𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌰𑌣𑍍𑌯𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌦𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌕𑍃𑌤𑌾𑌭𑌿𑌷𑍇𑌕𑍋 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌰𑍇𑌵 𑌚 ।
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑍍𑌗𑍋𑌦𑌾𑌵𑌰𑍀𑌤𑍀𑌰𑌾𑌤𑍍𑌤𑌤𑍋 𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌸𑍍𑌵𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌆𑌶𑍍𑌰𑌮𑌂 𑌤𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌸𑌹 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ।
𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍗𑌰𑍍𑌵𑌾𑌹𑍍𑌣𑌿𑌕𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌪𑌰𑍍𑌣𑌶𑌾𑌲𑌾𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑌤𑍍 ॥ 2 ॥
𑌉𑌵𑌾𑌸 𑌸𑍁𑌖𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌪𑍂𑌜𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍇𑌨 𑌸𑌹 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌚𑌕𑌾𑌰 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑌾𑌃 𑌕𑌥𑌾𑌃 ॥ 3 ॥
𑌸 𑌰𑌾𑌮𑌃 𑌪𑌰𑍍𑌣𑌶𑌾𑌲𑌾𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑍀𑌨𑌸𑍍𑌸𑌹 𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 ।
𑌵𑌿𑌰𑌰𑌾𑌜 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌯𑌾 𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌮𑌾𑌃 𑌇𑌵 ॥ 4 ॥
𑌤𑌦𑌾𑌽𑌽𑌸𑍀𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌥𑌾𑌸𑌂𑌸𑌕𑍍𑌤𑌚𑍇𑌤𑌸𑌃 ।
𑌤𑌂 𑌦𑍇𑌶𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀 𑌕𑌾𑌚𑌿𑌦𑌾𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌯𑌦𑍃𑌚𑍍𑌛𑌯𑌾 ॥ 5 ॥
𑌸𑌾 𑌤𑍁 𑌶𑍂𑌰𑍍𑌪𑌣𑌖𑌾 𑌨𑌾𑌮 𑌦𑌶𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌃 ।
𑌭𑌗𑌿𑌨𑍀 𑌰𑌾𑌮𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌦𑌶𑍋𑌪𑌮𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌸𑌿𑌂𑌹𑍋𑌰𑌸𑍍𑌕𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌂 𑌪𑌦𑍍𑌮𑌪𑌤𑍍𑌰𑌨𑌿𑌭𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑌮𑍍 ।
𑌆𑌜𑌾𑌨𑍁𑌬𑌾𑌹𑍁𑌂 𑌦𑍀𑌪𑍍𑌤𑌾𑌸𑍍𑌯𑌮𑌤𑍀𑌵 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌮𑍍 ॥ 7 ॥
𑌗𑌜𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌗𑌮𑌨𑌂 𑌜𑌟𑌾𑌮𑌣𑍍𑌡𑌲𑌧𑌾𑌰𑌿𑌣𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌕𑍁𑌮𑌾𑌰𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵𑌵𑍍𑌯𑌞𑍍𑌜𑌨𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 8 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌮𑌿𑌨𑍍𑌦𑍀𑌵𑌰𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌂 𑌕𑌨𑍍𑌦𑌰𑍍𑌪𑌸𑌦𑍃𑌶𑌪𑍍𑌰𑌭𑌮𑍍 ।
𑌬𑌭𑍂𑌵𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍋𑌪𑌮𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀 𑌕𑌾𑌮𑌮𑍋𑌹𑌿𑌤𑌾 ॥ 9 ॥
𑌸𑍁𑌮𑍁𑌖𑌂 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌖𑍀 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌮𑌧𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌹𑍋𑌦𑌰𑍀 ।
𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌾𑌕𑍍𑌷𑌂 𑌵𑌿𑌰𑍂𑌪𑌾𑌕𑍍𑌷𑍀 𑌸𑍁𑌕𑍇𑌶𑌂 𑌤𑌾𑌮𑍍𑌰𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑌜𑌾 ॥ 10 ॥
𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌵𑌿𑌰𑍂𑌪𑌾 𑌸𑌾 𑌸𑍁𑌸𑍍𑌵𑌰𑌂 𑌭𑍈𑌰𑌵𑌸𑍍𑌵𑌰𑌾 ।
𑌤𑌰𑍁𑌣𑌂 𑌦𑌾𑌰𑍁𑌣𑌾 𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌂 𑌵𑌾𑌮𑌭𑌾𑌷𑌿𑌣𑍀 ॥ 11 ॥
𑌨𑍍𑌯𑌾𑌯𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌸𑍁𑌦𑍁𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌾 ।
𑌶𑌰𑍀𑌰𑌜𑌸𑌮𑌾𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 12 ॥
𑌜𑌟𑍀 𑌤𑌾𑌪𑌸𑌰𑍂𑌪𑍇𑌣 𑌸𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌶𑍍𑌶𑌰𑌚𑌾𑌪𑌧𑍃𑌤𑍍 ।
𑌆𑌗𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌿𑌮𑌂 𑌦𑍇𑌶𑌂 𑌕𑌥𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌸𑍇𑌵𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 13 ॥
𑌕𑌿𑌮𑌾𑌗𑌮𑌨𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌤𑍇 𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ।
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌶𑍂𑌰𑍍𑌪𑌣𑌖𑍍𑌯𑌾 𑌪𑌰𑌨𑍍𑌤𑌪𑌃 ॥ 14 ॥
𑌋𑌜𑍁𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌤𑌯𑌾 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑍁𑌮𑍁𑌪𑌚𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇 ।
𑌅𑌨𑍃𑌤𑌂 𑌨 𑌹𑌿 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌦𑌾𑌚𑌿𑌦𑌪𑌿 𑌸𑌮𑍍𑌮𑌤𑌮𑍍 ॥ 15 ॥
𑌵𑌿𑌶𑍇𑌷𑍇𑌣𑌾𑌽𑌶𑍍𑌰𑌮𑌸𑍍𑌥𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌮𑍀𑌪𑍇 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌜𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌆𑌸𑍀𑌦𑍍𑌧𑌶𑌰𑌥𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌦𑌶𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ॥ 16 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌹𑌮𑌗𑍍𑌰𑌜𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌜𑌨𑍈𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌃 ।
𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾𑌽𑌯𑌂 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌯𑌵𑍀𑌯𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌮𑌨𑍁𑌵𑍍𑌰𑌤𑌃 ॥ 17 ॥
𑌇𑌯𑌂 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌚 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀 𑌮𑌮 𑌸𑍀𑌤𑍇𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌾 ।
𑌨𑌿𑌯𑍋𑌗𑌾𑌤𑍍 𑌤𑍁 𑌨𑌰𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍁𑌶𑍍𑌚 𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌤𑌃 ॥ 18 ॥
𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌕𑌾𑌙𑍍𑌕𑍍𑌷𑍀 𑌚 𑌵𑌨𑌂 𑌵𑌸𑍍𑌤𑍁𑌮𑌿𑌹𑌾𑌗𑌤𑌃 ।
𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌤𑍁 𑌵𑍇𑌦𑌿𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿 𑌕𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌕𑌾𑌸𑌿 𑌕𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌾 ॥ 19 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌹𑌿 𑌤𑌾𑌵𑌨𑍍𑌮𑌨𑍋𑌜𑍍𑌞𑌾𑌙𑍍𑌗𑍀 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌭𑌾𑌸𑌿 𑌮𑍇 ।
𑌇𑌹 𑌵𑌾 𑌕𑌿𑌨𑍍𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌮𑌾𑌗𑌤𑌾 𑌬𑍍𑌰𑍂𑌹𑌿 𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌤𑌃 ॥ 20 ॥
𑌸𑌾𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀 𑌮𑌦𑌨𑌾𑌰𑍍𑌦𑌿𑌤𑌾 ।
𑌶𑍍𑌰𑍂𑌯𑌤𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌮 𑌵𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌮𑌮 ॥ 21 ॥
𑌅𑌹𑌂 𑌶𑍂𑌰𑍍𑌪𑌣𑌖𑌾 𑌨𑌾𑌮 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀 𑌕𑌾𑌮𑌰𑍂𑌪𑌿𑌣𑍀 ।
𑌅𑌰𑌣𑍍𑌯𑌂 𑌵𑌿𑌚𑌰𑌾𑌮𑍀𑌦𑌮𑍇𑌕𑌾 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌭𑌯𑌙𑍍𑌕𑌰𑌾 ॥ 22 ॥
𑌰𑌾𑌵𑌣𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌮𑍇 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾 𑌬𑌲𑍀𑌯𑌾𑌨𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 ।
𑌵𑍀𑌰𑍋 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌰𑌵𑌸𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌯𑌦𑌿 𑌤𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌰𑌮𑌾𑌗𑌤𑌃 ॥ 23 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌨𑌿𑌦𑍍𑌰𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌦𑌾 𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌕𑌰𑍍𑌣𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌵𑌿𑌭𑍀𑌷𑌣𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌨 𑌤𑍁 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌚𑍇𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌃 ॥ 24 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑍗 𑌚 𑌰𑌣𑍇 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑍗 𑌖𑌰𑌦𑍂𑌷𑌣𑍗 ।
𑌤𑌾𑌨𑌹𑌂 𑌸𑌮𑌤𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾 𑌰𑌾𑌮 𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌾𑌤𑍍 ॥ 25 ॥
𑌸𑌮𑍁𑌪𑍇𑌤𑌾𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌭𑌾𑌵𑍇𑌨 𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾𑌰𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌅𑌹𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌦𑌬𑌲𑌗𑌾𑌮𑌿𑌨𑍀 ॥ 26 ॥
𑌚𑌿𑌰𑌾𑌯 𑌭𑌵 𑌮𑍇 𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾 𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 𑌕𑌿𑌂 𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 ।
𑌵𑌿𑌕𑍃𑌤𑌾 𑌚 𑌵𑌿𑌰𑍂𑌪𑌾 𑌚 𑌨 𑌚𑍇𑌯𑌂 𑌸𑌦𑍃𑌶𑍀 𑌤𑌵 ॥ 27 ॥
𑌅𑌹𑌮𑍇𑌵𑌾𑌨𑍁𑌰𑍂𑌪𑌾 𑌤𑍇 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌰𑍂𑌪𑍇𑌣 𑌪𑌶𑍍𑌯 𑌮𑌾𑌮𑍍 ।
𑌇𑌮𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌰𑍂𑌪𑌾𑌮𑌸𑌤𑍀𑌂 𑌕𑌰𑌾𑌲𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌣𑌤𑍋𑌦𑌰𑍀𑌮𑍍 ॥ 28 ॥
𑌅𑌨𑍇𑌨 𑌤𑍇 𑌸𑌹 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌭𑌕𑍍𑌷𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑍀𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌶𑍃𑌙𑍍𑌗𑌾𑌣𑌿 𑌵𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 29 ॥
𑌪𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍𑌸𑌹 𑌮𑌯𑌾 𑌕𑌾𑌨𑍍𑌤 𑌦𑌣𑍍𑌡𑌕𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌚𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 ।
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌃 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌦𑌿𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾𑌮𑍍 ॥ 30 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌰𑌣𑍍𑌯𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌦𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptadaśassargaḥ |
kṛtābhiṣeko rāmastu sītā saumitrireva ca |
tasmādgodāvarītīrāttato jagmusvamāśramam || 1 ||
āśramaṃ tamupāgamya rāghavassaha lakṣmaṇaḥ |
kṛtvā paurvāhṇikaṃ karma parṇaśālāmupāgamat || 2 ||
uvāsa sukhitastatra pūjyamāno maharṣibhiḥ |
lakṣmaṇena saha bhrātrā cakāra vividhāḥ kathāḥ || 3 ||
sa rāmaḥ parṇaśālāyāmāsīnassaha sītayā |
virarāja mahābāhuścitrayā candramāḥ iva || 4 ||
tadā''sīnasya rāmasya kathāsaṃsaktacetasaḥ |
taṃ deśaṃ rākṣasī kācidājagāma yadṛcchayā || 5 ||
sā tu śūrpaṇakhā nāma daśagrīvasya rākṣasaḥ |
bhaginī rāmamāsādya dadarśa tridaśopamam || 6 ||
siṃhoraskaṃ mahābāhuṃ padmapatranibhekṣaṇam |
ājānubāhuṃ dīptāsyamatīva priyadarśanam || 7 ||
gajavikrāntagamanaṃ jaṭāmaṇḍaladhāriṇam |
sukumāraṃ mahāsattvaṃ pārthivavyañjanānvitam || 8 ||
rāmamindīvaraśyāmaṃ kandarpasadṛśaprabham |
babhūvendropamaṃ dṛṣṭvā rākṣasī kāmamohitā || 9 ||
sumukhaṃ durmukhī rāmaṃ vṛttamadhyaṃ mahodarī |
viśālākṣaṃ virūpākṣī sukeśaṃ tāmramūrdhajā || 10 ||
prītirūpaṃ virūpā sā susvaraṃ bhairavasvarā |
taruṇaṃ dāruṇā vṛddhā dakṣiṇaṃ vāmabhāṣiṇī || 11 ||
nyāyavṛttaṃ sudurvṛttā priyamapriyadarśanā |
śarīrajasamāviṣṭā rākṣasī vākyamabravīt || 12 ||
jaṭī tāpasarūpeṇa sabhāryaśśaracāpadhṛt |
āgatastvamimaṃ deśaṃ kathaṃ rākṣasasevitam || 13 ||
kimāgamanakṛtyaṃ te tattvamākhyātumarhasi |
evamuktastu rākṣasyā śūrpaṇakhyā parantapaḥ || 14 ||
ṛjubuddhitayā sarvamākhyātumupacakrame |
anṛtaṃ na hi rāmasya kadācidapi sammatam || 15 ||
viśeṣeṇā'śramasthasya samīpe strījanasya ca |
āsīddhaśaratho nāma rājā tridaśavikramaḥ || 16 ||
tasyāhamagrajaḥ putro rāmo nāma janaiśśrutaḥ |
bhrātā'yaṃ lakṣmaṇo nāma yavīyānmāmanuvrataḥ || 17 ||
iyaṃ bhāryā ca vaidehī mama sīteti viśrutā |
niyogāt tu narendrasya piturmātuśca yantritaḥ || 18 ||
dharmārthaṃ dharmakāṅkṣī ca vanaṃ vastumihāgataḥ |
tvāṃ tu veditumicchāmi kasya tvaṃ kāsi kasya vā || 19 ||
tvaṃ hi tāvanmanojñāṅgī rākṣasī pratibhāsi me |
iha vā kinnimittaṃ tvamāgatā brūhi tattvataḥ || 20 ||
sābravīd vacanaṃ śrutvā rākṣasī madanārditā |
śrūyatāṃ rāma vakṣyāmi tattvārthaṃ vacanaṃ mama || 21 ||
ahaṃ śūrpaṇakhā nāma rākṣasī kāmarūpiṇī |
araṇyaṃ vicarāmīdamekā sarvabhayaṅkarā || 22 ||
rāvaṇo nāma me bhrātā balīyānrākṣaseśvaraḥ |
vīro viśravasaḥ putro yadi te śrotramāgataḥ || 23 ||
pravṛddhanidraśca sadā kumbhakarṇo mahābalaḥ |
vibhīṣaṇastu dharmātmā na tu rākṣasaceṣṭitaḥ || 24 ||
prakhyātavīryau ca raṇe bhrātarau kharadūṣaṇau |
tānahaṃ samatikrāntā rāma tvā pūrvadarśanāt || 25 ||
samupetāsmi bhāvena bhartāraṃ puruṣottamam |
ahaṃ prabhāvasampannā svacchandabalagāminī || 26 ||
cirāya bhava me bhartā sītayā kiṃ kariṣyasi |
vikṛtā ca virūpā ca na ceyaṃ sadṛśī tava || 27 ||
ahamevānurūpā te bhāryā rūpeṇa paśya mām |
imāṃ virūpāmasatīṃ karālāṃ nirṇatodarīm || 28 ||
anena te saha bhrātrā bhakṣayiṣyāmi mānuṣīm |
tataḥ parvataśṛṅgāṇi vanāni vividhāni ca || 29 ||
paśyansaha mayā kānta daṇḍakānvicariṣyasi |
ityevamuktaḥ kākutsthaḥ prahasya madirekṣaṇām || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptadaśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ सप्तदशस्सर्गः ।
कृताभिषेको रामस्तु सीता सौमित्रिरेव च ।
तस्माद्गोदावरीतीरात्ततो जग्मुस्वमाश्रमम् ॥ 1 ॥
आश्रमं तमुपागम्य राघवस्सह लक्ष्मणः ।
कृत्वा पौर्वाह्णिकं कर्म पर्णशालामुपागमत् ॥ 2 ॥
उवास सुखितस्तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः ।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा चकार विविधाः कथाः ॥ 3 ॥
स रामः पर्णशालायामासीनस्सह सीतया ।
विरराज महाबाहुश्चित्रया चन्द्रमाः इव ॥ 4 ॥
तदाऽऽसीनस्य रामस्य कथासंसक्तचेतसः ।
तं देशं राक्षसी काचिदाजगाम यदृच्छया ॥ 5 ॥
सा तु शूर्पणखा नाम दशग्रीवस्य राक्षसः ।
भगिनी राममासाद्य ददर्श त्रिदशोपमम् ॥ 6 ॥
सिंहोरस्कं महाबाहुं पद्मपत्रनिभेक्षणम् ।
आजानुबाहुं दीप्तास्यमतीव प्रियदर्शनम् ॥ 7 ॥
गजविक्रान्तगमनं जटामण्डलधारिणम् ।
सुकुमारं महासत्त्वं पार्थिवव्यञ्जनान्वितम् ॥ 8 ॥
राममिन्दीवरश्यामं कन्दर्पसदृशप्रभम् ।
बभूवेन्द्रोपमं दृष्ट्वा राक्षसी काममोहिता ॥ 9 ॥
सुमुखं दुर्मुखी रामं वृत्तमध्यं महोदरी ।
विशालाक्षं विरूपाक्षी सुकेशं ताम्रमूर्धजा ॥ 10 ॥
प्रीतिरूपं विरूपा सा सुस्वरं भैरवस्वरा ।
तरुणं दारुणा वृद्धा दक्षिणं वामभाषिणी ॥ 11 ॥
न्यायवृत्तं सुदुर्वृत्ता प्रियमप्रियदर्शना ।
शरीरजसमाविष्टा राक्षसी वाक्यमब्रवीत् ॥ 12 ॥
जटी तापसरूपेण सभार्यश्शरचापधृत् ।
आगतस्त्वमिमं देशं कथं राक्षससेवितम् ॥ 13 ॥
किमागमनकृत्यं ते तत्त्वमाख्यातुमर्हसि ।
एवमुक्तस्तु राक्षस्या शूर्पणख्या परन्तपः ॥ 14 ॥
ऋजुबुद्धितया सर्वमाख्यातुमुपचक्रमे ।
अनृतं न हि रामस्य कदाचिदपि सम्मतम् ॥ 15 ॥
विशेषेणाऽश्रमस्थस्य समीपे स्त्रीजनस्य च ।
आसीद्धशरथो नाम राजा त्रिदशविक्रमः ॥ 16 ॥
तस्याहमग्रजः पुत्रो रामो नाम जनैश्श्रुतः ।
भ्राताऽयं लक्ष्मणो नाम यवीयान्मामनुव्रतः ॥ 17 ॥
इयं भार्या च वैदेही मम सीतेति विश्रुता ।
नियोगात् तु नरेन्द्रस्य पितुर्मातुश्च यन्त्रितः ॥ 18 ॥
धर्मार्थं धर्मकाङ्क्षी च वनं वस्तुमिहागतः ।
त्वां तु वेदितुमिच्छामि कस्य त्वं कासि कस्य वा ॥ 19 ॥
त्वं हि तावन्मनोज्ञाङ्गी राक्षसी प्रतिभासि मे ।
इह वा किन्निमित्तं त्वमागता ब्रूहि तत्त्वतः ॥ 20 ॥
साब्रवीद् वचनं श्रुत्वा राक्षसी मदनार्दिता ।
श्रूयतां राम वक्ष्यामि तत्त्वार्थं वचनं मम ॥ 21 ॥
अहं शूर्पणखा नाम राक्षसी कामरूपिणी ।
अरण्यं विचरामीदमेका सर्वभयङ्करा ॥ 22 ॥
रावणो नाम मे भ्राता बलीयान्राक्षसेश्वरः ।
वीरो विश्रवसः पुत्रो यदि ते श्रोत्रमागतः ॥ 23 ॥
प्रवृद्धनिद्रश्च सदा कुम्भकर्णो महाबलः ।
विभीषणस्तु धर्मात्मा न तु राक्षसचेष्टितः ॥ 24 ॥
प्रख्यातवीर्यौ च रणे भ्रातरौ खरदूषणौ ।
तानहं समतिक्रान्ता राम त्वा पूर्वदर्शनात् ॥ 25 ॥
समुपेतास्मि भावेन भर्तारं पुरुषोत्तमम् ।
अहं प्रभावसम्पन्ना स्वच्छन्दबलगामिनी ॥ 26 ॥
चिराय भव मे भर्ता सीतया किं करिष्यसि ।
विकृता च विरूपा च न चेयं सदृशी तव ॥ 27 ॥
अहमेवानुरूपा ते भार्या रूपेण पश्य माम् ।
इमां विरूपामसतीं करालां निर्णतोदरीम् ॥ 28 ॥
अनेन ते सह भ्रात्रा भक्षयिष्यामि मानुषीम् ।
ततः पर्वतशृङ्गाणि वनानि विविधानि च ॥ 29 ॥
पश्यन्सह मया कान्त दण्डकान्विचरिष्यसि ।
इत्येवमुक्तः काकुत्स्थः प्रहस्य मदिरेक्षणाम् ॥ 30 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे सप्तदशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptadaśassargaḥ |
kṛtābhiṣeko rāmastu sītā saumitrireva ca |
tasmādgodāvarītīrāttato jagmusvamāśramam || 1 ||
āśramaṃ tamupāgamya rāghavassaha lakṣmaṇaḥ |
kṛtvā paurvāhṇikaṃ karma parṇaśālāmupāgamat || 2 ||
uvāsa sukhitastatra pūjyamāno maharṣibhiḥ |
lakṣmaṇena saha bhrātrā cakāra vividhāḥ kathāḥ || 3 ||
sa rāmaḥ parṇaśālāyāmāsīnassaha sītayā |
virarāja mahābāhuścitrayā candramāḥ iva || 4 ||
tadā''sīnasya rāmasya kathāsaṃsaktacetasaḥ |
taṃ deśaṃ rākṣasī kācidājagāma yadṛcchayā || 5 ||
sā tu śūrpaṇakhā nāma daśagrīvasya rākṣasaḥ |
bhaginī rāmamāsādya dadarśa tridaśopamam || 6 ||
siṃhoraskaṃ mahābāhuṃ padmapatranibhekṣaṇam |
ājānubāhuṃ dīptāsyamatīva priyadarśanam || 7 ||
gajavikrāntagamanaṃ jaṭāmaṇḍaladhāriṇam |
sukumāraṃ mahāsattvaṃ pārthivavyañjanānvitam || 8 ||
rāmamindīvaraśyāmaṃ kandarpasadṛśaprabham |
babhūvendropamaṃ dṛṣṭvā rākṣasī kāmamohitā || 9 ||
sumukhaṃ durmukhī rāmaṃ vṛttamadhyaṃ mahodarī |
viśālākṣaṃ virūpākṣī sukeśaṃ tāmramūrdhajā || 10 ||
prītirūpaṃ virūpā sā susvaraṃ bhairavasvarā |
taruṇaṃ dāruṇā vṛddhā dakṣiṇaṃ vāmabhāṣiṇī || 11 ||
nyāyavṛttaṃ sudurvṛttā priyamapriyadarśanā |
śarīrajasamāviṣṭā rākṣasī vākyamabravīt || 12 ||
jaṭī tāpasarūpeṇa sabhāryaśśaracāpadhṛt |
āgatastvamimaṃ deśaṃ kathaṃ rākṣasasevitam || 13 ||
kimāgamanakṛtyaṃ te tattvamākhyātumarhasi |
evamuktastu rākṣasyā śūrpaṇakhyā parantapaḥ || 14 ||
ṛjubuddhitayā sarvamākhyātumupacakrame |
anṛtaṃ na hi rāmasya kadācidapi sammatam || 15 ||
viśeṣeṇā'śramasthasya samīpe strījanasya ca |
āsīddhaśaratho nāma rājā tridaśavikramaḥ || 16 ||
tasyāhamagrajaḥ putro rāmo nāma janaiśśrutaḥ |
bhrātā'yaṃ lakṣmaṇo nāma yavīyānmāmanuvrataḥ || 17 ||
iyaṃ bhāryā ca vaidehī mama sīteti viśrutā |
niyogāt tu narendrasya piturmātuśca yantritaḥ || 18 ||
dharmārthaṃ dharmakāṅkṣī ca vanaṃ vastumihāgataḥ |
tvāṃ tu veditumicchāmi kasya tvaṃ kāsi kasya vā || 19 ||
tvaṃ hi tāvanmanojñāṅgī rākṣasī pratibhāsi me |
iha vā kinnimittaṃ tvamāgatā brūhi tattvataḥ || 20 ||
sābravīd vacanaṃ śrutvā rākṣasī madanārditā |
śrūyatāṃ rāma vakṣyāmi tattvārthaṃ vacanaṃ mama || 21 ||
ahaṃ śūrpaṇakhā nāma rākṣasī kāmarūpiṇī |
araṇyaṃ vicarāmīdamekā sarvabhayaṅkarā || 22 ||
rāvaṇo nāma me bhrātā balīyānrākṣaseśvaraḥ |
vīro viśravasaḥ putro yadi te śrotramāgataḥ || 23 ||
pravṛddhanidraśca sadā kumbhakarṇo mahābalaḥ |
vibhīṣaṇastu dharmātmā na tu rākṣasaceṣṭitaḥ || 24 ||
prakhyātavīryau ca raṇe bhrātarau kharadūṣaṇau |
tānahaṃ samatikrāntā rāma tvā pūrvadarśanāt || 25 ||
samupetāsmi bhāvena bhartāraṃ puruṣottamam |
ahaṃ prabhāvasampannā svacchandabalagāminī || 26 ||
cirāya bhava me bhartā sītayā kiṃ kariṣyasi |
vikṛtā ca virūpā ca na ceyaṃ sadṛśī tava || 27 ||
ahamevānurūpā te bhāryā rūpeṇa paśya mām |
imāṃ virūpāmasatīṃ karālāṃ nirṇatodarīm || 28 ||
anena te saha bhrātrā bhakṣayiṣyāmi mānuṣīm |
tataḥ parvataśṛṅgāṇi vanāni vividhāni ca || 29 ||
paśyansaha mayā kānta daṇḍakānvicariṣyasi |
ityevamuktaḥ kākutsthaḥ prahasya madirekṣaṇām || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptadaśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.