒nyannḙna vardhante | adyate-'tti ca̭ bhūtā॒ni | tasmādanna-ntaducya̭ta i॒ti | tasmādvā etasmādanna̭rasa॒mayāt | anyo-'ntara ātmā᳚ prāṇa॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya prāṇa̭ eva॒ śiraḥ | vyāno dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | apāna utta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ākā̭śa ā॒tmā | pṛthivī puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti dvitīyo-'nuvākaḥ ||
prā॒ṇa-nde॒vā anu॒prāṇa̭nti | ma॒nu॒ṣyāḥ᳚ pa॒śava̭śca॒ ye | prā॒ṇo hi bhū॒tānā॒māyuḥ̭ | tasmā᳚thsarvāyu॒ṣamṷcyate | sarva̭me॒va ta॒ āyṷryanti | ye prā॒ṇa-mbrahmo॒pāsa̭te | prāṇo hi bhūtā̭nāmā॒yuḥ | tasmāthsarvāyuṣamucya̭ta i॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | tasmādvā etasmā᳚tprāṇa॒mayāt | anyo-'ntara ātmā̭ mano॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya yajṷreva॒ śiraḥ | ṛgdakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | sāmotta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ādḙśa ā॒tmā | atharvāṅgirasaḥ puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti tṛtīyo-'nuvākaḥ ||
yato॒ vāco॒ niva̭rtante | aprā᳚pya॒ mana̭sā sa॒ha | ānanda-mbrahma̭ṇo vi॒dvān | na bibheti kadā̭cane॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | tasmādvā etasmā᳚nmano॒mayāt | anyo-'ntara ātmā vi̭jñāna॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya śra̭ddhaiva॒ śiraḥ | ṛta-ndakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | satyamutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | yo̭ga ā॒tmā | mahaḥ puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti caturtho-'nuvākaḥ ||
vi॒jñānaṃ̭-ya~॒jña-nta̭nute | karmā̭ṇi tanu॒te-'pi̭ ca | vi॒jñāna̭-nde॒vāssarve᳚ | brahma॒ jyeṣṭha॒mupā̭sate | vi॒jñāna॒-mbrahma॒ cedveda̭ | tasmā॒ccenna pra॒mādya̭ti | śa॒rīrḙ pāpma̭no hi॒tvā | sarvānkāmānthsamaśnṷta i॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | tasmādvā etasmādvi̭jñāna॒mayāt | anyo-'ntara ātmā̭-''nanda॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya priya̭meva॒ śiraḥ | modo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | pramoda utta̭raḥ pa॒kṣaḥ | āna̭nda ā॒tmā | brahma puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti pañcamo-'nuvākaḥ ||
asa̭nne॒va sa̭ bhavati | asa॒dbrahmeti॒ veda॒ cet | asti brahmeti̭ cedve॒da | santamena-ntato vi̭duri॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | athāto̭-'nupra॒śnāḥ | u॒tāvi॒dvāna॒muṃ-lo~॒ka-mpretya̭ | kaśca॒na ga̭ccha॒tī(3) | āho̭ vi॒dvāna॒muṃ-lo~॒ka-mpretya̭ | kaści॒thsama̭śnu॒tā(3) u॒ | so̭-'kāmayata | ba॒husyā॒-mprajā̭ye॒yeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭sta॒ptvā | i॒dagṃ sarva̭masṛjata | yadi॒da-ṅkiñca̭ | tathsṛ॒ṣṭvā | tade॒vānu॒prāvi̭śat | tada̭nu pra॒viśya̭ | sacca॒ tyaccā̭bhavat | ni॒rukta॒-ñcāni̭rukta-ñca | ni॒laya̭na॒-ñcāni̭layana-ñca | vi॒jñāna॒-ñcāvi̭jñāna-ñca | satya-ñcānṛta-ñca sa̭tyama॒bhavat | yadi̭da-ṅki॒ñca | tatsatyami̭tyāca॒kṣate | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti ṣaṣṭho-'nuvākaḥ ||
asa॒dvā i॒damagra̭ āsīt | tato॒ vai sada̭jāyata | tadātmānagg svaya̭maku॒ruta | tasmāttathsukṛtamucya̭ta i॒ti | yadvai̭ tathsu॒kṛtam | ra̭so vai॒ saḥ | rasagg hyevāyaṃ-la~bdhvā-''na̭ndī bha॒vati | ko hyevānyā᳚tkaḥ prā॒ṇyāt | yadeṣa ākāśa āna̭ndo na॒ syāt | eṣa hyevā-''na̭ndayā॒ti | ya॒dā hyḙvaiṣa॒ etasminnadṛśye-'nātmye-'nirukte-'nilayane-'bhayaṃ
prati̭ṣṭhāṃ-vi~॒ndate | atha so-'bhaya-ṅga̭to bha॒vati | ya॒dā hyḙvaiṣa॒ etasminnudaramanta̭ra-ṅku॒rute | atha tasya bha̭ya-mbha॒vati | tattveva bhayaṃ-vi~duṣo-'ma̭nvāna॒sya | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti saptamo-'nuvākaḥ ||
bhī॒ṣā-'smā॒dvātaḥ̭ pavate | bhī॒ṣodḙti॒ sūryaḥ̭ | bhīṣā-'smādagni̭ścendra॒śca | mṛtyurdhāvati pañca̭ma i॒ti | saiṣā-''nandasya mīmāgṃ̭sā bha॒vati | yuvā syāthsādhuyṷvā-'dhyā॒yakaḥ | āśiṣṭho dṛḍhiṣṭho̭ bali॒ṣṭhaḥ | tasyeya-mpṛthivī sarvā vittasya̭ pūrṇā॒ syāt | sa eko mānuṣa̭ āna॒ndaḥ | te ye śata-mmānuṣā̭ āna॒ndāḥ || 1 ||
sa eko manuṣyagandharvāṇā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mmanuṣyagandharvāṇā̭māna॒ndāḥ | sa eko devagandharvāṇā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-ndevagandharvāṇā̭māna॒ndāḥ | sa ekaḥ pitṛṇā-ñciralokalokānā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mpitṛṇā-ñciralokalokānā̭māna॒ndāḥ | sa eka ājānajānā-ndevānā̭māna॒ndaḥ || 2 ||
śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śatamājānajānā-ndevānā̭māna॒ndāḥ | sa ekaḥ karmadevānā-ndevānā̭māna॒ndaḥ | ye karmaṇā devāna̭piya॒nti | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-ṅkarmadevānā-ndevānā̭māna॒ndāḥ | sa eko devānā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-ndevānā̭māna॒ndāḥ | sa eka indra̭syā-''na॒ndaḥ || 3 ||
śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śatamindra̭syā-''na॒ndāḥ | sa eko bṛhaspatḙrāna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mbṛhaspatḙrāna॒ndāḥ | sa ekaḥ prajāpatḙrāna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mprajāpatḙrāna॒ndāḥ | sa eko brahmaṇa̭ āna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || 4 ||
sa yaścā̭ya-mpu॒ruṣe | yaścāsā̭vādi॒tye | sa ekaḥ̭ | sa ya̭ evaṃ॒vi~t | asmāllo̭kātpre॒tya | etamannamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | eta-mprāṇamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | eta-mmanomayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | etaṃ-vi~jñānamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | etamānandamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 5 ||
ityaṣṭamo-'nuvākaḥ ||
yato॒ vāco॒ niva̭rtante | aprā᳚pya॒ mana̭sā sa॒ha | ānanda-mbrahma̭ṇo vi॒dvān | na bibheti kuta̭ścane॒ti | etagṃ ha vāva̭ na ta॒pati | kimahagṃ sādhṷ nāka॒ravam | kimaha-mpāpamakara̭vami॒ti | sa ya evaṃ-vi~dvānete ātmā̭nagg spṛ॒ṇute | u॒bhe hyḙvaiṣa॒ ete ātmā̭nagg spṛ॒ṇute | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | ityṷpa॒niṣa̭t || 1 ||
iti navamo-'nuvākaḥ ||
oṃ sa॒ha nā̭vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| hariḥ̭ om ||
|| śrī kṛṣṇārpaṇamastu ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.