asya śrīrāmasahasranāmastotra mahāmantrasya, bhagavān īśvara ṛṣiḥ, anuṣṭupchandaḥ, śrīrāmaḥ paramātmā devatā, śrīmānmahāviṣṇuriti bījaṃ, guṇabhṛnnirguṇo mahāniti śaktiḥ, saṃsāratārako rāma iti mantraḥ, saccidānandavigraha iti kīlakaṃ, akṣayaḥ puruṣaḥ sākṣīti kavacaṃ, ajeyaḥ sarvabhūtānāṃ ityastraṃ, rājīvalocanaḥ śrīmāniti dhyānaṃ śrīrāmaprītyarthe divyasahasranāmajape viniyogaḥ |
dhyānaṃ
śrīrāghavaṃ daśarathātmajamaprameyaṃ
sītāpatiṃ raghukulānvayaratnadīpam |
ājānubāhumaravindadalāyatākṣaṃ
rāmaṃ niśācaravināśakaraṃ namāmi ||
nīlāṃ bhujaśyāmala komalāṅgaṃ
sītā samāropita vāmabhāgam |
pāṇau mahāsāyaka cāru cāpaṃ
namāmi rāmaṃ raghuvaṃśanātham ||
lokābhirāmaṃ raṇaraṅgadhīraṃ
rājīvanetraṃ raghuvaṃśanātham |
kāruṇyarūpaṃ karuṇākaraṃ taṃ
śrī rāmacandraṃ śaraṇaṃ prapadye ||
dhyāyedājānubāhuṃ dhṛtaśaradhanuṣaṃ baddhapadmāsanasthaṃ
pītaṃ vāso vasānaṃ navakaladalaspardhinetraṃ prasannam |
vāmāṅkārūḍhasītāmukhakamalamilalocanaṃ nīradābhaṃ
nānālaṅkāradīptaṃ dadhatamurujaṭāmaṇḍalaṃ rāmacandram ||
nīlāmbhodarakānti kāntamanuṣaṃ vīrāsanādhyāsinaṃ
mudrāṃ jñānamayīṃ dadhānamaparaṃ hastāmbujaṃ jānuni |
sītāṃ pārśvagatāṃ saroruhakarāṃ vidyunnibhāṃ rāghavaṃ
paśyantīṃ mukuṭāṅgadādi vividha kalpojjvalāṅgaṃ bhaje ||
stotraṃ
rājīvalocanaḥ śrīmān śrīrāmo raghupuṅgavaḥ |
Verse 1
rāmabhadraḥ sadācāro rājendro jānakīpatiḥ || 1 ||
agragaṇyo vareṇyaśca varadaḥ parameśvaraḥ |
Verse 2
janārdano jitāmitraḥ parārthaikaprayojanaḥ || 2 ||
viśvāmitrapriyo dāntaḥ śatrujicchatrutāpanaḥ |
Verse 3
sarvajñaḥ sarvadevādiḥ śaraṇyo vālimardanaḥ || 3 ||
jñānabhāvyo'paricchedyo vāgmī satyavrataḥ śuciḥ |
Verse 4
jñānagamyo dṛḍhaprajñaḥ kharadhvaṃsī pratāpavān || 4 ||
dyutimānātmavānvīro jitakrodho'rimardanaḥ |
Verse 5
viśvarūpo viśālākṣaḥ prabhuḥ parivṛḍho dṛḍhaḥ || 5 ||
īśaḥ khaḍgadharaḥ śrīmān kausaleyo'nasūyakaḥ |
Verse 6
vipulāṃso mahoraskaḥ parameṣṭhī parāyaṇaḥ || 6 ||
satyavrataḥ satyasandho guruḥ paramadhārmikaḥ |
Verse 7
lokajño lokavandyaśca lokātmā lokakṛtparaḥ || 7 ||
anādirbhagavān sevyo jitamāyo raghūdvahaḥ |
Verse 8
rāmo dayākaro dakṣaḥ sarvajñaḥ sarvapāvanaḥ || 8 ||
brahmaṇyo nītimān goptā sarvadevamayo hariḥ |
Verse 9
sundaraḥ pītavāsāśca sūtrakāraḥ purātanaḥ || 9 ||
saumyo maharṣiḥ kodaṇḍī sarvajñaḥ sarvakovidaḥ |
Verse 10
kaviḥ sugrīvavaradaḥ sarvapuṇyādhikapradaḥ || 10 ||
bhavyo jitāriṣaḍvargo mahodāro'ghanāśanaḥ |
Verse 11
sukīrtirādipuruṣaḥ kāntaḥ puṇyakṛtāgamaḥ || 11 ||
akalmaṣaścaturbāhuḥ sarvāvāso durāsadaḥ |
Verse 12
smitabhāṣī nivṛttātmā smṛtimān vīryavān prabhuḥ || 12 ||
dhīro dānto ghanaśyāmaḥ sarvāyudhaviśāradaḥ |
Verse 13
adhyātmayoganilayaḥ sumanā lakṣmaṇāgrajaḥ || 13 ||
sarvatīrthamayaḥ śūraḥ sarvayajñaphalapradaḥ |
Verse 14
yajñasvarūpī yajñeśo jarāmaraṇavarjitaḥ || 14 ||
varṇāśramakaro varṇī śatrujit puruṣottamaḥ |
Verse 15
vibhīṣaṇapratiṣṭhātā paramātmā parātparaḥ || 15 ||
pramāṇabhūto durjñeyaḥ pūrṇaḥ parapurañjayaḥ |
Verse 16
anantadṛṣṭirānando dhanurvedo dhanurdharaḥ || 16 ||
guṇākaro guṇaśreṣṭhaḥ saccidānandavigrahaḥ |
Verse 17
abhivandyo mahākāyo viśvakarmā viśāradaḥ || 17 ||
vinītātmā vītarāgaḥ tapasvīśo janeśvaraḥ |
Verse 18
kalyāṇaprakṛtiḥ kalpaḥ sarveśaḥ sarvakāmadaḥ || 18 ||
akṣayaḥ puruṣaḥ sākṣī keśavaḥ puruṣottamaḥ |
Verse 19
lokādhyakṣo mahāmāyo vibhīṣaṇavarapradaḥ || 19 ||
ānandavigraho jyotirhanumatprabhuravyayaḥ |
Verse 20
bhrājiṣṇuḥ sahano bhoktā satyavādī bahuśrutaḥ || 20 ||
sukhadaḥ kāraṇaṃ kartā bhavabandhavimocanaḥ |
Verse 21
devacūḍāmaṇirnetā brahmaṇyo brahmavardhanaḥ || 21 ||
saṃsārottārako rāmaḥ sarvaduḥkhavimokṣakṛt |
Verse 22
vidvattamo viśvakartā viśvahartā ca viśvadhṛt || 22 ||
nityo niyatakalyāṇaḥ sītāśokavināśakṛt |
Verse 23
kākutsthaḥ puṇḍarīkākṣo viśvāmitrabhayāpahaḥ || 23 ||
mārīcamathano rāmo virādhavadhapaṇḍitaḥ |
Verse 24
dussvapnanāśano ramyaḥ kirīṭī tridaśādhipaḥ || 24 ||
mahādhanurmahākāyo bhīmo bhīmaparākramaḥ |
Verse 25
tattvasvarūpī tattvajñaḥ tattvavādī suvikramaḥ || 25 ||
bhūtātmā bhūtakṛtsvāmī kālajñānī mahāpaṭuḥ |
Verse 26
anirviṇṇo guṇagrāhī niṣkalaṅkaḥ kalaṅkahā || 26 ||
svabhāvabhadraḥ śatrughnaḥ keśavaḥ sthāṇurīśvaraḥ |
Verse 27
bhūtādiḥ śambhurādityaḥ sthaviṣṭhaḥ śāśvato dhruvaḥ || 27 ||
kavacī kuṇḍalī cakrī khaḍgī bhaktajanapriyaḥ |
Verse 28
amṛtyurjanmarahitaḥ sarvajitsarvagocaraḥ || 28 ||
anuttamo'prameyātmā sarvādirguṇasāgaraḥ |
Verse 29
samaḥ samātmā samago jaṭāmukuṭamaṇḍitaḥ || 29 ||
ajeyaḥ sarvabhūtātmā viṣvakseno mahātapaḥ |
Verse 30
lokādhyakṣo mahābāhuramṛto vedavittamaḥ || 30 ||
sahiṣṇuḥ sadgatiḥ śāstā viśvayonirmahādyutiḥ |
Verse 31
atīndra ūrjitaḥ prāṃśurupendro vāmano balī || 31 ||
dhanurvedo vidhātā ca brahmā viṣṇuśca śaṅkaraḥ |
Verse 32
haṃso marīcirgovindo ratnagarbho mahāmatiḥ || 32 ||
vyāso vācaspatiḥ sarvadarpitā'suramardanaḥ |
Verse 33
jānakīvallabhaḥ pūjyaḥ prakaṭaḥ prītivardhanaḥ || 33 ||
sambhavo'tīndriyo vedyo'nirdeśo jāmbavatprabhuḥ |
Verse 34
madano mathano vyāpī viśvarūpo nirañjanaḥ || 34 ||
nārāyaṇo'graṇīḥ sādhurjaṭāyuprītivardhanaḥ |
Verse 35
naikarūpo jagannāthaḥ surakāryahitaḥ svabhūḥ || 35 ||
jitakrodho jitārātiḥ plavagādhiparājyadaḥ |
Verse 36
vasudaḥ subhujo naikamāyo bhavyapramodanaḥ || 36 ||
caṇḍāṃśuḥ siddhidaḥ kalpaḥ śaraṇāgatavatsalaḥ |
Verse 37
agado rogahartā ca mantrajño mantrabhāvanaḥ || 37 ||
saumitrivatsalo dhuryo vyaktāvyaktasvarūpadhṛk |
Verse 38
vasiṣṭho grāmaṇīḥ śrīmānanukūlaḥ priyaṃvadaḥ || 38 ||
atulaḥ sāttviko dhīraḥ śarāsanaviśāradaḥ |
Verse 39
jyeṣṭhaḥ sarvaguṇopetaḥ śaktimāṃstāṭakāntakaḥ || 39 ||
vaikuṇṭhaḥ prāṇināṃ prāṇaḥ kamaṭhaḥ kamalāpatiḥ |
Verse 40
govardhanadharo matsyarūpaḥ kāruṇyasāgaraḥ || 40 ||
kumbhakarṇaprabhettā ca gopīgopālasaṃvṛtaḥ |
Verse 41
māyāvī svāpano vyāpī raiṇukeyabalāpahaḥ || 41 ||
pinākamathano vandyaḥ samartho garuḍadhvajaḥ |
Verse 42
lokatrayāśrayo lokabharito bharatāgrajaḥ || 42 ||
śrīdharaḥ sadgatirlokasākṣī nārāyaṇo budhaḥ |
Verse 43
manovegī manorūpī pūrṇaḥ puruṣapuṅgavaḥ || 43 ||
yaduśreṣṭho yadupatirbhūtāvāsaḥ suvikramaḥ |
Verse 44
tejodharo dharādhāraścaturmūrtirmahānidhiḥ || 44 ||
cāṇūramardano divyaḥ śānto bharatavanditaḥ |
Verse 45
śabdātigo gabhīrātmā komalāṅgaḥ prajāgaraḥ || 45 ||
lokagarbhaḥ śeṣaśāyī kṣīrābdhinilayo'malaḥ |
Verse 46
ātmayoniradīnātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt || 46 ||
amṛtāṃśurmahāgarbho nivṛttaviṣayaspṛhaḥ |
Verse 47
trikālajño muniḥ sākṣī vihāyasagatiḥ kṛtī || 47 ||
parjanyaḥ kumudo bhūtāvāsaḥ kamalalocanaḥ |
Verse 48
śrīvatsavakṣāḥ śrīvāso vīrahā lakṣmaṇāgrajaḥ || 48 ||
lokābhirāmo lokārimardanaḥ sevakapriyaḥ |
Verse 49
sanātanatamo meghaśyāmalo rākṣasāntakṛt || 49 ||
divyāyudhadharaḥ śrīmānaprameyo jitendriyaḥ |
Verse 50
bhūdevavandyo janakapriyakṛtprapitāmahaḥ || 50 ||
uttamaḥ sātvikaḥ satyaḥ satyasandhastrivikramaḥ |
Verse 51
suvrataḥ sulabhaḥ sūkṣmaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ sudhīḥ || 51 ||
dāmodaro'cyutaḥ śārṅgī vāmano madhurādhipaḥ |
Verse 52
devakīnandanaḥ śauriḥ śūraḥ kaiṭabhamardanaḥ || 52 ||
saptatālaprabhettā ca mitravaṃśapravardhanaḥ |
kālasvarūpī kālātmā kālaḥ kalyāṇadaḥ kaviḥ |
Verse 53
saṃvatsara ṛtuḥ pakṣo hyayanaṃ divaso yugaḥ || 53 ||
stavyo vivikto nirlepaḥ sarvavyāpī nirākulaḥ |
Verse 54
anādinidhanaḥ sarvalokapūjyo nirāmayaḥ || 54 ||
raso rasajñaḥ sārajño lokasāro rasātmakaḥ |
Verse 55
sarvaduḥkhātigo vidyārāśiḥ paramagocaraḥ || 55 ||
śeṣo viśeṣo vigatakalmaṣo raghunāyakaḥ |
Verse 56
varṇaśreṣṭho varṇavāhyo varṇyo varṇyaguṇojjvalaḥ || 56 ||
karmasākṣyamaraśreṣṭho devadevaḥ sukhapradaḥ |
Verse 57
devādhidevo devarṣirdevāsuranamaskṛtaḥ || 57 ||
sarvadevamayaścakrī śārṅgapāṇiranuttamaḥ |
Verse 58
mano buddhirahaṅkāraḥ prakṛtiḥ puruṣo'vyayaḥ || 58 ||
ahalyāpāvanaḥ svāmī pitṛbhakto varapradaḥ |
Verse 59
nyāyo nyāyī nayī śrīmānnayo nagadharo dhruvaḥ || 59 ||
lakṣmīviśvambharābhartā devendro balimardanaḥ |
Verse 60
vāṇārimardano yajvānuttamo munisevitaḥ || 60 ||
devāgraṇīḥ śivadhyānatatparaḥ paramaḥ paraḥ |
Verse 61
sāmagānapriyo'krūraḥ puṇyakīrtiḥ sulocanaḥ || 61 ||
puṇyaḥ puṇyādhikaḥ pūrvaḥ pūrṇaḥ pūrayitā raviḥ |
Verse 62
jaṭilaḥ kalmaṣadhvāntaprabhañjanavibhāvasuḥ || 62 ||
avyaktalakṣaṇo'vyakto daśāsyadvīpakesarī |
Verse 63
kalānidhiḥ kalārūpo kamalānandavardhanaḥ || 63 ||
jayo jitāriḥ sarvādiḥ śamano bhavabhañjanaḥ |
Verse 64
alaṅkariṣṇuracalo rociṣṇurvikramottamaḥ || 64 ||
aṃśuḥ śabdapatiḥ śabdagocaro rañjano raghuḥ |
Verse 65
niśśabdaḥ praṇavo mālī sthūlaḥ sūkṣmo vilakṣaṇaḥ || 65 ||
ātmayonirayoniśca saptajihvaḥ sahasrapāt |
Verse 66
sanātanatamaḥ sragvī peśalo javināṃ varaḥ || 66 ||
śaktimān śaṅkhabhṛnnāthaḥ gadāpadmarathāṅgabhṛt |
Verse 67
nirīho nirvikalpaśca cidrūpo vītasādhvasaḥ || 67 ||
śatānanaḥ sahasrākṣaḥ śatamūrtirghanaprabhaḥ |
Verse 68
hṛtpuṇḍarīkaśayanaḥ kaṭhino drava eva ca || 68 ||
ugro grahapatiḥ kṛṣṇo samartho'narthanāśanaḥ |
Verse 69
adharmaśatruḥ rakṣoghnaḥ puruhūtaḥ puruṣṭutaḥ || 69 ||
brahmagarbho bṛhadgarbho dharmadhenurdhanāgamaḥ |
Verse 70
hiraṇyagarbho jyotiṣmān sulalāṭaḥ suvikramaḥ || 70 ||
śivapūjārataḥ śrīmān bhavānīpriyakṛdvaśī |
Verse 71
naro nārāyaṇaḥ śyāmaḥ kapardī nīlalohitaḥ || 71 ||
rudraḥ paśupatiḥ sthāṇurviśvāmitro dvijeśvaraḥ |
Verse 72
mātāmaho mātariśvā viriñco viṣṭaraśravāḥ || 72 ||
akṣobhyaḥ sarvabhūtānāṃ caṇḍaḥ satyaparākramaḥ |
Verse 73
vālakhilyo mahākalpaḥ kalpavṛkṣaḥ kalādharaḥ || 73 ||
nidāghastapano'moghaḥ ślakṣṇaḥ parabalāpahṛt |
Verse 74
kabandhamathano divyaḥ kambugrīvaḥ śivapriyaḥ || 74 ||
śaṅkho'nilaḥ suniṣpannaḥ sulabhaḥ śiśirātmakaḥ |
Verse 75
asaṃsṛṣṭo'tithiḥ śūraḥ pramāthī pāpanāśakṛt || 75 ||
vasuśravāḥ kavyavāhaḥ pratapto viśvabhojanaḥ |
Verse 76
rāmo nīlotpalaśyāmo jñānaskandho mahādyutiḥ || 76 ||
pavitrapādaḥ pāpārirmaṇipūro nabhogatiḥ |
Verse 77
uttāraṇo duṣkṛtihā durdharṣo dussaho'bhayaḥ || 77 ||
amṛteśo'mṛtavapurdharmī dharmaḥ kṛpākaraḥ |
Verse 78
bhargo vivasvānādityo yogācāryo divaspatiḥ || 78 ||
udārakīrtirudyogī vāṅmayaḥ sadasanmayaḥ |
Verse 79
nakṣatramālī nākeśaḥ svādhiṣṭhānaṣaḍāśrayaḥ || 79 ||
caturvargaphalo varṇī śaktitrayaphalaṃ nidhiḥ |
Verse 80
nidhānagarbho nirvyājo girīśo vyālamardanaḥ || 80 ||
śrīvallabhaḥ śivārambhaḥ śāntirbhadraḥ samañjasaḥ |
Verse 81
bhūśayo bhūtikṛdbhūtirbhūṣaṇo bhūtavāhanaḥ || 81 ||
akāyo bhaktakāyasthaḥ kālajñānī mahāvaṭuḥ |
Verse 82
parārthavṛttiracalo viviktaḥ śrutisāgaraḥ || 82 ||
svabhāvabhadro madhyasthaḥ saṃsārabhayanāśanaḥ |
Verse 83
vedyo vaidyo viyadgoptā sarvāmaramunīśvaraḥ || 83 ||
surendraḥ karaṇaṃ karma karmakṛtkarmyadhokṣajaḥ |
Verse 84
dhyeyo dhuryo dharādhīśaḥ saṅkalpaḥ śarvarīpatiḥ || 84 ||
paramārthagururvṛddhaḥ śucirāśritavatsalaḥ |
Verse 85
viṣṇurjiṣṇurvibhuryajño yajñeśo yajñapālakaḥ || 85 ||
prabhaviṣṇurgrasiṣṇuśca lokātmā lokabhāvanaḥ |
Verse 86
keśavaḥ keśihā kāvyaḥ kaviḥ kāraṇakāraṇam || 86 ||
kālakartā kālaśeṣo vāsudevaḥ puruṣṭutaḥ |
Verse 87
ādikartā varāhaśca mādhavo madhusūdanaḥ || 87 ||
nārāyaṇo naro haṃso viṣvakseno janārdanaḥ |
Verse 88
viśvakartā mahāyajño jyotiṣmān puruṣottamaḥ || 88 ||
vaikuṇṭhaḥ puṇḍarīkākṣaḥ kṛṣṇaḥ sūryaḥ surārcitaḥ |
Verse 89
nārasiṃho mahābhīmo vakradaṃṣṭro nakhāyudhaḥ || 89 ||
ādidevo jagatkartā yogīśo garuḍadhvajaḥ |
Verse 90
govindo gopatirgoptā bhūpatirbhuvaneśvaraḥ || 90 ||
padmanābho hṛṣīkeśo dhātā dāmodaraḥ prabhuḥ |
Verse 91
trivikramastrilokeśo brahmeśaḥ prītivardhanaḥ || 91 ||
vāmano duṣṭadamano govindo gopavallabhaḥ |
Verse 92
bhaktapriyo'cyutaḥ satyaḥ satyakīrtirdhṛtiḥ smṛtiḥ || 92 ||
kāruṇyaṃ karuṇo vyāsaḥ pāpahā śāntivardhanaḥ |
Verse 93
sannyāsī śāstratattvajño mandarādriniketanaḥ || 93 ||
badarīnilayaḥ śāntastapasvī vaidyutaprabhaḥ |
Verse 94
bhūtāvāso guhāvāsaḥ śrīnivāsaḥ śriyaḥ patiḥ || 94 ||
tapovāso mudāvāsaḥ satyavāsaḥ sanātanaḥ |
Verse 95
puruṣaḥ puṣkaraḥ puṇyaḥ puṣkarākṣo maheśvaraḥ || 95 ||
pūrṇamūrtiḥ purāṇajñaḥ puṇyadaḥ puṇyavardhanaḥ |
Verse 96
śaṅkhī cakrī gadī śārṅgī lāṅgalī musalī halī || 96 ||
kirīṭī kuṇḍalī hārī mekhalī kavacī dhvajī |
Verse 97
yoddhā jetā mahāvīryaḥ śatrujicchatrutāpanaḥ || 97 ||
śāstā śāstrakaraḥ śāstraṃ śaṅkara śaṅkarastutaḥ |
Verse 98
sārathiḥ sāttvikaḥ svāmī sāmavedapriyaḥ samaḥ || 98 ||
pavanaḥ sāhasaḥ śaktiḥ sampūrṇāṅgaḥ samṛddhimān |
Verse 99
svargadaḥ kāmadaḥ śrīdaḥ kīrtido'kīrtināśanaḥ || 99 ||
mokṣadaḥ puṇḍarīkākṣaḥ kṣīrābdhikṛtaketanaḥ |
Verse 100
sarvātmā sarvalokeśaḥ prerakaḥ pāpanāśanaḥ || 100 ||
sarvadevo jagannāthaḥ sarvalokamaheśvaraḥ |
Verse 101
sargasthityantakṛddevaḥ sarvalokasukhāvahaḥ || 101 ||
akṣayyaḥ śāśvato'nantaḥ kṣayavṛddhivivarjitaḥ |
Verse 102
nirlepo nirguṇaḥ sūkṣmo nirvikāro nirañjanaḥ || 102 ||
sarvopādhivinirmuktaḥ sattāmātravyavasthitaḥ |
Verse 103
adhikārī vibhurnityaḥ paramātmā sanātanaḥ || 103 ||
acalo nirmalo vyāpī nityatṛpto nirāśrayaḥ |
Verse 104
śyāmo yuvā lohitākṣo dīptāsyo mitabhāṣaṇaḥ || 104 ||
ājānubāhuḥ sumukhaḥ siṃhaskandho mahābhujaḥ |
Verse 105
satyavān guṇasampannaḥ svayantejāḥ sudīptimān || 105 ||
kālātmā bhagavān kālaḥ kālacakrapravartakaḥ |
Verse 106
nārāyaṇaḥ parañjyotiḥ paramātmā sanātanaḥ || 106 ||
viśvasṛḍviśvagoptā ca viśvabhoktā ca śāśvataḥ |
Verse 107
viśveśvaro viśvamūrtirviśvātmā viśvabhāvanaḥ || 107 ||
sarvabhūtasuhṛcchāntaḥ sarvabhūtānukampanaḥ |
Verse 108
sarveśvareśvaraḥ sarvaḥ śrīmānāśritavatsalaḥ || 108 ||
sarvagaḥ sarvabhūteśaḥ sarvabhūtāśayasthitaḥ |
Verse 109
abhyantarasthastamasaśchettā nārāyaṇaḥ paraḥ || 109 ||
anādinidhanaḥ sraṣṭā prajāpatipatirhariḥ |
Verse 110
narasiṃho hṛṣīkeśaḥ sarvātmā sarvadṛgvaśī || 110 ||
jagatastasthuṣaścaiva prabhurnetā sanātanaḥ |
Verse 111
kartā dhātā vidhātā ca sarveṣāṃ prabhurīśvaraḥ || 111 ||
sahasramūrdhā viśvātmā viṣṇurviśvadṛgavyayaḥ |
Verse 112
purāṇapuruṣaḥ sraṣṭā sahasrākṣaḥ sahasrapāt || 112 ||
tattvaṃ nārāyaṇo viṣṇurvāsudevaḥ sanātanaḥ |
Verse 113
paramātmā paraṃ brahma saccidānandavigrahaḥ || 113 ||
parañjyotiḥ parandhāmaḥ parākāśaḥ parātparaḥ |
Verse 114
acyutaḥ puruṣaḥ kṛṣṇaḥ śāśvataḥ śiva īśvaraḥ || 114 ||
nityaḥ sarvagataḥ sthāṇurugraḥ sākṣī prajāpatiḥ |
Verse 115
hiraṇyagarbhaḥ savitā lokakṛllokabhṛdvibhuḥ || 115 ||
rāmaḥ śrīmān mahāviṣṇurjiṣṇurdevahitāvahaḥ |
Verse 116
tattvātmā tārakaṃ brahma śāśvataḥ sarvasiddhidaḥ || 116 ||
akāravācyo bhagavān śrīrbhūnīlāpatiḥ pumān |
Verse 117
sarvalokeśvaraḥ śrīmān sarvajñaḥ sarvatomukhaḥ || 117 ||
svāmī suśīlaḥ sulabhaḥ sarvajñaḥ sarvaśaktimān |
Verse 118
nityaḥ sampūrṇakāmaśca naisargikasuhṛtsukhī || 118 ||
kṛpāpīyūṣajaladhiḥ śaraṇyaḥ sarvadehinām |
Verse 119
śrīmānnārāyaṇaḥ svāmī jagatāṃ patirīśvaraḥ || 119 ||
śrīśaḥ śaraṇyo bhūtānāṃ saṃśritābhīṣṭadāyakaḥ |
Verse 120
anantaḥ śrīpatī rāmo guṇabhṛnnirguṇo mahān || 120 ||
|| iti ānandarāmāyaṇe vālmīkīye śrīrāmasahasranāmastotram ||
Sanskrit — Devanagari (original)
अस्य श्रीरामसहस्रनामस्तोत्र महामन्त्रस्य, भगवान् ईश्वर ऋषिः, अनुष्टुप्छन्दः, श्रीरामः परमात्मा देवता, श्रीमान्महाविष्णुरिति बीजं, गुणभृन्निर्गुणो महानिति शक्तिः, संसारतारको राम इति मन्त्रः, सच्चिदानन्दविग्रह इति कीलकं, अक्षयः पुरुषः साक्षीति कवचं, अजेयः सर्वभूतानां इत्यस्त्रं, राजीवलोचनः श्रीमानिति ध्यानं श्रीरामप्रीत्यर्थे दिव्यसहस्रनामजपे विनियोगः ।
ध्यानं
श्रीराघवं दशरथात्मजमप्रमेयं
सीतापतिं रघुकुलान्वयरत्नदीपम् ।
आजानुबाहुमरविन्ददलायताक्षं
रामं निशाचरविनाशकरं नमामि ॥
नीलां भुजश्यामल कोमलाङ्गं
सीता समारोपित वामभागम् ।
पाणौ महासायक चारु चापं
नमामि रामं रघुवंशनाथम् ॥
लोकाभिरामं रणरङ्गधीरं
राजीवनेत्रं रघुवंशनाथम् ।
कारुण्यरूपं करुणाकरं तं
श्री रामचन्द्रं शरणं प्रपद्ये ॥
ध्यायेदाजानुबाहुं धृतशरधनुषं बद्धपद्मासनस्थं
पीतं वासो वसानं नवकलदलस्पर्धिनेत्रं प्रसन्नम् ।
वामाङ्कारूढसीतामुखकमलमिललोचनं नीरदाभं
नानालङ्कारदीप्तं दधतमुरुजटामण्डलं रामचन्द्रम् ॥
नीलाम्भोदरकान्ति कान्तमनुषं वीरासनाध्यासिनं
मुद्रां ज्ञानमयीं दधानमपरं हस्ताम्बुजं जानुनि ।
सीतां पार्श्वगतां सरोरुहकरां विद्युन्निभां राघवं
पश्यन्तीं मुकुटाङ्गदादि विविध कल्पोज्ज्वलाङ्गं भजे ॥
स्तोत्रं
राजीवलोचनः श्रीमान् श्रीरामो रघुपुङ्गवः ।
रामभद्रः सदाचारो राजेन्द्रो जानकीपतिः ॥ 1 ॥
अग्रगण्यो वरेण्यश्च वरदः परमेश्वरः ।
जनार्दनो जितामित्रः परार्थैकप्रयोजनः ॥ 2 ॥
विश्वामित्रप्रियो दान्तः शत्रुजिच्छत्रुतापनः ।
सर्वज्ञः सर्वदेवादिः शरण्यो वालिमर्दनः ॥ 3 ॥
ज्ञानभाव्योऽपरिच्छेद्यो वाग्मी सत्यव्रतः शुचिः ।
ज्ञानगम्यो दृढप्रज्ञः खरध्वंसी प्रतापवान् ॥ 4 ॥
द्युतिमानात्मवान्वीरो जितक्रोधोऽरिमर्दनः ।
विश्वरूपो विशालाक्षः प्रभुः परिवृढो दृढः ॥ 5 ॥
ईशः खड्गधरः श्रीमान् कौसलेयोऽनसूयकः ।
विपुलांसो महोरस्कः परमेष्ठी परायणः ॥ 6 ॥
सत्यव्रतः सत्यसन्धो गुरुः परमधार्मिकः ।
लोकज्ञो लोकवन्द्यश्च लोकात्मा लोककृत्परः ॥ 7 ॥
अनादिर्भगवान् सेव्यो जितमायो रघूद्वहः ।
रामो दयाकरो दक्षः सर्वज्ञः सर्वपावनः ॥ 8 ॥
ब्रह्मण्यो नीतिमान् गोप्ता सर्वदेवमयो हरिः ।
सुन्दरः पीतवासाश्च सूत्रकारः पुरातनः ॥ 9 ॥
सौम्यो महर्षिः कोदण्डी सर्वज्ञः सर्वकोविदः ।
कविः सुग्रीववरदः सर्वपुण्याधिकप्रदः ॥ 10 ॥
भव्यो जितारिषड्वर्गो महोदारोऽघनाशनः ।
सुकीर्तिरादिपुरुषः कान्तः पुण्यकृतागमः ॥ 11 ॥
अकल्मषश्चतुर्बाहुः सर्वावासो दुरासदः ।
स्मितभाषी निवृत्तात्मा स्मृतिमान् वीर्यवान् प्रभुः ॥ 12 ॥
धीरो दान्तो घनश्यामः सर्वायुधविशारदः ।
अध्यात्मयोगनिलयः सुमना लक्ष्मणाग्रजः ॥ 13 ॥
सर्वतीर्थमयः शूरः सर्वयज्ञफलप्रदः ।
यज्ञस्वरूपी यज्ञेशो जरामरणवर्जितः ॥ 14 ॥
वर्णाश्रमकरो वर्णी शत्रुजित् पुरुषोत्तमः ।
विभीषणप्रतिष्ठाता परमात्मा परात्परः ॥ 15 ॥
प्रमाणभूतो दुर्ज्ञेयः पूर्णः परपुरञ्जयः ।
अनन्तदृष्टिरानन्दो धनुर्वेदो धनुर्धरः ॥ 16 ॥
गुणाकरो गुणश्रेष्ठः सच्चिदानन्दविग्रहः ।
अभिवन्द्यो महाकायो विश्वकर्मा विशारदः ॥ 17 ॥
विनीतात्मा वीतरागः तपस्वीशो जनेश्वरः ।
कल्याणप्रकृतिः कल्पः सर्वेशः सर्वकामदः ॥ 18 ॥
अक्षयः पुरुषः साक्षी केशवः पुरुषोत्तमः ।
लोकाध्यक्षो महामायो विभीषणवरप्रदः ॥ 19 ॥
आनन्दविग्रहो ज्योतिर्हनुमत्प्रभुरव्ययः ।
भ्राजिष्णुः सहनो भोक्ता सत्यवादी बहुश्रुतः ॥ 20 ॥
सुखदः कारणं कर्ता भवबन्धविमोचनः ।
देवचूडामणिर्नेता ब्रह्मण्यो ब्रह्मवर्धनः ॥ 21 ॥
संसारोत्तारको रामः सर्वदुःखविमोक्षकृत् ।
विद्वत्तमो विश्वकर्ता विश्वहर्ता च विश्वधृत् ॥ 22 ॥
नित्यो नियतकल्याणः सीताशोकविनाशकृत् ।
काकुत्स्थः पुण्डरीकाक्षो विश्वामित्रभयापहः ॥ 23 ॥
मारीचमथनो रामो विराधवधपण्डितः ।
दुस्स्वप्ननाशनो रम्यः किरीटी त्रिदशाधिपः ॥ 24 ॥
महाधनुर्महाकायो भीमो भीमपराक्रमः ।
तत्त्वस्वरूपी तत्त्वज्ञः तत्त्ववादी सुविक्रमः ॥ 25 ॥
भूतात्मा भूतकृत्स्वामी कालज्ञानी महापटुः ।
अनिर्विण्णो गुणग्राही निष्कलङ्कः कलङ्कहा ॥ 26 ॥
स्वभावभद्रः शत्रुघ्नः केशवः स्थाणुरीश्वरः ।
भूतादिः शम्भुरादित्यः स्थविष्ठः शाश्वतो ध्रुवः ॥ 27 ॥
कवची कुण्डली चक्री खड्गी भक्तजनप्रियः ।
अमृत्युर्जन्मरहितः सर्वजित्सर्वगोचरः ॥ 28 ॥
अनुत्तमोऽप्रमेयात्मा सर्वादिर्गुणसागरः ।
समः समात्मा समगो जटामुकुटमण्डितः ॥ 29 ॥
अजेयः सर्वभूतात्मा विष्वक्सेनो महातपः ।
लोकाध्यक्षो महाबाहुरमृतो वेदवित्तमः ॥ 30 ॥
सहिष्णुः सद्गतिः शास्ता विश्वयोनिर्महाद्युतिः ।
अतीन्द्र ऊर्जितः प्रांशुरुपेन्द्रो वामनो बली ॥ 31 ॥
धनुर्वेदो विधाता च ब्रह्मा विष्णुश्च शङ्करः ।
हंसो मरीचिर्गोविन्दो रत्नगर्भो महामतिः ॥ 32 ॥
व्यासो वाचस्पतिः सर्वदर्पिताऽसुरमर्दनः ।
जानकीवल्लभः पूज्यः प्रकटः प्रीतिवर्धनः ॥ 33 ॥
सम्भवोऽतीन्द्रियो वेद्योऽनिर्देशो जाम्बवत्प्रभुः ।
मदनो मथनो व्यापी विश्वरूपो निरञ्जनः ॥ 34 ॥
नारायणोऽग्रणीः साधुर्जटायुप्रीतिवर्धनः ।
नैकरूपो जगन्नाथः सुरकार्यहितः स्वभूः ॥ 35 ॥
जितक्रोधो जितारातिः प्लवगाधिपराज्यदः ।
वसुदः सुभुजो नैकमायो भव्यप्रमोदनः ॥ 36 ॥
चण्डांशुः सिद्धिदः कल्पः शरणागतवत्सलः ।
अगदो रोगहर्ता च मन्त्रज्ञो मन्त्रभावनः ॥ 37 ॥
सौमित्रिवत्सलो धुर्यो व्यक्ताव्यक्तस्वरूपधृक् ।
वसिष्ठो ग्रामणीः श्रीमाननुकूलः प्रियंवदः ॥ 38 ॥
अतुलः सात्त्विको धीरः शरासनविशारदः ।
ज्येष्ठः सर्वगुणोपेतः शक्तिमांस्ताटकान्तकः ॥ 39 ॥
वैकुण्ठः प्राणिनां प्राणः कमठः कमलापतिः ।
गोवर्धनधरो मत्स्यरूपः कारुण्यसागरः ॥ 40 ॥
कुम्भकर्णप्रभेत्ता च गोपीगोपालसंवृतः ।
मायावी स्वापनो व्यापी रैणुकेयबलापहः ॥ 41 ॥
पिनाकमथनो वन्द्यः समर्थो गरुडध्वजः ।
लोकत्रयाश्रयो लोकभरितो भरताग्रजः ॥ 42 ॥
श्रीधरः सद्गतिर्लोकसाक्षी नारायणो बुधः ।
मनोवेगी मनोरूपी पूर्णः पुरुषपुङ्गवः ॥ 43 ॥
यदुश्रेष्ठो यदुपतिर्भूतावासः सुविक्रमः ।
तेजोधरो धराधारश्चतुर्मूर्तिर्महानिधिः ॥ 44 ॥
चाणूरमर्दनो दिव्यः शान्तो भरतवन्दितः ।
शब्दातिगो गभीरात्मा कोमलाङ्गः प्रजागरः ॥ 45 ॥
लोकगर्भः शेषशायी क्षीराब्धिनिलयोऽमलः ।
आत्मयोनिरदीनात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ 46 ॥
अमृतांशुर्महागर्भो निवृत्तविषयस्पृहः ।
त्रिकालज्ञो मुनिः साक्षी विहायसगतिः कृती ॥ 47 ॥
पर्जन्यः कुमुदो भूतावासः कमललोचनः ।
श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासो वीरहा लक्ष्मणाग्रजः ॥ 48 ॥
लोकाभिरामो लोकारिमर्दनः सेवकप्रियः ।
सनातनतमो मेघश्यामलो राक्षसान्तकृत् ॥ 49 ॥
दिव्यायुधधरः श्रीमानप्रमेयो जितेन्द्रियः ।
भूदेववन्द्यो जनकप्रियकृत्प्रपितामहः ॥ 50 ॥
उत्तमः सात्विकः सत्यः सत्यसन्धस्त्रिविक्रमः ।
सुव्रतः सुलभः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुधीः ॥ 51 ॥
दामोदरोऽच्युतः शार्ङ्गी वामनो मधुराधिपः ।
देवकीनन्दनः शौरिः शूरः कैटभमर्दनः ॥ 52 ॥
सप्ततालप्रभेत्ता च मित्रवंशप्रवर्धनः ।
कालस्वरूपी कालात्मा कालः कल्याणदः कविः ।
संवत्सर ऋतुः पक्षो ह्ययनं दिवसो युगः ॥ 53 ॥
स्तव्यो विविक्तो निर्लेपः सर्वव्यापी निराकुलः ।
अनादिनिधनः सर्वलोकपूज्यो निरामयः ॥ 54 ॥
रसो रसज्ञः सारज्ञो लोकसारो रसात्मकः ।
सर्वदुःखातिगो विद्याराशिः परमगोचरः ॥ 55 ॥
शेषो विशेषो विगतकल्मषो रघुनायकः ।
वर्णश्रेष्ठो वर्णवाह्यो वर्ण्यो वर्ण्यगुणोज्ज्वलः ॥ 56 ॥
कर्मसाक्ष्यमरश्रेष्ठो देवदेवः सुखप्रदः ।
देवाधिदेवो देवर्षिर्देवासुरनमस्कृतः ॥ 57 ॥
सर्वदेवमयश्चक्री शार्ङ्गपाणिरनुत्तमः ।
मनो बुद्धिरहङ्कारः प्रकृतिः पुरुषोऽव्ययः ॥ 58 ॥
अहल्यापावनः स्वामी पितृभक्तो वरप्रदः ।
न्यायो न्यायी नयी श्रीमान्नयो नगधरो ध्रुवः ॥ 59 ॥
लक्ष्मीविश्वम्भराभर्ता देवेन्द्रो बलिमर्दनः ।
वाणारिमर्दनो यज्वानुत्तमो मुनिसेवितः ॥ 60 ॥
देवाग्रणीः शिवध्यानतत्परः परमः परः ।
सामगानप्रियोऽक्रूरः पुण्यकीर्तिः सुलोचनः ॥ 61 ॥
पुण्यः पुण्याधिकः पूर्वः पूर्णः पूरयिता रविः ।
जटिलः कल्मषध्वान्तप्रभञ्जनविभावसुः ॥ 62 ॥
अव्यक्तलक्षणोऽव्यक्तो दशास्यद्वीपकेसरी ।
कलानिधिः कलारूपो कमलानन्दवर्धनः ॥ 63 ॥
जयो जितारिः सर्वादिः शमनो भवभञ्जनः ।
अलङ्करिष्णुरचलो रोचिष्णुर्विक्रमोत्तमः ॥ 64 ॥
अंशुः शब्दपतिः शब्दगोचरो रञ्जनो रघुः ।
निश्शब्दः प्रणवो माली स्थूलः सूक्ष्मो विलक्षणः ॥ 65 ॥
आत्मयोनिरयोनिश्च सप्तजिह्वः सहस्रपात् ।
सनातनतमः स्रग्वी पेशलो जविनां वरः ॥ 66 ॥
शक्तिमान् शङ्खभृन्नाथः गदापद्मरथाङ्गभृत् ।
निरीहो निर्विकल्पश्च चिद्रूपो वीतसाध्वसः ॥ 67 ॥
शताननः सहस्राक्षः शतमूर्तिर्घनप्रभः ।
हृत्पुण्डरीकशयनः कठिनो द्रव एव च ॥ 68 ॥
उग्रो ग्रहपतिः कृष्णो समर्थोऽनर्थनाशनः ।
अधर्मशत्रुः रक्षोघ्नः पुरुहूतः पुरुष्टुतः ॥ 69 ॥
ब्रह्मगर्भो बृहद्गर्भो धर्मधेनुर्धनागमः ।
हिरण्यगर्भो ज्योतिष्मान् सुललाटः सुविक्रमः ॥ 70 ॥
शिवपूजारतः श्रीमान् भवानीप्रियकृद्वशी ।
नरो नारायणः श्यामः कपर्दी नीललोहितः ॥ 71 ॥
रुद्रः पशुपतिः स्थाणुर्विश्वामित्रो द्विजेश्वरः ।
मातामहो मातरिश्वा विरिञ्चो विष्टरश्रवाः ॥ 72 ॥
अक्षोभ्यः सर्वभूतानां चण्डः सत्यपराक्रमः ।
वालखिल्यो महाकल्पः कल्पवृक्षः कलाधरः ॥ 73 ॥
निदाघस्तपनोऽमोघः श्लक्ष्णः परबलापहृत् ।
कबन्धमथनो दिव्यः कम्बुग्रीवः शिवप्रियः ॥ 74 ॥
शङ्खोऽनिलः सुनिष्पन्नः सुलभः शिशिरात्मकः ।
असंसृष्टोऽतिथिः शूरः प्रमाथी पापनाशकृत् ॥ 75 ॥
वसुश्रवाः कव्यवाहः प्रतप्तो विश्वभोजनः ।
रामो नीलोत्पलश्यामो ज्ञानस्कन्धो महाद्युतिः ॥ 76 ॥
पवित्रपादः पापारिर्मणिपूरो नभोगतिः ।
उत्तारणो दुष्कृतिहा दुर्धर्षो दुस्सहोऽभयः ॥ 77 ॥
अमृतेशोऽमृतवपुर्धर्मी धर्मः कृपाकरः ।
भर्गो विवस्वानादित्यो योगाचार्यो दिवस्पतिः ॥ 78 ॥
उदारकीर्तिरुद्योगी वाङ्मयः सदसन्मयः ।
नक्षत्रमाली नाकेशः स्वाधिष्ठानषडाश्रयः ॥ 79 ॥
चतुर्वर्गफलो वर्णी शक्तित्रयफलं निधिः ।
निधानगर्भो निर्व्याजो गिरीशो व्यालमर्दनः ॥ 80 ॥
श्रीवल्लभः शिवारम्भः शान्तिर्भद्रः समञ्जसः ।
भूशयो भूतिकृद्भूतिर्भूषणो भूतवाहनः ॥ 81 ॥
अकायो भक्तकायस्थः कालज्ञानी महावटुः ।
परार्थवृत्तिरचलो विविक्तः श्रुतिसागरः ॥ 82 ॥
स्वभावभद्रो मध्यस्थः संसारभयनाशनः ।
वेद्यो वैद्यो वियद्गोप्ता सर्वामरमुनीश्वरः ॥ 83 ॥
सुरेन्द्रः करणं कर्म कर्मकृत्कर्म्यधोक्षजः ।
ध्येयो धुर्यो धराधीशः सङ्कल्पः शर्वरीपतिः ॥ 84 ॥
परमार्थगुरुर्वृद्धः शुचिराश्रितवत्सलः ।
विष्णुर्जिष्णुर्विभुर्यज्ञो यज्ञेशो यज्ञपालकः ॥ 85 ॥
प्रभविष्णुर्ग्रसिष्णुश्च लोकात्मा लोकभावनः ।
केशवः केशिहा काव्यः कविः कारणकारणम् ॥ 86 ॥
कालकर्ता कालशेषो वासुदेवः पुरुष्टुतः ।
आदिकर्ता वराहश्च माधवो मधुसूदनः ॥ 87 ॥
नारायणो नरो हंसो विष्वक्सेनो जनार्दनः ।
विश्वकर्ता महायज्ञो ज्योतिष्मान् पुरुषोत्तमः ॥ 88 ॥
वैकुण्ठः पुण्डरीकाक्षः कृष्णः सूर्यः सुरार्चितः ।
नारसिंहो महाभीमो वक्रदंष्ट्रो नखायुधः ॥ 89 ॥
आदिदेवो जगत्कर्ता योगीशो गरुडध्वजः ।
गोविन्दो गोपतिर्गोप्ता भूपतिर्भुवनेश्वरः ॥ 90 ॥
पद्मनाभो हृषीकेशो धाता दामोदरः प्रभुः ।
त्रिविक्रमस्त्रिलोकेशो ब्रह्मेशः प्रीतिवर्धनः ॥ 91 ॥
वामनो दुष्टदमनो गोविन्दो गोपवल्लभः ।
भक्तप्रियोऽच्युतः सत्यः सत्यकीर्तिर्धृतिः स्मृतिः ॥ 92 ॥
कारुण्यं करुणो व्यासः पापहा शान्तिवर्धनः ।
सन्न्यासी शास्त्रतत्त्वज्ञो मन्दराद्रिनिकेतनः ॥ 93 ॥
बदरीनिलयः शान्तस्तपस्वी वैद्युतप्रभः ।
भूतावासो गुहावासः श्रीनिवासः श्रियः पतिः ॥ 94 ॥
तपोवासो मुदावासः सत्यवासः सनातनः ।
पुरुषः पुष्करः पुण्यः पुष्कराक्षो महेश्वरः ॥ 95 ॥
पूर्णमूर्तिः पुराणज्ञः पुण्यदः पुण्यवर्धनः ।
शङ्खी चक्री गदी शार्ङ्गी लाङ्गली मुसली हली ॥ 96 ॥
किरीटी कुण्डली हारी मेखली कवची ध्वजी ।
योद्धा जेता महावीर्यः शत्रुजिच्छत्रुतापनः ॥ 97 ॥
शास्ता शास्त्रकरः शास्त्रं शङ्कर शङ्करस्तुतः ।
सारथिः सात्त्विकः स्वामी सामवेदप्रियः समः ॥ 98 ॥
पवनः साहसः शक्तिः सम्पूर्णाङ्गः समृद्धिमान् ।
स्वर्गदः कामदः श्रीदः कीर्तिदोऽकीर्तिनाशनः ॥ 99 ॥
मोक्षदः पुण्डरीकाक्षः क्षीराब्धिकृतकेतनः ।
सर्वात्मा सर्वलोकेशः प्रेरकः पापनाशनः ॥ 100 ॥
सर्वदेवो जगन्नाथः सर्वलोकमहेश्वरः ।
सर्गस्थित्यन्तकृद्देवः सर्वलोकसुखावहः ॥ 101 ॥
अक्षय्यः शाश्वतोऽनन्तः क्षयवृद्धिविवर्जितः ।
निर्लेपो निर्गुणः सूक्ष्मो निर्विकारो निरञ्जनः ॥ 102 ॥
सर्वोपाधिविनिर्मुक्तः सत्तामात्रव्यवस्थितः ।
अधिकारी विभुर्नित्यः परमात्मा सनातनः ॥ 103 ॥
अचलो निर्मलो व्यापी नित्यतृप्तो निराश्रयः ।
श्यामो युवा लोहिताक्षो दीप्तास्यो मितभाषणः ॥ 104 ॥
आजानुबाहुः सुमुखः सिंहस्कन्धो महाभुजः ।
सत्यवान् गुणसम्पन्नः स्वयन्तेजाः सुदीप्तिमान् ॥ 105 ॥
कालात्मा भगवान् कालः कालचक्रप्रवर्तकः ।
नारायणः परञ्ज्योतिः परमात्मा सनातनः ॥ 106 ॥
विश्वसृड्विश्वगोप्ता च विश्वभोक्ता च शाश्वतः ।
विश्वेश्वरो विश्वमूर्तिर्विश्वात्मा विश्वभावनः ॥ 107 ॥
सर्वभूतसुहृच्छान्तः सर्वभूतानुकम्पनः ।
सर्वेश्वरेश्वरः सर्वः श्रीमानाश्रितवत्सलः ॥ 108 ॥
सर्वगः सर्वभूतेशः सर्वभूताशयस्थितः ।
अभ्यन्तरस्थस्तमसश्छेत्ता नारायणः परः ॥ 109 ॥
अनादिनिधनः स्रष्टा प्रजापतिपतिर्हरिः ।
नरसिंहो हृषीकेशः सर्वात्मा सर्वदृग्वशी ॥ 110 ॥
जगतस्तस्थुषश्चैव प्रभुर्नेता सनातनः ।
कर्ता धाता विधाता च सर्वेषां प्रभुरीश्वरः ॥ 111 ॥
सहस्रमूर्धा विश्वात्मा विष्णुर्विश्वदृगव्ययः ।
पुराणपुरुषः स्रष्टा सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ 112 ॥
तत्त्वं नारायणो विष्णुर्वासुदेवः सनातनः ।
परमात्मा परं ब्रह्म सच्चिदानन्दविग्रहः ॥ 113 ॥
परञ्ज्योतिः परन्धामः पराकाशः परात्परः ।
अच्युतः पुरुषः कृष्णः शाश्वतः शिव ईश्वरः ॥ 114 ॥
नित्यः सर्वगतः स्थाणुरुग्रः साक्षी प्रजापतिः ।
हिरण्यगर्भः सविता लोककृल्लोकभृद्विभुः ॥ 115 ॥
रामः श्रीमान् महाविष्णुर्जिष्णुर्देवहितावहः ।
तत्त्वात्मा तारकं ब्रह्म शाश्वतः सर्वसिद्धिदः ॥ 116 ॥
अकारवाच्यो भगवान् श्रीर्भूनीलापतिः पुमान् ।
सर्वलोकेश्वरः श्रीमान् सर्वज्ञः सर्वतोमुखः ॥ 117 ॥
स्वामी सुशीलः सुलभः सर्वज्ञः सर्वशक्तिमान् ।
नित्यः सम्पूर्णकामश्च नैसर्गिकसुहृत्सुखी ॥ 118 ॥
कृपापीयूषजलधिः शरण्यः सर्वदेहिनाम् ।
श्रीमान्नारायणः स्वामी जगतां पतिरीश्वरः ॥ 119 ॥
श्रीशः शरण्यो भूतानां संश्रिताभीष्टदायकः ।
अनन्तः श्रीपती रामो गुणभृन्निर्गुणो महान् ॥ 120 ॥
॥ इति आनन्दरामायणे वाल्मीकीये श्रीरामसहस्रनामस्तोत्रम् ॥