ପଞ୍ଚମଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ
ଅଥ ହୈନଂ ସୈବ୍ଯ-ସ୍ସତ୍ଯକାମଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ।
ସ ଯୋ ହ ଵୈ ତଦ୍ ଵଗଵନ୍ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ପ୍ରାଯଣାନ୍ତମୋଙ୍କାରମଭିଧ୍ଯାଯୀତ କତମଂ-ଵାଁଵ ସ ତେନ ଲୋକ-ଞ୍ଜଯତୀତି ॥1॥
ତସ୍ମୈ ସ ହୋଵାଚ ଏତଦ୍ ଵୈ ସତ୍ଯକାମ ପର-ଞ୍ଚାପର-ଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ ଯଦୋଙ୍କାରଃ।
ତସ୍ମାଦ୍ ଵିଦ୍ଵାନେତେନୈଵାଯତନେନୈକତରମନ୍ଵେତି ॥2॥
ସ ଯଧ୍ଯେକମାତ୍ରମଭିଧ୍ଯାଯୀତ ସ ତେନୈଵ ସଂଵେଁଦିତସ୍ତୂର୍ଣମେଵ ଜଗତ୍ଯାଭିସମ୍ପଧ୍ଯତେ।
ତମୃଚୋ ମନୁଷ୍ଯଲୋକମୁପନଯନ୍ତେ ସ ତତ୍ର ତପସା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସମ୍ପନ୍ନୋ ମହିମାନମନୁଭଵତି ॥3॥
ଅଥ ଯଦି ଦ୍ଵିମାତ୍ରେଣ ମନସି ସମ୍ପଦ୍ଯତେ ସୋ-ଽନ୍ତରିକ୍ଷଂ-ଯଁଜୁର୍ଭିରୁନ୍ନୀଯତେ ସୋମଲୋକମ୍।
ସ ସୋମଲୋକେ ଵିଭୁତିମନୁଭୂଯ ପୁନରାଵର୍ତତେ ॥4॥
ଯଃ ପୁନରେତ-ନ୍ତ୍ରିମାତ୍ରେଣୋମିତ୍ଯେତେନୈଵାକ୍ଷରେଣ ପର-ମ୍ପୁରୁଷମଭିଧ୍ଯାଯୀତ ସ ତେଜସି ସୂର୍ଯେ ସମ୍ପନ୍ନଃ।
ଯଥା ପାଦୋଦରସ୍ତ୍ଵଚା ଵିନିର୍ଭୁଚ୍ଯତ ଏଵଂ ହ ଵୈ ସ ପାପ୍ମନା ଵିନିର୍ଭୁକ୍ତ-ସ୍ସ ସାମଭିରୁନ୍ନୀଯତେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ସ ଏତସ୍ମାଜ୍ଜୀଵଘନାତ୍ପରାତ୍ପର-ମ୍ପୁରିଶଯ-ମ୍ପୁରୁଷମୀକ୍ଷତେ ତଦେତୌ ଶ୍ଲୋକୌ ଭଵତଃ ॥5॥
ତିସ୍ରୋ ମାତ୍ରା ମୃତ୍ଯୁମତ୍ଯଃ ପ୍ରଯୁକ୍ତା ଅନ୍ଯୋନ୍ଯସକ୍ତାଃ ଅନଵିପ୍ରଯୁକ୍ତାଃ।
କ୍ରିଯାସୁ ବାହ୍ଯାନ୍ତରମଧ୍ଯମାସୁ ସମ୍ଯକ୍ପ୍ରଯୁକ୍ତାସୁ ନ କମ୍ପତେ ଜ୍ଞଃ ॥6॥
ଋଗ୍ଭିରେତଂ-ଯଁଜୁର୍ଭିରନ୍ତରିକ୍ଷଂ ସାମଭିର୍ଯତ୍ତତ୍କଵଯୋ ଵେଦଯନ୍ତେ।
ତମୋଙ୍କାରେଣୈଵାଯତନେନାନ୍ଵେତି ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଯତ୍ତଚ୍ଛାନ୍ତମଜରମମୃତମଭଯ-ମ୍ପର-ଞ୍ଚେତି ॥7॥
Roman (IAST) Transliteration
pañcamaḥ praśnaḥ
atha hainaṃ saibya-ssatyakāmaḥ papraccha|
sa yo ha vai tad vagavanmanuṣyeṣu prāyaṇāntamoṅkāramabhidhyāyīta katamaṃ-vā~va sa tena loka-ñjayatīti ||1||
tasmai sa hovāca etad vai satyakāma para-ñcāpara-ñca brahma yadoṅkāraḥ|
tasmād vidvānetenaivāyatanenaikataramanveti ||2||
sa yadhyekamātramabhidhyāyīta sa tenaiva saṃve~ditastūrṇameva jagatyābhisampadhyate|
tamṛco manuṣyalokamupanayante sa tatra tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā sampanno mahimānamanubhavati ||3||
atha yadi dvimātreṇa manasi sampadyate so-'ntarikṣaṃ-ya~jurbhirunnīyate somalokam|
sa somaloke vibhutimanubhūya punarāvartate ||4||
yaḥ punareta-ntrimātreṇomityetenaivākṣareṇa para-mpuruṣamabhidhyāyīta sa tejasi sūrye sampannaḥ|
yathā pādodarastvacā vinirbhucyata evaṃ ha vai sa pāpmanā vinirbhukta-ssa sāmabhirunnīyate brahmalokaṃ sa etasmājjīvaghanātparātpara-mpuriśaya-mpuruṣamīkṣate tadetau ślokau bhavataḥ ||5||
tisro mātrā mṛtyumatyaḥ prayuktā anyonyasaktāḥ anaviprayuktāḥ|
kriyāsu bāhyāntaramadhyamāsu samyakprayuktāsu na kampate jñaḥ ||6||
ṛgbhiretaṃ-ya~jurbhirantarikṣaṃ sāmabhiryattatkavayo vedayante|
tamoṅkāreṇaivāyatanenānveti vidvān yattacchāntamajaramamṛtamabhaya-mpara-ñceti ||7||
Sanskrit — Devanagari (original)
पञ्चमः प्रश्नः
अथ हैनं सैब्य-स्सत्यकामः पप्रच्छ।
स यो ह वै तद् वगवन्मनुष्येषु प्रायणान्तमोङ्कारमभिध्यायीत कतमं-वाँव स तेन लोक-ञ्जयतीति ॥1॥
तस्मै स होवाच एतद् वै सत्यकाम पर-ञ्चापर-ञ्च ब्रह्म यदोङ्कारः।
तस्माद् विद्वानेतेनैवायतनेनैकतरमन्वेति ॥2॥
स यध्येकमात्रमभिध्यायीत स तेनैव संवेँदितस्तूर्णमेव जगत्याभिसम्पध्यते।
तमृचो मनुष्यलोकमुपनयन्ते स तत्र तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया सम्पन्नो महिमानमनुभवति ॥3॥
अथ यदि द्विमात्रेण मनसि सम्पद्यते सो-ऽन्तरिक्षं-यँजुर्भिरुन्नीयते सोमलोकम्।
स सोमलोके विभुतिमनुभूय पुनरावर्तते ॥4॥
यः पुनरेत-न्त्रिमात्रेणोमित्येतेनैवाक्षरेण पर-म्पुरुषमभिध्यायीत स तेजसि सूर्ये सम्पन्नः।
यथा पादोदरस्त्वचा विनिर्भुच्यत एवं ह वै स पाप्मना विनिर्भुक्त-स्स सामभिरुन्नीयते ब्रह्मलोकं स एतस्माज्जीवघनात्परात्पर-म्पुरिशय-म्पुरुषमीक्षते तदेतौ श्लोकौ भवतः ॥5॥
तिस्रो मात्रा मृत्युमत्यः प्रयुक्ता अन्योन्यसक्ताः अनविप्रयुक्ताः।
क्रियासु बाह्यान्तरमध्यमासु सम्यक्प्रयुक्तासु न कम्पते ज्ञः ॥6॥
ऋग्भिरेतं-यँजुर्भिरन्तरिक्षं सामभिर्यत्तत्कवयो वेदयन्ते।
तमोङ्कारेणैवायतनेनान्वेति विद्वान् यत्तच्छान्तमजरममृतमभय-म्पर-ञ्चेति ॥7॥
pañcamaḥ praśnaḥ
atha hainaṃ saibya-ssatyakāmaḥ papraccha|
sa yo ha vai tad vagavanmanuṣyeṣu prāyaṇāntamoṅkāramabhidhyāyīta katamaṃ-vā~va sa tena loka-ñjayatīti ||1||
tasmai sa hovāca etad vai satyakāma para-ñcāpara-ñca brahma yadoṅkāraḥ|
tasmād vidvānetenaivāyatanenaikataramanveti ||2||
sa yadhyekamātramabhidhyāyīta sa tenaiva saṃve~ditastūrṇameva jagatyābhisampadhyate|
tamṛco manuṣyalokamupanayante sa tatra tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā sampanno mahimānamanubhavati ||3||
atha yadi dvimātreṇa manasi sampadyate so-'ntarikṣaṃ-ya~jurbhirunnīyate somalokam|
sa somaloke vibhutimanubhūya punarāvartate ||4||
yaḥ punareta-ntrimātreṇomityetenaivākṣareṇa para-mpuruṣamabhidhyāyīta sa tejasi sūrye sampannaḥ|
yathā pādodarastvacā vinirbhucyata evaṃ ha vai sa pāpmanā vinirbhukta-ssa sāmabhirunnīyate brahmalokaṃ sa etasmājjīvaghanātparātpara-mpuriśaya-mpuruṣamīkṣate tadetau ślokau bhavataḥ ||5||
tisro mātrā mṛtyumatyaḥ prayuktā anyonyasaktāḥ anaviprayuktāḥ|
kriyāsu bāhyāntaramadhyamāsu samyakprayuktāsu na kampate jñaḥ ||6||
ṛgbhiretaṃ-ya~jurbhirantarikṣaṃ sāmabhiryattatkavayo vedayante|
tamoṅkāreṇaivāyatanenānveti vidvān yattacchāntamajaramamṛtamabhaya-mpara-ñceti ||7||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.