পঞ্চমঃ প্রশ্নঃ
অথ হৈনং সৈব্য-স্সত্যকামঃ পপ্রচ্ছ।
স যো হ বৈ তদ্ বগবন্মনুষ্যেষু প্রাযণান্তমোঙ্কারমভিধ্যাযীত কতমং-বাঁব স তেন লোক-ঞ্জযতীতি ॥1॥
তস্মৈ স হোবাচ এতদ্ বৈ সত্যকাম পর-ঞ্চাপর-ঞ্চ ব্রহ্ম যদোঙ্কারঃ।
তস্মাদ্ বিদ্বানেতেনৈবাযতনেনৈকতরমন্বেতি ॥2॥
স যধ্যেকমাত্রমভিধ্যাযীত স তেনৈব সংবেঁদিতস্তূর্ণমেব জগত্যাভিসম্পধ্যতে।
তমৃচো মনুষ্যলোকমুপনযন্তে স তত্র তপসা ব্রহ্মচর্যেণ শ্রদ্ধযা সম্পন্নো মহিমানমনুভবতি ॥3॥
অথ যদি দ্বিমাত্রেণ মনসি সম্পদ্যতে সো-ঽন্তরিক্ষং-যঁজুর্ভিরুন্নীযতে সোমলোকম্।
স সোমলোকে বিভুতিমনুভূয পুনরাবর্ততে ॥4॥
যঃ পুনরেত-ন্ত্রিমাত্রেণোমিত্যেতেনৈবাক্ষরেণ পর-ম্পুরুষমভিধ্যাযীত স তেজসি সূর্যে সম্পন্নঃ।
যথা পাদোদরস্ত্বচা বিনির্ভুচ্যত এবং হ বৈ স পাপ্মনা বিনির্ভুক্ত-স্স সামভিরুন্নীযতে ব্রহ্মলোকং স এতস্মাজ্জীবঘনাত্পরাত্পর-ম্পুরিশয-ম্পুরুষমীক্ষতে তদেতৌ শ্লোকৌ ভবতঃ ॥5॥
তিস্রো মাত্রা মৃত্যুমত্যঃ প্রযুক্তা অন্যোন্যসক্তাঃ অনবিপ্রযুক্তাঃ।
ক্রিযাসু বাহ্যান্তরমধ্যমাসু সম্যক্প্রযুক্তাসু ন কম্পতে জ্ঞঃ ॥6॥
ঋগ্ভিরেতং-যঁজুর্ভিরন্তরিক্ষং সামভির্যত্তত্কবযো বেদযন্তে।
তমোঙ্কারেণৈবাযতনেনান্বেতি বিদ্বান্ যত্তচ্ছান্তমজরমমৃতমভয-ম্পর-ঞ্চেতি ॥7॥
Roman (IAST) Transliteration
pañcamaḥ praśnaḥ
atha hainaṃ saibya-ssatyakāmaḥ papraccha|
sa yo ha vai tad vagavanmanuṣyeṣu prāyaṇāntamoṅkāramabhidhyāyīta katamaṃ-vā~va sa tena loka-ñjayatīti ||1||
tasmai sa hovāca etad vai satyakāma para-ñcāpara-ñca brahma yadoṅkāraḥ|
tasmād vidvānetenaivāyatanenaikataramanveti ||2||
sa yadhyekamātramabhidhyāyīta sa tenaiva saṃve~ditastūrṇameva jagatyābhisampadhyate|
tamṛco manuṣyalokamupanayante sa tatra tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā sampanno mahimānamanubhavati ||3||
atha yadi dvimātreṇa manasi sampadyate so-'ntarikṣaṃ-ya~jurbhirunnīyate somalokam|
sa somaloke vibhutimanubhūya punarāvartate ||4||
yaḥ punareta-ntrimātreṇomityetenaivākṣareṇa para-mpuruṣamabhidhyāyīta sa tejasi sūrye sampannaḥ|
yathā pādodarastvacā vinirbhucyata evaṃ ha vai sa pāpmanā vinirbhukta-ssa sāmabhirunnīyate brahmalokaṃ sa etasmājjīvaghanātparātpara-mpuriśaya-mpuruṣamīkṣate tadetau ślokau bhavataḥ ||5||
tisro mātrā mṛtyumatyaḥ prayuktā anyonyasaktāḥ anaviprayuktāḥ|
kriyāsu bāhyāntaramadhyamāsu samyakprayuktāsu na kampate jñaḥ ||6||
ṛgbhiretaṃ-ya~jurbhirantarikṣaṃ sāmabhiryattatkavayo vedayante|
tamoṅkāreṇaivāyatanenānveti vidvān yattacchāntamajaramamṛtamabhaya-mpara-ñceti ||7||
Sanskrit — Devanagari (original)
पञ्चमः प्रश्नः
अथ हैनं सैब्य-स्सत्यकामः पप्रच्छ।
स यो ह वै तद् वगवन्मनुष्येषु प्रायणान्तमोङ्कारमभिध्यायीत कतमं-वाँव स तेन लोक-ञ्जयतीति ॥1॥
तस्मै स होवाच एतद् वै सत्यकाम पर-ञ्चापर-ञ्च ब्रह्म यदोङ्कारः।
तस्माद् विद्वानेतेनैवायतनेनैकतरमन्वेति ॥2॥
स यध्येकमात्रमभिध्यायीत स तेनैव संवेँदितस्तूर्णमेव जगत्याभिसम्पध्यते।
तमृचो मनुष्यलोकमुपनयन्ते स तत्र तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया सम्पन्नो महिमानमनुभवति ॥3॥
अथ यदि द्विमात्रेण मनसि सम्पद्यते सो-ऽन्तरिक्षं-यँजुर्भिरुन्नीयते सोमलोकम्।
स सोमलोके विभुतिमनुभूय पुनरावर्तते ॥4॥
यः पुनरेत-न्त्रिमात्रेणोमित्येतेनैवाक्षरेण पर-म्पुरुषमभिध्यायीत स तेजसि सूर्ये सम्पन्नः।
यथा पादोदरस्त्वचा विनिर्भुच्यत एवं ह वै स पाप्मना विनिर्भुक्त-स्स सामभिरुन्नीयते ब्रह्मलोकं स एतस्माज्जीवघनात्परात्पर-म्पुरिशय-म्पुरुषमीक्षते तदेतौ श्लोकौ भवतः ॥5॥
तिस्रो मात्रा मृत्युमत्यः प्रयुक्ता अन्योन्यसक्ताः अनविप्रयुक्ताः।
क्रियासु बाह्यान्तरमध्यमासु सम्यक्प्रयुक्तासु न कम्पते ज्ञः ॥6॥
ऋग्भिरेतं-यँजुर्भिरन्तरिक्षं सामभिर्यत्तत्कवयो वेदयन्ते।
तमोङ्कारेणैवायतनेनान्वेति विद्वान् यत्तच्छान्तमजरममृतमभय-म्पर-ञ्चेति ॥7॥
pañcamaḥ praśnaḥ
atha hainaṃ saibya-ssatyakāmaḥ papraccha|
sa yo ha vai tad vagavanmanuṣyeṣu prāyaṇāntamoṅkāramabhidhyāyīta katamaṃ-vā~va sa tena loka-ñjayatīti ||1||
tasmai sa hovāca etad vai satyakāma para-ñcāpara-ñca brahma yadoṅkāraḥ|
tasmād vidvānetenaivāyatanenaikataramanveti ||2||
sa yadhyekamātramabhidhyāyīta sa tenaiva saṃve~ditastūrṇameva jagatyābhisampadhyate|
tamṛco manuṣyalokamupanayante sa tatra tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā sampanno mahimānamanubhavati ||3||
atha yadi dvimātreṇa manasi sampadyate so-'ntarikṣaṃ-ya~jurbhirunnīyate somalokam|
sa somaloke vibhutimanubhūya punarāvartate ||4||
yaḥ punareta-ntrimātreṇomityetenaivākṣareṇa para-mpuruṣamabhidhyāyīta sa tejasi sūrye sampannaḥ|
yathā pādodarastvacā vinirbhucyata evaṃ ha vai sa pāpmanā vinirbhukta-ssa sāmabhirunnīyate brahmalokaṃ sa etasmājjīvaghanātparātpara-mpuriśaya-mpuruṣamīkṣate tadetau ślokau bhavataḥ ||5||
tisro mātrā mṛtyumatyaḥ prayuktā anyonyasaktāḥ anaviprayuktāḥ|
kriyāsu bāhyāntaramadhyamāsu samyakprayuktāsu na kampate jñaḥ ||6||
ṛgbhiretaṃ-ya~jurbhirantarikṣaṃ sāmabhiryattatkavayo vedayante|
tamoṅkāreṇaivāyatanenānveti vidvān yattacchāntamajaramamṛtamabhaya-mpara-ñceti ||7||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.