॥ દ્વાદશઃ સર્ગઃ ॥
॥ સુપ્રીતપીતામ્બરઃ ॥
ગતવતિ સખીવૃન્દેઽમન્દત્રપાભરનિર્ભર-સ્મરપરવશાકૂતસ્ફીતસ્મિતસ્નપિતાધરમ્ ।
સરસમનસં દૃષ્ટ્વા રાધાં મુહુર્નવપલ્લવ-પ્રસવશયને નિક્ષિપ્તાક્ષીમુવાચ હરઃ ॥ 68 ॥
॥ ગીતં 23 ॥
કિસલયશયનતલે કુરુ કામિનિ ચરણનલિનવિનિવેશમ્ ।
તવ પદપલ્લવવૈરિપરાભવમિદમનુભવતુ સુવેશમ્ ॥
ક્ષણમધુના નારાયણમનુગતમનુસર રાધિકે ॥ 1 ॥
કરકમલેન કરોમિ ચરણમહમાગમિતાસિ વિદૂરમ્ ।
ક્ષણમુપકુરુ શયનોપરિ મામિવ નૂપુરમનુગતિશૂરમ્ ॥ 2 ॥
વદનસુધાનિધિગલિતમમૃતમિવ રચય વચનમનુકૂલમ્ ।
વિરહમિવાપનયામિ પયોધરરોધકમુરસિ દુકૂલમ્ ॥ 3 ॥
પ્રિયપરિરમ્ભણરભસવલિતમિવ પુલકિતમતિદુરવાપમ્ ।
મદુરસિ કુચકલશં વિનિવેશય શોષય મનસિજતાપમ્ ॥ 4 ॥
અધરસુધારસમુપનય ભાવિનિ જીવય મૃતમિવ દાસમ્ ।
ત્વયિ વિનિહિતમનસં વિરહાનલદગ્ધવપુષમવિલાસમ્ ॥ 5 ॥
શશિમુખિ મુખરય મણિરશનાગુણમનુગુણકણ્ઠનિદાનમ્ ।
શ્રુતિયુગલે પિકરુતવિકલે મમ શમય ચિરાદવસાદમ્ ॥ 6 ॥
મામતિવિફલરુષા વિકલીકૃતમવલોકિતમધુનેદમ્ ।
મીલિતલજ્જિતમિવ નયનં તવ વિરમ વિસૃજ રતિખેદમ્ ॥ 7 ॥
શ્રીજયદેવભણિતમિદમનુપદનિગદિતમધુરિપુમોદમ્ ।
જનયતુ રસિકજનેષુ મનોરમતિરસભાવવિનોદમ્ ॥ 8 ॥
મારઙ્કે રતિકેલિસઙ્કુલરણારમ્ભે તયા સાહસ-પ્રાયં કાન્તજયાય કિઞ્ચિદુપરિ પ્રારમ્ભિ યત્સમ્ભ્રમાત્ ।
નિષ્પન્દા જઘનસ્થલી શિથિલતા દોર્વલ્લિરુત્કમ્પિતં વક્ષો મીલિતમક્ષિ પૌરુષરસઃ સ્ત્રીણાં કુતઃ સિધ્યતિ ॥ 69 ॥
અથ કાન્તં રતિક્લાન્તમપિ મણ્ડનવાઞ્છયા ।
નિજગાદ નિરાબાધા રાધા સ્વાધીનભર્તૃકા ॥ 70 ॥
॥ ગીતં 24 ॥
કુરુ યદુનન્દન ચન્દનશિશિરતરેણ કરેણ પયોધરે ।
મૃગમદપત્રકમત્ર મનોભવમઙ્ગલકલશસહોદરે ।
નિજગાદ સા યદુનન્દને ક્રીડતિ હૃદયાનન્દને ॥ 1 ॥
અલિકુલગઞ્જનમઞ્જનકં રતિનાયકસાયકમોચને ।
ત્વદધરચુમ્બનલમ્બિતકજ્જલમુજ્જ્વલય પ્રિય લોચને ॥ 2 ॥
નયનકુરઙ્ગતરઙ્ગવિકાસનિરાસકરે શ્રુતિમણ્ડલે ।
મનસિજપાશવિલાસધરે શુભવેશ નિવેશય કુણ્ડલે ॥ 3 ॥
ભ્રમરચયં રચહયન્તમુપરિ રુચિરં સુચિરં મમ સમ્મુખે ।
જિતકમલે વિમલે પરિકર્મય નર્મજનકમલકં મુખે ॥ 4 ॥
મૃગમદરસવલિતં લલિતં કુરુ તિલકમલિકરજનીકરે ।
વિહિતકલઙ્કકલં કમલાનન વિશ્રમિતશ્રમશીકરે ॥ 5 ॥
મમ રુચિરે ચિકુરે કુરુ માનદ માનસજધ્વજચામરે ।
રતિગલિતે લલિતે કુસુમાનિ શિખણ્ડિશિખણ્ડકડામરે ॥ 6 ॥
સરસઘને જઘને મમ શમ્બરદારણવારણકન્દરે ।
મણિરશનાવસનાભરણાનિ શુભાશય વાસય સુન્દરે ॥ 7 ॥
શ્રીજયદેવવચસિ રુચિરે હૃદયં સદયં કુરુ મણ્ડને ।
હરિચરણસ્મરણામૃતકૃતકલિકલુષભવજ્વરખણ્ડને ॥ 8 ॥
રચય કુચયોઃ પત્રં ચિત્રં કુરુષ્વ કપોલયો-ર્ઘટય જઘને કાઞ્ચીમઞ્ચ સ્રજા કબરીભરમ્ ।
કલય વલયશ્રેણીં પાણૌ પદે કુરુ નૂપુરા-વિતિ નિગતિતઃ પ્રીતઃ પીતામ્બરોઽપિ તથાકરોત્ ॥ 71 ॥
યદ્ગાન્ધ્ગર્વકલાસુ કૌશલમનુધ્યાનં ચ યદ્વૈષ્ણવં યચ્છૃઙ્ગારવિવેકતત્વમપિ યત્કાવ્યેષુ લીલાયિતમ્ ।
તત્સર્વં જયદેવપણ્ડિતકવેઃ કૃષ્ણૈકતાનાત્મનઃ સાનન્દાઃ પરિશોધયન્તુ સુધિયઃ શ્રીગીતગોવિન્દતઃ ॥ 72 ॥
શ્રીભોજદેવપ્રભવસ્ય રામાદેવીસુતશ્રીજયદેવકસ્ય ।
પરાશરાદિપ્રિયવર્ગકણ્ઠે શ્રીગીતગોવિન્દકવિત્વમસ્તુ ॥ 73 ॥
॥ ઇતિ શ્રીજયદેવકૃતૌ ગીતગોવિન્દે સુપ્રીતપીતામ્બરો નામ દ્વાદશઃ સર્ગઃ ॥
॥ ઇતિ ગીતગોવિન્દં સમાપ્તમ્ ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| dvādaśaḥ sargaḥ ||
|| suprītapītāmbaraḥ ||
gatavati sakhīvṛnde'mandatrapābharanirbhara-smaraparavaśākūtasphītasmitasnapitādharam |
sarasamanasaṃ dṛṣṭvā rādhāṃ muhurnavapallava-prasavaśayane nikṣiptākṣīmuvāca haraḥ || 68 ||
|| gītaṃ 23 ||
kisalayaśayanatale kuru kāmini caraṇanalinaviniveśam |
tava padapallavavairiparābhavamidamanubhavatu suveśam ||
kṣaṇamadhunā nārāyaṇamanugatamanusara rādhike || 1 ||
karakamalena karomi caraṇamahamāgamitāsi vidūram |
kṣaṇamupakuru śayanopari māmiva nūpuramanugatiśūram || 2 ||
vadanasudhānidhigalitamamṛtamiva racaya vacanamanukūlam |
virahamivāpanayāmi payodhararodhakamurasi dukūlam || 3 ||
priyaparirambhaṇarabhasavalitamiva pulakitamatiduravāpam |
madurasi kucakalaśaṃ viniveśaya śoṣaya manasijatāpam || 4 ||
adharasudhārasamupanaya bhāvini jīvaya mṛtamiva dāsam |
tvayi vinihitamanasaṃ virahānaladagdhavapuṣamavilāsam || 5 ||
śaśimukhi mukharaya maṇiraśanāguṇamanuguṇakaṇṭhanidānam |
śrutiyugale pikarutavikale mama śamaya cirādavasādam || 6 ||
māmativiphalaruṣā vikalīkṛtamavalokitamadhunedam |
mīlitalajjitamiva nayanaṃ tava virama visṛja ratikhedam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamidamanupadanigaditamadhuripumodam |
janayatu rasikajaneṣu manoramatirasabhāvavinodam || 8 ||
māraṅke ratikelisaṅkularaṇārambhe tayā sāhasa-prāyaṃ kāntajayāya kiñcidupari prārambhi yatsambhramāt |
niṣpandā jaghanasthalī śithilatā dorvallirutkampitaṃ vakṣo mīlitamakṣi pauruṣarasaḥ strīṇāṃ kutaḥ sidhyati || 69 ||
atha kāntaṃ ratiklāntamapi maṇḍanavāñchayā |
nijagāda nirābādhā rādhā svādhīnabhartṛkā || 70 ||
|| gītaṃ 24 ||
kuru yadunandana candanaśiśiratareṇa kareṇa payodhare |
mṛgamadapatrakamatra manobhavamaṅgalakalaśasahodare |
nijagāda sā yadunandane krīḍati hṛdayānandane || 1 ||
alikulagañjanamañjanakaṃ ratināyakasāyakamocane |
tvadadharacumbanalambitakajjalamujjvalaya priya locane || 2 ||
nayanakuraṅgataraṅgavikāsanirāsakare śrutimaṇḍale |
manasijapāśavilāsadhare śubhaveśa niveśaya kuṇḍale || 3 ||
bhramaracayaṃ racahayantamupari ruciraṃ suciraṃ mama sammukhe |
jitakamale vimale parikarmaya narmajanakamalakaṃ mukhe || 4 ||
mṛgamadarasavalitaṃ lalitaṃ kuru tilakamalikarajanīkare |
vihitakalaṅkakalaṃ kamalānana viśramitaśramaśīkare || 5 ||
mama rucire cikure kuru mānada mānasajadhvajacāmare |
ratigalite lalite kusumāni śikhaṇḍiśikhaṇḍakaḍāmare || 6 ||
sarasaghane jaghane mama śambaradāraṇavāraṇakandare |
maṇiraśanāvasanābharaṇāni śubhāśaya vāsaya sundare || 7 ||
śrījayadevavacasi rucire hṛdayaṃ sadayaṃ kuru maṇḍane |
haricaraṇasmaraṇāmṛtakṛtakalikaluṣabhavajvarakhaṇḍane || 8 ||
racaya kucayoḥ patraṃ citraṃ kuruṣva kapolayo-rghaṭaya jaghane kāñcīmañca srajā kabarībharam |
kalaya valayaśreṇīṃ pāṇau pade kuru nūpurā-viti nigatitaḥ prītaḥ pītāmbaro'pi tathākarot || 71 ||
yadgāndhgarvakalāsu kauśalamanudhyānaṃ ca yadvaiṣṇavaṃ yacchṛṅgāravivekatatvamapi yatkāvyeṣu līlāyitam |
tatsarvaṃ jayadevapaṇḍitakaveḥ kṛṣṇaikatānātmanaḥ sānandāḥ pariśodhayantu sudhiyaḥ śrīgītagovindataḥ || 72 ||
śrībhojadevaprabhavasya rāmādevīsutaśrījayadevakasya |
parāśarādipriyavargakaṇṭhe śrīgītagovindakavitvamastu || 73 ||
|| iti śrījayadevakṛtau gītagovinde suprītapītāmbaro nāma dvādaśaḥ sargaḥ ||
|| iti gītagovindaṃ samāptam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ द्वादशः सर्गः ॥
॥ सुप्रीतपीताम्बरः ॥
गतवति सखीवृन्देऽमन्दत्रपाभरनिर्भर-स्मरपरवशाकूतस्फीतस्मितस्नपिताधरम् ।
सरसमनसं दृष्ट्वा राधां मुहुर्नवपल्लव-प्रसवशयने निक्षिप्ताक्षीमुवाच हरः ॥ 68 ॥
॥ गीतं 23 ॥
किसलयशयनतले कुरु कामिनि चरणनलिनविनिवेशम् ।
तव पदपल्लववैरिपराभवमिदमनुभवतु सुवेशम् ॥
क्षणमधुना नारायणमनुगतमनुसर राधिके ॥ 1 ॥
करकमलेन करोमि चरणमहमागमितासि विदूरम् ।
क्षणमुपकुरु शयनोपरि मामिव नूपुरमनुगतिशूरम् ॥ 2 ॥
वदनसुधानिधिगलितममृतमिव रचय वचनमनुकूलम् ।
विरहमिवापनयामि पयोधररोधकमुरसि दुकूलम् ॥ 3 ॥
प्रियपरिरम्भणरभसवलितमिव पुलकितमतिदुरवापम् ।
मदुरसि कुचकलशं विनिवेशय शोषय मनसिजतापम् ॥ 4 ॥
अधरसुधारसमुपनय भाविनि जीवय मृतमिव दासम् ।
त्वयि विनिहितमनसं विरहानलदग्धवपुषमविलासम् ॥ 5 ॥
शशिमुखि मुखरय मणिरशनागुणमनुगुणकण्ठनिदानम् ।
श्रुतियुगले पिकरुतविकले मम शमय चिरादवसादम् ॥ 6 ॥
मामतिविफलरुषा विकलीकृतमवलोकितमधुनेदम् ।
मीलितलज्जितमिव नयनं तव विरम विसृज रतिखेदम् ॥ 7 ॥
श्रीजयदेवभणितमिदमनुपदनिगदितमधुरिपुमोदम् ।
जनयतु रसिकजनेषु मनोरमतिरसभावविनोदम् ॥ 8 ॥
मारङ्के रतिकेलिसङ्कुलरणारम्भे तया साहस-प्रायं कान्तजयाय किञ्चिदुपरि प्रारम्भि यत्सम्भ्रमात् ।
निष्पन्दा जघनस्थली शिथिलता दोर्वल्लिरुत्कम्पितं वक्षो मीलितमक्षि पौरुषरसः स्त्रीणां कुतः सिध्यति ॥ 69 ॥
अथ कान्तं रतिक्लान्तमपि मण्डनवाञ्छया ।
निजगाद निराबाधा राधा स्वाधीनभर्तृका ॥ 70 ॥
॥ गीतं 24 ॥
कुरु यदुनन्दन चन्दनशिशिरतरेण करेण पयोधरे ।
मृगमदपत्रकमत्र मनोभवमङ्गलकलशसहोदरे ।
निजगाद सा यदुनन्दने क्रीडति हृदयानन्दने ॥ 1 ॥
अलिकुलगञ्जनमञ्जनकं रतिनायकसायकमोचने ।
त्वदधरचुम्बनलम्बितकज्जलमुज्ज्वलय प्रिय लोचने ॥ 2 ॥
नयनकुरङ्गतरङ्गविकासनिरासकरे श्रुतिमण्डले ।
मनसिजपाशविलासधरे शुभवेश निवेशय कुण्डले ॥ 3 ॥
भ्रमरचयं रचहयन्तमुपरि रुचिरं सुचिरं मम सम्मुखे ।
जितकमले विमले परिकर्मय नर्मजनकमलकं मुखे ॥ 4 ॥
मृगमदरसवलितं ललितं कुरु तिलकमलिकरजनीकरे ।
विहितकलङ्ककलं कमलानन विश्रमितश्रमशीकरे ॥ 5 ॥
मम रुचिरे चिकुरे कुरु मानद मानसजध्वजचामरे ।
रतिगलिते ललिते कुसुमानि शिखण्डिशिखण्डकडामरे ॥ 6 ॥
सरसघने जघने मम शम्बरदारणवारणकन्दरे ।
मणिरशनावसनाभरणानि शुभाशय वासय सुन्दरे ॥ 7 ॥
श्रीजयदेववचसि रुचिरे हृदयं सदयं कुरु मण्डने ।
हरिचरणस्मरणामृतकृतकलिकलुषभवज्वरखण्डने ॥ 8 ॥
रचय कुचयोः पत्रं चित्रं कुरुष्व कपोलयो-र्घटय जघने काञ्चीमञ्च स्रजा कबरीभरम् ।
कलय वलयश्रेणीं पाणौ पदे कुरु नूपुरा-विति निगतितः प्रीतः पीताम्बरोऽपि तथाकरोत् ॥ 71 ॥
यद्गान्ध्गर्वकलासु कौशलमनुध्यानं च यद्वैष्णवं यच्छृङ्गारविवेकतत्वमपि यत्काव्येषु लीलायितम् ।
तत्सर्वं जयदेवपण्डितकवेः कृष्णैकतानात्मनः सानन्दाः परिशोधयन्तु सुधियः श्रीगीतगोविन्दतः ॥ 72 ॥
श्रीभोजदेवप्रभवस्य रामादेवीसुतश्रीजयदेवकस्य ।
पराशरादिप्रियवर्गकण्ठे श्रीगीतगोविन्दकवित्वमस्तु ॥ 73 ॥
॥ इति श्रीजयदेवकृतौ गीतगोविन्दे सुप्रीतपीताम्बरो नाम द्वादशः सर्गः ॥
॥ इति गीतगोविन्दं समाप्तम् ॥
|| dvādaśaḥ sargaḥ ||
|| suprītapītāmbaraḥ ||
gatavati sakhīvṛnde'mandatrapābharanirbhara-smaraparavaśākūtasphītasmitasnapitādharam |
sarasamanasaṃ dṛṣṭvā rādhāṃ muhurnavapallava-prasavaśayane nikṣiptākṣīmuvāca haraḥ || 68 ||
|| gītaṃ 23 ||
kisalayaśayanatale kuru kāmini caraṇanalinaviniveśam |
tava padapallavavairiparābhavamidamanubhavatu suveśam ||
kṣaṇamadhunā nārāyaṇamanugatamanusara rādhike || 1 ||
karakamalena karomi caraṇamahamāgamitāsi vidūram |
kṣaṇamupakuru śayanopari māmiva nūpuramanugatiśūram || 2 ||
vadanasudhānidhigalitamamṛtamiva racaya vacanamanukūlam |
virahamivāpanayāmi payodhararodhakamurasi dukūlam || 3 ||
priyaparirambhaṇarabhasavalitamiva pulakitamatiduravāpam |
madurasi kucakalaśaṃ viniveśaya śoṣaya manasijatāpam || 4 ||
adharasudhārasamupanaya bhāvini jīvaya mṛtamiva dāsam |
tvayi vinihitamanasaṃ virahānaladagdhavapuṣamavilāsam || 5 ||
śaśimukhi mukharaya maṇiraśanāguṇamanuguṇakaṇṭhanidānam |
śrutiyugale pikarutavikale mama śamaya cirādavasādam || 6 ||
māmativiphalaruṣā vikalīkṛtamavalokitamadhunedam |
mīlitalajjitamiva nayanaṃ tava virama visṛja ratikhedam || 7 ||
śrījayadevabhaṇitamidamanupadanigaditamadhuripumodam |
janayatu rasikajaneṣu manoramatirasabhāvavinodam || 8 ||
māraṅke ratikelisaṅkularaṇārambhe tayā sāhasa-prāyaṃ kāntajayāya kiñcidupari prārambhi yatsambhramāt |
niṣpandā jaghanasthalī śithilatā dorvallirutkampitaṃ vakṣo mīlitamakṣi pauruṣarasaḥ strīṇāṃ kutaḥ sidhyati || 69 ||
atha kāntaṃ ratiklāntamapi maṇḍanavāñchayā |
nijagāda nirābādhā rādhā svādhīnabhartṛkā || 70 ||
|| gītaṃ 24 ||
kuru yadunandana candanaśiśiratareṇa kareṇa payodhare |
mṛgamadapatrakamatra manobhavamaṅgalakalaśasahodare |
nijagāda sā yadunandane krīḍati hṛdayānandane || 1 ||
alikulagañjanamañjanakaṃ ratināyakasāyakamocane |
tvadadharacumbanalambitakajjalamujjvalaya priya locane || 2 ||
nayanakuraṅgataraṅgavikāsanirāsakare śrutimaṇḍale |
manasijapāśavilāsadhare śubhaveśa niveśaya kuṇḍale || 3 ||
bhramaracayaṃ racahayantamupari ruciraṃ suciraṃ mama sammukhe |
jitakamale vimale parikarmaya narmajanakamalakaṃ mukhe || 4 ||
mṛgamadarasavalitaṃ lalitaṃ kuru tilakamalikarajanīkare |
vihitakalaṅkakalaṃ kamalānana viśramitaśramaśīkare || 5 ||
mama rucire cikure kuru mānada mānasajadhvajacāmare |
ratigalite lalite kusumāni śikhaṇḍiśikhaṇḍakaḍāmare || 6 ||
sarasaghane jaghane mama śambaradāraṇavāraṇakandare |
maṇiraśanāvasanābharaṇāni śubhāśaya vāsaya sundare || 7 ||
śrījayadevavacasi rucire hṛdayaṃ sadayaṃ kuru maṇḍane |
haricaraṇasmaraṇāmṛtakṛtakalikaluṣabhavajvarakhaṇḍane || 8 ||
racaya kucayoḥ patraṃ citraṃ kuruṣva kapolayo-rghaṭaya jaghane kāñcīmañca srajā kabarībharam |
kalaya valayaśreṇīṃ pāṇau pade kuru nūpurā-viti nigatitaḥ prītaḥ pītāmbaro'pi tathākarot || 71 ||
yadgāndhgarvakalāsu kauśalamanudhyānaṃ ca yadvaiṣṇavaṃ yacchṛṅgāravivekatatvamapi yatkāvyeṣu līlāyitam |
tatsarvaṃ jayadevapaṇḍitakaveḥ kṛṣṇaikatānātmanaḥ sānandāḥ pariśodhayantu sudhiyaḥ śrīgītagovindataḥ || 72 ||
śrībhojadevaprabhavasya rāmādevīsutaśrījayadevakasya |
parāśarādipriyavargakaṇṭhe śrīgītagovindakavitvamastu || 73 ||
|| iti śrījayadevakṛtau gītagovinde suprītapītāmbaro nāma dvādaśaḥ sargaḥ ||
|| iti gītagovindaṃ samāptam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.