Tara

দশাবতার স্তোত্রম্ (বেদান্তাচার্য কৃতম্)

Dashavatara Stotram (vedantacharya Kritam)

📂 Stotram 🖋️ Bengali script
📄 Download PDF
দেবো নশ্শুভমাতনোতু দশধা নির্বর্তযন্ভূমিকাং
রঙ্গে ধামনি লব্ধনির্ভররসৈরধ্যক্ষিতো ভাবুকৈঃ ।
যদ্ভাবেষু পৃথগ্বিধেষ্বনুগুণান্ভাবান্স্বযং বিভ্রতী
যদ্ধর্মৈরিহ ধর্মিণী বিহরতে নানাকৃতির্নাযিকা ॥ 1 ॥
নির্মগ্নশ্রুতিজালমার্গণদশাদত্তক্ষণৈর্বীক্ষণৈ-
রন্তস্তন্বদিবারবিন্দগহনান্যৌদন্বতীনামপাম্ ।
নিষ্প্রত্যূহতরঙ্গরিঙ্খণমিথঃ প্রত্যূঢপাথশ্ছটা-
ডোলারোহসদোহলং ভগবতো মাত্স্যং বপুঃ পাতু নঃ ॥ 2 ॥
অব্যাসুর্ভুবনত্রযীমনিভৃতং কণ্ডূযনৈরদ্রিণা
নিদ্রাণস্য পরস্য কূর্মবপুষো নিশ্বাসবাতোর্মযঃ ।
যদ্বিক্ষেপণসংস্কৃতোদধিপযঃ প্রেঙ্খোলপর্যঙ্কিকা-
নিত্যারোহণনির্বৃতো বিহরতে দেবস্সহৈব শ্রিযা ॥ 3 ॥
গোপাযেদনিশং জগন্তি কুহনাপোত্রী পবিত্রীকৃত-
ব্রহ্মাণ্ডপ্রলযোর্মিঘোষগুরুভির্ঘোণারবৈর্ঘুর্ঘুরৈঃ ।
যদ্দংষ্ট্রাঙ্কুরকোটিগাঢঘটনানিষ্কম্পনিত্যস্থিতি-
র্ব্রহ্মস্তম্বমসৌদসৌ ভগবতীমুস্তেববিশ্বম্ভরা ॥ 4 ॥
প্রত্যাদিষ্টপুরাতনপ্রহরণগ্রামঃক্ষণং পাণিজৈ-
রব্যাত্ত্রীণি জগন্ত্যকুণ্ঠমহিমা বৈকুণ্ঠকণ্ঠীরবঃ ।
যত্প্রাদুর্ভবনাদবন্ধ্যজঠরাযাদৃচ্ছিকাদ্বেধসাং-
যা কাচিত্সহসা মহাসুরগৃহস্থূণাপিতামহ্যভৃত্ ॥ 5 ॥
ব্রীডাবিদ্ধবদান্যদানবযশোনাসীরধাটীভট-
স্ত্রৈযক্ষং মকুটং পুনন্নবতু নস্ত্রৈবিক্রমো বিক্রমঃ ।
যত্প্রস্তাবসমুচ্ছ্রিতধ্বজপটীবৃত্তান্তসিদ্ধান্তিভি-
স্স্রোতোভিস্সুরসিন্ধুরষ্টসুদিশাসৌধেষু দোধূযতে ॥ 6 ॥
ক্রোধাগ্নিং জমদগ্নিপীডনভবং সন্তর্পযিষ্যন্ ক্রমা-
দক্ষত্রামিহ সন্ততক্ষ য ইমাং ত্রিস্সপ্তকৃত্বঃ ক্ষিতিম্ ।
দত্বা কর্মণি দক্ষিণাং ক্বচন তামাস্কন্দ্য সিন্ধুং বস-
ন্নব্রহ্মণ্যমপাকরোতু ভগবানাব্রহ্মকীটং মুনিঃ ॥ 7 ॥
পারাবারপযোবিশোষণকলাপারীণকালানল-
জ্বালাজালবিহারহারিবিশিখব্যাপারঘোরক্রমঃ ।
সর্বাবস্থসকৃত্প্রপন্নজনতাসংরক্ষণৈকব্রতী
ধর্মো বিগ্রহবানধর্মবিরতিং ধন্বী সতন্বীতু নঃ ॥ 8 ॥
ফক্কত্কৌরবপট্টণপ্রভৃতযঃ প্রাস্তপ্রলম্বাদয-
স্তালাঙ্কাস্যতথাবিধা বিহৃতযস্তন্বন্তু ভদ্রাণি নঃ ।
ক্ষীরং শর্করযেব যাভিরপৃথগ্ভূতাঃ প্রভূতৈর্গুণৈ-
রাকৌমারকমস্বদন্তজগতে কৃষ্ণস্য তাঃ কেলযঃ ॥ 9 ॥
নাথাযৈব নমঃ পদং ভবতু নশ্চিত্রৈশ্চরিত্রক্রমৈ-
র্ভূযোভির্ভুবনান্যমূনিকুহনাগোপায গোপাযতে ।
কালিন্দীরসিকাযকালিযফণিস্ফারস্ফটাবাটিকা-
রঙ্গোত্সঙ্গবিশঙ্কচঙ্ক্রমধুরাপর্যায চর্যাযতে ॥ 10 ॥
ভাবিন্যা দশযাভবন্নিহ ভবধ্বংসায নঃ কল্পতাং
কল্কী বিষ্ণুযশস্সুতঃ কলিকথাকালুষ্যকূলঙ্কষঃ ।
নিশ্শেষক্ষতকণ্টকে ক্ষিতিতলে ধারাজলৌঘৈর্ধ্রুবং
ধর্মং কার্তযুগং প্ররোহযতি যন্নিস্ত্রিংশধারাধরঃ ॥ 11 ॥
ইচ্ছামীন বিহারকচ্ছপ মহাপোত্রিন্ যদৃচ্ছাহরে
রক্ষাবামন রোষরাম করুণাকাকুত্স্থ হেলাহলিন্ ।
ক্রীডাবল্লব কল্কিবাহন দশাকল্কিন্নিতি প্রত্যহং
জল্পন্তঃ পুরুষাঃ পুনন্তু ভুবনং পুণ্যৌঘপণ্যাপণাঃ ॥
বিদ্যোদন্বতি বেঙ্কটেশ্বরকবৌ জাতং জগন্মঙ্গলং
দেবেশস্যদশাবতারবিষযং স্তোত্রং বিবক্ষেত যঃ ।
বক্ত্রে তস্য সরস্বতী বহুমুখী ভক্তিঃ পরা মানসে
শুদ্ধিঃ কাপি তনৌ দিশাসু দশসু খ্যাতিশ্শুভা জৃম্ভতে ॥
ইতি কবিতার্কিকসিংহস্য সর্বতন্ত্রস্বতন্ত্রস্য শ্রীমদ্বেঙ্কটনাথস্য বেদান্তাচার্যস্য কৃতিষু দশাবতারস্তোত্রম্ ।
Roman (IAST) Transliteration
devo naśśubhamātanotu daśadhā nirvartayanbhūmikāṃ
raṅge dhāmani labdhanirbhararasairadhyakṣito bhāvukaiḥ |
yadbhāveṣu pṛthagvidheṣvanuguṇānbhāvānsvayaṃ bibhratī
yaddharmairiha dharmiṇī viharate nānākṛtirnāyikā || 1 ||
nirmagnaśrutijālamārgaṇadaśādattakṣaṇairvīkṣaṇai-
rantastanvadivāravindagahanānyaudanvatīnāmapām |
niṣpratyūhataraṅgariṅkhaṇamithaḥ pratyūḍhapāthaśchaṭā-
ḍolārohasadohalaṃ bhagavato mātsyaṃ vapuḥ pātu naḥ || 2 ||
avyāsurbhuvanatrayīmanibhṛtaṃ kaṇḍūyanairadriṇā
nidrāṇasya parasya kūrmavapuṣo niśvāsavātormayaḥ |
yadvikṣepaṇasaṃskṛtodadhipayaḥ preṅkholaparyaṅkikā-
nityārohaṇanirvṛto viharate devassahaiva śriyā || 3 ||
gopāyedaniśaṃ jaganti kuhanāpotrī pavitrīkṛta-
brahmāṇḍapralayormighoṣagurubhirghoṇāravairghurghuraiḥ |
yaddaṃṣṭrāṅkurakoṭigāḍhaghaṭanāniṣkampanityasthiti-
rbrahmastambamasaudasau bhagavatīmustevaviśvambharā || 4 ||
pratyādiṣṭapurātanapraharaṇagrāmaḥkṣaṇaṃ pāṇijai-
ravyāttrīṇi jagantyakuṇṭhamahimā vaikuṇṭhakaṇṭhīravaḥ |
yatprādurbhavanādavandhyajaṭharāyādṛcchikādvedhasāṃ-
yā kācitsahasā mahāsuragṛhasthūṇāpitāmahyabhṛt || 5 ||
vrīḍāviddhavadānyadānavayaśonāsīradhāṭībhaṭa-
straiyakṣaṃ makuṭaṃ punannavatu nastraivikramo vikramaḥ |
yatprastāvasamucchritadhvajapaṭīvṛttāntasiddhāntibhi-
ssrotobhissurasindhuraṣṭasudiśāsaudheṣu dodhūyate || 6 ||
krodhāgniṃ jamadagnipīḍanabhavaṃ santarpayiṣyan kramā-
dakṣatrāmiha santatakṣa ya imāṃ trissaptakṛtvaḥ kṣitim |
datvā karmaṇi dakṣiṇāṃ kvacana tāmāskandya sindhuṃ vasa-
nnabrahmaṇyamapākarotu bhagavānābrahmakīṭaṃ muniḥ || 7 ||
pārāvārapayoviśoṣaṇakalāpārīṇakālānala-
jvālājālavihārahāriviśikhavyāpāraghorakramaḥ |
sarvāvasthasakṛtprapannajanatāsaṃrakṣaṇaikavratī
dharmo vigrahavānadharmaviratiṃ dhanvī satanvītu naḥ || 8 ||
phakkatkauravapaṭṭaṇaprabhṛtayaḥ prāstapralambādaya-
stālāṅkāsyatathāvidhā vihṛtayastanvantu bhadrāṇi naḥ |
kṣīraṃ śarkarayeva yābhirapṛthagbhūtāḥ prabhūtairguṇai-
rākaumārakamasvadantajagate kṛṣṇasya tāḥ kelayaḥ || 9 ||
nāthāyaiva namaḥ padaṃ bhavatu naścitraiścaritrakramai-
rbhūyobhirbhuvanānyamūnikuhanāgopāya gopāyate |
kālindīrasikāyakāliyaphaṇisphārasphaṭāvāṭikā-
raṅgotsaṅgaviśaṅkacaṅkramadhurāparyāya caryāyate || 10 ||
bhāvinyā daśayābhavanniha bhavadhvaṃsāya naḥ kalpatāṃ
kalkī viṣṇuyaśassutaḥ kalikathākāluṣyakūlaṅkaṣaḥ |
niśśeṣakṣatakaṇṭake kṣititale dhārājalaughairdhruvaṃ
dharmaṃ kārtayugaṃ prarohayati yannistriṃśadhārādharaḥ || 11 ||
icchāmīna vihārakacchapa mahāpotrin yadṛcchāhare
rakṣāvāmana roṣarāma karuṇākākutstha helāhalin |
krīḍāvallava kalkivāhana daśākalkinniti pratyahaṃ
jalpantaḥ puruṣāḥ punantu bhuvanaṃ puṇyaughapaṇyāpaṇāḥ ||
vidyodanvati veṅkaṭeśvarakavau jātaṃ jaganmaṅgalaṃ
deveśasyadaśāvatāraviṣayaṃ stotraṃ vivakṣeta yaḥ |
vaktre tasya sarasvatī bahumukhī bhaktiḥ parā mānase
śuddhiḥ kāpi tanau diśāsu daśasu khyātiśśubhā jṛmbhate ||
iti kavitārkikasiṃhasya sarvatantrasvatantrasya śrīmadveṅkaṭanāthasya vedāntācāryasya kṛtiṣu daśāvatārastotram |
Sanskrit — Devanagari (original)
देवो नश्शुभमातनोतु दशधा निर्वर्तयन्भूमिकां
रङ्गे धामनि लब्धनिर्भररसैरध्यक्षितो भावुकैः ।
यद्भावेषु पृथग्विधेष्वनुगुणान्भावान्स्वयं बिभ्रती
यद्धर्मैरिह धर्मिणी विहरते नानाकृतिर्नायिका ॥ 1 ॥
निर्मग्नश्रुतिजालमार्गणदशादत्तक्षणैर्वीक्षणै-
रन्तस्तन्वदिवारविन्दगहनान्यौदन्वतीनामपाम् ।
निष्प्रत्यूहतरङ्गरिङ्खणमिथः प्रत्यूढपाथश्छटा-
डोलारोहसदोहलं भगवतो मात्स्यं वपुः पातु नः ॥ 2 ॥
अव्यासुर्भुवनत्रयीमनिभृतं कण्डूयनैरद्रिणा
निद्राणस्य परस्य कूर्मवपुषो निश्वासवातोर्मयः ।
यद्विक्षेपणसंस्कृतोदधिपयः प्रेङ्खोलपर्यङ्किका-
नित्यारोहणनिर्वृतो विहरते देवस्सहैव श्रिया ॥ 3 ॥
गोपायेदनिशं जगन्ति कुहनापोत्री पवित्रीकृत-
ब्रह्माण्डप्रलयोर्मिघोषगुरुभिर्घोणारवैर्घुर्घुरैः ।
यद्दंष्ट्राङ्कुरकोटिगाढघटनानिष्कम्पनित्यस्थिति-
र्ब्रह्मस्तम्बमसौदसौ भगवतीमुस्तेवविश्वम्भरा ॥ 4 ॥
प्रत्यादिष्टपुरातनप्रहरणग्रामःक्षणं पाणिजै-
रव्यात्त्रीणि जगन्त्यकुण्ठमहिमा वैकुण्ठकण्ठीरवः ।
यत्प्रादुर्भवनादवन्ध्यजठरायादृच्छिकाद्वेधसां-
या काचित्सहसा महासुरगृहस्थूणापितामह्यभृत् ॥ 5 ॥
व्रीडाविद्धवदान्यदानवयशोनासीरधाटीभट-
स्त्रैयक्षं मकुटं पुनन्नवतु नस्त्रैविक्रमो विक्रमः ।
यत्प्रस्तावसमुच्छ्रितध्वजपटीवृत्तान्तसिद्धान्तिभि-
स्स्रोतोभिस्सुरसिन्धुरष्टसुदिशासौधेषु दोधूयते ॥ 6 ॥
क्रोधाग्निं जमदग्निपीडनभवं सन्तर्पयिष्यन् क्रमा-
दक्षत्रामिह सन्ततक्ष य इमां त्रिस्सप्तकृत्वः क्षितिम् ।
दत्वा कर्मणि दक्षिणां क्वचन तामास्कन्द्य सिन्धुं वस-
न्नब्रह्मण्यमपाकरोतु भगवानाब्रह्मकीटं मुनिः ॥ 7 ॥
पारावारपयोविशोषणकलापारीणकालानल-
ज्वालाजालविहारहारिविशिखव्यापारघोरक्रमः ।
सर्वावस्थसकृत्प्रपन्नजनतासंरक्षणैकव्रती
धर्मो विग्रहवानधर्मविरतिं धन्वी सतन्वीतु नः ॥ 8 ॥
फक्कत्कौरवपट्टणप्रभृतयः प्रास्तप्रलम्बादय-
स्तालाङ्कास्यतथाविधा विहृतयस्तन्वन्तु भद्राणि नः ।
क्षीरं शर्करयेव याभिरपृथग्भूताः प्रभूतैर्गुणै-
राकौमारकमस्वदन्तजगते कृष्णस्य ताः केलयः ॥ 9 ॥
नाथायैव नमः पदं भवतु नश्चित्रैश्चरित्रक्रमै-
र्भूयोभिर्भुवनान्यमूनिकुहनागोपाय गोपायते ।
कालिन्दीरसिकायकालियफणिस्फारस्फटावाटिका-
रङ्गोत्सङ्गविशङ्कचङ्क्रमधुरापर्याय चर्यायते ॥ 10 ॥
भाविन्या दशयाभवन्निह भवध्वंसाय नः कल्पतां
कल्की विष्णुयशस्सुतः कलिकथाकालुष्यकूलङ्कषः ।
निश्शेषक्षतकण्टके क्षितितले धाराजलौघैर्ध्रुवं
धर्मं कार्तयुगं प्ररोहयति यन्निस्त्रिंशधाराधरः ॥ 11 ॥
इच्छामीन विहारकच्छप महापोत्रिन् यदृच्छाहरे
रक्षावामन रोषराम करुणाकाकुत्स्थ हेलाहलिन् ।
क्रीडावल्लव कल्किवाहन दशाकल्किन्निति प्रत्यहं
जल्पन्तः पुरुषाः पुनन्तु भुवनं पुण्यौघपण्यापणाः ॥
विद्योदन्वति वेङ्कटेश्वरकवौ जातं जगन्मङ्गलं
देवेशस्यदशावतारविषयं स्तोत्रं विवक्षेत यः ।
वक्त्रे तस्य सरस्वती बहुमुखी भक्तिः परा मानसे
शुद्धिः कापि तनौ दिशासु दशसु ख्यातिश्शुभा जृम्भते ॥
इति कवितार्किकसिंहस्य सर्वतन्त्रस्वतन्त्रस्य श्रीमद्वेङ्कटनाथस्य वेदान्ताचार्यस्य कृतिषु दशावतारस्तोत्रम् ।
devo naśśubhamātanotu daśadhā nirvartayanbhūmikāṃ
raṅge dhāmani labdhanirbhararasairadhyakṣito bhāvukaiḥ |
yadbhāveṣu pṛthagvidheṣvanuguṇānbhāvānsvayaṃ bibhratī
yaddharmairiha dharmiṇī viharate nānākṛtirnāyikā || 1 ||
nirmagnaśrutijālamārgaṇadaśādattakṣaṇairvīkṣaṇai-
rantastanvadivāravindagahanānyaudanvatīnāmapām |
niṣpratyūhataraṅgariṅkhaṇamithaḥ pratyūḍhapāthaśchaṭā-
ḍolārohasadohalaṃ bhagavato mātsyaṃ vapuḥ pātu naḥ || 2 ||
avyāsurbhuvanatrayīmanibhṛtaṃ kaṇḍūyanairadriṇā
nidrāṇasya parasya kūrmavapuṣo niśvāsavātormayaḥ |
yadvikṣepaṇasaṃskṛtodadhipayaḥ preṅkholaparyaṅkikā-
nityārohaṇanirvṛto viharate devassahaiva śriyā || 3 ||
gopāyedaniśaṃ jaganti kuhanāpotrī pavitrīkṛta-
brahmāṇḍapralayormighoṣagurubhirghoṇāravairghurghuraiḥ |
yaddaṃṣṭrāṅkurakoṭigāḍhaghaṭanāniṣkampanityasthiti-
rbrahmastambamasaudasau bhagavatīmustevaviśvambharā || 4 ||
pratyādiṣṭapurātanapraharaṇagrāmaḥkṣaṇaṃ pāṇijai-
ravyāttrīṇi jagantyakuṇṭhamahimā vaikuṇṭhakaṇṭhīravaḥ |
yatprādurbhavanādavandhyajaṭharāyādṛcchikādvedhasāṃ-
yā kācitsahasā mahāsuragṛhasthūṇāpitāmahyabhṛt || 5 ||
vrīḍāviddhavadānyadānavayaśonāsīradhāṭībhaṭa-
straiyakṣaṃ makuṭaṃ punannavatu nastraivikramo vikramaḥ |
yatprastāvasamucchritadhvajapaṭīvṛttāntasiddhāntibhi-
ssrotobhissurasindhuraṣṭasudiśāsaudheṣu dodhūyate || 6 ||
krodhāgniṃ jamadagnipīḍanabhavaṃ santarpayiṣyan kramā-
dakṣatrāmiha santatakṣa ya imāṃ trissaptakṛtvaḥ kṣitim |
datvā karmaṇi dakṣiṇāṃ kvacana tāmāskandya sindhuṃ vasa-
nnabrahmaṇyamapākarotu bhagavānābrahmakīṭaṃ muniḥ || 7 ||
pārāvārapayoviśoṣaṇakalāpārīṇakālānala-
jvālājālavihārahāriviśikhavyāpāraghorakramaḥ |
sarvāvasthasakṛtprapannajanatāsaṃrakṣaṇaikavratī
dharmo vigrahavānadharmaviratiṃ dhanvī satanvītu naḥ || 8 ||
phakkatkauravapaṭṭaṇaprabhṛtayaḥ prāstapralambādaya-
stālāṅkāsyatathāvidhā vihṛtayastanvantu bhadrāṇi naḥ |
kṣīraṃ śarkarayeva yābhirapṛthagbhūtāḥ prabhūtairguṇai-
rākaumārakamasvadantajagate kṛṣṇasya tāḥ kelayaḥ || 9 ||
nāthāyaiva namaḥ padaṃ bhavatu naścitraiścaritrakramai-
rbhūyobhirbhuvanānyamūnikuhanāgopāya gopāyate |
kālindīrasikāyakāliyaphaṇisphārasphaṭāvāṭikā-
raṅgotsaṅgaviśaṅkacaṅkramadhurāparyāya caryāyate || 10 ||
bhāvinyā daśayābhavanniha bhavadhvaṃsāya naḥ kalpatāṃ
kalkī viṣṇuyaśassutaḥ kalikathākāluṣyakūlaṅkaṣaḥ |
niśśeṣakṣatakaṇṭake kṣititale dhārājalaughairdhruvaṃ
dharmaṃ kārtayugaṃ prarohayati yannistriṃśadhārādharaḥ || 11 ||
icchāmīna vihārakacchapa mahāpotrin yadṛcchāhare
rakṣāvāmana roṣarāma karuṇākākutstha helāhalin |
krīḍāvallava kalkivāhana daśākalkinniti pratyahaṃ
jalpantaḥ puruṣāḥ punantu bhuvanaṃ puṇyaughapaṇyāpaṇāḥ ||
vidyodanvati veṅkaṭeśvarakavau jātaṃ jaganmaṅgalaṃ
deveśasyadaśāvatāraviṣayaṃ stotraṃ vivakṣeta yaḥ |
vaktre tasya sarasvatī bahumukhī bhaktiḥ parā mānase
śuddhiḥ kāpi tanau diśāsu daśasu khyātiśśubhā jṛmbhate ||
iti kavitārkikasiṃhasya sarvatantrasvatantrasya śrīmadveṅkaṭanāthasya vedāntācāryasya kṛtiṣu daśāvatārastotram |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in