4.50 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

4.50 Kishkindhakanda - Panchasha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌸𑌹 𑌤𑌾𑌰𑌾𑌙𑍍𑌗𑌦𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌤𑍁 𑌸𑌙𑍍𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍𑌕𑌪𑌿𑌃 ।
𑌵𑌿𑌚𑌿𑌨𑍋𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌮 𑌵𑌿𑌨𑍍𑌧𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌗𑍁𑌹𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌗𑌹𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 1 ॥
𑌸𑌿𑌂𑌹𑌶𑌾𑌰𑍍𑌦𑍂𑌲𑌜𑍁𑌷𑍍𑌟𑍇𑌷𑍁 𑌶𑌿𑌲𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌰𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌵𑌿𑌷𑌮𑍇𑌷𑍁 𑌨𑌗𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌰𑌵𑌣𑍇𑌷𑍁 𑌚 ॥ 2 ॥
𑌆𑌸𑍇𑌦𑍁𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌶𑍈𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌕𑍋𑌟𑌿𑌂 𑌦𑌕𑍍𑌷𑍍𑌣𑌿𑌪𑌶𑍍𑌚𑌿𑌮𑌾𑌮𑍍 ।
𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌤𑌤𑍍𑌰𑍈𑌵 𑌵𑌸𑌤𑌾𑌂 𑌸 𑌕𑌾𑌲𑍋 𑌵𑍍𑌯𑌤𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤 ॥ 3 ॥
𑌸 𑌹𑌿 𑌦𑍇𑌶𑍋 𑌦𑍁𑌰𑌨𑍍𑌵𑍇𑌷𑍋 𑌗𑍁𑌹𑌾𑌗𑌹𑌨𑌵𑌾𑌨𑍍𑌮𑌹𑌾𑌨𑍍 ।
𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌾𑌯𑍁𑌸𑍁𑌤𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌵𑌿𑌚𑌿𑌨𑍋𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌮 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌮𑍍 ॥ 4 ॥
𑌪𑌰𑌸𑍍𑌪𑌰𑍇𑌣 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾 𑌨𑌨𑍍𑌯𑍋𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌵𑌿𑌦𑍂𑌰𑌤𑌃 ।
𑌗𑌜𑍋 𑌗𑌵𑌾𑌕𑍍𑌷𑍋 𑌗𑌵𑌯𑌶𑍍𑌶𑌰𑌭𑍋 𑌗𑌨𑍍𑌧𑌮𑌾𑌦𑌨𑌃 ॥ 5 ॥
𑌮𑍈𑌨𑍍𑌦𑌶𑍍𑌚 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌵𑌿𑌦𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌸𑍁𑌷𑍇𑌣𑍋 𑌜𑌾𑌮𑍍𑌬𑌵𑌾𑌨𑍍𑌨𑌲𑌃 ।
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦𑍋 𑌯𑍁𑌵𑌰𑌾𑌜𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌾𑌰𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌨𑌗𑍋𑌚𑌰𑌃 ॥ 6 ॥
𑌗𑌿𑌰𑌿𑌜𑌾𑌲𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾𑌨𑍍𑌦𑍇𑌶𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾𑌂 𑌦𑌿𑌶𑌮𑍍 ।
𑌵𑌿𑌚𑌿𑌨𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌰𑍍𑌵𑌿𑌵𑍃𑌤𑌂 𑌬𑌿𑌲𑌮𑍍 ॥ 7 ॥
𑌦𑍁𑌰𑍍𑌗𑌮𑍃𑌕𑍍𑌷𑌬𑌿𑌲𑌂 𑌨𑌾𑌮 𑌦𑌾𑌨𑌵𑍇𑌨𑌾𑌭𑌿𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌕𑍍𑌷𑍁𑌤𑍍𑌪𑌿𑌪𑌾𑌸𑌾𑌪𑌰𑍀𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌶𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌲𑌿𑌲𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌨𑌃 ॥ 8 ॥
𑌅𑌵𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑌂 𑌲𑌤𑌾𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑍈𑌰𑍍𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌿𑌲𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌕𑍍𑌰𑍗𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌹𑌂𑌸𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌾𑌰𑌸𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌿𑌨𑌿𑌷𑍍𑌕𑍍𑌰𑌮𑌨𑍍 ॥ 9 ॥
𑌜𑌲𑌾𑌰𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌰𑌵𑌾𑌕𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌰𑌕𑍍𑌤𑌾𑌙𑍍𑌗𑌾𑌃 𑌪𑌦𑍍𑌮𑌰𑍇𑌣𑍁𑌭𑌿𑌃 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌦𑍍𑌬𑌿𑌲𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌗𑌨𑍍𑌧𑌿 𑌦𑍁𑌰𑌤𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌮𑍍 ॥ 10 ॥
𑌵𑌿𑌸𑍍𑌮𑌯𑌵𑍍𑌯𑌗𑍍𑌰𑌮𑌨𑌸𑍋 𑌬𑌭𑍂𑌵𑍁𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌰𑍍𑌷𑌭𑌾𑌃 ।
𑌸𑌂𑌞𑍍𑌜𑌾𑌤𑌪𑌰𑌿𑌶𑌙𑍍𑌕𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌤𑌦𑍍𑌬𑌿𑌲𑌂 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌗𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾𑌃 ॥ 11 ॥
𑌅𑌭𑍍𑌯𑌪𑌦𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤 𑌸𑌂𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇𑌜𑍋𑌵𑌨𑍍𑌤𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌾𑌃 ।
𑌨𑌾𑌨𑌾𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌸𑌮𑌾𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑌂 𑌦𑍈𑌤𑍍𑌯𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌨𑌿𑌲𑌯𑍋𑌪𑌮𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌦𑍁𑌰𑍍𑌦𑌰𑍍𑌶𑌮𑌤𑌿𑌘𑍋𑌰𑌂 𑌚 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌵𑌿𑌗𑌾𑌹𑌂 𑌚 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌶𑌃 ।
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌕𑍂𑌟𑌾𑌭𑍋 𑌹𑌨𑍂𑌮𑌾𑌨𑍍𑌪𑌵𑌨𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ॥ 13 ॥
𑌅𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌨𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍𑌕𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌰𑌵𑌨𑌕𑍋𑌵𑌿𑌦𑌃 ।
𑌗𑌿𑌰𑌿𑌜𑌾𑌲𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾𑌨𑍍𑌦𑍇𑌶𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾𑌂 𑌦𑌿𑌶𑌮𑍍 ॥ 14 ॥
𑌵𑌯𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌪𑌰𑌿𑌶𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾 𑌨 𑌚 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮 𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀𑌮𑍍 ।
𑌅𑌸𑍍𑌮𑌾𑌚𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌬𑌿𑌲𑌾𑌦𑍍𑌧𑌂𑌸𑌾𑌃 𑌕𑍍𑌰𑍗𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌹 𑌸𑌾𑌰𑌸𑍈𑌃 ॥ 15 ॥
𑌜𑌲𑌾𑌰𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌰𑌵𑌾𑌕𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑌤𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌮 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌶𑌃 ।
𑌨𑍂𑌨𑌂 𑌸𑌲𑌿𑌲𑌵𑌾𑌨𑌤𑍍𑌰 𑌕𑍂𑌪𑍋 𑌵𑌾 𑌯𑌦𑌿 𑌵𑌾 𑌹𑍍𑌰𑌦𑌃 ॥ 16 ॥
𑌤𑌥𑌾 𑌚𑍇𑌮𑍇 𑌬𑌿𑌲𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿 𑌸𑍍𑌨𑌿𑌗𑍍𑌧𑌾𑌸𑍍𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌪𑌾𑌦𑌪𑌾𑌃 ।
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌦𑍍𑌬𑌿𑌲𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌶𑍁𑌸𑍍𑌤𑌿𑌮𑌿𑌰𑌾𑌵𑍃𑌤𑌮𑍍 ॥ 17 ॥
𑌅𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌹𑌰𑌯𑍋 𑌦𑌦𑍃𑌶𑍂 𑌰𑍋𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌣𑌮𑍍 ।
𑌨𑌿𑌶𑌾𑌮𑍍𑌯 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍 𑌶𑌿𑌂𑌹𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌮𑍃𑌗𑌪𑌕𑍍𑌷𑍍𑌣𑌿𑌃 ॥ 18 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌹𑌰𑌿𑌶𑌾𑌰𑍍𑌦𑍂𑌲𑌾 𑌬𑌿𑌲𑌂 𑌤𑌿𑌮𑌿𑌰𑌸𑌂𑌵𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌨 𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌸𑌜𑍍𑌜𑌤𑍇 𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌰𑍍𑌨 𑌤𑍇𑌜𑍋 𑌨 𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ॥ 19 ॥
𑌵𑌾𑌯𑍋𑌰𑌿𑌵 𑌗𑌤𑌿𑌸𑍍𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿𑌸𑍍𑌤𑌮𑌸𑌿 𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 ।
𑌤𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌵𑍇𑌗𑍇𑌨 𑌤𑌦𑍍𑌬𑌿𑌲𑌂 𑌕𑌪𑌿𑌕𑍁𑌞𑍍𑌜𑌰𑌾𑌃 ॥ 20 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑌮𑌭𑌿𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌚 𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌰𑍍𑌦𑍇𑌶𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌬𑌿𑌲𑍇 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌗𑍇 𑌨𑌾𑌨𑌾𑌪𑌾𑌦𑌪𑌸𑌙𑍍𑌕𑍁𑌲𑍇 ॥ 21 ॥
𑌅𑌨𑍍𑌯𑍋𑌨𑍍𑌯𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌪𑌰𑌿𑌷𑍍𑌵𑌜𑍍𑌯 𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌰𑍍𑌯𑍋𑌜𑌨𑌮𑌨𑍍𑌤𑌰𑌮𑍍 ।
𑌤𑍇 𑌨𑌷𑍍𑌟𑌸𑌞𑍍𑌜𑍍𑌞𑌾𑌸𑍍𑌤𑍃𑌷𑌿𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑌮𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑌲𑌿𑌲𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌨𑌃 ॥ 22 ॥
𑌪𑌰𑌿𑌪𑍇𑌤𑍁𑌰𑍍𑌬𑌿𑌲𑍇 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌕𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌕𑌾𑌲𑌮𑌤𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌤𑍇 𑌕𑍃𑌶𑌾 𑌦𑍀𑌨𑌵𑌦𑌨𑌾𑌃 𑌪𑌰𑌿𑌶𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌙𑍍𑌗𑌮𑌾𑌃 ॥ 23 ॥
𑌆𑌲𑍋𑌕𑌂 𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌰𑍍𑌵𑍀𑌰𑌾 𑌨𑌿𑌰𑌾𑌶𑌾 𑌜𑍀𑌵𑌿𑌤𑍇 𑌯𑌦𑌾 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌦𑍇𑌶𑌮𑌾𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌤𑌿𑌮𑌿𑌰𑌂 𑌵𑌨𑌮𑍍 ॥ 24 ॥
𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌃 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌾𑌨𑍍𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌾𑌨𑍍𑌦𑍀𑌪𑍍𑌤𑌵𑍈𑌶𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌨𑍍 ।
𑌸𑌾𑌲𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌤𑌾𑌲𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌪𑍁𑌨𑍍𑌨𑌾𑌗𑌾𑌨𑍍𑌕𑌕𑍁𑌭𑌾𑌨𑍍𑌵𑌞𑍍𑌜𑍁𑌲𑌾𑌨𑍍𑌧𑌵𑌾𑌨𑍍 ॥ 25 ॥
𑌚𑌮𑍍𑌪𑌕𑌾𑌨𑍍 𑌨𑌾𑌗𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌕𑌰𑍍𑌣𑌿𑌕𑌾𑌰𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 ।
𑌸𑍍𑌤𑌬𑌕𑍈𑌃 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑍈𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑍈 𑌰𑌕𑍍𑌤𑍈𑌃 𑌕𑌿𑌸𑌲𑌯𑍈𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 ॥ 26 ॥
𑌆𑌪𑍀𑌡𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌲𑌤𑌾𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚 𑌹𑍇𑌮𑌾𑌭𑌰𑌣𑌭𑍂𑌷𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 ।
𑌤𑌰𑍁𑌣𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌾𑌨𑍍𑌵𑍈𑌢𑍂𑌰𑍍𑌯𑌕𑍃𑌤𑌵𑍇𑌦𑌿𑌕𑌾𑌨𑍍 ॥ 27 ॥
𑌵𑌿𑌭𑍍𑌰𑌾𑌜𑌮𑌾𑌨𑌾𑌨𑍍𑌵𑌪𑍁𑌷𑌾 𑌪𑌾𑌦𑌪𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌹𑌿𑌰𑌣𑍍𑌮𑌯𑌾𑌨𑍍 ।
𑌨𑍀𑌲𑌵𑍈𑌢𑍂𑌰𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌣𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌪𑌦𑍍𑌮𑌿𑌨𑍀𑌃 𑌪𑌤𑌗𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾𑌃 ॥ 28 ॥
𑌮𑌹𑌦𑍍𑌭𑌿𑌃 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑍈𑌃 𑌪𑌦𑍍𑌮𑍈𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑌾 𑌬𑌾𑌲𑌾𑌰𑍍𑌕𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑍈𑌃 ।
𑌜𑌾𑌤𑌰𑍂𑌪𑌮𑌯𑍈𑌰𑍍𑌮𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑍈𑌰𑍍𑌮𑌹𑌦𑍍𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌕𑌚𑍍𑌛𑌪𑍈𑌃 ॥ 29 ॥
𑌤𑌪𑌨𑍀𑌯 𑌗𑌵𑌾𑌕𑍍𑌷𑌾𑌣𑌿 𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾 𑌜𑌾𑌲 𑌆𑌵𑍃𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌹𑍈𑌮 𑌰𑌾𑌜𑌤 𑌭𑍗𑌮𑌾𑌨𑌿 𑌵𑍈𑌦𑍂𑌰𑍍𑌯 𑌮𑌣𑌿𑌮𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌚 ॥ 30 ॥
𑌤𑌪𑌨𑍀𑌯𑌗𑌵𑌾𑌕𑍍𑌷𑌾𑌣𑌿 𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌜𑌾𑌲𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌹𑍈𑌮𑌰𑌾𑌜𑌤𑌭𑍗𑌮𑌾𑌨𑌿 𑌵𑍈𑌦𑍂𑌰𑍍𑌯𑌮𑌣𑌿𑌮𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌚 ॥ 31 ॥
𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨 𑌭𑍍𑌰𑌮𑌰𑌾𑌨𑍍 𑌚𑍈𑌵 𑌮𑌧𑍂𑌨𑌿 𑌚 𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑌤𑌃 ।
𑌮𑌣𑌿 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨 𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌶𑌯𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌆𑌸𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 32 ॥
𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌭𑍍𑌰𑌮𑌰𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌮𑌧𑍂𑌨𑌿 𑌚 𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑌤𑌃 ।
𑌮𑌣𑌿𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌶𑌯𑌨𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾𑌸𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 33 ॥
𑌮𑌹𑌾𑌰𑍍𑌹𑌾𑌣𑌿 𑌚𑌯𑌾𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑌤𑌃 ।
𑌹𑍈𑌮𑌰𑌾𑌜𑌤𑌕𑌾𑌂𑌸𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌭𑌾𑌜𑌨𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌸𑌂𑌞𑍍𑌚𑌯𑌾𑌨𑍍 ॥ 34 ॥
𑌅𑌗𑌰𑍂𑌣𑌾𑌂 𑌚 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚𑌨𑍍𑌦𑌨𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌸𑌂𑌞𑍍𑌚𑌾𑌯𑌾𑌨𑍍 ।
𑌶𑍁𑌚𑍀𑌨𑍍𑌯𑌭𑍍𑌯𑌵𑌹𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌣𑌿 𑌮𑍂𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌚 𑌫𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 35 ॥
𑌮𑌹𑌾𑌰𑍍𑌹𑌾𑌣𑌿 𑌚 𑌪𑌾𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌮𑌧𑍂𑌨𑌿 𑌰𑌸𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌚 ।
𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾𑌮𑌮𑍍𑌬𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌰𑍍𑌹𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌚 𑌸𑌞𑍍𑌚𑌯𑌾𑌨𑍍 ॥ 36 ॥
𑌕𑌮𑍍𑌬𑌲𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌮𑌜𑌿𑌨𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌸𑌞𑍍𑌚𑌯𑌾𑌨𑍍 ।
𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌚 𑌵𑌿𑌨𑍍𑌯𑌸𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌦𑍀𑌪𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌵𑍈𑌶𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌨𑍍 ॥ 37 ॥
𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌶𑍍𑌶𑍁𑌭𑍍𑌰𑌾𑌞𑍍𑌜𑌾𑌤𑌰𑍂𑌪𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌞𑍍𑌚𑌯𑌾𑌨𑍍 ।
𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌿𑌚𑌿𑌨𑍍𑌵𑌨𑍍𑌤𑍋 𑌬𑌿𑌲𑍇 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌾𑌃 ॥ 38 ॥
𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌶𑍍𑌶𑍂𑌰𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑌦𑍂𑌰𑌤𑌃 ।
𑌤𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌭𑍃𑌶𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚𑍀𑌰𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑌾𑌜𑌿𑌨𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌾𑌮𑍍 ॥ 39 ॥
𑌤𑌾𑌪𑌸𑍀𑌂 𑌨𑌿𑌯𑌤𑌾𑌹𑌾𑌰𑌾𑌂 𑌜𑍍𑌵𑌲𑌨𑍍𑌤𑍀𑌮𑌿𑌵 𑌤𑍇𑌜𑌸𑌾 ।
𑌵𑌿𑌸𑍍𑌮𑌿𑌤𑌾 𑌹𑌰𑌯𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌵𑍍𑌯𑌵𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌨𑍍𑌤 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌶𑌃 ॥ 40 ॥
𑌪𑌪𑍍𑌰𑌚𑍍𑌛 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌕𑌾𑌽𑌸𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌕𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌾 𑌬𑌿𑌲𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑍋 𑌹𑌨𑍂𑌮𑌾𑌨𑍍𑌗𑌿𑌰𑌿𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌕𑌾𑌶𑌃 𑌕𑍃𑌤𑌾𑌜𑍍𑌞𑌲𑌿𑌸𑍍𑌤𑌾𑌮𑌭𑌿𑌵𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌮𑍍 ।
𑌪𑌪𑍍𑌰𑌚𑍍𑌛 𑌕𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌭𑌵𑌨𑌂 𑌬𑌿𑌲𑌂 𑌚 𑌰𑌤𑍍𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚𑍇𑌮𑌾𑌨𑌿 𑌵𑌦𑌸𑍍𑌵 𑌕𑌸𑍍𑌯 ॥ 41 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌕𑌿𑌷𑍍𑌕𑌿𑌨𑍍𑌧𑌾𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha pañcāśassargaḥ |
saha tārāṅgadābhyāṃ tu saṅgamya hanumānkapiḥ |
vicinoti sma vindhyasya guhāśca gahanāni ca || 1 ||
siṃhaśārdūlajuṣṭeṣu śilāśca saritastadā |
viṣameṣu nagendrasya mahāprasravaṇeṣu ca || 2 ||
āsedustasya śailasya koṭiṃ dakṣṇipaścimām |
teṣāṃ tatraiva vasatāṃ sa kālo vyatyavartata || 3 ||
sa hi deśo duranveṣo guhāgahanavānmahān |
tatra vāyusutassarvaṃ vicinoti sma parvatam || 4 ||
paraspareṇa hanumā nanyonyasyāvidūrataḥ |
gajo gavākṣo gavayaśśarabho gandhamādanaḥ || 5 ||
maindaśca dvividaścaiva suṣeṇo jāmbavānnalaḥ |
aṅgado yuvarājaśca tāraśca vanagocaraḥ || 6 ||
girijālāvṛtāndeśānmārgitvā dakṣiṇāṃ diśam |
vicinvantastatastatra dadṛśurvivṛtaṃ bilam || 7 ||
durgamṛkṣabilaṃ nāma dānavenābhirakṣitam |
kṣutpipāsāparītāśca śrāntāśca salilārthinaḥ || 8 ||
avakīrṇaṃ latāvṛkṣairdadṛśuste mahābilam |
tatra krauñcāśca haṃsāśca sārasāśca viniṣkraman || 9 ||
jalārdrāścakravākāśca raktāṅgāḥ padmareṇubhiḥ |
tatastadbilamāsādya sugandhi duratikramam || 10 ||
vismayavyagramanaso babhūvurvānararṣabhāḥ |
saṃñjātapariśaṅkāste tadbilaṃ plavagottamāḥ || 11 ||
abhyapadyanta saṃhṛṣṭāstejovanto mahābalāḥ |
nānāsattvasamākīrṇaṃ daityendranilayopamam || 12 ||
durdarśamatighoraṃ ca durvigāhaṃ ca sarvaśaḥ |
tataḥ parvatakūṭābho hanūmānpavanātmajaḥ || 13 ||
abravīdvānarānsarvānkāntāravanakovidaḥ |
girijālāvṛtāndeśānmārgitvā dakṣiṇāṃ diśam || 14 ||
vayaṃ sarve pariśrāntā na ca paśyāma maithilīm |
asmāccāpi bilāddhaṃsāḥ krauñcāśca saha sārasaiḥ || 15 ||
jalārdrāścakravākāśca niṣpatanti sma sarvaśaḥ |
nūnaṃ salilavānatra kūpo vā yadi vā hradaḥ || 16 ||
tathā ceme biladvāri snigdhāstiṣṭhanti pādapāḥ |
ityuktvā tadbilaṃ sarve viviśustimirāvṛtam || 17 ||
acandrasūryaṃ harayo dadṛśū romaharṣaṇam |
niśāmya tasmāt śiṃhāṃśca tāṃstāṃśca mṛgapakṣṇiḥ || 18 ||
praviṣṭā hariśārdūlā bilaṃ timirasaṃvṛtam |
na teṣāṃ sajjate cakṣurna tejo na parākramaḥ || 19 ||
vāyoriva gatisteṣāṃ dṛṣṭistamasi vartate |
te praviṣṭāstu vegena tadbilaṃ kapikuñjarāḥ || 20 ||
prakāśamabhirāmaṃ ca dadṛśurdeśamuttamam |
tatastasminbile durge nānāpādapasaṅkule || 21 ||
anyonyaṃ sampariṣvajya jagmuryojanamantaram |
te naṣṭasañjñāstṛṣitāssambhrāntāssalilārthinaḥ || 22 ||
paripeturbile tasminkañcitkālamatandritāḥ |
te kṛśā dīnavadanāḥ pariśrāntāḥ plavaṅgamāḥ || 23 ||
ālokaṃ dadṛśurvīrā nirāśā jīvite yadā |
tatastaṃ deśamāgamya saumyā vitimiraṃ vanam || 24 ||
dadṛśuḥ kāñcanānvṛkṣāndīptavaiśvānaraprabhān |
sālāṃ stālāṃśca punnāgānkakubhānvañjulāndhavān || 25 ||
campakān nāgavṛkṣāṃśca karṇikārāṃśca puṣpitān |
stabakaiḥ kāñcanaiścitrai raktaiḥ kisalayaistathā || 26 ||
āpīḍaiśca latābhiśca hemābharaṇabhūṣitān |
taruṇādityasaṅkāśānvaiḍhūryakṛtavedikān || 27 ||
vibhrājamānānvapuṣā pādapāṃśca hiraṇmayān |
nīlavaiḍhūryavarṇāśca padminīḥ patagāvṛtāḥ || 28 ||
mahadbhiḥ kāñcanaiḥ padmairvṛtā bālārkasannibhaiḥ |
jātarūpamayairmatsyairmahadbhiśca sakacchapaiḥ || 29 ||
tapanīya gavākṣāṇi muktā jāla āvṛtāni ca |
haima rājata bhaumāni vaidūrya maṇimanti ca || 30 ||
tapanīyagavākṣāṇi muktājālāvṛtāni ca |
haimarājatabhaumāni vaidūryamaṇimanti ca || 31 ||
kāñcana bhramarān caiva madhūni ca samantataḥ |
maṇi kāñcana citrāṇi śayanāni āsanāni ca || 32 ||
kāñcanabhramarāṃścaiva madhūni ca samantataḥ |
maṇikāñcanacitrāṇi śayanānyāsanāni ca || 33 ||
mahārhāṇi cayānāni dadṛśuste samantataḥ |
haimarājatakāṃsyānāṃ bhājanānāṃ ca saṃñcayān || 34 ||
agarūṇāṃ ca divyānāṃ candanānāṃ ca saṃñcāyān |
śucīnyabhyavahāryāṇi mūlāni ca phalāni ca || 35 ||
mahārhāṇi ca pānāni madhūni rasavanti ca |
divyānāmambarāṇāṃ ca mahārhāṇāṃ ca sañcayān || 36 ||
kambalānāṃ ca citrāṇāmajinānāṃ ca sañcayān |
tatra tatra ca vinyastāndīptānvaiśvānaraprabhān || 37 ||
dadṛśurvānarāśśubhrāñjātarūpasya sañcayān |
tatra tatra vicinvanto bile tasminmahābalāḥ || 38 ||
dadṛśurvānarāśśūrāḥ striyaṃ kāñcidadūrataḥ |
tāṃ dṛṣṭvā bhṛśasantrastāścīrakṛṣṇājināmbarām || 39 ||
tāpasīṃ niyatāhārāṃ jvalantīmiva tejasā |
vismitā harayastatra vyavatiṣṭhanta sarvaśaḥ || 40 ||
papraccha hanumāṃstatra kā'si tvaṃ kasya vā bilam |
tato hanūmāngirisannikāśaḥ kṛtājñalistāmabhivādya vṛddhām |
papraccha kā tvaṃ bhavanaṃ bilaṃ ca ratnāni cemāni vadasva kasya || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe pañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ पञ्चाशस्सर्गः ।
सह ताराङ्गदाभ्यां तु सङ्गम्य हनुमान्कपिः ।
विचिनोति स्म विन्ध्यस्य गुहाश्च गहनानि च ॥ 1 ॥
सिंहशार्दूलजुष्टेषु शिलाश्च सरितस्तदा ।
विषमेषु नगेन्द्रस्य महाप्रस्रवणेषु च ॥ 2 ॥
आसेदुस्तस्य शैलस्य कोटिं दक्ष्णिपश्चिमाम् ।
तेषां तत्रैव वसतां स कालो व्यत्यवर्तत ॥ 3 ॥
स हि देशो दुरन्वेषो गुहागहनवान्महान् ।
तत्र वायुसुतस्सर्वं विचिनोति स्म पर्वतम् ॥ 4 ॥
परस्परेण हनुमा नन्योन्यस्याविदूरतः ।
गजो गवाक्षो गवयश्शरभो गन्धमादनः ॥ 5 ॥
मैन्दश्च द्विविदश्चैव सुषेणो जाम्बवान्नलः ।
अङ्गदो युवराजश्च तारश्च वनगोचरः ॥ 6 ॥
गिरिजालावृतान्देशान्मार्गित्वा दक्षिणां दिशम् ।
विचिन्वन्तस्ततस्तत्र ददृशुर्विवृतं बिलम् ॥ 7 ॥
दुर्गमृक्षबिलं नाम दानवेनाभिरक्षितम् ।
क्षुत्पिपासापरीताश्च श्रान्ताश्च सलिलार्थिनः ॥ 8 ॥
अवकीर्णं लतावृक्षैर्ददृशुस्ते महाबिलम् ।
तत्र क्रौञ्चाश्च हंसाश्च सारसाश्च विनिष्क्रमन् ॥ 9 ॥
जलार्द्राश्चक्रवाकाश्च रक्ताङ्गाः पद्मरेणुभिः ।
ततस्तद्बिलमासाद्य सुगन्धि दुरतिक्रमम् ॥ 10 ॥
विस्मयव्यग्रमनसो बभूवुर्वानरर्षभाः ।
संञ्जातपरिशङ्कास्ते तद्बिलं प्लवगोत्तमाः ॥ 11 ॥
अभ्यपद्यन्त संहृष्टास्तेजोवन्तो महाबलाः ।
नानासत्त्वसमाकीर्णं दैत्येन्द्रनिलयोपमम् ॥ 12 ॥
दुर्दर्शमतिघोरं च दुर्विगाहं च सर्वशः ।
ततः पर्वतकूटाभो हनूमान्पवनात्मजः ॥ 13 ॥
अब्रवीद्वानरान्सर्वान्कान्तारवनकोविदः ।
गिरिजालावृतान्देशान्मार्गित्वा दक्षिणां दिशम् ॥ 14 ॥
वयं सर्वे परिश्रान्ता न च पश्याम मैथिलीम् ।
अस्माच्चापि बिलाद्धंसाः क्रौञ्चाश्च सह सारसैः ॥ 15 ॥
जलार्द्राश्चक्रवाकाश्च निष्पतन्ति स्म सर्वशः ।
नूनं सलिलवानत्र कूपो वा यदि वा ह्रदः ॥ 16 ॥
तथा चेमे बिलद्वारि स्निग्धास्तिष्ठन्ति पादपाः ।
इत्युक्त्वा तद्बिलं सर्वे विविशुस्तिमिरावृतम् ॥ 17 ॥
अचन्द्रसूर्यं हरयो ददृशू रोमहर्षणम् ।
निशाम्य तस्मात् शिंहांश्च तांस्तांश्च मृगपक्ष्णिः ॥ 18 ॥
प्रविष्टा हरिशार्दूला बिलं तिमिरसंवृतम् ।
न तेषां सज्जते चक्षुर्न तेजो न पराक्रमः ॥ 19 ॥
वायोरिव गतिस्तेषां दृष्टिस्तमसि वर्तते ।
ते प्रविष्टास्तु वेगेन तद्बिलं कपिकुञ्जराः ॥ 20 ॥
प्रकाशमभिरामं च ददृशुर्देशमुत्तमम् ।
ततस्तस्मिन्बिले दुर्गे नानापादपसङ्कुले ॥ 21 ॥
अन्योन्यं सम्परिष्वज्य जग्मुर्योजनमन्तरम् ।
ते नष्टसञ्ज्ञास्तृषितास्सम्भ्रान्तास्सलिलार्थिनः ॥ 22 ॥
परिपेतुर्बिले तस्मिन्कञ्चित्कालमतन्द्रिताः ।
ते कृशा दीनवदनाः परिश्रान्ताः प्लवङ्गमाः ॥ 23 ॥
आलोकं ददृशुर्वीरा निराशा जीविते यदा ।
ततस्तं देशमागम्य सौम्या वितिमिरं वनम् ॥ 24 ॥
ददृशुः काञ्चनान्वृक्षान्दीप्तवैश्वानरप्रभान् ।
सालां स्तालांश्च पुन्नागान्ककुभान्वञ्जुलान्धवान् ॥ 25 ॥
चम्पकान् नागवृक्षांश्च कर्णिकारांश्च पुष्पितान् ।
स्तबकैः काञ्चनैश्चित्रै रक्तैः किसलयैस्तथा ॥ 26 ॥
आपीडैश्च लताभिश्च हेमाभरणभूषितान् ।
तरुणादित्यसङ्काशान्वैढूर्यकृतवेदिकान् ॥ 27 ॥
विभ्राजमानान्वपुषा पादपांश्च हिरण्मयान् ।
नीलवैढूर्यवर्णाश्च पद्मिनीः पतगावृताः ॥ 28 ॥
महद्भिः काञ्चनैः पद्मैर्वृता बालार्कसन्निभैः ।
जातरूपमयैर्मत्स्यैर्महद्भिश्च सकच्छपैः ॥ 29 ॥
तपनीय गवाक्षाणि मुक्ता जाल आवृतानि च ।
हैम राजत भौमानि वैदूर्य मणिमन्ति च ॥ 30 ॥
तपनीयगवाक्षाणि मुक्ताजालावृतानि च ।
हैमराजतभौमानि वैदूर्यमणिमन्ति च ॥ 31 ॥
काञ्चन भ्रमरान् चैव मधूनि च समन्ततः ।
मणि काञ्चन चित्राणि शयनानि आसनानि च ॥ 32 ॥
काञ्चनभ्रमरांश्चैव मधूनि च समन्ततः ।
मणिकाञ्चनचित्राणि शयनान्यासनानि च ॥ 33 ॥
महार्हाणि चयानानि ददृशुस्ते समन्ततः ।
हैमराजतकांस्यानां भाजनानां च संञ्चयान् ॥ 34 ॥
अगरूणां च दिव्यानां चन्दनानां च संञ्चायान् ।
शुचीन्यभ्यवहार्याणि मूलानि च फलानि च ॥ 35 ॥
महार्हाणि च पानानि मधूनि रसवन्ति च ।
दिव्यानामम्बराणां च महार्हाणां च सञ्चयान् ॥ 36 ॥
कम्बलानां च चित्राणामजिनानां च सञ्चयान् ।
तत्र तत्र च विन्यस्तान्दीप्तान्वैश्वानरप्रभान् ॥ 37 ॥
ददृशुर्वानराश्शुभ्राञ्जातरूपस्य सञ्चयान् ।
तत्र तत्र विचिन्वन्तो बिले तस्मिन्महाबलाः ॥ 38 ॥
ददृशुर्वानराश्शूराः स्त्रियं काञ्चिददूरतः ।
तां दृष्ट्वा भृशसन्त्रस्ताश्चीरकृष्णाजिनाम्बराम् ॥ 39 ॥
तापसीं नियताहारां ज्वलन्तीमिव तेजसा ।
विस्मिता हरयस्तत्र व्यवतिष्ठन्त सर्वशः ॥ 40 ॥
पप्रच्छ हनुमांस्तत्र काऽसि त्वं कस्य वा बिलम् ।
ततो हनूमान्गिरिसन्निकाशः कृताज्ञलिस्तामभिवाद्य वृद्धाम् ।
पप्रच्छ का त्वं भवनं बिलं च रत्नानि चेमानि वदस्व कस्य ॥ 41 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे पञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha pañcāśassargaḥ |
saha tārāṅgadābhyāṃ tu saṅgamya hanumānkapiḥ |
vicinoti sma vindhyasya guhāśca gahanāni ca || 1 ||
siṃhaśārdūlajuṣṭeṣu śilāśca saritastadā |
viṣameṣu nagendrasya mahāprasravaṇeṣu ca || 2 ||
āsedustasya śailasya koṭiṃ dakṣṇipaścimām |
teṣāṃ tatraiva vasatāṃ sa kālo vyatyavartata || 3 ||
sa hi deśo duranveṣo guhāgahanavānmahān |
tatra vāyusutassarvaṃ vicinoti sma parvatam || 4 ||
paraspareṇa hanumā nanyonyasyāvidūrataḥ |
gajo gavākṣo gavayaśśarabho gandhamādanaḥ || 5 ||
maindaśca dvividaścaiva suṣeṇo jāmbavānnalaḥ |
aṅgado yuvarājaśca tāraśca vanagocaraḥ || 6 ||
girijālāvṛtāndeśānmārgitvā dakṣiṇāṃ diśam |
vicinvantastatastatra dadṛśurvivṛtaṃ bilam || 7 ||
durgamṛkṣabilaṃ nāma dānavenābhirakṣitam |
kṣutpipāsāparītāśca śrāntāśca salilārthinaḥ || 8 ||
avakīrṇaṃ latāvṛkṣairdadṛśuste mahābilam |
tatra krauñcāśca haṃsāśca sārasāśca viniṣkraman || 9 ||
jalārdrāścakravākāśca raktāṅgāḥ padmareṇubhiḥ |
tatastadbilamāsādya sugandhi duratikramam || 10 ||
vismayavyagramanaso babhūvurvānararṣabhāḥ |
saṃñjātapariśaṅkāste tadbilaṃ plavagottamāḥ || 11 ||
abhyapadyanta saṃhṛṣṭāstejovanto mahābalāḥ |
nānāsattvasamākīrṇaṃ daityendranilayopamam || 12 ||
durdarśamatighoraṃ ca durvigāhaṃ ca sarvaśaḥ |
tataḥ parvatakūṭābho hanūmānpavanātmajaḥ || 13 ||
abravīdvānarānsarvānkāntāravanakovidaḥ |
girijālāvṛtāndeśānmārgitvā dakṣiṇāṃ diśam || 14 ||
vayaṃ sarve pariśrāntā na ca paśyāma maithilīm |
asmāccāpi bilāddhaṃsāḥ krauñcāśca saha sārasaiḥ || 15 ||
jalārdrāścakravākāśca niṣpatanti sma sarvaśaḥ |
nūnaṃ salilavānatra kūpo vā yadi vā hradaḥ || 16 ||
tathā ceme biladvāri snigdhāstiṣṭhanti pādapāḥ |
ityuktvā tadbilaṃ sarve viviśustimirāvṛtam || 17 ||
acandrasūryaṃ harayo dadṛśū romaharṣaṇam |
niśāmya tasmāt śiṃhāṃśca tāṃstāṃśca mṛgapakṣṇiḥ || 18 ||
praviṣṭā hariśārdūlā bilaṃ timirasaṃvṛtam |
na teṣāṃ sajjate cakṣurna tejo na parākramaḥ || 19 ||
vāyoriva gatisteṣāṃ dṛṣṭistamasi vartate |
te praviṣṭāstu vegena tadbilaṃ kapikuñjarāḥ || 20 ||
prakāśamabhirāmaṃ ca dadṛśurdeśamuttamam |
tatastasminbile durge nānāpādapasaṅkule || 21 ||
anyonyaṃ sampariṣvajya jagmuryojanamantaram |
te naṣṭasañjñāstṛṣitāssambhrāntāssalilārthinaḥ || 22 ||
paripeturbile tasminkañcitkālamatandritāḥ |
te kṛśā dīnavadanāḥ pariśrāntāḥ plavaṅgamāḥ || 23 ||
ālokaṃ dadṛśurvīrā nirāśā jīvite yadā |
tatastaṃ deśamāgamya saumyā vitimiraṃ vanam || 24 ||
dadṛśuḥ kāñcanānvṛkṣāndīptavaiśvānaraprabhān |
sālāṃ stālāṃśca punnāgānkakubhānvañjulāndhavān || 25 ||
campakān nāgavṛkṣāṃśca karṇikārāṃśca puṣpitān |
stabakaiḥ kāñcanaiścitrai raktaiḥ kisalayaistathā || 26 ||
āpīḍaiśca latābhiśca hemābharaṇabhūṣitān |
taruṇādityasaṅkāśānvaiḍhūryakṛtavedikān || 27 ||
vibhrājamānānvapuṣā pādapāṃśca hiraṇmayān |
nīlavaiḍhūryavarṇāśca padminīḥ patagāvṛtāḥ || 28 ||
mahadbhiḥ kāñcanaiḥ padmairvṛtā bālārkasannibhaiḥ |
jātarūpamayairmatsyairmahadbhiśca sakacchapaiḥ || 29 ||
tapanīya gavākṣāṇi muktā jāla āvṛtāni ca |
haima rājata bhaumāni vaidūrya maṇimanti ca || 30 ||
tapanīyagavākṣāṇi muktājālāvṛtāni ca |
haimarājatabhaumāni vaidūryamaṇimanti ca || 31 ||
kāñcana bhramarān caiva madhūni ca samantataḥ |
maṇi kāñcana citrāṇi śayanāni āsanāni ca || 32 ||
kāñcanabhramarāṃścaiva madhūni ca samantataḥ |
maṇikāñcanacitrāṇi śayanānyāsanāni ca || 33 ||
mahārhāṇi cayānāni dadṛśuste samantataḥ |
haimarājatakāṃsyānāṃ bhājanānāṃ ca saṃñcayān || 34 ||
agarūṇāṃ ca divyānāṃ candanānāṃ ca saṃñcāyān |
śucīnyabhyavahāryāṇi mūlāni ca phalāni ca || 35 ||
mahārhāṇi ca pānāni madhūni rasavanti ca |
divyānāmambarāṇāṃ ca mahārhāṇāṃ ca sañcayān || 36 ||
kambalānāṃ ca citrāṇāmajinānāṃ ca sañcayān |
tatra tatra ca vinyastāndīptānvaiśvānaraprabhān || 37 ||
dadṛśurvānarāśśubhrāñjātarūpasya sañcayān |
tatra tatra vicinvanto bile tasminmahābalāḥ || 38 ||
dadṛśurvānarāśśūrāḥ striyaṃ kāñcidadūrataḥ |
tāṃ dṛṣṭvā bhṛśasantrastāścīrakṛṣṇājināmbarām || 39 ||
tāpasīṃ niyatāhārāṃ jvalantīmiva tejasā |
vismitā harayastatra vyavatiṣṭhanta sarvaśaḥ || 40 ||
papraccha hanumāṃstatra kā'si tvaṃ kasya vā bilam |
tato hanūmāngirisannikāśaḥ kṛtājñalistāmabhivādya vṛddhām |
papraccha kā tvaṃ bhavanaṃ bilaṃ ca ratnāni cemāni vadasva kasya || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe pañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in