પ્રશ્નોપનિષદ્ - પઞ્ચ પ્રશ્નઃ

Prashnopanishad - Pancha Prashnah

🖋️ Gujarati script
📄 Download PDF
પઞ્ચમઃ પ્રશ્નઃ
અથ હૈનં સૈબ્ય-સ્સત્યકામઃ પપ્રચ્છ।
સ યો હ વૈ તદ્ વગવન્મનુષ્યેષુ પ્રાયણાન્તમોઙ્કારમભિધ્યાયીત કતમં-વાઁવ સ તેન લોક-ઞ્જયતીતિ ॥1॥
તસ્મૈ સ હોવાચ એતદ્ વૈ સત્યકામ પર-ઞ્ચાપર-ઞ્ચ બ્રહ્મ યદોઙ્કારઃ।
તસ્માદ્ વિદ્વાનેતેનૈવાયતનેનૈકતરમન્વેતિ ॥2॥
સ યધ્યેકમાત્રમભિધ્યાયીત સ તેનૈવ સં​વેઁદિતસ્તૂર્ણમેવ જગત્યાભિસમ્પધ્યતે।
તમૃચો મનુષ્યલોકમુપનયન્તે સ તત્ર તપસા બ્રહ્મચર્યેણ શ્રદ્ધયા સમ્પન્નો મહિમાનમનુભવતિ ॥3॥
અથ યદિ દ્વિમાત્રેણ મનસિ સમ્પદ્યતે સો-ઽન્તરિક્ષં-યઁજુર્ભિરુન્નીયતે સોમલોકમ્।
સ સોમલોકે વિભુતિમનુભૂય પુનરાવર્તતે ॥4॥
યઃ પુનરેત-ન્ત્રિમાત્રેણોમિત્યેતેનૈવાક્ષરેણ પર-મ્પુરુષમભિધ્યાયીત સ તેજસિ સૂર્યે સમ્પન્નઃ।
યથા પાદોદરસ્ત્વચા વિનિર્ભુચ્યત એવં હ વૈ સ પાપ્મના વિનિર્ભુક્ત-સ્સ સામભિરુન્નીયતે બ્રહ્મલોકં સ એતસ્માજ્જીવઘનાત્પરાત્પર-મ્પુરિશય-મ્પુરુષમીક્ષતે તદેતૌ શ્લોકૌ ભવતઃ ॥5॥
તિસ્રો માત્રા મૃત્યુમત્યઃ પ્રયુક્તા અન્યોન્યસક્તાઃ અનવિપ્રયુક્તાઃ।
ક્રિયાસુ બાહ્યાન્તરમધ્યમાસુ સમ્યક્પ્રયુક્તાસુ ન કમ્પતે જ્ઞઃ ॥6॥
ઋગ્ભિરેતં-યઁજુર્ભિરન્તરિક્ષં સામભિર્યત્તત્કવયો વેદયન્તે।
તમોઙ્કારેણૈવાયતનેનાન્વેતિ વિદ્વાન્ યત્તચ્છાન્તમજરમમૃતમભય-મ્પર-ઞ્ચેતિ ॥7॥
Roman (IAST) Transliteration
pañcamaḥ praśnaḥ
atha hainaṃ saibya-ssatyakāmaḥ papraccha|
sa yo ha vai tad vagavanmanuṣyeṣu prāyaṇāntamoṅkāramabhidhyāyīta katamaṃ-vā~va sa tena loka-ñjayatīti ||1||
tasmai sa hovāca etad vai satyakāma para-ñcāpara-ñca brahma yadoṅkāraḥ|
tasmād vidvānetenaivāyatanenaikataramanveti ||2||
sa yadhyekamātramabhidhyāyīta sa tenaiva saṃ​ve~ditastūrṇameva jagatyābhisampadhyate|
tamṛco manuṣyalokamupanayante sa tatra tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā sampanno mahimānamanubhavati ||3||
atha yadi dvimātreṇa manasi sampadyate so-'ntarikṣaṃ-ya~jurbhirunnīyate somalokam|
sa somaloke vibhutimanubhūya punarāvartate ||4||
yaḥ punareta-ntrimātreṇomityetenaivākṣareṇa para-mpuruṣamabhidhyāyīta sa tejasi sūrye sampannaḥ|
yathā pādodarastvacā vinirbhucyata evaṃ ha vai sa pāpmanā vinirbhukta-ssa sāmabhirunnīyate brahmalokaṃ sa etasmājjīvaghanātparātpara-mpuriśaya-mpuruṣamīkṣate tadetau ślokau bhavataḥ ||5||
tisro mātrā mṛtyumatyaḥ prayuktā anyonyasaktāḥ anaviprayuktāḥ|
kriyāsu bāhyāntaramadhyamāsu samyakprayuktāsu na kampate jñaḥ ||6||
ṛgbhiretaṃ-ya~jurbhirantarikṣaṃ sāmabhiryattatkavayo vedayante|
tamoṅkāreṇaivāyatanenānveti vidvān yattacchāntamajaramamṛtamabhaya-mpara-ñceti ||7||
Sanskrit — Devanagari (original)
पञ्चमः प्रश्नः
अथ हैनं सैब्य-स्सत्यकामः पप्रच्छ।
स यो ह वै तद् वगवन्मनुष्येषु प्रायणान्तमोङ्कारमभिध्यायीत कतमं-वाँव स तेन लोक-ञ्जयतीति ॥1॥
तस्मै स होवाच एतद् वै सत्यकाम पर-ञ्चापर-ञ्च ब्रह्म यदोङ्कारः।
तस्माद् विद्वानेतेनैवायतनेनैकतरमन्वेति ॥2॥
स यध्येकमात्रमभिध्यायीत स तेनैव सं​वेँदितस्तूर्णमेव जगत्याभिसम्पध्यते।
तमृचो मनुष्यलोकमुपनयन्ते स तत्र तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया सम्पन्नो महिमानमनुभवति ॥3॥
अथ यदि द्विमात्रेण मनसि सम्पद्यते सो-ऽन्तरिक्षं-यँजुर्भिरुन्नीयते सोमलोकम्।
स सोमलोके विभुतिमनुभूय पुनरावर्तते ॥4॥
यः पुनरेत-न्त्रिमात्रेणोमित्येतेनैवाक्षरेण पर-म्पुरुषमभिध्यायीत स तेजसि सूर्ये सम्पन्नः।
यथा पादोदरस्त्वचा विनिर्भुच्यत एवं ह वै स पाप्मना विनिर्भुक्त-स्स सामभिरुन्नीयते ब्रह्मलोकं स एतस्माज्जीवघनात्परात्पर-म्पुरिशय-म्पुरुषमीक्षते तदेतौ श्लोकौ भवतः ॥5॥
तिस्रो मात्रा मृत्युमत्यः प्रयुक्ता अन्योन्यसक्ताः अनविप्रयुक्ताः।
क्रियासु बाह्यान्तरमध्यमासु सम्यक्प्रयुक्तासु न कम्पते ज्ञः ॥6॥
ऋग्भिरेतं-यँजुर्भिरन्तरिक्षं सामभिर्यत्तत्कवयो वेदयन्ते।
तमोङ्कारेणैवायतनेनान्वेति विद्वान् यत्तच्छान्तमजरममृतमभय-म्पर-ञ्चेति ॥7॥
pañcamaḥ praśnaḥ
atha hainaṃ saibya-ssatyakāmaḥ papraccha|
sa yo ha vai tad vagavanmanuṣyeṣu prāyaṇāntamoṅkāramabhidhyāyīta katamaṃ-vā~va sa tena loka-ñjayatīti ||1||
tasmai sa hovāca etad vai satyakāma para-ñcāpara-ñca brahma yadoṅkāraḥ|
tasmād vidvānetenaivāyatanenaikataramanveti ||2||
sa yadhyekamātramabhidhyāyīta sa tenaiva saṃ​ve~ditastūrṇameva jagatyābhisampadhyate|
tamṛco manuṣyalokamupanayante sa tatra tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā sampanno mahimānamanubhavati ||3||
atha yadi dvimātreṇa manasi sampadyate so-'ntarikṣaṃ-ya~jurbhirunnīyate somalokam|
sa somaloke vibhutimanubhūya punarāvartate ||4||
yaḥ punareta-ntrimātreṇomityetenaivākṣareṇa para-mpuruṣamabhidhyāyīta sa tejasi sūrye sampannaḥ|
yathā pādodarastvacā vinirbhucyata evaṃ ha vai sa pāpmanā vinirbhukta-ssa sāmabhirunnīyate brahmalokaṃ sa etasmājjīvaghanātparātpara-mpuriśaya-mpuruṣamīkṣate tadetau ślokau bhavataḥ ||5||
tisro mātrā mṛtyumatyaḥ prayuktā anyonyasaktāḥ anaviprayuktāḥ|
kriyāsu bāhyāntaramadhyamāsu samyakprayuktāsu na kampate jñaḥ ||6||
ṛgbhiretaṃ-ya~jurbhirantarikṣaṃ sāmabhiryattatkavayo vedayante|
tamoṅkāreṇaivāyatanenānveti vidvān yattacchāntamajaramamṛtamabhaya-mpara-ñceti ||7||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in