દેવો નશ્શુભમાતનોતુ દશધા નિર્વર્તયન્ભૂમિકાં
રઙ્ગે ધામનિ લબ્ધનિર્ભરરસૈરધ્યક્ષિતો ભાવુકૈઃ ।
યદ્ભાવેષુ પૃથગ્વિધેષ્વનુગુણાન્ભાવાન્સ્વયં બિભ્રતી
યદ્ધર્મૈરિહ ધર્મિણી વિહરતે નાનાકૃતિર્નાયિકા ॥ 1 ॥
નિર્મગ્નશ્રુતિજાલમાર્ગણદશાદત્તક્ષણૈર્વીક્ષણૈ-
રન્તસ્તન્વદિવારવિન્દગહનાન્યૌદન્વતીનામપામ્ ।
નિષ્પ્રત્યૂહતરઙ્ગરિઙ્ખણમિથઃ પ્રત્યૂઢપાથશ્છટા-
ડોલારોહસદોહલં ભગવતો માત્સ્યં વપુઃ પાતુ નઃ ॥ 2 ॥
અવ્યાસુર્ભુવનત્રયીમનિભૃતં કણ્ડૂયનૈરદ્રિણા
નિદ્રાણસ્ય પરસ્ય કૂર્મવપુષો નિશ્વાસવાતોર્મયઃ ।
યદ્વિક્ષેપણસંસ્કૃતોદધિપયઃ પ્રેઙ્ખોલપર્યઙ્કિકા-
નિત્યારોહણનિર્વૃતો વિહરતે દેવસ્સહૈવ શ્રિયા ॥ 3 ॥
ગોપાયેદનિશં જગન્તિ કુહનાપોત્રી પવિત્રીકૃત-
બ્રહ્માણ્ડપ્રલયોર્મિઘોષગુરુભિર્ઘોણારવૈર્ઘુર્ઘુરૈઃ ।
યદ્દંષ્ટ્રાઙ્કુરકોટિગાઢઘટનાનિષ્કમ્પનિત્યસ્થિતિ-
ર્બ્રહ્મસ્તમ્બમસૌદસૌ ભગવતીમુસ્તેવવિશ્વમ્ભરા ॥ 4 ॥
પ્રત્યાદિષ્ટપુરાતનપ્રહરણગ્રામઃક્ષણં પાણિજૈ-
રવ્યાત્ત્રીણિ જગન્ત્યકુણ્ઠમહિમા વૈકુણ્ઠકણ્ઠીરવઃ ।
યત્પ્રાદુર્ભવનાદવન્ધ્યજઠરાયાદૃચ્છિકાદ્વેધસાં-
યા કાચિત્સહસા મહાસુરગૃહસ્થૂણાપિતામહ્યભૃત્ ॥ 5 ॥
વ્રીડાવિદ્ધવદાન્યદાનવયશોનાસીરધાટીભટ-
સ્ત્રૈયક્ષં મકુટં પુનન્નવતુ નસ્ત્રૈવિક્રમો વિક્રમઃ ।
યત્પ્રસ્તાવસમુચ્છ્રિતધ્વજપટીવૃત્તાન્તસિદ્ધાન્તિભિ-
સ્સ્રોતોભિસ્સુરસિન્ધુરષ્ટસુદિશાસૌધેષુ દોધૂયતે ॥ 6 ॥
ક્રોધાગ્નિં જમદગ્નિપીડનભવં સન્તર્પયિષ્યન્ ક્રમા-
દક્ષત્રામિહ સન્તતક્ષ ય ઇમાં ત્રિસ્સપ્તકૃત્વઃ ક્ષિતિમ્ ।
દત્વા કર્મણિ દક્ષિણાં ક્વચન તામાસ્કન્દ્ય સિન્ધું વસ-
ન્નબ્રહ્મણ્યમપાકરોતુ ભગવાનાબ્રહ્મકીટં મુનિઃ ॥ 7 ॥
પારાવારપયોવિશોષણકલાપારીણકાલાનલ-
જ્વાલાજાલવિહારહારિવિશિખવ્યાપારઘોરક્રમઃ ।
સર્વાવસ્થસકૃત્પ્રપન્નજનતાસંરક્ષણૈકવ્રતી
ધર્મો વિગ્રહવાનધર્મવિરતિં ધન્વી સતન્વીતુ નઃ ॥ 8 ॥
ફક્કત્કૌરવપટ્ટણપ્રભૃતયઃ પ્રાસ્તપ્રલમ્બાદય-
સ્તાલાઙ્કાસ્યતથાવિધા વિહૃતયસ્તન્વન્તુ ભદ્રાણિ નઃ ।
ક્ષીરં શર્કરયેવ યાભિરપૃથગ્ભૂતાઃ પ્રભૂતૈર્ગુણૈ-
રાકૌમારકમસ્વદન્તજગતે કૃષ્ણસ્ય તાઃ કેલયઃ ॥ 9 ॥
નાથાયૈવ નમઃ પદં ભવતુ નશ્ચિત્રૈશ્ચરિત્રક્રમૈ-
ર્ભૂયોભિર્ભુવનાન્યમૂનિકુહનાગોપાય ગોપાયતે ।
કાલિન્દીરસિકાયકાલિયફણિસ્ફારસ્ફટાવાટિકા-
રઙ્ગોત્સઙ્ગવિશઙ્કચઙ્ક્રમધુરાપર્યાય ચર્યાયતે ॥ 10 ॥
ભાવિન્યા દશયાભવન્નિહ ભવધ્વંસાય નઃ કલ્પતાં
કલ્કી વિષ્ણુયશસ્સુતઃ કલિકથાકાલુષ્યકૂલઙ્કષઃ ।
નિશ્શેષક્ષતકણ્ટકે ક્ષિતિતલે ધારાજલૌઘૈર્ધ્રુવં
ધર્મં કાર્તયુગં પ્રરોહયતિ યન્નિસ્ત્રિંશધારાધરઃ ॥ 11 ॥
ઇચ્છામીન વિહારકચ્છપ મહાપોત્રિન્ યદૃચ્છાહરે
રક્ષાવામન રોષરામ કરુણાકાકુત્સ્થ હેલાહલિન્ ।
ક્રીડાવલ્લવ કલ્કિવાહન દશાકલ્કિન્નિતિ પ્રત્યહં
જલ્પન્તઃ પુરુષાઃ પુનન્તુ ભુવનં પુણ્યૌઘપણ્યાપણાઃ ॥
વિદ્યોદન્વતિ વેઙ્કટેશ્વરકવૌ જાતં જગન્મઙ્ગલં
દેવેશસ્યદશાવતારવિષયં સ્તોત્રં વિવક્ષેત યઃ ।
વક્ત્રે તસ્ય સરસ્વતી બહુમુખી ભક્તિઃ પરા માનસે
શુદ્ધિઃ કાપિ તનૌ દિશાસુ દશસુ ખ્યાતિશ્શુભા જૃમ્ભતે ॥
ઇતિ કવિતાર્કિકસિંહસ્ય સર્વતન્ત્રસ્વતન્ત્રસ્ય શ્રીમદ્વેઙ્કટનાથસ્ય વેદાન્તાચાર્યસ્ય કૃતિષુ દશાવતારસ્તોત્રમ્ ।
Roman (IAST) Transliteration
devo naśśubhamātanotu daśadhā nirvartayanbhūmikāṃ
raṅge dhāmani labdhanirbhararasairadhyakṣito bhāvukaiḥ |
yadbhāveṣu pṛthagvidheṣvanuguṇānbhāvānsvayaṃ bibhratī
yaddharmairiha dharmiṇī viharate nānākṛtirnāyikā || 1 ||
nirmagnaśrutijālamārgaṇadaśādattakṣaṇairvīkṣaṇai-
rantastanvadivāravindagahanānyaudanvatīnāmapām |
niṣpratyūhataraṅgariṅkhaṇamithaḥ pratyūḍhapāthaśchaṭā-
ḍolārohasadohalaṃ bhagavato mātsyaṃ vapuḥ pātu naḥ || 2 ||
avyāsurbhuvanatrayīmanibhṛtaṃ kaṇḍūyanairadriṇā
nidrāṇasya parasya kūrmavapuṣo niśvāsavātormayaḥ |
yadvikṣepaṇasaṃskṛtodadhipayaḥ preṅkholaparyaṅkikā-
nityārohaṇanirvṛto viharate devassahaiva śriyā || 3 ||
gopāyedaniśaṃ jaganti kuhanāpotrī pavitrīkṛta-
brahmāṇḍapralayormighoṣagurubhirghoṇāravairghurghuraiḥ |
yaddaṃṣṭrāṅkurakoṭigāḍhaghaṭanāniṣkampanityasthiti-
rbrahmastambamasaudasau bhagavatīmustevaviśvambharā || 4 ||
pratyādiṣṭapurātanapraharaṇagrāmaḥkṣaṇaṃ pāṇijai-
ravyāttrīṇi jagantyakuṇṭhamahimā vaikuṇṭhakaṇṭhīravaḥ |
yatprādurbhavanādavandhyajaṭharāyādṛcchikādvedhasāṃ-
yā kācitsahasā mahāsuragṛhasthūṇāpitāmahyabhṛt || 5 ||
vrīḍāviddhavadānyadānavayaśonāsīradhāṭībhaṭa-
straiyakṣaṃ makuṭaṃ punannavatu nastraivikramo vikramaḥ |
yatprastāvasamucchritadhvajapaṭīvṛttāntasiddhāntibhi-
ssrotobhissurasindhuraṣṭasudiśāsaudheṣu dodhūyate || 6 ||
krodhāgniṃ jamadagnipīḍanabhavaṃ santarpayiṣyan kramā-
dakṣatrāmiha santatakṣa ya imāṃ trissaptakṛtvaḥ kṣitim |
datvā karmaṇi dakṣiṇāṃ kvacana tāmāskandya sindhuṃ vasa-
nnabrahmaṇyamapākarotu bhagavānābrahmakīṭaṃ muniḥ || 7 ||
pārāvārapayoviśoṣaṇakalāpārīṇakālānala-
jvālājālavihārahāriviśikhavyāpāraghorakramaḥ |
sarvāvasthasakṛtprapannajanatāsaṃrakṣaṇaikavratī
dharmo vigrahavānadharmaviratiṃ dhanvī satanvītu naḥ || 8 ||
phakkatkauravapaṭṭaṇaprabhṛtayaḥ prāstapralambādaya-
stālāṅkāsyatathāvidhā vihṛtayastanvantu bhadrāṇi naḥ |
kṣīraṃ śarkarayeva yābhirapṛthagbhūtāḥ prabhūtairguṇai-
rākaumārakamasvadantajagate kṛṣṇasya tāḥ kelayaḥ || 9 ||
nāthāyaiva namaḥ padaṃ bhavatu naścitraiścaritrakramai-
rbhūyobhirbhuvanānyamūnikuhanāgopāya gopāyate |
kālindīrasikāyakāliyaphaṇisphārasphaṭāvāṭikā-
raṅgotsaṅgaviśaṅkacaṅkramadhurāparyāya caryāyate || 10 ||
bhāvinyā daśayābhavanniha bhavadhvaṃsāya naḥ kalpatāṃ
kalkī viṣṇuyaśassutaḥ kalikathākāluṣyakūlaṅkaṣaḥ |
niśśeṣakṣatakaṇṭake kṣititale dhārājalaughairdhruvaṃ
dharmaṃ kārtayugaṃ prarohayati yannistriṃśadhārādharaḥ || 11 ||
icchāmīna vihārakacchapa mahāpotrin yadṛcchāhare
rakṣāvāmana roṣarāma karuṇākākutstha helāhalin |
krīḍāvallava kalkivāhana daśākalkinniti pratyahaṃ
jalpantaḥ puruṣāḥ punantu bhuvanaṃ puṇyaughapaṇyāpaṇāḥ ||
vidyodanvati veṅkaṭeśvarakavau jātaṃ jaganmaṅgalaṃ
deveśasyadaśāvatāraviṣayaṃ stotraṃ vivakṣeta yaḥ |
vaktre tasya sarasvatī bahumukhī bhaktiḥ parā mānase
śuddhiḥ kāpi tanau diśāsu daśasu khyātiśśubhā jṛmbhate ||
iti kavitārkikasiṃhasya sarvatantrasvatantrasya śrīmadveṅkaṭanāthasya vedāntācāryasya kṛtiṣu daśāvatārastotram |
Sanskrit — Devanagari (original)
देवो नश्शुभमातनोतु दशधा निर्वर्तयन्भूमिकां
रङ्गे धामनि लब्धनिर्भररसैरध्यक्षितो भावुकैः ।
यद्भावेषु पृथग्विधेष्वनुगुणान्भावान्स्वयं बिभ्रती
यद्धर्मैरिह धर्मिणी विहरते नानाकृतिर्नायिका ॥ 1 ॥
निर्मग्नश्रुतिजालमार्गणदशादत्तक्षणैर्वीक्षणै-
रन्तस्तन्वदिवारविन्दगहनान्यौदन्वतीनामपाम् ।
निष्प्रत्यूहतरङ्गरिङ्खणमिथः प्रत्यूढपाथश्छटा-
डोलारोहसदोहलं भगवतो मात्स्यं वपुः पातु नः ॥ 2 ॥
अव्यासुर्भुवनत्रयीमनिभृतं कण्डूयनैरद्रिणा
निद्राणस्य परस्य कूर्मवपुषो निश्वासवातोर्मयः ।
यद्विक्षेपणसंस्कृतोदधिपयः प्रेङ्खोलपर्यङ्किका-
नित्यारोहणनिर्वृतो विहरते देवस्सहैव श्रिया ॥ 3 ॥
गोपायेदनिशं जगन्ति कुहनापोत्री पवित्रीकृत-
ब्रह्माण्डप्रलयोर्मिघोषगुरुभिर्घोणारवैर्घुर्घुरैः ।
यद्दंष्ट्राङ्कुरकोटिगाढघटनानिष्कम्पनित्यस्थिति-
र्ब्रह्मस्तम्बमसौदसौ भगवतीमुस्तेवविश्वम्भरा ॥ 4 ॥
प्रत्यादिष्टपुरातनप्रहरणग्रामःक्षणं पाणिजै-
रव्यात्त्रीणि जगन्त्यकुण्ठमहिमा वैकुण्ठकण्ठीरवः ।
यत्प्रादुर्भवनादवन्ध्यजठरायादृच्छिकाद्वेधसां-
या काचित्सहसा महासुरगृहस्थूणापितामह्यभृत् ॥ 5 ॥
व्रीडाविद्धवदान्यदानवयशोनासीरधाटीभट-
स्त्रैयक्षं मकुटं पुनन्नवतु नस्त्रैविक्रमो विक्रमः ।
यत्प्रस्तावसमुच्छ्रितध्वजपटीवृत्तान्तसिद्धान्तिभि-
स्स्रोतोभिस्सुरसिन्धुरष्टसुदिशासौधेषु दोधूयते ॥ 6 ॥
क्रोधाग्निं जमदग्निपीडनभवं सन्तर्पयिष्यन् क्रमा-
दक्षत्रामिह सन्ततक्ष य इमां त्रिस्सप्तकृत्वः क्षितिम् ।
दत्वा कर्मणि दक्षिणां क्वचन तामास्कन्द्य सिन्धुं वस-
न्नब्रह्मण्यमपाकरोतु भगवानाब्रह्मकीटं मुनिः ॥ 7 ॥
पारावारपयोविशोषणकलापारीणकालानल-
ज्वालाजालविहारहारिविशिखव्यापारघोरक्रमः ।
सर्वावस्थसकृत्प्रपन्नजनतासंरक्षणैकव्रती
धर्मो विग्रहवानधर्मविरतिं धन्वी सतन्वीतु नः ॥ 8 ॥
फक्कत्कौरवपट्टणप्रभृतयः प्रास्तप्रलम्बादय-
स्तालाङ्कास्यतथाविधा विहृतयस्तन्वन्तु भद्राणि नः ।
क्षीरं शर्करयेव याभिरपृथग्भूताः प्रभूतैर्गुणै-
राकौमारकमस्वदन्तजगते कृष्णस्य ताः केलयः ॥ 9 ॥
नाथायैव नमः पदं भवतु नश्चित्रैश्चरित्रक्रमै-
र्भूयोभिर्भुवनान्यमूनिकुहनागोपाय गोपायते ।
कालिन्दीरसिकायकालियफणिस्फारस्फटावाटिका-
रङ्गोत्सङ्गविशङ्कचङ्क्रमधुरापर्याय चर्यायते ॥ 10 ॥
भाविन्या दशयाभवन्निह भवध्वंसाय नः कल्पतां
कल्की विष्णुयशस्सुतः कलिकथाकालुष्यकूलङ्कषः ।
निश्शेषक्षतकण्टके क्षितितले धाराजलौघैर्ध्रुवं
धर्मं कार्तयुगं प्ररोहयति यन्निस्त्रिंशधाराधरः ॥ 11 ॥
इच्छामीन विहारकच्छप महापोत्रिन् यदृच्छाहरे
रक्षावामन रोषराम करुणाकाकुत्स्थ हेलाहलिन् ।
क्रीडावल्लव कल्किवाहन दशाकल्किन्निति प्रत्यहं
जल्पन्तः पुरुषाः पुनन्तु भुवनं पुण्यौघपण्यापणाः ॥
विद्योदन्वति वेङ्कटेश्वरकवौ जातं जगन्मङ्गलं
देवेशस्यदशावतारविषयं स्तोत्रं विवक्षेत यः ।
वक्त्रे तस्य सरस्वती बहुमुखी भक्तिः परा मानसे
शुद्धिः कापि तनौ दिशासु दशसु ख्यातिश्शुभा जृम्भते ॥
इति कवितार्किकसिंहस्य सर्वतन्त्रस्वतन्त्रस्य श्रीमद्वेङ्कटनाथस्य वेदान्ताचार्यस्य कृतिषु दशावतारस्तोत्रम् ।
devo naśśubhamātanotu daśadhā nirvartayanbhūmikāṃ
raṅge dhāmani labdhanirbhararasairadhyakṣito bhāvukaiḥ |
yadbhāveṣu pṛthagvidheṣvanuguṇānbhāvānsvayaṃ bibhratī
yaddharmairiha dharmiṇī viharate nānākṛtirnāyikā || 1 ||
nirmagnaśrutijālamārgaṇadaśādattakṣaṇairvīkṣaṇai-
rantastanvadivāravindagahanānyaudanvatīnāmapām |
niṣpratyūhataraṅgariṅkhaṇamithaḥ pratyūḍhapāthaśchaṭā-
ḍolārohasadohalaṃ bhagavato mātsyaṃ vapuḥ pātu naḥ || 2 ||
avyāsurbhuvanatrayīmanibhṛtaṃ kaṇḍūyanairadriṇā
nidrāṇasya parasya kūrmavapuṣo niśvāsavātormayaḥ |
yadvikṣepaṇasaṃskṛtodadhipayaḥ preṅkholaparyaṅkikā-
nityārohaṇanirvṛto viharate devassahaiva śriyā || 3 ||
gopāyedaniśaṃ jaganti kuhanāpotrī pavitrīkṛta-
brahmāṇḍapralayormighoṣagurubhirghoṇāravairghurghuraiḥ |
yaddaṃṣṭrāṅkurakoṭigāḍhaghaṭanāniṣkampanityasthiti-
rbrahmastambamasaudasau bhagavatīmustevaviśvambharā || 4 ||
pratyādiṣṭapurātanapraharaṇagrāmaḥkṣaṇaṃ pāṇijai-
ravyāttrīṇi jagantyakuṇṭhamahimā vaikuṇṭhakaṇṭhīravaḥ |
yatprādurbhavanādavandhyajaṭharāyādṛcchikādvedhasāṃ-
yā kācitsahasā mahāsuragṛhasthūṇāpitāmahyabhṛt || 5 ||
vrīḍāviddhavadānyadānavayaśonāsīradhāṭībhaṭa-
straiyakṣaṃ makuṭaṃ punannavatu nastraivikramo vikramaḥ |
yatprastāvasamucchritadhvajapaṭīvṛttāntasiddhāntibhi-
ssrotobhissurasindhuraṣṭasudiśāsaudheṣu dodhūyate || 6 ||
krodhāgniṃ jamadagnipīḍanabhavaṃ santarpayiṣyan kramā-
dakṣatrāmiha santatakṣa ya imāṃ trissaptakṛtvaḥ kṣitim |
datvā karmaṇi dakṣiṇāṃ kvacana tāmāskandya sindhuṃ vasa-
nnabrahmaṇyamapākarotu bhagavānābrahmakīṭaṃ muniḥ || 7 ||
pārāvārapayoviśoṣaṇakalāpārīṇakālānala-
jvālājālavihārahāriviśikhavyāpāraghorakramaḥ |
sarvāvasthasakṛtprapannajanatāsaṃrakṣaṇaikavratī
dharmo vigrahavānadharmaviratiṃ dhanvī satanvītu naḥ || 8 ||
phakkatkauravapaṭṭaṇaprabhṛtayaḥ prāstapralambādaya-
stālāṅkāsyatathāvidhā vihṛtayastanvantu bhadrāṇi naḥ |
kṣīraṃ śarkarayeva yābhirapṛthagbhūtāḥ prabhūtairguṇai-
rākaumārakamasvadantajagate kṛṣṇasya tāḥ kelayaḥ || 9 ||
nāthāyaiva namaḥ padaṃ bhavatu naścitraiścaritrakramai-
rbhūyobhirbhuvanānyamūnikuhanāgopāya gopāyate |
kālindīrasikāyakāliyaphaṇisphārasphaṭāvāṭikā-
raṅgotsaṅgaviśaṅkacaṅkramadhurāparyāya caryāyate || 10 ||
bhāvinyā daśayābhavanniha bhavadhvaṃsāya naḥ kalpatāṃ
kalkī viṣṇuyaśassutaḥ kalikathākāluṣyakūlaṅkaṣaḥ |
niśśeṣakṣatakaṇṭake kṣititale dhārājalaughairdhruvaṃ
dharmaṃ kārtayugaṃ prarohayati yannistriṃśadhārādharaḥ || 11 ||
icchāmīna vihārakacchapa mahāpotrin yadṛcchāhare
rakṣāvāmana roṣarāma karuṇākākutstha helāhalin |
krīḍāvallava kalkivāhana daśākalkinniti pratyahaṃ
jalpantaḥ puruṣāḥ punantu bhuvanaṃ puṇyaughapaṇyāpaṇāḥ ||
vidyodanvati veṅkaṭeśvarakavau jātaṃ jaganmaṅgalaṃ
deveśasyadaśāvatāraviṣayaṃ stotraṃ vivakṣeta yaḥ |
vaktre tasya sarasvatī bahumukhī bhaktiḥ parā mānase
śuddhiḥ kāpi tanau diśāsu daśasu khyātiśśubhā jṛmbhate ||
iti kavitārkikasiṃhasya sarvatantrasvatantrasya śrīmadveṅkaṭanāthasya vedāntācāryasya kṛtiṣu daśāvatārastotram |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.